Η Μαλέ, μία από τις πιο πυκνοκατοικημένες πόλεις παγκοσμίως, βρίσκεται αντιμέτωπη με δύο ταυτόχρονες πιέσεις: την αύξηση του πληθυσμού και την άνοδο της στάθμης της θάλασσας λόγω της κλιματικής αλλαγής, γεγονός που περιορίζει σταδιακά τον διαθέσιμο χώρο κατοίκησης. Για να αντιμετωπίσει αυτό το πρόβλημα, η πρωτεύουσα των Μαλδίβων επέλεξε να μεταφέρει άμμο από διάφορες περιοχές του αρχιπελάγους, ώστε να τη χρησιμοποιήσει για τη δημιουργία νέας τεχνητής γης προς όφελος των κατοίκων της.

Σε όλο τον κόσμο, η αστική ανάπτυξη και η βιομηχανία χρησιμοποιούν άμμο με ρυθμό 50 δισεκατομμυρίων τόνων τον χρόνο- ένας αριθμός που αναμένεται να αυξηθεί. Τώρα, μια νέα έκθεση του  Περιβαλλοντικού Προγράμματος του ΟΗΕ (UNEP) προειδοποιεί ότι η άμμος εξορύσσεται ταχύτερα απ’ όσο μπορεί να αναπληρωθεί και ότι αυτό απειλεί τα μέσα διαβίωσης, τα οικοσυστήματα και την ίδια τη δομή του φυσικού κόσμου.

Ο Πασκάλ Πεντούτσι, διευθυντής της παγκόσμιας βάσης δεδομένων πληροφοριών πόρων του UNEP στη Γενεύη, που συνέταξε την έκθεση, δήλωσε: «Η άμμος αποκαλείται μερικές φορές ο αφανής ήρωας της ανάπτυξης, αλλά ο ουσιαστικός της ρόλος στη διατήρηση των φυσικών λειτουργιών από τις οποίες εξαρτόμαστε, παραβλέπεται ακόμη περισσότερο. Η άμμος είναι η πρώτη γραμμή άμυνάς μας απέναντι στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας,  στις καταιγίδες και στην αλάτωση των παράκτιων υδροφορέων- κίνδυνοι που επιδεινώνονται από την κλιματική αλλαγή».

Ως το πιο εξορυσσόμενο στερεό υλικό στη Γη, η άμμος χρησιμοποιείται για την κατασκευή κατοικιών, δρόμων και θαλάσσιων αναχωμάτων, στην παραγωγή σκυροδέματος, στα θεμέλια κτιρίων και στις οικοδομικές εργασίες. Χρησιμοποιείται επίσης για την κατασκευή παραθύρων, μικροτσίπ πυριτίου και ηλιακών πάνελ. Όμως, είναι εξίσου σημαντική όταν παραμένει στη θέση της: ρυθμίζει τη ροή των ποταμών, προστατεύει τους παράκτιους υδροφορείς, φιλτράρει το νερό και διατηρεί τη βιοποικιλότητα.

«Οι περιβαλλοντικές ζημιές θα είναι μη αναστρέψιμες»

Το 2019, η κυβέρνηση των Μαλδίβων ανέθεσε σε ολλανδική εταιρεία την επίχωση (μπάζωμα) της λιμνοθάλασσας στο νησί Gulhifalhu, κοντά στη Μαλέ. Το έργο ανάκτησης γης έκτασης 1.920 στρέμματα απαιτούσε 24,5 εκατομμύρια κυβικά μέτρα άμμου, που εξορύχθηκαν από 13,75 τετραγωνικά χιλιόμετρα της βόρειας ατόλης της Μαλέ. Έξι μήνες αργότερα, περιβαλλοντική αξιολόγηση κατέληξε ότι οι περιβαλλοντικές ζημιές θα είναι μη αναστρέψιμες. Ωστόσο, οι συμβάσεις είχαν ήδη υπογραφεί.

Σύμφωνα με την έκθεση του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEP), το έργο Gulhifalhu κατέστρεψε 2.000 στρέμματα κοραλλιογενών υφάλων και ενδιαιτημάτων λιμνοθαλασσών, συμπεριλαμβανομένων θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών (ΘΠΠ). Ο ΟΗΕ διαπίστωσε ότι περίπου οι μισές εταιρείες δραστηριοποιούνταν σε ΘΠΠ, αντιπροσωπεύοντας το 15% του όγκου της εκβαθισμένης άμμου. Αυτό, όπως αναφέρει η έκθεση, σημαίνει απώλεια ζωτικών ενδιαιτημάτων για ψάρια, χελώνες, πουλιά, καβούρια και άλλα είδη που στηρίζουν τα οικοσυστήματα, την αλιεία και τον τουρισμό.

«Η ανάκτηση γης οδηγεί αναπόφευκτα σε μόνιμη αλλοίωση του υποστρώματος, καταστροφή της χλωρίδας και της πανίδας, καθώς και στη διάβρωση των ακτών», αναφέρει η έκθεση.

Στις Φιλιππίνες, η βυθοκόρηση 155 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων άμμου για ένα αεροδρόμιο 17.000 στρεμμάτων κατέστρεψε αλιευτικές κοινότητες. Στο Νότιο Σουλαουέσι της Ινδονησίας, η εκβάθυνση 22 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων άμμου σε σημαντικές αλιευτικές περιοχές για χάρη ενός ακόμη αστικού έργου, μείωσε τα εισοδήματα των αλιευτικών κοινοτήτων κατά 80%.

Σύμφωνα με την έκθεση, η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί ριζική αναθεώρηση των διαδικασιών διακυβέρνησης. Οι υπεύθυνοι σχεδιασμού χρειάζονται καλύτερα δεδομένα χαρτογράφησης και παρακολούθησης προκειμένου να εντοπίσουν περιοχές υψηλής οικολογικής αξίας. Ωστόσο, πρέπει επίσης να εξασφαλίζουν μεγαλύτερη διαφάνεια και να τηρούν πιο πιστά τους περιβαλλοντικούς κανόνες.

Οι Μαλδίβες είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες. Με περισσότερο από το 80% της χερσαίας τους έκτασης να βρίσκεται λιγότερο από ένα μέτρο πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, αποτελούν ένα από τα πιο ευάλωτα κράτη στον κόσμο απέναντι στην κλιματική αλλαγή. Χωρίς την ανύψωση των νησιών τους, κινδυνεύουν να βυθιστούν.

Αλλά ακόμη κι αν αυτή η μοίρα αποφευχθεί, το μέλλον για τους κατοίκους της Μαλέ φαίνεται δυσοίωνο. Σύμφωνα με τεχνική ανάλυση του σχεδίου αξιοποίησης γης στο Gulhifalhu, με βάση τις προβλεπόμενες υποδομές και την αναμενόμενη πληθυσμιακή πυκνότητα, η νέα χερσαία περιοχή έχει σχεδιαστεί με χαρακτηριστικά που εγείρουν ανησυχίες για «αστική καταστροφή».

Πηγή: Guardian

Ένα ακόμη αποφασιστικό βήμα για την ενεργοποίηση της κοινωνικής αντιπαροχής και τη δημιουργία νέων κοινωνικών κατοικιών σηματοδοτεί η Κοινή Υπουργική Απόφαση που ρυθμίζει τους όρους, τις ρήτρες και το περιεχόμενο των σχετικών συμβάσεων.

Με την απόφαση καθορίζεται το συμβατικό πλαίσιο για την κατασκευή κατοικιών, την ανακαίνιση ή επισκευή υφιστάμενων ακινήτων και, όπου προβλέπεται, τη διαχείριση κοινωνικών κατοικιών μέσω της αξιοποίησης δημόσιων ακινήτων. Δημόσια περιουσία που έμενε ανενεργή μπορεί πλέον να αξιοποιηθεί με κανόνες, διαφάνεια, ποιοτικές προδιαγραφές και σαφή κοινωνικό προσανατολισμό.

Η κοινωνική αντιπαροχή είναι ένα νέο εργαλείο στεγαστικής πολιτικής, με διπλό στόχο: την αύξηση του διαθέσιμου στεγαστικού αποθέματος και τη δημιουργία κοινωνικών κατοικιών. Μέσα από τη συνεργασία του Δημοσίου με ιδιώτες αναδόχους, δημόσια ακίνητα αξιοποιούνται για την ανέγερση κατοικιών, ενώ μέρος αυτών, τουλάχιστον 30%, διατίθεται για κοινωνική χρήση.

Η ΚΥΑ ρυθμίζει δύο βασικά είδη συμβάσεων. Το πρώτο αφορά τη σύμβαση κατασκευής, δηλαδή την ανέγερση νέων κτιρίων ή την ανακαίνιση και επισκευή υφιστάμενων ακινήτων. Το δεύτερο αφορά τη σύμβαση κατασκευής και διαχείρισης, στην οποία μπορεί να περιλαμβάνεται και η διαχείριση μέρους ή του συνόλου των ιδιοκτησιών για λογαριασμό της αναθέτουσας αρχής.

Με αυτόν τον τρόπο, το νέο πλαίσιο καλύπτει τόσο την ανέγερση νέων κατοικιών όσο και την ανακαίνιση ή επισκευή υφιστάμενων ακινήτων που θα αξιοποιηθούν για στεγαστικούς σκοπούς. Παράλληλα, ρυθμίζει και τα επόμενα στάδια, όπου αυτά προβλέπονται: τη λειτουργία, τη συντήρηση, τη διαχείριση και την παρακολούθησή τους, ώστε η κοινωνική αντιπαροχή να αποτελέσει σταθερό και αξιόπιστο εργαλείο στεγαστικής πολιτικής.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι ποιοτικές προδιαγραφές που προβλέπονται για τα ακίνητα. Οι συμβάσεις θα πρέπει να διασφαλίζουν:

- την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία,

- την τήρηση περιβαλλοντικών κριτηρίων,

- τον επαρκή ηλιασμό και αερισμό των κατοικιών,

- την ενεργειακή αυτονομία,

- την πυρασφάλεια και την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή.

Τα κτίρια θα πληρούν κατ’ ελάχιστον τις απαιτήσεις σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας, ενώ προβλέπεται αντίστοιχη ποιότητα κατασκευής και υλικών σε κάθε κτίριο ή συγκρότημα.

Η απόφαση καθορίζει επίσης το αντάλλαγμα του αναδόχου, τη διάρκεια των συμβάσεων, τους όρους επίβλεψης της κατασκευής, τη διαδικασία σύστασης οριζόντιων ή κάθετων ιδιοκτησιών και τον κανονισμό συνιδιοκτησίας.

Παράλληλα, ρυθμίζει τη σύναψη μισθώσεων με δικαιούχους κοινωνικής κατοικίας, την είσπραξη και απόδοση μισθωμάτων και κοινοχρήστων, καθώς και τις υπηρεσίες συντήρησης και επισκευής των κατοικιών.

Στις συμβάσεις που περιλαμβάνουν και διαχείριση, η διάρκεια μπορεί να καλύπτει, πέρα από το στάδιο της κατασκευής, επιπλέον χρονικό διάστημα έως 50 ετών για το σκέλος της διαχείρισης. Με τη λήξη της σύμβασης, προβλέπεται υποχρέωση λογοδοσίας του αναδόχου και διαδικασία παράδοσης και παραλαβής των ακινήτων από την αναθέτουσα αρχή.

Η πορεία της διαχείρισης παρακολουθείται από τη Γενική Γραμματεία Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, με βάση τα στοιχεία που καταχωρίζονται στο Μητρώο Συμβάσεων Κοινωνικής Αντιπαροχής. Έτσι, διαμορφώνεται ένα σαφές πλαίσιο παρακολούθησης και ελέγχου, από την ανάθεση και την κατασκευή έως τη διαχείριση και τη λειτουργία των κατοικιών.

Η νέα ΚΥΑ λειτουργεί συμπληρωματικά προς την πρόσφατη απόφαση για τα πρώτα 8 ακίνητα της ΔΥΠΑ, τα οποία προορίζονται για αξιοποίηση μέσω κοινωνικής αντιπαροχής. Μετά την απόδοση των πρώτων ακινήτων στην αποκλειστική διαχείριση του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, καθορίζονται πλέον και οι βασικοί κανόνες των συμβάσεων που θα επιτρέψουν την αξιοποίησή τους με διαφάνεια, ποιότητα και λογοδοσία.

Με τη νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση, η κοινωνική αντιπαροχή κάνει ακόμη ένα βήμα προς την εφαρμογή της. Δημόσια ακίνητα μπορούν να μετατραπούν σε νέες κατοικίες, με καθαρούς κανόνες, σύγχρονες προδιαγραφές και κοινωνική στόχευση. Βήμα-βήμα, χτίζεται ένας νέος θεσμός κοινωνικής κατοικίας, που αυξάνει την προσφορά στέγης και δίνει προτεραιότητα σε συμπολίτες μας που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.

