Η πλατφόρμα του προγράμματος «Ανακαίνιση Κατοικίας» άνοιξε επίσημα στις 15 Ιουνίου 2026,ημέρα Δευτέρα για το πρώτο στάδιο. Οι αιτήσεις γίνονται εδώ: https://anakainisi.apps.gov.gr και η σελίδα είναι ανοιχτή και διαθέσιμη για είσοδο με τους κωδικούς Taxisnet του κάθε ενδιαφερόμενου. 

Κριτήρια επιλεξιμότητας ωφελούμενων και ποσοστά επιχορήγησης

1. Δικαίωμα συμμετοχής στη Δράση, έχουν φυσικά πρόσωπα, που πληρούν τα εισοδηματικά κριτήρια της παρ. 3 του παρόντος άρθρου και διαθέτουν:

α) Την πλήρη κυριότητα ή την επικαρπία σε ποσοστό ίσο ή μεγαλύτερο του πενήντα τοις εκατό (50%) σε κλειστή κατοικία, η οποία πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 4,

β) εμπράγματο δικαίωμα (πλήρης κυριότητα/επικαρπία/ψιλή κυριότητα) σε ανοικτή κατοικία η οποία πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 4 και μόνο εφόσον η κατοικία αυτή αποτελεί την κύρια κατοικία του σύμφωνα με τον ως άνω ορισμό (παρ. 4 του άρθρου 1).

2. Για την συμμετοχή στη δράση απαιτείται η υποβολή αίτησης, μέσω πληροφοριακού συστήματος και σύμφωνα με την διαδικασία που προσδιορίζεται στο άρθρο 8. Σε περίπτωση ύπαρξης περισσότερων κατόχων εμπράγματων δικαιωμάτων (συγκύριων ή συνεπικαρπωτών), απαιτείται η παροχή συναίνεσης των υπολοίπων.

Ειδικότερα για την περίπτωση β) αν ο αιτών κατέχει το δικαίωμα της ψιλής κυριότητας, απαιτείται η παροχή συναίνεσης του επικαρπωτή.

3. Τα φυσικά πρόσωπα που δύναται να υποβάλουν αίτηση πληρούν τα εισοδηματικά κριτήρια, που αναφέρονται στον πίνακα που ακολουθεί, ανάλογα με την οικογενειακή κατάστασή τους:

4. Ως προς το ανώτατο ανά περίπτωση εισοδηματικό όριο, στο ετήσιο φορολογητέο εισόδημα -πραγματικό ή τεκμαρτό- ανεξαρτήτως κατηγορίας και του κωδικού εγγραφής του στη Δήλωση Φορολογίας Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων του φορολογικού Έτους 2025, δεν περιλαμβάνεται το εισόδημα εκείνο, το οποίο αθροιστικά απαλλάσσεται από το φόρο εισοδήματος του ν. 4172/2013, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, για τη λήψη του επιδόματος θέρμανσης.

5. Για τους έγγαμους/μέρη συμφώνου συμβίωσης αξιολογείται το ετήσιο οικογενειακό φορολογητέο -πραγματικό ή τεκμαρτό- εισόδημα, ανεξαρτήτως εάν οι σύζυγοι/μέρη συμφώνου συμβίωσης (ΜΣΣ) κάνουν κοινή ή χωριστή Δήλωση Φορολογίας Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων.

6. Σε περίπτωση, που το εισόδημα για το φορολογικό έτος 2025, υπερβαίνει τα ως άνω όρια, ο υποψήφιος ωφελούμενος δύναται να είναι επιλέξιμος αν και εφόσον ο μέσος όρος εισοδημάτων των τριών τελευταίων φορολογικών ετών (2023,2024,2025) καλύπτει τις προϋποθέσεις της παρ. 3. Στην περίπτωση αυτή, η οικογενειακή κατάσταση του αιτούντος κατά την ημερομηνία έκδοσης της βεβαίωσης επιλεξιμότητας, λογίζεται ότι ισχύει και για τα τρία τελευταία φορολογικά έτη.

7. Το μέγιστο ποσοστό επιχορήγησης ορίζεται ανά εισοδηματική κατηγορία του πίνακα της παρ. 3, ως εξής:

8. Τα ποσοστά επιχορήγησης του ανωτέρω πίνακα προσαυξάνονται κατά πέντε (5) ποσοστιαίες μονάδες,
κατά περίπτωση, ως εξής:

α) Για επιλέξιμες κατοικίες, που βρίσκονται σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές σύμφωνα με το Μητρώο Δήμων, Κοινοτήτων και Οικισμών της ΕΛΣΤΑΤ,

β) για ωφελούμενους, που είναι είτε μονογονεϊκές οικογένειες και ο γονέας ασκεί την αποκλειστική επιμέλεια, είτε τρίτεκνοι, πολύτεκνοι,

γ) για άτομα με αναπηρία είτε είναι οι αιτούντες, είτε αυτοί έχουν σύζυγους/ΜΣΣ ή εξαρτώμενα μέλη, σύμφωνα με τα κριτήρια που θα εξειδικευτούν στον Οδηγό Εφαρμογής της Δράσης. Ειδικά για την περίπτωση ύπαρξης ατόμου με αναπηρία, η προσαύξηση εφαρμόζεται αποκλειστικά για χρήση της επιχορηγούμενης κατοικίας για ιδιοκατοίκηση.

9. Οι ανωτέρω προσαυξήσεις είναι σωρευτικές. Το τελικό ποσοστό επιχορήγησης δεν δύναται να υπερβαίνει το ποσοστό ενενήντα πέντε τοις εκατό (95%) για τους ωφελούμενους της εισοδηματικής κατηγορίας Ι και το ποσοστό ογδόντα πέντε τοις εκατό (85%) για τους ωφελούμενους της εισοδηματικής κατηγορίας ΙΙ.

10. Δεν επιτρέπεται η υποβολή πέραν της μίας (1) Αίτησης Χρηματοδότησης για την ίδια κατοικία, είτε από τον ίδιο αιτούντα, είτε από έτερο συγκύριο ή συνεπικαρπωτή.

11. Κάθε νοικοκυριό, δηλαδή το φυσικό πρόσωπο που αιτείται, ο/η σύζυγος του/ΜΣΣ ή τα εξαρτώμενα μέλη του νοικοκυριού δύναται να υποβάλει Αίτηση Χρηματοδότησης για έως μία κατοικία στην οποία έχει τα δικαιώματα της παρ. 1.α του παρόντος και επιπρόσθετα για μία της παρ. 1.β., υπό την προϋπόθεση, ότι για αυτές πληρούνται αυτοτελώς τα κριτήρια επιλεξιμότητας του άρθρου 4.

12. Σε περίπτωση που η οικογενειακή κατάσταση του ωφελούμενου διαφοροποιηθεί κατά το χρονικό διάστημα μεταξύ έκδοσης Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας και της υποβολής της αίτησης, ο ωφελούμενος δύναται προσκομίζοντας τα απαραίτητα έγγραφα να αναθεωρεί την κατάσταση ως προς τους άνω όρους της Δράσης, σύμφωνα με την διαδικασία που προβλέπεται στον Οδηγό Εφαρμογής.

Κριτήρια επιλεξιμότητας κατοικίας

1. Μία κατοικία είναι επιλέξιμη για ένταξη στη δράση, εφόσον πληροί σωρευτικά τις ακόλουθες γενικές προϋποθέσεις επιλεξιμότητας:

α) Υφίσταται νόμιμα,

β) δεν έχει κριθεί κατεδαφιστέα,

γ) έχει χρήση κατοικίας και αφορά είτε σε κύρια κατοικία (ανοικτή κατοικία) είτε σε κλειστή κατοικία (με βάση τους ορισμούς του άρθρου 1),

δ) διαθέτει οικοδομική άδεια, που έχει εκδοθεί έως την 31η Δεκεμβρίου 1990 ή άλλο αντίστοιχο νομιμοποιητικό στοιχείο (π.χ. βεβαίωση προ του 1955),

ε) έχει επιφάνεια κυρίων χώρων μικρότερη ή ίση των 120 τετραγωνικών μέτρων,

στ) κατατάσσεται βάσει Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (Π.Ε.Α.) σε κατηγορία χαμηλότερη ή ίση της Γ.

2. Η επιβεβαίωση των παραπάνω προϋποθέσεων πραγματοποιείται στο στάδιο υποβολής και αξιολόγησης της Αίτησης Χρηματοδότησης του άρθρου 8 βάσει των στοιχείων της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου και του Α’ ΠΕΑ ή της Υπεύθυνης Δήλωσης.

3. Δεν είναι επιλέξιμες κατοικίες, που, κατά την ημερομηνία υποβολής της Αίτησης Χρηματοδότησης του άρθρου 8, είναι εγγεγραμμένες στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης που τηρείται στην ΑΑΔΕ.

4. Δεν είναι επιλέξιμες κατοικίες, αυτές που έχουν υπαχθεί σε δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας ή ανακαίνισης με ημερομηνία υπαγωγής μετά την 01.01.2020, όπως αυτές θα προσδιοριστούν αναλυτικά στον Οδηγό Εφαρμογής της Δράσης.

5. Κατ’ εξαίρεση των παραπάνω δύναται για τρίτεκνους και πολύτεκνους να είναι επιλέξιμες κατοικίες με επιφάνεια κύριων χώρων ως και 150 τετραγωνικών μέτρων και υπό την προϋπόθεση ότι τα επιπλέον 30 τετραγωνικά μέτρα δεν θα λαμβάνονται υπόψιν στον υπολογισμό του μέγιστου ποσοστού ενίσχυσης, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 6 και με σκοπό την ιδιοκατοίκηση.

Αναλυτικές λεπτομέρειες για το πρόγραμμα δείτε εδώ: 

Το ΦΕΚ με όλες τις πληροφορίες: https://www.michanikos.gr/applications/core/interface/file/attachment.php?id=61123&key=9d186619d5a8dd62879f1596b13c0187

Η Ελλάδα καλείται να καλύψει ένα νέο κύμα επενδυτικών αναγκών στις υποδομές λυμάτων και επαναχρησιμοποίησης νερού, καθώς η αναθεωρημένη ευρωπαϊκή οδηγία για την επεξεργασία αστικών λυμάτων επεκτείνει τις υποχρεώσεις της χώρας σε εκατοντάδες μικρότερους οικισμούς που μέχρι σήμερα δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της νομοθεσίας.

Την αποκάλυψη ότι περίπου 320 οικισμοί μεταξύ 1.000 και 2.000 ισοδύναμων κατοίκων εξακολουθούν να μην διαθέτουν τις απαιτούμενες εγκαταστάσεις έκανε ο Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του ΥΠΕΝ, Μανώλης Γραφάκος, κατά τη διάρκεια του Φόρουμ του Πανελλήνιου Συνδέσμου Επιχειρήσεων Περιβάλλοντος (ΠΑΣΕΠΠΕ).

Όπως ανέφερε, το υπουργείο έχει ήδη ολοκληρώσει την καταγραφή των αναγκών που προκύπτουν από τη νέα οδηγία και προχωρά στον σχεδιασμό των επόμενων βημάτων. «Αυτοί που είναι σε αυτή την κατηγορία ισοδύναμου πληθυσμού και δεν έχουν εγκαταστάσεις είναι περίπου 320», δήλωσε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι έχει ήδη ξεκινήσει η αποτύπωση των απαιτούμενων έργων και η πρώτη κοστολόγησή τους.

Στις αρχές του 2027 η ενσωμάτωση της οδηγίας

Σύμφωνα με τον κ. Γραφάκο, το επόμενο μεγάλο ορόσημο είναι η ενσωμάτωση της νέας οδηγίας στο εθνικό δίκαιο. Όπως ανέφερε, το υπουργείο προετοιμάζει ήδη το σχετικό θεσμικό πλαίσιο, το οποίο αναμένεται να είναι έτοιμο στις αρχές του επόμενου έτους και θα περιλαμβάνει συγκεκριμένα μέτρα για την κάλυψη των νέων ευρωπαϊκών απαιτήσεων.

Η νέα οδηγία ανεβάζει σημαντικά τον πήχη σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς, επεκτείνοντας τις υποχρεώσεις σε μικρότερους οικισμούς και εισάγοντας νέες απαιτήσεις για την επαναχρησιμοποίηση των επεξεργασμένων υδάτων.

Ο Γενικός Γραμματέας υπενθύμισε ότι η χώρα εξακολουθεί να καλύπτει κενά που προέρχονται από την εφαρμογή της οδηγίας του 1991. Όπως είπε, όταν ανέλαβε το χαρτοφυλάκιο το 2020, μόλις 187 από τους 482 οικισμούς άνω των 2.000 ισοδύναμων κατοίκων διέθεταν υποδομές επεξεργασίας λυμάτων. Σήμερα ο αριθμός αυτός έχει αυξηθεί σε 291. «Οι 187 οικισμοί ευτυχώς έχουν ανέλθει σε 291. Είναι εντυπωσιακή πρόοδος. Ναι, αλλά σήμερα έχουμε το 2026. Είμαστε 21 χρόνια μετά», σημείωσε.

Προτεραιότητα η επαναχρησιμοποίηση του νερού

Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του αποτέλεσε η αξιοποίηση του ανακτημένου νερού από τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων. Ο κ. Γραφάκος υπογράμμισε ότι η νέα ευρωπαϊκή πολιτική δεν περιορίζεται μόνο στην κατασκευή έργων, αλλά απαιτεί και την ουσιαστική αξιοποίηση των παραγόμενων πόρων.

Μάλιστα περιέγραψε περιστατικό σε εγκατάσταση τριτοβάθμιας επεξεργασίας, όπου το επεξεργασμένο νερό κατέληγε στη θάλασσα.

«Πήγα σε μία εγκατάσταση που είχε τριτοβάθμια επεξεργασία. Πού θα το δίνετε το νερό; Μας είπαν στη θάλασσα. Αυτά δεν είναι σοβαρά πράγματα», ανέφερε.

Όπως εξήγησε, το ΥΠΕΝ προχωρά σε καταγραφή των εγκαταστάσεων που μπορούν να παρέχουν ανακτημένο νερό, ώστε αυτό να κατευθύνεται κατά προτεραιότητα σε αρδευτικές χρήσεις ή σε δράσεις ενίσχυσης των υδροφορέων.

«Αυτές οι υποδομές γίνονται με χρήματα κυρίως των Ευρωπαίων φορολογουμένων και των Ελλήνων και αυτές οι υποδομές πρέπει να πιάνουν τόπο», τόνισε.

Από το φθινόπωρο ο χάρτης για τη λυματολάσπη

Σημαντικές εξελίξεις προανήγγειλε και για τη διαχείριση της λυματολάσπης, έναν τομέα στον οποίο η χώρα εξακολουθεί να παρουσιάζει σημαντικές ελλείψεις.

Όπως ανέφερε, από τα 22 έργα του Ταμείου Ανάκαμψης που σχετίζονται με τον τομέα, τα 18 αφορούν τη διαχείριση λυματολάσπης. Το υπουργείο χαρτογραφεί ήδη τις ποσότητες που παράγονται σε όλη τη χώρα και τα γεωγραφικά κενά υποδομών, τόσο στην ηπειρωτική Ελλάδα όσο και στα νησιά.

Σύμφωνα με τον ίδιο, από το φθινόπωρο αναμένεται να παρουσιαστεί συγκεκριμένος σχεδιασμός για τις περιοχές όπου απαιτούνται νέες εγκαταστάσεις και να κληθούν οι αρμόδιοι φορείς να προχωρήσουν στις απαιτούμενες μελέτες.

