Jump to content
  • Novatron
  • Χρηματοδοτήσεις

    Sign in to follow this  
    Χρηματοδοτήσεις

    354 ειδήσεις in this category

      By Engineer, in Χρηματοδοτήσεις, ,

      Σας γνωρίζουμε ότι οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ΕΕ) για τη νέα προγραμματική περίοδο 2021-2027, τόσο σε επίπεδο προϋπολογισμού, όσο και κανονιστικού πλαισίου έχουν κατατεθεί για διαβούλευση από τα Κράτη Μέλη ήδη από τον Μάιο 2017 και συνεχίζουν να εμπλουτίζονται.
      Η εμπειρία έχει δείξει ότι στο πλαίσιο της διαβούλευσης στα προβλεπόμενα κοινοτικά όργανα θα γίνουν αλλαγές, βελτιώσεις και προσαρμογές, όμως το βασικό πλαίσιο και οι βασικές επιλογές δεν θα αλλάξουν σημαντικά.
      H υλοποίηση της τρέχουσας περιόδου βρίσκεται περίπου στο μέσο της χρονικά και από τα στοιχεία της Εθνικής Αρχής Συντονισμού (ΕΑΣ) και του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων διαφαίνεται ότι υπάρχει σχετική υστέρηση στην υποβολή από τους δικαιούχους σκόπιμων επιλέξιμων έργων με προχωρημένο βαθμό ωρίμανσης, που να επιτρέπει την ταχεία ένταξη τους στα προγράμματα (δημοπράτηση, συμβασιοποίηση και υλοποίηση). Η διαπίστωση αυτή αφορά κατά κύριο λόγο έργα επιλέξιμα για συγχρηματοδότηση από το ΕΤΠΑ και το Ταμείο Συνοχής, δηλ. έργα υποδομής των Θεματικών Στόχων (Θ.Σ.) 2,4,5,6,7 καθώς και στο σκέλος των Θ.Σ. 9 και 10 που χρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ (υποδομές υγείας και εκπαίδευσης).
      Για να αντιμετωπιστεί έγκαιρα το ενδεχόμενο επανάληψης ενός τέτοιου φαινομένου για την επόμενη προγραμματική περίοδο, το Υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης αποφάσισε να υποστηρίξει με επιπλέον εθνικούς πόρους την ωρίμανση σκόπιμων και επιλέξιμων έργων υποδομής των κατηγοριών που αναφέρθηκαν προηγούμενα.
      Βασικά κριτήρια για την επιλογή αυτών των έργων προς ωρίμανση, θα είναι αφενός η επιλεξιμότητα για τη νέα περίοδο, όπως βεβαίως προδιαγράφεται στην παρούσα φάση και αφετέρου η σκοπιμότητα αυτών στην κατεύθυνση εκπλήρωσης βασικών αναπτυξιακών στόχων σε επίπεδα χώρας, τομέων, περιφερειών και δήμων.
      Οι κυριότερες κατηγορίες επιλέξιμων δαπανών υποδομής με βάση τους Κανονισμούς του ΕΤΠΑ και του Ταμείου Συνοχής σε γενικές γραμμές είναι: 
      επενδύσεις σε υποδομές μεταφορών και στον τομέα του περιβάλλοντος, όπου όμως δεν θα είναι πλέον επιλέξιμες οι επενδύσεις σε ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ δράσεις για την προσαρμογή και το μετριασμό της Κλιματικής Αλλαγής (συμπεριλαμβανομένων αντιπλημμυρικών και δασοπροστασίας) επενδύσεις στον τομέα της Ενέργειας που αφορούν τις ανανεώσιμες και την ενεργειακή απόδοση. Δεν αναφέρονται οι επενδύσεις σε Φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια εκτός των έξυπνων συστημάτων διανομής.  δράσεις προστασίας ανάπτυξης και προβολής της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς και οικοτουρισμού, των πολιτιστικών υπηρεσιών και της δημόσιας τουριστικής περιουσίας υποδομές για την προσωρινή υποδοχή καθώς και για τη στέγαση μεταναστών, προσφύγων και ατόμων που ζητούν ή βρίσκονται υπό διεθνή προστασία. Σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής δεν θα είναι επιλέξιμες οι επενδύσεις:
      σε υποδομές αεροδρομίων και σε ευρυζωνικές υποδομές σε περιοχές στις οποίες υπάρχουν τουλάχιστον δύο ευρυζωνικά δίκτυα ισότιμης κατηγορίας. Στην παρούσα φάση της διαβούλευσης, που δεν υφίστανται καταγεγραμμένοι και εγκεκριμένοι στόχοι, προτεραιότητες, δείκτες κλπ, κρίνεται σκόπιμη η υποβολή μελετών για έργα, με βάση: α) τις υφιστάμενες στρατηγικές/σχεδιασμούς σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, β) την κάλυψη κενών που εξακολουθούν να υφίστανται (π.χ. πιθανότητα επιβολής ποινών από ΕΕ για μη κάλυψη υποχρεώσεων) και γ) την κάλυψη αναπτυξιακών δυνατοτήτων που παραμένουν ανεκμετάλλευτες.

      By Engineer, in Χρηματοδοτήσεις, ,

      Επενδυτικά σχέδια προϋπολογισμού από 10.000 έως 150.000 ενισχύει το νέο πρόγραμμα του ΕΣΠΑ. Στο 50% το ύψος της επιδότησης. Ποιες παρεμβάσεις είναι επιλέξιμες. Εντός Δεκεμβρίου η προκήρυξη.
      Επιχορήγηση έως και 75.000 ευρώ μπορούν να λάβουν οι επιχειρήσεις του εμπορίου, της εστίασης και της ιδιωτικής εκπαίδευσης που θα υπαχθούν στο νέο πρόγραμμα του ΕΣΠΑ «Εργαλειοθήκη Επιχειρηματικότητας: Εμπόριο - Εστίαση - Εκπαίδευση».
      Στο πλαίσιο του προγράμματος, θα ενισχυθούν επενδυτικά σχέδια ύψους από 10.000 έως 150.000 ευρώ, με το ποσοστό της επιδότησης να διαμορφώνεται στο 50% του επιλέξιμου προϋπολογισμού.
      Το εν λόγω πρόγραμμα, το οποίο θα πρέπει να σημειωθεί ότι είναι το πρώτο που εστιάζει στους τομείς που προαναφέρθηκαν, αναμένεται να προκηρυχθεί στις 5 Δεκεμβρίου. Ο προϋπολογισμός του (δημόσια δαπάνη) ανέρχεται στα 60 εκατ. ευρώ και είναι κατανεμημένος ανά 20 εκατ. ευρώ για κάθε τομέα.
      Συγκεκριμένα, το πρόγραμμα αποσκοπεί στην ενίσχυση υφιστάμενων μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται:
      - στο λιανικό εμπόριο
      - στην παροχή υπηρεσιών εστίασης
      - στην παροχή υπηρεσιών ιδιωτικής εκπαίδευσης (προσχολικής, πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας, γενικής, τεχνικής, επαγγελματικής)
      - στην παροχή υπηρεσιών παιδικού και βρεφονηπιακού σταθμού και λοιπών υπηρεσιών ημερήσιας φροντίδας
      Οι επιλέξιμες παρεμβάσεις, δηλαδή το περιεχόμενο των επενδυτικών σχεδίων των επιχειρήσεων που θα επιδοτηθούν, θα πρέπει να σχετίζονται με την αναβάθμιση του επιπέδου επιχειρησιακής οργάνωσης και λειτουργίας τους στους τομείς της α) κατανάλωσης ενέργειας, β) χρήσης Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) γ) υγιεινής και ασφάλειας και της δ) τυποποίησης - πιστοποίησης.
      Όροι και προϋποθέσεις
      Δικαίωμα επιδότησης από το πρόγραμμα έχουν αποκλειστικά υφιστάμενες μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, που πριν την ημερομηνία ηλεκτρονικής υποβολής της πρότασης χρηματοδότησης:
      i. έχουν κλείσει τουλάχιστον τρεις διαχειριστικές χρήσεις δωδεκάμηνης διάρκειας
      ii. διαθέτουν, ως κύρια ή δευτερεύουσα δραστηριότητα, τους επιλέξιμους ΚΑΔ της επένδυσης καθ' όλη τη διάρκεια των τριών αυτών τελευταίων διαχειριστικών χρήσεων
      iii. έχουν κατ' ελάχιστον τις παρακάτω ΕΜΕ μισθωτής εργασίας το έτος που προηγείται της ηλεκτρονικής υποβολής της πρότασης χρηματοδότησης, ως εξής:
      - Για τον κλάδο του λιανικού εμπορίου (Επιλέξιμοι ΚΑΔ που ανήκουν στις κατηγορίες 45 και 47): 2 ΕΜΕ
      - Για τον κλάδο της εστίασης (Επιλέξιμοι ΚΑΔ που ανήκουν στην κατηγορία 56): 4 ΕΜΕ
      - Για τον κλάδο της εκπαίδευσης (επιλέξιμοι ΚΑΔ που ανήκουν στην κατηγορία 85, 88): 5 ΕΜΕ
      Επιλέξιμες δαπάνες
      Στις επιλέξιμες δαπάνες, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνονται:
      - Παρεμβάσεις επί του κτιρίου και του περιβάλλοντα χώρου για εξοικονόμηση ενέργειας, για αναβάθμιση της υγιεινής και ασφάλειας και διευκόλυνση ΑμΕΑ
      - Αγορά εξοπλισμού και μεταφορικών μέσων
      - Πιστοποίηση
      - Τεχνικές μελέτες
      - Κατάρτιση προσωπικού
      - Σύνταξη και παρακολούθηση επενδυτικού σχεδίου
      - Μισθολογικό κόστος εργαζομένων (νέο προσωπικό). Διευκρινίζεται ότι δεν είναι επιλέξιμη η πρόσληψη συζύγων και συγγενών α' και β' βαθμού.
      Αναλυτικά οι επιλέξιμες δαπάνες και το μέγιστο ύψος συμμετοχής τους στον προϋπολογισμό, παρατίθενται στον πίνακα που ακολουθεί.

      Σταμάτης Ζησίμου[email protected]

      By Engineer, in Χρηματοδοτήσεις, ,

      Με στόχο να συμβάλουν στη μείωση των κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων μεταξύ των κρατών-μελών και την ενδυνάμωση των διμερών σχέσεων, οι τρεις Δότριες Χώρες (Ισλανδία, Λιχτενστάιν και Νορβηγία) του Χρηματοδοτικού Μηχανισμού του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΧΜ ΕΟΧ) δημιούργησαν μηχανισμό, ο οποίος αποτελεί εργαλείο χρηματοδοτικής ενίσχυσης, για έργα σε συγκεκριμένους τομείς προτεραιότητας, μέσω Προγραμμάτων σε 15 δικαιούχες χώρες. Ο ΧΜ ΕΟΧ 2014-2021 περιλαμβάνει 5 Τομείς Προτεραιότητας που αναλύονται σε 23 Προγραμματικές Περιοχές.
      Τον Οκτώβριο του 2017 η Ελλάδα υπέγραψε Μνημόνιο Κατανόησης με τις Δότριες χώρες του ΧΜ ΕΟΧ για προγράμματα σε συνολικά επτά Προγραμματικές Περιοχές. Στο πλαίσιο της Προγραμματικής Περιοχής 11: «Περιβάλλον και οικοσυστήματα» συμφωνήθηκε η υλοποίηση του Προγράμματος «Διαχείριση Υδάτων» για την περίοδο 2014-2021. Ο συνολικός προϋπολογισμός του Προγράμματος είναι 5.000.000€ και η διαχείριση του Προγράμματος ανατέθηκε στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στην Ειδική Υπηρεσία «Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ Υ.Π.ΕΝ., Τομέα Περιβάλλοντος».
      Έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία αποδοχής του «υπομνήματος (ConceptNote)» για το Πρόγραμμα «Διαχείριση Υδάτων» του ΧΜ ΕΟΧ 2014-2021, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στον σχετικό Κανονισμό,και η Προγραμματική Συμφωνία, μεταξύ των Ελληνικών Αρχών και της Επιτροπής Χρηματοδοτικού Μηχανισμού ΕΟΧ περιόδου 2014-2021 για την υλοποίησή του, θα συναφθεί το αμέσως ερχόμενο διάστημα.
      Το Πρόγραμμα καλείται να καλύψει ανάγκες διαχείρισης των υδάτων ιδιαίτερα ευαίσθητων περιοχών και νησιών, συμπεριλαμβάνοντας τη στήριξη έργων που αποσκοπούν στην εξοικονόμηση ύδατος και την παροχή ύδατος μέσω αφαλάτωσης. Το πρόγραμμα ενθαρρύνει τη χρήση καινοτόμων τεχνολογιών και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Επίσης, δραστηριότητες ευαισθητοποίησης του κοινού ή ειδικών ομάδων πληθυσμού υποστηρίζονται μέσω σχημάτων «μικρών επιχορηγήσεων».
      Στο πλαίσιο του Προγράμματος, που έχει ως γενικό στόχο τη βελτίωση της κατάστασης των υδάτινων σωμάτων, θα χρηματοδοτηθούν πράξεις που αφορούν σε προμήθεια μονάδων αφαλάτωσης ή αναβάθμιση παλαιών μονάδων αφαλάτωσης, σε συνδυασμό με καινοτόμες τεχνολογίες (όπως για παράδειγμα τεχνολογίες για την αντιμετώπιση ζητημάτων που σχετίζονται με τη διάθεση άλμης από μονάδες αφαλάτωσης), καθώς και χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
      Ταυτόχρονα, θα χρηματοδοτηθούν έργα για την αντιμετώπιση διαρροών νερού και τη μείωση της απώλειας ύδατος (όπως για παράδειγμα τηλεμετρικά συστήματα) σε συνδυασμό με καινοτόμες τεχνολογίες, καθώς και χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
      Το πρόγραμμα θα χρηματοδοτήσει επίσης ερευνητικά έργα σχετικά με την καλή κατάσταση των υδάτινων σωμάτων, τα οποία θα παρέχουν δεδομένα και λύσεις για τη βελτίωση της κατάστασης των υδάτινων σωμάτων ή τη βελτίωση της διαχείρισης των υδάτων και δράσεις ευαισθητοποίησης σε σχολεία που θα αναδεικνύουν τα προβλήματα ύδατος και τη σημασία της βελτίωσης της κατάστασης των υδάτινων σωμάτων.
      Οι πράξεις που θα ενταχθούν, δύναται να υλοποιηθούν σε συνεργασία των φορέων υλοποίησης με ημεδαπούς ή αλλοδαπούς εταίρους ενώ ενθαρρύνεται η συνεργασία με εταίρους από τις Δότριες χώρες.
      Για τη διαδικασία συμμετοχής οι ενδιαφερόμενοι θα ενημερωθούν μέσω ανοικτών προσκλήσεων εκδήλωσης ενδιαφέροντος, που θα δημοσιευτούν από τον Διαχειριστή του Προγράμματος μετά την υπογραφή της Προγραμματικής Συμφωνίας, ενώ θα προηγηθεί σχετική ημερίδα δικτύωσης.
      Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αντλούν σχετική πληροφόρηση από τους παρακάτω ιστότοπους:
      https://eeagrants.org/
      http://eeagrants.gr/
      http://www.eysped.gr/el/Pages/eea.aspx

