Jump to content
  • Novatron
  • Ενέργεια-ΑΠΕ

    Sign in to follow this  
    Ενέργεια-ΑΠΕ

    816 ειδήσεις in this category

      By Engineer, in Ενέργεια-ΑΠΕ, ,

      Δημοσιεύτηκαν από το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας, τα ποσοτικά στοιχεία του μηνιαίου δελτίου συστήματος συναλλαγών ΗΕΠ για τον Μάρτιο 2019, δίνοντας μία συνολικότερη εικόνα για την εξέλιξη των μεγεθών της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, όσον αφορά το Α' τρίμηνο της χρονιάς που διανύουμε.
      Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας
      Σε επίπεδο παραγωγής τα στοιχεία παρέμειναν αμετάβλητα σε σχέση με τον Ιανουάριο. Όπως προκύπτει, η ΔΕΗ, αν και καταγράφει απώλειες διαχρονικά, εξακολουθεί να παραμένει ο μεγαλύτερος παραγωγός ηλεκτρικής ενέργειας (πλην ΑΠΕ), εφόσον διαθέτει τη «μερίδα του λέοντος» με 71,78% (ισχύς μονάδων: 8.596 MW), ποσοστό που ωστόσο αναμένεται να περιοριστεί με την αποεπένδυση των λιγνιτικών μονάδων σε Φλώρινα και Μεγαλόπολη, το αμέσως επόμενο διάστημα (με την οποία θα απολέσει ισχύ άνω του 1 GW), με προϋπόθεση βέβαια την επιτυχή έκβαση της διαγωνιστικής διαδικασίας.
      Ακολουθούν, επίσης χωρίς καμία μεταβολή, οι: Elpedison, με 6,77%, Mitilineos με 6,40%, η Λιγνιτική Μεγαλόπολης με 4,27% η Korinthos Power με 3,62%, η Heron II Viotias με 3,52%, η Λιγνιτική Μελίτης με 2,41% και η Heron με 1,23%.
      Εγκατεστημένη ισχύς ανά τύπο καυσίμου
      Οι μονάδες ΑΠΕ πρωταγωνιστούν στο διασυνδεδεμένο σύστημα, φτάνοντας πλέον τα 5.609 MW ισχύος (από 5.494 τον πρώτο μήνα του χρόνου). Ακολουθούν αμετάβλητες οι μονάδες φυσικού αερίου με 4.900 MW και οι λιγνιτικές με 3.904 MW. Η χαμηλότερη εγκατεστημένη ισχύς αφορά τις υδροηλεκτρικές μονάδες οι οποίες παρέμειναν επίσης σταθερές με 3.171 MW.
      Η συνδυασμένη ισχύς των μονάδων φυσικού αερίου, υδροηλεκτρισμού και ΑΠΕ άγγιξε το 77,8%, με τις λιγνιτικές μονάδες να αντιπροσωπεύουν το 22,2% του συνόλου (-0,11% σε σχέση με τον Ιανουάριο).
      Στο σύνολο της μηνιαίας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ισορροπία επικράτησε στα καύσιμα που πρωταγωνίστησαν τον Μάρτιο εφόσον τα ποσοστά έχουν μοιραστεί σχεδόν ισομερώς: με βραχεία κεφαλή επικράτησαν το φυσικό αέριο και ο λιγνίτης με 32,67% (+7,38% σε σχέση με τον προηγούμενο Ιανουάριο) και 31,87% αντίστοιχα, με τις μονάδες ΑΠΕ να ακολουθούν με πολύ μικρή διαφορά, σημειώνοντας διψήφια άνοδο σε σχέση με τον πρώτο μήνα του χρόνου (31,32% σε σύγκριση με 18,04% τον Ιανουάριο).
      Στο τρίμηνο, οι υδροηλεκτρικές μονάδες κινήθηκαν σε χαμηλά ποσοστά που κυμάνθηκαν κατά μέσο όρο στο 5,5%, με πιο «δυνατό» μήνα τον Φεβρουάριο που ανήλθαν σε 7,28%. Τον Μάρτιο 2019, η εγκατεστημένη ισχύς όλων των μονάδων στο διασυνδεδεμένο σύστημα ανήλθε σε 17.553,5 MW, αυξανόμενη κατά 114,4 MW σε σχέση με τον Ιανουάριο, άνοδος που οφείλεται αποκλειστικά σε νέα έργα «πράσινης» ενέργειας.
      Σε επίπεδο μηνιαίας παραγωγής, ανά συμμετέχοντα, η εικόνα τον Μάρτιο είχε ως εξής: ΔΕΗ (31,45%, καταγράφοντας σημαντικές απώλειες, με παράλληλη ενίσχυση των υπολοίπων συμμετεχόντων), ΔΑΠΕΕΠ (31,32%), ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ (9,21%), ELPEDISON (6,91%), ΛΙΓΝΙΤΙΚΗ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΗΣ (7,93%), KORINTHOS POWER (6,1%), ΛΙΓΝΙΤΙΚΗ ΜΕΛΙΤΗΣ (4,01%) και HERON II VIOTIAS (2,81%).
      Το top-10 στην προμήθεια
      Το μερίδιο της ΔΕΗ στην προμήθεια τον Μάρτιο μειώθηκε από 79,76 τον Ιανουάριο % σε 76,6;%
      Οι υπόλοιποι πάροχοι που απαρτίζουν το top-10 (για τον Μάρτιο 2019), κατά σειρά:
      2) Ήρων (4,72%)
      3) Μυτιληναίος (4,69%)
      4) Elpedison (3,73%)
      5) Watt & Volt (1,95%)
      6) NRG (1,77%)
      7) Volterra (1,54%)
      8) ΕΛΤΑ (1,09%)
      9) ΚΕΝ (0,9%)
      10) Attiiki GSC (0,67%)

      By Engineer, in Ενέργεια-ΑΠΕ, ,

      Στις τρεις χώρες της Ευρώπης με τους πιο φιλόδοξους στόχους όσον αφορά τη μείωση των ρύπων ως το 2030 συγκαταλέγεται η Ελλάδα με βάση το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, όμως η εμπειρία δείχνει ότι κατά κανόνα η χώρα μας θέτει υπερβολικά φιλόδοξους περιβαλλοντικούς στόχους που δεν τους επιτυγχάνει.
      Πάντως τόσο το ελληνικό σχέδιο όσο και όλα τα υπόλοιπα  αντίστοιχα εθνικά σχέδια  των άλλων χωρώ-μελών πλην μίας, της Ισπανίας, βαθμολογήθηκαν κάτω από τη βάση, στη σχετική αξιολόγηση του  Ecologic Institute της Γερμανίας και την βρετανική εταιρία συμβούλων Climact, που διενεργήθηκε για λογαριασμό του European Climate Foundation.
      Η μελέτη, την οποία παρουσιάζει το Euractiv,  εξέτασε κατά πόσον τα εθνικά σχέδια που υπέβαλαν τα κράτη- μέλη στην Ευρωπαική Επιτροπή επαρκούν για να επιτευχθεί ο στόχος της κλιματικής ουδετερότητας το  2050 με βάση κριτήρια όπως το επίπεδο λεπτομέρειας των προτεινόμενων μέτρων πολιτικής ή η συνοχή της διαδικασίας επίτευξης των στόχων, πέραν του ίδιου του στόχου που έθεσε κάθε χώρα.
      Στην αξιολόγηση αυτή η Ισπανία ήταν η μόνη χώρα της ΕΕ που πέρασε έστω και οριακά  τη βάση του 50%, βαθμολογούμενη με  52%.  Ακολουθούν η Γαλλία με 47%, η Ελλάδα με 44% και η Σουηδία με 43%.  Στον αντίποδα βρέθηκε η Σλοβενία με 3%, ενώ η Γερμανία βαθμολογήθηκε με 12%, όσο και η Σλοβακία. Ο μέσος όρος της ΕΕ διαμορφώθηκε στο  29%.
      Η επίσημη αξιολόγηση των εθνικών σχεδίων θα γίνει από την ίδια την Ευρωπαική Επιτροπή και αναμένεται να δημοσιευτεί τον Ιούνιο. Κατόπιν η Κομισιόν θα ζητήσει τροποποιήσεις από τις χώρες- μέλη, οι οποίες ως το τέλος του έτους θα πρέπει να υποβάλουν το τελικό τους σχέδιο.
      «Η μελέτη δείχνει ότι τα κράτη μέλη της ΕΕ δεν συμφωνούν σαφώς με μια πορεία προς τις μηδενικές εκπομπές άνθρακα το 2050», δήλωσε στο Euractiv ο κ. Julien Pestiaux από την Climact, που ήταν ένας από τους μελετητές. «Με ελάχιστες εξαιρέσεις, τα σχέδια  δείχνουν χαμηλές φιλοδοξίες όσον αφορά την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων για τις ΑΠΕ και την ενεργειακή αποδοτικότητα, ενώ συνολικά δεν επαρκούν για να στηρίξουν την κλιματική και ενεργειακή μετάβαση που απαιτείται στην Ευρώπη», πρόσθεσε ο κ. Pestiaux.
      Πολύ δειλά βήματα παρατηρούνται όσον αφορά στην σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων του άνθρακα και των ορυκτών καυσίμων, ενώ από την άλλη πλευρά τα μηνύματα για επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες είναι ανεπαρκή,
      Εξάλλου η μελέτη χαρακτηρίζει ανεπαρκή και τη δημόσια διαβούλευση που προηγήθηκε για την εκπόνηση των εθνικών σχεδίων.
      «Η Ευρώπη έχει σαφή στόχο 32% ΑΠΕ έως το 2030», δήλωσε η Viktoriya Kerelska, επικεφαλής της WindEurope και κατέληξε: «Ενώ τα Εθνικά Σχέδια για την Ενέργεια και το Κλίμα υποτίθεται ότι μετατρέπουν αυτή τη φιλοδοξία σε πραγματικότητα, κανένα από αυτά δεν δίνει επαρκείς απαντήσεις σε ότι αφορά τα μέτρα που θα εφαρμοστούν για την επίτευξη των στόχων. Χωρίς λεπτομερή καταγραφή των μέτρων τα Σχέδια απλώς δεν έχουν νόημα».

      By Engineer, in Ενέργεια-ΑΠΕ, ,

      Το 2018 η παραγωγική ικανότητα δεν αυξήθηκε για πρώτη φορά από το 2001.
      Στάσιμη ήταν το 2018 η παγκόσμια ανάπτυξη της ανανεώσιμης δυναμικότητας, έπειτα σχεδόν από δύο δεκαετίες ανοδικής πορείας, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (ΙΕΑ).
      Ειδικότερα, το 2018 η παραγωγική ικανότητα δεν αυξήθηκε για πρώτη φορά από το 2001.
      Σύμφωνα με τον ΙΕΑ, αυτή η απροσδόκητη διακοπή της τάσης δημιούργησε ανησυχίες σχετικά με τη δυνατότητα επίτευξης μακροπρόθεσμων κλιματικών στόχων, καθώς οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην καταπολέμηση των παγκόσμιων εκπομπών.
      Παράλληλα, οι προσθήκες των ΑΠΕ πρέπει να να αυξηθούν κατά μέσο όρο πάνω από 300 GW ετησίως μεταξύ 2018 και 2030 για να επιτευχθούν οι στόχοι της συμφωνίας του Παρισιού, σύμφωνα με το σενάριο αειφόρου ανάπτυξης του οργανισμού.
      Από την πλευρά του, ο εκτελεστικός διευθυντής του ΙΕΑ, Fatih Birol υπογράμμισε ότι: «Ο κόσμος δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά την επέκταση των ΑΠΕ και οι κυβερνήσεις πρέπει να ενεργήσουν γρήγορα για να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα. Χάρη στην ταχεία μείωση του κόστους, η ανταγωνιστικότητα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας δεν συνδέεται πλέον με οικονομικά κίνητρα. Αυτό που χρειάζονται κυρίως είναι οι σταθερές πολιτικές που υποστηρίζονται από ένα μακροπρόθεσμο όραμα».
      Η Κίνα πρόσθεσε 44 GW ηλιακής φωτοβολταϊκής ενέργειας το 2018, σε σύγκριση με 53 GW το 2017. Η υδροηλεκτρική ανάπτυξη εξακολούθησε να επιβραδύνεται διατηρώντας μια τάση που παρατηρείται από το 2013.
      Οι προσθήκες δυναμικότητας στην ΕΕ, η δεύτερη μεγαλύτερη αγορά ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, παρουσίασαν ελαφρά μείωση. Η ηλιακή φωτοβολταϊκή ενέργεια αυξήθηκε σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, ενώ οι ανεμογεννήτριες επιβραδύνθηκαν.
      Στις ΗΠΑ, η τρίτη μεγαλύτερη αγορά, οι προσθήκες δυναμικότητας από ανανεώσιμες πηγές αυξήθηκαν ελαφρώς το 2018, κυρίως λόγω της ταχύτερης επέκτασης του ανέμου στην ξηρά, ενώ η αύξηση της ηλιακής φωτοβολταϊκής ενέργειας ήταν επίπεδη.