«Πρέπει να τελειώσουμε με αυτό το θέμα, διότι είναι υγιές. Είναι πολύ ωραίο μια χώρα να μπορεί να διαχειρίζεται με περηφάνια τη λυματολάσπη αντί να την πετάει δεξιά και αριστερά», ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Ο ελέφαντας στο δωμάτιο είναι το αρδευτικό νερό»

Κλείνοντας, ο Γενικός Γραμματέας συνέδεσε τη συζήτηση για τα λύματα με το ευρύτερο πρόβλημα διαχείρισης των υδάτινων πόρων. Υποστήριξε ότι η χώρα θα χρειαστεί επενδύσεις ύψους 11-12 δισ. ευρώ την επόμενη δεκαετία για έργα νερού και κάλεσε σε έναν ειλικρινή διάλογο για την κατανομή του κόστους μεταξύ κράτους, τοπικής αυτοδιοίκησης και πολιτών.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην κατανάλωση νερού για άρδευση, λέγοντας ότι εκεί βρίσκεται η μεγαλύτερη πρόκληση. «Ο ελέφαντας στο δωμάτιο είναι το αρδευτικό νερό», είπε, υπενθυμίζοντας ότι περίπου το 85% της κατανάλωσης νερού στη χώρα αφορά αρδευτικές χρήσεις, ενώ σύμφωνα με εκτιμήσεις που παρουσίασε, μόνο μέσω αυστηρότερων κανόνων λειτουργίας και αποτελεσματικότερης εποπτείας θα μπορούσε να επιτευχθεί εξοικονόμηση της τάξης του 20%.

Σε βάθος 22 μέτρων κάτω από τα νερά του επικείμενου Καταδυτικού Πάρκου Αποκόρωνα Χανίων Κρήτης βρίσκεται πλέον το αποβατικό βάσεων πλοίο του Πολεμικού Ναυτικού «Φολέγανδρος» μετά την πόντισή του με επιχείρηση του Ναυστάθμου Κρήτης (ΝΚ).

Το πλοίο βυθίστηκε ελεγχόμενα, δημιουργώντας τρεις θαλάσσιες διαδρομές που αναμένεται να αποτελέσουν πόλο έλξης για δύτες και επισκέπτες της περιοχής. Για την ολοκλήρωση αυτής της προσπάθειας χρειάστηκαν περίπου 12 χρόνια και απαιτήθηκαν 58 υπουργικές υπογραφές και αμέτρητες εγκρίσεις υπηρεσιών και θεσμικών φορέων.

https://www.facebook.com/watch/?v=1821318845580111

Όπως μετέδωσε το kriti360.gr, το εντυπωσιακό καταδυτικό πάρκο θα είναι το μεγαλύτερο στη χώρα και δημιουργείται στη θαλάσσια περιοχή Ομπρόσγιαλος των Χανιών. Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε σήμερα Τετάρτη εντός του οριοθετημένου Καταδυτικού Πάρκου Αποκορώνου, με τη συνδρομή του ΝΚ, του Λιμενικού Σώματος και του Δήμου Αποκορώνου.

Το «Φολέγανδρος» είναι το δεύτερο πλοίο που βυθίστηκε στο καταδυτικό πάρκο του Δήμου. Το πρώτο ήταν το πλοίο περισυλλογής τορπιλών «Νέστωρ», ενώ έχουν ποντιστεί και 40 τεχνικοί ύφαλοι.

Για λόγους ασφαλείας εφαρμόστηκαν αυστηρά μέτρα στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή του Όμπρου Γιαλού, με πλήρη απαγόρευση προσέγγισης, παραμονής και διέλευσης κάθε είδους σκάφους σε ακτίνα ενός χιλιομέτρου από το σημείο της επιχείρησης.

Σύμφωνα με την προϊσταμένη τεχνικής υπηρεσιας του δήμου Αποκορώνου Βάνα Καστρινάκη, απομένουν ακόμη τεχνικές και θεσμικές εκκρεμότητες (σήμανση, σημαδούρες, κανονισμός λειτουργίας) πριν ανοίξει πλήρως για επισκέπτες το Καταδυτικό Πάρκο.

Η ελληνική αγορά δεύτερης κατοικίας εισέρχεται σε μια νέα φάση ωριμότητας και σταθερής ανάπτυξης, με τη ζήτηση για πολυτελή εξοχικά ακίνητα να παραμένει ιδιαίτερα ισχυρή τόσο από Έλληνες όσο και από ξένους επενδυτές.

Αυτό προκύπτει από το Market Report 2026 της Engel & Völkers Ελλάδος για την αγορά δεύτερης κατοικίας (Second Home Market), το οποίο καταγράφει τη μετάβαση του κλάδου από την περίοδο της ανάκαμψης σε μια εποχή διατηρήσιμης ανάπτυξης και ενίσχυσης του premium segment.

Όπως σημειώνει ο CEO της Engel & Völkers Ελλάδος, Γιώργος Πετράς, η ελληνική αγορά ακινήτων έχει αφήσει οριστικά πίσω της την περίοδο της απλής ανάκαμψης, με τους επενδυτές να προσεγγίζουν πλέον τις αγορές ακινήτων με σαφώς πιο στρατηγική λογική. Η έμφαση, όπως αναφέρει, μετατοπίζεται προς την αρχιτεκτονική καινοτομία, την υψηλή ποιότητα κατασκευής, την ενεργειακή απόδοση και τη βιωσιμότητα, ενώ οι αγοραστές αναζητούν ακίνητα που συνδυάζουν ιδιωτικότητα, μοναδική θέα και άμεση επαφή με το φυσικό περιβάλλον.

Ενδεικτικές Μέσες Τιμές ανά Τετραγωνικό Μέτρο (2026)

Οι βασικές τάσεις της αγοράς

Η περιορισμένη προσφορά παραμένει ένας από τους βασικούς παράγοντες που στηρίζουν τις αξίες των ακινήτων σε αρκετές περιοχές της χώρας. Στη Μύκονο, το πάγωμα των νέων οικοδομικών αδειών συνεχίζει να περιορίζει το διαθέσιμο απόθεμα, ενισχύοντας τη διατήρηση των τιμών σε υψηλά επίπεδα. Αντίστοιχα, σε αγορές όπως η Ύδρα και οι Σπέτσες, οι αυστηροί αρχιτεκτονικοί περιορισμοί συμβάλλουν στη διατήρηση της σπανιότητας και της αξίας των ακινήτων.

Παράλληλα, ενισχύεται η τάση προς τα ακίνητα «turnkey», δηλαδή πλήρως έτοιμα προς χρήση, καθώς και προς τις κατοικίες που ενσωματώνουν στοιχεία «eco-luxury», όπως βιοκλιματικό σχεδιασμό, ενεργειακή αυτονομία και σύγχρονες υποδομές υψηλών προδιαγραφών.

Κυκλάδες: Η Πάρος στην πρώτη γραμμή

Στις Κυκλάδες, η Πάρος αναδεικνύεται ως η πλέον δυναμική αγορά, με αυξημένη οικοδομική δραστηριότητα και έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον. Η ζήτηση επεκτείνεται σταδιακά προς την ανατολική πλευρά του νησιού, σε περιοχές όπως το Υστέρνι και τα Τσουκαλιά, όπου οι αγοραστές αναζητούν μεγαλύτερη ιδιωτικότητα.

Η Μύκονος διατηρεί τη θέση της ως κορυφαίος διεθνής προορισμός πολυτελών κατοικιών, με τις τιμές να ξεκινούν από τα 7.500 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, ενώ η Σαντορίνη συνεχίζει να προσελκύει υψηλό ενδιαφέρον για premium ακίνητα στις περιοχές της Καλντέρας, όπως η Οία και το Ημεροβίγλι.

Ταυτόχρονα, η Σύρος, η Τήνος και η Άνδρος ενισχύουν την παρουσία τους ως εναλλακτικοί προορισμοί με αυθεντικό χαρακτήρα και δυνατότητα κατοίκησης καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Η Αντίπαρος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις πιο αποκλειστικές αγορές της χώρας, προσελκύοντας αγοραστές πολύ υψηλής οικονομικής επιφάνειας.

Ιόνιο και Πελοπόννησος στο επίκεντρο των επενδύσεων

Στο Ιόνιο, η Κέρκυρα συγκαταλέγεται στις πιο ώριμες αγορές εξοχικής κατοικίας, με τη βορειοανατολική ακτή και ιδιαίτερα την περιοχή της Κασσιόπης να συγκεντρώνουν έντονο ενδιαφέρον από επενδυτές που συνδέουν την αγορά κατοικίας με το yachting lifestyle.

Η Λευκάδα συνεχίζει να επωφελείται από την εύκολη οδική πρόσβαση, ενώ οι Παξοί διατηρούν τον χαρακτήρα μιας περιορισμένης και ιδιαίτερα επιλεκτικής αγοράς. Παράλληλα, η Κεφαλονιά και ειδικότερα το Φισκάρδο εξακολουθούν να προσελκύουν αγοραστές που αναζητούν συνδυασμό φυσικής ομορφιάς και επενδυτικών προοπτικών.

Στην Πελοπόννησο, το Πόρτο Χέλι παραμένει κορυφαίος προορισμός για την εγχώρια και διεθνή ελίτ, ενώ η Μεσσηνία καταγράφει ισχυρή δυναμική χάρη στη διεθνή αναγνωρισιμότητα του Costa Navarino. Την ίδια στιγμή, η Λακωνία και η Κορινθία αναδεικνύονται ως νέοι επενδυτικοί πόλοι, αξιοποιώντας τη βελτιωμένη προσβασιμότητα και τα αυθεντικά χαρακτηριστικά του τοπίου τους.

Χαλκιδική και Δωδεκάνησα

Η Χαλκιδική συνεχίζει να αποτελεί πόλο έλξης για αγοραστές από την Κεντρική Ευρώπη και τα Βαλκάνια, με τα παραθαλάσσια ακίνητα υψηλών προδιαγραφών να φθάνουν έως και τα 14.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Στα Δωδεκάνησα, η Ρόδος επωφελείται από την ισχυρή αεροπορική συνδεσιμότητα και τις υψηλές αποδόσεις από βραχυχρόνιες μισθώσεις, ενώ η Σύμη διατηρεί τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της ως αγορά που απευθύνεται σε αγοραστές με ενδιαφέρον για διατηρητέα νεοκλασικά ακίνητα.

Η εικόνα που αποτυπώνει η έκθεση της Engel & Völkers για το 2026 είναι αυτή μιας αγοράς που παραμένει ιδιαίτερα ελκυστική για διεθνή κεφάλαια, με τις περιοχές υψηλής ποιότητας και περιορισμένης προσφοράς να συνεχίζουν να συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο επενδυτικό ενδιαφέρον.

Ο Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, ως αρχή σχεδιασμού της μελέτης αξιολόγησης και αναθεώρησης του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο Ν. 4447/2016 (Α’ 241) και στην Κ.Υ.Α. Αριθμ. ΥΠΕΧΩΔΕ/ΕΥΠΕ/οικ. 107017/2006 (Β’ 1225):

προσκαλεί το κοινό να διατυπώσει τις απόψεις του, μέσω της δημόσιας ανάρτησης σχολίων στον ακόλουθο σύνδεσμο:

https://ypen.gov.gr/diavouleusi

έως και τις 10 Ιουλίου 2026.

Οι απαραίτητες πληροφορίες και τα σχετικά αρχεία, είναι διαθέσιμες στον ανωτέρω σύνδεσμο.

Με το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, η χώρα αποκτά ένα σύγχρονο χωρικό σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης, προσαρμοσμένο στις ανάγκες της νέας εποχής.

Το προηγούμενο πλαίσιο είχε εγκριθεί το 2008, σε μια εντελώς διαφορετική διεθνή, οικονομική και παραγωγική συγκυρία. Σήμερα, η Ελλάδα και η Ευρώπη βρίσκονται αντιμέτωπες με νέες προκλήσεις: ενεργειακή ασφάλεια, κρίσιμες πρώτες ύλες, διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες, βιώσιμη ανάπτυξη, τεχνολογικό μετασχηματισμό και ανάγκη μεγαλύτερης παραγωγικής και στρατηγικής ανθεκτικότητας.

Μέσα σε αυτό το νέο περιβάλλον, η βιομηχανία και η εφοδιαστική αλυσίδα αντιμετωπίζονται πλέον όχι αποσπασματικά, αλλά ως κρίσιμες υποδομές οικονομικής ανθεκτικότητας, ανταγωνιστικότητας, στρατηγικής αυτονομίας και εθνικής ασφάλειας της χώρας.

Το νέο ΕΧΠ αναθεωρεί το πλαίσιο του 2008, προκειμένου να το προσαρμόσει στις νέες συνθήκες της οικονομίας, της παραγωγής και του χώρου. Βασική του κατεύθυνση είναι η σταδιακή μετάβαση από τη διάσπαρτη και άναρχη ανάπτυξη προς πιο οργανωμένες μορφές χωροθέτησης της βιομηχανίας και της εφοδιαστικής δραστηριότητας, με σαφέστερους κανόνες, καλύτερη περιβαλλοντική συμβατότητα και σύγχρονες παραγωγικές υποδομές.

Τι αλλάζει με το νέο ΕΧΠ

Για πρώτη φορά εντάσσεται οργανικά η εφοδιαστική αλυσίδα

Το νέο πλαίσιο αντιμετωπίζει τη βιομηχανία και την εφοδιαστική αλυσίδα ως ενιαίο παραγωγικό σύστημα.

Η παραγωγή, η αποθήκευση, οι μεταφορές, τα logistics, τα εμπορευματικά κέντρα, οι λιμένες και οι αλυσίδες διανομής αποτελούν πλέον αλληλένδετα στοιχεία της σύγχρονης οικονομίας. Ο χωρικός σχεδιασμός δεν αφορά μόνο τη μεμονωμένη εγκατάσταση μονάδων, αλλά συνολικά την οργάνωση των αλυσίδων παραγωγής και διακίνησης.

Προτεραιότητα στην οργανωμένη χωροθέτηση

Κεντρική κατεύθυνση του νέου ΕΧΠ είναι η σταδιακή μετάβαση από το μοντέλο της διάσπαρτης εκτός σχεδίου εγκατάστασης προς πιο οργανωμένες μορφές ανάπτυξης.

Το νέο πλαίσιο δίνει προτεραιότητα:

• στους οργανωμένους υποδοχείς,
• στα επιχειρηματικά πάρκα,
• στις περιοχές με θεσμοθετημένες χρήσεις γης,
• και σε οργανωμένες μορφές χωρικής ανάπτυξης.

Στόχος είναι:

• η καλύτερη οργάνωση της παραγωγικής δραστηριότητας,
• η μείωση συγκρούσεων χρήσεων,
• η περιβαλλοντική εξυγίανση,
• και η δημιουργία σαφέστερων χωρικών κανόνων.

Βιομηχανία, βιώσιμη ανάπτυξη και στρατηγική ανθεκτικότητα

Το νέο ΕΧΠ ενσωματώνει τη νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για:

• τη βιώσιμη βιομηχανική ανάπτυξη,
• τις κρίσιμες πρώτες ύλες,
• την ασφάλεια εφοδιασμού,
• την ενεργειακή ασφάλεια,
• και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης.

Η βιομηχανία και η εφοδιαστική αλυσίδα αντιμετωπίζονται πλέον ως κρίσιμες υποδομές οικονομικής και γεωοικονομικής ανθεκτικότητας.

Η περιβαλλοντική βιωσιμότητα και η παραγωγική ανάπτυξη δεν αντιμετωπίζονται ως αντικρουόμενοι στόχοι, αλλά ως παράλληλες προϋποθέσεις για τη δημιουργία σύγχρονων, οργανωμένων και περιβαλλοντικά συμβατών παραγωγικών υποδομών.

Έμφαση στις μητροπολιτικές περιοχές

Για την Αττική και τη Θεσσαλονίκη, όπου συγκεντρώνεται ήδη μεγάλο μέρος της βιομηχανικής και εφοδιαστικής δραστηριότητας της χώρας, το νέο ΕΧΠ δίνει ιδιαίτερη έμφαση:

• στον περιορισμό της άναρχης διάχυσης δραστηριοτήτων,
• στην οργανωμένη χωροθέτηση,
• στον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων υποδοχέων,
• και στην εξυγίανση υφιστάμενων συγκεντρώσεων δραστηριοτήτων.

