Οδηγός καθαρισμού οικοπέδων και λοιπών ακάλυπτων χώρων για το 2026
Με την δημοσίευση του Ν.5281/2026 «Ενεργή μάχη» επήλθαν τροποποιήσεις και επανακαθορίστηκαν οι διατάξεις που αφορούν τον καθαρισμό των οικοπέδων για την αντιπυρική περίοδο.
Οι διατάξεις που ισχύουν για την αντιπυρική περίοδο από το 2026 είναι οι εξής:
Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών - Υποβολή δηλώσεων καθαρισμού
Στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας συστήνεται και λειτουργεί Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών, με αντικείμενο την καταγραφή των υπόχρεων και την υποβολή δηλώσεων των οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων της παρ. 1 του άρθρου 53ΙΔ του Ν.4662/20.
Περίοδος καθαρισμού
Οι ιδιοκτήτες, νομείς, επικαρπωτές, μισθωτές και υπομισθωτές μεριμνούν από την 1η Απριλίου έως τη 15η Ιουνίου κάθε έτους για την εκπλήρωση της υποχρέωσης καθαρισμού, καθώς και για τη συντήρηση έως το τέλος της αντιπυρικής περιόδου, προς αποτροπή κινδύνου πρόκλησης πυρκαγιάς ή ταχείας επέκτασής της.
Έναρξη περιόδου καθαρισμού: 01 Απριλίου
Ολοκλήρωση καθαρισμού ως: 15 Ιουνίου
Περίοδος συντήρησης ως: 31 Οκτωβρίου (ή λήξη αντιπυρικής περιόδου).
Υποβολή δήλωσης καθαρισμού
Οι υπόχρεοι, έως τη 15η Ιουνίου, οφείλουν να προβούν στην υποβολή υπεύθυνης δήλωσης στο Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών, στο οποίο θα δηλώσουν τις εργασίες που πραγματοποίησαν για τον καθαρισμό των οικοπέδων τους.
Υπόχρεοι καθαρισμού
Υπόχρεοι καθαρισμού είναι οι ιδιοκτήτες, νομείς, επικαρπωτές, μισθωτές και υπομισθωτές σε οικοπεδικούς και λοιπούς ακάλυπτους χώρους που βρίσκονται σε:
α) περιοχές εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων,
β) περιοχές εντός ορίων οικισμών χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο,
γ) εκτάσεις εντός ακτίνας εκατό (100) μέτρων από τα όρια των περ. α) και β), εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία, σύμφωνα με τον δασικό χάρτη της περιοχής,
δ) εκτός σχεδίου γήπεδα με κτίσμα, εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία, σύμφωνα με τον δασικό χάρτη της περιοχής.
Υπόχρεοι κατά την έννοια του προηγούμενου εδαφίου είναι τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, καθώς και οι φορείς του δημόσιου τομέα, σύμφωνα με την περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143).
Οι εργασίες καθαρισμού
Οι εργασίες καθαρισμού των οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων περιλαμβάνουν:
α) Υλοτομία και απομάκρυνση των ξερών και σπασμένων δέντρων και κλαδιών, καθώς και των κλαδιών που βρίσκονται σε άμεση επαφή με κτίσμα.
β) Απομάκρυνση της καύσιμης φυτικής ύλης που βρίσκεται στην επιφάνεια του εδάφους όπως ενδεικτικά το φυλλόστρωμα, τα ξερά χόρτα και τα κατακείμενα ξερά κλαδιά.
γ) Αποκλάδωση της βάσης της κόμης των δέντρων και αύξηση του ύψους έναρξής της από την επιφάνεια του εδάφους, ανάλογα με την ηλικία και το είδος του δέντρου.
δ) Αραίωση της θαμνώδους βλάστησης ως προς την κάλυψη του εδάφους.
ε) Απομάκρυνση τυχόν άλλων εγκαταλελειμμένων καυστών, αναφλέξιμων, εκρήξιμων ή εύφλεκτων υλικών, αντικειμένων και απορριμμάτων.
Εξαιρούνται της εφαρμογής της εν λόγω υποχρέωσης: οι διαμορφωμένοι, συντηρημένοι κήποι ή φυτευμένες επιφάνειες ακάλυπτων χώρων κτιρίων, πολυκατοικιών, κ.α.
Οι υπόχρεοι οφείλουν να μεριμνούν για την ασφαλή συλλογή και μεταφορά όλων των υπολειμμάτων καθαρισμού.
Απαγορεύεται η εγκατάλειψη, η απόρριψη ή η ανεξέλεγκτη διαχείρισή τους.
Έλεγχοι
Για την ορθή τήρηση του Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών καθιερώνεται η διενέργεια ετησίως δειγματοληπτικών ελέγχων από τους οικείους δήμους επί του συνολικού αριθμού των δηλώσεων που έχουν υποβληθεί κάθε έτος για την εδαφική τους περιφέρεια.