Με απόφασή της η ΡΑΑΕΥ δημοσίευσε τον Προσωρινό Κατάλογο Επιλεγέντων και Αποκλεισθέντων Συμμετεχόντων της Ειδικής κατά τεχνολογία Ανταγωνιστικής Διαδικασίας υποβολής προσφορών για αιολικούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας προς ένταξη στο «Πρόγραμμα Απόλλων» σε καθεστώς στήριξης με τη μορφή λειτουργικής ενίσχυσης σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 1/2026 Προκήρυξη (Απόφαση Ρ.Α.Α.Ε.Υ. Ε-12/2026). 

Ο Προσωρινός Κατάλογος Επιλεγέντων Συμμετεχόντων στην Ανταγωνιστική Διαδικασία εγκρίνει 13 αιολικούς σταθμούς, συνολικής ισχύος 380,6 MW, όπως παρατίθενται παρακάτω:

Δείτε την απόφαση εδώ: https://www.raaey.gr/energeia/apofaseis_/125254/

Ανακούφιση προκαλούν στην ΕΥΔΑΠ τα αποτελέσματα από τις φετινές βροχοπτώσεις και χιονοπτώσεις, καθώς αυξήθηκαν σημαντικά τα αποθέματα στους ταμιευτήρες, αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο φράγμα του Μόρνου καλύφθηκε και πάλι στο χωριό Κάλιο.

Η διαχείριση του νερού, όπως είναι φυσικό, αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση για την επιβίωση, την οικονομία και τη γεωπολιτική σταθερότητα. Η αυξημένη σημασία των υδάτινων πόρων εστιάζεται σε πολλαπλά αίτια. Ήδη, η κλιματική αλλαγή έχει καταστήσει τον κύκλο του νερού απρόβλεπτο, ενώ οι παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας εναλλάσσονται με ακραία πλημμυρικά φαινόμενα, καθιστώντας την αποθήκευση και τη διαχείριση του νερού ζήτημα εθνικής ασφάλειας.

Η «απειλή της λειψυδρίας» δεν είναι πλέον θεωρητική, αλλά καθημερινή πραγματικότητα για πολλές περιοχές του πλανήτη, συμπεριλαμβανομένης της Μεσογείου. Και στην Ελλάδα, παρότι οι έντονες βροχές της προηγούμενης περιόδου έχουν βελτιώσει τα αποθέματα της ΕΥΔΑΠ απέχουμε ακόμα από το επίπεδο ασφαλείας προηγούμενων ετών.

Η πρόσβαση σε καθαρό νερό αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της δημόσιας υγείας και η στρατηγική της ΕΥΔΑΠ -όπως τονίζουν παράγοντες της εταιρείας- επιχειρεί να πετύχει την εξισορρόπηση μερικών φαινομενικά αντιφατικών στόχων. Σύμφωνα με τους ίδιους παράγοντες, για την ΕΥΔΑΠ αποτελεί δέσμευση το νερό να είναι οικονομικά προσιτό σε όλους και απόδειξη για αυτό είναι ότι παραμένει ένα από τα φθηνότερα στην Ευρώπη. Ταυτόχρονα, όμως, η ανάγκη υλοποίησης σειράς έργων με τον αποδοτικότερο τρόπο, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του συστήματος είναι άμεση.

Γι’ αυτό το λόγο, στο επίκεντρο της στρατηγικής της ΕΥΔΑΠ βρίσκεται ένα εκτεταμένο επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 2,5 δισ. ευρώ για την περίοδο 2025–2034, που στοχεύει στον συνολικό μετασχηματισμό του υδροδοτικού μοντέλου της Αττικής. Η προσέγγιση βασίζεται στη λογική της κυκλικής οικονομίας και στη θωράκιση των υποδομών απέναντι στις αυξανόμενες πιέσεις στα υδατικά αποθέματα.

Η κατανομή των πόρων αποκαλύπτει και τις προτεραιότητες: το ένα τρίτο των επενδύσεων αφορά έργα ύδρευσης, όπως η ανακαίνιση υποδομών, η κατασκευή νέων αγωγών σε περιοχές όπως η Δυτική Αττική και τα νότια προάστια, αλλά και η εγκατάσταση «έξυπνων» υδρομέτρων. Επένδυση σε «έξυπνα» δίκτυα που εντοπίζουν διαρροές πριν καν αυτές γίνουν αντιληπτές.

Συνεχίζοντας να επενδύει στην τεχνολογία, στους ανθρώπους και στις υποδομές, με διαφάνεια και προσήλωση στους στόχους της, η ΕΥΔΑΠ - λένε τα στελέχη της εταιρείας- διασφαλίζει ότι και το μέλλον της είναι τόσο καθαρό όσο το νερό που προσφέρει: ένα μέλλον βιώσιμης ανάπτυξης, τεχνικής υπεροχής και οικονομικής σταθερότητας.

Η σημασία του νερού σήμερα -υπογραμμίζουν - επιβάλλει τη μετάβαση από ένα γραμμικό μοντέλο «λήψη-χρήση-απόρριψη» στο μοντέλο της κυκλικής οικονομίας που προβλέπει την επαναχρησιμοποίηση νερού με επεξεργασία των λυμάτων ώστε να είναι κατάλληλα για άρδευση και βιομηχανική χρήση. Η βιωσιμότητα αποτελεί βασικό πυλώνα της στρατηγικής της ΕΥΔΑΠ, η οποία ακολουθώντας μια στρατηγική που αναπτύσσεται γύρω από τους άξονες της βιώσιμης ανάπτυξης, συνεχίζει προς την κατάκτηση σημαντικών επιτευγμάτων.

Το 2026 ορόσημο για την αναπτυξιακή τροχιά της εταιρείας

Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, κ. Χάρης Σαχίνης, στην πρόσφατη παρουσίαση των αποτελεσμάτων της Εταιρείας επισήμανε ότι «το 2025 αποτέλεσε μεταβατική χρονιά καθώς για πρώτη φορά εφαρμόζεται ρυθμιστικό πλαίσιο, το οποίο από το 2026 θα διασφαλίζει την ανάκτηση του κόστους και την εύλογη απόδοση των επενδύσεων, δημιουργώντας αυξημένη ορατότητα και σταθερότητα».

Συνεχίζοντας, πρόσθεσε ότι «με ισχυρά θεμελιώδη μεγέθη, ένα απαιτητικό επενδυτικό πρόγραμμα και σαφές ρυθμιστικό περιβάλλον, η ΕΥΔΑΠ εισέρχεται σε μια νέα φάση ανάπτυξης, με στόχο τη βιώσιμη διαχείριση των υδατικών πόρων προς όφελος της κοινωνίας και του περιβάλλοντος».

Ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΥΔΑΠ τονίζει σε κάθε ευκαιρία ότι η εταιρεία είναι υπεύθυνη για την αδιάλειπτη παροχή ποιοτικά ανώτερου και οικονομικά προσιτού νερού στην Αττική, επισημαίνοντας ότι το νερό πρέπει να φτάνει στον καταναλωτή και να συνεχίζει την πορεία του προς την επαναχρησιμοποίηση - ιδιαίτερα κρίσιμη διάσταση σε ένα περιβάλλον κλιματικής αλλαγής και ανομβρίας.

Επαναχρησιμοποίηση νερού ακόμα και στις γειτονιές

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται από την εταιρεία στις υποδομές αποχέτευσης στην Ψυττάλεια, με στόχο την επαναχρησιμοποίηση νερού. Η στόχευση αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας που υιοθετεί η Εταιρεία, μετατρέποντας ένα παραδοσιακά γραμμικό μοντέλο διαχείρισης σε ένα κλειστό κύκλωμα αξιοποίησης του πόρου. Με αιχμή του δόρατος τα νέα Κέντρα Επεξεργασίας Λυμάτων στην Ανατολική Αττική που έχουν σχεδιαστεί με τη φιλοσοφία της επαναχρησιμοποίησης, η λειτουργία πιλοτικής μονάδας επιτόπιας επεξεργασίας λυμάτων και επαναχρησιμοποίησης νερού στο Μαρκόπουλο για αστική άρδευση, είναι ένα μόνο από τα καινοτόμα έργα στα οποία επενδύει η εταιρεία. Πρόκειται για «εξόρυξη» λυμάτων απευθείας από το αποχετευτικό δίκτυο και επιτόπια παραγωγή ανακτημένου νερού υψηλής ποιότητας για άρδευση αστικού πρασίνου, εξοικονομώντας πόσιμο νερό που μέχρι σήμερα χρησιμοποιείται για τον ίδιο σκοπό.

Το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας προχωρά σε νομοθετική ρύθμιση, με την οποία θα δοθεί η δυνατότητα στους ωφελούμενους του προγράμματος «Προσβασιμότητα κατ’ οίκον» να ολοκληρώσουν τις παρεμβάσεις τους έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026, με χρηματοδότηση από εθνικούς πόρους.

Το πρόγραμμα «Προσβασιμότητα κατ’ οίκον», που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καλύπτει παρεμβάσεις βελτίωσης της προσβασιμότητας σε κατοικίες ατόμων με αναπηρία, με ενίσχυση έως 14.500 ευρώ ανά ωφελούμενο. Στο πρόγραμμα έχουν ενταχθεί 1.945 ωφελούμενοι, οι οποίοι, με βάση το ισχύον χρονοδιάγραμμα, καλούνται να υποβάλουν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά πληρωμής έως τις 18 Μαΐου 2026.

Κατά την υλοποίηση του προγράμματος διαπιστώθηκε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις υπήρξαν αντικειμενικές καθυστερήσεις, κυρίως λόγω της παραγγελίας και παράδοσης εξειδικευμένου εξοπλισμού από το εξωτερικό, όπως αναβατόρια. Οι καθυστερήσεις αυτές δυσχέραναν την εμπρόθεσμη ολοκλήρωση του συνόλου των απαιτούμενων ενεργειών από ωφελούμενους που έχουν ήδη δρομολογήσει τις παρεμβάσεις στις κατοικίες τους.

Δεδομένου ότι το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας διέπεται από συγκεκριμένους όρους και ανελαστικά χρονοδιαγράμματα, το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ενεργοποιεί λύση μέσω εθνικών πόρων, ώστε να μη χαθεί η δυνατότητα ολοκλήρωσης παρεμβάσεων που είναι κρίσιμες για την καθημερινή αυτονομία και ασφάλεια των ατόμων με αναπηρία.

Με τη ρύθμιση αυτή, οι ωφελούμενοι που αντιμετώπισαν καθυστερήσεις θα μπορούν να ολοκληρώσουν τις εργασίες τους έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026, χωρίς να μείνουν εκτός χρηματοδότησης λόγω παραγόντων που δεν εξαρτώνται από τους ίδιους.

Πάνω από 11500 πλειστηριασμοί κατοικιών έχουν προγραμματιστεί για το επόμενο εξάμηνο του 2026 με το 50% των διαδικασιών να έχουν δρομολογηθεί για τον Μάιο (2.940) και τον Ιούλιο (2.449).

Συγκεκριμένα σύμφωνα με τα στοιχεία της ReDataset, (βραχίονας δεδομένων και αναλύσεων του ομίλου Resolute Cepal Greece) έως και τον Νοέμβριο του 2026 έχουν ήδη προγραμματιστεί 11.568. Το 75% των ακινήτων αυτών έχει τιμή πρώτης προσφοράς κάτω από 150.000 ευρώ, ενώ η μεγαλύτερη κατηγορία αφορά κατοικίες αξίας από 50.000 έως 100.000 ευρώ.

Τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι περίπου το 65% των ακινήτων που βγαίνουν στο «σφυρί» είναι διαμερίσματα, ενώ ακολουθούν οι μονοκατοικίες. Επιπλέον, έως τον Νοέμβριο του 2026 αναμένεται να πλειστηριαστούν και 435 ολόκληρα κτίρια κατοικιών. Ως προς την επιφάνεια των ακινήτων, το 25% αφορά κατοικίες από 75 έως 100 τετραγωνικά μέτρα, ενώ πάνω από το 50% κυμαίνεται μεταξύ 75 και 150 τ.μ.

Σε γεωγραφικό επίπεδο, η Αθήνα συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αριθμό πλειστηριασμών, ακολουθούμενη από την Πάτρα και τη Θεσσαλονίκη. Υψηλά ποσοστά εμφανίζουν επίσης η Ρόδος, ο Πειραιάς, η Λάρισα, ο Βόλος και το Ηράκλειο Κρήτης.

Σύμφωνα με έρευνα της ReDataset, το 2025 πραγματοποιήθηκαν περίπου 36.000 πλειστηριασμοί ακινήτων συνολικά, έναντι 35.700 το 2024 και 31.600 το 2023, γεγονός που δείχνει συνεχή αύξηση της πίεσης στην αγορά. Ωστόσο, το ποσοστό επιτυχίας μειώθηκε στο 15,2% από 19,3% το 2024, κάτι που σημαίνει ότι αρκετά ακίνητα δεν βρίσκουν αγοραστή στην πρώτη διαδικασία.