Περιβαλλοντική προστασία και χωρική συμβατότητα

Βασική κατεύθυνση του νέου ΕΧΠ είναι ότι η οργανωμένη χωροθέτηση της βιομηχανίας και της εφοδιαστικής αλυσίδας ενισχύει την προστασία του περιβάλλοντος και περιορίζει τις συγκρούσεις χρήσεων.

Το νέο πλαίσιο συνοδεύεται από Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και ενσωματώνει όρους, περιορισμούς και κατευθύνσεις για την προστασία και διαχείριση του περιβάλλοντος.

Δεν τροποποιεί τα ισχύοντα καθεστώτα προστασίας για τις περιοχές Natura 2000 και τις λοιπές προστατευόμενες περιοχές. Οι προβλέψεις προστασίας εξακολουθούν να ισχύουν πλήρως.

Παράλληλα, προβλέπονται σαφείς περιοχές αποκλεισμού και προϋποθέσεις χωροθέτησης για συγκεκριμένες κατηγορίες προστατευόμενων περιοχών.

Το νέο ΕΧΠ με λίγα λόγια

• Εντάσσει για πρώτη φορά οργανικά την εφοδιαστική αλυσίδα στον χωρικό σχεδιασμό.
• Δίνει προτεραιότητα στην οργανωμένη χωροθέτηση της βιομηχανίας και των logistics.
• Περιορίζει τη διάσπαρτη εκτός σχεδίου ανάπτυξη.
• Συνδέει τη βιομηχανική πολιτική με την βιώσιμη ανάπτυξη και την παραγωγική ανθεκτικότητα.
• Ενσωματώνει τις νέες ευρωπαϊκές προτεραιότητες για κρίσιμες πρώτες ύλες και στρατηγική αυτονομία.
• Δημιουργεί σαφέστερο και πιο σύγχρονο πλαίσιο χωρικής οργάνωσης της παραγωγής.

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ Q&A

ΚΥΑ Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα

Γιατί χρειαζόμαστε νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα;

Το προηγούμενο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο (2008), εγκρίθηκε σε μια εντελώς διαφορετική διεθνή, οικονομική και παραγωγική συγκυρία. Σήμερα η Ευρώπη και η Ελλάδα αντιμετωπίζουν νέες προκλήσεις: ενεργειακή ασφάλεια, κρίσιμες πρώτες ύλες, διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες, πράσινη μετάβαση, τεχνολογικό μετασχηματισμό, διεθνή ανταγωνισμό και ανάγκη μεγαλύτερης παραγωγικής και στρατηγικής ανθεκτικότητας.

Μέσα σε αυτό το νέο περιβάλλον, η βιομηχανία και η εφοδιαστική αλυσίδα δεν αντιμετωπίζονται πλέον ως αποσπασματικές δραστηριότητες, αλλά ως κρίσιμες υποδομές για την οικονομική ανθεκτικότητα, την ανταγωνιστικότητα και τη στρατηγική αυτονομία της χώρας.

Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο προσαρμόζει τον χωρικό σχεδιασμό της βιομηχανίας και της εφοδιαστικής στα νέα αυτά δεδομένα, με έμφαση στην οργανωμένη ανάπτυξη, την περιβαλλοντική προστασία και τη δημιουργία σύγχρονων παραγωγικών υποδομών.

Τι είναι το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα;

Πρόκειται για το βασικό εργαλείο με το οποίο καθορίζονται οι κατευθύνσεις, οι κανόνες και οι προτεραιότητες για την οργάνωση της βιομηχανικής και εφοδιαστικής δραστηριότητας στον εθνικό χώρο.

Το νέο ΕΧΠ διαμορφώνει το εθνικό χωρικό πρότυπο μέσα στο οποίο θα αναπτύσσονται οι παραγωγικές δραστηριότητες τα επόμενα χρόνια, με έμφαση στην οργανωμένη χωροθέτηση, στην περιβαλλοντική προστασία, και  στη μείωση της άναρχης εκτός σχεδίου ανάπτυξης.

Γιατί το νέο ΕΧΠ αντιμετωπίζει πλέον τη βιομηχανία και την εφοδιαστική αλυσίδα ως ενιαίο σύστημα;

Η εφοδιαστική αλυσίδα αποτελεί πλέον αναπόσπαστο μέρος της σύγχρονης παραγωγικής διαδικασίας και κρίσιμο παράγοντα της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας. Η βιομηχανική δραστηριότητα συνδέεται άμεσα με δίκτυα χερσαίων και θαλάσσιων μεταφορών, εμπορευματικά κέντρα, ενεργειακές υποδομές και διεθνείς αλυσίδες διακίνησης προϊόντων και πρώτων υλών.

Για τον λόγο αυτό, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο αντιμετωπίζει για πρώτη φορά τη βιομηχανία και την εφοδιαστική αλυσίδα ως ενιαίο παραγωγικό σύστημα στον χώρο. Ο χωρικός σχεδιασμός δεν αφορά πλέον μόνο τη μεμονωμένη εγκατάσταση παραγωγικών μονάδων, αλλά συνολικά την οργάνωση των αλυσίδων παραγωγής, αποθήκευσης, μεταφοράς και διανομής.

Η ενσωμάτωση της εφοδιαστικής αλυσίδας στο νέο ΕΧΠ ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες παραγωγικής ανθεκτικότητας, ασφάλειας εφοδιασμού, εξωστρέφειας και στρατηγικής αυτονομίας της χώρας και της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Γιατί το νέο ΕΧΠ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην παραγωγική και εφοδιαστική ανθεκτικότητα της χώρας;

Η διεθνής αστάθεια και οι παγκόσμιες ανακατατάξεις των τελευταίων ετών ανέδειξαν τη σημασία της παραγωγικής βάσης, της ασφάλειας εφοδιασμού και των κρίσιμων υποδομών για την ανθεκτικότητα κάθε χώρας και δημοσιονομική σταθερότητα. Η πανδημία, η ενεργειακή κρίση και οι διεθνείς γεωπολιτικές ανακατατάξεις κατέδειξαν ότι ζητήματα όπως οι εφοδιαστικές αλυσίδες, οι πρώτες ύλες, η ενέργεια και οι μεταφορές δεν αποτελούν μόνο παράγοντες της ανάπτυξης, αλλά και πυλώνες στρατηγικής σημασίας και εθνικής ασφάλειας για τη χώρα μας.

Μέσα σε αυτό το νέο περιβάλλον, η χωροθέτηση της βιομηχανίας και της εφοδιαστικής αλυσίδας είναι καθοριστική για ενίσχυση την παραγωγικής ανθεκτικότητας, της ενεργειακής ασφάλειας, της διασφάλισης κρίσιμων εφοδιαστικών ροών και της στρατηγικής αυτονομίας της χώρας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το νέο ΕΧΠ ενσωματώνει αυτές τις παραμέτρους στον χωρικό σχεδιασμό, αντιμετωπίζοντας τη βιομηχανία και την εφοδιαστική όχι αποσπασματικά, αλλά ως συνδεδεμένες κρίσιμες υποδομές οικονομικής και γεωοικονομικής ανθεκτικότητας.

Το νέο ΕΧΠ ενθαρρύνει τη διάσπαρτη εκτός σχεδίου βιομηχανική ανάπτυξη;

Η βασική κατεύθυνση του νέου ΕΧΠ είναι η σταδιακή μετάβαση από το μοντέλο της διάσπαρτης εκτός σχεδίου εγκατάστασης προς πιο οργανωμένες μορφές χωρικής ανάπτυξης της βιομηχανίας και της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Το σχέδιο αναγνωρίζει ότι σε αρκετές περιοχές της χώρας έχουν διαμορφωθεί συγκεντρώσεις παραγωγικών δραστηριοτήτων που απαιτούν πλέον πιο οργανωμένο χωρικό και περιβαλλοντικό πλαίσιο λειτουργίας. Για τον λόγο αυτό δίνεται πλέον προτεραιότητα:

• σε οργανωμένους υποδοχείς,
• επιχειρηματικά πάρκα,
• περιοχές με θεσμοθετημένες χρήσεις,
• και μορφές οργανωμένης ή ενδιάμεσης χωρικής οργάνωσης.

Για την εκτός σχεδίου εγκατάσταση, προβλέπονται προϋποθέσεις χωρικής και περιβαλλοντικής συμβατότητας. Στόχος του νέου πλαισίου είναι η καλύτερη οργάνωση της παραγωγικής δραστηριότητας, η μείωση των συγκρούσεων χρήσεων και η περιβαλλοντική εξυγίανση υφιστάμενων πιέσεων.

Ποια είναι η κατεύθυνση του νέου ΕΧΠ για τις μητροπολιτικές περιοχές της Αττικής και της Θεσσαλονίκης;

Η Αττική και η Θεσσαλονίκη συγκεντρώνουν ήδη πολύ μεγάλο μέρος της βιομηχανικής και εφοδιαστικής δραστηριότητας της χώρας και αντιμετωπίζουν σημαντικές χωρικές και περιβαλλοντικές πιέσεις.

Υπό το πρίσμα αυτό, το νέο ΕΧΠ υιοθετεί πιο σαφή και συγκροτημένη  κατεύθυνση ως προς τη διάσπαρτη εκτός σχεδίου ανάπτυξη και προτάσσει την οργανωμένη χωροθέτηση σε θεσμοθετημένες ζώνες, στον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων υποδοχέων και στην εξυγίανση υφιστάμενων συγκεντρώσεων δραστηριοτήτων.

Η βασική επιδίωξη είναι η καλύτερη προστασία των μητροπολιτικών περιοχών από περαιτέρω άναρχη διάχυση δραστηριοτήτων και η ενίσχυση ενός πιο οργανωμένου και περιβαλλοντικά συμβατού προτύπου ανάπτυξης.

Πώς συνδυάζονται στο νέο ΕΧΠ η βιομηχανική ανάπτυξη και η περιβαλλοντική προστασία;

Βασική κατεύθυνση του νέου ΕΧΠ είναι ότι η οργανωμένη χωροθέτηση της βιομηχανίας και της εφοδιαστικής αλυσίδας προτεραιοποιεί την προστασία του περιβάλλοντος. Η διάσπαρτη ανάπτυξη δραστηριοτήτων δημιουργεί πιέσεις, συγκρούσεις χρήσεων και δυσκολίες ελέγχου, ενώ οι οργανωμένοι υποδοχείς επιτρέπουν καλύτερο χωρικό και περιβαλλοντικό σχεδιασμό.

Το νέο πλαίσιο συνοδεύεται από Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και ενσωματώνει όρους, περιορισμούς και κατευθύνσεις για την προστασία και διαχείριση του περιβάλλοντος.

Στόχος του νέου ΕΧΠ είναι η καλύτερη οργάνωση της παραγωγικής δραστηριότητας με σαφέστερους χωρικούς κανόνες, μεγαλύτερη περιβαλλοντική συμβατότητα και περιορισμό των συγκρούσεων χρήσεων.

Τι προβλέπεται για Natura και προστατευόμενες περιοχές;

Το νέο ΕΧΠ δεν τροποποιεί τα ισχύοντα καθεστώτα προστασίας για τις περιοχές Natura 2000 και τις λοιπές προστατευόμενες περιοχές. Όπου υφίσταται ειδικό καθεστώς προστασίας, αυτό εξακολουθεί να ισχύει πλήρως.

Παράλληλα, το πλαίσιο ενσωματώνει περιορισμούς, κατευθύνσεις και προϋποθέσεις χωροθέτησης, ενώ προβλέπονται σαφείς περιοχές αποκλεισμού για συγκεκριμένες κατηγορίες προστατευόμενων περιοχών, όπως ζώνες απολύτου προστασίας της φύσης, πυρήνες εθνικών δρυμών, υγρότοποι Ramsar, μικροί νησιωτικοί υγρότοποι και αρχαιολογικές ζώνες προστασίας Α’.

Τι γίνεται με την αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας;

Η αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας εξακολουθεί να προστατεύεται. Παράλληλα, το νέο ΕΧΠ αναγνωρίζει ότι ορισμένες δραστηριότητες συνδέονται λειτουργικά και παραγωγικά με την πρωτογενή παραγωγή και την τοπική αγροδιατροφική οικονομία, όπως μονάδες μεταποίησης αγροτικών προϊόντων, τυροκομεία, οινοποιεία, ελαιοτριβεία, σφαγεία και συναφείς δραστηριότητες.

Για τις περιπτώσεις αυτές προβλέπεται ειδικότερη αντιμετώπιση, με όρους και προϋποθέσεις που λαμβάνουν υπόψη τη σχέση τους με την αγροτική παραγωγή, τη χωρική συμβατότητα και την προστασία της γεωργικής γης.

Πώς αντιμετωπίζει το νέο ΕΧΠ τις πιθανές συγκρούσεις μεταξύ βιομηχανίας, τουρισμού και άλλων χρήσεων;

Ο χωροταξικός σχεδιασμός έχει ακριβώς ως στόχο τη διασφάλιση συμβατότητας μεταξύ διαφορετικών χρήσεων και δραστηριοτήτων, ώστε η ανάπτυξη να γίνεται με σαφείς κανόνες και ισορροπία στον χώρο.

Tο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχωρά, για πρώτη φορά παράλληλα και συντονισμένα, στην αναθεώρηση Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων, ώστε να διασφαλιστεί η μεταξύ τους εναρμόνιση και η αποφυγή αντικρουόμενων κατευθύνσεων και χρήσεων γης.

Στο πλαίσιο αυτό, το νέο ΕΧΠ για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα λαμβάνει υπόψη:

• τη φυσιογνωμία κάθε περιοχής,
• τις τουριστικές δραστηριότητες,
• την προστασία του περιβάλλοντος,
• τις παραγωγικές ανάγκες,
• και τις λοιπές χρήσεις γης.

Στόχος είναι ένα πιο συνεκτικό και οργανωμένο μοντέλο χωρικής ανάπτυξης, που αποφεύγει τη λογική της άναρχης ή ασύμβατης εγκατάστασης δραστηριοτήτων.

Τι θα ισχύσει για τα νησιά;

Ο νησιωτικός χώρος παρουσιάζει ιδιαίτερη περιβαλλοντική και χωρική ευαισθησία, αλλά και ειδικές ανάγκες που συνδέονται με τον εφοδιασμό και την τοπική οικονομία. Για τον λόγο αυτό, το νέο ΕΧΠ δίνει ιδιαίτερη έμφαση:

• στην προστασία της φυσιογνωμίας των νησιών,
• στην αποφυγή ασύμβατων χρήσεων και
• στην κάλυψη βασικών παραγωγικών και εφοδιαστικών αναγκών, με όρους χωρικής και περιβαλλοντικής συμβατότητας.

Το ΕΧΠ εξειδικεύεται μόνο στις μεγάλες επενδύσεις και επιχειρήσεις;

Το νέο ΕΧΠ αφορά συνολικά την οργάνωση της παραγωγικής δραστηριότητας και της εφοδιαστικής αλυσίδας στον εθνικό χώρο.

Το Πλαίσιο καλύπτει μεγάλες βιομηχανικές επενδύσεις, μικρομεσαίες μεταποιητικές επιχειρήσεις, αγροδιατροφικές δραστηριότητες, logistics, οργανωμένους υποδοχείς, αλλά και υφιστάμενες συγκεντρώσεις παραγωγικών δραστηριοτήτων.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, η οποία αποτελεί βασικό τμήμα της ελληνικής παραγωγικής βάσης και της περιφερειακής οικονομίας.

Βασική επιδίωξη είναι η ύπαρξη σαφέστερων και πιο συνεκτικών κανόνων χωρικής οργάνωσης για το σύνολο της παραγωγικής οικονομίας, με μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου, καλύτερη περιβαλλοντική οργάνωση και πιο οργανωμένο πλαίσιο ανάπτυξης.

