Μετάβαση στο περιεχόμενο

- - - - -

Περί επικαρπίας


  • Please log in to reply
9 απαντήσεις στο θέμα

#1 ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ

    Διακεκριμένο Μέλος

  • Core Members
  • PipPipPipPip
  • 271 Μηνύματα:
  • ΤοποθεσίαΖωγράφου
  • Ειδικότητα:Διπλ. Πολιτικός Μηχανικός
Offline

Δημοσίευση 22 Ιούλιος 2010 - 16:06

Η διάρκεια της επικαρπίας μπορεί να εξαρτάται από τη ζωή τρίτου προσώπου

Στην περίπτωση αυτή για να βρεθεί το ποσοστό και η αξία της επικαρπίας λαμβάνεται υπόψη η μεγαλύτερη ηλικία μεταξύ του επικαρπωτή και του τρίτου προσώπου. Αν ο επικαρπωτής πεθάνει και έχει καταβληθεί φόρος μεγαλύτερος από τον φόρο που θα καταβαλλόταν εάν η επικαρπία ήταν ορισμένου χρόνου, τότε θα γίνει νέα εκκαθάριση. (Ως ορίζεται στο άρθρο 100 του ν. 2961)

Tο ευεργέτημα της επικαρπίας στην αντιπαροχή

Οταν ο επικαρπωτής γονέας πεθάνει, τότε η επικαρπία συναντά και συνενώνεται με την ψιλή κυριότητα. Η μεταβίβαση της επικαρπίας αιτία θανάτου του επικαρπωτή γονέα δεν φορολογείται. Αυτή η απαλλαγή από το φόρο είναι ένα κίνητρο για τη γονική παροχή και διευκολύνει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς

Ο αιτία θανάτου επικαρπωτής έχει δικαίωμα να παραιτηθεί υπέρ του (αιτία θανάτου) ψιλού κυρίου μέσα σε 6 μήνες από την επαγωγή της κληρονομιάς. Στην περίπτωση αυτή δεν λαμβάνεται υπόψη η επιβολή του φόρου. Ο ψιλός κύριος πρέπει να είναι το Δημόσιο, ο Δήμος, η Κοινότητα, Νομικό Πρόσωπο κοινωφελούς χαρακτήρα. (Α.Ν. 2039/1939 άρθρο). Η παραίτηση θα γίνει με μονομερή δήλωση ενώπιον συμβολαιογράφου και κοινοποιείται με απόδειξη στον ψιλό κύριο μέσα στην ίδια εξάμηνη προθεσμία.

Η μεταβίβαση του δικαιώματος ενάσκησης της επικαρπίας σε άλλο πρόσωπο εκτός του ψιλού κυρίου

Αρχικά το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους με την υπ' αρ. 323/2000 γνωμοδότησή του διατύπωσε την άποψη ότι είναι δυνατή η μεταβίβαση του δικαιώματος ενάσκησης της επικαρπίας από τον κύριο του ακινήτου σε τρίτο με οριστικό συμβόλαιο, χωρίς προηγούμενη σύσταση του εμπράγματου δικαιώματος της επικαρπίας με οριστικό συμβόλαιο ή ιδιωτικό συμφωνητικό. Το δικαίωμα αυτό μπορεί να μεταβιβασθεί για οριμένο χρόνο π.χ. για 7 χρόνια. Μετά το πέρας της χρονικής αυτής περιόδου το δικαίωμα της ενάσκησης της επικαρπίας επιστρέφει στον επικαρπωτή αυτοδικαίως.

Τη γνωμοδότηση αυτή έκανε δεκτή ο υφυπουργός Οικονομικών, με την υπ αρ. 1061087/1284/Α0012/ΠΟΛ.1277/23.11.2000 εγκύκλιό του

Στη μεταβίβαση του διαιώματος ενάσκησης της επικαρπίας, έχουμε αυτοτελές ενοχικό δικαίωμα. Το ενοχικό δικαίωμα αυτό μπορεί να συμπίπτει με το περιεχόμενο της ίδιας της επικαρπίας, αλλά δεν επηρεάζεται (το ενοχικό δικαίωμα) από την έννοια της επικαρπίας.

