Search the Community

Ο ESA επιβεβαίωσε την επιτυχή ολοκλήρωση των εκτεταμένων δοκιμών πιστοποίησης της διπλής δορυφορικής αποστολής HydroGNSS, η οποία πλέον εισέρχεται στην κύρια επιχειρησιακή της φάση, παρέχοντας ελεύθερη και ανοιχτή πρόσβαση στα δεδομένα της προς όλα τα ερευνητικά και ακαδημαϊκά ιδρύματα παγκοσμίως. Η αποστολή, η οποία εκτοξεύτηκε επιτυχώς τον Νοέμβριο του 2025, σχεδιάστηκε αποκλειστικά με γνώμονα τη συνεχή και υψηλής ακρίβειας παρακολούθηση των βασικών υδρολογικών μεταβλητών του πλανήτη, λειτουργώντας ως ο πρώτος εξειδικευμένος ανιχνευτής στο πλαίσιο του στρατηγικού προγράμματος Earth Observation FutureEO. Η απελευθέρωση αυτού του τεράστιου όγκου δεδομένων δημιουργεί το απαραίτητο τεχνολογικό υπόβαθρο για την ενδελεχή μελέτη του παγκόσμιου κύκλου του νερού, επιτρέποντας στους επιστήμονες να κατανοήσουν βαθύτερα τις πολύπλοκες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στα ευαίσθητα οικοσυστήματα της Γης και να κατασκευάσουν ακριβέστερα κλιματικά μοντέλα πρόγνωσης. Η διαδικασία πιστοποίησης, η οποία διήρκεσε οκτώ μήνες από την αρχική τοποθέτηση των δύο δορυφόρων σε συγχρονισμένη τροχιά, περιελάμβανε τον εξονυχιστικό έλεγχο όλων των διαστημικών υποσυστημάτων, την αυστηρή βαθμονόμηση των προηγμένων επιστημονικών οργάνων και την εκτενή επικύρωση του επίγειου τμήματος μεταφοράς δεδομένων, εξασφαλίζοντας έτσι την αδιάλειπτη ροή πληροφοριών υψηλής ακρίβειας προς τους επίγειους σταθμούς υποδοχής. Μετά τη λήξη αυτής της φάσης, τα παραγόμενα προϊόντα δεδομένων κρίθηκαν απολύτως σύμφωνα με τις αυστηρές προδιαγραφές ποιότητας που είχε θέσει εξ αρχής η ευρωπαϊκή διαστημική υπηρεσία. Τι ακριβώς καταγράφει το HydroGNSS και ποια είναι η αρχιτεκτονική των δεδομένων του; Το σύστημα HydroGNSS καταγράφει την υγρασία του εδάφους, την έκταση των υγροβιότοπων, τη δυναμική πήξης-τήξης των πάγων και την υπέργεια βιομάζα, χρησιμοποιώντας τεχνολογία ανακλασιομετρίας (GNSS-R). Αναλύει τα ανακλώμενα σήματα L-band των δορυφόρων GPS και Galileo με ανάλυση που φτάνει τα 300 μέτρα, ενώ τα δεδομένα διατίθενται πλέον δωρεάν μέσω της επίσημης πλατφόρμας της SSTL. Η επιστημονική καινοτομία της αποστολής εδράζεται στην εξέλιξη της τεχνικής της ανακλασιομετρίας παγκόσμιων δορυφορικών συστημάτων πλοήγησης (Global Navigation Satellite System Reflectometry - GNSS-R). Αντί να βασίζονται σε βαρύ και ενεργοβόρο εξοπλισμό εκπομπής ραδιοκυμάτων, οι μικροδορυφόροι του HydroGNSS λειτουργούν ως εξαιρετικά ευαίσθητοι παθητικοί δέκτες, οι οποίοι συλλαμβάνουν τα σήματα της ζώνης L (L-band) τα οποία εκπέμπονται συνεχώς από τεράστιους αστερισμούς πλοήγησης, όπως το ευρωπαϊκό σύστημα Galileo και το αμερικανικό GPS, αφού πρώτα αυτά τα σήματα ανακλαστούν στην επιφάνεια του πλανήτη. Συγκρίνοντας συστηματικά το άμεσο σήμα που λαμβάνεται κατευθείαν από τον δορυφόρο πλοήγησης με το τροποποιημένο σήμα που προκύπτει μετά την ανάκλασή του στο έδαφος ή στις υδάτινες επιφάνειες, οι επιστήμονες έχουν τη δυνατότητα να εξάγουν εξαιρετικά ακριβή συμπεράσματα για τις φυσικές ιδιότητες της ανακλαστικής επιφάνειας, μελετώντας παραμέτρους όπως η διηλεκτρική σταθερά