Search the Community

Ένας παράγοντας που επηρεάζει σημαντικά τις χονδρικές τιμές ρεύματος – και κατ’ επέκταση τις τιμές ρεύματος που πληρώνουν τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις – είναι η τιμή των δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων. Το λεγόμενο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών ή αλλιώς EU ETS είναι ο βασικός μηχανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Πρόκειται για μια αγορά “cap and trade”, δηλαδή ένα σύστημα στο οποίο η ΕΕ θέτει ένα ανώτατο όριο (cap) στην ποσότητα CO2 που επιτρέπεται να εκπέμψουν συγκεκριμένοι τομείς της οικονομίας, όπως η ηλεκτροπαραγωγή και η βαριά βιομηχανία. Κάθε επιχείρηση που υπάγεται στο σύστημα πρέπει να κατέχει δικαιώματα εκπομπής, δηλαδή να αγοράζει άδειες για κάθε τόνο CO2 που εκπέμπει. Οι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο ή λιγνίτη επιβαρύνονται με το κόστος των δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων. Όσο πιο ψηλά είναι η τιμή των δικαιωμάτων εκπομπών, τόσο πιο πολύ αυξάνεται το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Σε χώρες όπως η Ελλάδα, όπου η χονδρική τιμή ρεύματος καθορίζεται συνήθως από το φυσικό αέριο ή τον λιγνίτη, αυξημένη τιμή δικαιωμάτων εκπομπών, συχνά σημαίνει αυξημένη τιμή ρεύματος για τους καταναλωτές. Τα τελευταία δέκα χρόνια η τιμή των δικαιωμάτων εκπομπών έχει αυξηθεί κατακόρυφα. Από περίπου 5,5 ευρώ/τόνο που βρισκόταν στις αρχές του 2016, έφτασε τα 105 ευρώ τον Μάρτιο του 2023. Ως προς το 2025, ενώ τον Απρίλιο η τιμή των δικαιωμάτων βρισκόταν στα 63 ευρώ/τόνο περίπου, πλέον έχει φτάσει σχεδόν τα 84 ευρώ/τόνο, με προοπτικές περαιτέρω ανόδου τους επόμενους μήνες. Σύμφωνα με το Montel, οι τιμές των δικαιωμάτων εκπομπών θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 100 ευρώ ανά τόνο τους πρώτους μήνες του 2026. Είναι φυσικό πως το κόστος παραγωγής ρεύματος από μονάδες που καίνε λιγνίτη επηρεάζεται πολύ περισσότερο σε σχέση με μονάδες ηλεκτροπαραγωγής που καίνε φυσικό αέριο, αφού ο λιγνίτης είναι αρκετά πιο ρυπογόνος. Παρόλα αυτά, οι μονάδες που καίνε φυσικό αέριο επηρεάζονται κι αυτές σημαντικά από την τιμή των δικαιωμάτων εκπομπών. Η Ελλάδα έχει καταφέρει σχεδόν να εξαλείψει την εξάρτησή της από τον λιγνίτη (αν και τον αξιοποιεί περισσότερο αυτό το διάστημα λόγω χειμώνα), όμως εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από το φυσικό αέριο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) δεν μπορούν να καλύψουν το σύνολο ή το συντριπτικά μεγαλύτερο μερίδιο του ελληνικού μείγματος ηλεκτροπαραγωγής, λόγω και της έλλειψης επαρκών υποδομών αποθήκευσης ενέργειας. Για κάθε άνοδο 10 ευρώ στην τιμή των δικαιωμάτων ρύπων, το κόστος παραγωγής των μονάδων φυσικού αερίου αυξάνεται κατά περίπου 4,5 έως 5 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Αυτό οδηγεί σε αυξήσεις στη χονδρική αγορά ρεύματος. Ωστόσο, θα πρέπει να επισημανθεί πως η αύξηση της τιμής των δικαιωμάτων ρύπων αντισταθμίζεται σε κάποιο βαθμό από τις μειωμένες χονδρικές τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη τους τελευταίους μήνες. Με άλλα λόγια, το μειωμένο χονδρικό κόστος του φυσικού αερίου «σώζει» κάπως, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, τις τιμές ρεύματος από το αυξανόμενο κόστος των εκπομπών ρύπων. Βεβαίως, αν επαληθευτούν οι προβλέψεις και η τιμή των δικαιωμάτων εκπομπών συνεχίσει να αυξάνεται και ξεπεράσει τα 100 ευρώ/τόνο μέχρι το καλοκαίρι, τότε το κόστος παραγωγής