Η μείωση αυτή συνδέεται με τη στροφή των επενδυτών προς φθηνότερα και πιο εμπορικά ακίνητα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της αγοράς, η μεγαλύτερη ζήτηση επικεντρώνεται πλέον σε κατοικίες κάτω των 100.000 ευρώ και σε διαμερίσματα μεσαίου μεγέθους, ενώ ακίνητα σε απομακρυσμένες περιοχές ή υψηλότερης αξίας συχνά μένουν χωρίς ενδιαφέρον.

Ελεύθερη πρόσβαση σε περισσότερα από 9.000 σύνολα δεδομένων από 450 φορείς του Δημοσίου έχει κάθε ενδιαφερόμενος, καθώς το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης έθεσε σε πλήρη λειτουργία τη νέα Εθνική Πύλη Δεδομένων data.gov.gr. Η πλατφόρμα πρόσφατα ανασχεδιάστηκε, εκσυγχρονίστηκε με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και ήδη συγκεντρώνει πάνω από 9.000 δεδομένα από φορείς του Δημοσίου, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και Οργανισμούς του ευρύτερου δημόσιου τομέα.

Όλα τα σύνολα δεδομένων προσφέρονται δωρεάν και με ένα κλικ για όλους τους πολίτες, ερευνητές, χιλιάδες επιχειρήσεις και επαγγελματίες. Στην υπηρεσία πολιτών κι επιχειρήσεων είναι παράλληλα, ο καινούργιος βοηθός σύνθετης αναζήτησης με πολλαπλά κριτήρια, όπως για παράδειγμα η γεωγραφική περιοχή. Η πλατφόρμα λειτουργεί, επίσης, ως κόμβος πολιτικής και βασική υποδομή για την ανάπτυξη εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς η διαθεσιμότητα ποιοτικών και δομημένων δεδομένων είναι απαραίτητη προϋπόθεση για αξιόπιστες ψηφιακές υπηρεσίες.

Η λειτουργία της πλατφόρμας αναβαθμίζει τις προοπτικές της ψηφιακής θέσης της Ελλάδας, αποτελεί το πλέον σύγχρονο εργαλείο καθημερινής χρήσης για την ψηφιακή οικονομία και συνιστά παράγοντα για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, της αύξησης του ΑΕΠ, της απασχόλησης και προώθησης της βιώσιμης ανάπτυξης.

Η έκδοση του data.gov.gr του 2026 είναι βασισμένη στο σύστημα διαχείρισης δεδομένων ανοιχτού κώδικα CKAN και είναι ευθυγραμμισμένη με τα ευρωπαϊκά πρότυπα DCAT–AP. Έτσι, υλοποιούνται πλήρως οι απαιτήσεις του ευρωπαϊκού νομικού πλαισίου για τα ανοικτά δεδομένα, τα σύνολα δεδομένων υψηλής αξίας (HVD) και τη διακυβέρνηση δεδομένων, εντάσσοντας την Ελλάδα στον κοινό ευρωπαϊκό χώρο δεδομένων.

Τα τεχνολογικά χαρακτηριστικά της:

• 9.000+ δημοσιευμένα σύνολα δεδομένων
• 30.000+ πόροι (resources)
• 450+ φορείς του Δημοσίου που δημοσιεύουν δεδομένα
• Σημαντική διεύρυνση των οργανισμών που διαθέτουν σύνολα δεδομένων υψηλής αξίας (HVD), όπως Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία και Κτηματολόγιο.

Η νέα πύλη ξεχωρίζει για τα παρακάτω τεχνολογικά χαρακτηριστικά:

• Χωρική αναζήτηση: Ενσωματωμένος χάρτης για γεωχωρικά δεδομένα και αναζήτηση βάσει τοποθεσίας – δυνατότητα που απουσίαζε από την προηγούμενη έκδοση.
• Διεπαφές και μαζικές λήψεις: Δωρεάν πρόσβαση μέσω τυποποιημένων APIs και μαζικών λήψεων σε μορφές CSV, JSON, XML και XLSX.
• Ανοικτά και προστατευόμενα δεδομένα: Ολοκληρωμένη διαχείριση τόσο ανοικτών δεδομένων όσο και δεδομένων περιορισμένης πρόσβασης κάτω από την ίδια στέγη.
• Ευρωπαϊκή διασύνδεση: Σύνδεση με το data.europa.eu και αυτόματη συγκομιδή μεταδεδομένων, εντάσσοντας την Ελλάδα πλήρως στον ευρωπαϊκό χώρο δεδομένων.

Η νέα έκδοση της πλατφόρμας εντάσσεται στη συνολική στρατηγική του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, μέσω του σχεδιασμού, του συντονισμού και της εφαρμογής ενός ολοκληρωμένου πλαισίου πολιτικών και δράσεων από την Ειδική Γραμματεία Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων. Στόχος είναι να ενισχυθεί η διαφάνεια, η συνεργασία μεταξύ φορέων και η τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων.

Δείτε την παρουσίαση της πύλης data.gov.gr:

data.gov.gr Πύλη Δεδομένων και Υπηρεσιών.pdf

Σε νέα φάση μπαίνει ο σχεδιασμός για την αξιοποίηση της γεωθερμίας στην Ελλάδα, με το ΥΠΕΝ να επιχειρεί να επαναφέρει στο επενδυτικό προσκήνιο επτά περιοχές με αξιόλογο θερμικό δυναμικό.

Η πρόσφατη ολοκλήρωση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων θεωρείται κομβικό βήμα, καθώς δημιουργεί τη βάση για την επανεκκίνηση διαγωνιστικών διαδικασιών που είχαν μείνει πίσω τα προηγούμενα χρόνια.

Οι περιοχές

Στο επίκεντρο βρίσκονται η Κεντρική και Νότια λεκάνη του Στρυμόνα, ο Ακροπόταμος Καβάλας, το δυτικό τμήμα της λεκάνης του Δέλτα Νέστου, η λεκάνη του Δέλτα Έβρου, η Σαμοθράκη, η Νότια Χίος και η λεκάνη του Σπερχειού. Πρόκειται για περιοχές όπου τα διαθέσιμα γεωλογικά και γεωθερμικά δεδομένα δείχνουν προοπτικές αξιοποίησης τόσο για θερμικές χρήσεις όσο και, υπό προϋποθέσεις, για ηλεκτροπαραγωγή.

Υπενθυμίζεται ότι η προηγούμενη προσπάθεια προσέλκυσης επενδυτών δεν απέδωσε τα αναμενόμενα. Παρά το αρχικό ενδιαφέρον ενεργειακών ομίλων, ο διαγωνισμός που είχε προκηρυχθεί για τέσσερις περιοχές κατέληξε άγονος. Το υψηλό γεωλογικό και επενδυτικό ρίσκο, η αβεβαιότητα γύρω από την πρόσβαση στο ηλεκτρικό δίκτυο και οι αδειοδοτικές δυσκολίες λειτούργησαν αποτρεπτικά.

Σύμφωνα με τον νέο σχεδιασμό, η επαναπροκήρυξη τοποθετείται χρονικά προς το τέλος του 2026 ή στις αρχές του 2027. Μέχρι τότε, ζητούμενο είναι να διαμορφωθεί πιο ελκυστικό πλαίσιο, με χρηματοδοτικά εργαλεία, απλούστερες διαδικασίες και μεγαλύτερη σαφήνεια ως προς τους όρους σύνδεσης.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην πιθανή προτεραιοποίηση των γεωθερμικών έργων για ηλεκτρικό χώρο. Χωρίς εξασφαλισμένη δυνατότητα απορρόφησης της παραγόμενης ενέργειας, ακόμη και ώριμα γεωθερμικά πεδία παραμένουν δύσκολο να περάσουν από τη φάση της έρευνας στην υλοποίηση.

Τα δεδομένα ανά περιοχή παρουσιάζουν διαφορετικό βαθμό ωριμότητας. Στον Στρυμόνα, έχουν καταγραφεί θερμοκρασίες που φθάνουν περίπου τους 135°C σε μεγάλα βάθη, ενώ η περιοχή θεωρείται από τις πιο μελετημένες της χώρας. Στον Έβρο, οι ενδείξεις είναι επίσης ισχυρές, με βαθύτερες θερμές ζώνες που μπορούν να ξεπερνούν τους 145°C. Στον Νέστο, οι θερμοκρασίες σε βάθη άνω του ενός χιλιομέτρου ενισχύουν την προοπτική αναβάθμισης του ενδιαφέροντος.

Στον Ακροπόταμο Καβάλας, τα ρηχά θερμά ρευστά συνδυάζονται με ενδείξεις για βαθύτερο σύστημα. Στη Σαμοθράκη, το ενδιαφέρον συνδέεται κυρίως με τις θερμές πηγές των Θέρμων και των Ψαρόθερμων. Στη Νότια Χίο, το πεδίο των Νενήτων παραμένει το βασικό σημείο αναφοράς, ενώ στον Σπερχειό η γεωθερμική δραστηριότητα εκτείνεται από τις Θερμοπύλες έως τα Καμένα Βούρλα.

Το competitive advantage της γεωθερμίας και το ενδιαφέρον της ΔΕΗ

Η γεωθερμία έχει ένα βασικό πλεονέκτημα έναντι άλλων ΑΠΕ, δεν εξαρτάται από τον ήλιο ή τον άνεμο και μπορεί να προσφέρει σταθερή ενέργεια. Παράλληλα, μπορεί να αξιοποιηθεί σε τηλεθέρμανση, θερμοκήπια, αγροτικές χρήσεις, τουριστικές εγκαταστάσεις και βιομηχανικές εφαρμογές.

Το στοίχημα, ωστόσο, παραμένει η μετάβαση από το γεωλογικό ενδιαφέρον στην πραγματική επένδυση. Η Ελλάδα διαθέτει σημαντικό δυναμικό, αλλά μέχρι σήμερα η αξιοποίησή του είναι περιορισμένη. Η νέα προσπάθεια θα κριθεί από το εάν το κράτος καταφέρει να μειώσει το ρίσκο για τους επενδυτές και να δώσει καθαρούς κανόνες στην αγορά.

Παράλληλα, η πιλοτική μονάδα γεωθερμικής ηλεκτροπαραγωγής της ΔΕΗ Ανανεώσιμες στη Λέσβο, ισχύος 250 kW, παρακολουθείται ως πιθανό σημείο επανεκκίνησης για τον κλάδο. Εφόσον προχωρήσει επιτυχώς, μπορεί να λειτουργήσει ως οδηγός για μεγαλύτερα έργα, όπως η σχεδιαζόμενη εμπορική μονάδα 5 MW στο νησί.Top of Form

Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες, το αμέσως επόμενο διάστημα αναμένεται η ΔΕΗ να επιλέξει τον ανάδοχο που θα υλοποιήσει τη πιλοτική αυτή μονάδα γεωθερμίας στη Λέσβο ώστε το έργο να έχει ολοκληρωθεί προς τα τέλη του έτους ή το αργότερο αρχές του 2027.

Επιπλέον, η εταιρεία έχει εξασφαλίσει δικαιώματα σε γεωθερμικά πεδία υψηλής θερμοκρασίας σε Λέσβο, Νίσυρο, Μέθανα και στη ζώνη Μήλου–Κιμώλου–Πολυαίγου. «Παίρνει σειρά» η Μήλος

Από όλες αυτές τις περιοχές που έχουν παραχωρηθεί στη ΔΕΗ Ανανεώσιμες, η πιο ώριμη, όπως εξηγούν πηγές με γνώση της διαδικασίας, είναι αυτή στη Μήλο. Eκεί προχωρά ο σχεδιασμός ερευνητικών γεωτρήσεων, με στόχο να αποτυπωθούν με μεγαλύτερη ακρίβεια τα χαρακτηριστικά και το δυναμικό του γεωθερμικού ρευστού.

Στην πλήρη ανακαίνιση της παλιάς φοιτητικής εστίας στην Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου μέσω Σύμπραξης Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) προχωρά το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.

Το έργο αφορά τον σχεδιασμό, τη χρηματοδότηση, την ανακατασκευή και τη συνολική λειτουργική διαχείριση των εγκαταστάσεων, με στόχο τη δημιουργία σύγχρονων, ασφαλών και ποιοτικών χώρων διαμονής και εξυπηρέτησης για τους φοιτητές και το ακαδημαϊκό προσωπικό.

Η εταιρεία ή κοινοπραξία που θα αναλάβει το έργο θα είναι υπεύθυνη για την εκπόνηση των απαραίτητων μελετών, την εξασφάλιση όλων των απαιτούμενων αδειών, την υλοποίηση των κατασκευαστικών εργασιών, τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου και την προμήθεια του αναγκαίου εξοπλισμού. Παράλληλα, θα αναλάβει τη συντήρηση και τεχνική διαχείριση των εγκαταστάσεων σε όλη τη διάρκεια της σύμβασης, συμπεριλαμβανομένων της καθαριότητας, της διαχείρισης απορριμμάτων, της υγιεινής, της φύλαξης και της ασφάλισης των υποδομών τόσο κατά την κατασκευή όσο και κατά τη λειτουργία τους.