      By Engineer, in Χρηματοδοτήσεις, ,

      Μέσα στον Νοέμβριο υπόσχεται το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ότι θα ολοκληρωθεί η πολυαναμενόμενη από χιλιάδες ενδιαφερόμενους αξιολόγηση των ειδικών περιπτώσεων του προγράμματος «Εξοικονομώ κατ’ Οίκον ΙΙ». Και παραδέχεται ότι απομένουν ακόμη προς αξιολόγηση 3.800 αιτήσεις ειδικών περιπτώσεων από σύνολο 6.963, χωρίς όμως να διευκρινίζει πόσες από τις υπόλοιπες 3.163 έχουν εγκριθεί και πόσες έχουν απορριφθεί. Αυτά προκύπτουν από την απάντηση του αρμόδιου υπουργού Γιώργου Σταθάκη στην ερώτηση του Βουλευτή της ΝΔ Κώστα Κατσαφάδου, που έφερε το ρεπορτάζ της Greenagenda για το ζήτημα στη Βουλή.
      Θυμίζουμε ότι, όπως ανέδειξε από τον Ιούλιο η Greenagenda, σημειώνονται σημαντικές καθυστερήσεις στην αξιολόγηση των αιτήσεων που θεωρούνται ειδικές περιπτώσεις. Σε αυτές περιλαμβάνονται αιτήσεις του «νέου εξοικονομώ» που αφορούν την ενοικιαζόμενη κατοικία, τα πρόσφατα αποκτηθέντα ακίνητα, τις περιπτώσεις μη υποχρέωσης υποβολής φορολογικής δήλωσης, τους ενδιαφερόμενους ή συζύγους που είναι κάτοικοι εξωτερικού κ.α. Είχαμε μάλιστα αποκαλύψει ότι η αξιολόγηση ξεκίνησε μόλις στις 2 Ιουλίου αλλά από την απάντηση του Γιώργου Σταθάκη στη Βουλή φαίνεται ότι οι μήνες που μεσολάβησαν δεν ήταν αρκετοί, καθώς δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη η αξιολόγηση ούτε των μισών αιτήσεων.
      Ειδικότερα, σχετικά µε τις ειδικές περιπτώσεις, το ΥΠΕΝ επισήμως, στην απάντηση του Γιώργου Σταθάκη, σημειώνει ότι «καταχωρήθηκαν στο Πληροφοριακό Σύστημα του Προγράμματος «Εξοικονόµηση Κατ’ Οίκον ΙΙ» 6.963 αιτήσεις που χαρακτηρίστηκαν ως ειδικές περιπτώσεις, εκ των οποίων εκκρεμεί η αξιολόγηση 3.800 αιτήσεων, η κατανομή των οποίων ανά περιφέρεια είναι η εξής:
      Περιφέρεια/Πλήθος αιτήσεων:
      Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης: 188
      Αττικής: 2106
      Βορείου Αιγαίου: 80
      ∆υτικής Ελλάδας: 175
      ∆υτικής Μακεδονίας: 32
      Ηπείρου: 133
      Θεσσαλίας: 236
      Ιονίων Νήσων: 52
      Κεντρικής Μακεδονίας: 496
      Κρήτης: 118
      Νοτίου Αιγαίου: 118
      Πελοποννήσου: 34
      Στερεάς Ελλάδας: 32
      Γενικό Άθροισµα: 3800
      Επίσης το ΥΠΕΝ σημειώνει επί λέξη: «στην παρούσα φάση, η αξιολόγηση των ειδικών περιπτώσεων αποτελεί προτεραιότητα του Προγράµµατος και διενεργείται έτσι ώστε να µην υπάρχουν καθυστερήσεις έχοντας όµως πάντα ως γνώµονα την ίση µεταχείριση όλων των αιτούντων. Στόχος είναι να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση της πλειοψηφίας των αιτήσεων που έχουν χαρακτηριστεί ως ειδικές περιπτώσεις εντός του επόµενου µήνα, λαµβάνοντας υπόψη το είδος των προς έλεγχο στοιχείων για κάθε κατηγορία ειδικής περίπτωσης, καθώς και το γεγονός ότι κάποιες από τις αιτήσεις εµπίπτουν σε περισσότερες της µίας κατηγορίας ειδικής περίπτωσης. Σε όλες τις ειδικές περιπτώσεις γίνεται ηλεκτρονική διασταύρωση στοιχείων όπου είναι δυνατόν, ενώ δεν πραγματοποιείται µόνο όπου δεν είναι εφικτή η ηλεκτρονική διασταύρωση στοιχείων επιλεξιµότητας που χρίζουν ελέγχου (πχ. στις περιπτώσεις µη υποχρέωσης υποβολής φορολογικής δήλωσης, σε κατοίκους εξωτερικού κ.λπ.)».
      Μετά την απάντηση του Γιώργου Σταθάκη, ο βουλευτής Ά Πειραιά Κώστας Κατσαφάδος δήλωσε στη Greenagenda:
      «Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γιώργος Σταθάκης επιβεβαίωσε με την απάντησή του στην ερώτησή μου για το νέο εξοικονομώ και ιδιαίτερα για τις ειδικές περιπτώσεις του προγράμματος, τις καταγγελίες για απίθανες καθυστερήσεις. Όπως ο ίδιος παραδέχεται στην απάντησή του ακόμη και σήμερα παραμένουν σε εκκρεμότητα 3.800 αιτήσεις ειδικών περιπτώσεων, οι οποίες ξεκίνησαν να υποβάλλονται στις 19 Μαρτίου και ξεκίνησαν να εξετάζονται στις 2 Ιουλίου, αλλά ακόμη δεν έχουν ολοκληρωθεί. Τώρα το ΥΠΕΝ υπόσχεται ότι θα γίνει αυτό μέσα στο Νοέμβριο, αφού φέραμε το θέμα στη Βουλή. Οκτώ μήνες καθυστέρησης δεν είναι λίγοι. Και δυστυχώς αφήνουν στην πραγματικότητα χωρίς ενεργειακή αναβάθμιση τα σπίτια αυτών των ανθρώπων, ενόψει του χειμώνα, στα οποία περιλαμβάνονται ως ειδικές περιπτώσεις ακόμη και όσα σπίτια ενοικιάζονται ή οι ιδιοκτήτες δεν έχουν υποχρέωση φορολογικής δήλωσης. Παρά τους πανηγυρισμούς της κυβέρνησης, οι πλέον των οκτώ μηνών καθυστέρησης δεν ονομάζεται ταχύτητα. Και οι μισές αλήθειες που διακηρύσσει δημοσίως η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ για το «νέο εξοικονομώ» ισοδυναμούν με ψέμα. Επιπλέον οι δικαιούχοι των «ειδικών περιπτώσεων» έχουν κάθε λόγο να διαμαρτύρονται για άνιση μεταχείριση σε σχέση με τους υπόλοιπους. Καλύτερα να εργάζονται για τα προγράμματα και όχι να μιλούν…».
      Πάντως το ΥΠΕΝ διαβεβαιώνει στην απάντησή του ότι «σχετικά µε την υπαγωγή των ειδικών περιπτώσεων, επισηµαίνεται ότι η ολοκλήρωση της αξιολόγησης των αιτήσεων γίνεται σταδιακά και στη συνέχεια οι αιτήσεις αυτές προωθούνται άµεσα προς υπαγωγή. Στόχος του Υπουργείου είναι η απρόσκοπτη υλοποίηση του Προγράµµατος µε γνώµονα την ελαχιστοποίηση των καθυστερήσεων και την καλύτερη δυνατή εξυπηρέτηση των ωφελουµένων». Όμως, καθώς δεν παραθέτει άλλα συγκεκριμένα στοιχεία εγκρίσεων ή πληρωμών, μάλλον δεν γίνεται ιδιαίτερα πιστευτό, καθώς τόσο η Greenagenda όσο και άλλα ΜΜΕ και φορείς γίνονται συνεχώς αποδέκτες των παραπόνων όσων κατέθεσαν αίτηση και χαρακτηρίστηκαν «ειδική περίπτωση», αλλά δεν έχουν δει φως μέχρι σήμερα…

      By Engineer, in Χρηματοδοτήσεις, ,

      Στα ανώτατα όρια δαπανών ανά υποκατηγορία παρέμβασης, όπως αναφέρονται στον Οδηγό Εφαρμογής του προγράμματος, περιλαμβάνονται εκτός των υλικών και του ΦΠΑ, και το κόστος εργασίας. Στο κόστος εργασίας συμπεριλαμβάνονται τυχόν απαιτούμενες ασφαλιστικές εισφορές ΙΚΑ για τις οικοδομικές εργασίες που εκτελούνται από εργατοτεχνίτες (μη στεγασμένα επαγγέλματα) και οι οποίες βαρύνουν τον Ωφελούμενο του Προγράμματος ως «κύριο του έργου». Επομένως οι δαπάνες των ασφαλιστικών εισφορών είναι επιλέξιμες, εφόσον το σύνολο των δαπανών για τη συγκεκριμένη παρέμβαση αθροιζομένων και των ασφαλιστικών εισφορών, δεν υπερβαίνουν το ανώτατο όριο επιλέξιμης δαπάνης της παρέμβασης.
      Για παράδειγμα: έστω ότι έχει επιλεγεί ως παρέμβαση για την ενεργειακή αναβάθμιση  κατοικίας, η θερμομόνωση δώματος με ενεργειακά χαρακτηριστικά υλικών 0,9 < R ≤ 1,8 (2.Α Ι).
      Το ανώτατο όριο επιλέξιμης δαπάνης για την υποκατηγορία 2.Α (Ι) ανέρχεται στο ποσό των 44 € / m2. Στο ποσό αυτό (44 €/m2) περιλαμβάνονται τα υλικά, η εργασία, οι ασφαλιστικές εισφορές ΙΚΑ και ο ΦΠΑ. Έστω ότι το εμβαδόν της επιφάνειας του δώματος είναι 100,00 m2.
      Τότε η ανώτατη επιλέξιμη δαπάνη για την παρέμβαση, θα είναι ίση με 4.400,00 €. Εάν υποθέσουμε ότι οι ασφαλιστικές εισφορές IKA ανέρχονται στο ποσό των 200,00 €, τότε το επιλέξιμο ποσό για υλικά και εργασία ανέρχεται στα 4.200,00 € με ΦΠΑ. 

      By Engineer, in Χρηματοδοτήσεις, ,

      Τέθηκε σε πιλοτική λειτουργία ο νέος επίσημος διαδικτυακός τόπος του υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης στη διεύθυνση www.anaptyxi.gov.gr, για τα έργα του ΕΣΠΑ 2014-2020.
      Όπως αναφέρεται στην ηλεκτρονική σελίδα, το ΑΝΑΠΤΥΞΗ.gov.gr είναι ο επίσημος διαδικτυακός τόπος του υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης που παρέχει αναλυτική πληροφόρηση για την πορεία υλοποίησης των έργων του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς (ΕΣΠΑ 2007-2013) και του Εταιρικού Συμφώνου για το Πλαίσιο Ανάπτυξης (ΕΣΠΑ 2014-2020).
      Tο επόμενο ΕΣΠΑ θα έχει αυξημένους πόρους, κατά τουλάχιστον 8%. Στο μεταξύ, ο υφυπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης Στάθης Γιαννακίδης υπογράφει πρόσκληση, προς τους φορείς του δημοσίου, προκειμένου να υποβάλουν προτάσεις για την προετοιμασία και ωρίμανση έργων για υλοποίηση/συγχρηματοδότηση στην προγραμματική περίοδο 2021-2027.

      Πρόσφατα, όπως δήλωσε ο υφυπουργός: «Η Ελλάδα παραμένει τα τελευταία τρία χρόνια στην κορυφή της Ευρώπης, όσον αφορά την απορρόφηση του ΕΣΠΑ ενώ η επόμενη πρόκληση είναι η διαπραγμάτευση του νέου πλαισίου και η διαμόρφωση των στόχων για τα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα. Μέλημά μας είναι να ενισχύσει τους τομείς που καταγράφουν αναπτυξιακή δυναμική αλλά και να αποκαταστήσει τις αδικίες που αποτυπώνονται και στο τρέχον πλαίσιο καθώς σχεδιάστηκε χωρίς να ληφθούν υπόψη οι απώλειες στο ΑΕΠ της χώρας. Ήδη έχουμε "κλειδώσει" στις διαπραγματεύσεις μας ότι το επόμενο ΕΣΠΑ θα έχει αυξημένους πόρους, τουλάχιστον κατά 8% και συνεχίζουμε τη συνεργασία μας με την Κομισιόν».
      Όπως υπενθυμίζεται στη σχετική επιστολή προς τους φορείς του δημοσίου, οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ΕΕ) για τη νέα προγραμματική περίοδο 2021-2027, τόσο σε επίπεδο προϋπολογισμού, όσο και σε επίπεδο κανονιστικού πλαισίου έχουν κατατεθεί για διαβούλευση από τα κράτη μέλη ήδη από τον Μάιο 2017 και συνεχίζουν να εμπλουτίζονται.
      Οι φορείς καλούνται να υποβάλουν τις προτάσεις τους, μέχρι 15 Δεκεμβρίου 2018. Στη σχετική επιστολή σημειώνεται ότι το υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης αποφάσισε να υποστηρίξει με επιπλέον εθνικούς πόρους την ωρίμανση σκόπιμων και επιλέξιμων έργων υποδομής στην κατεύθυνση εκπλήρωσης βασικών αναπτυξιακών στόχων σε επίπεδα χώρας, τομέων, περιφερειών και δήμων.
      Οι κατηγορίες
      Οι κυριότερες κατηγορίες επιλέξιμων δαπανών υποδομής με βάση τους κανονισμούς, σε γενικές γραμμές, είναι:
         * επενδύσεις σε υποδομές μεταφορών και στον τομέα του περιβάλλοντος, όπου όμως δεν θα είναι πλέον επιλέξιμες οι επενδύσεις σε ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ
         * δράσεις για την προσαρμογή και το μετριασμό της κλιματικής αλλαγής (συμπεριλαμβανομένων αντιπλημμυρικών και δασοπροστασίας)
         * επενδύσεις στον τομέα της ενέργειας που αφορούν τις ανανεώσιμες και την ενεργειακή απόδοση. Δεν αναφέρονται οι επενδύσεις σε Φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια εκτός των έξυπνων συστημάτων διανομής.
         * δράσεις προστασίας ανάπτυξης και προβολής της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς και οικοτουρισμού, των πολιτιστικών υπηρεσιών και της δημόσιας τουριστικής περιουσίας
         * υποδομές για την προσωρινή υποδοχή καθώς και για τη στέγαση μεταναστών, προσφύγων και ατόμων που ζητούν ή βρίσκονται υπό διεθνή προστασία.
      Σύμφωνα με την πρόταση της ΕΕ δεν θα είναι επιλέξιμες οι επενδύσεις:
         - σε υποδομές αεροδρομίων και
         - σε ευρυζωνικές υποδομές σε περιοχές στις οποίες υπάρχουν τουλάχιστον δύο ευρυζωνικά δίκτυα ισότιμης κατηγορίας.

      By Engineer, in Χρηματοδοτήσεις, ,

      Σχετικά με την απαίτηση πιστοποίησης ενεργειακών χαρακτηριστικών και σήμανσης CE των υλικών και συστημάτων στα πλαίσια του προγράμματος Εξοικονόμιση Κατ΄Οίκον ΙΙ, αυτή περιγράφεται στον παρακάτω πίνακα:
      Κύρια προϊόντα και Η/Μ συστήματα παρεμβάσεων Απαίτηση Α/Α Δομικά προϊόντα / υλικά Ενεργειακά χαρακτηριστικά Σήμανση CE * Δελτίο προϊόντος  (Product Fiche) 1 Πλαίσιο κουφώματος με υαλοπίνακες ΝΑΙ ΝΑΙ --- 2 Yαλοπίνακες (χωρίς αντικατάσταση πλαισίου) ΝΑΙ ΝΑΙ --- 3 Εξώφυλλα και Ρολλά κουφωμάτων (1) ΌΧΙ(1) ΝΑΙ --- 4 Λοιπά σταθερά ή κινητά συστήματα σκίασης ΌΧΙ ΝΑΙ* --- 5 Θερμομονωτικά υλικά, εξωτερικά σύνθετα θερμομονωτικά συστήματα (ETICS), γυψοσανίδες ΝΑΙ ΝΑΙ ---   Ηλεκτρομηχανολογικά Συστήματα       6 Σύστημα καυστήρα - λέβητα πετρελαίου ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ 7 Σύστημα καυστήρα - λέβητα φυσικού αερίου / υγραερίου ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ 8 Σύστημα Α/Θ (Θέρμανσης - Ψύξης) ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ 9 Σύστημα γεωθερμικής αντλίας θερμότητας ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ 10 Σύστημα συμπαραγωγής Φ.Α. (ΣΥΘΗΑ) ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ 11 Σύστημα λέβητα βιομάζας συνεχούς τροφοδοσίας (πχ πέλλετ) ΝΑΙ ΌΧΙ ** ΌΧΙ 12 Σύστημα λέβητα βιομάζας μη συνεχούς τροφοδοσίας (πχ ξύλου) ΝΑΙ ΝΑΙ ΌΧΙ 13 Ενεργειακό τζάκι (αερόθερμο/καλοριφέρ) ΝΑΙ ΝΑΙ ΌΧΙ 14 Αντλίες θερμότητα αέρα-αέρα διαιρούμενου τύπου (split) για θέρμανση/ψύξη χώρου ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ 15 Ηλιακό θερμοσιφωνικό σύστημα συλλέκτη - ταμιευτήρα αποθήκευσης ΖΝΧ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ 16 Ηλιοθερμικό σύστημα συλλέκτη - ταμιευτήρα αποθήκευσης ΖΝΧ βεβιασμένης κυκλοφορίας ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ 17 Ηλιoθερμικό σύστημα παροχής ΖΝΧ και υποβοήθησης θέρμανσης χώρου ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ 18 Αντλία θερμότητας (για παροχή ΖΝΧ) ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ Ενεργειακά χαρακτηριστικά:
      Συντελεστής θερμοπερατότητας U (Uf, Ug, Uw), θερμική αντίσταση υλικών R, ισχύς  P, βάσει των οποίων γίνεται η κατάταξη στις υποκατηγορίες παρεμβάσεων και στα ανώτατα όρια επιλέξιμων δαπανών.
      (1) Όταν το κουτί αποτελεί μέρος του κουφώματος (επικαθήμενο), τότε υπάρχει απαίτηση θερμικών ενεργειακών χαρακτηριστικών.
      Σήμανση CE:
      * Για όσα από τα υλικά/συστήματα δεν υφίσταται σχετική υποχρέωση από την κείμενη νομοθεσία, αυτό δηλώνεται με υπεύθυνη Δήλωση του Ν.1599/1986 του προμηθευτή (παραρτήματα VIII-Β/Γ)
      ** Απαιτείται Δήλωση συμμόρφωσης του κατασκευαστή του προϊόντος.
      Επισήμανση: το πιστοποιητικό διαχείρισης ποιότητας ISO 9001 δεν αποτελεί σήμανση CE.
      Δελτίο  προϊόντος: Κανονισμοί (ΕΕ) 626/2011, 811/2013, 812/2013 (Οδηγία 2010/30/ΕΕ)
      Στις περιπτώσεις που ο ταμιευτήρας αποθήκευσης του ΖΝΧ είναι ενσωματωμένος στο σύστημα θέρμανσης, το Δελτίο προϊόντος αφορά το ενιαίο σύστημα, όπως και σε κάθε περίπτωση όπου αναφέρεται “σύστημα”.
      Για τις επιλέξιμες παρεμβάσεις της κατηγορίας 3 (πλην των 3.ΣΤ και 3.Η), όσον αφορά την ένταξη της Ισχύος P στις κατηγορίες δαπάνης Ι ως VIII, αυτή αφορά την αναγραφόμενη τιμή στο Δελτίο Προϊόντος ως εξής:
      Για τις υποκατηγορίες 3.Α & 3.Β: Την Ονομαστική θερμική ισχύ (Nominal heat output), συμπεριλαμβανομένης της ονομαστικής θερμικής ισχύος κάθε συμπληρωματικού θερμαντήρα. Για τις υποκατηγορίες 3.Γ & 3.Δ: Την Ονομαστική θερμική ισχύ, συμπεριλαμβανομένης της ονομαστικής θερμικής ισχύος κάθε συμπληρωματικού θερμαντήρα (θερμότερο κλίμα). Για την υποκατηγορία 3.Ε: Την Ονομαστική θερμική ισχύ  (Prated). Για την υποκατηγορία 3.Z: Το φορτίο σχεδιασμού (Design load) για την λειτουργία της ψύξης. Για τις περιπτώσεις που έχει επιλεγεί η τοποθέτηση κλιματιστικών τύπου multi split, η κατάταξη στις κατηγορίες δαπάνης I έως III, γίνεται λαμβάνοντας υπόψη το φορτίο σχεδιασμού της εξωτερικής μονάδας, ανεξαρτήτως του αριθμού των εσωτερικών μονάδων. Για τις επιλέξιμες παρεμβάσεις της κατηγορίας 3.ΣΤ, όσον αφορά την ένταξη της Ισχύος P στις κατηγορίες δαπάνης Ι έως VIII για τους λέβητες βιομάζας (ξύλου – πελλέτας) και στις κατηγορίες I έως IV για τα ενεργειακά τζάκια, αυτή αφορά:
      την ονομαστική θερμική ισχύ που δηλώνεται από τον κατασκευαστή του προϊόντος. Σε περίπτωση εύρους ισχύος λαμβάνεται η μέγιστη.

