Search the Community

Σε ισχύ τέθηκε το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, με την κοινή υπουργική απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΝΕΠ/89997/3071, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Δ’ 658/7.8.2026. Το νέο πλαίσιο επανακαθορίζει ουσιαστικά τον χωρικό χάρτη της τουριστικής ανάπτυξης της χώρας, εισάγοντας διαφορετικούς κανόνες ανά Δημοτική Ενότητα, αυξημένες απαιτήσεις για τη φέρουσα ικανότητα των προορισμών, περιορισμούς στην εκτός σχεδίου τουριστική δόμηση, ειδικές προβλέψεις για τα νησιά και τις παράκτιες ζώνες, αλλά και δυνατότητα χωρικών περιορισμών στις βραχυχρόνιες μισθώσεις. Κεντρικός στόχος είναι η ανάπτυξη του τουρισμού με όρους οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής βιωσιμότητας, η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των τουριστικών προορισμών, η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού αποθέματος και η προσαρμογή του κλάδου στην κλιματική αλλαγή. Παράλληλα, το νέο πλαίσιο επιδιώκει τη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων, την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, την ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού και την ενίσχυση των οργανωμένων μορφών τουριστικής ανάπτυξης. Ο τουριστικός χάρτης της χώρας χωρίζεται σε πέντε κατηγορίες Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές είναι η κατάταξη των Δημοτικών Ενοτήτων της χώρας σε πέντε κατηγορίες, ανάλογα κυρίως με την ένταση της τουριστικής ανάπτυξης. Οι κατηγορίες είναι: Α – Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης Β – Αναπτυγμένες Περιοχές Γ – Αναπτυσσόμενες Περιοχές Δ – Περιοχές Πρώιμης Ανάπτυξης Ε – Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης Ως βασικό κριτήριο χρησιμοποιείται ο αριθμός των τουριστικών κλινών σε σχέση με την έκταση της περιοχής, ενώ συνεκτιμώνται ο μόνιμος πληθυσμός, τα ειδικά γεωγραφικά χαρακτηριστικά και τα καθεστώτα προστασίας. Η κατάταξη γίνεται σε επίπεδο Δημοτικής Ενότητας, γεγονός που σημαίνει ότι διαφορετικές Δημοτικές Ενότητες του ίδιου Δήμου μπορεί να διέπονται από διαφορετικό καθεστώς τουριστικής ανάπτυξης. Η αναλυτική κατάταξη όλων των Δημοτικών Ενοτήτων περιλαμβάνεται στο Παράρτημα Α του ΦΕΚ. Δεσμευτικό για τον πολεοδομικό και χωροταξικό σχεδιασμό Ιδιαίτερα σημαντική είναι η σχέση του νέου Ειδικού Χωροταξικού με τον υποκείμενο σχεδιασμό. Τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια, τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια, τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια και τα λοιπά εργαλεία χωρικού σχεδιασμού οφείλουν να εναρμονιστούν με τις κατευθύνσεις του. Μάλιστα, προβλέπεται ότι πρέπει να αναδιατυπωθούν υφιστάμενες ρυθμίσεις ΓΠΣ, ΣΧΟΟΑΠ, ΤΠΣ, ΕΠΣ και ΖΟΕ, εφόσον δημιουργούν αντιθέσεις ή αντιφάσεις με το νέο Ειδικό Χωροταξικό. Ο υποκείμενος σχεδιασμός μπορεί, με επιστημονική τεκμηρίωση, να θεσπίζει ακόμη αυστηρότερους περιορισμούς για λόγους αυξημένης περιβαλλοντικής προστασίας και καλύτερων όρων διαβίωσης. Νέα όρια στην εκτός σχεδίου τουριστική δόμηση Ιδιαίτερης σημασίας είναι οι νέοι κανόνες για την ανέγερση ξενοδοχείων σε εκτός σχεδίου περιοχές, μέχρι να ολοκληρωθεί ο πολεοδομικός