του εδάφους και η τραχύτητα της επιφάνειας, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα το πλάτος και την καθυστέρηση του επιστρεφόμενου κύματος. Αυτή η εξελιγμένη μεθοδολογία παρουσιάζει τεράστια πλεονεκτήματα στην παρατήρηση γεωγραφικών ζωνών που μέχρι πρότινος αποτελούσαν ανυπέρβλητα τεχνικά εμπόδια για τα συμβατικά συστήματα τηλεπισκόπησης. Ενώ τα ισχυρά συστήματα ραντάρ ζώνης C (C-band), όπως αυτά που ενσωματώνονται στους μεγάλους δορυφόρους Sentinel-1 του ευρωπαϊκού προγράμματος Copernicus, αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες στη διείσδυση μέσα από πυκνά δασικά φυλλώματα, τα μικροκυματικά σήματα L-band που αξιοποιεί το HydroGNSS διαπερνούν με ευκολία τη συμπαγή υπέργεια βιομάζα. Το χαρακτηριστικό αυτό επιτρέπει την ακριβή, υψηλής ανάλυσης χαρτογράφηση των επιφανειακών υδάτων και των εκτεταμένων κρυφών υγροτόπων που βρίσκονται συνήθως κάτω από τα τροπικά δάση ή την πυκνή βλάστηση, προσφέροντας ανεκτίμητα στοιχεία για την εκτίμηση της ικανότητας αποθήκευσης άνθρακα στα συγκεκριμένα οικοσυστήματα και την ουσιαστική κατανόηση της συμβολής τους στον παγκόσμιο κύκλο του άνθρακα. Η φιλοσοφία του "New Space" και η τεχνολογική συμβολή της SSTL Η συνολική ανάπτυξη, ο βιομηχανικός σχεδιασμός, η κατασκευή και πλέον η καθημερινή επιχειρησιακή διαχείριση της διπλής δορυφορικής αποστολής πραγματοποιήθηκαν από την εξειδικευμένη βρετανική αεροδιαστημική εταιρεία Surrey Satellite Technology Ltd (SSTL), λειτουργώντας πάντα υπό την αυστηρή εποπτεία του ESA. Το πρόγραμμα HydroGNSS αποτελεί την πλέον έμπρακτη και επιτυχημένη εφαρμογή της ευρύτερης βιομηχανικής στρατηγικής "New Space", η οποία εστιάζει στην ταχεία ανάπτυξη, τη μηχανική ευελιξία και τη δραστική μείωση του συνολικού κόστους κατασκευής, διατηρώντας ταυτόχρονα απολύτως αμείωτη την επιστημονική αξία των παραγόμενων παρατηρησιακών δεδομένων. Το πρόγραμμα FutureEO του ESA, στο πλαίσιο του οποίου χρηματοδοτούνται οι συγκεκριμένες αποστολές τύπου Scout, έχει σχεδιαστεί με κύριο σκοπό την άμεση αντιμετώπιση των κενών παρατήρησης στα κλιματικά μοντέλα. Παραδοσιακά, ο σχεδιασμός και η υλοποίηση ενός ερευνητικού δορυφόρου με τέτοιες δυνατότητες απαιτούσε δεκαετίες ενδελεχών δοκιμών, γιγαντιαίες ομάδες μηχανικών και εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ σε διαθέσιμο προϋπολογισμό. Από την άλλη, η πρωτοποριακή σειρά Scout επιβάλλει αυστηρούς χρονικούς και οικονομικούς περιορισμούς, αναγκάζοντας την αεροδιαστημική βιομηχανία να υιοθετήσει ταχύτερες διαδικασίες κατασκευής και να ενσωματώσει εμπορικά διαθέσιμα εξαρτήματα (Commercial Off-The-Shelf) στις κατάλληλες βαθμίδες των συστημάτων, χωρίς φυσικά να θυσιάζεται η τελική αξιοπιστία των μετρήσεων. Επιπροσθέτως, οι δορυφόροι αυτού του μικρού μεγέθους διευκολύνουν την τοποθέτησή τους σε τροχιά καθώς μπορούν να εκτοξευθούν ως δευτερεύοντα φορτία στις διαθέσιμες πτήσεις των πυραύλων-φορέων, μειώνοντας με αυτόν τον τρόπο δραματικά το συνολικό κόστος πρόσβασης στο διάστημα. Πρέπει επίσης να επισημανθεί η ιδιαίτερη τεχνολογική συμμετρία που χαρακτηρίζει τη λειτουργία του συγκεκριμένου συστήματος, καθώς