ρεύματος θα αυξηθεί σημαντικά. Γιατί αυξάνονται οι τιμές των δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων; Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που αυξάνουν τις τιμές αυτών των αδειών ρύπων. Ένας παράγοντας είναι η εποχικότητα. Οι χαμηλές θερμοκρασίες του χειμώνα και σε κάποιες περιπτώσεις η μειωμένη παραγωγή από ΑΠΕ, κάνουν αναγκαία την καύση μεγαλύτερων ποσοτήτων φυσικού αερίου ή λιγνίτη για την παραγωγή ρεύματος στην Ευρώπη. Κάθε μεγαβατώρα που παράγεται από ορυκτά καύσιμα πρέπει να συνοδεύεται από την αντίστοιχη «άδεια» ρύπανσης. Συνεπώς, ο ανταγωνισμός για την αγορά αδειών αυξάνεται, κάτι που ανεβάζει την τιμή τους. Άλλος παράγοντας είναι η κλιματική πολιτική της ΕΕ. Η Ένωση, βάσει της νομοθεσίας της, μειώνει σταδιακά τα δικαιώματα ρύπων που είναι διαθέσιμα στην αγορά, με σκοπό να δώσει κίνητρο στις επιχειρήσεις της να ρυπαίνουν λιγότερο και να στραφούν σε πιο καθαρές λύσεις. Σύμφωνα με το Montel, το ανώτατο όριο εκπομπών του EU ETS θα μειωθεί κατά 4,3% το επόμενο έτος, ενώ επιπλέον 27 εκατ. άδειες ρύπων θα αφαιρεθούν. Οι επενδυτές και οι ενεργειακές εταιρείες «διαβάζουν» αυτή τη στενότητα στην προσφορά και προχωρούν σε προληπτικές αγορές, ωθώντας τις τιμές προς τα πάνω. Τρίτος παράγοντας είναι η διεύρυνση των κλάδων που πρέπει να αγοράζουν τέτοιες άδειες. Σταδιακά εντάσσεται και η ευρωπαϊκή ναυτιλία στους τομείς που υποχρεούνται να αγοράζουν άδειες ρύπων. Το 2025 οι ναυτιλιακές εταιρείες θα πληρώσουν για το 40% των εκπομπών του 2024, το 2026 για το 70% των εκπομπών του 2025 και από το 2027 για το 100% των εκπομπών. Αυτό σημαίνει πως αναζητούν πλέον εκατομμύρια δικαιώματα εκπομπών για να καλύψουν τα ταξίδια των πλοίων τους, δημιουργώντας έναν νέο, ισχυρό αγοραστή που ανταγωνίζεται τις παραδοσιακές εταιρείες ηλεκτρισμού. Με άλλα λόγια, αυξάνεται ο ανταγωνισμός για άδειες ρύπων, ενώ οι διαθέσιμες άδειες μειώνονται. Αυτό οδηγεί σε αύξηση των τιμών τους και κατ’ επέκταση σε αύξηση κόστους παραγωγής για τις επιχειρήσεις, η οποία συχνά μεταφέρεται στους καταναλωτές. Σημαντικό πρόβλημα αντιμετωπίζουν και οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες αλουμινίου, χάλυβα και τσιμέντου, που υπάγονται επίσης στο EU ETS. Η αύξηση της τιμής των δικαιωμάτων εκπομπών αυξάνει το κόστος παραγωγής τους και τις κάνει λιγότερο ανταγωνιστικές σε σχέση με εταιρείες που παράγουν εκτός Ευρώπης. Για να το αντιμετωπίσει αυτό η Ευρωπαϊκή Ένωση, σκοπεύει να εφαρμόσει από τον Ιανουάριο του 2026 τον λεγόμενο Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), ο οποίος είναι ουσιαστικά ένας δασμός άνθρακα για τα εισαγόμενα προϊόντα από εταιρείες εκτός Ευρώπης. Το μέτρο αυτό έχει ως στόχο να προστατεύσει την ευρωπαϊκή βιομηχανία από τον αθέμιτο ανταγωνισμό, καθώς εταιρείες που παράγουν τα προϊόντα τους σε χώρες με χαλαρούς περιβαλλοντικούς κανονισμούς, έχουν οικονομικό πλεονέκτημα. Τέλος, αξίζει να επισημανθεί πως τα έσοδα από τα δικαιώματα ρύπων κατευθύνονται στους προϋπολογισμούς των κρατών μελών της ΕΕ. Στην Ελλάδα, μεγάλο μέρος αυτών των εσόδων καταλήγει στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης, ενώ συχνά μέρος των εσόδων επιστρέφεται στους καταναλωτές μέσω επιδοτήσεων όταν οι τιμές ρεύματος είναι πολύ υψηλές. View full είδηση

