Είκοσι (20) ελληνικά μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους που περιλαμβάνονται στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO

Ολοκληρώθηκε η ημερίδα του Υπουργείου Πολιτισμού με θέμα «Ελληνικά Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς: Στρατηγικό όραμα και Διαχειριστικά Σχέδια για την προστασία και ανάδειξή τους», η οποία φιλοξενήθηκε στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, παρουσία εκπροσώπων της περιφερειακής και τοπικής αυτοδιοίκησης, της ακαδημαϊκής και ερευνητικής κοινότητας, καθώς και ειδικών στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Στο επίκεντρο βρέθηκε η μετάβαση από τις αποσπασματικές πρακτικές προστασίας σε ένα σύγχρονο, ολιστικό και δυναμικό μοντέλο διαχείρισης, που ενσωματώνει τον στρατηγικό σχεδιασμό, τη συμμετοχική διακυβέρνηση, τη συστηματική παρακολούθηση και τη σύνδεση με τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης.

Η ημερίδα ανέδειξε τη συστηματική προσπάθεια του Υπουργείου Πολιτισμού, τα τελευταία χρόνια, για την κάλυψη ενός χρόνιου κενού: την κατάρτιση ολοκληρωμένων Διαχειριστικών Σχεδίων για τα 20 ελληνικά μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους που περιλαμβάνονται στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Τα εν λόγω σχέδια αποτελούν πλέον τον «οδικό χάρτη» για τη βιώσιμη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς, ενσωματώνοντας σύγχρονες προκλήσεις όπως η κλιματική αλλαγή και η ψηφιακή μετάβαση.

Κατά τη διάρκεια της ημερίδας παρουσιάστηκε η πρόοδος του έργου, το οποίο χρηματοδοτήθηκε με 1,4 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ 2014-2020. Εντός του τρέχοντος έτους ολοκληρώνονται τα Σχέδια Διαχείρισης για εμβληματικούς χώρους, όπως η Ακρόπολη των Αθηνών, οι Δελφοί, η Αρχαία Ολυμπία, οι Μυκήνες, η Επίδαυρος και ο Μυστράς. Παράλληλα, ανακοινώθηκε η θεσμοθέτηση της διαδικασίας μέσω σχετικής προσθήκης στον Αρχαιολογικό Νόμο (4858/2021), ώστε η ύπαρξη Διαχειριστικού Σχεδίου να καταστεί υποχρεωτική για κάθε οργανωμένο αρχαιολογικό χώρο της χώρας.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην καινοτομία, καθώς το Υπουργείο Πολιτισμού, σε συνεργασία με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, προχωρά στη δημιουργία μιας εξελιγμένης γνωσιακής υποδομής. Με τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης και εξειδικευμένων γλωσσικών μοντέλων (LLM), τα στελέχη των υπηρεσιών θα έχουν πρόσβαση σε έγκυρη, ψηφιοποιημένη πληροφορία για τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων.

Στη συνέχεια, η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, ανέλυσε το διεθνές θεσμικό πλαίσιο, ενώ ταυτόχρονα αναφέρθηκε στο πολιτιστικό τοπίο του Ζαγορίου ως μία από τις πλέον πρόσφατες και επιτυχημένες ελληνικές εγγραφές στον Κατάλογο της UNESCO (2023). Αντίστοιχα, η προϊσταμένη του Τμήματος Εποπτείας Ελληνικών και Αλλοδαπών Επιστημονικών Ιδρυμάτων και Συντονισμού Θεμάτων Διεθνών Συνεργασιών και Οργανισμών Κωνσταντίνα Μπενίσση εστίασε στην ανάδειξη των οικοδομημάτων της ρωμαϊκής περιόδου, η οποία προσδίδει νέα δυναμική στον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Ολυμπίας. Από την πλευρά της, η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων Τζούλια Παπαγεωργίου παρουσίασε τις ολοκληρωμένες παρεμβάσεις αποκατάστασης και προσβασιμότητας καθώς και τις νέες εκθεσιακές υποδομές στον Μυστρά, που αναδεικνύουν το Παλάτι των Δεσποτών σε πυρήνα του αρχαιολογικού χώρου.

Στην ημερίδα του Υπουργείου Πολιτισμού επισημάνθηκε πως τα Διαχειριστικά Σχέδια δεν αποτελούν απλώς μια διεθνή συμβατική υποχρέωση, αλλά το κλειδί για την προσέλκυση εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων, μετατρέποντας την πολιτιστική αξία σε πραγματική αναπτυξιακή δυνατότητα για τις τοπικές κοινωνίες.