Η χρήση και η οίκηση

Οπως φορολογείται η μεταβίβαση της επικαρπίας έτσι φορολογείται και η ΧΡΗΣΗ και η ΟΙΚΗΣΗ. Δεν φορολογείται όμως το ίδιο με τη μεταβίβαση της επικαρπίας και η χρήση από κοινού με τον κύριο ή η συνοίκηση με αυτόν.

Του ΟΡΕΣΤΗ ΕΜΜ. ΣΕΪΜΕΝΗ Φοροτεχνικός - Σύμβουλος Οικοδομικών Επιχειρήσεων - Συγγραφέας

#2 ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ

    Διακεκριμένο Μέλος

  • Core Members
  • PipPipPipPip
  • 271 Μηνύματα:
  • ΤοποθεσίαΖωγράφου
  • Ειδικότητα:Διπλ. Πολιτικός Μηχανικός
Offline

Δημοσίευση 26 Ιούλιος 2010 - 15:28

Η επικαρπία στα ακίνητα
Πηγή: Καθημερινή, 28-06-2007

Τι πρέπει να ξέρετε για την επικαρπία. Σε ποιες κατηγορίες διαχωρίζεται, πώς συνιστάται, ποιος επιβαρύνεται με τα λειτουργικά έξοδα του ακινήτου κατά τη διάρκειά της

H επικαρπία είναι εμπράγματο δικαίωμα και αποτελεί μέρος της ΠΛΗΡΟΥΣ ΚΥΡΙΟΤΗΤΟΣ. Το άλλο μέρος της πλήρους κυριότητος είναι η ΨΙΛΗ ΚΥΡΙΟΤΗΣ που είναι και αυτή εμπράγματο δικαίωμα

.
Οποιος έχει το εμπράγματο δικαίωμα της πλήρους κυριότητος υπάρχει απόλυτη εξουσία του προσώπου - κυρίου επί του ακινήτου. Η απόλυτη αυτή εξουσία τού επιτρέπει να νέμεται και να εκμεταλλεύεται την ιδιοκτησία του άμεσα και καθολικά.

Η επικαρπία είναι μια προσωπική δουλεία. Στην επικαρπία ο επικαρπωτής μπορεί να χρησιμοποιεί και να καρπώνεται την ξένη ιδιοκτησία, η οποία ανήκει στον ψιλό κύριο. Πρέπει όμως να διατηρήσει την ουσία του, δηλαδή να μην αλλοιώνει το σχήμα, τη μορφή, το μέγεθος κ.λπ. του ακινήτου. Δεν ευθύνεται όμως για τη φυσιολογική φθορά του ακινήτου (Α.Κ. 1158). Αν ανευρεθεί όμως θησαυρός στο ακίνητο δεν θα έχει δικαίωμα ο επικαρπωτής επ' αυτού. Ο θησαυρός αυτός (κατά το ήμισυ) ανήκει στον ψιλό κύριο (Α.Κ.1151).

Στην ψιλή κυριότητα ο ψιλός κύριος στερείται (δηλαδή έχει αποψιλωθεί) τα πλεονεκτήματα της επικαρπίας. Ο ψιλός κύριος δεν μπορεί να καρπωθεί, να χρησιμοποιήσει, να εκμεταλλευθεί το ακίνητο. Η δυνατότητες αυτές έρχονται στον ψιλό κύριο όταν θα αποκτήσει και την επικαρπία του ακινήτου (με τον θάνατο του επικαρπωτή ή με τη μεταβίβαση της επικαρπίας με άλλη χαριστική ή επαχθή αιτία). (Αρθρα 1142 και 1143 του Α.Κ.)