Το κτήριο της Φοιτητικής Εστίας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου στην Πολυτεχνειούπολη του Ζωγράφου έργο των αρχιτεκτόνων Κωνσταντίνου Παπαϊωάννου και Κώστα Φινέ ήταν ένα από τα πρώτα κτήρια που κτίσθηκαν στον χώρο

Η κατασκευή του έργου άρχισε στο τέλος του 1970 και τελείωσε το 1974

Σύμφωνα με την προκήρυξη, αποτελείται από υπόγειο, ισόγειο μεσώροφο, δέκα ορόφους και δώμα. Η συνολική καλυπτόμενη επιφάνεια του κτηρίου (κλειστών και ημι-υπαίθριων χώρων) ανέρχεται σε 23.090 τ.μ. και των ανοιχτών υπαίθριων χώρων & περιβάλλοντος χώρου σε 2.500 τ.μ. περίπου. Η κύρια είσοδος γίνεται από το επίπεδο του ισογείου όπου βρίσκεται ο χώρος εισόδου –υποδοχής με δύο κεντρικά κλιμακοστάσια που παρέχουν όδευση στους ορόφους.

Το επίπεδο του ισογείου περιλαμβάνει, εκτός από τον χώρο εισόδου – υποδοχής, το εστιατόριο και το κινηματοθέατρο χωροθετημένα γύρω από έναν υπαίθριο χώρο – αίθριο. Το εστιατόριο αποτελείται από χώρο καθιστικού, χώρο κουζίνας και βοηθητικούς χώρους στο υπόγειο. Το κινηματοθέατρο χωρητικότητας 500 ατόμων περίπου, περιλαμβάνει σκηνή και πτέρυγα βοηθητικών χώρων.

Το βασικό σώμα του κτηρίου αποτελείται από 8 τυπικούς ορόφους, 68 δωματίων έκαστος, με έναν κεντρικό πυρήνα βοηθητικών χώρων στον οποίο εντάσσονται κοινόχρηστα w.c., ντους και αποθηκευτικοί χώροι. Ο 9ος όροφος αναπτύσσεται σε υποχώρηση, σε έναν άξονα και στεγάζει 16 δωμάτια ενώ ο 10ος προοριζόταν για κατοικία διευθυντή, ιατρείο και κάποια δωμάτια. Σήμερα δεν χρησιμοποιείται ο 10ος και ο 9ος λόγω εκτεταμένων φθορών από υγρασίες.

Μετά την ολοκλήρωση και έναρξη λειτουργίας του έργου, το Πολυτεχνείο θα καταβάλλει στον ανάδοχο πληρωμές διαθεσιμότητας, δηλαδή πληρωμές που συνδέονται με την ομαλή λειτουργία και τη διαθεσιμότητα των εγκαταστάσεων. Η συνολική εκτιμώμενη αξία των πληρωμών ανέρχεται σε περίπου 39,6 εκατομμύρια ευρώ πλέον ΦΠΑ.

Η διαδικασία του διαγωνισμού θα πραγματοποιηθεί σε δύο φάσεις. Στην πρώτη φάση οι ενδιαφερόμενοι θα υποβάλουν φάκελο εκδήλωσης ενδιαφέροντος, ενώ στη δεύτερη φάση θα ακολουθήσει διάλογος με τους υποψηφίους και στη συνέχεια η κατάθεση δεσμευτικών προσφορών. Η τελική επιλογή του αναδόχου θα βασιστεί στη βέλτιστη σχέση ποιότητας και τιμής και όχι αποκλειστικά στη χαμηλότερη οικονομική προσφορά.

Η προθεσμία υποβολής φακέλων εκδήλωσης ενδιαφέροντος λήγει την Πέμπτη 16 Ιουλίου 2026 στις 10:00.

Δείτε την παρουσίαση του έργου από το ΕΜΠ:

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.pptx

Στο τελικό του ύψος έφτασε ο αμφιλεγόμενος ουρανοξύστης Tour Triangle στο Παρίσι, το εμβληματικό έργο των Ελβετών αρχιτεκτόνων Herzog & de Meuron, το οποίο πλέον δεσπόζει στον ορίζοντα της γαλλικής πρωτεύουσας στα 180 μέτρα.

Με 42 ορόφους, ο Tour Triangle αποτελεί πλέον το τρίτο υψηλότερο κτίριο εντός των διοικητικών ορίων του Παρισιού, μετά από τον Πύργο του Άιφελ και τον Tour Montparnasse.

Η ολοκλήρωση του φέροντος οργανισμού του πύργου αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το Παρίσι επανέφερε το 2023 αυστηρό περιορισμό στο ύψος νέων κτιρίων, στο πλαίσιο της νέας «βιοκλιματικής» στρατηγικής της δημάρχου Anne Hidalgo. Ουσιαστικά, ο Tour Triangle αναμένεται να παραμείνει για πολλά χρόνια ένας από τους ελάχιστους νέους ουρανοξύστες της πόλης.

Το αρχιτεκτονικό γραφείο Herzog & de Meuron ανακοίνωσε την ολοκλήρωση του ύψους του έργου μέσω ανάρτησης στα κοινωνικά δίκτυα, τονίζοντας ότι το κτίριο «καταλαμβάνει πλέον τη θέση του στον ορίζοντα του Παρισιού» και θα λειτουργήσει ως «προορισμός ανοιχτός σε όλους».

Ο Tour Triangle έχει σχεδιαστεί με τραπεζοειδή μορφή, ώστε από το ιστορικό κέντρο του Παρισιού να εμφανίζεται ως μια λεπτή κάθετη κατασκευή, ενώ από ανατολικά και δυτικά να αποκαλύπτεται το πλήρες τριγωνικό του σχήμα.

Σύμφωνα με τους αρχιτέκτονες, ο σχεδιασμός αποσκοπεί τόσο στη βελτιστοποίηση της θέας για τους χρήστες του κτιρίου όσο και στη μείωση της σκιάς που δημιουργείται στις γειτονικές περιοχές.

Το κτίριο θα φιλοξενεί ξενοδοχείο, γραφεία, εμπορικά καταστήματα, εστιατόρια και συνεδριακούς χώρους, ενώ στην κορυφή θα δημιουργηθεί πανοραμικό παρατηρητήριο ανοιχτό στο κοινό. Παράλληλα, φωτοβολταϊκά πάνελ θα καλύπτουν ολόκληρη τη νότια όψη του πύργου.

Το έργο αποτελεί ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα αρχιτεκτονικά projects στη σύγχρονη ιστορία του Παρισιού. Η αρχική του σύλληψη έγινε το 2006, ωστόσο η υλοποίησή του καθυστέρησε επί σειρά ετών λόγω έντονων αντιδράσεων, νομικών προσφυγών και πολεοδομικών συγκρούσεων. Τελικά, η κατασκευή ξεκίνησε το 2022.

Μαζί με τους ουρανοξύστες Tours Duo του Jean Nouvel, ο Tour Triangle θεωρείται ότι συνέβαλε στην απόφαση της πόλης να επαναφέρει περιορισμούς ύψους στα νέα κτίρια.

Το αρχικό όριο των 37 μέτρων ίσχυε στο Παρίσι από το 1977 έως το 2010, όταν χαλάρωσε προσωρινά για την ανάπτυξη νέων πύργων γραφείων. Ωστόσο, η δημοτική αρχή επανέφερε τους περιορισμούς, συνδέοντάς τους με τη στρατηγική αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής και της διατήρησης της ιστορικής φυσιογνωμίας της πόλης.

Υπεγράφη και επίσημα η Κοινή Υπουργική Απόφαση για το on-bill financing, μετά την ψήφιση του νόμου 5299/2026 και τη δημοσίευση του σχετικού ΦΕΚ. Πρόκειται για ένα εργαλείο χρηματοδότησης, που στοχεύει πρωτίστως σε κατοικίες και μικρές επιχειρήσεις, σύμφωνα με το οποίο ο καταναλωτής μπορεί να διευκολυνθεί εάν θέλει να προβεί σε ενεργειακή αναβάθμιση (π.χ. εγκατάσταση αντλιών θερμότητας, αντικατάσταση κουφωμάτων κ.α.), καθώς η αποπληρωμή θα μπορεί να πραγματοποιείται σταδιακά μέσω των λογαριασμών κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Με την Απόφαση αυτή ενισχύεται η προσπάθεια της χώρας για την επίτευξη των στόχων του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) αναφορικά με την ενεργειακή αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος. Οι καταναλωτές θα έχουν τη δυνατότητα να λάβουν υπηρεσίες για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των εγκαταστάσεών τους, γεγονός που θα συμβάλει στο να έχουν χαμηλότερες καταναλώσεις ηλεκτρικής ενέργειας.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η On-bill financing (χρηματοδότηση μέσω λογαριασμού) είναι ένας μηχανισμός κατά τον οποίο οι αποπληρωμές της χρηματοδότησης πραγματοποιούνται σε μηνιαία βάση μέσω ενός υπάρχοντος λογαριασμού κοινής ωφέλειας. Στο επιχειρηματικό μοντέλο της χρηματοδότησης μέσω λογαριασμού, η εταιρεία κοινής ωφέλειας δεν περιορίζεται στη διαχείριση του προγράμματος και στην είσπραξη των πληρωμών μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος, αλλά χρηματοδοτεί επίσης τις επενδύσεις από τα ίδια κεφάλαιά της.

Ο μηχανισμός λειτουργεί καλά για μικρές επιχειρήσεις που χρειάζονται απλές, ολοκληρωμένες λύσεις για τη βελτίωση της ενεργειακής τους απόδοσης, καθώς και για ιδιώτες ιδιοκτήτες κτιρίων κατοικιών που αναζητούν χρηματοδότηση για μέτρα ενεργειακής απόδοσης. Το μοντέλο αυτό επιφέρει ετήσια εξοικονόμηση κόστους για τον ιδιοκτήτη του κτιρίου κατά τη διάρκεια της διάρκειας του δανείου και συχνά συνδυάζεται με επιχορηγήσεις για να είναι οικονομικά αποδοτικό.

Πρόσθετες παρεμβάσεις πρόκειται να υλοποιηθούν στο μεγάλο έργο του νέου Διεθνούς Αερολιμένα Ηρακλείου στο Καστέλι, καθώς το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών ενέκρινε συμπληρωματικές εργασίες συνολικού ύψους περίπου 3,7 εκατ. ευρώ που αφορούν τόσο το πολιτικό όσο και το στρατιωτικό σκέλος της εγκατάστασης. Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία επιταχύνονται οι εργασίες κατασκευής του νέου αεροδρομίου της Κρήτης, ενός από τα μεγαλύτερα έργα υποδομής που βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη στη χώρα, με την πρόοδο των εργασιών να έχει ήδη φτάσει στο 70%.

Το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι προορίζεται να αντικαταστήσει τον υφιστάμενο αερολιμένα «Νίκος Καζαντζάκης» στο Ηράκλειο, ο οποίος εδώ και χρόνια λειτουργεί στα όρια των δυνατοτήτων του λόγω της συνεχώς αυξανόμενης τουριστικής κίνησης προς την Κρήτη. Η επένδυση υλοποιείται μέσω σύμβασης παραχώρησης που κυρώθηκε το 2019 και περιλαμβάνει όχι μόνο την κατασκευή του νέου διεθνούς αερολιμένα, αλλά και ένα εκτεταμένο πλέγμα συνοδών οδικών έργων που θα συνδέουν τη νέα εγκατάσταση με τον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης και το υπόλοιπο νησί.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, ο νέος Διεθνής Αερολιμένας Ηρακλείου Κρήτης αναμένεται να τεθεί σε εμπορική λειτουργία τον Νοέμβριο του 2028, ενώ οι πρώτες δοκιμαστικές πτήσεις προγραμματίζονται για το 2027. Τη σχετική εκτίμηση παρουσίασε ο διευθύνων σύμβουλος του ΔΑΗΚ, Νίκος Αναστασίου, στο πλαίσιο των εργασιών του Περιφερειακού Εργαστηρίου του ICAO για τον στρατηγικό σχεδιασμό της πολιτικής αεροπορίας που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα.

Όπως υπογράμμισε, το νέο αεροδρόμιο εκτιμάται ότι θα διακινεί περίπου 15 εκατ. επιβάτες ετησίως, εξελισσόμενο σε βασική πύλη εισόδου για την Ανατολική Μεσόγειο και σε ισχυρό οικονομικό πόλο ανάπτυξης για ολόκληρη την Κρήτη.

Η νέα αεροπορική υποδομή περιλαμβάνει έναν διάδρομο προσγείωσης και απογείωσης μήκους 3.200 μέτρων κατηγορίας ICAO 4E, έναν παράλληλο τροχόδρομο ίσου μήκους, οκτώ συνδετήριους τροχόδρομους, αλλά και δύο συνδέσεις με το στρατιωτικό αεροδρόμιο Καστελίου. Παράλληλα, προβλέπεται η ανάπτυξη εκτεταμένων χώρων στάθμευσης αεροσκαφών, με δυνατότητα εξυπηρέτησης τόσο μεγάλων αεροσκαφών κατηγορίας Ε όσο και αεροσκαφών κατηγορίας C, ενώ θα υπάρχουν και ειδικές θέσεις για γενική αεροπορία και ελικόπτερα.