η SSTL, εκτός από την ολοκλήρωση των ίδιων των δορυφόρων της αποστολής HydroGNSS, έχει επίσης αναπτύξει και κατασκευάσει ιστορικά το ωφέλιμο φορτίο επικοινωνίας για πολλούς από τους ενεργούς δορυφόρους του ευρωπαϊκού συστήματος πλοήγησης Galileo. Επομένως, το ίδιο ακριβώς βιομηχανικό οικοσύστημα ευθύνεται τόσο για την αδιάλειπτη εκπομπή του αρχικού σήματος από τα βάθη του Διαστήματος όσο και για την τελική του λήψη και επεξεργασία μετά την ανάκλασή του στη Γη, δημιουργώντας έναν εντυπωσιακό τεχνολογικό κύκλο απόλυτης διαλειτουργικότητας και ακρίβειας. Η γεωπολιτική και κλιματική σημασία των δεδομένων για την Ελλάδα και τη Μεσόγειο Αν και η αποστολή του συστήματος διατηρεί ξεκάθαρα παγκόσμια εμβέλεια, οι πρακτικές εφαρμογές των εξαγόμενων δεδομένων του HydroGNSS παρουσιάζουν εξαιρετικό στρατηγικό ενδιαφέρον για την ευρύτερη γεωγραφική περιοχή της Μεσογείου και ειδικότερα για την Ελλάδα, η οποία καλείται να αντιμετωπίσει ολοένα και πιο έντονες κλιματικές πιέσεις τα τελευταία χρόνια. Η συνεχής και εξαιρετικά ακριβής παρακολούθηση της υγρασίας του εδάφους επιτρέπει στα εγχώρια ερευνητικά ιδρύματα την ανάπτυξη πιο εξελιγμένων και αξιόπιστων προγνωστικών μοντέλων για την ξηρασία, προσφέροντας στις αρμόδιες κρατικές αρχές τη δυνατότητα να προβλέπουν εγκαίρως εκτεταμένες περιόδους λειψυδρίας και να διαχειρίζονται πολύ πιο αποδοτικά τους λιγοστούς υδάτινους πόρους, ειδικά σε περιοχές ύψιστης αγροτικής σημασίας και παραγωγής, όπως η λεκάνη απορροής του θεσσαλικού κάμπου. Η διαθεσιμότητα των δωρεάν δορυφορικών δεδομένων επιτρέπει ουσιαστικά τη δημιουργία προηγμένων εφαρμογών ευφυούς γεωργίας που θα προσφέρουν στους παραγωγούς ενδείξεις υψηλής ευκρίνειας για τα επίπεδα υγρασίας του εδάφους ανά αγροτεμάχιο, αποτρέποντας τη σπατάλη μέσω υπερβολικής άρδευσης. Παράλληλα, η αποδεδειγμένη πλέον δυνατότητα εντοπισμού επιφανειακών υδάτων κάτω από την υπάρχουσα βλάστηση με ανάλυση 300 μέτρων μέσω του σύμφωνου καναλιού του δορυφόρου, προσφέρει ένα ανεκτίμητο τεχνολογικό εργαλείο για την πρόληψη και την ολιστική διαχείριση καταστροφικών πλημμυρικών φαινομένων. Κατανοώντας πλήρως τη συμπεριφορά του επιφανειακού νερού κατά τη διάρκεια ακραίων καιρικών φαινομένων και παρατηρώντας τον ακριβή ρυθμό με τον οποίο το έδαφος απορροφά ή αποβάλλει την υγρασία, η ελληνική επιστημονική κοινότητα μπορεί να ενσωματώσει αυτές τις μετρήσεις απευθείας στα εθνικά συστήματα της πολιτικής προστασίας, βελτιώνοντας δραματικά τους χρόνους ανταπόκρισης και καθοδηγώντας τον ορθολογικό σχεδιασμό των αντιπλημμυρικών υποδομών της επόμενης δεκαετίας. View full είδηση

Το ευρωπαϊκό σύστημα δορυφορικής πλοήγησης Galileo, το οποίο θα προσφέρει μακράν πιο ακριβές γεωγραφικό στίγμα σε σχέση με το GPS του αμερικανικού στρατού, θα είναι έτοιμο να αρχίσει να προσφέρει τις πρώτες υπηρεσίες μετά την εκτόξευση τεσσάρων ακόμα δορυφόρων το απόγευμα της Πέμπτης. Τα τέσσερα σκάφη εκτοξεύτηκαν στις 15.06 ώρα Ελλάδας από το ευρωπαϊκό διαστημικό κέντρο στο Κουρού της Γαλλικής Γουιάνας, κοντά στον ισημερινό. Είναι μάλιστα η πρώτη φορά που χρησιμοποιείται σε εκτόξευση του Galileo ο νέος