      By Engineer, in Ενέργεια-ΑΠΕ, ,

      «Τρέχουν» οι εργασίες στο γεωθερµικό πεδίο στο Αρίστηνο της Αλεξανδρούπολης. Μετά τις τελευταίες αντλήσεις το νερό έχει φτάσει σχεδόν στους 97 βαθµούς Κελσίου, σηµαντικό στοιχείο που ανοίγει νέες δυνατότητες και προοπτικές για την εκµετάλλευση του πεδίου. Σύµφωνα µε τον αντιδήµαρχο Ενέργειας και Φυσικών Πόρων Γιάννη Φαλέκα, που «τρέχει» το πρότζεκτ από το 2012, αυτή η θερµοκρασία δίνει πλέον τη δυνατότητα στον Δήµο Αλεξανδρούπολης να προχωρήσει και σε ηλεκτροπαραγωγή, εκτός από αστική και αγροτική θέρµανση.
      «Το υπουργείο Ενέργειας µας έκανε ένα µεγάλο δώρο στην πραγµατικότητα αποδεχόµενο το αίτηµα για την αλλαγή του πλαισίου για τα γεωθερµικά πεδία και την αύξηση της θερµοκρασίας από το όριο των 90 βαθµών Κελσίου στους 99 βαθµούς. Οι τελευταίες µετρήσεις που έχουµε από την τελευταία γεώτρηση µας έχει δώσει νερό περίπου 97 βαθµών Κελσίου, πράγµα που ανοίγει νέες προοπτικές για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας» είπε στην «Ηµερησία» ο κ. Φαλέκας και προσέθεσε πως «είναι ένα ιστορικό γεγονός που δίνει πρόσθετη µεγάλη αξία και στο δικό µας γεωθερµικό πεδίο. Καλύπτει τους ∆ήµους (Αλεξανδρούπολης-Νέστου-Παγγαίου) που έχουν γεωθερµικά πεδία, ενώ δεν θα ισχύσει για άλλα γεωθερµικά πεδία στο µέλλον». Στον ∆ήµο Αλεξανδρούπολης θα υλοποιηθεί το πρώτο γεωθερµικό έργο χαµηλής ενθαλπίας (το θερµοδυναµικό µέγεθος που αντιπροσωπεύει το συνολικό ποσό θερµότητας που περιέχεται σε ένα πεδίο) στη χώρα µας µέσω ΕΣΠΑ, αξίας 6,5 εκατ. ευρώ.
      Το πρόγραµµα έχει δύο κατευθύνσεις. Η πρώτη κατεύθυνση είναι αυτή της αστικής τηλεθέρµανσης, η οποία θα θερµάνει 22 δηµόσια κτήρια και το Παιδικό Χωριό SOS, και της αγροτικής τηλεθέρµανσης, για παραγωγικές επενδύσεις και θερµοκήπια. Η δεύτερη κατεύθυνση του προγράµµατος έχει να κάνει µε την ηλεκτροπαραγωγή, που τώρα πλέον µπορεί να µπει σε νέα βάση.
      Το έργο της αστικής και της αγροτικής τηλεθέρµανσης στη ∆ηµοτική Ενότητα Τραϊανούπολης του δήµου θα έπρεπε να εκτελείται από τον Σεπτέµβριο του 2018, ωστόσο οι απανωτές ενστάσεις που κατατέθηκαν από εργολάβους προκάλεσαν τις µεγάλες καθυστερήσεις του έργου. Το θέµα, έπειτα από δύο δικαστήρια, σήµερα βρίσκεται στο Συµβούλιο της Επικρατείας, το οποίο αναµένεται να εκδώσει την απόφασή του µέχρι τις 6 Μαΐου. «Από το σηµείο αυτό και µετά, το έργο της τηλεθέρµανσης θα ‘‘τρέξει’’ και θα υλοποιηθεί άµεσα» είπε ο κ. Φαλέκας. Τα 22 δηµόσια κτίρια που θα συνδεθούν στο δίκτυο θα είναι σχολεία, δηµοτικά κτήρια και εκκλησίες. Σε ό,τι αφορά την αγροτική τηλεθέρµανση, ήδη έχουν κατατεθεί συνολικά πέντε προτάσεις από καλλιεργητές της περιοχής αλλά και άλλους επενδυτές για την ανάπτυξη θερµοκηπιακών εκµεταλλεύσεων. Αρχικά η χρήση γεωθερµίας στον πρωτογενή τοµέα κινητοποίησε τρεις παραγωγούς, οι οποίοι εκδήλωσαν ενδιαφέρον για 45 από τα συνολικά 70 στρέµµατα που µπορούν να εξυπηρετηθούν µε φθηνή ενέργεια.
      Ήδη στήθηκε το πρώτο θερµοκήπιο τριών στρεµµάτων µε κηπευτικά στην Ανθεια, από αγρότη που διαθέτει συνολική έκταση 15 στρεµµάτων και αναµένει να ολοκληρωθεί το έργο για να συνδεθεί µε τη γεωθερµία. Ακόµη ένας παραγωγός θα στήσει θερµοκήπιο, ενώ µια οµάδα επιστηµόνων επενδύει στη σπιρουλίνα σε έκταση 15 στρεµµάτων. Το τελευταίο διάστηµα έχουν κατατεθεί άλλες δύο προτάσεις, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθµό των ενδιαφεροµένων σε πέντε. Σε ό,τι αφορά την ηλεκτροπαραγωγή, στόχος του δήµου είναι να στήσει στις κεφαλές των παραγωγικών αντλήσεων ηλεκτροπαραγωγά ζεύγη για την παραγωγή ενέργειας 200 MW. Αρχικά αυτό θα γίνει σε δύο γεωτρήσεις, ενώ θα ακολουθήσει και µία τρίτη, όπως είπε ο κ. Φαλέκας. Ο επόµενος µεγάλος στόχος του δήµου, σύµφωνα µε τον αντιδήµαρχο Ενέργειας και Φυσικών Πόρων, είναι η τηλεθέρµανση έξι οικισµών της περιοχής. «Το έργο αυτό θα είναι ύψους 12 εκατ. ευρώ και θα ολοκληρωθεί σε µία τριετία» τόνισε ο κ. Φαλέκας.
      Από το 2012
      Στο Αρίστηνο Αλεξανδρούπολης υπάρχει βεβαιωµένο γεωθερµικό πεδίο χαµηλής ενθαλπίας έκτασης 20.000 στρεµµάτων και ο δήµος το έχει εκµισθώσει από το ελληνικό ∆ηµόσιο. Η προσπάθεια για τη διεκδίκηση και εκµετάλλευση του γεωθερµικού πεδίου ξεκίνησε το 2012, από τον νυν αντιδήµαρχο Ενέργειας και Φυσικών Πόρων Αλεξανδρούπολης Γιάννη Φαλέκα και τον αείµνηστο µηχανικό του ∆ήµου Αλεξανδρούπολης, Χρήστο Καβαρατζή. Το συγκεκριµένο πεδίο έχει συγκεκριµένα χαρακτηριστικά που το καθιστούν ιδιαίτερο.
      «Εχουµε την τύχη στο πεδίο αυτό να µην έχουµε µεγάλες πιέσεις από το έδαφος. Αυτό µας δίνει τη δυνατότητα µε σχετικά εύκολο τρόπο να εκµεταλλευτούµε τη γεωθερµική ενέργεια» προσέθεσε ο κ. Φαλέκας. «Ο δήµος έγινε κάτοχος του σπάνιου γεωθερµικού πεδίου καθώς πέρασε στην ιδιοκτησία του, ενώ τα υπόλοιπα γεωθερµικά πεδία στη χώρα ανήκουν στο ελληνικό ∆ηµόσιο. Για τα επόµενα 70 χρόνια ο ∆ήµος Αλεξανδρούπολης θα είναι κάτοχος του γεωθερµικού πεδίου και ένας από τους σπάνιους στην Ελλάδα που θα έχει ιδιοκτησία σε ορυκτό πλούτο» τόνισε.

      By Engineer, in Ενέργεια-ΑΠΕ, ,

      Σε μείζον θέμα εξελίσσεται ο περιορισμός των δικτύων για την εγκατάσταση των νέων αγροτικών φωτοβολταϊκών. Πιο συγκεκριμένα, με τον όρο αγροτικό φωτοβολταϊκό, όπως πέρασε στο πρόσφατο νομοσχέδιο 4602/19 του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, επιτρέπεται στον κατ’ επάγγελμα αγρότη να φτιάξει ένα φωτοβολταϊκό πάρκο με λειτουργική ενίσχυση.
      Παρ’ όλα τα πλεονεκτήματα, όπως για παράδειγμα το ότι η τιμή είναι αυξημένη κατά 10% από τις τιμές των διαγωνισμών και ότι τα έσοδα από αυτά θα φορολογούνται σαν αγροτικό εισόδημα, πρακτικά ο κορεσμός των δικτύων μεταφοράς και ενέργειας καθιστά αδύνατη αυτήν την εγκατάσταση.
      Ως αποτέλεσμα, οι ενδιαφερόμενοι αγρότες θα αναγκάζονται, παρόλο που έχουν διαθέσιμα χωράφια, να μεταναστεύουν σε άλλες περιοχές, αυξάνοντας το κόστος της εγκατάστασης λόγω του ότι πρέπει να αγοράσουν νέο χωράφι.
      Οι αγρότες στο καινούργιο νομοσχέδιο δεν έχουν προβάδισμα έναντι άλλων εταιρειών, όπως στην προηγούμενη δυνατότητα εγκατάστασης, με αποτέλεσμα πολλοί από τους ενδιαφερόμενους να μην μπορούν να ενταχθούν λόγω κορεσμένων δικτύων
      Σύμφωνα με τη μαρτυρία του Δημήτρη Σάλτα, αγρότη από το Παλιοχώρι Φθιώτιδας, μιας περιοχής που αγκάλιασε την τεχνολογία του φωτοβολταϊκού όσο λίγες στην Ελλάδα, «υπάρχει αδυναμία εγκατάστασης νέων φωτοβολταϊκών συστημάτων στην περιοχή μας και ενδιαφερόμενοι αγρότες στρέφονται σε άλλες περιοχές με ό,τι αυτό συνεπάγεται οικονομικά».
      Για το πρόβλημα του δικτύου επικοινωνήσαμε με τον Κωνσταντίνο Συλαίο, ηλεκτρολόγο-μηχανικό, υπεύθυνο της ENERSYS, εταιρείας ειδικευμένης στον τομέα των φωτοβολταϊκών με έδρα τη Λαμία, να μας ενημερώσει για τα εμπόδια που έχουν προκύψει και αν μπορούν να ξεπεραστούν. Σύμφωνα με τον κ. Συλαίο, «το πρόσφατο νομοσχέδιο δεν έχει ημερομηνία λήξης ούτε και κάποιον περιορισμό στον αριθμό των έργων.
      Παρ’ όλα αυτά, οι αγρότες στο καινούργιο νομοσχέδιο δεν έχουν προβάδισμα έναντι άλλων εταιρειών, όπως στην προηγούμενη δυνατότητα εγκατάστασης, με αποτέλεσμα πολλοί από τους ενδιαφερόμενους να μην μπορούν να ενταχθούν λόγω κορεσμένων δικτύων».
      Συγκεκριμένα, οι περιοχές στη Φθιώτιδα που αντιμετωπίζουν πρόβλημα με τη διαθεσιμότητα του δικτύου είναι η Αμφίκλεια, ο Δομοκός, η Μακρακώμη, η Σπερχειάδα, καθώς και η Αταλάντη, που το δίκτυο είναι περιορισμένο.
      Η απάντηση στην ερώτηση τι γίνεται με όλους αυτούς που εκδηλώνουν ενδιαφέρον, ο κ. Συλαίος μας ενημέρωσε ότι η εταιρεία του έχει πάρει την πρωτοβουλία και ήδη είναι υπό σύσταση τα καταστατικά για τις πρώτες ενεργειακές κοινότητες.
      Μας εξηγεί ότι «οι ενεργειακές κοινότητες δεν είναι τίποτε άλλο από έναν αστικό συνεταιρισμό, τον οποίο απαρτίζουν δεκαπέντε μέλη, αν είναι φυσικά πρόσωπα. Στην πράξη, μέσα από αυτές τις κοινότητες, δίνεται η δυνατότητα στα μέλη να εγκαταστήσουν ένα φωτοβολταϊκό σύστημα σε μία περιοχή που υπάρχει χώρος, δίκτυο, ηλιοφάνεια και να παραγάγουν ηλεκτρική ενέργεια με τα ίδια προνόμια και με το πρόγραμμα της λειτουργικής ενίσχυσης».