      By Engineer, in Χρηματοδοτήσεις, ,

      Ο Οδηγός Εφαρμογής του προγράμματος "Εξοικονόμηση κατ' οίκον ΙΙ", δεν εισάγει κάποια πρόσθετη απαίτηση ή εξαίρεση στην ισχύουσα πολεοδομική νομοθεσία (ενδεικτικά ν. 4495/2017, ν. 4067/2012).
      Ο Οδηγός Εφαρμογής αναφέρει:
      1. "Για την έναρξη των εργασιών υλοποίησης του έργου, ο Ωφελούμενος οφείλει να εξασφαλίσει τις απαιτούμενες άδειες που προβλέπονται από τις κείμενες διατάξεις." (παράγραφος 7.1)
      2. Ο ωφελούμενος του προγράμματος υποχρεούται "Να τηρεί, καθ’ όλη τη διάρκεια υλοποίησης των παρεμβάσεων, την ισχύουσα εθνική και ενωσιακή νομοθεσία και να εξασφαλίσει τις απαιτούμενες εγκρίσεις ή/και άδειες που προβλέπονται από αυτή." (παράγραφος 8.1)
      3. Παράρτημα Χ Δήλωση πιστοποίησης για την ολοκλήρωση του έργου, Λίστα δικαιολογητικών (επισυνάπτονται στο Πληροφοριακό Σύστημα):
      -  "Οικοδομική Άδεια παρεμβάσεων ή Έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας για τις εργασίες που εκτελέστηκαν (όπου απαιτείται)".
      Επομένως, εάν για την εκτέλεση κάποιας εργασίας στα πλαίσια του προγράμματος "Εξοικονόμηση κατ' οίκον ΙΙ", απαιτείται η έκδοση οικοδομικής άδειας / έγκρισης εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας (ΕΕΔΜΚ), αυτή θα πρέπει να εκδοθεί και να υποβληθεί στο πληροφοριακό σύστημα, μαζί με τα υπόλοιπα δικαιολογητικά μετά την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων.
      Ο Δικαιούχος του προγράμματος, κατά το στάδιο ελέγχου των δικαιολογητικών και πριν την τελική εκταμίευση, θα ελέγξει για το εάν έχουν αναρτηθεί στο πληροφοριακό σύστημα οι σχετικές άδειες / εγκρίσεις.
      Επισημαίνεται ότι στις περιπτώσεις που για την έκδοση οικοδομικής άδειας / έγκρισης εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας (ΕΕΔΜΚ), απαιτείται η εκπόνηση μελέτης ή επίβλεψη των αντίστοιχων εργασιών, ισχύει το ασυμβίβαστο μεταξύ των ιδιοτήτων του Ενεργειακού Επιθεωρητή και του μηχανικού που συμμετείχε στην εκπόνηση μελέτης ή την επίβλεψη των αντίστοιχων εργασιών (σχετική ανακοίνωση 11/9/2018).

      By Engineer, in Χρηματοδοτήσεις, ,

      Άμεσα θα ξεκινήσει από το ΕΣΠΑ νέα δράση, που έχει στόχο την παραγωγική και ανταποδοτική αξιοποίηση των πάσης φύσεως αποβλήτων υπό το πρίσμα της κυκλικής οικονομίας και της αρχής «Μη σπαταλάς ότι είναι χρήσιμο (reduce, recycle, reuse)», ως στοιχείο προώθησης της σχετικής πολιτικής στα θέματα επιχειρηματικότητας - περιβάλλοντος.
      Σύμφωνα με πληροφορίες από το υπουργείο Οικονομίας, το πρόγραμμα θα ξεκινήσει το αμέσως προσεχές διάστημα και αυτό το διάστημα βρίσκεται σε εξέλιξη συζήτηση προκειμένου εξ αρχής να αυξηθεί το συνολικό ποσό του προγράμματος στα 35 εκατ. ευρώ.
      Επισης υπενθυμίζεται ότι όπως έχει προαναγγείλει ο αναπληρωτής υπουργός οικονομίας και Ανάπτυξης Στέργιος Πιτσιόρλας, θα δημιουργηθεί δομή στη γενική γραμματεία Βιομηχανίας, προκειμένου να αξιοποιηθούν κονδύλια του ΕΣΠΑ κατά τα πρότυπα της δομής που υπάρχει στη γενική γραμματεία Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή.
      Το πρόγραμμα
      Σύμφωνα με το πρόγραμμα ενίσχυσης της Περιβαλλοντικής Βιομηχανίας:
      Η δράση «Ενίσχυση Περιβαλλοντικής Βιομηχανίας» αποτελεί πρωτοβουλία της γενικής γραμματείας Βιομηχανίας του υπουργείoυ Οικονομίας και Ανάπτυξης στο πλαίσιο του Επιχειρησιακό πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία 2014-2020» (ΕΠΑΝΕΚ). Στόχος είναι η ενίσχυση υφιστάμενων, νέων και υπό σύσταση ΜμΕ για την επιχειρηματική αξιοποίηση αποβλήτων, ιδίων ή/και τρίτων.
      Εντάσσεται στον 'Αξονα Προτεραιότητας «Ανάπτυξη επιχειρηματικότητας με Τομεακές προτεραιότητες» (ΑΠ1 και 1Σ) και υπηρετεί τον Θεματικό Στόχο «Διαφύλαξη και προστασία του περιβάλλοντος και προώθηση της αποδοτικότητας των πόρων».
      Αφορά τη χρηματοδότηση επενδυτικών σχεδίων για την επιχειρηματική αξιοποίηση υγρών, στερεών και αέριων αποβλήτων με την παραγωγή και διάθεση πρώτων υλών και ενδιάμεσων ή τελικών προϊόντων και υπηρεσιών υψηλής προστιθέμενης αξίας. Πρακτικα αυτό σημαίνει τη δημιουργία περιβαλλοντικών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων που αναμένεται να συμβάλουν ουσιαστικά στην κάλυψη σημαντικών εθνικών κενών της παραγωγικής αλυσίδας.
      Επιπλέον, η δράση συμβάλλει άμεσα στην ανασυγκρότηση της παραγωγικής βάσης της χώρας και στην ενίσχυση του τομέα των περιβαλλοντικών βιομηχανιών καλύπτοντας και τις σχετικές απαιτήσεις που έχουν τεθεί από κατευθυντήριες γραμμές και κείμενα Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Επιλέξιμες είναι και οι 13 περιφέρειες της χώρας.
      Η δράση επιδιώκει να καλύψει την ανάγκη για ενέργειες που αφορούν την παραγωγική και ανταποδοτική αξιοποίηση του τομέα του περιβάλλοντος και ειδικότερα των πάσης φύσεως αποβλήτων υπό το πρίσμα της Κυκλικής Οικονομίας και της αρχής «Μη σπαταλάς ότι είναι χρήσιμο (reduce, recycle, reuse)», ως στοιχείο προώθησης της σχετικής πολιτικής στα θέματα επιχειρηματικότητας - περιβάλλοντος.
      Η ενίσχυση των επιχειρήσεων μέσω της παρούσας δράσης έχει ως βασικό στόχο τη δημιουργία προστιθέμενης αξίας και:
      την περαιτέρω ανάπτυξη τόσο του τομέα της διαχείρισης αποβλήτων όσο και του τομέα της εναλλακτικής διαχείρισης αποβλήτων, την επέκταση της δυναμικότητάς τους για την αξιοποίηση ανακυκλώσιμων υλικών, την ενίσχυση της παραγωγής προϊόντων από ανακυκλωμένα υλικά, την κάλυψη του ελλείμματος της χώρας σε εγκαταστάσεις επεξεργασίας και διάθεσης αποβλήτων, την έμπρακτη εφαρμογή των κανόνων της Κυκλικής Οικονομίας, τη δημιουργία προϊόντων/υπηρεσιών υψηλής προστιθέμενης αξίας. Ο προϋπολογισμός ανέρχεται στο συνολικό ποσό των 20.000.000 ευρώ (Δημόσια Δαπάνη) και σε περίπτωση μη κάλυψης του παραπάνω ποσού, θα προκηρυχθεί νέος κύκλος με το αδιάθετο ποσό προσαυξημένο κατά 15 εκατ. ευρώ. (Συνολικά δηλαδή 35 εκατ. ευρώ). Η δημόσια δαπάνη συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από Εθνική Συμμετοχή.
      Στο πλαίσιο της Δράσης ενισχύονται επενδυτικά σχέδια προϋπολογισμού ύψους επένδυσης (επιλέξιμος επιχορηγούμενος π/υ) από 250.000Euro έως 2.500.000 ευρώ, για διάστημα μέχρι 36 μήνες από την ημερομηνία της απόφασης ένταξης του επενδυτικού σχεδίου.
      Οι κύριες επιλέξιμες μορφές αποβλήτων
      Απόβλητα αστικού τύπου Βιομηχανικά απόβλητα και απόβλητα λοιπών δραστηριοτήτων Απόβλητα εκσκαφών, κατασκευών και κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ) Γεωργοκτηνοτροφικά απόβλητα Απόβλητα από δραστηριότητες αλιείας/ ιχθυοκαλλιέργειας.

      By Engineer, in Χρηματοδοτήσεις, ,

      Αρρυθμίες και καθυστερήσεις προκαλεί σε αρκετές περιπτώσεις η εμπλοκή των τραπεζών στην διαδικασία υλοποίησης του «Εξοικονομώ Κατ’ Οίκον ΙΙ», όταν ο ωφελούμενος δεν καλύπτει την οικονομική του συμμετοχή στο πρόγραμμα μέσω ιδίων κεφαλαίων, αλλά μέσω προσφυγής σε κάποια εκ των συνεργαζόμενων τραπεζών του προγράμματος, προκειμένου να συνάψει σχετική δανειακή σύμβαση.
      Σύμφωνα με πληροφορίες της Greenagenda.gr, ενώ τα έργα μέσω του προγράμματος προχωρούν σχετικά απρόσκοπτα όταν οι ωφελούμενοι δεν ζητάνε δάνειο από τράπεζα, το ίδιο δεν συμβαίνει όταν αιτούνται τραπεζικής χρηματοδότησης.
      Στην καλύτερη των περιπτώσεων και αφού ασκήσουν και πίεση μπορεί να απαιτηθεί χρονικό διάστημα 1,5-2 μηνών, προκειμένου συγκεκριμένες από τις συνεργαζόμενες τράπεζες να ανάψουν το «πράσινο φως» και να προχωρήσουν οι διαδικασίες εκταμίευσης για να καλυφθούν δαπάνες του προγράμματος.
      Κόπηκαν ωφελούμενοι
      Ακόμη, πολλοί δυνητικά ωφελούμενοι έχουν βρεθεί ουσιαστικά εκτός προγράμματος, καθώς ενώ θεωρητικά εντάχθηκαν στο «Εξοικονομώ Κατ’ Οίκον ΙΙ», όταν ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα του, στη συνέχεια «κόπηκαν» από τις τράπεζες γιατί δεν πληρούσαν τα τραπεζικά κριτήρια, προκειμένου να χρηματοδοτηθούν.
      Αυτοί οι ωφελούμενοι είτε θα καλύψουν με ίδια κεφάλαια τη δαπάνη είτε τελικά δεν θα μπορέσουν να υλοποιήσουν τις ενεργειακές παρεμβάσεις που ήθελαν.
      Η καθυστέρηση στην προώθηση των παρεμβάσεων του «Εξοικονομώ», λόγω της βραδύτητας κάποιων τραπεζών, είχε ακόμη ένα αρνητικό επακόλουθο: πολλά έργα δεν μπόρεσαν να ξεκινήσουν το καλοκαίρι και τώρα, που σταδιακά ο καιρός θα γίνεται ολοένα και πιο ψυχρός, θα είναι δύσκολο να πραγματοποιηθούν, καθώς αφορούν σε μεγάλες παρεμβάσεις (θερμοπροσόψεις κα), που είναι προτιμότερο να υλοποιούνται όταν οι θερμοκρασίες είναι υψηλότερες.
      Επιπλέον, αρκετοί ωφελούμενοι είχαν αιτηθεί να τοποθετήσουν ατομικό σύστημα φυσικού αερίου, μέσω της ένταξης τους στο πρόγραμμα, έτσι ώστε τον φετινό χειμώνα να έχουν προχωρήσει στη συγκεκριμένη εγκατάσταση και να απαλλαγούν και από το άγχος των αυξημένων τιμών του πετρελαίου θέρμανσης.
      Ωφελούμενοι με ανάλογες περιπτώσεις είναι αναγκασμένοι τώρα να κάνουν «αγώνα δρόμου», προκειμένου έπειτα από την όποια χρονική καθυστέρηση, που τους υπέβαλε η διαδικασία της τραπεζικής χρηματοδότησης, να προλάβουν να είναι και έτοιμοι για να αντιμετωπίσουν τον επερχόμενο χειμώνα.

      By Engineer, in Χρηματοδοτήσεις, ,

      Σχετικά με την απαίτηση πιστοποίησης ενεργειακών χαρακτηριστικών και σήμανσης CE των υλικών και συστημάτων στα πλαίσια του προγράμματος Εξοικονόμιση Κατ΄Οίκον ΙΙ, αυτή περιγράφεται στον παρακάτω πίνακα:
       
      Κύρια προϊόντα και Η/Μ συστήματα παρεμβάσεων
      Απαίτηση
      Α/Α
      Δομικά προϊόντα / υλικά
      Ενεργειακά χαρακτηριστικά
      Σήμανση CE
      Δελτίο προϊόντος  (Product Fiche)
      1
      Πλαίσιο κουφώματος με υαλοπίνακες 
      ΝΑΙ
      ΝΑΙ
      ---
      2
      Yαλοπίνακες (χωρίς αντικατάσταση πλαισίου)
      ΝΑΙ
      ΝΑΙ
      ---
      3
      Εξώφυλλα και Ρολλά κουφωμάτων
      ΌΧΙ
      ΝΑΙ
      ---
      4
      Λοιπά σταθερά ή κινητά συστήματα σκίασης
      ΌΧΙ
       ΝΑΙ*
      ---
      5
      Θερμομονωτικά υλικά, εξωτερικά σύνθετα θερμομονωτικά συστήματα (ETICS), γυψοσανίδες
      ΝΑΙ
      ΝΑΙ
      ---
       
      Ηλεκτρομηχανολογικά Συστήματα
       
       
       
      6
      Σύστημα καυστήρα - λέβητα πετρελαίου
      ΝΑΙ
      ΝΑΙ
      ΝΑΙ
      7
      Σύστημα καυστήρα - λέβητα φυσικού αερίου / υγραερίου
      ΝΑΙ
      ΝΑΙ
      ΝΑΙ
      8
      Σύστημα Α/Θ (Θέρμανσης - Ψύξης)
      ΝΑΙ
      ΝΑΙ
      ΝΑΙ
      9
      Σύστημα γεωθερμικής αντλίας θερμότητας
      ΝΑΙ
      ΝΑΙ
      ΝΑΙ
      10
      Σύστημα συμπαραγωγής Φ.Α. (ΣΥΘΗΑ)
      ΝΑΙ
      ΝΑΙ
      ΝΑΙ
      11
      Σύστημα λέβητα βιομάζας συνεχούς τροφοδοσίας (πχ πέλλετ)
      ΝΑΙ
            ΌΧΙ **
      ΌΧΙ
      12
      Σύστημα λέβητα βιομάζας μη συνεχούς τροφοδοσίας (πχ ξύλου)
      ΝΑΙ
      ΝΑΙ
      ΌΧΙ
      13
      Ενεργειακό τζάκι (αερόθερμο/καλοριφέρ)
      ΝΑΙ
      ΝΑΙ
      ΌΧΙ
      14
      Αντλίες θερμότητα αέρα-αέρα διαιρούμενου τύπου (split) για θέρμανση/ψύξη χώρου
      ΝΑΙ
      ΝΑΙ
      ΝΑΙ
      15
      Ηλιακό θερμοσιφωνικό σύστημα συλλέκτη - ταμιευτήρα αποθήκευσης ΖΝΧ
            ΝΑΙ***
      ΝΑΙ
      ΝΑΙ
      16
      Ηλιοθερμικό σύστημα συλλέκτη - ταμιευτήρα αποθήκευσης ΖΝΧ βεβιασμένης κυκλοφορίας
            ΝΑΙ***
      ΝΑΙ
      ΝΑΙ
      17
      Ηλιoθερμικό σύστημα παροχής ΖΝΧ και υποβοήθησης θέρμανσης χώρου
            ΝΑΙ***
      ΝΑΙ
      ΝΑΙ
      18
      Αντλία θερμότητας (για παροχή ΖΝΧ)
            ΝΑΙ***
      ΝΑΙ
      ΝΑΙ
       