σχεδιασμός πρώτου επιπέδου. Για νέα ξενοδοχεία προβλέπεται ελάχιστη απαιτούμενη έκταση γηπέδου: 16 στρέμματα στις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης, κατηγορία Α, 12 στρέμματα στις Αναπτυγμένες Περιοχές, κατηγορία Β, 8 στρέμματα στις Αναπτυσσόμενες Περιοχές, κατηγορία Γ, 8 στρέμματα στις Περιοχές Πρώιμης Ανάπτυξης, κατηγορία Δ. Ταυτόχρονα, στις κατηγορίες Α, Β και Γ η ανάπτυξη νέων καταλυμάτων προσανατολίζεται κυρίως σε μονάδες 3, 4 και 5 αστέρων, ενώ στην κατηγορία Δ επιτρέπονται και μονάδες δύο αστέρων. Στις πλέον επιβαρυμένες τουριστικά περιοχές δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό του υπάρχοντος ξενοδοχειακού δυναμικού και στην περιβαλλοντική του απόδοση. Ειδικοί κανόνες για τα νησιά Το νέο πλαίσιο διαχωρίζει τα νησιά σε τρεις ομάδες. Νησιά άνω των 250 τ.χλμ. Στην Ομάδα Ι περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων η Ρόδος, η Κέρκυρα, η Κως, η Λέσβος, η Χίος, η Σάμος, η Κεφαλονιά, η Ζάκυνθος και η Νάξος. Για τα νησιά αυτά προβλέπεται διερεύνηση ζωνών τουριστικής ανάπτυξης αλλά και ζωνών προστασίας της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, στις οποίες μπορεί να περιορίζεται ή να απαγορεύεται η τουριστική δόμηση. Οι οργανωμένοι υποδοχείς τουριστικών δραστηριοτήτων επιτρέπονται κατά κανόνα μόνο ως μορφές «ήπιας ανάπτυξης», με εξαίρεση τη Ρόδο και την Κέρκυρα. Νησιά από 20 έως 250 τ.χλμ. Στην Ομάδα ΙΙ εντάσσονται, μεταξύ άλλων, Μύκονος, Πάρος, Σαντορίνη, Τήνος, Μήλος, Σίφνος, Σύρος, Ίος, Κέα, Κύθνος, Σέριφος, Σκιάθος, Σκόπελος, Ύδρα και Πάτμος. Στα νησιά αυτά τα νέα τουριστικά καταλύματα περιορίζονται σε κατηγορίες 3, 4 και 5 αστέρων και σε μέγιστη δυναμικότητα 100 κλινών. Και εδώ οι οργανωμένοι υποδοχείς τουριστικών δραστηριοτήτων επιτρέπονται μόνο ως «ήπιας ανάπτυξης». Νησιά κάτω των 20 τ.χλμ. Για τα μικρότερα νησιά ισχύει επίσης μέγιστο όριο 100 κλινών για νέα καταλύματα 3, 4 και 5 αστέρων. Ακόμη αυστηρότερο καθεστώς προβλέπεται για νησιά έκτασης κάτω των 1.000 στρεμμάτων, όπου επιτρέπονται κυρίως ήπιες μορφές θαλάσσιας αναψυχής, περιορισμένες μορφές τουριστικής κατοικίας, glamping έως 50 άτομα και καταφύγια ή αγκυροβόλια τουριστικών σκαφών. Απαγόρευση κατασκευών στα πρώτα 25 μέτρα από την ακτογραμμή Ιδιαίτερα σαφής είναι η νέα ρύθμιση για την παράκτια ζώνη. Στη ζώνη 0 έως 25 μέτρων από την ακτογραμμή προβλέπεται πλήρης απαγόρευση διαμορφώσεων και κατασκευών. Εξαιρούνται μόνο οι διαμορφώσεις για την πρόσβαση ατόμων με αναπηρία και ασθενοφόρων, καθώς και συγκεκριμένα έργα που επιτρέπονται από τη νομοθεσία για τον αιγιαλό και την παραλία. Η φέρουσα ικανότητα αποκτά κεντρικό ρόλο Από τις σημαντικότερες καινοτομίες του νέου Χωροταξικού είναι η θεσμοθέτηση των Εκθέσεων Εκτίμησης Φέρουσας Ικανότητας – ΕκΕΦΙ. Η τεκμηρίωση της φέρουσας ικανότητας απαιτείται κατά την εκπόνηση ή αναθεώρηση ΤΠΣ, ΕΠΣ και άλλων πολεοδομικών εργαλείων για τις Δημοτικές Ενότητες που εντάσσονται στις κατηγορίες Α και Β, καθώς και για τα νησιά των Ομάδων Ι και ΙΙ. Η απαίτηση επεκτείνεται, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ακόμη και σε μεμονωμένες τουριστικές επενδύσεις. Ειδικότερα, προβλέπεται έλεγχος φέρουσας ικανότητας για τουριστικές