      By Engineer, in Ενέργεια-ΑΠΕ, ,

      Το ΥΠΕΝ δημοσίευσε την υπουργική απόφαση με την οποία ρυθμίζει το πλήθος, την ισχύ και τις τιμές των διαγωνισμών ΑΠΕ για φέτος και το 2020.
      Αναλυτικότερα, η απόφαση (βλέπε το επισυναπτόμενο στο τέλος του κειμένου) προβλέπει για φέτος ένα διαγωνισμό αιολικών με 400 μεγαβάτ προσφερόμενης ισχύος, καθώς και ένα διαγωνισμό φωτοβολταϊκών με 430 μεγαβάτ. Όπως έχει ήδη αναφέρει σε ρεπορτάζ του το energypress, οι διαγωνισμοί αυτοί αναμένεται να γίνουν τον Ιούνιο με απαιτητό επίπεδο ανταγωνισμού +40%.
      Για το 2020 από την Υπουργική Απόφαση προβλέπεται η διεξαγωγή ενός κοινού διαγωνισμού με ισχύ 500 μεγαβάτ, καθώς και ενός διαγωνισμού αιολικών με 300 μεγαβάτ, ενός διαγωνισμού για μικρές ανεμογεννήτριες με προσφερόμενη ισχύ 20 μεγαβάτ και ενός διαγωνισμού φωτοβολταϊκών με 300 μεγαβάτ.
      Αναλυτικότερα, την εικόνα για τους προσεχείς διαγωνισμούς μπορείτε να τη δείτε αναλυτικά στον εξής πίνακα:
        Όσον αφορά τις τιμές, η απόφαση αναφέρει τα εξής:
      1) Για την πρώτη ανταγωνιστική διαδικασία υποβολής προσφορών ανά είδος ανταγωνιστικών διαδικασιών, τεχνολογία και κατηγορία σταθμών, η ανώτατη επιτρεπόμενη τιμή προσφοράς καθορίζεται:
      α. Για την ειδική κατά τεχνολογία ανταγωνιστική διαδικασία υποβολής προσφορών για φωτοβολταϊκούς σταθμούς εγκατεστημένης ισχύος μεγαλύτερης ή ίσης των 500 kW και μικρότερης ή ίσης των 20 MW, στα 69,26 €/MWh .
      β. Για την ειδική κατά τεχνολογία ανταγωνιστική διαδικασία υποβολής προσφορών για αιολικούς σταθμούς μέγιστης ισχύος παραγωγής μεγαλύτερης των 3 MW και μικρότερης ή ίσης των 50 MW και για αιολικούς σταθμούς που ανήκουν σε Ε.Κοιν. Μέγιστης Ισχύος Παραγωγής μεγαλύτερης των 6 MW και μικρότερης ή ίσης των 50 MW, στα 69,18 €/MWh.
      γ. Για την ειδική κατά περιοχή ανταγωνιστική διαδικασία υποβολής προσφορών για την κάλυψη του περιθωρίου του ειδικού διασυνδετικού έργου «Σύνδεση Ν. Μάκρη – Πολυπόταμος και Δίκτυο ΥΤ Ν. Εύβοιας», στα 65€/MWh.
      δ. Για τις ανταγωνιστικές διαδικασίες υποβολής προσφορών ειδικές κατά περιοχή, μετά τη διασύνδεση ενός ή περισσοτέρων Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών και για περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως κορεσμένα δίκτυα κατά την έννοια της παρ. 5 του άρθρου 3 του ν.3468/2006, όπως ισχύει, κατά τα οριζόμενα στην παρ. 2.α
      2. Για τις ανταγωνιστικές διαδικασίες υποβολής προσφορών μετά την πρώτη ανταγωνιστική διαδικασία υποβολής προσφορών ανά είδος ανταγωνιστικών διαδικασιών, τεχνολογία και κατηγορία σταθμών, η ανώτατη επιτρεπόμενη τιμή προσφοράς καθορίζεται:
      α. Για τις ανταγωνιστικές διαδικασίες υποβολής προσφορών ειδικές κατά τεχνολογία, ως η μέση τιμή που προκύπτει από τη μεσοσταθμική τιμή των κατακυρωθεισών προσφορών της προηγηθείσας ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών της ίδιας τεχνολογίας και κατηγορίας και της ανώτατης επιτρεπόμενης τιμής προσφοράς της προηγηθείσας ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών της ίδιας τεχνολογίας και κατηγορίας.
      β. Για τις κοινές ανταγωνιστικές διαδικασίες υποβολής προσφορών, ως η ελάχιστη τιμή μεταξύ των υψηλότερων κατακυρωθεισών προσφορών σε καθεμιά από τις αμέσως προηγούμενες ανταγωνιστικές διαδικασίες υποβολής προσφορών, ειδικές κατά τεχνολογία, των κατηγοριών «αιολικοί σταθμοί Μέγιστης Ισχύος Παραγωγής μεγαλύτερης των 3 MW και μικρότερης ή ίσης των 50 MW» και «φωτοβολταϊκοί σταθμοί εγκατεστημένης ισχύος μεγαλύτερης ή ίσης των 500 kW και μικρότερης ή ίσης των 20 MW», απομειούμενη κατά 1%.
      γ. Για τις ανταγωνιστικές διαδικασίες υποβολής προσφορών ειδικές κατά περιοχή, μετά τη διασύνδεση ενός ή περισσοτέρων Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών και για περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως κορεσμένα δίκτυα κατά την έννοια της παρ. 5 του άρθρου 3 του ν.3468/2006, όπως ισχύει, κατά τα οριζόμενα στην παρ. 2α. 
      Η απόφαση εδώ: https://energypress.gr/sites/default/files/media/6k8a4653p8-fea.pdf

      By Engineer, in Ενέργεια-ΑΠΕ, ,

      Η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από τους καταναλωτές της χώρας μας το 2018 μειώθηκε κατά 1,2% στις 57.122 GWh έναντι 57.845 GWh το 2017. Το δυσοίωνο για την οικονομική κατάσταση επιχειρήσεων και νοικοκυριών συμπέρασμα προκύπτει από τα όσα περιλαμβάνονται στα αποτελέσματα που δημοσιοποίησε χθες η ΔΕΗ.
      Πρέπει παρόλα αυτά να σημειωθεί ότι η συνολική ζήτηση ρεύματος, στην οποία περιλαμβάνεται και η ηλεκτρική ενέργεια για εξαγωγές και άντληση, αυξήθηκε το 2018 κατά 2,2% εξαιτίας των αυξημένων κατά 75,2% εξαγωγών από τρίτους μέσω των Βορείων Διασυνδέσεων.
      Η αύξηση αυτή των εξαγωγών οφείλεται κατά κύριο λόγο στην εξαγωγή μέρους των ποσοτήτων που δημοπρατήθηκαν μέσω ΝΟΜΕ. Το «παράθυρο» αυτό έχει ήδη κλείσει σε μεγάλο βαθμό μετά τους περιορισμούς που έχει θεσπίσει η ΡΑΕ.
      Πρέπει βεβαίως να σημειωθεί ότι και οι εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας, σε επίπεδο χώρας, ήταν αυξημένες κατά 23,6% ή κατά 2.143 GWh, εκ των οποίων 506 GWh εισήχθησαν από τη ΔΕΗ (μερίδιο 21,4%) και 1.637 GWh εισήχθησαν από τρίτους (μερίδιο 78,6%).
      Στη Χαμηλή Τάση οι αλλαγές
      Σε ότι αφορά τα μερίδια της ΔΕΗ, η συνολική μείωση (από 86,7% το 2017 έπεσε στο 81,9% το 2018) που είχε κατά το 2018, συνεπώς και η αντίστοιχη αύξηση των εναλλακτικών παρόχων, προήλθε κατά κύριο λόγο από τη Χαμηλή Τάση.
      Στην Υψηλή και στη Μέση, τα μερίδια παρέμειναν σχεδόν στα ίδια επίπεδα: Το 2018 ήταν 97,6% στην Υψηλή Τάση, 68% στη Μέση Τάση και 82,1% στη Χαμηλή Τάση, έναντι 97,3%, 71,5% και 88,5% τον Δεκέμβριο του 2017 αντίστοιχα.