Ποια είναι η προστιθέμενη αξία για τον πολίτη και τις τοπικές κοινωνίες;

Το νέο ΕΧΠ επιδιώκει μια πιο οργανωμένη και προβλέψιμη ανάπτυξη της παραγωγικής δραστηριότητας, με σαφέστερους χωρικούς κανόνες και προστασία περιοχών λόγω φυσικού περιβάλλοντος ή κοινωνικοοικονομικών δεδομένων.

Η βασική κατεύθυνση του πλαισίου είναι η ενίσχυση οργανωμένων μορφών χωροθέτησης, αντί της διάσπαρτης και αποσπασματικής εγκατάστασης δραστηριοτήτων.

Στόχος είναι η μείωση των συγκρούσεων χρήσεων, η καλύτερη περιβαλλοντική οργάνωση, η προστασία της φυσιογνωμίας των περιοχών και η δημιουργία σαφέστερων κανόνων για πολίτες, επιχειρήσεις και τοπικές κοινωνίες.

Στο πλαίσιο αυτό, το νέο ΕΧΠ και η οικεία Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων τίθενται σε δημόσια διαβούλευση για 35 ημέρες, με στόχο τη συμμετοχή πολιτών, φορέων και τοπικών κοινωνιών στη διαδικασία διαμόρφωσης του τελικού σχεδιασμού.

Μια νέα πραγματικότητα διαμορφώνεται στην ελληνική οικοδομή, καθώς τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2025 αποκαλύπτουν ότι η δραστηριότητα στον κλάδο δεν μετριέται πλέον μόνο με τον αριθμό των οικοδομικών αδειών. Αντίθετα, το βάρος μετατοπίζεται σε μεγαλύτερες αναπτύξεις, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, κέντρα logistics και data centers, τα οποία αναδιαμορφώνουν τον χάρτη των επενδύσεων και της δόμησης σε ολόκληρη τη χώρα.

Σε πρώτη ανάγνωση, τα στοιχεία δείχνουν σημαντική υποχώρηση της οικοδομικής δραστηριότητας. Οι νέες οικοδομικές άδειες που εκδόθηκαν το 2025 ανήλθαν σε 16.375, έναντι 30.992 το 2024, καταγράφοντας πτώση κατά 47,1%. Ωστόσο, η εικόνα διαφοροποιείται αισθητά όταν εξετάζεται το μέγεθος των έργων. Τα τετραγωνικά μέτρα που αντιστοιχούν στις άδειες αυτές περιορίστηκαν στα 6,42 εκατ. τετραγωνικά μέτρα από 7,28 εκατ. τετραγωνικά μέτρα το προηγούμενο έτος, γεγονός που μεταφράζεται σε μείωση μόλις 11,8%.

Η διαφορά αυτή υποδηλώνει ότι οι άδειες που εκδίδονται αφορούν κατά κανόνα μεγαλύτερες κατασκευές και επενδύσεις υψηλότερου προϋπολογισμού. Με άλλα λόγια, μπορεί να εκδίδονται λιγότερες άδειες, αλλά τα έργα που υλοποιούνται είναι σημαντικά μεγαλύτερα σε κλίμακα.

Σε περιφερειακό επίπεδο, η Αττική εξακολουθεί να αποτελεί τον αδιαμφισβήτητο πυρήνα της οικοδομικής δραστηριότητας της χώρας. Μάλιστα, σε αντίθεση με την πανελλαδική τάση, κατέγραψε αύξηση τόσο στον αριθμό των αδειών όσο και στα τετραγωνικά μέτρα νέας δόμησης. Οι νέες άδειες αυξήθηκαν κατά 17%, ενώ τα τετραγωνικά ενισχύθηκαν κατά 5,8%, επιβεβαιώνοντας ότι το λεκανοπέδιο εξακολουθεί να συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων στην αγορά ακινήτων.

Ακολουθούν η Κεντρική Μακεδονία, η Κρήτη, το Νότιο Αιγαίο, τα Ιόνια Νησιά και η Πελοπόννησος, η οποία κατέγραψε τη μεγαλύτερη ετήσια άνοδο, με αύξηση 34% στις άδειες και 37% στα τετραγωνικά μέτρα.

Data Centers και logistics φέρνουν στο προσκήνιο νέες περιοχές ανάπτυξης

Η μεγάλη έκπληξη του 2025 προέρχεται από τις βιομηχανικές περιοχές της χώρας. Σε επίπεδο δήμων καταγράφεται μια θεαματική ανατροπή σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, καθώς περιοχές που μέχρι πρόσφατα δεν συγκαταλέγονταν στους πρωταγωνιστές της αγοράς βρέθηκαν στην κορυφή της λίστας.

Ο Ασπρόπυργος αναδείχθηκε πρώτος πανελλαδικά με περισσότερα από 161.000 τετραγωνικά μέτρα νέας δόμησης. Ακολούθησαν ο Πειραιάς, ο δήμος Δέλτα στη Θεσσαλονίκη και η Τανάγρα Βοιωτίας. Το κοινό χαρακτηριστικό των περιοχών αυτών είναι ότι φιλοξενούν ή πρόκειται να φιλοξενήσουν σημαντικές επενδύσεις σε αποθηκευτικούς χώρους, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, κέντρα διανομής και κέντρα δεδομένων.

Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τη μετατόπιση μέρους της οικοδομικής δραστηριότητας προς τις παραγωγικές και τεχνολογικές υποδομές, έναν τομέα που αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για την ελληνική οικονομία.

Ο δήμος Αθηναίων παρέμεινε μεταξύ των περιοχών με τη μεγαλύτερη οικοδομική δραστηριότητα, ωστόσο η εικόνα παρουσιάζει ενδιαφέρον. Παρά την αύξηση του αριθμού των αδειών κατά 7%, τα συνολικά τετραγωνικά μέτρα μειώθηκαν κατά 22%.

Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η ανάπτυξη στο κέντρο της πρωτεύουσας συνεχίζεται, αλλά επικεντρώνεται περισσότερο σε μικρότερες αναπτύξεις, ανακαινίσεις, προσθήκες και επαναχρήσεις υφιστάμενων κτιρίων παρά σε μεγάλα οικοδομικά συγκροτήματα.

Πέρα από την Αθήνα, τον Πειραιά και τον Ασπρόπυργο, σημαντική δραστηριότητα καταγράφηκε σε μια σειρά περιοχών που συγκεντρώνουν έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον.

Το Κορωπί βρέθηκε μεταξύ των δήμων με τα περισσότερα νέα τετραγωνικά, ενώ ιδιαίτερα υψηλές επιδόσεις σημείωσε και ο Δήμος Ελληνικού – Αργυρούπολης. Η περίπτωση του Ελληνικού ξεχωρίζει, καθώς ένας σχετικά περιορισμένος αριθμός αδειών αντιστοιχεί σε πολύ μεγάλο όγκο νέας δόμησης, στοιχείο που συνδέεται άμεσα με τη μεγάλη αστική ανάπλαση στο πρώην αεροδρόμιο.

Σημαντική οικοδομική δραστηριότητα καταγράφηκε επίσης στη Νίκαια – Άγιο Ιωάννη Ρέντη, στη Βάρη – Βούλα – Βουλιαγμένη, στην Παλλήνη, στην Καλλιθέα, στα Σπάτα, στον Άλιμο, στις Αχαρνές και στην Κηφισιά, αποδεικνύοντας ότι η ανάπτυξη διαχέεται πλέον σε ολόκληρο το λεκανοπέδιο.

«Πατούν φρένο» οι Κυκλάδες μετά από χρόνια οικοδομικής έκρηξης

Την ίδια στιγμή, στις Κυκλάδες διαφαίνονται τα πρώτα σημάδια επιβράδυνσης μετά από μια πολυετή περίοδο εντυπωσιακής ανάπτυξης. Στα περισσότερα νησιά η οικοδομική δραστηριότητα υποχώρησε το 2025, αν και η Μύκονος, η Σαντορίνη και η Τήνος κατέγραψαν αύξηση στον αριθμό των νέων αδειών.

Η Πάρος διατήρησε την πρώτη θέση ως προς τα νέα τετραγωνικά μέτρα δόμησης, παρά τη σημαντική μείωση σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Ακολούθησαν η Σαντορίνη, η Νάξος, η Μήλος και η Αντίπαρος, ενώ αξιοσημείωτη παραμένει η περίπτωση του Κουφονησίου, όπου η οικοδομική δραστηριότητα εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα υψηλή σε σχέση με το μικρό μέγεθος του νησιού.

Παρά τη σχετική κάμψη του 2025, τα σωρευτικά στοιχεία της περιόδου 2018-2025 αποτυπώνουν το μέγεθος της οικοδομικής έκρηξης που γνώρισαν οι Κυκλάδες. Μέσα σε οκτώ χρόνια, στη Σαντορίνη προστέθηκαν σχεδόν 600.000 τετραγωνικά μέτρα νέας δόμησης, στην Πάρο περισσότερα από 520.000 τετραγωνικά, ενώ ιδιαίτερα υψηλές επιδόσεις κατέγραψαν η Νάξος, οι Μικρές Κυκλάδες και η Μύκονος.

Οι αριθμοί αυτοί αποκαλύπτουν τη βαθιά μεταβολή που έχει συντελεστεί στο οικιστικό και τουριστικό αποτύπωμα των νησιών μετά το τέλος της οικονομικής κρίσης και την είσοδο σημαντικών επενδυτικών κεφαλαίων στην αγορά ακινήτων.

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι η ελληνική οικοδομή βρίσκεται σε φάση μετάβασης. Η αγορά δεν κινείται πλέον αποκλειστικά από την κατοικία και τον τουρισμό, αλλά ολοένα και περισσότερο από έργα υποδομών, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, logistics και τεχνολογικές επενδύσεις.

Η άνοδος περιοχών όπως ο Ασπρόπυργος, η Σίνδος και η Τανάγρα, σε συνδυασμό με την επιβράδυνση που εμφανίζουν ορισμένες ώριμες τουριστικές αγορές, αποτυπώνει τη διαμόρφωση ενός νέου αναπτυξιακού χάρτη. Πρόκειται για μια τάση που αναμένεται να επηρεάσει καθοριστικά τόσο την αγορά ακινήτων όσο και τη γεωγραφία των επενδύσεων τα επόμενα χρόνια.

Με την δημοσίευση στο ΦΕΚ 3058/Β'/02.06.2026 η υπ' αρίθμ. 86272 ΕΞ 2026 ΚΥΑ με τίτλο: Όροι, προϋποθέσεις και διαδικασία υλοποίησης της δράσης «Ανακαίνιση Κατοικίας», καθορίστηκαν οι λεπτομέρειες για την υλοποίηση του προγράμματος.

Επιλέξιμες δαπάνες και ποσά επιχορήγησης

Το Άρθρο 6 ορίζει τις επιλέξιμες δαπάνες και τα ποσά επιχορήγησης

1. Ως επιλέξιμες δαπάνες στο πλαίσιο της δράσης ορίζονται οι ακόλουθες:

α) Δαπάνες για εργασίες ανακαίνισης και επισκευής της επιλέξιμης κατοικίας.

β) Δαπάνες για εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης.

γ) Δαπάνες για αγορά προϊόντων και υλικών, που είναι απαραίτητα για τις εργασίες, που περιγράφονται στις περ. α) και β).

Η επιλεξιμότητα των δαπανών καλύπτει και τον αναλογούντα ΦΠΑ. Η εξειδίκευση του είδους παρεμβάσεων και η αναλυτική περιγραφή τους θα γίνει στον Οδηγό Εφαρμογής της δράσης.

2. Ως επιλέξιμος προϋπολογισμός παρεμβάσεων νοείται το άθροισμα του κόστους των επιμέρους επιλέξιμων δαπανών, που περιλαμβάνονται στο Σχέδιο Παρεμβάσεων του ωφελούμενου και αντιστοιχούν σε παρεμβάσεις της παρ. 1, όπως αυτές θα εξειδικευτούν περαιτέρω στον Οδηγό Εφαρμογής της Δράσης. 

3. Η υλοποίηση παρεμβάσεων και των αντίστοιχων δαπανών, τόσο για ανακαίνιση όσο και για ενεργειακή αναβάθμιση, είναι υποχρεωτική και πρέπει να πληροί σωρευτικά τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

α) Οι εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης θα πρέπει να οδηγούν σε αναβάθμιση της κατοικίας κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία, σε σχέση με την κατάταξη στο ΠΕΑ που έχει εκδοθεί πριν την υλοποίησή τους.

β) Οι δαπάνες για τις εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης ανέρχονται κατ’ ελάχιστον σε ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%) του επιλέξιμου προϋπολογισμού παρεμβάσεων του έργου και ως μέγιστο ποσοστό το σαράντα τοις εκατό (40%), συμπεριλαμβανομένης της δημόσιας δαπάνης και της αναλογούσας ιδιωτικής συμμετοχής,

4. Το ποσό της επιχορήγησης για τις επιλέξιμες παρεμβάσεις υπολογίζεται ως το γινόμενο του επιλέξιμου προϋπολογισμού παρεμβάσεων επί το κατά περίπτωση εφαρμοζόμενο ποσοστό επιχορήγησης. Σε κάθε περίπτωση, το ποσό της επιχορήγησης παρεμβάσεων δεν δύναται να υπερβαίνει το ποσό των τριακοσίων ευρώ (300 €), συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, ανά τετραγωνικό μέτρο κύριων χώρων επιλέξιμης κατοικίας (κατ’ επέκταση το μέγιστο ποσό επιχορήγησης μπορεί να ανέλθει σε έως τριάντα έξι χιλιάδες ευρώ -36.000 € -συμπεριλαμβανομένου του αναλογούντος ΦΠΑ, για κατοικία 120 τ.μ.).

5. Επιπλέον του ποσού επιχορήγησης της παρ. 4, καλύπτονται από τη δράση λοιπές δαπάνες σε ποσοστό εκατό τοις εκατό (100%), υπό την προϋπόθεση του επιτυχούς ελέγχου της δήλωσης πιστοποίησης για την ολοκλήρωση του Έργου. Ως λοιπές δαπάνες νοούνται οι δαπάνες για αμοιβές μηχανικών-τεχνικών συμβούλων έργου για τη σύνταξη του σχεδίου παρεμβάσεων, οι δαπάνες για την έκδοση απαιτούμενων αδειών, την έκδοση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου, τη διενέργεια των απαιτούμενων ενεργειακών επιθεωρήσεων και την έκδοση των σχετικών Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης, καθώς και για τον έλεγχο ολοκλήρωσης του έργου από Ελεγκτή Δόμησης. Οι λοιπές δαπάνες αυτές μπορούν να ανέλθουν κατά μέγιστο έως του συνολικού ποσού 2.500€ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), και ο ακριβής τρόπος υπολογισμού τους στα επιμέρους στοιχεία θα περιγραφεί στον Οδηγό Εφαρμογής της Δράσης.

6. Οι δαπάνες της δράσης είναι επιλέξιμες από την ημερομηνία, που θα οριστεί στον Οδηγό Εφαρμογής της Δράσης. Κατ’ εξαίρεση, δύνανται να είναι επιλέξιμες και δαπάνες της παρ. 5, που προηγούνται της υποβολής της Αίτησης Χρηματοδότησης, εφόσον προβλέπονται ρητά στον Οδηγό Εφαρμογής της Δράσης και έχουν υλοποιηθεί σε χρονικό διάστημα προ της υποβολής της Αίτησης Χρηματοδότησης, που θα προβλεφθεί σε αυτόν.

7. Οι δαπάνες τεκμηριώνονται πλήρως και συνδέονται με τα αντίστοιχα παραστατικά μέσω του πληροφοριακού συστήματος της δράσης, κατά τρόπο που διασφαλίζει την πληρότητα, τη νομιμότητα και την ιχνηλασιμότητα.