      Ενεργειακά χαρακτηριστικά:
      Συντελεστής θερμοπερατότητας U (Uf, Ug, Uw), θερμική αντίσταση υλικών R, ισχύς  P, βάσει των οποίων γίνεται η κατάταξη στις υποκατηγορίες παρεμβάσεων και στα ανώτατα όρια επιλέξιμων δαπανών.
      *** Ανώτατο όριο δαπάνης ανεξαρτήτως ισχύος.
      Σήμανση CE:
      * Για όποια από αυτά απαιτείται πχ τέντες.
      ** Απαιτείται Δήλωση συμμόρφωσης του κατασκευαστή του προϊόντος.
      Επισήμανση: το πιστοποιητικό διαχείρισης ποιότητας ISO 9001 δεν αποτελεί σήμανση CE.
      Δελτίο  προϊόντος: Κανονισμοί (ΕΕ) 626/2011, 811/2013, 812/2013 (Οδηγία 2010/30/ΕΕ)
      Στις περιπτώσεις που ο ταμιευτήρας αποθήκευσης του ΖΝΧ είναι ενσωματωμένος στο σύστημα θέρμανσης, το Δελτίο προϊόντος αφορά το ενιαίο σύστημα, όπως και σε κάθε περίπτωση όπου αναφέρεται “σύστημα”.
      Για τις επιλέξιμες παρεμβάσεις της κατηγορίας 3 (πλην των 3.ΣΤ και 3.Η), όσον αφορά την ένταξη της Ισχύος P στις κατηγορίες δαπάνης Ι ως VIII, αυτή αφορά την αναγραφόμενη τιμή στο Δελτίο Προϊόντος ως εξής:
      Για τις υποκατηγορίες 3.Α & 3.Β: Την Ονομαστική θερμική ισχύ (Nominal heat output), συμπεριλαμβανομένης της ονομαστικής θερμικής ισχύος κάθε συμπληρωματικού θερμαντήρα. Για τις υποκατηγορίες 3.Γ & 3.Δ: Την Ονομαστική θερμική ισχύ, συμπεριλαμβανομένης της ονομαστικής θερμικής ισχύος κάθε συμπληρωματικού θερμαντήρα (θερμότερο κλίμα). Για την υποκατηγορία 3.Ε: Την Ονομαστική θερμική ισχύ  (Prated). Για την υποκατηγορία 3.Z: Το φορτίο σχεδιασμού (Design load) για την λειτουργία της ψύξης. Για τις περιπτώσεις που έχει επιλεγεί η τοποθέτηση κλιματιστικών τύπου multi split, η κατάταξη στις κατηγορίες δαπάνης I έως III, γίνεται λαμβάνοντας υπόψη το φορτίο σχεδιασμού της εξωτερικής μονάδας, ανεξαρτήτως του αριθμού των εσωτερικών μονάδων. Για τις επιλέξιμες παρεμβάσεις της κατηγορίας 3.ΣΤ, όσον αφορά την ένταξη της Ισχύος P στις κατηγορίες δαπάνης Ι έως VIII για τους λέβητες βιομάζας (ξύλου – πελλέτας) και στις κατηγορίες I έως IV για τα ενεργειακά τζάκια, αυτή αφορά:
      την ονομαστική θερμική ισχύ που δηλώνεται από τον κατασκευαστή του προϊόντος. Σε περίπτωση εύρους ισχύος λαμβάνεται η μέγιστη.

      By Engineer, in Χρηματοδοτήσεις, ,

      Συνολικά υπάγονται: 9.455 Ωφελούμενοι, με συνολικό επιλέξιμο προϋπολογισμό 157.894.009,14 €, όπως καταγράφονται στον Πίνακα 2 του Παραρτήματος, που συνιστά αναπόσπαστο μέρος της παρούσης.
      Οι Ωφελούμενοι ενημερώνονται μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος υποβολής για την υπαγωγή της αίτησης από το Δικαιούχο και αποδέχονται ηλεκτρονικά την απόφαση υπαγωγής κατά τα οριζόμενα στο κεφ. 6.2 του Οδηγού Εφαρμογής του Προγράμματος. Στη συνέχεια προσέρχονται
      στο χρηματοπιστωτικό οργανισμό για την υπογραφή της δανειακής σύμβασης (όπου απαιτείται), κατά τα οριζόμενα στο κεφάλαιο 4. Η ανωτέρω διαδικασία (ηλεκτρονική αποδοχή απόφασης, υπογραφή της σύμβασης όπου απαιτείται) ολοκληρώνεται εντός διαστήματος δύο (2) μηνών από
      την έκδοση της απόφασης υπαγωγής.
      Επισημαίνεται ότι οι Ωφελούμενοι θα πρέπει να εξετάσουν προσεκτικά το περιεχόμενο της ηλεκτρονικής επιστολής έγκρισης της αίτησής τους πριν αποδεχθούν ηλεκτρονικά την Απόφαση Υπαγωγής, καθώς ο Δικαιούχος, βάσει των δικαιολογητικών που έχουν προσκομισθεί/ αναρτηθεί
      από τους Ωφελούμενους, θα διενεργήσει σε επόμενο στάδιο (και σε κάθε περίπτωση πριν την καταβολή των ωφελημάτων) τους απαραίτητους ελέγχους για τη διαπίστωση της τήρησης του συνόλου των όρων και προϋποθέσεων του Προγράμματος. Σε περίπτωση που κατά την ανωτέρω
      διαδικασία προκύψει ότι δεν πληρούνται οι όροι και προϋποθέσεις του Προγράμματος για κάποιες αιτήσεις, ο Δικαιούχος προβαίνει σε ανάκληση της απόφασης υπαγωγής, της παραγράφου 6.2, κατά το μέρος που αφορά στις εν λόγω αιτήσεις και ενημερώνει μέσω του πληροφοριακού
      συστήματος ηλεκτρονικής υποβολής αιτήσεων τους ενδιαφερόμενους.
      Στην περίπτωση που έχει επιλεγεί λήψη δανείου, οι συνεργαζόμενοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, ενημερώνονται μέσω του πληροφοριακού συστήματος ηλεκτρονικής υποβολής, για τις αποφάσεις υπαγωγής και η υπογραφή της δανειακής σύμβασης από τον Ωφελούμενο πραγματοποιείται εντός του ανωτέρω χρονικού διαστήματος, ήτοι των δύο (2) μηνών από την έκδοση της απόφασης υπαγωγής.
      Η χρονική διάρκεια υλοποίησης του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου των έργων από τους  Ωφελούμενους, όπως αυτά περιγράφονται στον Πίνακα 2, είναι 9 μήνες από την ημερομηνία έκδοσης της Απόφασης Υπαγωγής (συμβατικός χρόνος υλοποίησης του έργου).
      Όλη η απόφαση εδώ: https://diavgeia.gov.gr/doc/ΩΨΖΦ46ΨΧΨΖ-ΕΕ5?inline=true

      By Engineer, in Χρηματοδοτήσεις, ,

      Τέσσερις προτάσεις για τη δημιουργία νέων χρηματοδοτικών εργαλείων, με ιδιαίτερη αναφορά στα περιβαλλοντικά έργα και τους πόρους του Πράσινου Ταμείου, ανέπτυξε ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός, μιλώντας στο Επενδυτικό Φόρουμ, με θέμα την Εξοικονόμηση Ενέργειας σε σχέση με την Τοπική Ανάπτυξη που διοργάνωσε η A-Energy σε συνεργασία με την ΚΕΔΕ. Συνέδεσε μάλιστα το ζήτημα της χρηματοδότησης με την ταχύτητα και την ωριμότητα των έργων που πρέπει να ενταχθούν σε ένα εθνικό στρατηγικό σχέδιο υποδομών για τα επόμενα 10-20 χρόνια. Και εξήγησε την αναγκαιότητα να συνδεθούν όλα αυτά με τα σε λειτουργία ή υπό σχεδιασμό ηλεκτρονικά συστήματα στον τομέα του αστικού περιβάλλοντος και του δομημένου χώρου.
      Ειδικότερα, όσον αφορά το θέμα της χρηματοδότησης, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ, αφού σημείωσε ότι «χρήματα ΔΕΝ υπάρχουν», τουλάχιστον όσα απαιτούνται για τα έργα που χρειάζεται η χώρα, τόνισε ότι η λύση βρίσκεται στη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις, για την μόχλευση και κινητοποίηση ιδιωτικών πόρων για χρήση σε συνδυασμό με κοινοτικούς και εθνικούς πόρους, με νέες μορφές υβριδικής χρηματοδότησης. Συγκεκριμένα πρότεινε:
      1ον: Ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο για Πράσινα έργα
      Ο Γιώργος Στασινός σημείωσε ότι προτείνει εδώ και μήνες τον σχεδιασμό ενός καινοτόμου εργαλείου με εμπροσθοβαρή χρησιμοποίηση, με όρους προεξόφλησης, των χρημάτων που υπάρχουν στο Πράσινο Ταμείο – δεσμευμένα, λόγω μνημονίου – από τις δηλώσεις αυθαιρέτων για χρηματοδότηση αναγκαίων περιβαλλοντικών έργων. «Τέτοια έργα συνήθως γίνονται με δημόσιους πόρους. Με ένα έξυπνο χρηματοοικονομικό εργαλείο μπορούμε να φέρουμε πιο μπροστά τη διαθέσιμη χρηματοδότηση , να εμπλέξουμε ιδιωτικούς πόρους και να προσελκύσουμε νέους, διεθνείς και ιδιωτικούς» σημείωσε και πρόσθεσε «η εκτίμηση είναι για τέσσερα δισεκατομμύρια ευρώ συνολικά διαθέσιμα μόνο με τις δηλώσεις αυθαιρέτων που ήδη υπάρχουν. Τέτοια εργαλεία χρειαζόμαστε. Και η γνώση υπάρχει. Και τα παραδείγματα». Και ανέλυσε ότι μπορούν να χρησιμοποιηθεί ένας συνδυασμός εργαλείων: προεξόφληση, εγγυοδοτικός μηχανισμός, μόχλευση επιστρεπτέων ενισχύσεων και άλλα, «χωρίς να θίξουμε τις μνημονιακές δεσμεύσεις της χώρας». «Με το Πράσινο Ταμείο, θα μπορούσαμε με εφόδιο αυτά τα περίπου 4 ως 4,5 δις ευρώ, που θα έχουμε το 2019, - ή ακόμη και με πολύ περισσότερα που θα έχουμε δύο χρόνια αργότερα, όταν ολοκληρωθεί ο νόμος Σταθάκη για τα αυθαίρετα - με τη χρηματορροή που ήδη προβλέπεται και τις δεσμεύσεις που υπάρχουν, μέσα σε ένα πλάνο έως 10ετίας από σήμερα να έχουμε κινητοποιήσει τριπλάσιους πόρους. Δηλαδή για να το πω απλά: με «μαγιά» τα 4 δις σήμερα θα μπορούσαμε να έχουμε διαθέσιμα συνολικά μέχρι 12 δις ευρώ για περιβαλλοντικά έργα την επόμενη δεκαετία! Αυτό που χρειάζεται είναι γνώση, δουλειά και αποτελεσματικότητα για να παράγουμε τα επιθυμητά αποτελέσματα».
      2ον: value engineering
      «Πρέπει να φροντίσουμε, λόγω των περιορισμένων πόρων που έχει πλέον η Ελληνική Πολιτεία, να μην υπάρχουν έργα που δεν ενδιαφέρουν τον ιδιωτικό τομέα» τόνισε ο Πρόεδρος του ΤΕΕ και πρόσθεσε ότι πρέπει να μπορεί η Πολιτεία να προσφέρει ένα ενδιαφέρον «πακέτο» επενδύσεων ή έργων για χρηματοδότηση που θα περιλαμβάνει και όσα έργα δεν μπορούν από μόνα τους να προσελκύσουν επενδυτές. «Μία προσέγγιση που πρέπει να συζητήσουμε σοβαρά αλλά ανοιχτά, με διαφάνεια και κοινωνική συμμετοχή, είναι η Πολιτεία να δημιουργήσει ένα νέο έργο, ή ένα πακέτο έργων, που θα έχει εξασφαλισμένη δανειοδότηση, μέσω αποπληρωμής του δανείου από έσοδα άλλου υφιστάμενου και λειτουργούντος έργου», σημείωσε χαρακτηριστικά.
      3ον: Τράπεζα Γης
      Σύμφωνα με τον Γιώργο Στασινό «πρέπει να προχωρήσει άμεσα η λειτουργία της ήδη προβλεπόμενης Τράπεζας Γης, αλλά με τον σωστό, σύγχρονο τρόπο που θα μπορέσει να προσελκύσει και ιδιωτικούς πόρους». Με μια τέτοια Τράπεζα Γης, εξήγησε, μέσω ενός ηλεκτρονικού συστήματος θα μπορούν να γίνονται πράξεις όπως:
      αγορά συντελεστή δόμησης για οριστική τακτοποίηση αυθαιρέτων που τώρα προβλέπεται για 30 χρόνια,
      αγορά συντελεστή δόμησης σε αντικειμενικά καθορισμένες ζώνες υποδοχής,
      ανταλλαγές εκτάσεων για τον απεγκλωβισμό οικοδομικών συνεταιρισμών,
      χρηματοδότηση της αποκατάστασης των προσόψεων όλων των διατηρητέων κτηρίων από τους πόρους της
      αγοράς συντελεστή των ίδιων των διατηρητέων.
      Παράλληλα η Πολιτεία πρέπει να δώσει κίνητρα χρηματοδότησης σε επενδυτές για τους οικοδομικούς συνεταιρισμούς, που θα πρέπει άμεσα να απεγκλωβιστούν στη βάση του νόμου 4280/2014 και να προχωρήσει άμεσα η έκδοση των απαραίτητων κανονιστικών πράξεων αλλά και η εφαρμογή των διαδικασιών μέσω ενός ηλεκτρονικού συστήματος.
      «Μην υποτιμάτε το θέμα των οικοδομικών συνεταιρισμών και της ιδιωτικής πολεοδόμησης. Μπορούν να δημιουργήσουν «επενδυτικό σοκ» σε ολόκληρες περιοχές της χώρας. Και μπορούν να δώσουν ανάσες ζωής στην ξεχασμένη ύπαιθρο, ακόμη και να ξαναζωντανέψουν τα χωριά μας. Το θεσμικό πλαίσιο, με έντονο πράσινο χρώμα και εξαιρετικές προβλέψεις περιβαλλοντικού ισοζυγίου και βιώσιμης ανάπτυξης, υπάρχει ήδη. Πρέπει να εφαρμοστεί με τον σωστό τρόπο» σημείωσε χαρακτηριστικά.
      4ον: συνεπένδυση και συγχρηματοδότηση
      Ο Πρόεδρος του ΤΕΕ ανέφερε ότι «η Κομισιόν, στο πλαίσιο του νέου μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της Ένωσης 2021 – 2027 προτείνει τη δημιουργία νέων «πράσινων» πόρων σε κοινοτικό επίπεδο: το 20% των δικαιωμάτων ρύπων να κατευθύνονται στον κοινοτικό προϋπολογισμό. Αλλά και να καθιερωθεί, ως επιπλέον ευρωπαϊκός πόρος για περιβαλλοντικά έργα, ένα «πράσινο τέλος» για κάθε χώρα, ανά κιλό πλαστικής συσκευασίας που θάβει. Τέτοιες έξυπνες κινήσεις πολλαπλού οφέλους θα έπρεπε να καθιερώσει και η χώρα μας. Αυτοί οι πόροι, σύμφωνα με την Κομισιόν, θα κατευθυνθούν σε αυξανόμενη χρηματοδότηση πράσινων έργων υποδομής (περιβάλλον και ενέργεια) – και εδώ χρειάζεται η χώρα να έχει μεριμνήσει ήδη για συγχρηματοδότηση, ώστε να αξιοποιήσει αυτούς τους πόρους». Και πρόσθεσε ότι η δημιουργία ενός τέτοιου χρηματοδοτικού μηχανισμού «πράσινων έργων» αν έχει τη μορφή νομικού προσώπου (ή οι δράσεις αποτελούν ξεχωριστό νομικό πρόσωπο ή χρηματοδοτικό μηχανισμό) θα μπορούσε να διασφαλίσει την συνεπένδυση σε αυτά τα έργα, για παράδειγμα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων ή άλλου σημαντικού διεθνούς επενδυτικού σχήματος.

      By Engineer, in Χρηματοδοτήσεις, ,

      Σχετικά με την δυνατότητα αυτή μετά την οριστική υποβολή αίτησης, ισχύουν τα εξής:
      Σε περίπτωση όπου έχουν επιλεγεί Ίδια Κεφάλαια, δεν είναι δυνατή η αλλαγή Συνεργαζόμενης Τράπεζας. Εάν ο ωφελούμενος δεν έχει λογαριασμό στην Συνεργαζόμενη Τράπεζα που έχει δηλώσει, υπάρχει η δυνατότητα να ανοίξει λογαριασμό, ενώ το ΙΒΑΝ θα το καταχωρήσει στο Πληροφοριακό Σύστημα κατά την απαιτούμενη φάση πριν την τελική εκταμίευση.
      Σε περίπτωση όπου έχει επιλεχθεί Δάνειο, παρέχεται η δυνατότητα αλλαγής Συνεργαζόμενης Τράπεζας μόνο κατά την διαδικασία καταχώρησης της αίτησης δανείου. Ωστόσο και σε αυτή την περίπτωση, εάν ο ωφελούμενος μέσω των δυνατοτήτων που του παρέχονται κατά την φάση που βρίσκεται η αίτηση του επιλέξει να προχωρήσει με Ίδια Κεφάλαια, ως Συνεργαζόμενη Τράπεζα θα παραμείνει η τελευταία επιλογή που είχε κάνει κατά την αίτηση δανείου. Σημειώνεται ότι μέσω της Συνεργαζόμενης Τράπεζας θα γίνει η εκταμίευση στο λογαριασμό αυτό της επιχορήγησης του κόστους των δύο ενεργειακών επιθεωρήσεων αλλά και μέσω αυτού του λογαριασμού θα εκταμιευτούν τα χρήματα της επιχορήγησης προς τους προμηθευτές-συμβούλους-μελετητές.
      Στις περιπτώσεις όπου έχουν επιλεγεί Ίδια Κεφάλαια, ο ωφελούμενος μπορεί να κάνει μεταφορά χρημάτων (για εξόφληση των ενεργειακών επιθεωρήσεων και για προκαταβολές προς τους προμηθευτές) και από άλλη τράπεζα/ες, πέραν της Συνεργαζόμενης που έχει δηλώσει στην αίτησή του. Όμως η επιχορήγηση για το κόστος των ενεργειακών επιθεωρήσεων και τις παρεμβάσεις που έκανε ή τις υπηρεσίες που έλαβε, θα γίνει υποχρεωτικά στο ΙΒΑΝ της Συνεργαζόμενης Τράπεζας που θα έχει δηλώσει στο Πληροφοριακό Σύστημα.