      By Engineer, in Ενέργεια-ΑΠΕ, ,

      Στην ίδρυση Ενεργειακής Κοινότητας προχωρά ο Δήμος Κοζάνης σε συνεργασία με τη ΔΕΥΑΚ, τη ΔΙΑΔΥΜΑ, τον ΟΑΠΝ και την Κοβεντάρειο Δημοτική Βιβλιοθήκη. Για την εκκίνηση της Ενεργειακής Κοινότητας  Κοζάνης, σύμφωνα με τη Μελέτη Βιωσιμότητας  θα αναπτυχθούν αρχικά δραστηριότητες που αφορούν την παραγωγή και πώληση ηλεκτρικής ενέργειας από ένα φωτοβολταϊκό σταθμό εγκατεστημένης ισχύος 500 kWp καθώς και τη διενέργεια ενεργειακού συμψηφισμού παραγόμενης και καταναλισκόμενης ενέργειας (net-metering) από δεύτερο φωτοβολταϊκό σταθμό εγκατεστημένης ισχύος 500 kWp με στόχο την κάλυψη μέρους των ιδιοκαταναλώσεών των εταίρων της Ενεργειακής Κοινότητας.
      Για την επένδυση θα αξιοποιηθούν χρηματοδοτήσεις  από τομεακά επιχειρησιακά προγράμματα του ΕΣΠΑ 2014 – 2020, εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα και πρωτοβουλίες που χρηματοδοτούν σχετικές δραστηριότητες, όπως το Εθνικό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης.
      «Ο Δήμος Κοζάνης, προχωρά κάνοντας ένα σημαντικό βήμα με την σύσταση της Ενεργειακής Κοινότητας Κοζάνης  και αξιοποιεί τις δυνατότητες που προσφέρει η  νομοθεσία για την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ με την μέγιστη κοινωνική ανταποδοτικότητα. Επιδίωξη μας είναι το βήμα αυτό να είναι προσεκτικό και σταθερό, προσβλέποντας, όχι στην πρόσκαιρη επικοινωνιακή εκμετάλλευση του, αλλά στην διάνοιξη ενός αναπτυξιακού μονοπατιού για την Δυτικής Μακεδονία και την βέλτιστη αξιοποίηση των δημόσιων πόρων» δήλωσε ο Δήμαρχος Κοζάνης Λευτέρης Ιωαννίδης.
      Τα οφέλη για τον Δήμο και τους Δημότες
      Τα οφέλη από τη συμμετοχή στην Ενεργειακή Κοινότητα θα είναι για τους συμμετέχοντες φορείς η μείωση των δαπανών  για ηλεκτρική ενέργεια με τη διενέργεια ενεργειακού συμψηφισμού παραγόμενης και καταναλισκόμενης ενέργειας (net-metering).
      Επίσης μπορούν να υλοποιήσουν επενδύσεις αναβάθμισης της ενεργειακής αποδοτικότητας των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού τους με την αξιοποίησης εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων.
      Ο Δήμος Κοζάνης θα προβεί στον εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό μεγάλου τμήματος της παραγόμενης ενέργειας που του αναλογεί, με τις καταναλώσεις του δημοτικού φωτισμού (φωτισμός οδών και πλατειών). Σε συνδυασμό με την συνεχιζόμενη αντικατάσταση των υφιστάμενων λαμπτήρων στα φωτιστικά σώματα με λαμπτήρες χαμηλής κατανάλωσης τεχνολογίας LED και την εγκατάσταση συστήματος ηλεκτρονικής διαχείρισης έντασης φωτισμού, o Δήμος Κοζάνης θα μειώσει σημαντικά τις τρέχουσες δαπάνες δημοτικού φωτισμού, και αυτό  θα μπορεί να  έχει ως συνέπεια τη μείωση των δημοτικών τελών φωτισμού που πληρώνουν οι κάτοικοι και οι επιχειρήσεις της περιοχής μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ (ή των εκάστοτε παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας) παρέχοντας έμμεση οικονομική στήριξη.
      Στοχεύοντας στην αντιμετώπιση της ενεργειακής ένδειας, ο Δήμος Κοζάνης θα προβεί στον εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό τμήματος της παραγόμενης ενέργειας που του αναλογεί με νοικοκυριά που ανήκουν στις ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες του πληθυσμού.
      Τα οφέλη για τους φορείς
      Η Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Κοζάνης (ΔΕΥΑΚ), η ΔΙΑΔΥΜΑ, ο ΟΑΠΝ και η Κοβεντάρειος Δημοτική Βιβλιοθήκη θα μειώσουν τις υφιστάμενες δαπάνες ηλεκτρικής ενέργειας με τη διενέργεια εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού της παραγόμενης ενέργειας που τους  αναλογεί μειώνοντας τα λειτουργικά τους κόστη.
      Στη πρώτη φάση, πέραν της κύριας δραστηριότητάς της, η Ενεργειακή Κοινότητα Κοζάνης θα αναπτύξει συνεργασίες με άλλους δήμους της Περιφερειακής Ενότητας Κοζάνης με στόχο την προώθηση της παραγωγής ενέργειας μέσω ΑΠΕ και την μεταφορά της αποκτηθείσας τεχνογνωσίας.
      Παράλληλα θα υλοποιεί εκπαιδευτικές δράσεις και προγράμματα ευαισθητοποίησης των πολιτών στον τομέα της εξοικονόμησης ενέργειας, της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, της μετακίνησης με οικολογικούς τρόπους κ.λπ.
      Περαιτέρω στόχος του Δήμου Κοζάνης είναι  η συμμετοχή φυσικών προσώπων και ιδιωτών στην Ενεργειακή Κοινότητα, να  αναπτύξει δραστηριότητες παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών σε θέματα ΑΠΕ για πολίτες και επιχειρήσεις, να προχωρήσει στη δημιουργία ηλεκτρονικής ενημερωτικής πλατφόρμας για τις ΑΠΕ και την εξοικονόμηση ενέργειας, να αναπτύξει δράσεις ευαισθητοποίησης επιχειρήσεων και να επιδιώξει την υπογραφή μνημονίων συνεργασίας με μεγάλες επιχειρήσεις του τριτογενούς τομέα.
      Η Ενεργειακή Κοινότητα Κοζάνης (Ε.Κοιν.) είναι αστικός συνεταιρισμός αποκλειστικού σκοπού, ο οποίος διέπεται από τις διατάξεις του Ν. 4513/2018 και συμπληρωματικά από αυτές του Ν. 1667/1986 ως εκάστοτε ισχύουν. Έχει στόχο την προώθηση της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας (ως ορίζεται στο α. 2 § 1 του Ν. 4430/2016) και καινοτομίας στον ενεργειακό τομέα, την αντιμετώπιση της ενεργειακής ένδειας και την προαγωγή της ενεργειακής αειφορίας, την παραγωγή, αποθήκευση, ιδιοκατανάλωση, διανομή και προμήθεια ενέργειας, καθώς και τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας στην τελική χρήση σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.

      By Engineer, in Ενέργεια-ΑΠΕ, ,

      Συνεπής με τις δεσμεύσεις της έναντι της ΕΕ για τη διείσδυση των ΑΠΕ στην παραγωγή ενέργειας είναι η Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat.
      Το 2020 το μερίδιο των ΑΠΕ στο σύνολο της ΕΕ θα πρέπει να υπερβεί το 20%. Για να επιτευχθεί αυτό κάθε χώρα έχει δεσμευτεί σε συγκεκριμένους στόχους -η Ελλάδα για μερίδιο τουλάχιστον 18% το 2020. Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της Eurostat, το 2017 το μερίδιο των ΑΠΕ έφτασε στην Ελλάδα το 16,95% στο σύνολο της παραγωγής (από 15,08% το 2016) και το 24,48% στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας (από 22,66% το 2016).
      Μάλιστα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι ένα ενδεικτικό μονοπάτι που οδηγεί στο 18% το 2020, τη διετία 2017-2018 «περνά» λίγο πάνω από το 14%, δηλαδή σαφώς χαμηλότερα από το σημείο που ήδη βρίσκεται η Ελλάδα. Καθώς, μάλιστα, από την περίοδο στην οποία αναφέρονται τα νεώτερα στοιχεία έχουν μεσολαβήσει 15 μήνες, πιθανότατα το μερίδιο των ΑΠΕ έχει ήδη υπερβεί στην Ελλάδα τον στόχο για το 2020.

      Έχοντας αυτό ως κεκτημένο, ζητούμενο πλέον είναι η επίτευξη του φιλόδοξου στόχου της ΕΕ για το 2030 (μερίδιο ΑΠΕ 32% στο σύνολο της παραγωγής), για την υιοθέτηση του οποίου επέμεινε η ελληνική πλευρά. Το ενδιαφέρον για επενδύσεις σε ΑΠΕ παραμένει υψηλό, όπως προέκυψε για μία ακόμα φορά από τον μειοδοτικό διαγωνισμό για νέα έργα που πραγματοποίησε σήμερα η ΡΑΕ.
      Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες η μέση τιμή υποχώρησε κάτω από τα 60 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, ως αποτέλεσμα της πληθώρας προσφορών για επενδύσεις σε αιολικά και φωτοβολταϊκά έργα. Τα επίπεδα όπου πλέον κινείται η τιμή είναι ευθέως ανταγωνιστικά των συμβατικών μεθόδων παραγωγής ενέργειας, καθιστώντας τη μετάβαση στις ΑΠΕ εκτός από περιβαλλοντικά αναγκαία και οικονομικά επωφελή.

      By Engineer, in Ενέργεια-ΑΠΕ, ,

      Στη τελική ευθεία εισέρχεται ο διαγωνισμός για το πλέον κρίσιμο νομοθέτημα τα επόμενα χρόνια στο χώρο της πράσινης ενέργειας, το νέο ειδικό χωροταξικό των ΑΠΕ, έπειτα από τις τρεις προσφορές που παρέλαβε προ ημερών το ΥΠΕΝ. 
      Ως έργο θεωρείται κομβικό για την αγορά των ανανεώσιμων, καθώς από τα κίνητρα που θα δίνει και τις απαγορεύσεις που θα περιλαβάνει, θα κριθεί το αν τα δισεκατομμύρια ευρώ που λέγεται ότι θα επενδυθούν από εδώ και πέρα στη καθαρή ενέργεα, θα γίνουν πράξη ή θα μείνουν στα λόγια.
      Τρία σχήματα τεχνικών γραφείων κατέθεσαν προσφορές για την εκπόνηση του έργου, προυπολογισμού 120.000 ευρώ, και συγκεκριμένα η EDP Μελετητική Σχεδιασμού Αναπτύξεως και Επενδύσεων Α.Ε, η σύμπραξη Μελετητικό γραφείο Στέλιου Τσακίρη με την εταιρεία ΓΕΩΧΩΡΟΣ Α.Ε, και η Θεώρημα Σύμβουλοι Α.Ε. Ολοι συνεργάζονται για την ανάληψη του έργου με ομάδες επιστημόνων διαφόρων ειδικοτήτων, όπως χωροτακτών, περιβαλλοντολόγων, νομικών και μηχανικών.
      Αν και παραμένει ασαφές πότε θα επιλεγεί ο ανάδοχος, κύκλοι του ΥΠΕΝ εκτιμούν ότι αυτό θα συμβεί πριν το καλοκαίρι. Αν αυτό συμβεί για παράδειγμα το Μάιο, δεδομένου ότι το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του έργου είναι οι 18 μήνες, τότε το νέο πλαίσιο θα είναι έτοιμο κάπου στα τέλη του 2020.
      Σε μια συγκυρία όπου και ενόψει των αυτοδιοικητικών εκλογών αυξάνονται τα περιστατικά τοπικών παραγόντων που "κλείνουν το μάτι" σε οσους αντιδρούν για τις ΑΠΕ, στελέχη του χώρου αναμένουν με αγωνία το νέο πλαίσιο. Ελπίζουν το νέο Χωροταξικό να μην καταλήξει σε μια έκθεση ιδεών που δεν θα ρυθμίζει τίποτα, παρά θα περιλαμβάνει μόνο στρατηγικές κατευθύνσεις, άρα στη πράξη δεν θα μπορεί να εφαρμοστεί. 
      Η ανησυχία που μεταφέρουν οι συνομιλητές μας για το νέο πλαίσιο που θα κληθεί να αντικαταστήσει εκείνο του 2008, συνδέεται με τις αντιδράσεις κατά των ΑΠΕ που τον τελευταίο καιρό γίνονται συχνά αντικείμενο προεκλογικής εκμετάλλευσης. 
      Σήμερα, όσοι "βλέπουν" κινδύνους στη πράσινη ενέργεια, προσδοκούν ότι το νέο πλαίσιο θα απαγορεύει ρητά και κατηγορηματικα την εγκατάσταση αιολικών και άλλων έργων ΑΠΕ σε ζώνες χαρακτηρισμένες ως NATURA. Σημειωτέον ότι ο υφιστάμενος Ειδικός Χωροταξικός Σχεδιασμός του 2008, που βελτιώθηκε το 2010, επιτρέπει την ανέγερση αιολικών εντός περιοχών NATURA, αρκεί να τηρούνται συγκεκριμένοι αυστηροί όροι. Πουθενά στην Ευρώπη δεν απαγορεύονται οριζόντια τα πράσινα ενεργειακά έργα από περιοχές NATURA.
      Στελέχη της αγοράς αναδεικνύουν πάντως την αντίφαση που υπάρχει ανάμεσα στις φιλόδοξες προβλέψεις του ΕΣΕΚ για επενδύσεις τα επόμενα χρόνια τουλάχιστον 9 δισ ευρώ στις ΑΠΕ, και των απίθανων χωροταξικών περιορισμών που κρυφά ή φανερά, νόμιμα ή παράνομα, προωθούνται και επιβάλλονται. Περιορισμών που έχουν παρεισφρήσει στα Χωροταξικά Πλαίσια κάποιων Περιφερειών (Κρήτη, Στερεά Ελλάδα) και υπάρχει φόβος να θεσμοθετηθούν και επίσημα με το Ειδικό Χωροταξικό για τις ΑΠΕ, προκειμένου να ικανοποιηθούν μικρά και μεγαλύτερα τοπικά συμφέροντα.
      Σύμφωνα με κύκλους της αγοράς αιολικών, εξαιτίας όλων των παραπάνω, η Ελλάδα διατρέχει τον κίνδυνο να διαμορφώσει ένα φιλόδοξο ενεργειακό σχεδιασμό για το 2030 ο οποίος δεν θα μπορεί να υλοποιηθεί. Σαν αποδειξη επικαλούνται τις περιπέτειες των αιολικών πάρκων στα Αγραφα, τις Κυκλάδες, τη Σκύρο και τη Κρήτη, συνολικού ύψους 2 δισ ευρώ, που παραμένουν στον αέρα εδώ και πολλά χρόνια.
      Σημειωτέον ότι για το υφιστάμενο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο των ΑΠΕ, έχει υποβληθεί καταγγελία από το 2014 στη Γενική Διευθυνση Περιβάλλοντος (DG Environment) της Κομισιόν, η οποία και εξετάζει εάν κατά την εκπόνησή του το υφιστάμενο Χωροταξικό είχε λάβει επαρκώς υπόψη τις δυνητικές επιπτώσεις τέτοιων έργων στο δίκτυο των περιοχων Natura.  Η Επιτροπή δεν έχει ακόμα καταλήξει επί της καταγγελίας.