Μπορούμε να διαχωρίσουμε την επικαρπία από την πλήρη κυριότητα. Στην περίπτωση αυτή η ψιλή κυριότης παραμένει στον πρώην πλήρη κύριο, ο οποίος, μετά τον διαχωρισμό, θα λέγεται «ψιλός κύριος». Η μεταβίβαση της επικαρπίας γίνεται πάντα με συμβολαιογραφική πράξη.

Είδη επικαρπίας

Διαδοχική Επικαρπία

Είναι η επικαρπία που μεταβιβάζεται από τον ένα στον άλλο με εντολή του μεταβιβάζοντος ή με διαθήκη του θανόντος. Στην περίπτωση αυτή κάθε δικαιούχος υπόκειται σε φόρο, κατά τον χρόνο που η επικαρπία περιέρχεται σε αυτόν. Η επικαρπία αυτή μπορεί να έχει προκαθορισθεί για ορισμένο χρόνο για τον καθένα από τους δικαιούχους, παράδειγμα:

Από το 2005 ώς το 2010 η επικαρπία θα ανήκει στον Α

Από το 2010 ώς το 2015 η επικαρπία θα περιέλθει στον Β

Από το 2015 ώς το 2020 η επικαρπία θα περιέλθει στον Γ

Μετά το 2020 η επικαρπία θα περιέλθει στον ψιλό κύριο

Επικαρπία ορισμένου χρόνου

Είναι η μεταβίβαση της επικαρπίας για ορισμένο χρόνο σε φυσικό ή νομικό πρόσωπο. Στην περίπτωση αυτή η αξία της επικαρπίας ευρίσκεται ως ποσοστό της αξίας της πλήρους κυριότητος. Το ποσοστό αυτό θα είναι ίσο με το 1/20 για κάθε έτος διαρκείας της επικαρπίας. Μέρος του έτους λογίζεται ως ολόκληρο, ακέραιο, έτος. Η αξία της επικαρπίας ορισμένου χρόνου δεν μπορεί να είναι ανώτερη από τα 8/10 (ή τα 16/20) της αξίας της πλήρους κυριότητος.

Επικαρπία Αορίστου Χρόνου (λέγεται και ισόβια)

Η επικαρπία αορίστου χρόνου μεταβιβάζεται είτε με χαριστική πράξη (δηλαδή με δωρεά ή γονική παροχή). Μεταβιβάζεται όμως και αιτία θανάτου.

Διαδοχική Ισόβιος Επικαρπία

Η επικαρπία αυτή συνιστάται αδιαίρετα υπέρ πολλών προσώπων και εξαρτάται από τη ζωή τους.

Στη διαδοχική επικαρπία κάθε δικαιούχος υπόκειται σε φόρο κατά το χρόνο που η επικαρπία περιέρχεται σε αυτόν. Το ποσοστό για την ανεύρεση της αξίας της επικαρπίας ορίζεται κάθε φορά ανάλογα με την ηλικία του επικαρπωτή, κατά το χρόνο που περιέρχεται σε αυτόν η επικαρπία. Οταν πεθαίνει κάποιος από τους επικαρπωτές και παύσει η επικαρπία του τότε το ποσοστό για τον υπολογισμό της αξίας της επικαρπίας που θα μεταβιβασθεί στον επόμενο επικαρπωτή, όπως έχει ορισθεί, καθορίζεται με την ηλικία του μεγαλυτέρου από τους επικαρπωτές. Οταν πεθαίνει ο τελευταίος από τους επικαρπωτές τότε το ποσοστό για τον υπολογισμό της αξίας της επικαρπίας που θα μεταβιβασθεί στον ψιλό κύριο, ορίζεται με την ηλικία του νεότερου από τους επικαρπωτές.