Στο Δημαρχιακό Μέγαρο Αθηνών υπεγράφη το Σύμφωνο της Κλιματικής Ουδετερότητας της Αθήνας, από εκπροσώπους επαγγελματικών ενώσεων, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, ερευνητικών κέντρων, περιβαλλοντικών και κοινωνικών οργανώσεων. Το Κλιματικό Σύμφωνο της Αθήνας 2024 στοχεύει στην κλιματική ουδετερότητα της πόλης μέχρι το 2030, μέσα από ένα επικαιροποιημένο σχέδιο δράσεων. Οι δέκα στρατηγικές προτεραιότητες του Κλιματικού Συμφώνου της Αθήνας είναι: Κάλυψη του 88% της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας του Δήμου από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων, ώστε τουλάχιστον το 34% να έχει ενεργειακή κλάση Β ή υψηλότερη. Μείωση της κυκλοφορίας αυτοκινήτων και μοτοσυκλετών εντός του Δήμου και ενεργή στήριξη της πεζής κίνησης, του ποδηλάτου, των καθαρών Μέσων Μαζικής Μεταφοράς (ΜΜΜ) και της δημοτικής συγκοινωνίας καθώς και χώρων παιχνιδιού και επικοινωνίας. Στόχος είναι να δημιουργηθούν γειτονιές όπου οι πολίτες θα μπορούν να κάνουν τις περισσότερες δραστηριότητές τους μέσα σε 15 λεπτά, περπατώντας, κάνοντας ποδήλατο ή χρησιμοποιώντας καθαρά, πράσινα και αποτελεσματικά ΜΜΜ. Αύξηση της ανακύκλωσης και της κομποστοποίησης, δράσεις πρόληψης για τη μείωση των απορριμμάτων τροφίμων κατά 30% σε σύγκριση με το 2019 και ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας. Φύτευση περισσότερων από 35.000 δέντρων μέχρι το 2030. Ενεργή πολιτική για πράσινες και γαλάζιες υποδομές και αποκατάσταση του 20% της φύσης στην πόλη. Ψηφιακή καταγραφή όλων των δέντρων και διαχείρισή τους με βάση δεδομένα. Τήρηση νέου Κανονισμού για Πράσινες Υποδομές. Ολοκληρωμένη στρατηγική διαχείρισης των υδάτων για αποφυγή πλημμύρας και δροσισμό της πόλης, με έμφαση σε πράσινες υποδομές για επανάχρηση και απορρόφηση από το έδαφος, ανάδειξη του νερού στην πόλη, αποκατάσταση δρόμων νερού, μείωση της κατανάλωσης νερού από το δίκτυο και εξοικονόμηση ενέργειας. Δημιουργία διαδρόμων για τον δροσισμό της πόλης, αποκατάσταση όσο είναι δυνατόν του μικροκλίματος, αντιμετώπιση του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας. Δημιουργία αποθέματος δημοτικής κατοικίας με κτίρια σχεδόν μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης και ενεργή συμμετοχή του Δήμου για την ενεργειακή αναβάθμισης πολυκατοικιών και γειτονιών. Ενίσχυση της πράσινης, βιώσιμης και κυκλικής οικονομίας, δημιουργία θέσεων εργασίας, ενίσχυση έρευνας, εκπαίδευσης και κατάρτισης. Θέσπιση κοινωνικής πολιτικής, για την αντιμετώπιση των κλιματικών και περιβαλλοντικών προκλήσεων της πόλης με συνεκτικό και δίκαιο τρόπο. Μεταξύ των 75 φορέων που συνυπογράφουν το Κλιματικό Σύμφωνο είναι η ΔΑΕΜ, ο Εθνικός Κήπος Μητροπολιτικό Πράσινο Α.Ε., το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ), το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το ΕΒΕΑ, η ΓΣΕΒΕΕ, ο Εμπορικός Σύλλογος Αθηνών, η Ένωση Βιομηχανιών Ηλιακής Ενέργειας, η ΠΟΜΙΔΑ, το Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών, το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, η UNICEF, ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, η ΕΚΠΟΙΖΩ, η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, το Διεθνές Ινστιτούτο Κλιματικής Αλλαγής, το Ινστιτούτο Παθητικού Κτιρίου/Hellenic Passive House Institute, η Κίνηση Πολιτών «ΠΕΖΗ», η Οργάνωση Γη, η ΠοδηλΑΤΤΙΚΗ Κοινότητα, ο Άνεμος Ανανέωσης (Wind of Renewal), το Save Your Hood, το Ecocity, το In Common, το Holistic, το Revma, η Ecotivity AMKE, ο ΟΔΕΘ, η ΕΚΜΠ Α.Ε, η Παιδική Φροντίδα, η Κιβωτός του Κόσμου, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, η Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης, το 4ο ΓΕΛ και πολλοί άλλοι. View full είδηση