      By Engineer, in Ενέργεια-ΑΠΕ, ,

      Το ένα τρίτο της ενέργειας που παράγεται σε όλο τον κόσμο προέρχεται πλέον από ανανεώσιμες πηγές, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (IRENA), που δείχνει την εντυπωσιακή ανάπτυξη τόσο της αιολικής όσο και της ηλιακής ενέργειας.
      Η Ασία σημείωσε αύξηση 11% στην ανανεώσιμη ενέργεια πέρυσι, ενώ ο ρυθμός ανάπτυξης της Αφρικής ήταν λίγο πάνω από 8,4%. Τα δύο τρίτα της ενέργειας που προστέθηκε πέρυσι προέρχονται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και οι αναπτυσσόμενες χώρες ηγούνται των νέων προσθηκών.
      Η ανανεώσιμη ενέργεια σημειώνει ανάπτυξη εδώ και πέντε χρόνια και οι αριθμοί που δημοσιεύθηκαν στην έκθεση της IRENA δείχνουν ότι δεν αναμένεται να επιβραδυνθεί τα επόμενα χρόνια, βοηθώντας στο να επιτευχθούν οι παγκόσμιοι κλιματικοί στόχοι.
      Η νέα τεχνολογία είναι ένας από τους κυριότερους παράγοντες πίσω από την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθιστώντας την πρόσβαση σε αυτές τις πηγές ενέργειας ευκολότερη από ποτέ. Αυτό περιλαμβάνει τη χρήση της αιολικής και ηλιακής ενέργειας, οι οποίες συνέβαλαν περισσότερο στη νέα ενεργειακή δυναμικότητα το 2018. Η αιολική ενέργεια παρουσίασε αύξηση κατά περίπου 49 γιγαβάτ ισχύος παγκοσμίως, ενώ η ηλιακή ενέργεια σημείωσε ακόμη μεγαλύτερη αύξηση, ύψους 94 γιγαβάτ ισχύος.
      Ενώ η υδροηλεκτρική ενέργεια παραμένει η μεγαλύτερη πηγή ανανεώσιμης ενέργειας στον πλανήτη, η ανάπτυξή της έχει μειωθεί σταθερά τα τελευταία χρόνια. Άλλες αξιοσημείωτες πηγές είναι η βιοενέργεια, η οποία παρουσίασε αύξηση τόσο στην Κίνα όσο και στο Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς και η γεωθερμική ενέργεια που αυξήθηκε στην Τουρκία, την Ινδονησία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

      By Engineer, in Ενέργεια-ΑΠΕ, ,

      Στα τέλη του 2018 στην Ελλάδα ήταν εγκατεστημένα 2.665 μεγαβάτ (MWp) φωτοβολταϊκών, εκ των οποίων τα 2.106 MWp επί εδάφους και τα υπόλοιπα σε στέγες κτιρίων. Τα στατιστικά.
      Το 2018 ολοκληρώθηκε η εγκατάσταση όλων των φωτοβολταϊκών σταθμών (πλην ενός) που προκρίθηκαν από τον πιλοτικό διαγωνισμό του Δεκεμβρίου 2016, ενώ η αγορά των συστημάτων αυτοπαραγωγής παρουσίασε μια αύξηση 11,8% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, παραμένοντας πάντως σε επίπεδα σημαντικά χαμηλότερα του δυναμικού της χώρας, σημειώνει σε ανάλυσή του ο Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών.
      Για ακόμη μια χρονιά, τα φωτοβολταϊκά κάλυψαν περίπου το 7% των αναγκών της χώρας σε ηλεκτρική ενέργεια, φέρνοντας την Ελλάδα στην τέταρτη θέση διεθνώς (μετά από Ονδούρα, Ιταλία και Γερμανία) σε ότι αφορά στη συμβολή των φωτοβολταϊκών στη συνολική ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας.
      Ενώ τα προηγούμενα χρόνια υπήρχε μια αύξηση της ενεργειακής απόδοσης των φωτοβολταϊκών στη χώρα μας, το 2018 παρατηρήθηκε μια μέση μείωση 6,34%.Η μείωση αυτή ερμηνεύεται αν δει κανείς την ακτινοβολία που έφτασε στη χώρα μας τα έτη 2016-2018. Ενώ στη νότια Ευρώπη είχαμε μείωση της ακτινοβολίας το 2018, είχαμε αντίθετα σημαντική αύξησή της στις βορειότερες χώρες.
      Θέσεις εργασίας
      Το 2018, η αγορά φωτοβολταϊκών συντήρησε 3.700 ισοδύναμες θέσεις πλήρους απασχόλησης (άμεσες, έμμεσες και συνεπαγόμενες).
      Στα τέλη του 2018 στην Ελλάδα ήταν εγκατεστημένα 2.665 μεγαβάτ (MWp) φωτοβολταϊκών, εκ των οποίων τα 2.106 MWp επί εδάφους και τα υπόλοιπα σε στέγες κτιρίων.
      1. Δέσμευση γης
      Η προβολή στο οριζόντιο επίπεδο των φωτοβολταϊκών πλαισίων των 2.106 MWp καλύπτει περίπου 12.600 στρέμματα, είναι δηλαδή λίγο μικρότερη από την έκταση του Δήμου Αμαρουσίου στην Αττική ή του Δήμου Νεάπολης-Συκεών στη Θεσσαλονίκη.
      Η συνολική έκταση που δεσμεύουν αυτά τα 2.106 MWp (μαζί με τα διάκενα μεταξύ των φωτοβολταϊκών συστοιχιών και την περιμετρική απόσταση ασφαλείας από τα όρια των γηπέδων) είναι περίπου 40.000 στρέμματα, όση δηλαδή είναι η έκταση του Δήμου Αθηναίων.
      Για σύγκριση, η έκταση που καταλαμβάνουν οι λιγνιτικοί σταθμοί και τα λιγνιτωρυχεία είναι, σύμφωνα με τη ΔΕΗ, 253.000 στρέμματα, είναι δηλαδή 6,3 φορές μεγαλύτερη από την έκταση που δεσμεύουν τα φωτοβολταϊκά.
      Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ , η γεωργική γη στην Ελλάδα ανέρχεται σε 32,54 εκατ. στρέμματα (στατιστικά για το 2016 δημοσιευμένα το Σεπτέμβριο του 2018), εκ των οποίων καλλιεργούνται τα 29 εκατ. στρέμματα. Από τα 3,5 εκατ. στρέμματα που δεν καλλιεργούνται, μόνο το 52% θεωρείται ότι διατηρούνται σε καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση. Τα φωτοβολταϊκά δεσμεύουν το 0,12% της γεωργικής γης ή αλλιώς το 0,03% της έκτασης της χώρας. Η γεωργική έκταση που μένει ακαλλιέργητη είναι 88 φορές μεγαλύτερη από την έκταση που δεσμεύουν όλα μαζί τα φωτοβολταϊκά.
      2. Κατανάλωση νερού
      Για τον καθαρισμό των φωτοβολταϊκών πλαισίων απαιτούνται κατά μέσο όρο 0,114 m3 νερού ανά παραγόμενη MWh (εύρος τιμών 0,1-0,13 m3/MWh) - . Η ποσότητα αυτή είναι 30,5 φορές μικρότερη ανά παραγόμενη MWh από ένα λιγνιτικό σταθμό (σύμφωνα με τη ΔΕΗ, οι λιγνιτικοί σταθμοί καταναλώνουν κατά μέσο όρο 3,478 m3 νερού ανά παραγόμενη MWh) .
      Το 2018 παρήχθησαν περίπου 3,82 ΤWh από τα εγκατεστημένα φωτοβολταϊκά, δηλαδή απαιτήθηκαν περίπου 435.000 m3 νερού για τον καθαρισμό των φωτοβολταϊκών, όσο δηλαδή καταναλώνουν ετησίως 4.500 νοικοκυριά .
      3. Αποσόβηση εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα
      Στις θετικές περιβαλλοντικές επιδόσεις, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η παραγωγή ενέργειας από φωτοβολταϊκά το 2018 αποσόβησε την έκλυση περίπου 3,3 εκατ. τόνων διοξειδίου του άνθρακα (CO2) στην ατμόσφαιρα .
      Στατιστικά στοιχεία αγοράς Φ/Β για το έτος 2018

      By Engineer, in Ενέργεια-ΑΠΕ, ,

      Η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού Α.Ε. ανακοινώνει ότι ολοκληρώθηκε σήμερα η διαδικασία υποβολής εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την απόκτηση του 100% του μετοχικού κεφαλαίου των Αποεπενδυόμενων Επιχειρήσεων Μελίτης και Μεγαλόπολης στο πλαίσιο της σχετικής επαναληπτικής διαγωνιστικής διαδικασίας. Έξη υποψηφιότητες, μεταξύ αυτών μια κινεζική ιδιωτική China Western Power Industrial Co LTD, περιλαμβάνονται στο σχετικό κατάλογο  όσων εκδήλωσαν ενδιαφέρον για την αγορά των λιγνιτικών μονάδων. 
      Ειδικότερα, φάκελο εκδήλωσης ενδιαφέροντος υπέβαλαν, σύμφωνα με την από 08.03.2019 Κοινή Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος και Υποβολής Δεσμευτικών Προσφορών, τα ακόλουθα έξι (6) Ενδιαφερόμενα Μέρη (με αλφαβητική σειρά):
      1. BEIJING GUOHUA POWER COMPANY LIMITED AND DAMCO ENERGY S.A.
      (CONSORTIUM)
      2. CHINA WESTERN POWER INDUSTRIAL Co LTD
      3. SEV.EN ENERGY AG – INDOVERSE (CZECH) COAL INVESTMENTS LIMITED
      (CONSORTIUM)
      4. ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ Α.Ε.
      5. ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΧΑΛΚΟΥ ΚΑΙ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗ
      ΕΤΑΙΡΕΙΑ
      6. ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ – ΟΜΙΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
      Οι σύμβουλοι της Δ.Ε.Η Α.Ε. αναφορικά με τη διαγωνιστική διαδικασία, αφού αξιολογήσουν τις υποβληθείσες εκδηλώσεις ενδιαφέροντος, θα υποβάλουν το πόρισμά τους προς τη Δ.Ε.Η. Α.Ε. σχετικά με τους υποψηφίους που πληρούν τα κριτήρια συμμετοχής για την επόμενη φάση του διαγωνισμού.
      Η Διοίκηση της ΔΕΗ εκφράζει την ικανοποίηση της και την προσδοκία της ότι με αυτή τη συμμετοχή και ενδιαφέρον θα υπάρξει ουσιαστικός διαγωνισμός και θετική έκβαση της διαδικασίας αποεπένδυσης.

