Αμφίπολη: Οι εργασίες στον Τύμβο Καστά και τα νέα έργα προσβασιμότητας

Σε τροχιά συνολικής ανάδειξης και αναβάθμισης μπαίνει ο αρχαιολογικός χώρος της Αμφίπολης, καθώς προχωρούν οι εκτεταμένες εργασίες προστασίας, αποκατάστασης και συντήρησης στον Τύμβο Καστά, με στόχο το μνημείο να αποδοθεί στο κοινό το 2028.

Στο πεδίο των παρεμβάσεων, έχει πλέον αποκαλυφθεί το σύνολο του μνημειώδους περιβόλου, επανατοποθετήθηκε η μαρμάρινη θύρα του μακεδονικού τάφου, ολοκληρώθηκε η αντιπλημμυρική θωράκιση, ενώ ξεκινά και η κατασκευή του μουσειακού κελύφους.

Παράλληλα, η Υπουργός Πολιτισμού παρέδωσε δύο ακόμη έργα που ενισχύουν τις υποδομές και τη συνολική εμπειρία των επισκεπτών.

Το πρώτο αφορά την Αρχαία Ξύλινη Γέφυρα στον Στρυμόνα, η οποία χρονολογείται από τον 6ο αιώνα π.Χ., όπου συντηρήθηκαν οι σωζόμενοι ξύλινοι πάσσαλοι, τοποθετήθηκε νέο προστατευτικό στέγαστρο και εντάχθηκαν πολυμεσικές εφαρμογές.

Το δεύτερο εστιάζει στη βελτίωση της προσβασιμότητας για άτομα με κινητικές δυσκολίες και προβλήματα όρασης, περιλαμβάνοντας τη δημιουργία τριών διαδρομών στην Ακρόπολη, το Αρχαίο Γυμνάσιο και το Βόρειο Τείχος, την εγκατάσταση αναβατορίου, την τοποθέτηση πινακίδων σε γραφή Braille, καθώς και τη διαμόρφωση χώρων στάθμευσης ΑμεΑ.

Τα έργα που αποδόθηκαν, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 3.000.000 ευρώ, χρηματοδοτήθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ενισχύοντας την προστασία και την προσβασιμότητα του αρχαιολογικού χώρου. Καθιστούν τα σημαντικότερα μνημεία της Αμφίπολης πιο λειτουργικά, ασφαλή και φιλικά για όλους τους επισκέπτες. Συνολικά, στην Αμφίπολη υλοποιείται ένα συνεκτικό πρόγραμμα επενδύσεων που υπερβαίνει τα 20 εκατ. ευρώ, με πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Κεντρική Μακεδονία» ΕΣΠΑ 2014-2020 και 2021-2027, και από τον Τακτικό Προϋπολογισμό και το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Υπουργείου Πολιτισμού, αποκαθιστώντας και αναδεικνύοντας τα μνημεία της και ενισχύοντας τη διεθνή ακτινοβολία του αρχαιολογικού χώρου, με κορυφαίο σημείο αναφοράς τον μνημειακό Τύμβο Καστά.

Τύμβος Καστά

Στον Τύμβο Καστά έχει πλέον ολοκληρωθεί η αποκάλυψη του συνόλου του μαρμάρινου περιβόλου, μήκους 497 μέτρων, καθώς και η αποκατάσταση της αρχικής γεωμετρίας του Τύμβου και του περιβάλλοντος του. Σε προχωρημένο στάδιο βρίσκονται η αποκατάσταση της νότιας πλευράς του περιβόλου, η στερέωση του δυτικού τμήματος και η κατασκευή του εκτεταμένου δικτύου απορροής ομβρίων υδάτων. Στο ταφικό μνημείο έχουν ολοκληρωθεί οι κρίσιμες εργασίες στερέωσης και δομικής αποκατάστασης, ενώ η απομάκρυνση του συνόλου των προσωρινών μεταλλικών υποστυλώσεων επιτρέπει τώρα  την πλήρη ανάγνωση του εσωτερικού του. Η μνημειώδης μαρμάρινη θύρα έχει επανατοποθετηθεί, ενώ η επόμενη φάση των εργασιών περιλαμβάνει συμπληρώσεις στην τοιχοποιία, τη διαμόρφωση του δαπέδου και την οριστικοποίηση της μελέτης της κλίμακας καθόδου, ώστε να διασφαλίζεται η ασφαλής πρόσβαση των επισκεπτών χωρίς να αλλοιώνεται η θέαση της αυθεντικής κλίμακας του μνημείου.