Γεωγραφική Κατανομή Πόρων ανά Περιφέρεια

 Ο προϋπολογισμός της δράσης έχει οριστεί ανά Περιφέρεια με συγκεκριμένα κριτήρια, που αναφέρονται στον Ειδικό Στόχο 2.11 του Κανονισμού του ΕΤΠΑ (σύνολο πόρων Περιφερειακών Προγραμμάτων και Προτεραιότητας 11 Προγράμματος ΠΕΚΑ ) και στον Ειδικό Στόχο 2.1 του Κανονισμού του ΕΤΠΑ (Προτεραιότητα 01 Προγράμματος ΠΕΚΑ) αντίστοιχα. 

Η κατανομή του προϋπολογισμού της δράσης θα γίνει ανά Περιφέρεια, και κατηγορία επιλέξιμης κατοικίας, σύμφωνα με τους πίνακες που ακολουθούν:

 Στην καινούργια Δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας» ορίζονται αναλυτικά στοιχεία σχετικά με τις μακροχρόνιες δεσμεύσεις και τους περιορισμούς που θα πρέπει να εφαρμόσουν οι δικαιούχοι του Προγράμματος καθώς στόχο έχουν την αύξηση της προσφοράς κατάλληλων και ποιοτικών κατοικιών προς ιδιοκατοίκηση ή εκμίσθωση, η οποία θα συνδράμει στην αποκλιμάκωση της ραγδαίας αύξησης του κόστους στέγασης και συντήρησης της κατοικίας

Συγκεκριμένα σύμφωνα με το άρθρο 5 ισχύουν τα εξής:

1. Σε συμμόρφωση με το άρθρο 65 του Κανονισμού (ΕΕ) 1060/2021, οι ωφελούμενοι για χρονικό διάστημα τουλάχιστον πέντε (5) ετών από την ολοκλήρωση του επιχορηγούμενου έργου οφείλουν να διατηρούν τη χρήση της κατοικίας, σύμφωνα με τους σκοπούς της δράσης από την οποία ενισχύθηκαν, δηλαδή: α) σε περίπτωση κλειστής κατοικίας, είτε για εκμίσθωση, είτε για ιδιοκατοίκηση και β) σε περίπτωση ανοιχτής κατοικίας, για ιδιοκατοίκηση.

2. Ειδικά για τις ενισχυόμενες κατοικίες, που διατίθενται προς μακροχρόνια μίσθωση, ισχύουν σωρευτικά οι ακόλουθοι όροι: α) Η κατοικία θα πρέπει να εκμισθώνεται και να δηλώνεται στην ΑΑΔΕ ως χρήση κύριας κατοικίας για τουλάχιστον πέντε (5) έτη από την ολοκλήρωση του έργου. Για τον σκοπό αυτό μπορούν να συνάπτονται μία (1) ή διαδοχικές συμβάσεις μίσθωσης με ένα (1) ή περισσότερα φυσικά πρόσωπα. Μεταξύ διαδοχικών συμβάσεων μίσθωσης, επιτρέπεται να μεσολαβεί χρονικό διάστημα μη εκμίσθωσης, το οποίο για το σύνολο της πενταετίας δεν μπορεί να υπερβαίνει τους 11 μήνες, ενώ σε περίπτωση υπέρβασης το διάστημα τήρησης του όρου θα επεκτείνεται κατ’ αναλογία αυτόματα, β) στην υπό την περίπτωση α) ανωτέρω απαιτούμενη υποχρεωτική πενταετούς διάρκειας μίσθωση προβλέπεται υποχρεωτικά σταθερό μίσθωμα για τα πρώτα τρία (3) έτη τουλάχιστον, ανεξαρτήτως του αριθμού διαδοχικών μισθώσεων, με το ύψος του μισθώματος να παραμένει αμετάβλητο ή χαμηλότερο, γ) για χρονικό διάστημα πέντε (5) ετών από την ολοκλήρωση της επένδυσης απαγορεύονται: γα) η εγγραφή της κατοικίας στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής και η διάθεσή της για βραχυχρόνια μίσθωση, για οποιοδήποτε χρονικό διάστημα του έτους, γβ) η εκμίσθωση της κατοικίας σε νομικό πρόσωπο ή σε φυσικό πρόσωπο για χρήση επαγγελματικής στέγης, γγ) η υπεκμίσθωση ή η παραχώρηση χρήσης του ακινήτου.

3. Κατοικίες που έχουν ενταχθεί στην κατηγορία κλειστών κατοικιών προς ιδιοκατοίκηση δύνανται, να μεταπέσουν στην κατηγορία προς μακροχρόνια μίσθωση. Στην περίπτωση αυτή, ο ωφελούμενος υποχρεούται να τηρήσει τους όρους, που ισχύουν για τις κατοικίες, που διατίθενται προς μακροχρόνια μίσθωση, για χρονικό διάστημα ίσο με το υπόλοιπο της πενταετούς περιόδου δέσμευσης, αφαιρώντας δηλαδή, το χρονικό διάστημα της ιδιοκατοίκησης.

4. Κατά τη διάρκεια της περιόδου που ορίζεται στην παρ. 1, η μεταβίβαση της ενισχυθείσας κατοικίας επιφέρει την επιστροφή του συνόλου των χρημάτων της επιχορήγησης.

5. Σε περίπτωση μίσθωσης της κατοικίας, ο ωφελούμενος εμφανίζεται υποχρεωτικά ως εκμισθωτής στο πληροφοριακό σύστημα της ΑΑΔΕ για την ενισχυόμενη κατοικία και δηλώνει ο ίδιος τα σχετικά εισοδήματα από τη μίσθωση.

6. Η συμμόρφωση των ωφελούμενων με τις μακροχρόνιες υποχρεώσεις παρακολουθείται από το ΤΕΕ μέσω αυτοματοποιημένων και διασταυρωτικών ελέγχων στα σχετικά πληροφοριακά συστήματα, όπως θα προσδιοριστεί στον Οδηγό Εφαρμογής της Δράσης.

7. Σε περίπτωση διαπίστωσης παράβασης των υποχρεώσεων του παρόντος άρθρου, εφαρμόζεται διαδικασία ανάκτησης της καταβληθείσας επιχορήγησης, αναλογικά με το χρονικό διάστημα μη συμμόρφωσης, σύμφωνα με τις διαδικασίες του ΣΔΕ και το άρθρο 16.

8. Σε περίπτωση θανάτου του ωφελούμενου, οι υποχρεώσεις της παρούσας μεταβιβάζονται στους καθολικούς ή ειδικούς διαδόχους, εφόσον αποδέχονται τη συνέχιση των όρων της δράσης.

Επί της Αρχής

• Ο Κώδικας Χωροταξίας-Πολεοδομίας, που κατατέθηκε στη Βουλή των Ελλήνων προς Κύρωση, αποτελεί μια από της σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις στον χώρο του χωρικού σχεδιασμού και της δόμησης, που αποτέλεσε προτεραιότητα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας από το 2020 έως σήμερα [1] και απαντά σε παθογένειες δεκαετιών, με κοινωνική δικαιοσύνη και περιβαλλοντική ευθύνη.
• Πρόκειται για το αποτέλεσμα συγκέντρωσης, συστηματοποίησης και ενοποίησης όλης της ισχύουσας χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας σε έναν Κώδικα, προκειμένου να διευκολυνθούν η Διοίκηση και οι πολίτες στην ορθή και ταχεία γνώση και εφαρμογή της νομοθεσίας αυτής.
• Έτσι, τόσο ο τεχνικός και νομικός κόσμος όσο και η διοίκηση και ο κάθε πολίτης, θα έχουν πρόσβαση σε έναν Κώδικα, ένα πολυδιάστατο και συνεκτικό εργαλείο, που υποκαθιστά της διάσπαρτες ρυθμίσεις που οδηγούσαν σε ανασφάλεια δικαίου ή ακόμα και αντίθετες ερμηνείες.
• Δεν πρόκειται για μία τεχνική – γραφειοκρατική διαδικασία, αλλά για ένα τιτάνιο επιστημονικό έργο κορυφαίας Επιτροπής, που απαίτησε έξι και πλέον χρόνια για να συγκεντρώσει, καταγράψει και ερμηνεύσει σειρά διατάξεων.
• Με τον Κώδικα όχι μόνο ενοποιούνται και αναδιαρθρώνονται τα νομοθετήματα, αλλά και απαλείφονται καταργημένες ή ατελέσφορες διατάξεις, απλοποιούνται τα νομοθετικά κείμενα μέσω επαναδιατύπωσης, σε πολλές περιπτώσεις, σε απλή, δημοτική και σαφή γλώσσα για καλύτερη κατανόηση και αποφυγή παρερμηνειών, ενώ επικαιροποιούνται τα αρμόδια όργανα, ορισμένα εκ των οποίων είχαν μεταβληθεί πολλάκις εντός της μέχρι και άνω των 100 ετών ισχύος διατάξεων που περιελήφθησαν στον Κώδικα.
• Ο Κώδικας δεν εισάγει νέους κανόνες δικαίου, αλλά περιλαμβάνει κωδικοποιημένο ό,τι ήδη ισχύει.
• Η πολυνομία και ο κατακερματισμός δημιουργούν αβεβαιότητα, γραφειοκρατία και άνιση πρόσβαση στην πληροφορία – δηλαδή, ευνοούν τους λίγους. Η κωδικοποίηση, η απλούστευση και η διαφάνεια υπηρετούν τους πολλούς. Ενισχύεται η Δημοκρατία του χώρου.
• Ο Κώδικας θα αποτελέσει μια θεσμική παρακαταθήκη, καθώς στο εξής κάθε επόμενη μεταρρύθμιση θα ενσωματώνεται στην ηλεκτρονική του βάση.

Επί της διαδικασίας

• Με την κατάθεση στη Βουλή του Κώδικα Χωροταξίας-Πολεοδομίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ολοκληρώνεται ένα σύνθετο και δύσκολο έργο, για την ολοκλήρωση του οποίου απαιτήθηκε τακτική επεξεργασία 6 και πλέον ετών.
• Ο Κώδικας Καταρτίστηκε από Ειδική Επιτροπή μελών εγνωσμένου κύρους στο αντικείμενο της πολεοδομικής και χωροταξικής νομοθεσίας (επίτιμος Πρόεδρος του ΣτΕ κ. Μενουδάκος, λειτουργοί του ΣτΕ και του ΝΣΚ, Καθηγητές ΑΕΙ, δικηγόροι, επιστήμονες εξειδικευμένοι σε θέματα χωροταξίας και πολεοδομίας και προϊστάμενοι Διευθύνσεων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας).
• Συγκεντρώθηκαν σε έναν Κώδικα 477 άρθρων ισχύουσες ρυθμίσεις γενικής χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας άνω των 180 νομοθετημάτων που εκτείνονται χρονικά από το 1923 έως σήμερα.
• Ο Κώδικας συζητείται στη Βουλή με τη διαδικασία του άρθρου 111 ΚτΒ, σε μία συνεδρίαση της Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου και στη συνέχεια εισάγεται στην Ολομέλεια.

Δομή του Κώδικα

• Κώδικας διαρθρώνεται σε εννέα μέρη, ως εξής:

α) Το Μέρος Α’, υπό τον τίτλο «Χωρικός Σχεδιασμός», περιλαμβάνει τους κανόνες του χωρικού σχεδιασμού και διακρίνεται σε επτά τμήματα που αφορούν τις βασικές έννοιες και τη διάρθρωση του συστήματος χωρικού σχεδιασμού, τον χωροταξικό σχεδιασμό, τον πολεοδομικό σχεδιασμό και τις σχετικές εξουσιοδοτικές και μεταβατικές διατάξεις, τον σχεδιασμό με ενεργό πολεοδομία ή αστικό αναδασμό, τον σχεδιασμό και την πολεοδόμηση κατά το ν.δ. της 17.7/16.8/1923, καθώς και τις ειδικές περιπτώσεις πολεοδόμησης, μεταξύ των οποίων την πολεοδόμηση οικισμών που έχουν δημιουργηθεί μέχρι τις 14.3.1983, την πολεοδόμηση περιοχών δεύτερης κατοικίας και τις Περιοχές Περιβαλλοντικής Αναβάθμισης και Ιδιωτικής Πολεοδόμησης (Π.Π.Α.Ι.Π.).

β) Το Μέρος Β’, υπό τον τίτλο «Αστικές Αναπλάσεις και Πολεοδομικοί Μηχανισμοί», διακρίνεται σε δύο τμήματα που αφορούν αφ΄ενός τους κανόνες των αστικών αναπλάσεων και λοιπές συναφείς ρυθμίσεις, αφ’ ετέρου τους πολεοδομικούς μηχανισμούς (δικαίωμα προτίμησης, δράσεις περιβαλλοντικής και πολεοδομικής εξισορρόπησης, μεταφορά συντελεστή δόμησης, ζώνες ειδικής ενίσχυσης και ειδικών κινήτρων, ενοποίηση ακάλυπτων χώρων και παραχώρηση σε κοινή χρήση και σχετικές εξουσιοδοτικές διατάξεις).

γ) Το Μέρος Γ’, υπό τον τίτλο «Εφαρμογή Πολεοδομικών Σχεδίων», διακρίνεται σε τέσσερα  τμήματα που αφορούν αντιστοίχως την εισφορά σε γη και χρήμα και την πράξη εφαρμογής, την τακτοποίηση και την προσκύρωση οικοπέδων, τις απαλλοτριώσεις για την εφαρμογή των πολεοδομικών σχεδίων και τους κοινόχρηστους χώρους σε σχέδια πόλεως εγκεκριμένα με επίσπευση των ιδιοκτητών.

δ) Το Μέρος Δ’, υπό τον τίτλο «Κανόνες δόμησης και χρήσης», περιλαμβάνει τους κανόνες για τη δόμηση και τη χρήση των οικοπέδων και γηπέδων και διακρίνεται σε επτά τμήματα που αφορούν αντιστοίχως τους γενικούς κανόνες δόμησης, τη δόμηση σε οικισμούς που στερούνται πολεοδομικού σχεδίου με πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων, περιλαμβανομένων και των προϋφιστάμενων του 1923, την εκτός σχεδίου δόμηση, τις Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου (ΖΟΕ), τις απαγορεύσεις κατάτμησης ακινήτων, τις χρήσεις γης και τη δόμηση στις ακτές.

ε) Το Μέρος Ε’, που τιτλοφορείται «Πλαίσιο Δόμησης», διακρίνεται σε τέσσερα Τμήματα που περιλαμβάνουν αντιστοίχως τους κανόνες περί οικοδομικών αδειών, δομικών εργασιών σε ρυμοτομούμενα ακίνητα, ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου-αυτοτελούς διηρημένης ιδιοκτησίας και ελέγχου της δόμησης.

στ) Το Μέρος ΣΤ’, υπό τον τίτλο «Αντιμετώπιση αυθαίρετης δόμησης και υπερβάσεων δόμησης», αποτελείται από τρία τμήματα που περιλαμβάνουν αντιστοίχως τους κανόνες για την αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης, την αυστηροποίηση του σχετικού νομικού πλαισίου, και τους κανόνες για τις υπερβάσεις δόμησης και αλλαγές χρήσης του ν. 3843/2010.

ζ) Το Μέρος Ζ’ περιλαμβάνει τους κανόνες που ρυθμίζουν τις επικίνδυνες οικοδομές.

η) Το Μέρος Η’ περιλαμβάνει ρυθμίσεις αστικής πολιτικής και εθνικών στρατηγικών σε τομείς όπως η αστική ανθεκτικότητα, η διαχείριση του οικιστικού αποθέματος, η προσβασιμότητα και η κλιματική αλλαγή.