      By Engineer, in Ενέργεια-ΑΠΕ, ,

      Σε ψηφοφορία που πραγματοποιήθηκε σήμερα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι ευρωβουλευτές ψήφισαν υπέρ του να αυξηθεί ο στόχος μείωσης των εκπομπών άνθρακα μέχρι το 2030, από 40% που είναι σήμερα σε 55% σε σχέση με τα επίπεδα του 1990.
      Ειδικότερα, το Ευρωκοινοβούλιο, στην ανακοίνωσή του, υπογραμμίζει πως ο στόχος μηδενικών εκπομπών άνθρακα πρέπει να επιτευχθεί το αργότερο μέχρι το 2050. Η ψηφοφορία των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αφορούσε μια μη δεσμευτική απόφαση επί της στρατηγικής της ΕΕ για το Κλίμα, η οποία παρουσιάστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον περασμένο Νοέμβριο.
      Σε αυτό το σχέδιο στρατηγικής για το Κλίμα, η Κομισιόν είχε παρουσιάσει οκτώ σενάρια μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στην πορεία προς το 2050. Ωστόσο, μόνο σε δύο εξ’ αυτών υπήρχε πρόβλεψη μηδενισμού των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου μέχρι το 2050, σύμφωνα με όσα αναφέρουν ευρωβουλευτές.
      Τέλος, σύμφωνα με σχετικά δημοσιεύματα στο διεθνή τύπο, οι ευρωπαίοι ηγέτες θα επιδιώξουν να καταλήξουν σε συμφωνία για τον στόχο περιορισμού των εκπομπών στην ειδική διάσκεψη της ΕΕ που θα πραγματοποιηθεί τον Μάιο στη Ρουμανία, πριν την Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα τον ερχόμενο Σεπτέμβριο.

      By Engineer, in Ενέργεια-ΑΠΕ, ,

      Την έναρξη του νέου διαγωνισμού για την πώληση των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ, ΔΕΗ+3,92% ανακοίνωσε και επίσημα η εταιρεία.
      Νωρίτερα, συνεδρίασε το διοικητικό συμβούλιο της επιχείρησης, το οποίο «επαναλαμβάνει και προκηρύσσει τη διαγωνιστική διαδικασία για τη μεταβίβαση του 100% της συμμετοχής της στο μετοχικό κεφάλαιο της «Λιγνιτική Μελίτης Α.Ε.» ή/και της «Λιγνιτική Μεγαλόπολης Α.Ε.»».
      Η δημόσια Κοινή Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος και Υποβολής Δεσμευτικών Προσφορών αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της ΔΕΗ.
      Σύμφωνα με την προκήρυξη η προθεσμία εκδήλωσης ενδιαφέροντος θα λήξει στις 19 Μαρτίου ενώ θα ακολουθήσει διαπραγμάτευση των όρων της συμφωνίας μετόχων και η υποβολή δεσμευτικών προσφορών.
      Η δυνατότητα συμμετοχής στη νέα διαδικασία τίθεται σε μηδενική βάση, καθώς εκτός από τους «μνηστήρες» που πήραν μέρος στον πρώτο διαγωνισμό, επιτρέπει και σε καινούργιους δυνητικούς επενδυτές να διεκδικήσουν το προς παραχώρηση λιγνιτικό χαρτοφυλάκιο. Όπως και στον πρώτο διαγωνισμό, οι επενδυτές θα πρέπει να έχουν εμπειρία στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και να είναι απολύτως ανεξάρτητοι από τη ΔΕΗ, ενώ και πάλι θα μπορούν να διεκδικήσουν όλο το χαρτοφυλάκιο, ή αποκλειστικά είτε τη Μελίτη (και την άδεια κατασκευής δεύτερης μονάδας στον ίδιο ΑΗΣ) είτε τη Μεγαλόπολη.
      Υπενθυμίζεται ότι το διοικητικό συμβούλιο της ΔΕΗ Α.Ε. κήρυξε άγονη την προηγούμενη διαδικασία πώλησης των λιγνιτικών μονάδων, λόγω έλλειψης ικανοποιητικών προσφορών, ενώ αξίζει να σημειωθεί πως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην δεύτερη μετα-προγραμματική έκθεσή της, έκανε εκτενή αναφορά στο ναυάγιο του διαγωνισμού για τις λιγνιτικές μονάδες της ΔΕΗ, επισημαίνοντας μάλιστα ότι αυτό ήρθε παρά τις τέσσερις παρατάσεις στην αρχική προθεσμία, ύστερα από αίτημα των ελληνικών αρχών. Η Κομισιόν δεν έκρυψε την απογοήτευσή της για την αρνητική έκβαση της διαδικασίας, επιρρίπτοντας μάλιστα ευθύνες στην ΔΕΗ, της οποίας «οι προτάσεις και τα μέτρα ήρθαν πολύ αργά»

      By Engineer, in Ενέργεια-ΑΠΕ, ,

      Μίσθωση του δικαιώματος έρευνας στα γεωθερμικά πεδία εθνικού ενδιαφέροντος έως επτά έτη (πέντε, με δικαίωμα παράτασης δύο ετών) και του δικαιώματος εκμετάλλευσης και διαχείρισης έως 50 έτη (30 έτη, µε δικαίωμα παράτασης κατά 20 έτη) προβλέπει το πολυνομοσχέδιο το Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), το οποίο αναμένεται την Πέμπτη να εισαχθεί προς συζήτηση και ψήφιση στην Ολομέλεια της Βουλής.
      Η εκμίσθωση του δικαιώματος έρευνας, διαχείρισης και εκμετάλλευσης γεωθερμικού δυναμικού στα πεδία εθνικού ενδιαφέροντος (θερμοκρασία ρευστού άνω των 90°C) θα γίνεται κατόπιν διαγωνισμού με προσφορές. Για την περίπτωση της εκμίσθωσης του δικαιώματος εκμετάλλευσης ή εκμετάλλευσης και διαχείρισης, ο συναγωνισμός μεταξύ των διαγωνιζομένων θα κρίνεται, κυρίως, βάσει του ύψους του προϋπολογισμού, της βιωσιμότητας της επένδυσης, της εμπειρίας και του βαθμού ορθολογικής διαχείρισης του γεωθερμικού πεδίου.
      Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα ρυθμίζονται οι ειδικότεροι όροι της προκήρυξης του διαγωνισμού, τα κριτήρια επιλογής του μισθωτή, τα δικαιολογητικά και οι προδιαγραφές των μελετών που θα πρέπει να υποβάλλουν οι υποψήφιοι μισθωτές κλπ. ,
      Οι προσφορές που θα υποβάλλονται, θα αξιολογούνται από επιτροπή αξιολόγησης, στην οποία θα συμμετέχει τουλάχιστον ένας εκπρόσωπος της νέας Αρχής ΕΑΓΜΕ (πρώην ΙΓΜΕ).
      Η έρευνα θα μπορεί να συνυπάρχει με πιλοτική εκμετάλλευση εφόσον έχει εντοπιστεί γεωθερμικό δυναμικό και με την καταβολή σχετικού μισθώματος.
      Η διενέργεια γεωθερμικών ερευνών του Δημοσίου θα υλοποιείται κατά προτεραιότητα από την ΕΑΓΜΕ. Σε δημόσιους ερευνητικούς φορείς, ινστιτούτα και ακαδημαϊκά ιδρύματα θα επιτρέπεται η διενέργεια παρόμοιων ερευνών με έγκριση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ύστερα από εισήγηση της νέας Αρχής.
      Όσον αφορά στα πεδία τοπικού ενδιαφέροντος (θερμοκρασία ρευστού 30-90°C) η εκμίσθωση θα γίνεται ύστερα από διαγωνισμό µε προσφορές. Η διάρκεια της μίσθωσης του δικαιώματος έρευνας ορίζεται έως τρία έτη (µε δικαίωμα παράτασης για  επιπλέον ένα έτος) ενώ για το δικαίωμα εκμετάλλευσης ή εκμετάλλευσης και διαχείρισης ορίζεται έως τα  30 έτη (με δικαίωμα παράτασης άλλων 20 ετών).
      Βασικοί άξονες των νέων ρυθμίσεων
      Έως σήμερα, σε 30 περιοχές της χώρας έχουν εντοπιστεί γεωθερμικά πεδία τα οποία μπορούν να αξιοποιηθούν για άμεσες χρήσεις, σε διάφορους παραγωγικούς τομείς: στον πρωτογενή τομέα (καλλιέργειες, κτηνοτροφία, ιχθυοκαλλιέργειες) για μείωση του ενεργειακού κόστους, στη μεταποίηση καθώς και στη θέρμανση κατοικιών, σχολείων και νοσοκομείων. Εντούτοις, παρά τη μεγάλη σημασία που έχει η ανάπτυξη της Γεωθερμίας, ως Ανανεώσιμη Πηγή Ενέργειας (ΑΠΕ), τόσο σε τοπικό όσο και σε εθνικό επίπεδο, μόνο ένα μικρό μέρος του διαθέσιμου δυναμικού αξιοποιείται σήμερα, κυρίως για ιαματικό τουρισμό, εξαιτίας των εμποδίων που θέτει το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο.
      Οι βασικοί άξονες του νέου νομοσχεδίου, μεταξύ άλλων, είναι οι εξής:
      Απλουστεύεται η κατηγοριοποίηση των γεωθερμικών πεδίων. Τα γεωθερμικά πεδία θα διακρίνονται σε τοπικού (θερμοκρασία ρευστού 30-90°C) και εθνικού ενδιαφέροντος (θερμοκρασία ρευστού άνω των 90°C). Αυξάνεται η ελάχιστη θερμοκρασία καθορισμού γεωθερμικού δυναμικούκατά 5°C, δηλαδή από τους 25°C, αναπροσαρμόζεται στους 30°C, παρέχοντας τη δυνατότητα αξιοποίησης αρκετών αγροτικών γεωτρήσεων για άρδευση.  Ως φορέας διαχείρισης των τοπικών γεωθερμικών πεδίων (θερμοκρασία ρευστού 30-90°C) ορίζεται η οικεία Αποκεντρωμένη Διοίκηση, αναλαμβάνοντας ρυθμιστικό και συντονιστικό ρόλο σε ό,τι αφορά τη διενέργεια της διαγωνιστικής διαδικασίας για την παραχώρηση δικαιώματος μίσθωσης στους ενδιαφερόμενους. Στα τοπικού ενδιαφέροντος πεδία, η διαδικασία διαγωνισμού προκαλείται πλέον με αίτηση του ενδιαφερομένου και η Αποκεντρωμένη Διοίκηση προχωρεί σε δημόσια πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος, διάρκειας 30 ημερών, από την ημέρα που εκδηλώνεται ενδιαφέρον. Στα εθνικού ενδιαφέροντος γεωθερμικά πεδία (θερμοκρασία ρευστού άνω των 90°C), η αρμοδιότητα προκήρυξης διαγωνισμού και σύναψης σύμβασης μίσθωσης ανήκει στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Επίσης, θεσπίζονται ανταποδοτικά οφέλη, από τα μισθώματα, για τις τοπικές κοινωνίες στις οποίες αναπτύσσεται η γεωθερμία. Ποσοστό 10% του ποσού των ετήσιων αναλογικών μισθωμάτων θα διατίθεται στους Δήμους.

