Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ): Πρόταση ΠΟΜΙΔΑ για αλλαγές χωρίς αναδρομικές χρεώσεις

Το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) είναι η νέα ψηφιακή πλατφόρμα της ΑΑΔΕ για τη συγκέντρωση και διαχείριση όλων των δεδομένων που αφορούν τα ακίνητα (στοιχεία ιδιοκτησίας, χρήσης, μισθώσεων κ.λπ.) σε μια ενιαία βάση.

Για κάθε ακίνητο θα δημιουργηθεί ψηφιακός φάκελος, στον οποίο θα συγκεντρώνονται όλα τα στοιχεία από διάφορες πηγές, διευκολύνοντας μεταξύ άλλων την πραγματοποίηση διασταυρώσεων και την ταυτοποίηση των δικαιούχων ενισχύσεων. Στόχος μας είναι η ενίσχυση της διαφάνειας και η βελτίωση της φορολογικής εποπτείας της ακίνητης περιουσίας στη χώρα.

Στόχος της ΑΑΔΕ είναι η διενέργεια διασταυρωτικών ελέγχων με δεδομένα του ΜΙΔΑ και των συστημάτων της ΑΑΔΕ.

Σχετικά με τις αγροτικές ενισχύσεις και το ΜΙΔΑ το επιχειρησιακό σχέδιο αναφέρει : 

Η λειτουργία του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) θα συμβάλλει περαιτέρω στη διαφάνεια και εξάλειψη φαινομένων παράνομης λήψης ενισχύσεων, καθώς θα διασταυρώνει τις επιλέξιμες εκτάσεις, εντοπίζοντας ιδιοκτησιακό καθεστώς, μισθωμένη ή παραχωρημένη ακίνητη περιουσία κ.ά.

Επίσης, η δημιουργία νέου ψηφιακού γεωχωρικού χάρτη της χώρας, βασισμένου σε δορυφορικές εικόνες και η χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης θα διαχωρίζει τις επιλέξιμες εκτάσεις για ενισχύσεις.

Με πρώτα τα αγροτικά ακίνητα, με στόχο ώστε οι πληρωμές αγροτικών επιδοτήσεων του Οκτωβρίου να πραγματοποιηθούν μέσω του νέου συστήματος, αναμένεται να ανοίξει ένα από τα σημαντικότερα έργα ψηφιακού μετασχηματισμού της φορολογικής διοίκησης, καθώς η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) ενεργοποιεί το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), το οποίο φιλοδοξεί να δημιουργήσει έναν πλήρη ψηφιακό φάκελο για κάθε ακίνητο της χώρας. Στόχος του νέου συστήματος είναι να συγκεντρώσει σε μία ενιαία ηλεκτρονική πλατφόρμα όλα τα στοιχεία που σήμερα βρίσκονται σε διαφορετικές βάσεις δεδομένων του Δημοσίου, όπως είναι το Κτηματολόγιο, η βάση δεδομένων του ΟΣΔΕ και φυσικά η βάση καταγραφής των ακινήτων της ΑΑΔΕ μέσω του Ε9.

Κεντρικό στοιχείο του νέου μητρώου αποτελεί η αντιστοίχιση του Αριθμού Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) με τον αντίστοιχο Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ).

Οι ιδιοκτήτες θα κληθούν να ελέγξουν προσεκτικά όλα τα στοιχεία της ακίνητης περιουσίας τους, όπως θα εμφανίζονται στο ΜΙΔΑ, και να προχωρήσουν σε διορθώσεις όπου διαπιστώνονται λάθη ή παραλείψεις, ώστε να αποφευχθούν προβλήματα κατά τις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις και στις συναλλαγές που θα βασίζονται στα δεδομένα του μητρώου.

Μετά την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης για τα αγροτικά ακίνητα, το νέο σύστημα θα επεκταθεί στο σύνολο της ακίνητης περιουσίας των φορολογουμένων. Η πλήρης διαδικασία δηλώσεων στο ΜΙΔΑ αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα σε μία μεταβατική περίοδο οκτώ περίπου μηνών, κατά τη διάρκεια της οποίας δεν θα επιβάλλονται πρόστιμα. Όμως σε ότι αφορά τα εκμισθούμενα ακίνητα, από κάποιο χρονικό σημείο και μετά, όταν θα ανοίξει η νέα πλατφόρμα δήλωσης των μισθώσεων, δεν θα είναι δυνατή η ανάρτηση δηλώσεων αν το ακίνητο που αφορά η δήλωση δεν έχει ταυτοποιηθεί πλήρως στο ΜΙΔΑ. 

Στο «ΜΙΔΑ» θα καταγράφονται αναλυτικά και θα συσχετίζονται όλα τα βασικά χαρακτηριστικά κάθε ακινήτου, όπως:

1. το είδος του ακινήτου, 
2. η επιφάνειά του,
3. η γεωγραφική του θέση, 
4. ο όροφος,
5. αν είναι ηλεκτροδοτούμενο ή ημιτελές,
6.  η χρήση του,
7. αν είναι κενό, μισθωμένο ή έχει παραχωρηθεί δωρεάν, 
8. ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) 
9. καθώς και ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ).