Κεντρικό στοιχείο της επένδυσης αποτελεί το νέο terminal επτά επιπέδων, συνολικής επιφάνειας 93.000 τετραγωνικών μέτρων, καθώς και ο πύργος ελέγχου ύψους 44 μέτρων. Το έργο περιλαμβάνει επίσης πλήθος υποστηρικτικών εγκαταστάσεων, όπως πυροσβεστικό σταθμό, εγκαταστάσεις αστυνομίας, κτίρια συντήρησης, υποσταθμό ηλεκτρικής ενέργειας 150kV, μονάδα βιολογικού καθαρισμού, σύστημα αποθήκευσης και ανεφοδιασμού καυσίμων μέσω υπόγειου δικτύου hydrant, αλλά και εγκαταστάσεις διαχείρισης απορριμμάτων.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις οδικές συνδέσεις. Το project περιλαμβάνει κλειστό αυτοκινητόδρομο μήκους περίπου 18 χιλιομέτρων που θα συνδέει το αεροδρόμιο με τον ΒΟΑΚ στο ύψος της Χερσονήσου, νέα αρτηρία προς τον άξονα Αρκαλοχωρίου – Βιάννου, περιμετρική οδό Καστελίου, αλλά και αναβαθμίσεις στο εξωτερικό οδικό δίκτυο της περιοχής. Παράλληλα, προβλέπονται μεγάλοι χώροι στάθμευσης για οχήματα, ταξί και λεωφορεία, καθώς και ανάπτυξη εμπορικής ζώνης έκτασης περίπου 400 στρεμμάτων.

Συνύπαρξη με το στρατιωτικό αεροδρόμιο

Ο ιδιαίτερος χαρακτήρας του έργου συνδέεται άμεσα με τη συνύπαρξη του νέου πολιτικού αεροδρομίου με το στρατιωτικό αεροδρόμιο Καστελίου. Οι δύο εγκαταστάσεις θα λειτουργούν παράλληλα, γεγονός που δημιουργεί αυξημένες τεχνικές και επιχειρησιακές απαιτήσεις.

Στο πλαίσιο αυτό εγκρίθηκαν νέες συμπληρωματικές εργασίες που αφορούν τη διαπλάτυνση των τροχοδρόμων σύνδεσης του πολιτικού με το στρατιωτικό αεροδρόμιο, την αναβάθμιση στρατιωτικών υποδομών, αλλά και την ενίσχυση της περιμετρικής ασφάλειας της περιοχής.

Η ανάγκη για τις παρεμβάσεις αυτές είχε τεθεί από το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας ήδη από το 2025. Σύμφωνα με τα σχετικά αιτήματα, ζητήθηκαν τεχνικές παρεμβάσεις ώστε το στρατιωτικό αεροδρόμιο να μπορεί να εξυπηρετεί, σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, μεγάλα επιβατικά ή μεταγωγικά αεροσκάφη.

Παράλληλα, κρίθηκε απαραίτητη η αναβάθμιση του εσωτερικού οδικού δικτύου, των πιστών και των εγκαταστάσεων συντήρησης αεροσκαφών, καθώς και η ανακατασκευή της περιμετρικής περίφραξης ασφαλείας.

Το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών επισημαίνει ότι οι παρεμβάσεις αυτές θεωρούνται κρίσιμες τόσο για την εύρυθμη λειτουργία του στρατιωτικού αεροδρομίου όσο και για λόγους εθνικού συμφέροντος. Ειδικά η ενίσχυση της περιμετρικής ασφάλειας εκτιμάται ότι θα αναβαθμίσει συνολικά το επίπεδο προστασίας της περιοχής, συμπεριλαμβανομένου και του υπό κατασκευή πολιτικού αεροδρομίου.

Σύμφωνα με την απόφαση, ο αρχικός προϋπολογισμός των συμπληρωματικών εργασιών ανέρχεται σε περίπου 3,62 εκατ. ευρώ, ενώ μαζί με την αμοιβή του ανεξάρτητου μηχανικού το συνολικό κόστος διαμορφώνεται σε περίπου 3,678 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ.

Το υπουργείο θεωρεί ότι οι εργασίες μπορούν να εκτελεστούν άμεσα από τον υφιστάμενο κατασκευαστή του έργου, καθώς διαθέτει ήδη εξοπλισμό, προσωπικό και τεχνική παρουσία στο εργοτάξιο. Για τον λόγο αυτό οι παρεμβάσεις χαρακτηρίζονται «συμπληρωματικές εργασίες» της υφιστάμενης σύμβασης παραχώρησης και ανατίθενται στην εταιρεία παραχώρησης του έργου.

Εν αναμονή των δεσμευτικών προσφορών για τα συστήματα αεροναυτιλίας

Παράλληλα με τις κατασκευαστικές εργασίες, σε εξέλιξη βρίσκονται και οι διαδικασίες για τα κρίσιμα συστήματα αεροναυτιλίας, από τα οποία εξαρτάται η ασφαλής και αποδοτική λειτουργία του νέου αεροδρομίου. Ο ΔΑΗΚ, σε συνεργασία με την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, έχει ήδη προκηρύξει τον σχετικό διαγωνισμό, με δύο εταιρείες να αναμένεται να καταθέσουν δεσμευτικές προσφορές.

Με τις νέες αυτές παρεμβάσεις, το project του Καστελίου εξελίσσεται σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από ένα σύγχρονο πολιτικό αεροδρόμιο. Συνιστά μια σύνθετη υποδομή στρατηγικής σημασίας που συνδέει τον τουρισμό, τις μεταφορές, την οικονομική ανάπτυξη και τις επιχειρησιακές ανάγκες της χώρας, ενισχύοντας τον ρόλο της Κρήτης ως βασικού κόμβου στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου.

Σχέδιο ΚΥΑ ΕΧΠ Τουρισμού

Ομόφωνα θετικά γνωμοδότησε το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων επί του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΕΠΣ), το οποίο εκπονείται στο πλαίσιο του έργου της επέκτασης και αναβάθμισης του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου (ΕΑΜ). Το ΕΠΣ αποσκοπεί στη διαμόρφωση των αναγκαίων θεσμικών προϋποθέσεων, μέσω ειδικών όρων δόμησης και παρεκκλίσεων, αλλά και στη συνολική χωρική αναδιοργάνωση της περιοχής, όπως και στην προσαρμογή του ρυμοτομικού σχεδίου, ώστε να καταστεί δυνατή η κτηριακή αναβάθμιση και επέκταση του υφιστάμενου κτηρίου του ΕΑΜ. Το ΕΠΣ πλαισιώνεται από εξειδικευμένη κυκλοφοριακή-συγκοινωνιακή μελέτη, καθώς και από Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ), που αναλύει τις συνέπειες του σχεδιασμού στο περιβάλλον, αξιολογεί εναλλακτικές λύσεις και προτείνει μέτρα για την πρόληψη και τον περιορισμό τυχόν επιπτώσεων, διασφαλίζοντας την ολιστική και βιώσιμη προσέγγιση του έργου.

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Παράλληλα, με την εκπόνηση του συνόλου των μελετών για το κτηριακό συγκρότημα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, και των μουσειολογικών και μουσειογραφικών μελετών προωθείται, η κατά νόμον διαδικασία, για την έκδοση Προεδρικού Διατάγματος που θα αφορά στο Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο, που απαιτείται, προκειμένου να διασφαλιστεί  η βιώσιμη χωρική ένταξη του έργου, στον αστικό ιστό της Αθήνας. Σε μια περιοχή, με μακρά πολεοδομική εξέλιξη και έντονη αστική δυναμική, το ΕΠΣ διαμορφώνει τις απαραίτητες χωρικές και θεσμικές προϋποθέσεις για την ορθολογική ένταξη της επέκτασης του κτηριακού συγκροτήματος του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου στο υφιστάμενο περιβάλλον, μέσω στοχευμένων ρυθμίσεων, όπως η αναπροσαρμογή ρυμοτομικών και οικοδομικών γραμμών. Με συστηματική συνεργασία, σαφή χρονοδιαγράμματα και την πολύτιμη συμβολή της δωρεάς των Σπύρου και Ντόροθυ Λάτση, προχωρούμε με σταθερά βήματα προς την υλοποίηση ενός έργου που εγγυάται μια νέα, δυναμική αφήγηση της αρχαίας ελληνικής τέχνης. Ενός έργου παγκόσμιας εμβέλειας, που αναβαθμίζει ουσιαστικά την πολιτιστική φυσιογνωμία της Αθήνας και αντανακλά στη διεθνή ταυτότητα της χώρας».

Το κτήριο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείο έχει κηρυχθεί μνημείο -χρήζον ειδικής κρατικής προστασίας- από το 1952, ενώ το 1972 χαρακτηρίστηκε ως αρχαιολογικός χώρος και το οικοδομικό τετράγωνο που το περιβάλλει και το οποίο περικλείεται από τις οδούς 28ης Οκτωβρίου (Πατησίων), Βασιλέως Ηρακλείου, Μπουμπουλίνας και Τοσίτσα. Έκτοτε εντάσσεται στον ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Αθήνας, όπως επανακαθορίστηκε το 2004, και περιβάλλεται από σημαντικά νεώτερα μνημεία. Η διαχρονική εξέλιξη του κτηρίου εκτείνεται από το 1871 έως τον 20ο αιώνα με διαδοχικές επεκτάσεις και παρεμβάσεις από σημαντικούς αρχιτέκτονες (Κάλκος, Βλάχος, Ziller, Μεταξάς, Νομικός, Καραντινός). Στη μεταπολεμική περίοδο πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες επεμβάσεις, προσθήκες και στατικές ενισχύσεις (ιδίως μετά τον σεισμό του 1999 και ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων 2004), ενώ το 2002 αποδόθηκε στο Υπουργείο Πολιτισμού και ο περιβάλλων κήπος. Σήμερα κάθε επέμβαση στο μνημείο και στον άμεσο χώρο του διέπεται από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Το ιστορικό των εγκρίσεων για την επέκταση και αναβάθμιση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου ξεκινά, το 2001, όταν θεσμικά προβλέφθηκε η υπόγεια επέκτασή του, στο πλαίσιο των Ολυμπιακών έργων. Το 2008, εγκρίθηκαν αρχικές προδιαγραφές, χωρίς να προχωρήσει η υλοποίηση, ενώ από το 2021 επανεκκίνησε η διαδικασία με την έγκριση εκπόνησης αρχιτεκτονικής μελέτης. Το 2022, καθορίστηκε νέο, διευρυμένο κτηριολογικό πρόγραμμα (36.550 τ.μ.), που περιλαμβάνει εκσυγχρονισμό, υπόγεια επέκταση και ανάπλαση του περιβάλλοντος χώρου, με στόχο τη λειτουργική αναδιοργάνωση και την εναρμόνιση με διεθνή πρότυπα. Το 2023, αναδείχθηκε μέσω διεθνούς διαγωνισμού το αρχιτεκτονικό σχέδιο που αφορά στην αναβάθμιση και επέκταση του κτηρίου που στεγάζει το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο των γραφείων David Chipperfield Architects, Berlin-Tombazis and Associates Architects, Athens-Wirtz International Landscape Architects, Schoten. Το 2024, κυρώθηκε η σύμβαση δωρεάς των Σπύρου και Ντόροθυ Λάτση, για τη χρηματοδότηση των μελετών, εδραιώνοντας τη θεσμική και οικονομική βάση υλοποίησης του έργου.

Η μουσειολογική και αρχιτεκτονική προετοιμασία για την αναβάθμιση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου ολοκληρώθηκε σε βασικά στάδια, την περίοδο 2025–2026. Τον Οκτώβριο του 2025, εγκρίθηκε η οριστική μουσειολογική μελέτη, που οργανώνει το περιεχόμενο σε θεματικούς άξονες, και τον Απρίλιο του 2026, η μουσειογραφική προμελέτη που κατανέμει τις συλλογές στο υφιστάμενο και το νέο κτήριο. Παράλληλα, εγκρίθηκε η αρχιτεκτονική προμελέτη, η οποία βασίζεται σε πέντε βασικούς άξονες: επέκταση του μουσείου προς την Πατησίων, δημιουργία νέας κεντρικής εισόδου και δημόσιας πλατείας, λειτουργικές συνδέσεις παλαιού και νέου κτηρίου, ανάπτυξη σύγχρονων υποδομών επισκεπτών και διαμόρφωση δημόσιου πάρκου στην οροφή της επέκτασης. Το έργο ενισχύει σημαντικά τους εκθεσιακούς και κοινόχρηστους χώρους, βελτιώνοντας την προσβασιμότητα και τη συνολική εμπειρία, σύμφωνα με τα διεθνή μουσειακά πρότυπα.