      By Engineer, in Ενέργεια-ΑΠΕ, ,

      Για συνδέσεις φ/β μέχρι 500 κιλοβάτ οι οποίες θα γίνουν από 1/1/2020 θα ισχύει η νέα μεθοδολογία υπολογισμού της ταρίφας, σύμφωνα με όσα περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή. Για τα φ/β πάρκα έως 500 κιλοβάτ που θα συνδεθούν έως 31/12/2019 ισχύει η σημερινή μεθοδολογία.
      Νωρίτερα, το energypress έγραφε:
      Ικανοποιητική "ταρίφα", πάνω από εκείνην που έδινε η παλιά μεθοδολογία, προκύπτει από τη νέα ρύθμιση για τα φωτοβολταϊκά μέχρι 500 KW που περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ που κατατίθεται σήμερα στη Βουλή. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς η Τιμή Αναφοράς με τη νέα ρύθμιση φτάνει τα 73,18 ευρώ ανά Μεγαβατώρα έναντι των 66,42 ευρώ ανά Μεγαβατώρα που "έδινε" η προηγούμενη μεθοδολογία (1,1 επί την μέση ΟΤΣ της προηγούμενης χρονιάς).
      Ταυτόχρονα όμως, για να μην μπορούν να εκμεταλλευτούν τη δυνατότητα της αυξημένης ταρίφας οι μεγάλοι επενδυτές με τη μέθοδο της κατάτμησης και καταστρατήγησης της υποχρέωσης συμμετοχής σε διαγωνιστικές διαδικασίες, το νομοσχέδιο έχει νέο ισχυρό "κόφτη".
      Συγκεκριμένα, προβλέπεται ότι κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, άμεσα ή έμμεσα, μπορεί να κατέχει έως δύο έργα που δικαιούνται να συνάπτουν συμβάσεις ενίσχυσης εκτός διαγωνισμών, ενώ οι Ενεργειακές Κοινότητες του ν. 4513/2018 (Α’ 9) μπορούν να κατέχουν αντίστοιχα έργα συνολικής εγκατεστημένης ισχύος έως 18 MW.
      Όπως προαναφέρθηκε, στο νομοσχέδιο ορίζεται ως Τιμή Αναφοράς για φωτοβολταϊκά κάτω από 500 KW η μεσοσταθμική Τιμή Αναφοράς που προέκυψε κατά τις ανταγωνιστικές διαδικασίες υποβολής προσφορών που αφορούν στην ίδια τεχνολογία του προηγούμενου έτους προσαυξημένη κατά 5%. Αυτό, αν ισχύσει άμεσα, για τα έργα που θα συνδεθούν εντός του 2019 δίνει τιμή στα 73,18 ευρώ ανά Μεγαβατώρα. Για τα έργα που θα συνδεθούν εντός του 2020 η τιμή θα διαμορφωθεί με βάση τους διαγωνισμούς που θα γίνουν μέσα στο 2019.
      Για φωτοβολταϊκά μέχρι 1 MW που ανήκουν σε ενεργειακές κοινότητες, ορίζεται ως Τιμή Αναφοράς η μεσοσταθμική Τιμή Αναφοράς που προέκυψε κατά τις ανταγωνιστικές διαδικασίες υποβολής προσφορών που αφορούν στην εν λόγω κατηγορία φ/β σταθμών ή, αν δεν έχει διενεργηθεί διαγωνισμός στην κατηγορία, στην ίδια τεχνολογία του προηγούμενου έτους, προσαυξημένη κατά 10%.
      Διαβάστε εδώ τα πλήρη κείμενα του νομοσχεδίου όπως κατατέθηκαν στη Βουλή: https://www.hellenicparliament.gr/Nomothetiko-Ergo/Anazitisi-Nomothetikou-Ergou?law_id=5a4126ae-0f47-4cd1-a7eb-aa03018829b9

      By Engineer, in Ενέργεια-ΑΠΕ, ,

      Θεσπίζονται ανταποδοτικά οφέλη από τα μισθώματα για τις τοπικές κοινωνίες στις οποίες αναπτύσσονται έργα γεωθερμίας
      Απλούστευση της κατηγοριοποίησης των γεωθερμικών πεδίων, με έμφαση σε όσα το γεωθερμικό ρευστό δεν υπερβαίνει τους 90 βαθμών Κελσίου, δίνει το σχέδιο νόμου του ΥΠΕΝ «Έρευνα, εκμετάλλευση και διαχείριση του γεωθερμικού δυναμικού της χώρας, σύσταση Ελληνικής Αρχής Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών, ιδιοκτησιακός διαχωρισμός δικτύων διανομής φυσικού αερίου και άλλες διατάξεις», το οποίο θα κατατεθεί την Παρασκευή 1η Μαρτίου στη Βουλή. 
      Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, η αξιοποίηση της γεωθερμίας μπορεί να συμβάλλει σημαντικά και ποικιλοτρόπως στην οικονομική ανάπτυξη ευρύτερων περιοχών και στη δημιουργία πυρήνων οικονομικής δραστηριότητας. 
      Έως σήμερα, σε 30 περιοχές σε όλη τη χώρα έχουν εντοπιστεί γεωθερμικά πεδία τα οποία μπορούν να αξιοποιηθούν για άμεσες χρήσεις, σε διάφορους παραγωγικούς τομείς. 
      Ωστόσο, προς το παρόν αξιοποιείται μόνο ένα μικρό μέρος του διαθέσιμου δυναμικού, κυρίως για ιαματικό τουρισμό, εξαιτίας των εμποδίων που θέτει το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο.
      Έτσι, το σχέδιο νόμου διαχωρίζει τα γεωθερμικά πεδία σε τοπικού (θερμοκρασία ρευστού 30-90°C) και εθνικού ενδιαφέροντος (θερμοκρασία ρευστού άνω των 90°C), βελτιώνοντας την αξιοποίηση των πρώτων, καθώς μπορούν να καλύψουν μια σειρά από ενεργειακές ανάγκες (π.χ. θέρμανση ιχθυοκαλλιεργειών, θέρμανση θερμοκηπιακών καλλιέργειών, ξήρανση αγροτικών προϊόντων, θέρμανση και ψύξη κατοικιών, αφαλάτωση νερού, θέρμανση κολυμβητηρίων, λειτουργία λουτροθεραπευτικών εγκαταστάσεων) και να παίξουν καθοριστικό ρόλο στην ενεργειακή αυτονομία των περιοχών. 
      Στις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις η ευθύνη των διαγωνισμών 
      Ως φορέας διαχείρισης των τοπικών γεωθερμικών πεδίων (θερμοκρασία ρευστού 30-90°C) ορίζεται η οικεία Αποκεντρωμένη Διοίκηση, αναλαμβάνοντας ρυθμιστικό και συντονιστικό ρόλο σε ό,τι αφορά τη διενέργεια της διαγωνιστικής διαδικασίας για την παραχώρηση δικαιώματος μίσθωσης στους ενδιαφερόμενους. 
      Στα τοπικού ενδιαφέροντος πεδία, η διαδικασία διαγωνισμού προκαλείται πλέον με αίτηση του ενδιαφερομένου και η Αποκεντρωμένη Διοίκηση προχωρεί σε δημόσια πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος, διάρκειας 30 ημερών, από την ημέρα που εκδηλώνεται ενδιαφέρον. 
      Αντίθετα, στα εθνικού ενδιαφέροντος γεωθερμικά πεδία (θερμοκρασία ρευστού άνω των 90°C), το καθεστώς αξιοποίησης παραμένει παρόμοιο με το ισχύον. 
      Επομένως, η αρμοδιότητα προκήρυξης διαγωνισμού και σύναψης σύμβασης μίσθωσης ανήκει στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας. 
      Με το σχέδιο νόμου, αυξάνεται η ελάχιστη θερμοκρασία καθορισμού γεωθερμικού δυναμικού κατά 5°C, δηλαδή από τους 25°C, αναπροσαρμόζεται στους 30°C, παρέχοντας τη δυνατότητα αξιοποίησης αρκετών αγροτικών γεωτρήσεων για άρδευση. 
      Επιπλέον, θεσμοθετείται η σύσταση Επιτροπών Αντιμετώπισης Προβλημάτων, με σκοπό την εξέταση σχετικών προκλήσεων, ενώ οι ευρύτεροι χώροι μέσα στους οποίους υπάρχουν ενδείξεις παρουσίας γεωθερμικού δυναμικού και δεν έχουν ακόμη χαρακτηριστεί με Φ.Ε.Κ., ονομάζονται περιοχές γεωθερμικού ενδιαφέροντος. 
      Με το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο, ειδικά για τις περιοχές γεωθερμικού ενδιαφέροντος, περνούσαν αρκετά χρόνια μέχρι τον χαρακτηρισμό του πεδίου. 
      Το Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (Ι.Γ.Μ.Ε.) έκανε τις απαιτούμενες έρευνες με σκοπό την αναγνώριση της περιοχής ως γεωθερμικό πεδίο με Φ.Ε.Κ. και έπειτα ήταν στην διακριτική ευχέρεια της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, εάν και πότε θα διενεργούσε διαγωνισμούς.
      Έμφαση στη διαχείριση των υποδομών 
      Την ίδια στιγμή, με το νέο θεσμικό πλαίσιο, δίνεται έμφαση στη διαχείριση των γεωθερμικών πεδίων, που πλέον ορίζεται ως το σύνολο των δραστηριοτήτων που ρυθμίζουν την εκμετάλλευση του γεωθερμικού ρευστού από τα υπόγεια γεωθερμικά συστήματα, με σκοπό τη βιώσιμη, ορθολογική και ολοκληρωμένη αξιοποίηση του και αναφέρεται στο σύνολο του πεδίου. 
      Επίσης, θεσπίζονται ανταποδοτικά οφέλη, από τα μισθώματα, για τις τοπικές κοινωνίες στις οποίες αναπτύσσεται η γεωθερμία.
      Ποσοστό 10% του ποσού των ετήσιων αναλογικών μισθωμάτων θα διατίθεται στους Δήμους.
      Την παρακολούθηση και τον έλεγχο σε επιστημονικό επίπεδο σε όλα τα γεωθερμικά πεδία της χώρας αναλαμβάνει η νεοσύστατη Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (Ε.Α.Γ.Μ.Ε.).  
      Οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις πέραν της Ε.Α.Γ.Μ.Ε., μπορούν να επιλέξουν επιστημονικούς συμβούλους από οιοσδήποτε επιστημονικό, ερευνητικό ή ακαδημαϊκό φορέα, Ν.Π.Δ.Δ. ή Ν.Π.Ι.Δ., είτε ακόμη και μεμονωμένους επιστήμονες προκειμένου να τις βοηθηθούν στο έργο τους.
      Επιπλέον, συντάσσεται Εθνικό Μητρώο Σημείων Αξιοποίησης Γεωθερμίας και συνοδή διαδικτυακή πύλη στο Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. 
      Στο Μητρώο αυτό θα καταγραφεί το σύνολο των γεωτρήσεων και των εγκαταστάσεων άντλησης και επανεισαγωγής, οι οποίες έχουν κατασκευαστεί με σκοπό την αξιοποίηση γεωθερμικού δυναμικού στην χώρα. 
      Τέλος, συντάσσεται Εθνικό Μητρώο Καταγραφής και Παρακολούθησης Γεωθερμικών Σημείων και συνοδή διαδικτυακή πύλη στην Ε.Α.Γ.Μ.Ε. 
      Στο Μητρώο αυτό θα καταγραφεί το σύνολο των Θερμών Πηγών της χώρας, καθώς και των σταθμών παρακολούθησης των γεωθερμικών πεδίων.