      By Engineer, in Χρηματοδοτήσεις, ,

      Διευκρινίσεις για θέματα δαπανών και παραστατικών
      Όλα τα παραστατικά (παρεμβάσεων και υπηρεσιών συμβούλου ή μελετητή) πρέπει να εκδίδονται «επί πιστώσει». Εξαιρούνται και θα πρέπει να έχουν εξοφληθεί από τον ωφελούμενο, τα παραστατικά που αφορούν αμοιβές Ενεργειακών Επιθεωρητών (1η και 2η Ενεργειακή επιθεώρηση - ΠΕΑ) και τις ασφαλιστικές εισφορές. Όλες οι πληρωμές που διενεργεί ο ωφελούμενος (εξόφληση ή προκαταβολή) πρέπει να εκτελούνται μέσω τραπεζικού συστήματος. Είναι αποδεκτό το παραστατικό στο οποίο υπάρχει τιμολόγηση υλικών και εργασίας σε ένα ενιαίο ποσό. Σε αυτή την περίπτωση το ποσό του παραστατικού μπορεί είτε να καταχωρείται στο πληροφοριακό σύστημα , στην καρτέλα «Καταχώρηση δαπανών», επιλέγοντας την ένδειξη «Υλικά», όπου θα συμπληρώνεται η ποσότητα του υλικού αλλά στο ποσό θα περιλαμβάνεται και η εργασία, είτε να καταχωρείται 2 φορές το ίδιο παραστατικό, με επιμερισμό σε Υλικά και Εργασία, με σκοπό η άθροιση των επιμέρους ποσών να συμφωνεί με το τελικό ενιαίο ποσό.. Στις περιπτώσεις που δεν είναι δυνατή η καταγραφή στο παραστατικό, της μονάδας μέτρησης που αντιστοιχεί στη συγκεκριμένη παρέμβαση, για παράδειγμα των τετραγωνικών μέτρων κουφωμάτων αλλά μόνο το είδος τους και τα τεμάχια, το παραστατικό θα είναι αποδεκτό μόνο εάν συνοδεύεται από Υπεύθυνη Δήλωση ν. 1599/1986 του Προμηθευτή (θεωρημένη για το γνήσιο της υπογραφής), στην οποία θα αναγράφονται τα τετραγωνικά μέτρα των κουφωμάτων που αντιστοιχούν στο παραστατικό. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να ισχύουν τα αναγραφόμενα στην παράγραφο 7.1 του Οδηγού Εφαρμογής του προγράμματος. Απαλλαγή από τον ΦΠΑ
      Σύμφωνα με την παρ.1 του άρθρου 251 του Ν.4281 (ΦΕΚ 160Α/08.08.2014), «απαλλάσσονται από την υποχρέωση υποβολής δήλωσης και καταβολής φόρου υποκείμενοι, οι οποίοι, κατά την προηγούμενη διαχειριστική περίοδο, πραγματοποίησαν ακαθάριστα έσοδα, χωρίς το φόρο προστιθέμενης αξίας, μέχρι δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ. Ως ακαθάριστα έσοδα νοούνται όλα τα έσοδα, τα οποία λαμβάνονται υπόψη στη φορολογία εισοδήματος. Επιπρόσθετα σύμφωνα με την παρ. 9 του ανωτέρω Άρθρου «οι υποκείμενοι της παραγράφου 1, στις περιπτώσεις που σύμφωνα με τις διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας έχουν υποχρέωση έκδοσης φορολογικών στοιχείων, αναγράφουν σε αυτά την ένδειξη «χωρίς φόρο προστιθέμενης αξίας-απαλλαγή μικρών επιχειρήσεων» και δεν δικαιούνται να εκπέσουν το φόρο των εισροών τους».
      Για τις ανωτέρω περιπτώσεις, τα ανώτατα όρια επιλέξιμων δαπανών που καθορίζονται στα Κεφάλαια 3 και 4 του Οδηγού Εφαρμογής του Προγράμματος «Εξοικονόμηση Κατ’ Οίκον ΙΙ», μειώνονται κατά το αναλογούν ποσοστό (%) ΦΠΑ.
      Ο Ωφελούμενος πρέπει να αναρτήσει στο Πληροφοριακό Σύστημα του προγράμματος «Εξοικονόμηση Κατ’ Οίκον ΙΙ», εκτός του παραστατικού και Υπεύθυνη δήλωση ν.1599/86 του εκδότη (θεωρημένη για το γνήσιο της υπογραφής) στην οποία θα αναφέρεται το ποσοστό (%) που αναλογεί στο καθεστώς ΦΠΑ της έδρας του.

      By Engineer, in Χρηματοδοτήσεις, ,

      Δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ η απόφαση για την κατάρτιση προγράμματος επιχορήγησης εργοδοτών για τη διατήρηση νέων θέσεων εργασίας με στόχο την ενίσχυση της ρευστότητας και της απασχόλησης την περίοδο της οικονομικής κρίσης.
      Στόχος του προγράμματος
      Στόχος του προγράμματος είναι η επιχορήγηση νέων θέσεων εξαρτημένης εργασίας πλήρους ή και μερικής απασχόλησης με τους περιορισμούς της παραγράφου 1γ του άρθρου 3, οι οποίες προβλέπεται να ανέλθουν στις 15.1 και δημιουργήθηκαν από 1-6-2017 έως 31-5-2018, σε ιδιωτικές επιχειρήσεις και γενικά εργοδότες του ιδιωτικού τομέα που ασκούν οικονομική δραστηριότητα.
      Πλαίσιο ένταξης - Χρηματοδότηση - Επιλέξιμες περιοχές - Καθεστώς ενίσχυσης
      Η μέγιστη δαπάνη για την εφαρμογή του προγράμματος προβλέπεται να ανέλθει συνολικά έως το ποσό των 70.000.000 ευρώ και οι θέσεις στις 15.000 και καλύπτεται από τον προϋπολογισμό του ΟΑΕΔ (ΚΑΕ 2493). Σε περίπτωση μη κάλυψης του προϋπολογισθέντος ποσού, η διαδικασία υποβολής των αιτήσεων συνεχίζεται μέχρι και την κάλυψη του ανωτέρω ποσού.
      Η δαπάνη κατανέμεται σε ετήσια βάση ως εξής:
      Για το έτος 2018: έως 65.000.000 ευρώ.
      Για το έτος 2019: έως 5.000.000 ευρώ.
      Δικαιούχοι, Ωφελούμενοι και Προϋποθέσεις συμμετοχής
      Δικαιούχοι Επιχειρήσεις
      Δυνητικοί δικαιούχοι είναι οι ιδιωτικές επιχειρήσεις και γενικά οι εργοδότες του ιδιωτικού τομέα που ασκούν οικονομική δραστηριότητα, εφόσον πληρούν τις παρακάτω προϋποθέσεις:
      α) Έχουν προβεί στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, σε σχέση με τον ανώτατο αριθμό των θέσεων εργασίας που είχαν τον Μάιο του 2017, με την πρόσληψη πρώην ανέργων κατά το χρονικό διάστημα από 1-6-2017 έως 31-5-2018:
      i) με συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου πλήρους απασχόλησης,
      ii) με συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου πλήρους απασχόλησης ή/και με συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου ή αορίστου χρόνου μερικής απασχόλησης, με τους περιορισμούς της περίπτωσης 1.γ του παρόντος άρθρου, τις οποίες και διατηρούν κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης και για όλη τη συνολική διάρκεια του προγράμματος όπως ορίζεται στην παράγραφο 4 του άρθρου 4,
      β) δεν έχουν προβεί σε μείωση του προϋπάρχοντος προσωπικού που είχαν κατά τον Μάιο του 2017, κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης και για όλη τη διάρκεια του προγράμματος όπως ορίζεται στην παράγραφο 4 του άρθρου 4,
      και
      γ) θα μετατρέψουν τις συμβάσεις ορισμένου χρόνου πλήρους απασχόλησης καθώς και τις συμβάσεις μερικής απασχόλησης ορισμένου ή αορίστου χρόνου, για τις θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν από 1-6-2017 έως 31-5-2018, σε συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου πλήρους απασχόλησης, εντός πέντε (5) ημερών από την υποβολή της αίτησης υπαγωγής.
      β) Επιχειρήσεις, οι οποίες είχαν αυξομειώσεις του προσωπικού τους κατά το χρονικό διάστημα από 1-6-2017 έως 31-5-2018, σε σχέση με τον ανώτατο αριθμό των θέσεων εργασίας που είχαν τον Μάιο του 2017, επιχορηγούνται για τον επιπλέον αριθμό των θέσεων εργασίας που έχουν δημιουργήσει οποιαδήποτε χρονική στιγμή κατά το ανωτέρω χρονικό διάστημα και διατηρούν τον επιπλέον αριθμό θέσεων εργασίας μέχρι την υποβολή της αίτησης για υπαγωγή στο πρόγραμμα και για όλη την διάρκεια του προγράμματος όπως ορίζεται παρακάτω.
      Ως μείωση -του προϋπάρχοντος προσωπικού, δηλαδή του ανώτατου αριθμού των εργαζομένων που απασχολούνταν στην επιχείρηση κατά τον Μάιο του 2017, θεωρείται:
      i. η καταγγελία της σύμβασης εργασίας,
      ii. η αλλαγή του καθεστώτος απασχόλησης του προσωπικού της, από πλήρη σε μερική απασχόλησης ή σε εκ περιτροπής απασχόληση κ.λπ., το οποίο έχει ως συνέπεια την μείωση των μονάδων εργασίας της επιχείρησης,
      iii. η εθελουσία έξοδος που γίνεται με πρωτοβουλία του εργοδότη, μέσω προγραμμάτων παροχής οικονομικών κυρίως κινήτρων εθελούσιας εξόδου, και
      iv. η οικειοθελής αποχώρηση που λογίζεται ως καταγγελία σύμβασης, σύμφωνα με το άρθρο 38 του ν. 4488/2017.
      Δεν θεωρείται μείωση -του προϋπάρχοντος προσωπικούη οικειοθελής αποχώρηση, η λήξη σύμβασης ορισμένου χρόνου, η καταγγελία σύμβασης εργασίας λόγω συνταξιοδότησης, η καταγγελία σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου πριν τη λήξη της που οφείλεται σε σπουδαίο λόγο που αφορά στον εργαζόμενο (μήνυση για αξιόποινη πράξη), εφόσον προσκομίζονται τα απαραίτητα δικαιολογητικά, η κενή θέση που οφείλεται σε θάνατο και φυλάκιση καθώς και η οικειοθελής αποχώρηση που δεν λογίζεται ως καταγγελία σύμβασης σύμφωνα με το άρθρο 38 του ν. 4488/2017.
      Δεν εντάσσονται:
      α. Όλες οι επιχειρήσεις, φορείς, υπηρεσίες και οργανισμοί που διέπονται, όσον αφορά την πρόσληψη του προσωπικού τους, από τις διατάξεις του ν. 2190/1994 (Α’ 28) και του ν. 3812/2009 (Α’ 234).
      β. Οι επιχειρήσεις στις οποίες έχουν επιβληθεί, μέσα σε χρονικό διάστημα δύο (2) ετών πριν από την ημερομηνία λήξης της προθεσμίας υποβολής αίτησης συμμετοχής α) τρεις (3) πράξεις επιβολής προστίμου από τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας για παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας που χαρακτηρίζονται, σύμφωνα με την υπουργική απόφαση 2063/Δ1632/2011 (Β΄ 266), όπως εκάστοτε ισχύει, ως «υψηλής» ή «πολύ υψηλής» σοβαρότητας, οι οποίες προκύπτουν αθροιστικά από τρεις (3) διενεργηθέντες ελέγχους, ή β) δύο (2) πράξεις επιβολής προστίμου από τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας για παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας που αφορούν την αδήλωτη εργασία, οι οποίες προκύπτουν αθροιστικά από δύο (2) διενεργηθέντες ελέγχους. Οι υπό α) και β) κυρώσεις πρέπει να έχουν αποκτήσει τελεσίδικη και δεσμευτική ισχύ. Ο δυνητικός δικαιούχος κατά την υποβολή της αίτησης συμμετοχής δηλώνει υπεύθυνα, ότι δεν έχουν επιβληθεί σε βάρος του οι ως άνω κυρώσεις.
      γ. Τα υποκαταστήματα ή τα γραφεία που έχουν την έδρα τους σε χώρα που δεν είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης διότι δεν είναι εφικτός ο έλεγχος σώρευσης των ενισχύσεων.
      δ. Οι εξωχώριες εταιρείες όπως και επιχειρήσεις που στην εταιρική τους σύνθεση συμμετέχουν εξωχώριες εταιρείες διότι δεν είναι εφικτός ο έλεγχος σώρευσης των ενισχύσεων.
      ε. Τα ΚΤΕΛ, ΚΤΕΛ Α.Ε. και οι ιδιοκτήτες ή και οι συνιδιοκτήτες ενταγμένων σε αυτά.
      στ. Οι σύλλογοι και τα σωματεία.
      ζ. Οι επιχειρήσεις εις βάρος των οποίων εκκρεμεί ανάκτηση προηγούμενων κρατικών ενισχύσεων.
      η. Οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε τομείς, στους οποίους δεν εφαρμόζεται το άρθρο 1 του Κανονισμού 1407/2013.
      θ. Τα νυχτερινά κέντρα.
      ι. Οι εποχικές επιχειρήσεις για το εποχικό προσωπικό τους.
      ια. Οι επιχειρήσεις οι οποίες εδρεύουν στην οικία του εργοδότη (ενδεικτικά: ασφαλιστές, λογιστές, πολιτικοί μηχανικοί, εμπορικοί αντιπρόσωποι) και δεν διαθέτουν διαμορφωμένο διακριτό χώρο για την απασχόληση των ωφελουμένων. Εντούτοις, εντάσσονται οι επιχειρήσεις οι οποίες, λόγω της φύσης της δραστηριότητάς τους, απασχολούν το προσωπικό εκτός του χώρου της έδρας τους (ενδεικτικά: υπηρεσίες εκμετάλλευσης φορτηγών, υπηρεσίες εκμετάλλευσης ταξί, υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι).
      7. Όταν το αντικείμενο εργασιών μιας επιχείρησης είναι σύνθετο και το ένα από τα αντικείμενα εξαιρείται του προγράμματος, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην περίπτωση η, η επιχείρηση για να ενταχθεί πρέπει να υποβάλει υπεύθυνη δήλωση στην οποία να αναφέρει ότι το επιχορηγούμενο άτομο δεν πρόκειται να απασχοληθεί στο εξαιρούμενο αντικείμενο εργασιών της περίπτωσης η.
      Ωφελούμενοι
      α. Τα ωφελούμενα άτομα είναι πρώην άνεργοι ηλικίας 18-66 ετών τα οποία:
      i) Ήταν εγγεγραμμένοι άνεργοι (ανεξαρτήτως χρονικής διάρκειας) στο μητρώο ανέργων του ΟΑΕΔ κατά το δωδεκάμηνο που είχε προηγηθεί της πρόσληψής τους από την δικαιούχο επιχείρηση και δεν είχαν άλλη απασχόληση (εξαρτημένη ή μη) κατά την προηγούμενη ημέρα της ημερομηνίας πρόσληψής τους.
      ii) Προσλήφθηκαν από τη δικαιούχο επιχείρηση τη χρονική περίοδο από 01-06-2017 έως 31-05-2018.
      Ποσό και διάρκεια επιχορήγησης
      Η επιχείρηση επιχορηγείται για κάθε νέα θέση εργασίας που δημιούργησε από την ημερομηνία πρόσληψης του ατόμου και για όσες νέες θέσεις δημιουργήθηκαν από 1-6-2017 έως 31-5-2018 επιπλέον των θέσεων εργασίας που είχε κατά τον Μάιο του 2017.
      Η επιχορήγηση για κάθε μήνα απασχόλησης των ωφελουμένων ανέργων ανέρχεται στο 50% του μισθολογικού και μη μισθολογικού κόστους με ανώτατο ποσό: α) 400 ευρώ για την πλήρη απασχόληση, β) 300 ευρώ για τη μερική απασχόληση τουλάχιστον τεσσάρων ωρών και άνω ημερησίως σε πενθήμερη βάση και γ) 200 ευρώ για τη μερική απασχόληση κάτω των τεσσάρων ωρών ημερησίως σε πενθήμερη βάση.
      Η ανώτατη διάρκεια επιχορήγησης για τις νέες θέσεις εργασίας που δημιούργησε η δικαιούχος επιχείρηση είναι δεκαπέντε (15) μήνες και συγκεκριμένα για το χρονικό διάστημα από 1-6-2017 έως και 31-8-2018. Όταν η νέα θέση ή θέσεις εργασίας που δημιούργησε η επιχείρηση είναι μετά την 1-6-2017, τότε λαμβάνει το ανάλογο ποσό που αντιστοιχεί από την ημερομηνία πρόσληψης του ατόμου ή ατόμων και μέχρι την 31-8-2018.
      Διαδικασία Υποβολής Αιτήσεων - Έγκριση
      Μετά τη δημοσίευση πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος οι επιχειρήσεις που διαθέτουν κωδικούς πρόσβασης στο πληροφοριακό σύστημα του ΟΑΕΔ και επιθυμούν να ενταχθούν στο πρόγραμμα, εφόσον υπάρχουν κενές θέσεις, υποβάλλουν ηλεκτρονικά αίτηση υπαγωγής-υπεύθυνη δήλωση, η οποία είναι αναρτημένη στην ιστοσελίδα του Οργανισμού (www.oaed.gr).
      Απαραίτητη προϋπόθεση για την υποβολή της ηλεκτρονικής αίτησης είναι η ενδιαφερόμενη επιχείρηση να είναι Πιστοποιημένος χρήστης στις Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες του ΟΑΕΔ (εφόσον έχει παραλάβει κλειδάριθμο από το ΚΠΑ2 της περιοχής της) και διαθέτει κωδικούς πρόσβασης (Ονομασία Χρήστη και Συνθηματικό).
      Χρόνος υποχρεωτικής απασχόλησης - Όροι - Δεσμεύσεις
      Οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να διατηρήσουν τόσο τις επιχορηγούμενες όσο και τις μη επιχορηγούμενες θέσεις εργασίας για επιπλέον χρονικό διάστημα, ίσο με το αιτούμενο και εγκριθέν διάστημα διάρκειας της επιχορήγησης. Το χρονικό διάστημα της δέσμευσης ξεκινά από την επόμενη της λήξης του χρονικού διαστήματος επιχορήγησης δηλαδή από την 01-09-2018 και μετά.
      Εάν η επιχείρηση μετά την υπαγωγή της στο πρόγραμμα μειώσει το προσωπικό της (επιχορηγούμενο και μη) και δεν το αντικαταστήσει μέσα σε τριάντα (30) ημέρες, το πρόγραμμα διακόπτεται κατά τόσες θέσεις εργασίας όσες μειώθηκε το προσωπικό. Εάν η επιχείρηση έχει επιχορηγηθεί, επιστρέφει στον Οργανισμό το αναλογούν ποσό επιχορήγησης σύμφωνα με την παρ. 7 του άρθρου 29 του ν. 1262/1982 (Α’70), για την απόδοση στον ΟΑΕΔ.
      Εάν αποχωρήσει δεσμευόμενο (επιχορηγούμενο ή μη) άτομο εντός του μήνα που προηγείται της ημερομηνίας ολοκλήρωσης του προγράμματος, η επιχείρηση υποχρεούται μέχρι τη λήξη του να προβεί σε αντικατάσταση.
      Σε περίπτωση μη αντικατάστασης λόγω έλλειψης ειδικότητας (που διαπιστώνεται από την αρμόδια Υπηρεσία) σε επιχορηγούμενη ή μη θέση διακόπτεται η επιχορήγηση μόνο για τη θέση αυτή, χωρίς άλλες επιπτώσεις για τον εργοδότη.
      Η προθεσμία υποβολής των αιτήσεων για υπαγωγή στο πρόγραμμα, όπως θα οριστεί στην πρόσκληση, λήγει αυτόματα μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος αιτήσεων, ύστερα από την κάλυψη του διατιθέμενου προϋπολογισμού.