Ο φόρος θα υπολογίζεται στο ποσό που προκύπτει παραπάνω για κάθε δικαιούχο ανάλογα με τον βαθμό συγγενείας του με τον διαθέτη.

Πώς συνιστάται η επικαρπία

Η επικαρπία συνιστάται επί ολοκλήρου του ακινήτου (ή και κινητού) πράγματος αλλά και στη συγκυριότητα επί της ιδανικής του μερίδος. (Α.Κ. 1142,1143,1144)

Τρόπος σύστασης της επικαρπίας

Η επικαρπία συνιστάται με δικαιοπραξία εν ζωή ή αιτία θανάτου, ή με χρησικτησία, τακτική ή έκτακτη.

Ποιος επιβαρύνεται με τα ασφάλιστρα πυρός του ακινήτου

Ο επικαρπωτής συνάπτει τη σύμβαση ασφαλίσεως επ' ονόματί του, αλλά υπέρ τρίτου, δηλαδή υπέρ του ψιλού κυρίου (Α.Κ. 1154), η σύμβαση αυτή θα διαρκέσει και θα καλύψει όλο το χρονικό διάστημα της επικαρπίας.

Ποιος επιβαρύνεται με τα λειτουργικά έξοδα του ακινήτου

Κατά τη διάρκεια της επικαρπίας τα δημόσια βάρη του ακινήτου επιβαρύνεται ο επικαρπωτής: δημοτικοί φόροι, τέλη καθαριότητος, κ.λπ. Εκτακτα έξοδα όπως εισφορά για τη ρυμοτομία, για υπόνομο κ.λπ. επιβαρύνουν τον ψιλό κύριο.

Πώς φορολογείται το εισόδημα από τη μεταβίβαση του δικαιώματος της επικαρπίας για ορισμένο χρόνο

Φορολογείται ο πωλητής φυσικό ή νομικό πρόσωπο στην περίπτωση που μεταβιβάζει την επικαρπία για ορισμένο χρόνο σε ημεδαπά ή αλλοδαπά νομικά πρόσωπα. (Αρθρο 21 Ν. 2238 § 1 περίπτ. ε). Δεν αναφέρεται στον νόμο τι θα γίνει όταν η επικαρπία μεταβιβάζεται σε φυσικό πρόσωπο. Στην περίπτωση που φορολογείται ο μεταβιβάζων την επικαρπία για ορισμένο χρόνο ποια θα είναι η βάση υπολογισμού του φόρου. Για να γίνει αντιληπτό το θέμα αυτό θα δούμε ένα παράδειγμα:

Δεδομένα:

α.
Χρονική διάρκεια της επικαρπίας 5 χρόνια

β. Αξία πλήρους κυριότητος του ακινήτου 150.000 K

γ. Συμφωνημένο αντάλλαγμα 5/20 x 150.000 = 37.500

δ. Πραγματική αξία της επικαρπίας: 8/10 της πλήρους κυριότητος x 150.000 = 120.000 (όπως προσδιορίζεται στον Ν. 2961)

ε. Το συμφωνημένο αντάλλαγμα δεν πρέπει να είναι μικρότερο από το 10% της πραγματικής αξίας της επικαρπίας (37.500 <120.000)

Επομένως, το ετήσιο εισόδημα του μεταβιβάζοντος την επικαρπία για ορισμένο χρόνο = 120.000 / 5 = 24.000 Αυτό το εισόδημα θα δηλώνει κάθε χρονιά και επί 5 συνεχή χρόνια.

Η φορολόγηση της επικαρπίας

Η αξία της επικαρπίας ΠΟΥ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΕΤΑΙ ΣΕ ΑΛΛΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΕΚΤΟΣ ΤΟΥ ΨΙΛΟΥ ΚΥΡΙΟΥ προσδιορίζεται ως ποσοστό επί της αξίας της πλήρους κυριότητος κατά το χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης.