Σε περίπτωση άπρακτης παρέλευσης της προθεσμίας δήλωσης καθαρισμού, τεκμαίρεται η συναίνεση του υπόχρεου στη διενέργεια καθαρισμού του οικοπέδου του από τον δήμο.
Το Π.Σ., μέσω των κατά τόπον αρμόδιων οργάνων του, διενεργεί ελέγχους ιδιοκτησιών για τις οποίες έχουν υποβληθεί καταγγελίες για μη τήρηση των μέτρων προληπτικής πυροπροστασίας, μέσω της ψηφιακής υπηρεσίας καταγγελιών που λειτουργεί στο Μητρώο.
Πρόστιμα - Κυρώσεις μη υποβολής δήλωσης ή ψευδούς δήλωσης
Σε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης, επιβάλλεται είτε από τους δήμους είτε από το Π.Σ., στην περίπτωση των παρ. 3 και 4, αντίστοιχα:
α) πρόστιμο πεντακοσίων (500) ευρώ στους υπόχρεους που δεν έχουν προβεί στις ενέργειες καθαρισμού,
β) πρόστιμο εκατό (100) ευρώ στους υπόχρεους που έχουν προβεί σε καθαρισμό.
Κατά του προστίμου, ο ενδιαφερόμενος δύναται να υποβάλει ένσταση εντός αποκλειστικής προθεσμίας δέκα (10) ημερών, ενώπιον του οργάνου που εξέδωσε την πράξη επιβολής προστίμου.
Ειδικά για πρόστιμα που επιβάλλονται από το Π.Σ. η ένσταση δύναται να υποβάλλεται, και μέσω της ηλεκτρονικής υπηρεσίας για την υποβολή ενστάσεων επί πράξεων βεβαίωσης παράβασης αρμοδιότητας του Π.Σ., σύμφωνα με την υπό στοιχεία 43810 ΕΞ 2025/22.12.2025 κοινή απόφαση των Υπουργών Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας «Ηλεκτρονική υπηρεσία για την υποβολή ένστασης επί πράξεων βεβαίωσης παράβασης αρμοδιότητας του Πυροσβεστικού Σώματος Ελλάδας» (Β’ 6999). Το πρόστιμο που επιβάλλεται από τον οικείο δήμο καταλογίζεται εξ ολοκλήρου στον υπόχρεο, αποτελεί έσοδο του δήμου και εισπράττεται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α’ 190).
Η υποβολή ψευδούς δήλωσης στο Μητρώο τιμωρείται με χρηματική ποινή πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ και φυλάκιση τουλάχιστον έξι (6) μηνών.
Σε περιπτώσεις αδυναμίας υποβολής δήλωσης, όπως λόγω αντικειμενικής αδυναμίας χρήσης των ηλεκτρονικών υπηρεσιών, ηλικίας, αναπηρίας ή λόγου ανωτέρας βίας, που καθορίζεται με την κοινή απόφαση των παρ. 10 και 11, η δήλωση της παρ. 2 υποβάλλεται με φυσικό τρόπο στο οικείο Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών ή στην κατά τόπον αρμόδια πυροσβεστική υπηρεσία και αποστέλλονται με επιμέλειά τους στη Διεύθυνση Προληπτικής Πυροπροστασίας του Π.Σ. με κάθε πρόσφορο μέσο.
Πρόστιμα - Κυρώσεις μη καθαρισμού
Οι αρμόδιες αρχές, δήμοι και Π.Σ. επιβάλλουν για την παράβαση της υποχρέωσης καθαρισμού πρόστιμο ενός (1) ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό τα διακόσια (200) ευρώ και μέγιστο ποσό τα δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.
Το πρόστιμο και η δαπάνη σε περίπτωση καθαρισμού και απομάκρυνσης των υλικών από τον δήμο λόγω μη συμμόρφωσης, καταλογίζονται εξ ολοκλήρου στον υπόχρεο.
Σε περίπτωση αποδεδειγμένης άμεσης συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις, επέρχεται μείωση του προστίμου της σύμφωνα με τους ειδικότερους όρους και τις προϋποθέσεις της ΚΥΑ των Υπουργών Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών καθορίζονται ειδικότερα θέματα για τις ενέργειες καθαρισμού και αποκομιδής των υπολειμμάτων του, τον τρόπο, τη διαδικασία και τη διενέργεια ελέγχων από τις αρμόδιες αρχές, την επιβολή και τη διαδικασία είσπραξης των προστίμων, την περίπτωση μείωσης του προστίμου της παρ. 4 λόγω αποδεδειγμένης άμεσης συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις της παρ. 1 και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του παρόντος).









Recommended Comments
There are no comments to display.
Create an account or sign in to comment
You need to be a member in order to leave a comment
Create an account
Sign up for a new account in our community. It's easy!
Register a new accountSign in
Already have an account? Sign in here.
Sign In Now