Αρχαία Ξύλινη Γέφυρα

Η Αρχαία Αμφίπολη προστατευόταν από οχύρωση μήκους 7,5 χλμ., από την οποία το βόρειο τμήμα διατηρείται σε εξαιρετική κατάσταση. Στον τομέα της ξύλινης γέφυρας σώζονται τμήμα του τείχους και οι Πύλες Β΄ και Γ΄, με την τελευταία να συνδέεται άμεσα με τη γέφυρα που, σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, διέσχισε ο στρατηγός Βρασίδας με τους Σπαρτιάτες, κατά την κατάληψη της πόλης το 424 π.Χ. Η Πύλη Γ, η μεγαλύτερη και ισχυρότερη της αρχαίας Αμφίπολης, ήταν άμεσα συνδεδεμένη με την ξύλινη γέφυρα, η οποία είχε πλάτος περίπου 6 μ. και αποτελούσε κομβικό σημείο της οχύρωσης και της επικοινωνίας της πόλης. Οι ανασκαφές του Δημήτρη Λαζαρίδη, το 1970, αποκάλυψαν τμήμα της Γέφυρας, μέχρι τη σημερινή ανατολική όχθη του Στρυμόνα, με διατηρημένους ξύλινους πασσάλους δρυός, μοναδικά κατάλοιπα της αρχαίας κατασκευής που διασώθηκαν χάρη στις ιδιαίτερες συνθήκες του υγρού εδάφους. Στην άλλη πλευρά του ποταμού δεν βρέθηκε η συνέχειά της, γιατί τα μεγάλα έργα της εκβάθυνσης και διευθέτησης της κοίτης του, τη δεκαετία του 1930, πρέπει να την κατέστρεψαν ολοσχερώς. Περίπου εκατό πάσσαλοι ή αποτυπώματα πασσάλων έχουν σωθεί από τη φάση των κλασικών χρόνων. Μερικές εκατοντάδες ακόμη, λίγο ψηλότερα, ανήκουν στις μεταγενέστερες φάσεις ανακατασκευών, κατά την ελληνιστική, ρωμαϊκή και βυζαντινή εποχή. Χάρη σε ερευνητικό πρόγραμμα ραδιοχρονολογήσεων δειγμάτων από τα σωζόμενα ξύλα, προκύπτει η διαχρονική χρήση της Γέφυρας από τον 6ο αιώνα π.Χ., πριν από την ίδρυση της Αμφίπολης από τους Αθηναίους. Λειτούργησε χωρίς διακοπή μέχρι και τον 18 αιώνα μ.Χ.

Διαδρομές βελτίωσης προσβασιμότητας ΑμεΑ

Το έργο βελτίωσης της προσβασιμότητας ΑμεΑ περιλαμβάνει τη δημιουργία διαδρομής στην Ακρόπολη της Αρχαίας Αμφίπολης, καθιστώντας ασφαλή και εύκολη την περιήγηση στον αρχαιολογικό χώρο, στο Αρχαίο Γυμνάσιο και στο Βόρειο Τείχος για τα άτομα με κινητικές δυσκολίες και προβλήματα όρασης. Οι επεμβάσεις περιλαμβάνουν την εγκατάσταση αναβατορίου για την εύκολη μετακίνηση στο επίπεδο των παλαιοχριστιανικών μνημείων, τη διαμόρφωση και αναβάθμιση των διαδρομών κίνησης, νέες υποδομές εξυπηρέτησης των επισκεπτών, στάσεις ανάπαυσης, σήμανση και επεμβάσεις που διευκολύνουν την πρόσβαση ατόμων με αναπηρία και επισκεπτών με μειωμένη κινητικότητα, σύμφωνα με τις αρχές του καθολικού σχεδιασμού. Το έργο συμπληρώνει τις προηγούμενες εργασίες ανάδειξης των παλαιοχριστιανικών βασιλικών και των οχυρώσεων της Ακρόπολης, που είχαν υλοποιηθεί μέσω του προγράμματος INTERREG καθιστώντας πλέον τον χώρο περισσότερο λειτουργικό, ασφαλή και προσβάσιμο σε όλους.