      By Engineer, in Χρηματοδοτήσεις, ,

      Εκδόθηκε η με Α.Π.179001/645/21.09.2018 (ΦΕΚ Β’ 4147/21.09.2018) Κοινή Υπουργική Απόφαση με τίτλο «Τροποποίηση της με Α.Π. 171563/131/21.02.2018 (Β'756/02.03.2018) κοινής απόφασης του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης με τίτλο: «Προκήρυξη του προγράμματος «Εξοικονόμηση κατ' οίκον II», που θα υλοποιηθεί στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2014-2020», όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει».
      Βάσει των ανωτέρω έχουν ενημερωθεί ο Οδηγός Εφαρμογής και τα σχετικά παραρτήματα που βρίσκονται αναρτημένα στην ιστοσελίδα του προγράμματος Εξοικονόμηση Κατ’ Οίκον ΙΙ.
      Ο νέος οδηγός μετά την 3η τροποποίηση: https://exoikonomisi.ypen.gr/documents/10182/146747/ΟΔΗΓΟΣ+ΕΞΟΙΚ_II_2018_3η+ΤΡΟΠ+Final/0c476b65-1ed6-499e-aa63-01dde25fe073
      Το ΦΕΚ της απόφασης: http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wG3UHk-ZeQumndtvSoClrL8gsm5rMx4atj3U4LPcASlceJInJ48_97uHrMts-zFzeyCiBSQOpYnTy36MacmUFCx2ppFvBej56Mmc8Qdb8ZfRJqZnsIAdk8Lv_e6czmhEembNmZCMxLMtYKWAbTHEeqm7JjFTT-oFCYM1BydwgwONxlDsgW7sJVN

      By Engineer, in Χρηματοδοτήσεις, ,

      Τα «Ανοιχτά Κέντρα Εμπορίου» είναι μια καινοτόμος δράση του ΕΣΠΑ που χρηματοδοτεί δράσεις αστικής ανάπλασης με στόχο της δημιουργία «ανοιχτών εμπορικών κέντρων» σε πεζοδρόμους και οδούς ήπιας κυκλοφορίας στα κέντρα των πόλων από τους Δήμους σε συνεργασία με τα τοπικά επιμελητήρια ή τους εμπορικούς συλλόγους. Η δράση στοχεύει στην προώθηση της μικρής και μεσαίας επιχειρηματικότητας, σε αντίθεση με την πρακτική των μεγάλων κλειστών εμπορικών κέντρων, σε συνδυασμό με την αναβάθμιση των περιοχών που θα εγκατασταθούν αυτά τα ανοιχτά κέντρα.
      Λόγω του μεγάλου ενδιαφέροντος των δήμων από τον Ιούνιο που ξεκίνησε η διαδικασία, το Υπουργείο Ανάπτυξης αποφάσισε να δώσει παράταση στην ημερομηνία υποβολής προτάσεων και χθες, οπότε έληγε η αρχική προθεσμία, δημοσιεύθηκε στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ η πρόσκληση της Ειδικής Γραμματέως ΕΣΠΑ Ευγενίας Φωτονιάτα με νέα ημερομηνία υποβολής έως 5 Νοεμβρίου 2018. Σύμφωνα με πληροφορίες της Greenagenda, αυτό κρίθηκε απαραίτητο καθώς οι δήμοι και οι άλλοι συνδικαιούχοι (εμπορικοί σύλλογοι και επιμελητήρια) δεν είχαν την απαραίτητη εξοικείωση για να υποβάλλουν συνεργατικά τέτοιου είδους προτάσεις – καθώς είναι πρώτη φορά που βγαίνει στη χώρα μας τέτοιο πρόγραμμα - και έχουν καθυστερήσει οι συνεργασίες και οι υποβολές στο Υπουργείο.
      Οι στόχοι
      Στο πλαίσιο της Δράσης με τίτλο «Ανοικτά Κέντρα Εμπορίου» επιδιώκεται η ενίσχυση και τόνωση της οικονομικής δραστηριότητας που αναπτύσσεται σε εμπορικές περιοχές και ειδικότερα σε περιοχές που διαθέτουν σημαντικούς πολιτιστικούς πόρους και τουριστική δυναμική. Για την επίτευξη του στόχου αυτού, κάθε Πρόταση Χρηματοδότησης θα αποτελείται υποχρεωτικά από Δικαιούχο και Συνδικαιούχο που θα υλοποιήσουν ένα σύνολο συνεκτικών και αλληλένδετων παρεμβάσεων με στόχο:
      α) την αναβάθμιση της λειτουργικότητας και αισθητικής της περιοχής παρέμβασης και
      β) την οργάνωση της οικονομικής δραστηριότητας που αναπτύσσεται εντός της περιοχής αυτής, με υιοθέτηση και χρήση έξυπνων εφαρμογών.