θ) Το Μέρος Θ’, τέλος, περιλαμβάνει επτά τμήματα με τους κανόνες που αφορούν αντιστοίχως, τα συλλογικά όργανα του χωροταξικού σχεδιασμού, τα συλλογικά όργανα του πολεοδομικού σχεδιασμού, τα Αρχιτεκτονικά Συμβούλια, τις επιτροπές προσβασιμότητας, τις επιτροπές αυθαιρέτων, καθώς και μεταβατικές ρυθμίσεις και τους πιστοποιημένους αξιολογητές και το ηλεκτρονικό μητρώο χωρικών μελετών.

• Στα παραρτήματα αυτού ο χρήστης του Κώδικα μπορεί εύκολα να αναζητήσει σε ποιο άρθρο κωδικοποιήθηκε μια διάταξη ή ποια άρθρα κωδικοποιεί μια διάταξη του Κώδικα.
• Ο Κώδικας αυτός, σε αντίθεση με τον προγενέστερο Κώδικα Βασικής Πολεοδομικής Νομοθεσίας (Κ.Β.Π.Ν.) του 1999, αναμένεται να παραμένει επίκαιρος στο διηνεκές, καθότι οι μελλοντικές πολεοδομικές και χωροταξικές διατάξεις θα ενσωματώνονται σε αυτόν μέσω της τροποποίησης, συμπλήρωσης ή κατάργησης άρθρων του.
• Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί ότι άμεσα θα τεθεί σε λειτουργία η νέα ηλεκτρονική βάση νομικών δεδομένων στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία θα φιλοξενεί τον Κώδικα. Στη βάση αυτή κάθε πολίτης θα έχει άμεσα και δωρεάν πρόσβαση στις διαρκώς επικαιροποιούμενες διατάξεις του νέου Κώδικα.

[1] Υπουργών κατά χρονολογική σειρά κ. Χατζηδάκη, κ. Σκρέκα, κ. Σκυλακάκη, κ. Παπασταύρου και Υφυπουργών κ. Οικονόμου, κ. Ταγαράς.

Ερωτήσεις και Απαντήσεις για τον Κώδικα Χωροταξίας – Πολεοδομίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας

1. Τι είναι ο Κώδικας Χωροταξίας – Πολεοδομίας;

Είναι το αποτέλεσμα συγκέντρωσης, συστηματοποίησης και ενοποίησης όλης της ισχύουσας χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας σε έναν Κώδικα, προκειμένου να διευκολυνθούν η Διοίκηση και οι πολίτες στην ορθή και ταχεία γνώση και εφαρμογή της νομοθεσίας αυτής. Πρόκειται για ένα νομοθέτημα που αποτελείται από Πίνακα περιεχομένων, 477 άρθρα γενικής χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας και Παράρτημα Κωδικοποιητικών και Κωδικοποιούμενων Διατάξεων.

2. Ποιους αφορά ο Κώδικας Χωροταξίας – Πολεοδομίας;

Ο Κώδικας Χωροταξίας – Πολεοδομίας αφορά ουσιαστικά όλους όσοι ζουν, εργάζονται ή χρησιμοποιούν τον χώρο στην καθημερινότητά τους. Δηλαδή κατοίκους, επαγγελματίες, επενδυτές, χρήστες υπηρεσιών, αλλά και φορείς όπως δήμους, περιβαλλοντικές οργανώσεις, επαγγελματικούς συλλόγους και επιχειρήσεις. Με απλά λόγια, οι κανόνες για το πώς οργανώνεται και χρησιμοποιείται ο χώρος επηρεάζουν άμεσα όσους εφαρμόζουν το δίκαιο και έμμεσα όλους τους πολίτες.

3. Ποιο πρόβλημα επιλύει ο Κώδικας;

Ο Κώδικας δημιουργήθηκε για να βάλει τάξη στο μέχρι σήμερα πολύπλοκο και συχνά χαοτικό πλαίσιο της χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας.

Για χρόνια, οι σχετικοί κανόνες ήταν σκορπισμένοι σε πολλά διαφορετικά νομοθετήματα, με συνεχείς τροποποιήσεις, επικαλύψεις και ασάφειες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα διαφορετικές ερμηνείες και άνιση εφαρμογή του νόμου, αλλά και μεγάλες καθυστερήσεις για πολίτες, επαγγελματίες και υπηρεσίες.

Ο Κώδικας συγκεντρώνει και οργανώνει όλη αυτή τη νομοθεσία σε ένα ενιαίο και πιο κατανοητό πλαίσιο, σε πιο απλή γλώσσα, ώστε η εφαρμογή των κανόνων να γίνεται ενιαία, με μεγαλύτερη σαφήνεια, ταχύτητα και ασφάλεια για όλους.

4. Ποιος είναι ο στόχος της κωδικοποίησης;

Ο στόχος της κωδικοποίησης είναι να κάνει τη χωροταξική και πολεοδομική νομοθεσία πιο ξεκάθαρη, εύκολα και δωρεάν προσβάσιμη και την εφαρμογή της ενιαία για όλους.

Πιο συγκεκριμένα, ο Κώδικας επιδιώκει:

• ⁠ ⁠να ενισχύσει την ασφάλεια δικαίου, ώστε οι κανόνες να εφαρμόζονται με σαφή και σταθερό τρόπο,
• ⁠ ⁠να διευκολύνει πολίτες και επαγγελματίες στην αναζήτηση και κατανόηση της νομοθεσίας,

να περιορίσει τη γραφειοκρατία και τις καθυστερήσεις,

• ⁠ ⁠να διασφαλίσει ότι οι ίδιοι κανόνες εφαρμόζονται με ενιαίο τρόπο σε όλη τη χώρα,
• ⁠ ⁠και, ως συνέπεια των παραπάνω, να μειωθούν οι αμφισβητήσεις, οι διαφορετικές ερμηνείες και οι υποθέσεις που καταλήγουν στη δικαιοσύνη.

5. Πόσα νομοθετήματα κωδικοποιεί ο Κώδικας;

Στον Κώδικα περιλαμβάνονται διατάξεις 122 νόμων, 29 προεδρικών διαταγμάτων, 15 νομοθετικών διαταγμάτων, 4 βασιλικών διαταγμάτων, 3 αναγκαστικών νόμων, 7 Υπουργικών αποφάσεων, 1 πράξης νομοθετικού περιεχομένου, ήτοι συνολικά 181 νομοθετημάτων, ηλικίας έως και 103 ετών!

6. Πότε ξεκίνησε και πόσο διήρκησε η κατάρτιση του Κώδικα;

Η κατάρτιση του Κώδικα ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2020 και ολοκληρώθηκε το 2026, έπειτα από μια πολυετή διαδικασία συλλογής, επεξεργασίας και συστηματοποίησης της χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας.

7. Ποια η διαφοροποίησή του από τον Κώδικα Βασικής Πολεοδομικής Νομοθεσίας (Κ.Β.Π.Ν.);

Ο Κώδικας Βασικής Πολεοδομικής Νομοθεσίας του 1999 ήταν μια πρώτη προσπάθεια συγκέντρωσης της τότε ισχύουσας νομοθεσίας, όμως δεν επικαιροποιήθηκε ποτέ. Περιλάμβανε διατάξεις που ίσχυαν έως το 1997 και, με τις συνεχείς αλλαγές που ακολούθησαν τα επόμενα χρόνια, γρήγορα ξεπεράστηκε και έχασε την πρακτική του αξία.

Επιπλέον, οι μεταγενέστερες τροποποιήσεις της νομοθεσίας γίνονταν εκτός του ίδιου του Κώδικα, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ξανά κατακερματισμός και σύγχυση. Έτσι, η κωδικοποίηση του 1999 κατέστη σταδιακά ανεπίκαιρη.

Ο νέος Κώδικας διαφοροποιείται γιατί σχεδιάστηκε ως ένα διαρκώς ενημερωνόμενο και «ζωντανό» νομοθετικό εργαλείο. Κάθε νέα αλλαγή στη χωροταξική και πολεοδομική νομοθεσία θα ενσωματώνεται πλέον απευθείας σε αυτόν, ώστε να παραμένει συνεχώς επίκαιρος, ενιαίος και λειτουργικός. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται η συνοχή της νομοθεσίας και αποφεύγεται η επανάληψη του παλιού κατακερματισμού.

8. Ο Κώδικας εισάγει νέο δίκαιο, αλλάζει τις ισχύουσες διατάξεις;

Ο Κώδικας περιλαμβάνει τις ισχύουσες διατάξεις νόμων και κανονιστικών πράξεων που αφορούν τη χωροταξική και πολεοδομική νομοθεσία. Δεν εισάγει, δηλαδή, νέες ρυθμίσεις, αλλά περιλαμβάνει, κωδικοποιημένο, ό,τι ισχύει ήδη.

9. Ποιες νομοθετικές διατάξεις ενσωματώθηκαν στον Κώδικα;

Ο νέος Κώδικας συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο κείμενο σχεδόν το σύνολο της γενικής χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας αρμοδιότητας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Καλύπτει όλο το φάσμα του χωρικού και πολεοδομικού σχεδιασμού: από τον χωρικό σχεδιασμό, τις αστικές αναπλάσεις και την εφαρμογή πολεοδομικών σχεδίων, μέχρι τους κανόνες δόμησης και χρήσης, το πλαίσιο έκδοσης αδειών, την αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης και των υπερβάσεων δόμησης, τις επικίνδυνες οικοδομές, καθώς και ζητήματα αστικής πολιτικής, τομεακών εθνικών στρατηγικών και λειτουργίας συλλογικών οργάνων.

Με τα 477 άρθρα του και τη συστηματική οργάνωση της ύλης, αποτελεί πλέον ένα πλήρες και ενιαίο σημείο αναφοράς για τον τεχνικό και νομικό κόσμο.

Αντίθετα, στον Κώδικα δεν εντάχθηκαν ειδικές νομοθεσίες, όπως οι Βιομηχανικές Περιοχές (ΒΙ.ΠΕ.), οι τουριστικές επιχειρήσεις, τα ΕΣΧΑΣΕ,ΕΣΧΑΔΑ κ.λπ. Οι ρυθμίσεις αυτές παραμένουν ενταγμένες στα ειδικά νομοθετικά τους πλαίσια, ώστε να διατηρείται η συνοχή και η ορθή ερμηνεία τους. Η αποκοπή τους από το ευρύτερο κανονιστικό τους περιβάλλον θα δημιουργούσε ερμηνευτικά προβλήματα και κενά σε επιμέρους νομοθεσίες, όπως εκείνες που αφορούν τουριστικούς λιμένες, επιχειρηματικά πάρκα και άλλες ειδικές μορφές ανάπτυξης.

10. Η κωδικοποίηση περιλαμβάνει σχέδια πόλεων, πολεοδομικές μελέτες ή εγκύκλιες οδηγίες;

Δεν έχουν συμπεριληφθεί στην κωδικοποίηση οι επιμέρους κανονιστικές ή γενικές ατομικές πράξεις (επιμέρους σχέδια πόλεων ή πολεοδομικές μελέτες), για τον λόγο ότι αυτές δεν έχουν γενική, αλλά τοπικά εντοπισμένη εφαρμογή. Και οι πράξεις αυτές θα εξακολουθούν να εφαρμόζονται, και μετά την κύρωση του Κώδικα, όχι μόνον ως προς το ατομικό τους σκέλος (χάραξη οικοδομικών και ρυμοτομικών γραμμών), αλλά και ως προς το κανονιστικό (όροι δόμησης και χρήσεις γης επιμέρους περιοχών). Επίσης, ο Κώδικας δεν περιλαμβάνει εγκύκλιες οδηγίες. Σε κάθε περίπτωση, οι εγκύκλιες οδηγίες που αφορούν στις διατάξεις που κωδικοποιούνται σε αυτών εξακολουθούν να ισχύουν και να εφαρμόζονται.

11. Κωδικοποιούνται διατάξεις που έχουν κριθεί αντισυνταγματικές;

Δεν κωδικοποιούνται διατάξεις που έχουν κριθεί αντισυνταγματικές, αλλά έχουν συμπεριληφθεί στον Κώδικα διατάξεις για τη συνταγματικότητα των οποίων ενδέχεται να γεννώνται αμφιβολίες, εφόσον το ζήτημα δεν έχει κριθεί οριστικώς με δικαστική απόφαση.

12. Πώς θα εντοπίσω σε ποιο άρθρο κωδικοποιήθηκε μια διάταξη;

Στο τέλος του Κώδικα περιλαμβάνεται σε Παράρτημα Χρονολογικός Πίνακας που περιλαμβάνει στην πρώτη στήλη τις κωδικοποιούμενες διατάξεις των νομοθετημάτων κατά χρονολογική σειρά και στη δεύτερη στήλη τις κωδικοποιητικές διατάξεις. Από τον πίνακα αυτό είναι εύκολος ο εντοπισμός του άρθρου στο οποίο κωδικοποιήθηκε μια ρύθμιση.

13. Ποιες διατάξεις καταργούνται με τον Κώδικα;

Από την έναρξη ισχύος του Κώδικα καταργούνται οι κωδικοποιούμενες διατάξεις που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα Α και ειδικότερα στον Πίνακα αντιστοίχισης των κωδικοποιητικών με τις κωδικοποιούμενες διατάξεις που συνοδεύει τον Κώδικα. Συνοπτικά, ό,τι κωδικοποιείται καταργείται και αποτελεί πλέον μέρος του Κώδικα. Ό,τι δεν κωδικοποιείται δεν καταργείται.

14. Από πότε αρχίζει η ισχύς του Κώδικα; Θα υπάρχει μεταβατικό διάστημα κατά το οποίο θα ισχύει ο Κώδικας παράλληλα με άλλα νομοθετήματα;

Η ισχύς του Κώδικα αρχίζει από τη δημοσίευση του σε ΦΕΚ. Δεν προβλέπεται μεταβατικό διάστημα παράλληλης ισχύος του Κώδικα και των νομοθετημάτων που κωδικοποιεί. Ωστόσο, θα βρίσκονται παράλληλα με την ισχύ του Κώδικα οι διατάξεις που δεν κωδικοποιούνται σε αυτόν, π.χ. λόγω του ειδικού τους χαρακτήρα.

15. Πώς μπορώ να αναζητήσω όρους μέσα στον Κώδικα;

Η αναζήτηση όρων πλέον είναι εξαιρετικά εύκολη, καθώς οι ρυθμίσεις από 181 νομοθετήματα συγκεντρώνονται πλέον σε ένα ενιαίο αρχείο.

16. Ο νέος Κώδικας θα είναι προσβάσιμος σε κάθε πολίτη;

Οι πολίτες θα έχουν δωρεάν και άμεση πρόσβαση στον Κώδικα από τη δημοσίευσή του. Το κείμενο θα είναι διαθέσιμο μέσω της ιστοσελίδας του Εθνικού Τυπογραφείου, με αναζήτηση βάσει του αριθμού ΦΕΚ, αλλά κυρίως μέσω της νέας ηλεκτρονικής βάσης νομικών δεδομένων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Για πρώτη φορά δημιουργείται μια σύγχρονη, διαρκώς επικαιροποιούμενη ψηφιακή βάση χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας, η οποία θα συγκεντρώνει σε ένα σημείο το σύνολο του ισχύοντος πλαισίου. Η βάση θα λειτουργεί ως ένα εύχρηστο και διαδραστικό εργαλείο αναζήτησης, με δυνατότητες γρήγορης πλοήγησης και άμεσης πρόσβασης στις ισχύουσες διατάξεις.

Κάθε νέα νομοθετική μεταβολή θα ενσωματώνεται απευθείας στον Κώδικα, ώστε πολίτες, μηχανικοί, νομικοί, επενδυτές και δημόσιες υπηρεσίες να έχουν πάντα πρόσβαση στο ισχύον και ενημερωμένο κείμενο.