Το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο, που αφορά στην περιοχή του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, καταλαμβάνει το Οικοδομικό Τετράγωνο 72046 και στις οδούς που το περιβάλλουν, συνολικής έκτασης περίπου 34 στρεμμάτων, εκ των οποίων το Υπουργείο Πολιτισμού, ο φορέας υλοποίησης της επέμβασης, κατέχει περίπου το 90%. Η περιοχή επέμβασης περιλαμβάνει το κτηριακό συγκρότημα του Μουσείου, τις υποδομές του και τον περιβάλλοντα χώρο πρασίνου. Η Ζώνη Άμεσης Επιρροής (ΖΑΕ) ορίζεται με βάση τους κύριους πολεοδομικούς άξονες και «φραγμούς», όπως μεγάλους δρόμους και κομβικές περιοχές, εκτεινόμενη από τη Λεωφόρο Αλεξάνδρας στα βόρεια, την οδό Αχαρνών στα δυτικά έως την Ομόνοια και την Πανεπιστημίου στα νότια. Στα ανατολικά η ΖΑΕ ενσωματώνει την Πλατεία Εξαρχείων και οροθετείται από τις οδούς Εμμανουήλ Μπενάκη, Καλλιδρομίου, Σπύρου Τρικούπη.

Το προβλεπόμενο πλαίσιο χρήσεων γης για το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο βασίζεται στην κύρια χρήση για πολιτιστικές εγκαταστάσεις, βάσει του Π.Δ 59/2018, η οποία πλαισιώνεται από συμπληρωματικές λειτουργίες όπως διοίκηση, εστίαση, αναψυχή, συνέδρια, εμπόριο, έρευνα, αποθήκευση και στάθμευση, ώστε να υποστηρίζεται ολοκληρωμένα η λειτουργία του Μουσείου. Προβλέπονται, επίσης, κρίσιμες τεχνικές και πολεοδομικές παρεμβάσεις εκτός της περιοχής επέμβασης, για την υποστήριξη του έργου του ΕΑΜ. Κεντρική είναι η μετατόπιση του παντορροϊκού αγωγού, η οποία είναι απαραίτητη, τεχνικά εφικτή και με περιορισμένες επιπτώσεις στην κυκλοφορία, χωρίς πολεοδομικές ή περιβαλλοντικές συνέπειες. Παράλληλα, προβλέπεται η αναμόρφωση του πεζοδρόμου της οδού Τοσίτσα, με προσαρμογές στον κυκλοφοριακό, φυσικό και κηποτεχνικό σχεδιασμό και θέσπιση κατάλληλου κανονισμού λειτουργίας, ώστε να εξυπηρετούνται οι ανάγκες του Μουσείου, η μεταφορά ενεργειακών υποδομών και αστικού εξοπλισμού, καθώς και η πρόβλεψη θέσεων για ΑμεΑ. Επιπλέον, περιλαμβάνονται ρυθμίσεις για τη βελτίωση της κυκλοφορίας, την αποτροπή πλημμυρικών φαινομένων, μέσω τροποποιήσεων στις κλίσεις των οδών και τη συνολική αναβάθμιση του δημόσιου χώρου, με θετικές επιπτώσεις στη λειτουργία της περιοχής.

Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας συμβάλλει ενεργά στην αντιμετώπιση του προβλήματος της έλλειψης τεχνιτών στον κλάδο των κατασκευών και θέτει σε λειτουργία υπηρεσία υποστήριξης (help desk) για τη διαδικασία μετάκλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες, εκτός ΕΕ.

Η υπηρεσία ενεργοποιείται από την Παρασκευή 8 Μαΐου 2026 και θα είναι διαθέσιμη κάθε Παρασκευή από τις 14:00 έως τις 16:00. Οι ενδιαφερόμενοι, διπλωματούχοι μηχανικοί μέλη του ΤΕΕ, θα μπορούν να επικοινωνούν με την υπηρεσία επιλέγοντας έναν από τους τρεις παρακάτω τρόπους:

• Μέσω δια ζώσης συνάντησης στο κεντρικό κτίριο του ΤΕΕ (Νίκης 4, Αθήνα, 8ος όροφος).
• Μέσω τηλεφωνικής επικοινωνίας στο: 2103291-210 (μόνο για τις ώρες 14:00 – 16:00 κάθε Παρασκευή)
• Μέσω ηλεκτρονικής επικοινωνίας στο email: help-metaklisi@central.tee.gr

Σκοπός της νέας πρωτοβουλίας του ΤΕΕ, είναι δικηγόροι με εμπειρία στο αντικείμενο να ενημερώνουν και να καθοδηγούν τους ενδιαφερόμενους μηχανικούς που επιθυμούν να προβούν σε μετάκληση εργαζομένων τεχνικών επαγγελμάτων από τρίτες χώρες, ειδικά για απασχόληση σε επιχειρήσεις του τεχνικού κλάδου. Σημειώνεται ότι, η διαδικασία μετάκλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες, εκτός ΕΕ, παρότι σχετικά εκσυγχρονισμένη, μπορεί πρακτικά να εξελιχθεί σε πρόκληση και να μην ευοδωθεί λόγω της πολυπλοκότητάς της. Eπομένως, κρίθηκε σκόπιμο το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας να συνδράμει, διευκολύνοντας τα μέλη του, μέσω έγκυρης ενημέρωσης και καθοδήγησης.

Ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός δήλωσε σχετικά:

«Από την οικοδομή μέχρι τα μεγάλα κατασκευαστικά έργα, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται έλλειψη τεχνιτών και δυσκολία κάλυψης θέσεων εργασίας, που σε πολλές περιπτώσεις επηρεάζει τα χρονοδιαγράμματα ολοκλήρωσης των έργων. Οι κατασκευές στη χώρα μας συμβάλλουν σημαντικά στην ανάπτυξη της οικονομίας και την ενίσχυση αρκετών κλάδων της, όπως ο τουρισμός, ενώ συνδέονται και με υποδομές μεγάλης σημασίας, όπως αυτοκινητόδρομοι και αεροδρόμια. Η αύξηση του κατασκευαστικού αντικειμένου τα τελευταία χρόνια ανέδειξε σημαντικές ελλείψεις σε τεχνίτες, ενώ και η λύση της μετάκλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες μερικές φορές σκοντάφτει σε δαιδαλώδεις διαδικασίες. Η νέα υπηρεσία προς τα μέλη του ΤΕΕ και τις εταιρείες του τεχνικού κλάδου που αυτά συμμετέχουν, την οποία άμεσα ξεκινάμε, έρχεται να βοηθήσει τους μηχανικούς, τις κατασκευαστικές και άλλες εταιρείες που προσπαθούν να αντιμετωπίσουν το ζήτημα και στεκόμαστε δίπλα τους προκειμένου να ολοκληρώνουν τη διαδικασία χωρίς περιττές καθυστερήσεις και τον κίνδυνο της αποτυχίας.»

Στον αρχαιολογικό χώρο της Πέλλας εφαρμόστηκε, σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πέλλας, η κατοχυρωμένη τεχνολογία-πατέντα της ΕΥΑΘ για υπόγειους αγωγούς και πιθανές διαρροές, αυτήν τη φορά όμως για την ανίχνευση ενδείξεων υπόγειων αρχαιολογικών δομών.

Η κατοχυρωμένη τεχνολογία της ΕΥΑΘ, η οποία διαθέτει ήδη εθνικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και βρίσκεται σε διεθνή διαδικασία προστασίας μέσω αίτησης PCT, εφαρμόστηκε στην Πέλλα, έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας, με στόχο τη μη επεμβατική ανίχνευση ενδείξεων υπόγειων δομών μέσω δορυφορικής ανάλυσης. Με τη χρήση της δορυφορικής μεθόδου της ΕΥΑΘ στην πρωτεύουσα του Μακεδονικού Βασιλείου επιβεβαιώθηκαν δομές ήδη γνωστές από προηγούμενες συμβατικές έρευνες και υπήρξαν ενδείξεις για πρόσθετες υπόγειες δομές, που χρήζουν περαιτέρω επιστημονικής διερεύνησης.

«Η ΕΥΑΘ αναπτύσσει τεχνολογίες που υπηρετούν πρωτίστως την ασφάλεια και την αξιοπιστία των υποδομών ύδρευσης. Η αξιοποίησή τους όμως στην Αρχαιολογία αναδεικνύει τη δύναμη της διεπιστημονικής συνεργασίας και μας δίνει μεγάλη χαρά. Μηχανικοί, αρχαιολόγοι και ειδικοί επιστήμονες συνδυάζουν τη γνώση τους, ώστε να συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση και τεκμηρίωση σημαντικών αρχαιολογικών χώρων. Άλλη μια απόδειξη ότι η ύδρευση δεν αποτελεί μόνο τεχνικό ζήτημα, αλλά αναπόσπαστο μέρος της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, μια ‘γέφυρα’ ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον», δηλώνει ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΥΑΘ, Άνθιμος Αμανατίδης.

«Η συγκεκριμένη εφαρμογή αναδεικνύει ένα μοντέλο συνεργασίας μεταξύ φορέων της χώρας μας που μπορεί να λειτουργήσει ως υπόδειγμα. Η ΕΥΑΘ διαθέτει τεχνογνωσία με πεδία εφαρμογών που ξεπερνούν τα όρια της Θεσσαλονίκης, ενισχύοντας τη θέση της στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα καινοτομίας», σημειώνει ο διευθυντής Στρατηγικού Σχεδιασμού, Έργων & Ανάπτυξης της ΕΥΑΘ, Αλέξανδρος Μεντές, ενώ ο επιστημονικός υπεύθυνος – εφευρέτης της μεθόδου από το Τμήμα Έρευνας & Ανάπτυξης της ΕΥΑΘ, Γιάννης Λιούμπας, επισημαίνει: «Η εφαρμογή της μεθόδου σε ένα τόσο απαιτητικό πεδίο, το αρχαιολογικό, αποτελεί ένδειξη ωρίμανσης της τεχνολογίας. Αναδεικνύει τη δυνατότητα ευρύτερης εφαρμογής της σε πολλαπλά πεδία πέρα από την ύδρευση και δείχνει πώς μια εταιρεία ύδρευσης μπορεί να παράγει εσωτερικά καινοτομία, με διεθνή όμως προοπτική».

Τα αποτελέσματα της συνεργασίας αυτής παρουσιάστηκαν πρόσφατα στο διεθνές συνέδριο CAA2026 (Computer Applications and Quantitative Methods in Archaeology) στη Βιέννη, ένα από τα σημαντικότερα διεθνή συνέδρια στον τομέα των ψηφιακών μεθόδων στην αρχαιολογική έρευνα.

Η μέθοδος αποτελεί κατοχυρωμένη τεχνολογία της ΕΥΑΘ Α.Ε. με εθνικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας από τον ΟΒΙ, είναι δηλαδή πατενταρισμένη στην Ελλάδα, και βρίσκεται πλέον σε διεθνή διαδικασία προστασίας μέσω αίτησης PCT (Patent Cooperation Treaty). Στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας, το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας, ως Διεθνής Αρχή Έρευνας, διατύπωσε θετική γνώμη για τα βασικά χαρακτηριστικά της εφεύρεσης: τον νέο χαρακτήρα της, την εφευρετική της διάσταση και τη δυνατότητα πρακτικής εφαρμογής της. Υπενθυμίζεται ότι η τεχνολογία, που βασίζεται στη μελέτη χρονικών μεταβολών στο χρώμα και στη φασματική απόκριση της επιφάνειας του εδάφους, έχει τη δυνατότητα να αναδεικνύει τις λεπτές αλλά επίμονες «υπογραφές», τα ίχνη δηλαδή που αφήνουν οι υπόγειοι αγωγοί και γενικότερα οι υπεδάφιες δομές στην επιφάνεια του εδάφους.

Ο σαφής διαχωρισμός μεταξύ δημόσιας και ιδιωτικής γης στις παράκτιες περιοχές παραμένει ένα σύνθετο και διαχρονικό ζήτημα. Σήμερα, με τη λειτουργία του Κτηματολογίου και την κύρωση των δασικών χαρτών, αποκαλύπτονται με μεγαλύτερη σαφήνεια περιπτώσεις καταπατήσεων, ακόμη και σε ζώνες αιγιαλού που για χρόνια παρέμεναν αμφισβητούμενες.

Σε πολλές περιπτώσεις, ο καθορισμός του αιγιαλού αποκαλύπτει αποκλίσεις ανάμεσα στην πραγματική κατάσταση και σε όσα θεωρούσαν δεδομένα οι ιδιοκτήτες, γεγονός που οδηγεί σε εντάσεις και νομικές αμφισβητήσεις.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, καθίσταται αναγκαίο οι πολίτες να ενημερώνονται έγκαιρα για τα όρια του αιγιαλού και της παραλίας, προκειμένου να αποφευχθούν κυρώσεις για αυθαίρετες κατασκευές και να διασφαλιστεί ο κοινόχρηστος χαρακτήρας των ακτών.