      Ποιοι υποβάλλουν πρόταση
      Πρόταση μπορεί να υποβάλει κάθε Δήμος (ΟΤΑ Α’ βαθμού ως Δικαιούχος) αλλά είναι υποχρεωτική η ύπαρξη συνδικαιούχου. Αυτός πρέπει να είναι ο θεσμοθετημένος Εμπορικός Σύλλογος της πόλης είτε αν δεν μπορεί ή δεν θέλει το τοπικό Επιμελητήριο (τα χωρικά μόνο, όχι τα επαγγελματικά). Βέβαια, κάθε δήμος μπορεί να υποβάλλει μόνο μία πρόταση αλλά αυτός ο περιορισμός δεν ισχύει για τους εμπορικούς συλλόγους και τα επιμελητήρια. Αν υποβάλλουν πρόταση δήμοι που έχουν εγκεκριμένη και ενταγμένη Στρατηγική Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΒΑΑ) στα Περιφερειακά προγράμματα του ΕΣΠΑ, θα διατεθεί κατά μέγιστο 30% του διαθέσιμου συνολικού προϋπολογισμού της Πρόσκλησης.
      Ο συνολικός προϋπολογισμός (Δημόσια Δαπάνη) της Δράσης είναι πενήντα (50) εκατ. ευρώ και χρηματοδοτείται το 100% της επιλέξιμης δαπάνης. Κάθε πρόταση έχει «οροφή» 1.900.000 ευρώ, από τα οποία ο επιλέξιμος προϋπολογισμός Δημόσιας Δαπάνης του Δικαιούχου (ΟΤΑ Α’ βαθμού) ανέρχεται κατά μέγιστο στα 1.500.000€. και αντίστοιχα ο επιλέξιμος προϋπολογισμός Δημόσιας Δαπάνης του Συνδικαιούχου (Εμπορικός Σύλλογος / Επιμελητήριο) ανέρχεται κατά μέγιστο στις 400.000€.
      Σημειώνεται ότι ο προϋπολογισμός της κάθε πρότασης μπορεί να αφορά, για το κομμάτι των δήμων, μέχρι το 85% δράσεις αστικής ανάπλασης (δείτε πιο κάτω αναλυτικά) και έως 30% συνδυαστικά δράσεις «δράσεις έξυπνης πόλης», ενώ για τους εμπορικούς συλλόγους και τα επιμελητήρια μέχρι το 100% του ποσού που τους αντιστοιχεί σε δράσεις ανάδειξης της ταυτότητας και προώθησης του εμπορίου της περιοχής.
      Οι προϋποθέσεις
      Η πρόταση θα περιγράφει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αναβάθμισης και ανάδειξης ταυτότητας μίας εμπορικής περιοχής παρέμβασης.
      Κάθε εμπορική περιοχή παρέμβασης πρέπει να ικανοποιεί σωρευτικά τις παρακάτω πέντε προϋποθέσεις:
      Ι) να βρίσκεται εντός των χωρικών ορίων αρμοδιότητας α) ενός Δήμου (στην περίπτωση που δεν αποτελείται από δημοτικές ενότητες) ή β) Δημοτικής Ενότητας όταν ο Δήμος χωρίζεται σε Δημοτικές Ενότητες με μόνιμο πληθυσμό βάσει της απογραφής της ΕΛΣΤΑΤ του 2011 ( ΦΕΚ 698/20.3.2014):
      για την ηπειρωτική χώρα άνω των 5.000 κατοίκων για τις νησιωτικές περιοχές με πληθυσμό άνω των 2.500 κατοίκων. Επισημαίνεται ότι, Δήμος που αποτελείται από πολλές Δημοτικές Ενότητες με πληθυσμό > 5.000 κατοίκων, μπορεί να υποβάλει μια πρόταση χρηματοδότησης για παρέμβαση σε μια εκ των Δημοτικών του Ενοτήτων. Σε περίπτωση υποβολής από τον Δήμο περισσότερων από μια προτάσεων θα ακυρώνεται αυτόματα η συμμετοχή του Δικαιούχου / Συνδικαιούχου στην Πρόσκληση. Κατ΄ εξαίρεση και αποκλειστικά για τις περιπτώσεις του Δήμου Αθηναίων, Θεσσαλονίκης και Πειραιώς το Σχήμα μπορεί να υποβάλει μέχρι δύο (2) κατά μέγιστο προτάσεις χρηματοδότησης για υλοποίηση παρεμβάσεων σε δύο (2) διακριτές περιοχές παρέμβασης.
      Σε κάθε περίπτωση κάθε περιοχή παρέμβασης από τις δύο θα πρέπει διακριτά να ικανοποιεί και τις πέντε (5) προϋποθέσεις.
      Στην περίπτωση που ο Συνδικαιούχος Επιμελητήριο έχει αρμοδιότητα σε γεωγραφική περιοχή μεγαλύτερη από την άνω οριζόμενη, ο Συνδικαιούχος μπορεί να συμμετέχει σε πέντε (5) διαφορετικά σχήματα (Δικαιούχος – Συνδικαιούχος) κατά μέγιστο, ήτοι πέντε (5)διαφορετικές προτάσεις με πέντε διαφορετικές Δημοτικές Ενότητες / Δήμους.
      Στην περίπτωση που ο Συνδικαιούχος είναι Εμπορικός Σύλλογος και έχει αρμοδιότητα σε γεωγραφική περιοχή μεγαλύτερη από την άνω οριζόμενη, ο Συνδικαιούχος μπορεί να συμμετέχει σε τέσσερα (4) διαφορετικά σχήματα (Δικαιούχος – Συνδικαιούχος) κατά μέγιστο, ήτοι τέσσερις (4) διαφορετικές προτάσεις με τέσσερις διαφορετικές Δημοτικές Ενότητες / Δήμους.
      Σε κάθε περίπτωση διευκρινίζεται ότι το Επιμελητήριο και ο Εμπορικός Σύλλογος μπορούν να συμμετέχουν σε τόσες διαφορετικές προτάσεις όσες τα στελέχη που απασχολούν με εξαρτημένη σχέση εργασίας (π.χ 3 στελέχη = δυνατότητα συμμετοχής σε 3 διαφορετικές προτάσεις) και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να ξεπερνάνε τα παραπάνω ανώτατα όρια υποβολών.
      - να οριοθετείται εντός δομημένης περιοχής συνολικού μήκους τουλάχιστον 400 μέτρων, εκ των οποίων τουλάχιστον 200 μέτρα να είναι υφιστάμενος ή προβλεπόμενος (ΣΧΟΟΑΠ ή ΓΠΣ ή ρυμοτομικό σχέδιο) πεζόδρομος ή υφιστάμενη οδός ήπιας κυκλοφορίας ή συνδυασμός αυτών.
      Σε κάθε περίπτωση για να θεωρηθεί στο τέλος της Δράσης ολοκληρωμένη η πρόταση θα πρέπει η περιοχή παρέμβασης να περιλαμβάνει τουλάχιστον 200 μέτρα υφιστάμενο ή κατασκευασμένο πεζόδρομο ή οδό ήπιας κυκλοφορίας ή συνδυασμό αυτών.
      - να περιλαμβάνει πολιτιστικούς ή και φυσικούς πόρους
      ii) Για την συμμετοχή των εμπορικών επιχειρήσεων πρέπει σωρευτικά να εξασφαλίζεται:
      η συμμετοχή κατ’ ελάχιστον του 70% των εγκατεστημένων εμπορικών επιχειρήσεων (στον συνολικό αριθμό των εγκατεστημένων εμπορικών επιχειρήσεων δεν προσμετρούνται τα καταστήματα franchise)- ισόγεια καταστήματα με πρόσοψη στις οδούς της προτεινόμενης περιοχής παρέμβασης - και η συμμετοχή κατ’ ελάχιστον 50 τέτοιων επιχειρήσεων. iii) Υπογραφή και κατάθεση Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ ΟΤΑ Α' βαθμού (Δικαιούχος) και Εμπορικού Συλλόγου (Συνδικαιούχος) ή Επιμελητηρίου (Συνδικαιούχος).
      iv) Ο Δικαιούχος (ΟΤΑ Α’ βαθμού) θα πρέπει να υλοποιήσει υποχρεωτικά ενέργειες στην κατηγορία: «1. Αναβάθμιση δημόσιου χώρου» και τουλάχιστον σε μία εκ των κατηγοριών: «2. Προμήθεια και εγκατάσταση συστημάτων έξυπνης πόλης» και «3. Προμήθεια και εγκατάσταση συστημάτων έξυπνης βιώσιμης κινητικότητας».
      v) Ο Συνδικαιούχος (Εμπορικός Σύλλογος / Επιμελητήριο) θα πρέπει να υλοποιήσει υποχρεωτικά ενέργειες στην κατηγορία: «4. Ανάδειξη ταυτότητας εμπορικής περιοχής».
      Αναφορικά με τις επιχειρήσεις (εφεξής Ωφελούμενες Επιχειρήσεις) που θα συμμετάσχουν στο πρόγραμμα ορίζεται ότι:
      Δύνανται να συμμετάσχουν στη Δράση και εμπορικές επιχειρήσεις που βρίσκονται σε όροφο υπό την προϋπόθεση συμμετοχής των ισόγειων αυτών εμπορικών επιχειρήσεων. Δύνανται να συμμετάσχουν στη Δράση και λοιπές επιχειρήσεις (π.χ. εστίασης, ιδιωτικής εκπαίδευσης, ιδιωτικά ιατρεία, ξενοδοχεία, κινηματογράφοι-θέατρα, κέντρα αισθητικής), οι οποίες όμως δεν προσμετρούνται στους παραπάνω ελάχιστους περιορισμούς. Δύνανται να συμμετάσχουν στην Δράση και κενά ισόγεια καταστήματα με πρόσοψη στις οδούς της προτεινόμενης περιοχής παρέμβασης σε ποσοστό κατά μέγιστο 10% του συνολικού αριθμού των συμμετεχουσών επιχειρήσεων. Στις περιπτώσεις αυτές οι εκμισθωτές έχουν την υποχρέωση να συμπληρώσουν και να προσκομίσουν α) την Υπεύθυνη Δήλωση του Παραρτήματος Α που αφορά τα κενά καταστήματα καθώς και β) αυτήν του κανονισμού του DE MINIMIS.
      Διευκρινίζεται ότι ως εμπορικές επιχειρήσεις ορίζονται αυτές που έχουν ως κύριο ΚΑΔ την άσκηση εμπορικής δραστηριότητας.
      Ποιες ενέργειες επιδοτούνται
      Δαπάνες για την «Αναβάθμιση Δημόσιου Χώρου», μέχρι 85% του επιλέξιμου προϋπολογισμού του Δικαιούχου (ΟΤΑ Α’ βαθμού), οι οποίες περιλαμβάνουν συνδυασμό των παρακάτω:
      Δαπάνες εκσυγχρονισμού υποδομών
      - κατασκευή – αναβάθμιση πεζοδρόμων και οδών ήπιας κυκλοφορίας με χρήση (κατά προτίμηση) ψυχρών υλικών,
      - ανάπλαση πλατειών , ανάπλαση περιβάλλοντος χώρου μνημείων με χρήση (κατά προτίμηση) ψυχρών υλικών,
      - αναστηλώσεις, αποκαταστάσεις, καθαρισμός, φωτισμός, μνημείων ή /και όψεων δημοσίων κτιρίων ιδιαίτερης πολιτιστικής, αρχιτεκτονικής, ιστορικής αξίας,
      - αναβάθμιση ή / και κατασκευή παιδικών χαρών, υπαίθριων πολιτιστικών και αθλητικών εγκαταστάσεων, χώρων ανάπαυσης,
      - κατεδαφίσεις παλιών κτηρίων ή απαλλοτριώσεις εκτάσεων για την ανάδειξη του ειδικού χαρακτήρα της περιοχής,
      - αναβάθμιση ή / και κατασκευή συστήματος απορροής όμβριων υδάτων
      Δαπάνες βελτίωσης της κινητικότητας
      - αναβάθμιση ή και κατασκευή ποδηλατοδρόμου (θα πρέπει υποχρεωτικά να αποτελεί τμήμα ευρύτερου δικτύου του αστικού ιστού),
      - σταθμοί κοινόχρηστων ποδηλάτων στην περιοχή παρέμβασης,
      - αναβάθμιση ή και δημιουργία χώρων στάθμευσης εξυπηρέτησης εμπορικών περιοχών χωρίς αντίτιμο (και εκτός περιοχής παρέμβασης με κατάλληλη τεκμηρίωση).
      Δαπάνες βελτίωσης μικροκλίματος
      - δημιουργία ή αναβάθμιση πάρκων τσέπης (pocket park),
      - φυτεύσεις πρασίνου, δεντροστοιχιών, συστήματα υποδομής ανάπτυξης δέντρων,
      - ανάδειξη υδάτινου στοιχείου (υποδαπέδια συντριβάνια, πίδακες, νεροκουρτίνες),
      - παρεμβάσεις υψηλής σκίασης.
      Δαπάνες αισθητικής αναβάθμισης
      - αναβάθμιση οδοφωτισμού – αλλαγή φωτιστικών στύλων,
      - προμήθεια και εγκατάσταση αστικού εξοπλισμού κατασκευασμένου με φιλικά προς το περιβάλλον υλικά: παγκάκια, ζαρντινιέρες, περιφράξεις κ.α,
      - κατασκευή και τοποθέτηση πινακίδων σήμανσης μνημείων και πολιτιστικών χώρων,
      - δημιουργία ειδικών χώρων για αφισοκόλληση / γκράφιτι,
      - δημιουργία και τοποθέτηση υπαίθριων γλυπτών και εικαστικών εγκαταστάσεων,
      - υπογειοποίηση καλωδίων κοινής ωφελείας.
      Δαπάνες βελτίωσης προσβασιμότητας
      - προμήθεια mini bus τελευταίας τεχνολογίας που συμβάλλουν στη μείωση των εκπομπών CO2 και αέριων ρύπων, χωρίς αντίτιμο,
      - παρεμβάσεις για την προσβασιμότητα ΑΜΕΑ τόσο στο δημόσιο χώρο όσο και σε επιμέρους υποδομές (π.χ. διαμόρφωση στάσεων αστικών λεωφορείων).
      Δαπάνες για «Προμήθεια και εγκατάσταση συστημάτων έξυπνης πόλης» οι οποίες ενδεικτικά περιλαμβάνουν:
      - συστήματα παροχής ασύρματης πρόσβασης στο διαδίκτυο (free wifi για τους επισκέπτες),
      - συστήματα έξυπνου οδοφωτισμού,
      - αντικατάσταση και προμήθεια βυθιζόμενων κάδων απορριμμάτων και προμήθεια συστημάτων έξυπνης διαχείρισης απορριμμάτων,
      - προμήθεια συστημάτων περιβαλλοντικής διαχείρισης,
      - συστήματα τηλεχειρισμού δημόσιων υποδομών και δικτύων της περιοχής παρέμβασης.
      Δαπάνες για «Προμήθεια και εγκατάσταση συστημάτων έξυπνης βιώσιμης κινητικότητας» οι οποίες ενδεικτικά περιλαμβάνουν:
      - προμήθεια ηλεκτροκίνητων οχημάτων για μεταφορά επισκεπτών από κόμβους μεταφορών (λιμάνι, ΚΤΕΛ, αεροδρόμιο κ.α) χωρίς αντίτιμο,
      - προμήθεια και εγκατάσταση κλιματιζόμενων στάσεων λεωφορείων,
      - συστήματα διαχείρισης της κυκλοφορίας στην περιοχή παρέμβασης,
      - συστήματα ελεγχόμενης στάθμευσης στην περιοχή παρέμβασης,
      - συστήματα ελέγχου πρόσβασης σε πεζοδρόμους της περιοχής παρέμβασης.
      Σημειώνεται ότι:
      - στην περίπτωση προμήθειας και εγκατάστασης κλιματιζόμενων στάσεων δεν επιτρέπεται η χρήση τους για προβολή διαφημίσεων,
      - δεν είναι επιλέξιμη δαπάνη η προμήθεια και εγκατάσταση καμερών ασφαλείας.
      Αθροιστικά για τις κατηγορίες 4.7.2 & 4.7.3 μέχρι το 30% (μέγιστο) του επιλέξιμου προϋπολογισμού του Δικαιούχου (ΟΤΑ Α΄βαθμού).
      Δαπάνες για «Ανάδειξη ταυτότητας εμπορικής περιοχής» από το σύνολο των επιχειρήσεων που θα συμμετέχουν (εμπορικές και λοιπές επιχειρήσεις) μέχρι το 100% του επιλέξιμου προϋπολογισμού του Συνδικαιούχου (Εμπορικός Σύλλογος / Επιμελητήριο), οι οποίες ενδεικτικά περιλαμβάνουν τα παρακάτω στοιχεία ή συνδυασμούς αυτών:
      - προμήθεια και εγκατάσταση διαφώτιστων στεγάστρων,
      - ανάδειξη και επενδύσεις με ομοιόμορφα υλικά των (π.χ πέτρα, μάρμαρο) εξωτερικών όψεων,
      - προμήθεια και εγκατάσταση ομοιόμορφων στεγάστρων, τεντών,
      - προμήθεια και εγκατάσταση ομοιόμορφων (π.χ μεταλλικές, ξύλινες, ομοιόμορφη γραφή) επιγραφών,
      - προμήθεια και εγκατάσταση κάθετων κήπων – ανθοστηλών και σύνδεση με σύστημα άρδευσης,
      - εργασίες χρωματισμού εξωτερικών όψεων,
      - προμήθεια και εγκατάσταση ειδικού φωτισμού εξωτερικών όψεων,
      - προμήθεια και εγκατάσταση κατακόρυφων διαχωριστικών, σκιάστρων, ομπρελών τεντών σε δημοτικό κοινόχρηστο χώρο που έχουν μισθώσει οι επιχειρήσεις.
      Σημειώνεται ότι:
      - δεν είναι επιλέξιμες οι δαπάνες για εξοπλισμό τραπεζοκαθισμάτων καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος,
      - πριν την εγκατάσταση / εφαρμογή των ανωτέρω στοιχείων υλικών (ή συνδυασμό αυτών) που θα επιλεγούν για την ανάδειξη αισθητικής ταυτότητας, θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η αποξήλωση / απομάκρυνση από τις προσόψεις των επιχειρήσεων (εμπορικές και λοιπές επιχειρήσεις) των μη συμβατών στοιχείων (π.χ φωτεινές ή /και κάθετες επιγραφές κ.α) όπως αυτά αναφέρονται αναλυτικά στο Μνημόνιο Συνεργασίας.
      Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης ωφελούμενης εμπορικής επιχείρησης, η επιχείρηση θα εξαιρείται και θα πρέπει να αντικατασταθεί από άλλη επιχείρηση. Σε περίπτωση αδυναμίας αντικατάστασης, η πρόταση χρηματοδότησης θα επαναβαθμολογείται. Αν κατά την αναβαθμολόγηση η βαθμολογία είναι μικρότερη από τη χαμηλότερη βαθμολογία των ενταγμένων προτάσεων χρηματοδότησης έως την κάλυψη του Προϋπολογισμού της Πρόσκλησης ή / και δεν ικανοποιείται ο ελάχιστος αριθμός συμμετεχουσών επιχειρήσεων, τότε θα ανακαλείται η απόφαση ένταξης της Πράξης. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης ωφελούμενης λοιπής επιχείρησης θα μειώνεται αναλογικά ο εγκεκριμένος σύμφωνα με την απόφαση ένταξης προϋπολογισμός του Συνδικαιούχου.
      Δαπάνες για «Προβολή και προώθηση της εμπορικής περιοχής» μέχρι 20% του συνολικά επιλέξιμου προϋπολογισμού του Συνδικαιούχου (Εμπορικός Σύλλογος / Επιμελητήριο), οι οποίες ενδεικτικά περιλαμβάνουν:
      - συστήματα / πλατφόρμες ενίσχυσης τοπικής επιχειρηματικότητας μέσω υπηρεσιών αλληλεπίδρασης, ενίσχυσης πιστότητας και επιβράβευσης επισκεπτών.
      - διοργάνωση εκδηλώσεων για την προβολή της εμπορικής περιοχής (με έμφαση σε δράσεις πολιτισμού, όπως μουσική, performance, εκθέσεις, προβολές, ομιλίες, οργανωμένοι περίπατοι κ.ά.)
      - προμήθεια κοινού εξοπλισμού διακόσμησης εξωτερικού χώρου (εορταστικός, κοινών προωθητικών ενεργειών) δημιουργία ψηφιακού λογότυπου και προβολή σε ψηφιακά μέσα.
      Σημειώνεται ότι δεν είναι επιλέξιμες οι δαπάνες για σχεδιασμό και αναπαραγωγή έντυπου προωθητικού υλικού.
      Οι επιλέξιμες δαπάνες των κατηγοριών 4.7.4 & 4.7.5 δεν μπορούν να υπερβούν το ποσό που προκύπτει από Ανοιγμένο Κόστος ανά Επιχείρηση (<=2.000) x Αριθμός Ωφελούμενων Επιχειρήσεων (εμπορικές και λοιπές επιχειρήσεις).
      Επιπλέον είναι επιλέξιμες οι δαπάνες για τις παρακάτω Κατηγορίες Ενεργειών:
      Κατηγορία Ενεργειών 6: Ενέργειες για την προετοιμασία του φακέλου πρότασης
      Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνεται το σύνολο των δαπανών για την προετοιμασία και υποβολή φακέλου (ήτοι Τεχνικές Εκθέσεις Παραρτήματα Μνημονίου Συνεργασίας Σύμβουλος προετοιμασίας φακέλου πρότασης) μέχρι 4% του συνολικά επιλέξιμου προϋπολογισμού του Δικαιούχου (ΟΤΑ Α΄βαθμού)
      Κατηγορία Ενεργειών 7: Ενέργειες Ωρίμανσης
      Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται δαπάνες για μελέτες ωρίμανσης των σχετικών έργων μέχρι 5% του επιλέξιμου προϋπολογισμού του Δικαιούχου (ΟΤΑ Α΄ βαθμού). Ειδικότερα, οι οριστικές μελέτες, μελέτες εφαρμογής, ειδικές αρχιτεκτονικές μελέτες. Στο υποέργο των μελετών περιλαμβάνεται υποχρεωτικά η έκδοση όλων των απαραίτητων αδειοδοτήσεων (π.χ. αποφάσεις αρμόδιας αρχαιολογικής υπηρεσίας, πολεοδομίας κ.λπ.) που οφείλει να προσκομίσει ο Δικαιούχος / Συνδικαιούχος με την έκδοσή τους. Οι ενέργειες αυτές θα αποτελούν διακριτό υποέργο και οφείλουν να ολοκληρωθούν εντός δεκαοχτώ (18) μηνών από την ημερομηνία ένταξης.
      Κατηγορία Ενεργειών 8: Συμβουλευτικές υπηρεσίες για την υλοποίηση της πράξης για τον Δικαιούχο / Δαπάνες για αμοιβές προσωπικού για τον Συνδικαιούχο
      Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται:
      α) δαπάνες για συμβουλευτικές υπηρεσίες για την υλοποίηση της πράξης για τον Δικαιούχο. Οι δαπάνες αυτές είναι επιλέξιμες μέχρι 3% του συνολικά επιλέξιμου εγκεκριμένου προϋπολογισμού.
      β) Δαπάνες προσωπικού του Συνδικαιούχου που θα αφορούν σε έκτακτο προσωπικό που απαιτείται για την υλοποίηση της πράξης και απασχολείται είτε με σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου (πλήρους ή μερικής απασχόλησης), είτε με σύμβαση μίσθωσης έργου. Οι δαπάνες αυτές είναι επιλέξιμες για δύο άτομα και δεν δύναται να υπερβαίνει μηνιαίως ανά άτομο το ποσό των 750,00 ευρώ (καθαρές μηνιαίες αποδοχές) και συνολικά το ποσό των 70.000,00 ευρώ.
      Τα άτομα που θα προσληφθούν για την υλοποίηση της Πράξης για λογαριασμό του Συνδικαιούχου Εμπορικού Συλλόγου θα πρέπει να είναι εγγεγραμμένα στο Μητρώο Στελεχών Υποστήριξης των Συνδικαιούχων Εμπορικών Συλλόγων στην Υλοποίηση των Έργων που θα ενταχθούν στην Πρόσκληση «Ανοιχτά Κέντρα Εμπορίου» της ΕΣΕΕ. Σε περίπτωση που Συνδικαιούχος είναι Επιμελητήριο, τότε η επιλογή του Προσωπικού θα γίνει σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
      Κατηγορία Ενεργειών 9: Ενέργειες για την έκδοση αδειών.
      Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται δαπάνες εκ μέρους του Συνδικαιούχου για την έκδοση αδειών μικρής κλίμακας που τυχόν απαιτηθούν για λογαριασμό των ωφελούμενων επιχειρήσεων. Οι επιλέξιμες δαπάνες σε αυτήν την κατηγορία δεν μπορούν να υπερβούν το ποσό των 20.000,00 ευρώ. Σε κάθε περίπτωση δεν δύναται να ανατεθεί στο ίδιο φυσικό πρόσωπο ή / και εταιρεία η έκδοση περισσότερων των τριών (3) αδειών.
      Οι προτάσεις που θα εγκριθούν θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι το 2023 το αργότερα, ενώ οι Δήμοι και οι Σύλλογοι – Επιμελητήρια αναλαμβάνουν την υποχρέωση να διατηρήσουν λειτουργούσε και καλοσυντηρημένες τις υποδομές που θα επιδοτηθούν για τουλάχιστον πέντε χρόνια.