ευρωπαϊκός πύραυλος «βαρέων βαρών» Ariane 5 -μέχρι σήμερα οι δορυφόροι του συστήματος εκτοξεύονταν με ρωσικά Soyuz, δύο κάθε φορά. Στην τελική του μορφή, ο αστερισμός του Galileo θα αποτελείται από 30 δορυφόρους (Πηγή: Galileo) Με την ενεργοποίηση των νέων δορυφόρων, ο αστερισμός του Galileo θα περιλαμβάνει 18 σκάφη. Στην τελική του μορφή, το σύστημα θα περιλαμβάνει 24 πρωτεύοντες δορυφόρους, μοιρασμένους σε τρία τροχιακά επίπεδα στον ουρανό, καθώς και τουλάχιστον 6 εφεδρικούς δορυφόρους. Οι δορυφόροι που έχουν εκτοξευτεί ως σήμερα είναι ωστόσο αρκετοί προκειμένου να αρχίσει το Galileo να προσφέρει τις πρώτες υπηρεσίες του τις επόμενες εβδομάδες. Ακρίβεια ενός μέτρου Έξυπνα κινητά και άλλες συμβατές συσκευές θα μπορούν έτσι να λαμβάνουν το σήμα του Galileo, το οποίο θα προσφέρει τελικά ακρίβεια στίγματος μικρότερη από ένα μέτρο -συγκριτικά με περίπου δέκα μέτρα στο αμερικανικό GPS. Το ευρωπαϊκό και το αμερικανικό σύστημα είναι πάντως συμβατά μεταξύ τους ώστε να προσφέρουν τη μέγιστη δυνατή ακρίβεια. Τσιπ δορυφορικής πλοήγησης που λαμβάνουν σήματα και από τα δύο συστήματα διατίθενται ήδη στην αγορά. Το Galileo, κόστους άνω των 7 δισ. ευρώ, ανήκει επισήμως στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με την ευρωπαϊκή διαστημική υπηρεσία ESA να παίζει ρόλο εργολάβου και τεχνικού συμβούλου. Σε αντίθεση με το σύστημα GPS, το οποίο ανήκει επίσημα στον αμερικανικό στρατό, το Galileo έχει αμιγώς πολιτικό χαρακτήρα. Θα προσφέρει εξειδικευμένες υπηρεσίες για τις μεταφορές και τα σωστικά συνεργεία, καθώς και δωρεάν υπηρεσίες για το ευρύ κοινό. Η Ρωσία, στο μεταξύ, αναπτύσσει το δικό της αντίστοιχο σύστημα Glonass, ενώ στην Κίνα λειτουργεί ήδη το σύστημα Beidυ. Πηγή: http://www.tovima.gr...cle/?aid=845156 Click here to view the είδηση

Μετά από πέντε διαδοχικές αναβολές, αντίστοιχες υπερβάσεις του αρχικού προϋπολογισμού του και αφού έχουν περάσει 30 χρόνια από τον αρχικό σχεδιασμό του, ήλθε η ώρα να εκτοξευθεί το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb. O διάδοχος του Hubble, το μεγαλύτερο και το πιο εξελιγμένο τηλεσκόπιο που έχει ποτέ σταλεί στο διάστημα, ανοίγει μια νέα εποχή στην αστρονομία και στην αστροφυσική. Πρόκειται για μια αποστολή συνεργασίας της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA), του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) και της Καναδικής Διαστημικής Υπηρεσίας. Όπως μεταδίδει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, η εκτόξευση έχει προγραμματιστεί να γίνει με έναν ευρωπαϊκό πύραυλο Arian 5 λίγο μετά το μεσημέρι του Σαββάτου, στις 14:20 ώρα Ελλάδας, από το ευρωπαϊκό διαστημοδρόμιο στο Κουρού της Γαλλικής Γουινέας στη βορειοανατολική Νότια Αμερική. Αν όλα πάνε καλά, το τηλεσκόπιο θα τεθεί σε τροχιά γύρω από τον Ήλιο στο δεύτερο σημείο Lagrange ή L2, μένοντας σε περίπου σταθερή απόσταση 1,5 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη ή περίπου τέσσερις φορές πιο μακριά από τη Σελήνη. Συγκριτικά, το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble - που είχε εκτοξευθεί το 1990 - βρίσκεται στο ένα τρίτο αυτής της απόστασης από τον