Πότε μια χρήση του αιγιαλού συνιστά καταπάτηση;

Καταπάτηση συνιστά κάθε αυθαίρετη κατάληψη ή χρήση του αιγιαλού και της παραλίας χωρίς νόμιμη παραχώρηση ή κατά παράβαση των όρων αυτής. Η έννοια καλύπτει τόσο την υπέρβαση των ορίων από επιχειρήσεις όσο και την παράνομη οικειοποίηση τμημάτων ακτής από ιδιώτες, μέσω κατασκευών, περιφράξεων ή άλλων παρεμβάσεων.

Τι συμβαίνει όταν καθορίζεται αιγιαλός σε ιδιωτική έκταση και περιλαμβάνει παλαιές εγκαταστάσεις;

Ο αιγιαλός, ως φυσικός σχηματισμός, θεωρείται εκ του νόμου κοινόχρηστος και ανήκει στο Δημόσιο, ανεξαρτήτως του χρόνου κατασκευής ή ύπαρξης των εγκαταστάσεων.

Στην πράξη, ακόμη και αν οι κατασκευές είναι ιδιαίτερα παλαιές, η υπαγωγή τους εντός της οριογραμμής του αιγιαλού συνεπάγεται ότι θεωρούνται αυθαίρετες ως προς τη χρήση του κοινόχρηστου χώρου και δεν νομιμοποιούνται λόγω παλαιότητας. Η Διοίκηση δύναται να διατάξει την απομάκρυνσή τους, στο πλαίσιο προστασίας του αιγιαλού.

Τι γίνεται με τις εγκαταστάσεις εντός παραλίας;

Διαφορετική με τον αιγιαλό είναι η αντιμετώπιση για τη ζώνη παραλίας (δηλαδή την τεχνητά καθοριζόμενη ζώνη πέραν του αιγιαλού). Στην περίπτωση αυτή, εφόσον πρόκειται για ιδιωτική έκταση που απαλλοτριώνεται για λόγους δημόσιας ωφέλειας, ο ιδιοκτήτης διατηρεί δικαίωμα αποζημίωσης, υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχει ήδη συντελεστεί απαλλοτρίωση.

Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις παλαιών κατασκευών που προϋπήρχαν της επίσημης χάραξης, μπορεί να εξεταστεί η δυνατότητα τακτοποίησης, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες χρονικές και νομικές προϋποθέσεις. Σε κάθε περίπτωση, η οριστική αντιμετώπιση εξαρτάται από τη φύση της έκτασης (αιγιαλός ή παραλία), τον χρόνο κατασκευής και το εφαρμοστέο κανονιστικό πλαίσιο.

Πώς επηρεάζει το Κτηματολόγιο τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα σε παραθαλάσσια ακίνητα;

Το Κτηματολόγιο δεν αφαιρεί ιδιοκτησιακά δικαιώματα, αλλά τα καταγράφει με βάση τα επίσημα όρια του αιγιαλού και της παραλίας. Όταν, κατά την καταχώριση, προκύπτει ότι τμήμα ενός ακινήτου εμπίπτει σε ζώνη αιγιαλού ή παραλίας, το τμήμα αυτό θεωρείται δημόσιο και δεν αναγνωρίζεται ως ιδιωτική ιδιοκτησία.

Στην πράξη, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε «μείωση» της ιδιοκτησίας όπως την αντιλαμβανόταν ο ιδιοκτήτης, χωρίς όμως να πρόκειται για αφαίρεση από το Κτηματολόγιο, αλλά για εφαρμογή του νομικού καθεστώτος του αιγιαλού.

Τι μπορεί να κάνει ο πολίτης όταν θεωρεί ότι ο καθορισμός αιγιαλού θίγει την ιδιοκτησία του;

Ο πολίτης μπορεί να αμφισβητήσει τη νομιμότητα της χάραξης προσφεύγοντας στα διοικητικά δικαστήρια, επικαλούμενος σφάλματα ή ελλιπή στοιχεία. Παράλληλα, έχει τη δυνατότητα να ζητήσει επανακαθορισμό της οριογραμμής, εφόσον διαθέτει νέα τεχνικά δεδομένα.

Αν πρόκειται για ζώνη παραλίας και όχι αιγιαλό, μπορεί να διεκδικήσει αποζημίωση λόγω απαλλοτρίωσης μετά τη σύνταξης πράξης αναλογισμού. Επιπλέον, μπορεί να ζητήσει αναστολή μέτρων, όπως κατεδαφίσεις, μέχρι να κριθεί οριστικά η υπόθεση.

Ποιος συντάσσει την πράξη αναλογισμού για την αποζημίωση στη ζώνη παραλίας;

Η πράξη αναλογισμού συντάσσεται από τον αρμόδιο δήμο, μέσω των τεχνικών και πολεοδομικών του υπηρεσιών, στο πλαίσιο της διαδικασίας απαλλοτρίωσης για τη δημιουργία της ζώνης παραλίας.

Πρόκειται για διοικητική πράξη με την οποία προσδιορίζονται:

• οι θιγόμενες ιδιοκτησίες
• τα τμήματα που απαλλοτριώνονται
• και η αναλογούσα αποζημίωση για κάθε ιδιοκτήτη

Η πράξη εγκρίνεται από τα αρμόδια όργανα της Διοίκησης και αποτελεί προϋπόθεση για την ολοκλήρωση της απαλλοτρίωσης και την καταβολή αποζημίωσης.

Τι μπορεί να κάνει ο πολίτης όταν απορρίπτεται το αίτημα επανακαθορισμού του αιγιαλού;

Ο πολίτης μπορεί να προσφύγει στα διοικητικά δικαστήρια ζητώντας την ακύρωση της απορριπτικής απόφασης, επικαλούμενος σφάλματα ή ελλιπή αιτιολογία. Παράλληλα, έχει τη δυνατότητα να ζητήσει αναστολή μέτρων (π.χ. κατεδαφίσεις) μέχρι να εκδικαστεί η υπόθεση.

Επιπλέον, μπορεί να υποβάλει νέο αίτημα επανακαθορισμού, εφόσον διαθέτει νέα τεχνικά στοιχεία.

Τι είναι η ΠΟΑ (Προσωρινή Οριογραμμή Αιγιαλού);

Η ΠΟΑ αναφέρεται στην Προσωρινή Οριογραμμή Αιγιαλού, δηλαδή σε μια γραμμή που χαράχθηκε διοικητικά από το Υπουργείο Οικονομικών πάνω στους ορθοφωτοχάρτες του Κτηματολογίου (περίοδος 2007–2009), στο πλαίσιο επιτάχυνσης της χαρτογράφησης της παράκτιας ζώνης.

Η ΠΟΑ δεν ταυτίζεται με τον οριστικό αιγιαλό που καθορίζεται με διοικητική πράξη μετά από πλήρη διαδικασία (τεχνική έκθεση, αυτοψία, δημοσίευση κ.λπ.). Πρόκειται για ένα εργαλείο προσωρινού χαρακτήρα.

Ωστόσο, στην πράξη έχει σημαντικές επιπτώσεις, καθώς χρησιμοποιείται από υπηρεσίες για ελέγχους και ενδέχεται να επηρεάσει ιδιοκτησιακά δεδομένα.

Πώς αντιμετωπίζονται αυθαίρετες κατασκευές εντός αιγιαλού;

Οι αυθαίρετες κατασκευές εντός αιγιαλού δεν νομιμοποιούνται και, κατά κανόνα, κατεδαφίζονται, καθώς ο αιγιαλός αποτελεί κοινόχρηστο χώρο που προστατεύεται από τη νομοθεσία.

Αντίθετα, για κατασκευές που βρίσκονται στη ζώνη παραλίας (εκτός αιγιαλού), μπορεί κατ’ εξαίρεση να επιτραπεί τακτοποίηση, υπό προϋποθέσεις, ιδίως αν προϋπήρχαν της χάραξης.

Επιτρέπεται η περίφραξη οικοπέδων κοντά στη θάλασσα;

Η νομοθεσία απαγορεύει τις περιφράξεις σε ζώνη πλάτους έως 500 μέτρων από την ακτή εκτός σχεδίου πόλης, όταν αυτές παρεμποδίζουν την πρόσβαση προς τον αιγιαλό. Περιφράξεις που εμποδίζουν τη διέλευση θεωρούνται αυθαίρετες και μπορούν να κατεδαφιστούν διοικητικά. Κατ’ εξαίρεση επιτρέπονται μόνο σε ειδικές περιπτώσεις και υπό αυστηρές προϋποθέσεις, χωρίς να θίγεται η πρόσβαση του κοινού.

Μπορούν να συντηρηθούν ή να επισκευαστούν παλαιές περιφράξεις και κατασκευές εντός ζώνης παραλίας;

Κατά γενικό κανόνα, δεν επιτρέπεται η εκτέλεση νέων κατασκευών ή η ουσιώδης επέκταση υφιστάμενων εγκαταστάσεων εντός της ζώνης παραλίας, καθώς ο χώρος προορίζεται να καταστεί κοινόχρηστος. Ωστόσο, για παλαιές κατασκευές που προϋφίστανται της χάραξης της παραλίας, η νομοθεσία εμφανίζεται πιο ανεκτική.

Ειδικότερα, είναι δυνατόν να επιτραπούν εργασίες συντήρησης και επισκευής, υπό προϋποθέσεις.

Η δυνατότητα αυτή συνδέεται και με το γεγονός ότι, μέχρι την ολοκλήρωση της απαλλοτρίωσης, η ιδιοκτησία μπορεί τυπικά να παραμένει στον ιδιώτη, χωρίς όμως να μπορεί να αξιοποιηθεί ελεύθερα.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις περιφράξεις. Εφόσον αυτές παρεμποδίζουν την ελεύθερη πρόσβαση προς τον αιγιαλό, θεωρούνται παράνομες και μπορούν να κατεδαφιστούν, ακόμη και αν είναι παλαιές. Αντίθετα, περιφράξεις που δεν εμποδίζουν την πρόσβαση ενδέχεται να διατηρηθούν προσωρινά, πάντα υπό την επιφύλαξη της διοικητικής κρίσης.

Ποιος νόμος προβλέπει ότι δεν πρέπει να εμποδίζεται η πρόσβαση στον αιγιαλό και γιατί οι πολεοδομίες είναι αυστηρές;

Η βασική διάταξη που ρυθμίζει το ζήτημα είναι το άρθρο 23 του Ν. 1337/1983 (γνωστός ως «νόμος Τρίτση»). Σύμφωνα με αυτό:

• Απαγορεύονται οι περιφράξεις σε περιοχές εκτός σχεδίου πόλεως ή εκτός ορίων οικισμών προ του 1923 και σε ζώνη πλάτους έως 500 μέτρων από την ακτή,
• ιδίως όταν αυτές παρεμποδίζουν την πρόσβαση του κοινού προς τον αιγιαλό

Επιπλέον, η ίδια διάταξη δίνει στη Διοίκηση τη δυνατότητα:

• να διατάσσει διακοπή εργασιών περίφραξης
• και ακόμη και κατεδάφιση υφιστάμενων περιφράξεων, εφόσον κρίνεται ότι εμποδίζουν την πρόσβαση ή βλάπτουν το περιβάλλον

Γιατί οι πολεοδομίες δεν βγάζουν άδεια ακόμα και όταν δεν παρεμποδίζουν;

Ο νόμος πράγματι δεν απαγορεύει απόλυτα κάθε περίφραξη, αλλά θέτει ως βασική προϋπόθεση τη μη παρεμπόδιση της πρόσβασης. Ωστόσο, στην πράξη, η διοίκηση εφαρμόζει αυστηρή ερμηνεία, θεωρώντας ότι ακόμη και έμμεσοι περιορισμοί μπορεί να αντίκεινται στον κοινόχρηστο χαρακτήρα του αιγιαλού. Αυτός είναι και ο λόγος που πολλές πολεοδομίες εμφανίζονται αρνητικές ή επιφυλακτικές σε σχετικά αιτήματα.

Πώς εκδηλώνεται η καταπάτηση από ιδιοκτήτες παραθαλάσσιων ακινήτων;

Η καταπάτηση από ιδιοκτήτες οικοπέδων ή γεωτεμαχίων εκδηλώνεται κυρίως μέσω της περίφραξης εκτάσεων που εκτείνονται έως ή και εντός του αιγιαλού, της τοποθέτησης εμποδίων που αποκλείουν τη διέλευση ή της δημιουργίας αυθαίρετων κατασκευών. Συχνά παρατηρείται και η εσφαλμένη αντίληψη ότι η ιδιοκτησία επεκτείνεται μέχρι τη θάλασσα, γεγονός που δεν ανταποκρίνεται στη νομική πραγματικότητα.

Τι ισχύει αν παρεμβάλλεται ιδιωτικό ακίνητο μεταξύ δρόμου και αιγιαλού;

Ακόμη και στην περίπτωση που μεταξύ δημόσιας οδού και αιγιαλού παρεμβάλλεται ιδιωτική ιδιοκτησία, πρέπει να διασφαλίζεται ελεύθερη δίοδος για την πρόσβαση των πολιτών προς την παραλία. Η υποχρέωση αυτή απορρέει από τον κοινόχρηστο χαρακτήρα του αιγιαλού.