17. Πώς καταρτίστηκε ο Κώδικας; 

Ο Κώδικας καταρτίστηκε από Ειδική Επιτροπή με μέλη εγνωσμένου κύρους στο αντικείμενο της πολεοδομικής και χωροταξικής νομοθεσίας. Ειδικότερα, χρέη Προέδρου της Επιτροπής εκτέλεσε ο κ. Μενουδάκος, επίτιμος Πρόεδρος του ΣτΕ, ενώ στην Επιτροπή μετείχαν λειτουργοί του ΣτΕ και του ΝΣΚ, Καθηγητές ΑΕΙ, δικηγόροι, επιστήμονες εξειδικευμένοι σε θέματα χωροταξίας και πολεοδομίας και προϊστάμενοι Διευθύνσεων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Σημαντική υπήρξε επίσης η συμβολή της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας στην προώθηση και ολοκλήρωση του εγχειρήματος, από το 2019 μέχρι σήμερα. Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει στον αείμνηστο Νίκο Ταγαρά, Υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας με αρμοδιότητα τα θέματα χωροταξίας και πολεοδομίας, ο οποίος υποστήριξε καθοριστικά, με συνέπεια και προσωπικό ενδιαφέρον, την προσπάθεια κωδικοποίησης, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην προώθηση και υλοποίηση του εγχειρήματος αυτού.

Eκδόθηκε η πρόσκληση με τίτλο «Ολοκληρωμένη διαχείριση αστικών αποβλήτων για την επίτευξη των μακροπρόθεσμων στόχων ανακύκλωσης και κυκλικής οικονομίας στις Περιφέρειες της χώρας» στο Πρόγραμμα ΕΣΠΑ «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή 2021-2027», με απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κατόπιν συνεργασίας με τον αρμόδιο Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Η νέα Πρόσκληση απευθύνεται στους διαχειριστικά επαρκείς Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦΟΔΣΑ) της χώρας, για τους οποίους έχει εγκριθεί από το ΥΠΕΝ το οικείο Ολιστικό Σχέδιο Χωριστής Συλλογής (ΟΣΧΣ), και έχει ως στόχους:

• τη δημιουργία Μονάδων Ανάκτησης και Ανακύκλωσης (ΜΑΑ) που θα υποδέχονται και θα επεξεργάζονται πρωτίστως ρεύματα αστικών αποβλήτων που συλλέγονται χωριστά και δευτερευόντως υπολειμματικά σύμμεικτα απόβλητα, με σκοπό την ανάκτηση υψηλής ποιότητας υλικών προς ανακύκλωση, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής υψηλής ποιότητας κομπόστ, και εν συνεχεία την ανάκτηση υλικών προς λοιπές εργασίες ανάκτησης, καθώς και την ελαχιστοποίηση των υπολειμμάτων επεξεργασίας προς εδαφική διάθεση,
• την ολοκλήρωση τμηματοποιημένων πράξεων Μονάδων Επεξεργασίας Αποβλήτων (ΜΕΑ) από την Προγραμματική Περίοδο 2014-2020 με τη μετατροπή τους σε ΜΑΑ, καθώς και τη μετατροπή των υφιστάμενων, ολοκληρωμένων, ΜΕΑ σε ΜΑΑ.
• την ολοκλήρωση τμηματοποιημένων έργων ΧΥΤΥ της ΠΠ 2014-2020 εφόσον συνοδεύουν στην ίδια πράξη την αντίστοιχη ΜΕΑ/ΜΑΑ ή ΜΕΒΑ, υπό την προϋπόθεση ότι η διάθεση στους εν λόγω ΧΥΤΥ θα αφορά υπολείμματα επεξεργασίας των αντίστοιχων ΜΑΑ ή/και ΜΕΒΑ.
• την υλοποίηση λοιπών υποστηρικτικών υποδομών που απαιτούνται για την ολοκληρωμένη διαχείριση αστικών αποβλήτων, όπως π.χ. Σταθμών Μεταφόρτωσης.
• την απόκτηση εξοπλισμού χωριστής συλλογής για τα κύρια ρεύματα αστικών αποβλήτων όπως τα βιοαπόβλητα, τα ανακυκλώσιμα, τα πράσινα και τα ογκώδη απόβλητα. (πλην αποβλήτων διευρυμένης ευθύνης παραγωγού).

Για την ένταξη των πράξεων απαιτείται επιβεβαίωση από το ΥΠΕΝ ότι τα έργα συνεισφέρουν στη στοχοθεσία του οικείου Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) και για τον εξοπλισμό χωριστής συλλογής, ότι εμπεριέχεται στο Ολιστικό Σχέδιο Χωριστής Συλλογής, που έχει συνταχθεί από τους ΦΟΔΣΑ για κάθε Περιφέρεια της χώρας.

Η Πρόσκληση έχει συνολικό προϋπολογισμό 480.000.000€ και συγχρηματοδοτείται από το Ταμείο Συνοχής και εθνικούς πόρους.

Η υποβολή των προτάσεων ξεκινά από την επομένη ημέρα της δημοσίευσης της Πρόσκλησης, ενώ η προθεσμία υποβολής λήγει την 30η Απριλίου 2027.

Η υλοποίηση των ανωτέρω υποδομών, συνδυασμένα με τα δίκτυα χωριστής συλλογής διακριτών ρευμάτων αστικών αποβλήτων, θα έχει ως αποτέλεσμα την προώθηση των στόχων ανακύκλωσης σε κάθε Περιφέρεια της χώρας, σύμφωνα με το ισχύον ΕΣΔΑ και τα αντίστοιχα ΠΕΣΔΑ.

Δείτε τα σχετικά αρχεία:

Prosklisi_PEKA_4.6.67.68.193.1._20747_1.0

Sinimmena Prosklisis _PEKA_4.6.67.68.193.1._20747_1.0

Σε νέα πληρωμή δικαιούχων στο «Κινούμαι Ηλεκτρικά ΙΙΙ» προχώρησε το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.

Με την 15η απόφαση έγκρισης πίστωσης, την  Πέμπτη 28 Μαΐου 2026 πιστώθηκε, στους λογαριασμούς 1.066 δικαιούχων του προγράμματος «Κινούμαι Ηλεκτρικά ΙΙΙ», το ποσό των 2.017.873,89 ευρώ. Από αυτά, το ποσό των 1.311.784,86 ευρώ αφορά 858 φυσικά πρόσωπα και το ποσό των 706.089,03 ευρώ αφορά 208 νομικά πρόσωπα. Συνολικά, επιδοτούνται 1.120 ηλεκτρικά οχήματα.

Από την έναρξη του Προγράμματος «Κινούμαι Ηλεκτρικά ΙΙΙ», τον Ιούνιο του 2024, έχουν καταβληθεί ενισχύσεις ύψους 48.809.263,60 ευρώ.

Κατατέθηκε στη Βουλή η κύρωση του Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας, ενός εκτεταμένου νομοθετήματος που συγκεντρώνει και κωδικοποιεί το ισχύον πλαίσιο για τον χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό της χώρας. Από την πρώτη ανάγνωση των διατάξεων προκύπτει ότι οι σημαντικότερες αποφάσεις για την οργάνωση του χώρου εξακολουθούν να λαμβάνονται κυρίως από την κεντρική διοίκηση, χωρίς να απαιτείται η σύμφωνη γνώμη των Δημοτικών Συμβουλίων.

Ο Κώδικας θεσπίζει ένα ιεραρχικό σύστημα χωρικού σχεδιασμού, το οποίο διαρθρώνεται σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Στην κορυφή της πυραμίδας βρίσκονται η Εθνική Χωρική Στρατηγική και τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, ενώ ακολουθούν τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια, τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια και τα Ρυμοτομικά Σχέδια Εφαρμογής. Το ίδιο το άρθρο 2 προβλέπει ότι η σχέση μεταξύ των επιπέδων σχεδιασμού είναι ιεραρχική, με τα κατώτερα σχέδια να οφείλουν να εναρμονίζονται με τις κατευθύνσεις των ανώτερων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η Εθνική Χωρική Στρατηγική του άρθρου 3. Η στρατηγική αυτή εγκρίνεται από το Υπουργικό Συμβούλιο ύστερα από εισήγηση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και δεν προβλέπεται διαδικασία έγκρισης ή σύμφωνης γνώμης των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Αντιθέτως, οι δήμοι αναφέρονται ως φορείς που οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τις κατευθύνσεις της.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων του άρθρου 4. Τα πλαίσια αυτά καθορίζουν κατευθύνσεις για κρίσιμους τομείς όπως η χωρική διάρθρωση παραγωγικών δραστηριοτήτων, τα δίκτυα υποδομών, η προστασία του περιβάλλοντος, οι παράκτιες και νησιωτικές περιοχές, καθώς και μεγάλα έργα εθνικής σημασίας. Η εκπόνησή τους γίνεται υπό την εποπτεία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μέσω επιτροπών στις οποίες συμμετέχουν εκπρόσωποι υπουργείων και κρατικών φορέων, χωρίς να προβλέπεται συμμετοχή ή δικαίωμα συναπόφασης των Δημοτικών Συμβουλίων.

Αντίστοιχη φιλοσοφία διατρέχει και τον πολεοδομικό σχεδιασμό. Σύμφωνα με το άρθρο 2, τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια αποτελούν «υποδοχείς σχεδίων, έργων και προγραμμάτων ανεξαρτήτως διοικητικών ορίων». Η διατύπωση αυτή σημαίνει ότι μπορούν να σχεδιάζονται παρεμβάσεις που υπερβαίνουν τα όρια ενός δήμου ή επηρεάζουν περισσότερες δημοτικές ενότητες χωρίς να τίθεται ως προϋπόθεση η σύμφωνη γνώμη των αντίστοιχων δημοτικών συμβουλίων.

Η δομή του Κώδικα δείχνει επίσης ότι σημαντικά εργαλεία σχεδιασμού, όπως τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια, τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, οι Περιοχές Ειδικών Χωρικών Παρεμβάσεων, οι Ζώνες Ενεργού Πολεοδομίας, οι Ζώνες Αστικού Αναδασμού και οι Ζώνες Ελεγχόμενης Ανάπτυξης, εντάσσονται σε ένα σύστημα όπου τον τελικό λόγο έχουν κατά κανόνα τα αρμόδια υπουργεία και τα κεντρικά συλλογικά όργανα χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού.

Στο τελευταίο μέρος του Κώδικα προβλέπονται μάλιστα συλλογικά όργανα, όπως το Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας, το Κεντρικό Συμβούλιο Χωροταξικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων, τα Περιφερειακά και Κεντρικά Συμβούλια Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων, καθώς και τα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής. Και εδώ, η λήψη αποφάσεων και γνωμοδοτήσεων οργανώνεται κυρίως γύρω από κρατικούς και τεχνικούς φορείς και όχι γύρω από τα αιρετά δημοτικά όργανα.

Η βασική πολιτική συζήτηση που αναμένεται να ανοίξει το επόμενο διάστημα αφορά ακριβώς αυτό το σημείο: κατά πόσο οι τοπικές κοινωνίες και τα Δημοτικά Συμβούλια διαθέτουν ουσιαστικό λόγο στις αποφάσεις που διαμορφώνουν το μέλλον των πόλεων, των οικισμών και των περιοχών τους. Αν και ο νέος Κώδικας επιδιώκει να δημιουργήσει ένα ενιαίο και συνεκτικό σύστημα σχεδιασμού, αρκετοί αυτοδιοικητικοί εκφράζουν ήδη προβληματισμό ότι οι κρίσιμες χωροταξικές και πολεοδομικές επιλογές εξακολουθούν να συγκεντρώνονται σε μεγάλο βαθμό στο κεντρικό κράτος, χωρίς να απαιτείται η σύμφωνη γνώμη των Δημοτικών Συμβουλίων που καλούνται τελικά να διαχειριστούν τις συνέπειες των αποφάσεων αυτών στις τοπικές κοινωνίες.

Δείτε εδώ το νομοσχέδιο

Το ΑΣΕΠ καλεί τους συμμετέχοντες στον πανελλήνιο γραπτό διαγωνισμό της 1Γ/2025 να συμπληρώσουν αιτήσεις για την πλήρωση 4.747 θέσεων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης.

Η προκήρυξη αφορά το Β στάδιο και απευθύνεται στους συμμετέχοντες Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΠΕ) διαφόρων κλάδων/ειδικοτήτων. Δικαίωμα συμμετοχής έχουν οι συμμετέχοντες στον πανελλήνιο γραπτό διαγωνισμό της 1Γ/2025 Πρόσκλησης/Προκήρυξης (Α.Σ.Ε.Π. 14, 15) που έχουν εγγραφεί σε πίνακες βαθμολογίας των κλάδων/ειδικοτήτων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης [Α’ ΣΤΑΔΙΟ].

Η αίτηση συμμετοχής πρέπει να συμπληρωθεί και να υποβληθεί στο Α.Σ.Ε.Π. με τα δικαιολογητικά αποκλειστικά μέσω του διαδικτυακού του τόπου (www.asep.gr). Η ηλεκτρονική αίτηση συμπληρώνεται σύμφωνα με τις ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ-ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΩΝ.

Η προθεσμία υποβολής των ηλεκτρονικών αιτήσεων συμμετοχής και δικαιολογητικών αρχίζει στις 3 Ιουνίου, ημέρα Τετάρτη, και ώρα 08:00, και λήγει στις 17 Ιουνίου 2026, ημέρα Τετάρτη, και ώρα 14:00. 

Οι αριθμός θέσεων των μηχανικών είναι 2.133 όπως παρουσιάζονται παρακάτω αναλυτικά ανά ειδικότητα.

Οι αριθμοί των θέσεων ανά ειδικότητα:

ΠΕ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΙΔ. ΠΕ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ    312

ΠΕ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΙΔ. ΠΕ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ    328

ΠΕ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΙΔ. ΠΕ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ   269

ΠΕ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΙΔ. ΠΕ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ    15

ΠΕ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΙΔ. ΠΕ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΛΙΚΩΝ    2

ΠΕ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΙΔ. ΠΕ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ    12

ΠΕ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΙΔ. ΠΕ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ   3

ΠΕ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΙΔ. ΠΕ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ   1

ΠΕ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΙΔ. ΠΕ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ    8

ΠΕ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΙΔ. ΠΕ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ    44

ΠΕ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΙΔ. ΠΕ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ    51

ΠΕ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΙΔ. ΠΕ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ    1

ΠΕ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΙΔ. ΠΕ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ    339

ΠΕ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΙΔ. ΠΕ ΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ   8

ΠΕ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΙΔ. ΠΕ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ    681

ΠΕ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΙΔ. ΠΕ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ    59

Δείτε αναλυτικά την προκήρυξη: 

Φ.Ε.Κ. Προκήρυξης 2ΓΒ/2026 25/22.05.2026/τ. Α.Σ.Ε.Π.

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανακοινώνει την παράταση της προθεσμίας της διάρκειας υλοποίησης της επένδυσης για τους δικαιούχους του Προγράμματος «Αλλάζω Συσκευή για τις Επιχειρήσεις».

Η προθεσμία διάρκειας υλοποίησης της επένδυσης και υποβολής αιτήματος πληρωμής για κάθε ενταγμένη αίτηση παρατείνεται έως την 30η Ιουνίου 2026.

Λεπτομέρειες για το πρόγραμμα εδώ: https://exoikonomo-epixeiro2023.gov.gr/

Ο ΔΑΠΕΕΠ ολοκλήρωσε σήμερα επιτυχώς τις απαιτούμενες δοκιμές διαβίβασης παραστατικών μέσω παρόχου ηλεκτρονικής τιμολόγησης, στο πλαίσιο συμμόρφωσης με την υπ’ αριθμ. Α.1128/2025 Απόφαση της ΑΑΔΕ, η οποία καθορίζει το πλαίσιο, το χρονοδιάγραμμα και τις προϋποθέσεις για τη σταδιακή εφαρμογή της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης στις συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων (B2B) εντός Ελλάδας.

Στο πλαίσιο αυτό, έως την Παρασκευή 29 Μαΐου 2026 αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί η διαβίβαση των τιμολογίων εκκαθάρισης παραγωγής του μηνός Απριλίου 2026, ενώ αμέσως μετά θα εκκινήσει η διαδικασία καταβολής των σχετικών πληρωμών.