Αφετηρία για τον υπολογισμό αυτόν είναι η ηλικία του επικαρπωτή. Οσο μεγαλύτερη είναι η ηλικία του επικαρπωτή, τόσο μικρότερη είναι η αξία της επικαρπίας. Η αξία της επικαρπίας είναι ποσοστό της αξίας της πλήρους κυριότητος με βάση την ηλικία του επικαρπωτή. Το ποσοστό αυτό ορίζεται:

Στα 8/10 αν ο επικαρπωτής δεν εχει υπερβεί το 20ό έτος της ηλικίας του.
Στα 7/10 αν ο επικαρπωτής έχει υπερβεί το 20ό ετος της ηλικίας του.
Στα 6/10 αν ο επικαρπωτής έχει υπερβεί το 30ό έτος της ηλικίας του.
Στα 5/10 αν ο επικαρπωτής έχει υπερβεί το 40ό έτος της ηλικίας του.
Στα 4/10 αν ο επικαρπωτής έχει υπερβεί το 50ό έτος της ηλικίας του.
Στα 3/10 αν ο επικαρπωτής έχει υπερβεί το 60ό έτος της ηλικίας του.
Στα 2/10 αν ο επικαρπωτής έχει υπερβεί το 70ό έτος της ηλικίας του.
Στο 1/10 αν ο επικαρπωτής έχει υπερβεί το 80ό έτος της ηλικίας του.

Μεταβίβαση επικαρπίας στον ψιλό κύριο με παραίτηση ή με σύμβαση

Εάν ο ψιλός κύριος είχε υπαχθεί σε φόρο για την ψιλή κυριότητα, τότε φορολογείται η αξία της πλήρους κυριότητος. Από την αξία της πλήρους κυριότητος αφαιρείται η αξία του ποσοστού της ψιλής κυριότητος το οποίο είχε υπαχθεί σε φόρο όταν απεκτήθη η ψιλή κυριότης.

#3 Warlord

Warlord

    Νέο Μέλος

  • Members
  • Pip
  • 0 Μηνύματα:
Offline

Δημοσίευση 11 Δεκέμβριος 2010 - 02:13

Καλησπεριζω το φορουμ. Δεν εκανα νεο θεμα διοτι ειδα πως υπαρχει ηδη τοπικ με θεμα την επικαρπια ακινητων.

Ηθελα να κανω την εξης ερωτηση: Υπαρχει καποιος τροπος, καποιο παραθυρακι, κατι.. να αναιρεθει ή να μεταβιβαστει αυτοματα η επικαρπια εως θανατου απο τον επικαρπωτη στον υψηλο κυριο ενος ακινητου χωρις τη συμβολη/υπογραφη/εξουσιοδοτηση του πρωτου?

Επισης, ο υψηλος κυριος τι δικαιωματα, βασει νομου, εχει πανω στο ακινητο του, οσο ο επικαρπωτης ειναι εν ζωη κ ζει στο σπιτι? Μπορει ανα πασα στιγμη, ας πουμε, να κατοικισει και αυτος η οποιος αλλος εκεινος θελει στο σπιτι, η ακομα και να προβει σε οποιαδηποτε αλλαγη του σπιτιου επιθυμει?

Ευχαριστω

#4 MAKAP

MAKAP

    Διακεκριμένο Μέλος

  • Core Members
  • PipPipPipPipPip
  • 2.896 Μηνύματα:
  • ΤοποθεσίαΑθήνα
  • Ειδικότητα:Διπλ. Αγρονόμος & Τοπογράφος Μηχ/κός
Offline

Δημοσίευση 11 Δεκέμβριος 2010 - 06:35

Οι ερωτήσεις γύρω από αυτό το θέμα αφορούν στις διατάξεις του Αστικού Κώδικα και εμπίπτουν στην αρμοδιότητα ενός δικηγόρου.