      By Engineer, in Χρηματοδοτήσεις, ,

      Μπορεί το Πράσινο Ταμείο να δίνει φέτος μόλις 4,5 εκατομμύρια ευρώ για αστικές αναπλάσεις, αλλά θα χρηματοδοτήσει, με νέο πρόγραμμα που μόλις ενέκρινε, τους μεγάλους δήμους της χώρας ΟΤΑ για τη διενέργεια αρχιτεκτονικών διαγωνισμών (δηλαδή διαγωνισμών ιδεών) με 3 εκατομμύρια ευρώ για τα επόμενα δύο χρόνια…
      Σύμφωνα με το ΔΣ του Πράσινου Ταμείου, η διεξαγωγή αρχιτεκτονικών διαγωνισμών αποτελεί προϋπόθεση για την υλοποίηση έργων μέσω της ένταξής τους σε χρηματοδοτικά προγράμματα μεταξύ των οποίων και αυτά του Πράσινου Ταμείου. Ακόμη υποστηρίζει ότι «στη σημερινή δύσκολη οικονομική κατάσταση προκύπτει η ανάγκη οικονομικής ενίσχυσής των περισσότερων ΟΤΑ α΄ βαθμού για την προκήρυξη και διεξαγωγή Αρχιτεκτονικών Διαγωνισμών». Με αυτό το σκεπτικό αποφάσισε την έγκριση μίας νέας δράσης που θα τρέξει τα επόμενα τρία χρόνια με τίτλο «ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ 2018-2020». Η νέα δράση εντάσσεται στον Άξονα Προτεραιότητας 1 «Αστική Αναζωογόνηση 2018» του Χρηματοδοτικού Προγράμματος «ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΙΣΟΖΥΓΙΟΥ». Για φέτος, το 2018, δηλαδή για τους επόμενους 3 μήνες, έχει εγκριθεί με δέσμευση ποσού 800.000,00 € για τέτοιους διαγωνισμούς ενώ εκτιμάται ότι το πρόγραμμα τα επόμενα δύο χρόνια (δηλαδή μέχρι και το 2020) θα απορροφήσει συνολικά 3.000.000,00 €. Ο οδηγός του προγράμματος δεν έχει ακόμη κυκλοφορήσει αλλά η Greenagenda παρουσιάζει σήμερα συνοπτικά τις βασικές προϋποθέσεις.
      Δυνητικοί δικαιούχοι οι μεγάλοι Δήμοι

      Δυνητικοί δικαιούχοι του προγράμματος είναι οι πρωτοβάθμιοι ΟΤΑ, δηλαδή οι Δήμοι της χώρας, αλλά όχι όλοι: Ακολουθώντας την ταξινόμηση του Ν. 4555/2018 (Πρόγραμμα «ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ Ι») στη νέα δράση του Πράσινου Ταμείου εντάσσονται:
      α) Δήμοι Μητροπολιτικών Κέντρων
      Στην πρώτη κατηγορία υπάγονται όλοι οι δήμοι των Περιφερειακών Ενοτήτων Κεντρικού, Βόρειου, Νότιου και Δυτικού Τομέα Αθηνών και της Περιφερειακής Ενότητας Πειραιώς της Περιφέρειας Αττικής, καθώς και οι Δήμοι Θεσσαλονίκης, Αμπελοκήπων - Μενεμένης, Καλαμαριάς, Κορδελιού - Ευόσμου, Νεάπολης - Συκεών, Παύλου Μελά και Πυλαίας - Χορτιάτη της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης.
      β) Μεγάλοι Ηπειρωτικοί Δήμοι και Δήμοι Πρωτεύουσες Νομών.
      Στη δεύτερη κατηγορία υπάγονται όλοι οι ηπειρωτικοί δήμοι, καθώς και οι δήμοι της Περιφέρειας Κρήτης και της Περιφερειακής Ενότητας Ευβοίας, με πληθυσμό άνω των 25.000 κατοίκων, με βάση τα στοιχεία μόνιμου πληθυσμού της τελευταίας απογραφής της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, καθώς και οι δήμοι που αποτελούν πρωτεύουσα νομού, περιλαμβανομένων και των νησιωτικών νομών.
      Επιλέξιμα Είδη και Κατηγορίες Αρχιτεκτονικών Διαγωνισμών
      Α. Από τα «Είδη Αρχιτεκτονικών Διαγωνισμών» (όπως περιγράφονται στο αρ.1, παρ.2 της σχετικής ΥΑ), το Πράσινο Ταμείο θεωρεί ως επιλέξιμους του Αρχιτεκτονικούς Διαγωνισμούς που κατατάσσονται σωρευτικά στους:
      ⦁ Απλούς ή σύνθετους (κατηγορίες α1 & α2).
      ⦁ Διαγωνισμούς προσχεδίων (κατηγορία β2).
      ⦁ Διαγωνισμούς ενός σταδίου (κατηγορία γ1).
      ⦁ Ανοικτούς διαγωνισμούς (κατηγορία δ1).
      Β. Από τις κατηγορίες των “αξιόλογων τεχνικών έργων” (όπως περιγράφονται στη σχετική ΥΑ τα έργα για την υλοποίηση των οποίων είναι υποχρεωτική η προκήρυξη αρχιτεκτονικού διαγωνισμού), το Πράσινο Ταμείο θεωρεί ως επιλέξιμες για υποβολή στην παρούσα πρόσκληση τις παρακάτω, οι οποίες εντάσσονται σε 2 μέτρα, ως εξής:
      Μέτρο 1. Μελέτες αστικών αναπλάσεων - διαμόρφωσης ελεύθερων κοινόχρηστων χώρων
      Επιλέξιμες κατηγορίες στο Μέτρο 1 είναι:
      ⦁ Διαμορφώσεις - αναπλάσεις ελεύθερων κοινόχρηστων χώρων (Πάρκων, αλσών και εθνικών ή δημοτικών κήπων, πλατειών, οδών, πεζοδρόμων και παραλιακών περιοχών, περιβάλλοντος χώρου διατηρητέων μνημείων και αρχαιολογικών χώρων καθώς και ζωνών προστασίας της φύσης και του τοπίου).
      ⦁ Θέματα εξοπλισμού ανοιχτών κοινόχρηστων χώρων και χώρων εξυπηρετήσεων ειδικής σημασίας, όπως αρχαιολογικών.
      ⦁ Θέματα αποκατάστασης και επανάχρησης δημόσιων κτηρίων χαρακτηρισμένων ως διατηρητέα ή μνημεία.
      Οι παραπάνω κατηγορίες έργων εντάσσονται στις επιλέξιμες δράσεις περιβαλλοντικού ισοζυγίου, σύμφωνα με το αρ. 77 του νόμου 4495/2018, αναφέρει η απόφαση, αν και αφορούν βασικά μελέτες υπό τη μορφή αρχιτεκτονικού διαγωνισμού.
      Ως εκ τούτου, αναφέρει η απόφαση του ΔΣ του Πράσινου Ταμείου, «μετά την ολοκλήρωση του διαγωνισμού το Πράσινο Ταμείο δύναται να εντάξει κατά προτεραιότητα σε μελλοντικά προγράμματα περιβαλλοντικού ισοζυγίου τη χρηματοδότηση των δράσεων υλοποίησης των υπόψη έργων».
      Μέτρο 2. Αρχιτεκτονικές μελέτες κτηριακών έργων

      Στον τομέα των αρχιτεκτονικών μελετών κτηριακών έργων, επιλέξιμες για τη χρηματοδότηση από τη νέα δράση του Πράσινου Ταμείου για τη Διεξαγωγή Αρχιτεκτονικών Διαγωνισμών είναι οι κατηγορίες:
      ⦁ Πολιτιστικά κτήρια και πολιτιστικές εγκαταστάσεις (μουσεία, βιβλιοθήκες, κτήρια εκθέσεων, πινακοθήκες, γλυπτοθήκες, πνευματικά κέντρα κλπ).
      ⦁ Χώροι συνάθροισης κοινού (συνεδριακά κέντρα, θέατρα, κινηματογράφοι, αμφιθέατρα, χώροι διαλέξεων, χώροι συναυλιών κλπ).
      ⦁ Κτίρια κοινωνικών & αθλητικών υποδομών τοπικής κλίμακας.
      ⦁ Εγκαταστάσεις χονδρικού εμπορίου & δημοτικών αγορών.
      Στις κατηγορίες αυτές περιλαμβάνεται επίσης ο περιβάλλων χώρος των κτηρίων αυτών.
      Η χρηματοδότηση
      Κάθε Δήμος μπορεί να υποβάλλει αποκλειστικά μία πρόταση προς χρηματοδότηση, με ανώτατο συνολικό ποσό βραβείων το ποσό των 150.000,00 ευρώ. Ως προς τα λοιπά έξοδα του διαγωνισμού το επιλέξιμο προς χρηματοδότηση ποσό από το Πράσινο Ταμείο ανέρχεται στα 5.000,00 ευρώ ανά διαγωνισμό.
      Το ποσό χρηματοδότησης από το Πράσινο Ταμείο προς τους δικαιούχους Δήμους αντιστοιχεί:
      ⦁ για τα έργα του Μέτρου 1: στο 80% των διανεμόμενων βραβείων, πλέον του ποσού των 5.000 ευρώ για τα λοιπά έξοδα του διαγωνισμού.
      ⦁ για τα έργα του Μέτρου 2: στο 60% των διανεμόμενων βραβείων, πλέον του ποσού των 5.000 ευρώ για τα λοιπά έξοδα του διαγωνισμού.
      Δηλαδή ένας δήμος για να πάρει το μέγιστο της χρηματοδότησης στην πρώτη περίπτωση (ανάπλαση χώρων) πρέπει να βρει επιπλέον 37.500 ευρώ για βραβεία, ενώ στη δεύτερη περίπτωση (ανάπλαση κτηρίων) επιπλέον 100.000 ευρώ. Αυτά τα χρήματα, δηλαδή 187.500 ευρώ στην πρώτη περίπτωση και 250.000 ευρώ στη δεύτερη περίπτωση, σημειώνουμε θα δοθούν αποκλειστικά ως βραβεία σε αρχιτέκτονες από κάθε δήμο που θα ενταχθεί στο πρόγραμμα.
      Σοβαρά ερωτηματικά
      Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο τρόπος αξιολόγησης των προτάσεων που περιγράφεται στην απόφαση, ως σχέδιο πρόσκλησης προς τους ΟΤΑ. Συγκεκριμένα αναφέρεται μόνο η εξής πρόταση: « Άμεση αξιολόγηση, με την κατάθεση απόφασης αρμόδιου συλλογικού οργάνου για τη διενέργεια αρχιτεκτονικού διαγωνισμού». Με απλά λόγια, και απουσία αναφοράς οποιασδήποτε διαδικασίας, φαίνεται ότι το Πράσινο Ταμείο θα επιλέξει ποιοι δήμοι θα πάρουν χρήματα με μια εσωτερική διαδικασία και στη βάση του «όποιος προλάβει»… Καθώς η δράση αφορά βραβεία προκαλεί πραγματικά απορία η έλλειψη περιγραφής διαδικασιών, καθώς εντάσσονται υπό κοινή αξιολόγηση διαγωνισμού που πχ δίνουν βραβεία 10 χιλιάδων ευρώ και διαγωνισμοί που δίνουν 250 χιλιάδες ευρώ…
      Ακόμη, κύκλοι του τεχνικού κόσμου τονίζουν ότι η προώθηση των αρχιτεκτόνων από την παρούσα κυβέρνηση είναι παροιμιώδης, καθώς ο συλλογικός τους φορέας προωθείται ιδιαίτερα σε κάθε συλλογικό όργανο (ΚΕΣΑ,ΚΕΣΥΠΟΘΑ, ΚΕΣΠΑ, ΣΥΠΟΘΑ, ΣΑ κλπ) που έχει δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια, σε βάρος άλλων επιστημονικών και τεχνικών φορέων. Δεν είναι τυχαίο, σημειώνουν οι ίδιοι, ότι καθηγητές της αρχιτεκτονικής αναλαμβάνουν θέσεις ευθύνης σε όλα τα σχετικά όργανα αλλά και πολιτικές θέσεις, όπως για παράδειγμα στην νέα εταιρεία «Αστικές Αναπλάσεις» ή ακόμη και στο ίδιο το ΥΠΕΝ (θέση ΓΓΧΣΑΠ). Αξίζει να σημειώσουμε ότι στο Διοικητικό Συμβούλιο του Πράσινου Ταμείου, από τα 7 μέλη, τα τρία είναι αρχιτέκτονες μηχανικοί: ο Πρόεδρος Γεώργιος Πατρίκιος, γνωστός καθηγητής της Αρχιτεκτονικής, ο αρχιτέκτων Λουκάς Τριάντης, συνεργάτης της Αρχιτεκτονικής του ΕΜΠ και σύμβουλος του Υπουργού Γιώργου Σταθάκη και η Τόνια Κατερίνη, γνωστή συνδικαλίστρια στον χώρο των αρχιτεκτόνων, ως εκπρόσωπος του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών- Πανελλήνιας Ένωσης Αρχιτεκτόνων (αναπληρωτής της έχει οριστεί ο επίσης αρχιτέκτων Μιχαήλ Πουλάκης). Αυτό το γεγονός έχει μάλιστα δημιουργήσει εντύπωση καθώς εμφανίζονται με συμπεριφορά «Γιάννης κερνάει, Γιάννης πίνει», αφού αρχιτέκτονες δημιουργούν ειδικό χρηματοδοτικό πρόγραμμα για αρχιτέκτονες…

      By Engineer, in Χρηματοδοτήσεις, ,

      Κατόπιν ερωτημάτων που κατατίθενται στην παρούσα φάση, παρέχονται οι εξής διευκρινίσεις:
      Οι προθεσμίες που τίθενται στη φάση της αποδοχής της απόφασης υπαγωγής (κατάσταση αίτησης 06) δεν αφορούν την καταχώρηση προμηθευτών. Η καταχώρησή τους γίνεται στο επόμενο στάδιο μετά την αποδοχή της απόφασης υπαγωγής στο Πρόγραμμα και για τη διαδικασία αυτή δεν υπάρχει συγκεκριμένη και αποκλειστική προθεσμία. Όσον αφορά τις προθεσμίες που εμφανίζονται στην ομώνυμη καρτέλα της αίτησης, παρακαλείσθε να δίνετε προσοχή στο εάν αυτές είναι ενεργές ή όχι (ένδειξη «ενεργή» ή «έχει κλείσει»). Για τη 2η περίπτωση δεν απαιτείται ενέργεια από τον ωφελούμενο. Στον Σύμβουλο έργου δεν παρέχεται η δυνατότητα αποδοχής της απόφασης υπαγωγής ωφελούμενου μέσω της δικής του σύνδεσης, διότι αυτή προβλέπεται να γίνεται μόνο από τον ίδιο τον ωφελούμενο. Το αίτημα παράτασης προθεσμίας είτε για αποδοχή της απόφασης υπαγωγής ή/και υπογραφή της δανειακής σύμβασης (επιπλέον διάστημα έως τριάντα (30) ημέρες) είτε για την ολοκλήρωση του έργου (επιπλέον διάστημα έως ενενήντα (90) ημέρες), υποβάλλεται εντός του πληροφοριακού συστήματος, μέσω φόρμας που βρίσκεται δίπλα από την αντίστοιχη ενεργή προθεσμία. Μέσω της ίδιας φόρμας γίνεται η τεκμηρίωση του αιτήματος καθώς και η ανάρτηση τυχόν υποστηρικτικών εγγράφων. Επισημαίνεται ότι το αίτημα παράτασης υποβάλλεται υποχρεωτικά το αργότερο επτά (7) ημέρες πριν το πέρας της προθεσμίας για την οποία γίνεται το αίτημα. Ειδικά το αίτημα παράτασης προθεσμίας για λόγους ανωτέρας βίας υποβάλλεται αποκλειστικά, μέσω μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του ωφελούμενου προς το Δικαιούχο (ΕΤΕΑΝ ΑΕ), στην ηλεκτρονική διεύθυνση [email protected]  Το αίτημα πρέπει να φέρει την ένδειξη «Παράταση προθεσμίας για λόγους ανωτέρας βίας» και να περιέχει: πλήρη στοιχεία του ωφελούμενου, στοιχεία αίτησης, τεκμηρίωση του αιτήματος και το χρονικό διάστημα παράτασης.   Ένσταση κατά της απόρριψης αίτησης που έχει οριστικοποιηθεί και έχει λάβει μοναδικό αριθμό πρωτοκόλλου (κεφ. 8.3 του Οδηγού Εφαρμογής, περίπτωση Α. Κατά τη διαδικασία Αξιολόγησης), είναι δυνατή εντός αποκλειστικής προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών, από την ημερομηνία που ο αιτών ενημερώθηκε για την απόρριψη. Η ένσταση υποβάλλεται από τον αιτούντα προς το Δικαιούχο (ΕΤΕΑΝ ΑΕ), αποκλειστικά μέσω μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στην ηλεκτρονική διεύθυνση [email protected] Το μήνυμα πρέπει να φέρει την ένδειξη «Ένσταση» και να περιέχει: πλήρη στοιχεία του αιτούντα, στοιχεία αίτησης και καταγραφή των αντιρρήσεων του.

      By Engineer, in Χρηματοδοτήσεις, ,

      Το Υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης ανακοινώνει την αύξηση του προϋπολογισμού της Δράσης «Ενίσχυση της Ίδρυσης και Λειτουργίας Νέων Τουριστικών Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων» από 120 εκατ. ευρώ σε 400 εκατ. ευρώ.
      Συνολικά στην εν λόγω δράση υποβλήθηκαν 7.297 επενδυτικά σχέδια τα οποία ζητούν 1.127 εκατ. ευρώ δημόσια επιχορήγηση.
      Η ιδιαίτερα υψηλή ζήτηση των ενδιαφερομένων και η ανάγκη να ενισχυθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι δικαιούχοι, αποτέλεσε τον βασικότερο λόγο για τον οποίο το Υπουργείο προχώρησε στην αύξηση αυτή. Σε συνδυασμό με προηγούμενη δράση για την «Ενίσχυση των επενδυτικών σχεδίων υφιστάμενων πολύ μικρών, μικρών και μεσαίων τουριστικών επιχειρήσεων» όλων των κλάδων, τα προγράμματα στον τομέα του τουρισμού βρήκαν άμεση απήχηση και τους επενδυτές σε ιδιαίτερη ετοιμότητα.
      Επιπλέον, η αύξηση της απασχόλησης και της οικονομικής δραστηριότητας που δημιουργείται σαν πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα σε επαγγέλματα γύρω από τον τουρισμό όπως κατασκευές, επισκευές πλοίων, εστίαση, κ.τ.λ. αποτέλεσε βασικό παράγοντα της πρωτοβουλίας αυτής.
      Τέλος, βασικό στοιχείο αύξησης του προϋπολογισμού, αλλά και απόδειξη του εύστοχου σχεδιασμού της δράσης, πέρα από την υψηλή ανταπόκριση των ενδιαφερομένων αποτελεί και η κινητοποίηση ιδιωτικών πόρων συνολικής αξίας 1.127 εκατ. ευρώ εκ των οποίων 920 εκατ. ευρώ αφορούν σε κεφάλαια που δεν προέρχονται από τραπεζικό δανεισμό.
      Πληροφόρηση για την εξέλιξη της αξιολόγησης των προτάσεων δίνεται από τους κατά τόπους εταίρους του ΕΦΕΠΑΕ, ανάλογα με την έδρα υλοποίησης του υποβαλλομένου επιχειρηματικού σχεδίου, www.efepae.gr.
    Sign in to follow this  
×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.