Ο ΔΑΠΕΕΠ συνεχίζει να προσαρμόζει τις λειτουργικές του διαδικασίες στο ισχύον κανονιστικό πλαίσιο, με γνώμονα την εύρυθμη εξυπηρέτηση των παραγωγών και την έγκαιρη διεκπεραίωση των υποχρεώσεών του.

Το Ελληνικό Κτηματολόγιο ανακοίνωσε την επίτευξη ενός ακόμη σημαντικού εθνικού οροσήμου, καθώς με την έναρξη των νέων αναρτήσεων κτηματολογικών στοιχείων το 99% της χώρας διαθέτει πλέον αναρτημένα δεδομένα και Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ).

Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί τη μετάβαση του έργου στην τελική ευθεία ολοκλήρωσής του και επιβεβαιώνει τη σημαντική πρόοδο που έχει καταγραφεί τα τελευταία χρόνια σε μια μεταρρύθμιση που για δεκαετίες αποτελούσε εθνική εκκρεμότητα.

Από το 2019 έως σήμερα, το Ελληνικό Κτηματολόγιο προχώρησε σε επιτάχυνση των διαδικασιών κτηματογράφησης και ανάρτησης, μέσω στοχευμένων νομοθετικών παρεμβάσεων, ψηφιοποίησης υπηρεσιών, ενίσχυσης της παρακολούθησης των συμβάσεων και απλοποίησης των διαδικασιών για πολίτες και επαγγελματίες.

Η ανάρτηση αποτελεί ένα από τα πιο κρίσιμα στάδια της διαδικασίας, καθώς για πρώτη φορά οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να δουν συγκεντρωμένα τα στοιχεία που αφορούν την ακίνητη περιουσία τους, να ελέγξουν την ορθότητά τους και να ζητήσουν διορθώσεις όπου απαιτείται.

Μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας του Ελληνικού Κτηματολογίου και ειδικότερα του ψηφιακού χάρτη maps.ktimatologio.gr, οι πολίτες μπορούν να αναζητούν τα ακίνητά τους και να βλέπουν τα στοιχεία που έχουν αναρτηθεί, σε ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον χωρικής πληροφορίας για όλη τη χώρα.

Η επίτευξη του 99% στην ανάρτηση των κτηματολογικών στοιχείων υπερβαίνει τον στόχο που είχε τεθεί στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και αποτυπώνει τη σημαντική πρόοδο στην υλοποίηση του έργου.

Παρά τη σημαντική πρόοδο, η προσπάθεια συνεχίζεται με εντατικούς ρυθμούς. Το επόμενο διάστημα, το Ελληνικό Κτηματολόγιο εστιάζει:

• στην ολοκλήρωση των εργασιών στις συμβάσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη,
• στη διαχείριση των εκκρεμοτήτων κτηματογράφησης,
• στην ολοκλήρωση των ειδικών κτηματολογίων,
• και στην πλήρη μετάβαση της χώρας σε καθεστώς λειτουργούντος ψηφιακού Κτηματολογίου.

Στόχος παραμένει η ολοκλήρωση της κτηματογράφησης έως το τέλος του 2026, σύμφωνα με τον εθνικό σχεδιασμό και τις δεσμεύσεις του προγράμματος Ανταγωνιστικότητας.

Μόλις το 19% των ακινήτων που είναι κλειστά και αναξιοποίητα σήμερα στην Ελλάδα, χαρακτηρίζεται ως νομικά καθαρό, δηλαδή χωρίς εκκρεμότητες ή εμπόδια που μπλοκάρουν την αξιοποίησή του. Αυτό αποτυπώνεται με βάση στοιχεία του διεθνούς δείκτη FREI, o οποίος ταξινομεί ανάλογα με το αν μπορούν να κατοικηθούν, να μισθωθούν, να πωληθούν ή να αξιοποιηθούν χωρίς θεσμικά, νομικά ή τεχνικά εμπόδια.

Κρίσιμο εύρημα αποτελεί επίσης ότι μόνο το 10% του συνόλου των κλειστών ακινήτων στην Ελλάδα είναι άμεσα αξιοποιήσιμο. Με άλλα λόγια, ένα πολύ μεγάλο τμήμα του φαινομενικού αποθέματος παραμένει ουσιαστικά «ανενεργό». Επί της ουσίας υπάρχει στα χαρτιά, αλλά δεν είναι έτοιμο να καλύψει πραγματικές στεγαστικές ή επενδυτικές ανάγκες.

Το 1/3 των συνολικών ακινήτων στην Ελλάδα είναι αναξιοποίητα

Με βάση το διάγραμμα του Frei Funnel που αξιοποιεί κατά την διαδικασία ψηφιακής χαρτογράφησης και αξιολόγησης ακινήτων η BluPeak Estate Analytics, το 32% αφορά το συνολικό απόθεμα των ακινήτων που παραμένουν αναξιοποίητα από το σύνολο των ακινήτων που υφίστανται στην Ελλάδα. Από αυτή τη δεξαμενή, μόλις το 25% εμφανίζεται ως καταγεγραμμένο, γεγονός που δείχνει ήδη μια πρώτη απώλεια ορατότητας και οργανωμένης πληροφόρησης για την πραγματική κατάσταση της αγοράς.

Ακολουθεί το στάδιο της τεχνικής καταλληλότητας, όπου το ποσοστό υποχωρεί στο 14%, κάτι που σημαίνει ότι ένα σημαντικό μέρος του αποθέματος είτε χρειάζεται παρεμβάσεις είτε δεν μπορεί να διατεθεί άμεσα στην αγορά.

Η διάκριση των ακινήτων είναι κρίσιμη για την αξιοποίησή τους. Ένα ακίνητο που εμφανίζεται δηλωμένο αλλά έχει ασάφεια στο ιδιοκτησιακό του καθεστώς, εκκρεμότητες στο Κτηματολόγιο, πολεοδομικά προβλήματα ή ελλιπή τεχνικά στοιχεία δεν είναι πραγματικά διαθέσιμο. Είναι θεωρητικά καταγεγραμμένο, αλλά πρακτικά ανενεργό.

Ενδεικτικό σενάριο: Από τα 100 ακίνητα των δήμων, ελάχιστα είναι έτοιμα προς αξιοποίηση

Η μεγάλη εικόνα της δημοτικής ακίνητης περιουσίας συχνά δημιουργεί την εντύπωση ότι οι ΟΤΑ διαθέτουν σημαντικά περιθώρια παρέμβασης στο στεγαστικό και στην τοπική ανάπτυξη. Όμως η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη. Το ενδεικτικό σενάριο που αποτυπώνεται στο σχετικό γράφημα που παραθέτει η BluPeak Estate Analytics δείχνει ότι από ένα σύνολο 100 ακινήτων, μόνο ένα μικρό μέρος μπορεί να αξιοποιηθεί άμεσα, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό παραμένει παγωμένο ή χρειάζεται προηγουμένως διορθωτικές κινήσεις.

Συγκεκριμένα, από το συνολικό απόθεμα, μόλις περίπου το ένα τέταρτο εμφανίζεται ως άμεσα αξιοποιήσιμο. Πρόκειται για ακίνητα που μπορούν να περάσουν γρήγορα σε χρήση, είτε για στεγαστικούς είτε για κοινωνικούς ή αναπτυξιακούς σκοπούς, χωρίς να απαιτούνται χρονοβόρες διαδικασίες ωρίμανσης.

Την ίδια στιγμή, περίπου τέσσερα στα δέκα ακίνητα εντάσσονται στην κατηγορία των μικρών παρεμβάσεων. Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι εκτός δυνατοτήτων αξιοποίησης, αλλά χρειάζονται τεχνικές, διοικητικές ή λειτουργικές διορθώσεις προτού μπορέσουν να ενεργοποιηθούν. Είναι, με άλλα λόγια, ένα απόθεμα που μπορεί να αποκτήσει αξία και χρησιμότητα, αρκεί να υπάρξει οργανωμένο σχέδιο για τη διαχείριση αυτών των ακινήτων.

Υπάρχει, ωστόσο, και μια τρίτη κατηγορία, εξίσου κρίσιμη. Τα μπλοκαρισμένα ακίνητα, όπου στο συγκεκριμένο παράδειγμα αντιστοιχούν επίσης σε σημαντικό μέρος του χαρτοφυλακίου. Αυτές είναι περιπτώσεις όπου η αξιοποίηση αναστέλλεται λόγω νομικών, θεσμικών, διοικητικών ή άλλων σοβαρών εμποδίων. Όσο αυτά τα εμπόδια παραμένουν, τα συγκεκριμένα ακίνητα δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως πραγματικό εργαλείο πολιτικής, ακόμη κι αν τυπικά ανήκουν στη δημοτική περιουσία.

Την ώρα που στην Ελλάδα η αποτύπωση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας παραμένει συχνά ελλιπής, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη προχωρήσει σε μια διαφορετική λογική: στην πλήρη καταγραφή και ενεργή διαχείρισή της. Στην Ολλανδία και τη Δανία, για παράδειγμα, λειτουργούν ολοκληρωμένα ψηφιακά μητρώα που συνδέουν ιδιοκτησιακά, πολεοδομικά και τεχνικά δεδομένα σε ενιαίες πλατφόρμες, δίνοντας σε δήμους και δημόσιους φορείς τη δυνατότητα να γνωρίζουν σε πραγματικό χρόνο ποια ακίνητα είναι διαθέσιμα και ποια είναι η κατάστασή τους. Στη Γερμανία, η αξιοποίηση γεωχωρικών συστημάτων και μητρώων περιουσίας έχει ενταχθεί στον σχεδιασμό στεγαστικών πολιτικών, ενώ στη Γαλλία η συστηματική καταγραφή της δημόσιας περιουσίας λειτουργεί ως εργαλείο ανάπτυξης προγραμμάτων κοινωνικής κατοικίας και συνεργασιών με ιδιώτες. Το κοινό χαρακτηριστικό δεν είναι ότι οι χώρες αυτές διαθέτουν περισσότερα ακίνητα. Είναι ότι διαθέτουν καλύτερα δεδομένα, γεγονός που οδηγεί σε σαφείς εκτιμήσεις και στοχευμένες παρεμβάσεις συστηματικής αξιοποίησης.

Η ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια και έλεγχο στην αγορά

Την εικόνα δίνει η πρόσφατη έρευνα της BluPeak που πραγματοποίησε για λογαριασμό της η Ierax Analytix. Σε αυτήν καταγράφεται η έντονη κοινωνική απαίτηση για μεγαλύτερη διαφάνεια και ουσιαστικότερο έλεγχο στην αγορά ακινήτων. Στην ηλικιακή ομάδα 25-35 ετών, το 82% θεωρεί ότι η έλλειψη ελέγχου επηρεάζει άμεσα τις τιμές, ενώ το 75% αξιολογεί ως σημαντική την ψηφιακή καταγραφή όλων των ακινήτων. Στο ίδιο δείγμα, το 81% δηλώνει ότι η στεγαστική του κατάσταση επηρεάζει τις βασικές επιλογές ζωής του, ένδειξη ότι το στεγαστικό έχει πάψει να είναι μόνο οικονομικό πρόβλημα και εξελίσσεται σε παράγοντα συνολικής κοινωνικής πίεσης.

Αντίστοιχα ισχυρό είναι το μήνυμα και στις μεγαλύτερες ηλικίες. Στην ομάδα 36-55 ετών, το 70% θεωρεί σημαντική τη δημιουργία ενός ενιαίου, δημόσιου Μητρώου Ιδιοκτησίας Ακινήτων, ενώ το 60% εκτιμά ότι ένα τέτοιο εργαλείο θα μπορούσε να συμβάλει στη σταθεροποίηση των τιμών. Την ίδια ώρα, το 72% θεωρεί ότι η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας μπορεί να λειτουργήσει ως ανάχωμα στη στεγαστική κρίση.

Δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ η με αριθμό 70255 Κοινή Υπουργική Απόφαση (Β’ 2757/15.05.2026) με την οποία παρατείνονται η προθεσμία υποβολής αιτήσεων και η ημερομηνία ολοκλήρωσης της δράσης. 

• Πλέον, η νέα προθεσμία υποβολής αιτήσεων υπαγωγής στη δράση είναι η 30η Σεπτεμβρίου 2026 και η νέα ημερομηνία ολοκλήρωσης της δράσης (καταβολή των ενισχύσεων) η 30η Σεπτεμβρίου 2027. Αιτήματα καταβολής της ενίσχυσης θα γίνονται αποδεκτά έως τις 30 Απριλίου 2027.

Το πρόγραμμα «e-Astypalea» επιδοτεί την αγορά ή τη μίσθωση ηλεκτρικών οχημάτων από τους κατοίκους και τις επιχειρήσεις του νησιού. Παράλληλα, επιδοτεί και την προαιρετική απόσυρση των παλαιών οχημάτων, με εξαίρεση τα ταξί για τα οποία είναι υποχρεωτική.

Οι δικαιούχοι του προγράμματος μπορούν να υποβάλλουν τις αιτήσεις τους μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας https://e-astypalea.gov.gr/, με χρήση των κωδικών taxis net, ενώ ήδη λειτουργεί σχετικό help desk για την εξυπηρέτηση των ενδιαφερομένων.

Η δράση «e-Astypalea» είναι μέρος του εμβληματικού έργου «Αστυπάλαια-έξυπνο και αειφόρο νησί» που έχει ως στόχο να καταστεί η Αστυπάλαια πρότυπο νησί για την κλιματικά ουδέτερη κινητικότητα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ταξιδίων (ETC), το Global Destination Sustainability Movement και το NECSTouR παρουσίασαν νέα έκθεση με τίτλο «Proof, Not Promises», με στόχο να βοηθήσουν προορισμούς, τουριστικές επιχειρήσεις και διοργανωτές εκδηλώσεων να προσαρμοστούν στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις περιβαλλοντικές claims.  

Εκδόθηκε ανακοίνωση σε όλα τα προγράμματα Εξοικονομώ που αναφέρει αναλυτικά τα εξής: "Σας ενημερώνουμε ότι λόγω προγραμματισμένων εργασιών αναβάθμισης υποδομών της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων, το Πληροφοριακό Σύστημα του Προγράμματος δεν θα είναι διαθέσιμο για το διάστημα από την Παρασκευή 22/5/2026 στις 22.00 έως και την Κυριακή 24/5/2026.

Προθεσμίες που λήγουν στο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα έχουν παραταθεί αυτόματα κατά δύο μέρες."

Μια νέα υπηρεσία του meteo.gr είναι πλέον διαθέσιμη στους χρήστες του, με σκοπό τη διάχυση της επιστήμης της μετεωρολογίας στο ευρύ κοινό. Η Meteopedia είναι μια ψηφιακή, διαδικτυακή και ελεύθερης πρόσβασης εγκυκλοπαίδεια που γράφεται και αναπτύσσεται από την επιστημονική ομάδα του meteo.gr με το λογισμικό wiki, στο οποίο στηρίζεται η γνωστή σε όλους ψηφιακή εγκυκλοπαίδεια Wikipedia.

Τα λήμματα της Meteopedia παρέχουν πληροφορίες σχετικά με μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικούς όρους και ορισμούς, μετεωρολογικούς και πυρομετεωρολογικούς δείκτες, καθώς επίσης και για τους Μεσογειακούς Κυκλώνες που επηρέασαν πρόσφατα τη χώρα μας τους οποίους μελετούν συστηματικά ερευνητές του meteo.gr/Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Η Meteopedia θα εμπλουτίζεται και θα ανανεώνεται τακτικά. Μπορείτε να «ξεφυλλίσετε» την ψηφιακή μας μετεωρολογική εγκυκλοπαίδεια στο σύνδεσμο που ακολουθεί....

https://wiki.meteo.gr/