Με την ενοποίηση των στοιχείων, η φορολογική διοίκηση θα μπορεί να εντοπίζει ευκολότερα αδήλωτα εισοδήματα από ενοίκια, αλλά και περιπτώσεις στις οποίες έχουν δηλωθεί λανθασμένα τετραγωνικά μέτρα, οδηγώντας σε μικρότερες φορολογικές επιβαρύνσεις, όπως στον ΕΝΦΙΑ.

Η πρόταση της ΠΟΜΙΔΑ για δήλωση υπερβάλλοντος εμβαδού χωρίς αναδρομική χρέωση

Μείζων εκκρεμότητα για τη δημοσιονομική απόδοση του ΜΙΔΑ είναι η τύχη των ιδιοκτητών που θα δηλώσουν μεγαλύτερα εμβαδά στις ιδιοκτησίες τους. Όπως είναι γνωστόν, σύμφωνα με τις παρ. 1 και 3 του άρθρου 128 Ν. 5313/2026, αν η πραγματική επιφάνεια του ακινήτου υπερβαίνει αυτή που αναγράφεται στην οριστική εγγραφή στο κτηματολογικό γραφείο ή στον τίτλο κτήσης ή στην άδεια οικοδομής ή έχει γίνει αλλαγή χρήσης του ακινήτου, ο ιδιοκτήτης οφείλει να δηλώσει στο ΜΙΔΑ την μεγαλύτερη πραγματική επιφάνεια και την πραγματική χρήση του ακινήτου του. Για την αυξητική αυτή διόρθωση της επιφάνειας του ακινήτου ΔΕΝ απαιτείται η ύπαρξη ηλεκτρονικής ταυτότητας κτηρίου ή κάποια άλλη τυπική προϋπόθεση, αρκεί η αναγραφή του μεγαλύτερου εμβαδού, η οποία επέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης του ιδιοκτήτη. Η δήλωση του υπερβάλλοντος εμβαδού δεν θα συνεπάγεται αναδρομικές χρεώσεις ΕΝΦΙΑ για τις διαφορές της τελευταίας πενταετίας, ούτε οποιοδήποτε πρόστιμο, καθόσον, σύμφωνα με τη ρητή διάταξη της παρ. 5 του άρθρου 128 του νόμου,  φόρος ΕΝΦΙΑ για την προκύπτουσα διαφορά θα αρχίσει να χρεώνεται στον ιδιοκτήτη από το οικονομικό έτος 2027 και εφεξής. 

Έτσι λέει ο νόμος. Αυτό προβλέπει η σχετική διάταξη, όμως υπάρχουν κάποιοι που θεωρούν ότι η διάταξη αυτή δεν απαλλάσσει όσους δηλώσουν μεγαλύτερα εμβαδά από την αναδρομική επιβάρυνση με τον ΕΝΦΙΑ της τελευταίας πενταετίας... 

Από την ΠΟΜΙΔΑ έχει εξηγηθεί με τον πλέον εμφαντικό τρόπο ότι βασική παράμετρος για την ομαλή και επιτυχή ολοκλήρωση του ΜΙΔΑ είναι να γίνει σαφές από την πρώτη στιγμή του ανοίγματος της πλατφόρμας, χωρίς αστερίσκους και υποσημειώσεις, ότι, η δήλωση του υπερβάλλοντος εμβαδού δεν θα συνεπάγεται αναδρομικές χρεώσεις ΕΝΦΙΑ για τις διαφορές της τελευταίας πενταετίας, ούτε οποιοδήποτε πρόστιμο, καθόσον, σύμφωνα με τη ρητή διάταξη της παρ. 5 του άρθρου 128 του νόμου,  φόρος ΕΝΦΙΑ για την προκύπτουσα διαφορά θα αρχίσει να χρεώνεται στον ιδιοκτήτη από το οικονομικό έτος 2027 και εφεξής. Κάθε τυχόν δήλωση ή υπαινιγμός των αρμοδίων που θα ανακοινώσουν το άνοιγμα του ΜΙΔΑ, περί ενδεχομένου επιβολής αναδρομικών χρεώσεων στα υπερβάλλοντα εμβαδά, θα έχει ως αυτονόητο αποτέλεσμα να μην δηλωθεί κανένα υπερβάλλον εμβαδόν, με αποτέλεσμα τη διαιώνιση της ελλιπούς δήλωσης των εμβαδών ακινήτων για αόριστο χρονικό διάστημα, κάτι που θα καταστήσει αναποτελεσματικό το ΜΙΔΑ και θα ζημιώσει άμεσα το Δημόσιο.