πλανήτη μας (σχεδόν 550 χιλιόμετρα). Το James Webb αναμένεται να φτάσει στο σημείο L2 ένα μήνα μετά την εκτόξευσή του. Στη συνέχεια, θα υπάρξει μια περίοδος εγκατάστασης και προσαρμογής που θα διαρκέσει έξι μήνες. Αναμένεται να αρχίσει να συλλέγει δεδομένα και να κάνει τις πρώτες παρατηρήσεις στα μέσα του 2022. Το τηλεσκόπιο, που κατασκευάστηκε κυρίως από την αμερικανική εταιρεία Northrop Grumman και φέρει το όνομα του επικεφαλής της NASA στη δεκαετία του 1960, είναι πολύ πιο ευαίσθητο από το Hubble και θα «βλέπει» κυρίως στο υπέρυθρο τμήμα του φάσματος, πράγμα που θα του επιτρέπει να παρατηρεί μέσα από τα νέφη σκόνης και αερίων, ενώ το Hubble λειτουργεί κυρίως στο οπτικό και υπεριώδες τμήμα του φάσματος. Το James Webb έχει μάζα 6 τόνους και 6,25 φορές μεγαλύτερη συλλεκτική επιφάνεια, άρα και ευαισθησία, συγκριτικά με το Hubble. Επιπρόσθετα, έχει σημαντικά μεγαλύτερο οπτικό πεδίο, καλύπτοντας 15 φορές μεγαλύτερη περιοχή του ουρανού. Η εκτόξευση θα καλυφθεί ζωντανά από την τηλεόραση της NASA (https://www.nasa.gov/nasalive) και της ESA (https://www.esa.int/ESA_Multimedia/ESA_Web_TV). View full είδηση

Ένας νέος ευρωπαϊκός και αμερικανικός δορυφόρος ετοιμάζονται για εκτόξευση με πύραυλο της SpaceX αυτό το σαββατοκύριακο. Αποστολή του Sentinel-6 θα είναι να μετρήσει το επίπεδο της θάλασσας, χρησιμοποιώντας ακτίνες λέιζερ για να υπολογίσει τη στάθμη των ωκεανών σε συνάρτηση της τήξης των πάγων. «Ίσως είναι δύσκολο να το φανταστεί κανείς, αλλά από ένα ύψος 1.300 χιλιομέτρων μπορούμε να μετρήσουμε - φυσικά με κάποιους αλγορίθμους και υπολογισμούς - την αλλαγή στη στάθμη της θάλασσας με ακρίβεια χιλιοστού. Κι αυτό θα κάνει ο δορυφόρος μας», εξηγεί στο euronews ο διευθυντής Παρατήρησης Γης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος Γιόζεφ Ασμπάχερ. Ο ESA ελπίζει η εκτόξευση του Sentinel-6 να πάει καλύτερα από εκείνη του Vega που πριν λίγες ημέρες απέτυχε οκτώ λεπτά μετά την απογείωση, καταστρέφοντας τους δύο δορυφόρους που μετέφερε. Ο Sentinel-6 θα γίνει ο όγδοος δορυφόρος της σειράς Sentinel που εντάσσεται στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα Copernicus για την παρατήρηση της Γης. Οι δορυφόροι που είναι ήδη σε τροχιά μετρούν τα πάντα: από την ατμοσφαιρική ρύπανση μέχρι τις πλημμύρες. Προς το παρόν, ο ESA έχει συμβόλαια για έξι ακόμα δορυφόρους Sentinel, ώστε να μετρήσει επιπλέον παραμέτρους από το διάστημα, όπως η ξηρασία του εδάφους ή η αστικοποίηση. Σύμφωνα με τον Ασμπάχερ, «με αυτές τις έξι νέες αποστολές, μπαίνουμε στο Copernicus 2, την επόμενη φάση του Copernicus. Πρόκειται για διαφορετικού τύπου αποστολές με πολύ διαφορετικούς αισθητήρες. Συσκευές που μετρούν την ατμοσφαιρική ρύπανση, όργανα για τη μέτρηση του διοξειδίου του άνθρακα με πρωτοφανή ακρίβεια, μετρούμε την παγοκάλυψη των πόλων, παραμέτρους του κλίματος, της ασφάλειας τροφίμων, τόσο στη Ευρώπη όσο και παγκοσμίως». Η εκτόξευση του πρώτου από τους έξι δορυφόρους προγραμματίζεται για το 2025. Πρόκειται για εκείνον που θα μετρά το διοξείδιο του άνθρακα και θα διακρίνει τη διαφορά μεταξύ φυσικών και ανθρωπογενών εκπομπών. View full είδηση