      By Engineer, in Ενέργεια-ΑΠΕ, ,

      Δημοσιεύτηκε η προκήρυξη του κοινού διαγωνισμού ΑΠΕ για αιολικούς και φωτοβολταϊκούς σταθμούς από την Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, ο οποίος αφορά δημοπρατούμενη ισχύ 600 MW, ενώ σημαντική αλλαγή στους όρους διεξαγωγής του διαγωνισμού αφορά η αναπροσαρμογή του επιπέδου ανταγωνισμού από το 75% στο 40% πλέον.
      Σύμφωνα με την σχετική ανακοίνωση της Αρχής, η καταληκτική ημερομηνία υποβολής των αιτήσεων είναι η 21η Μαρτίου 2019, ενώ η διενέργεια της ηλεκτρονικής δημοπρασίας προγραμματίζεται για την 15η Απριλίου προκειμένου να ενημερωθούν οι ενδιαφερόμενοι και να ξεκινήσει η σχετική τους προετοιμασία.
      Να σημειωθεί ότι σύμφωνα με προηγούμενο προγραμματισμό της Αρχής οι προς δημοπράτηση ποσότητες προσδιορίζονταν σε 400 MW για το 2018 και 400 MW για το 2019. Δεδομένου, όμως, ότι πέρυσι δεν διεξήχθη κοινή ανταγωνιστική διαδικασία, η δημοπρατούμενη ισχύς για τον πρώτο κοινό διαγωνισμό κρίνεται εύλογο από την Αρχή, να ανέρχεται στα 600 MW, λαμβάνοντας υπόψη τη μη δημοπρατηθείσα ισχύ των 400 MW του έτους 2018 και το ήμισυ της προς δημοπράτηση ισχύος του έτους 2019. Έτσι επομένως , προκύπτουν τα 600 MW που «βγαίνουν» στον ερχόμενο διαγωνισμό του Απριλίου.
      Επιπλέον, να προσθέσουμε πως το μέτρο του 75% στόχο είχε να εξασφαλίσει ένα ελάχιστο ποσοστό συμμετοχής στο διαγωνισμό, γεγονός που λειτουργούσε ως δικλείδα ασφαλείας προκειμένου να διασφαλίζονται ομαλές συνθήκες ανταγωνισμού.
      Μάλιστα, στην αιτιολογική έκθεση της απόφασης επισημαίνεται από την Αρχή πως με τον καθορισμό ελάχιστου ποσοστού συμμετοχής επιτυγχάνεται ένα σημαντικό όφελος για τους καταναλωτές, οι οποίοι, βάσει του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου θα κληθούν να πληρώσουν για κάθε έργο, μέσω του ΕΤΜΕΑΡ (Ειδικό Τέλος για τη Μείωση των Εκπομπών Αερίων Ρύπων), σημαντικό μέρος του ποσού που υπολογίζεται ως κρατική ενίσχυση με βάση τη Σύμβαση Λειτουργικής Ενίσχυσης, που θα συνάψουν οι επιτυχόντες στις ανταγωνιστικές διαδικασίες.
      Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, η ΡΑΕ ορίζει ότι το ποσοστό συμμετοχής πρέπει να είναι τουλάχιστον 40% πλέον της δημοπρατούμενης ισχύος.
      Τέλος, η προκήρυξη του διαγωνισμού αναφέρει πως στην περίπτωση που εφαρμόζοντας το εν λόγω ποσοστό προκύπτει προς δημοπράτηση ισχύς, η οποία είναι μικρότερη από την ισχύ του Συμμετέχοντα με τη μεγαλύτερη Ισχύ Συμμετοχής τότε η δημοπρατούμενη ισχύς καθορίζεται από (είναι ίση με) την ισχύ του Συμμετέχοντα με τη μεγαλύτερη Ισχύ Συμμετοχής.
      Επισυνάπτονται η απόφαση της ΡΑΕ, καθώς και η προκήρυξη του διαγωνισμού. 

      By Engineer, in Ενέργεια-ΑΠΕ, ,

      Διαγωνισμό προκήρυξε ο ΔΕΔΔΗΕ με σκοπό την ανάδειξη αναδόχου για την προμήθεια Υποβρύχιων Καλωδίων Μέσης Τάσης, συνολικού μήκους 42 χλμ.
      Η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης ανέρχεται σε 6.981.750,00 ευρώ (ποσό χωρίς ΦΠΑ, ποσό συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ: 8.657.370,00 ευρώ) και κατανέμεται ως εξής:
      1) Υποβρύχιο τριπολικό καλώδιο 20KV, κοινού μολύβδινου μανδύα, μόνωσης εμποτισμένου χάρτου (NON DRAINING), απλού οπλισμού, διατομής 3Χ35 mm2 Al, σύμφωνα με την Τεχνική Προδιαγραφή ΔΕΗ GR 214A/Αναθεώρηση 10ος/2010, με συνολικό μήκος 24.800 μέτρων και προϋπολογισμένη αξία 2.604.000 ευρώ.
      2) Υποβρύχιο τριπολικό καλώδιο 20KV, κοινού μολύβδινου μανδύα, μόνωσης εμποτισμένου χάρτου (NON DRAINING), απλού οπλισμού , διατομής 3Χ35 mm2 Cu, σύμφωνα με την Τεχνική Προδιαγραφή ΔΕΗ GR 214A/Αναθεώρηση 10ος/2010, με συνολικό μήκος 14.500 μέτρων και προϋπολογισμένη αξία 1.870.500 ευρώ.
      3) Υποβρύχιο μονοπολικό καλώδιο 20KV, μολύβδινου μανδύα, μόνωσης εμποτισμένου χάρτου (NON DRAINING), απλού οπλισμού, διατομής 1Χ95 mm2 Cu, σύμφωνα με την Τεχνική Προδιαγραφή ΔΕΗ GR 214A/Αναθεώρηση 10ος /2010, με συνολικό μήκος 3.000 μέτρων και προϋπολογισμένη αξία 180.000 ευρώ.
      Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 4.654.500 ευρώ ενώ συμπεριλαμβάνει και το δικαίωμα προαίρεσης (50% επί της προϋπολογισμένης αξίας). Η συνολική ενδεικτική προϋπολογισμένη αξία: του δικαιώματος προαίρεσης 50% και για τα 3 καλώδια  είναι 2.327.250 ευρώ.
      Η προθεσμία υποβολής των προσφορών έχει οριστεί για την 1η Απριλίου 2019. Περισσότερες πληροφορίες για τον ηλεκτρονικό διαγωνισμό και τις τεχνικές προδιαγραφές του έργου μπορούν να ανακτηθούν στον ιστότοπο του ΔΕΔΔΗΕ.

      By Engineer, in Ενέργεια-ΑΠΕ, ,

      Η Τουρκία κατέλαβε την έκτη θέση ανάμεσα στις 38 χώρες της ευρωπαϊκής Ηπείρου, συμπεριλαμβανομένων της Ρωσίας και της Ουκρανίας, από πλευράς πρόσθετης εγκατεστημένης αιολικής ισχύος το 2018, σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία της WindEurope. Η γειτονική χώρα πρόσθεσε νέα αιολική ισχύ 467 μεγαβάτ το περασμένο έτος και διαμόρφωσε τη συνολική εγκατεστημένη χωρητικότητά της στα 7.369 μεγαβάτ, όπως αναφέρεται στην έκθεση Trends and Statistics.
      Η συνολική δυναμικότητα χερσαίας και υπεράκτιας αιολικής ενέργειας στην Ευρώπη, ανήλθε σε 189,229 μεγαβάτ το 2018, αναλογώντας στο 14% της ηλεκτρικής ενέργειας που παρήχθη στην Ε.Ε., πέρυσι, έναντι 12%, το 2017.
      Η έκθεση αναφέρει ότι "η δυναμικότητα της αιολικής ενέργειας αυξήθηκε στην Ευρώπη κατά 11,3 γιγαβάτ το 2018, εκ των οποίων τα 8,6 γιγαβάτ χερσαίας αιολικής και 2,65 υπεράκτιας, κάτι που είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της συνολικής εγκατεστημένης αιολικής ισχύος σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, στα 189 γιγαβάτ, εκ των οποίων 171 γιγαβάτ χερσαίας και 18 υπεράκτιας αιολικής ενέργειας.

      Η Δανία κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό στην παραγωγή ηλεκτρισμού από αιολική ενέργεια, με 41%, το περασμένο έτος, για να ακολουθήσει η Ιρλανδία με 28% και η Πορτογαλία, με 24%. Το 2018, η Γερμανία εγκατέστησε το μεγαλύτερο δυναμικό αιολικής ενέργειας, αναλογώντας στο 29% των μεικτών εγκαταστάσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Σύμφωνα με την έκθεση, η Γερμανία παραμένει η ευρωπαϊκή χώρα με τη μεγαλύτερη εγκατεστημένη ισχύ αιολικής ενέργειας, ακολουθούμενη από την Ισπανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία και την Ιταλία.
      Από την πλευρά του, το Ηνωμένο Βασίλειο κατέγραψε τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση ηλεκτροπαραγωγής από αιολική ενέργεια, σε 18% από 13,5% το 2017, παρ’ ότι μειώθηκε ο αριθμός των νέων χερσαίων αιολικών πάρκων. Η Πορτογαλία παρήγαγε, επίσης, το 24% του ηλεκτρισμού της από αιολική ενέργεια και η Ισπανία το 19%.
      Σύμφωνα με την έκθεση, οι επενδύσεις στην αιολική ενέργεια αυξήθηκαν, έναντι του 2017, κατά 20% και ανήλθαν σε 26,7 δισ. ευρώ, ήτοι, ποσό διπλάσιο σε σύγκριση με το ρεκόρ που κατέγραψαν το 2016. Το 2018 οι επενδύσεις στην υπεράκτια αιολική ενέργεια ανήλθαν σε 10,3 δισ.ευρώ, ενώ οι επενδύσεις σε χερσαία αιολίκά πάρκα κατέγραψαν νέο ρεκόρ, στα 16,4 δισ. ευρώ.
      "Η αιολική ενέργεια αντιπροσώπευε το 63% των επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας το 2018, από 52% το 2017", επισημαίνεται στην έκθεση.
      Το μέγεθος και ο τύπος των ανεμογεννητριών που εγκαταστάθηκαν στην Ευρώπη διέφεραν σημαντικά από χώρα σε χώρα. Οι πιο ισχυρές  ανεμογεννήτριες εγκαταστάθηκαν, κατά μέσον όρο, στην Νορβηγία και ανέρχονταν στα 3,6 μεγαβάτ, με την Λιθουανία και την Ελλάδα να εγκατέστησαν ανεμογεννήτριες με τη χαμηλότερη μέση ονομαστική ισχύ ( 2 μεγαβάτ).
      Το 2018, η μέση ονομαστική χωρητικότητα των νέων υπεράκτιων ανεμογεννητριών ήταν 6,8 μεγαβάτ, δηλαδή 15% υψηλότερη σε σχέση με το 2017. Επιπλέον, η μεγαλύτερη μέση ονομαστική ισχύς σημειώθηκε στην Δανία, με 7.7 μεγαβάτ.
      Το περασμένο έτος, οκτώ χώρες οργάνωσαν δημοπρασίες για έργα ανανεώσιμης ενέργειας, με την αιολική να εξασφαλίζει συνολικά, 9,3 γιγαβάτ.
    Sign in to follow this  
×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.