Γενικά, ο επικαρπωτής εκμεταλλεύεται το ακίνητο, όσο ζει, και γιαυτό το λόγο λέγεται
ψιλός (και όχι υψηλός) κύριος ο άλλος, επειδή η κυριότητα στο ακίνητο που κατέχει είναι λεπτή, ψιλή, δηλαδή δεν μπορεί, στην ουσία, να διαχειριστεί το ακίνητο.

#5 agios

agios

    Διακεκριμένο Μέλος

  • Core Members
  • PipPipPipPip
  • 912 Μηνύματα:
  • ΤοποθεσίαΑθήνα
  • Ειδικότητα:Διπλ. Αγρονόμος & Τοπογράφος Μηχ/κός
Offline

Δημοσίευση 11 Δεκέμβριος 2010 - 11:56

Ηθελα να κανω την εξης ερωτηση: Υπαρχει καποιος τροπος, καποιο παραθυρακι, κατι.. να αναιρεθει ή να μεταβιβαστει αυτοματα η επικαρπια εως θανατου απο τον επικαρπωτη στον υψηλο κυριο ενος ακινητου χωρις τη συμβολη/υπογραφη/εξουσιοδοτηση του πρωτου?


Προφανώς όχι. Απαιτείται συμβολαιογραφική πράξη δωρεάς ή γονικής παροχής.

#6 g_ap

g_ap

    Νέο Μέλος

  • Members
  • Pip
  • 32 Μηνύματα:
Offline

Δημοσίευση 14 Δεκέμβριος 2010 - 11:30

Ερώτηση: Σε ακίνητο όπου 2 γονείς έχουν από μισή την επικαρπία και ένα παιδί την ψιλή κυριότητα ποιος θα αιτηθεί για την ρύθμιση ημιυπαιθρίων χώρων;;;

#7 SOTHRIS

SOTHRIS

    Διακεκριμένο Μέλος

  • Core Members
  • PipPipPipPipPip
  • 2.576 Μηνύματα:
  • ΤοποθεσίαΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
  • Ειδικότητα:Λογιστής
Offline

Δημοσίευση 14 Δεκέμβριος 2010 - 15:39

Ερώτηση: Σε ακίνητο όπου 2 γονείς έχουν από μισή την επικαρπία και ένα παιδί την ψιλή κυριότητα ποιος θα αιτηθεί για την ρύθμιση ημιυπαιθρίων χώρων;;;

O ψιλός κύριος.

#8 maranti

maranti

    Διακεκριμένο Μέλος

  • Core Members
  • PipPipPipPip
  • 240 Μηνύματα:
  • Ειδικότητα:Διπλ. Πολιτικός Μηχανικός
Offline

Δημοσίευση 23 Μάρτιος 2011 - 14:43

Ποια η διαφορά της επικαρπίας και του ενοχικού δικαιώματος? Αν και ξέρω ότι έχει καταργηθεί.

#9 anavatis

anavatis

    Διακεκριμένο Μέλος

  • Core Members
  • PipPipPipPip
  • 825 Μηνύματα:
  • Ειδικότητα:Διπλ. Αρχιτέκτων Μηχανικός
Offline

Δημοσίευση 17 Ιανουάριος 2013 - 14:50

δηλαδή, εν ολίγοις, αν κατάλαβα σωστά, η επικαρπία εξασφαλίζει τη χρήση του ακινήτου ενώ η νομή και κατοχή ανήκουν στον ψιλό κύριο.

#10 MAKAP

MAKAP

    Διακεκριμένο Μέλος

  • Core Members
  • PipPipPipPipPip
  • 2.896 Μηνύματα:
  • ΤοποθεσίαΑθήνα
  • Ειδικότητα:Διπλ. Αγρονόμος & Τοπογράφος Μηχ/κός
Offline

Δημοσίευση 01 Φεβρουάριος 2013 - 14:43

Ας το πούμε, χρήση και διαχείριση, δεν είμαστε και δικηγόροι.