Της ΓΡΑΜΜΑΤΗΣ ΜΠΑΚΛΑΤΣΗ, τοπογράφου – πολεοδόμου μηχανικού, baklatsi@yahoo.gr

Η δασική βιομάζα που παράγεται στο πλαίσιο των εργασιών προστασίας δασών δύναται να αξιοποιείται για την παραγωγή ξυλείας και προϊόντων αυτής, καθώς και για την παραγωγή ενέργειας, μέσω ηλεκτρονικών πλειοδοτικών δημοπρασιών που διενεργεί η Μονάδα Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας της Ελληνικής Εταιρείας Συμμετοχών και Περιουσίας Α.Ε. (Ε.Ε.ΣΥ.Π. Α.Ε.), σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις της Υπουργικής Απόφασης με αριθμό ΥΠΕΝ/ΔΠΔ/21828/1642/27.02.2024 (ΦΕΚ Β’ 1393).

Η Ε.Ε.ΣΥ.Π. Α.Ε., δυνάμει της ως άνω Υπουργικής Απόφασης «Διαδικασία απόληψης βιομάζας στο πλαίσιο του Σχεδίου Προστασίας Δασών» (ΦΕΚ Β’ 1393), συγκροτεί και τηρεί Ηλεκτρονικό Μητρώο Πιστοποιημένων Αγοραστών Δασικής Βιομάζας, καθώς και διενεργεί τις σχετικές ηλεκτρονικές δημοπρασίες.

Στο πλαίσιο αυτό, η Ε.Ε.ΣΥ.Π. Α.Ε. προσκαλεί κάθε ενδιαφερόμενο οικονομικό φορέα που επιθυμεί να συμμετέχει στις πλειοδοτικές δημοπρασίες για την αγορά δασικής βιομάζας να συμμετάσχει στον τρίτο κύκλο εγγραφών στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Πιστοποιημένων Αγοραστών Δασικής Βιομάζας.

Στο Μητρώο δύνανται να εγγραφούν αποκλειστικά φυσικά ή νομικά πρόσωπα που αξιοποιούν ουσιαστικά τη δημοπρατηθείσα δασική βιομάζα μέσω μεταποιητικής ή παραγωγικής δραστηριότητας. Σε κάθε περίπτωση εξαιρούνται πρόσωπα που έχουν ως σκοπό την άμεση μεταπώληση της βιομάζας σε τρίτους. Η εγγραφή πραγματοποιείται εφόσον πληρούνται οι όροι και οι προϋποθέσεις της ανωτέρω Υπουργικής Απόφασης.

Οι οικονομικοί φορείς που είναι ήδη εγγεγραμμένοι στο Μητρώο δεν απαιτείται να υποβάλουν νέα αίτηση εγγραφής βάσει της παρούσας Πρόσκλησης.

Η εγγραφή των ενδιαφερόμενων οικονομικών φορέων πραγματοποιείται μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας «sourceONE-neo» της εταιρείας «ENTERSOFT ONE Α.Ε.» (www.entersoft.gr).

Μετά την ολοκλήρωση της εγγραφής τους στις εφαρμογές της εταιρείας «ENTERSOFT ONE Α.Ε.», οι ενδιαφερόμενοι οικονομικοί φορείς δύνανται να υποβάλουν αίτηση εγγραφής στο Μητρώο στο πλαίσιο της αναρτημένης Πρόσκλησης με Αριθμό Αναφοράς: orga826as4vtw-016811.

Η καταληκτική ημερομηνία υποβολής των αιτήσεων εγγραφής στο Μητρώο είναι η 18η.05.2026, ημέρα Δευτέρα και ώρα 14:00.

Πρόσκληση Εγγραφών

Ο έλεγχος διενεργήθηκε το 2024 από 11 Υπηρεσίες Επιτρόπου και επικεντρώθηκε σε φορείς με μεγάλο εύρος στεγαστικών αναγκών σε όλη την επικράτεια. Τα βασικά ερωτήματα αφορούσαν την αξιοπιστία της καταγραφής των ακινήτων, την τακτική επανεκτίμηση των αναγκών βάσει των σύγχρονων συνθηκών εργασίας και τη διενέργεια αναλύσεων κόστους-οφέλους για την επιλογή των πλέον συμφερουσών δημοσιονομικά λύσεων.

Στην έκθεση, αναδεικνύονται τα πορίσματα του ελέγχου που διενήργησε το Ελεγκτικό Συνέδριο επί των συστημάτων που εφαρμόζονται για την κάλυψη των στεγαστικών αναγκών υπηρεσιών του Ελληνικού Δημοσίου, καθώς και νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, όπως οι Υγειονομικές Περιφέρειες της Χώρας, ο e-ΕΦΚΑ, ο ΕΟΠΥΥ και η ΔΥΠΑ.

Ο έλεγχος ανέδειξε σοβαρές συστημικές ελλείψεις στη διαχείριση της δημόσιας στέγασης, οι οποίες συνοψίζονται ως εξής:

• Απουσία Κεντρικού Συντονισμού: Δεν υφίσταται ένας ενιαίος φορέας ή σύστημα που να γνωρίζει συνολικά τα διαθέσιμα ακίνητα του Δημοσίου. Αυτό οδηγεί στο παράδοξο να μισθώνονται ακίνητα ιδιωτών, ενώ σε κοντινή απόσταση μπορεί να υπάρχουν κενά κτίρια άλλων δημόσιων φορέων που μένουν ανεκμετάλλευτα.
• Στατικότητα απέναντι στις Αλλαγές: Οι στεγαστικές ανάγκες δεν επαναξιολογούνται βάσει των νέων δεδομένων, όπως η ψηφιοποίηση των υπηρεσιών και η καθιέρωση της τηλεργασίας. Πολλές υπηρεσίες συνεχίζουν να καταλαμβάνουν μεγάλους χώρους που πλέον δεν τους είναι απαραίτητοι.
• Η κατάχρηση μισθώσεων: Η μίσθωση ακινήτων, που από τον νόμο προβλέπεται ως συμπληρωματική λύση, έχει μετατραπεί σε κυρίαρχο μοντέλο στέγασης. Μέσω συνεχών παρατάσεων, το Δημόσιο παραμένει εγκλωβισμένο σε μισθωμένα κτίρια για δεκαετίες, χωρίς να εξετάζει πιο συμφέρουσες μακροπρόθεσμες λύσεις (π.χ. αγορά ή ανέγερση).
• Ελλιπής Τεκμηρίωση: Διαπιστώθηκε ότι οι αποφάσεις για τη στέγαση συχνά δεν βασίζονται σε εμπεριστατωμένες μελέτες κόστους-οφέλους, αλλά σε αποσπασματικές εκτιμήσεις.

Προτάσεις και Συμπεράσματα

Η έκθεση υπογραμμίζει ότι η στέγαση των υπηρεσιών δεν είναι απλώς μια διοικητική διαδικασία, αλλά μια κρίσιμη δημοσιονομική παράμετρος. Για τη θεραπεία των προβλημάτων, κρίνεται αναγκαία η δημιουργία ενός πλήρους και αξιόπιστου μητρώου όλων των δημόσιων ακινήτων, η θέσπιση διαδικασιών για την υποχρεωτική συστέγαση υπηρεσιών όπου αυτό είναι εφικτό και η περιοδική επανεκτίμηση των χώρων με βάση τον πραγματικό αριθμό των εργαζομένων και την ψηφιακή εξέλιξη της κάθε υπηρεσίας.

Πιο συγκεκριμένα αναφέρεται: 

Για την ενίσχυση του κανονιστικού πλαισίου

• Σύσταση πρώτη: Να εξετασθεί η θεσμοθέτηση της υποχρέωσης συστηματικού προγραμματισμού της κάλυψης των στεγαστικών αναγκών των δημοσίων φορέων, με την κατάρτιση ετήσιου και πολυετούς σχεδίου κάλυψης στεγαστικών αναγκών.
• Σύσταση δεύτερη: Να εξετασθεί το ενδεχόμενο πρόβλεψης ενός ενιαίου πληροφοριακού συστήματος για την αποτύπωση των στεγαστικών αναγκών, της στέγασης των υπηρεσιών και του αναλυτικού κόστους στέγασης, το οποίο να καλύπτει όλες τις μορφές στέγασης (σε ιδιόκτητο, μισθωμένο, παραχωρημένο ακίνητο κ.λπ.), ενδεχομένως δε και όλους τους φορείς του δημόσιου τομέα.
• Σύσταση τρίτη: Να εξετασθεί η θεσμοθέτηση μηχανισμού τακτικής και έκτακτης επανεξέτασης των στεγαστικών αναγκών των δημοσίων φορέων.
• Σύσταση τέταρτη: Να υιοθετηθούν ενιαία και επίκαιρα κριτήρια κτιριολογικών προγραμμάτων και να προβλεφθούν περιοδικές διαδικασίες αναθεώρησής τους.
• Σύσταση πέμπτη: Να καθορισθεί ο αρμόδιος φορέας, η διαδικασία και τα κριτήρια για την αγορά ακινήτων προς κάλυψη στεγαστικών αναγκών του Δημοσίου.
• Σύσταση έκτη: Να εξετασθεί η θεσμοθέτηση υποχρέωσης τεκμηριωμένης, προκαταρκτικής στάθμισης όλων των εναλλακτικών λύσεων στέγασης πριν από τη λήψη κάθε σχετικής απόφασης (στέγαση σε ιδιόκτητο, αγορά, ανέγερση, μίσθωση, παραχώρηση χρήσης, συστέγαση), με τυποποιημένη μεθοδολογία.
• Σύσταση έβδομη: Να εξετασθεί η θέσπιση διαδικασιών και κινήτρων συνεργασίας και ενημέρωσης μεταξύ δημόσιων φορέων για τη συστέγαση υπηρεσιών, την παραχώρηση χρήσης ακινήτων και τη μίσθωση χώρων.
• Σύσταση όγδοη: Όσον αφορά το Δημόσιο, να επανεξετασθεί η κατανομή των αρμοδιοτήτων σχετικά με τη στέγαση μεταξύ Υπουργείων και Κτηματικών Υπηρεσιών, με στόχο τη μείωση του κατακερματισμού τους και τη διασφάλιση ότι υπάρχει φορέας με συνολική εικόνα και δυνατότητα συντονισμού της στεγαστικής πολιτικής.

Για την ενίσχυση των συστημάτων στέγασης των δημοσίων φορέων

• Σύσταση πρώτη: Να υιοθετηθεί ένα ενιαίο εσωτερικό σύστημα διαχείρισης στεγαστικών αναγκών, βασικά στοιχεία του οποίου πρέπει να αποτελέσουν ο πολυετής και ετήσιος σχεδιασμό της κάλυψης των στεγαστικών αναγκών των υπηρεσιών, η θέσπιση εσωτερικών διαδικασιών και ρόλων για την καταχώριση και επικαιροποίηση των στοιχείων στέγασης, συμπεριλαμβανομένου του αναλυτικού κόστους στέγασης, ιδίως μετά από ουσιώδεις μεταβολές (ανανεώσεις μισθώσεων, μεταστεγάσεις, αλλαγές χρήσης), καθώς και η ενεργής αναζήτηση και η τεκμηριωμένη εξέταση του συνόλου των εναλλακτικών λύσεων πριν επιλεγεί η μίσθωση (στέγαση σε ιδιόκτητα ακίνητα, αγορά, ανέγερση, παραχώρηση χρήσης από άλλον φορέα, συστέγαση).
• Σύσταση δεύτερη: : Να καθιερωθούν εσωτερικές διαδικασίες τακτικής επανεκτίμησης των αναγκών στέγασης των υπηρεσιών.
• Σύσταση τρίτη: Να καταρτίζονται κτιριολογικά προγράμματα υποκείμενα σε αναθεώρηση, ανά τακτά χρονικά διαστήματα.
• Σύσταση τέταρτη: Η Γενική Γραμματεία Δημόσιας Περιουσίας του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών να λάβει κάθε δυνατή μέριμνα για την επιτάχυνση της ολοκλήρωσης του Μητρώου Ακίνητης Περιουσίας και για τη διόρθωση των εγγραφών του.
• Σύσταση πέμπτη: Να παρασχεθεί διευρυμένη πρόσβαση, στις Κτηματικές Υπηρεσίες, στα Υπουργεία και στους φορείς του δημόσιου τομέα επί του συνόλου των ακινήτων που έχουν καταχωρισθεί στο Μητρώο Ακίνητης Περιουσίας. Να εξετασθεί το ενδεχόμενο δημοσιοποίησης συγκεντρωτικών στοιχείων ή στατιστικών αναφορών.
• Σύσταση έκτη: Η Γενική Γραμματεία Δημόσιας Περιουσίας να λάβει μέτρα για τη διόρθωση των εγγραφών του Ευρετηρίου Στεγάσεων του Δημοσίου και για την καθιέρωση διαδικασιών για την τακτική και έκτακτη ενημέρωσή του.

Ολόκληρη η έκθεση εδώ: https://www.elsyn.gr/sites/default/files/Checks/ΕΚΘΕΣΗ_6_ΣΤΕΓΑΣΗ_ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ.pdf