μονάδες: άνω των 50 κλινών σε Δημοτικές Ενότητες κάτω των 3.000 κατοίκων, καθώς και στις κατηγορίες Α, Β και Γ, άνω των 150 κλινών σε περιοχές με πληθυσμό μεγαλύτερο των 3.000 κατοίκων. Το πλαίσιο προβλέπει μάλιστα ότι, εφόσον διαπιστωθεί υπέρβαση κρίσιμων Βασικών Δεικτών Βιωσιμότητας, η νέα μονάδα μπορεί να μην αδειοδοτηθεί. Για τον έλεγχο των δεικτών προτείνεται η δημιουργία ειδικού Φορέα Παρακολούθησης υπό το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Σχέδια Διαχείρισης Τουριστικών Προορισμών Το νέο Χωροταξικό εισάγει επίσης τα Σχέδια Διαχείρισης Τουριστικών Προορισμών – ΣΔΤΠ, με στόχο η διαχείριση ενός προορισμού να μη βασίζεται αποκλειστικά στον αριθμό των νέων επενδύσεων αλλά και στις πραγματικές αντοχές των υποδομών και του περιβάλλοντος. Τα σχέδια αυτά προβλέπεται να χρησιμοποιηθούν ιδιαίτερα σε περιοχές υψηλής τουριστικής πίεσης. Ειδική αναφορά γίνεται και στους προορισμούς κρουαζιέρας. Σε περιοχές με αυξημένες πιέσεις, τα ΣΔΤΠ πρέπει να μπορούν να προβλέπουν ακόμη και ποσοτικά όρια στην ταυτόχρονη παρουσία κρουαζιερόπλοιων. Νέο πλαίσιο και για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόβλεψη για Airbnb και γενικότερα για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις. Το Ειδικό Χωροταξικό προβλέπει ότι η δραστηριότητα μπορεί να υπάγεται σε χωρικά διαφοροποιημένους όρους και περιορισμούς, ανάλογα με την κατηγορία και τα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής. Με ειδικότερες νομοθετικές ή κανονιστικές ρυθμίσεις θα μπορούν να προβλέπονται: όροι και προϋποθέσεις διάθεσης ακινήτων σε βραχυχρόνια μίσθωση, περιορισμοί στη διάρκεια λειτουργίας μέσα στο έτος, γεωγραφικές ζώνες περιορισμού ή απαγόρευσης, περιορισμοί στην ανάπτυξη νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων σε περιοχές που εμφανίζουν αυξημένη πίεση. Ακόμη πιο συγκεκριμένα, στο πρόγραμμα ενεργειών προβλέπεται νομοθετική παρέμβαση για αναστολή της καταχώρησης και έκδοσης νέων Αριθμών Μητρώου Ακινήτων – ΑΜΑ σε νεόδμητες κατοικίες στα νησιά. Πρόκειται πάντως για μέτρο που απαιτεί νέα νομοθετική ρύθμιση και δεν ενεργοποιείται αυτομάτως μόνο από τη δημοσίευση του Χωροταξικού. Τουρισμός και ΑΠΕ Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να ρυθμίσει και τη σχέση τουριστικής ανάπτυξης και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Στις περιοχές των κατηγοριών Α και Β και στα νησιά της Ομάδας ΙΙ επιτρέπεται η ανάπτυξη ΑΠΕ για αυτοκατανάλωση, με την επιφύλαξη των ειδικότερων προβλέψεων του Ειδικού Χωροταξικού για τις ΑΠΕ. Παράλληλα, στις περιοχές τουριστικής προτεραιότητας συνιστάται ελεγχόμενη συγκέντρωση εγκαταστάσεων ΑΠΕ και προωθείται η χρήση ανανεώσιμης ενέργειας για την κάλυψη των αναγκών τουριστικών μονάδων και των υποδομών τους, όπως οι μονάδες αφαλάτωσης. Προτεραιότητα σε νερό, λύματα, απορρίμματα και υποδομές Το νέο Ειδικό Χωροταξικό συνδέει άμεσα την τουριστική ανάπτυξη με την επάρκεια των βασικών υποδομών. Για τις περιοχές με προτεραιότητα στον τουρισμό προβλέπεται ανάγκη: εξασφάλισης επαρκών υδατικών πόρων, περιορισμού των απωλειών στα δίκτυα, αξιοποίησης ανακύκλωσης νερού και αφαλάτωσης στις ελλειμματικές περιοχές, ολοκληρωμένης διαχείρισης απορριμμάτων, αποκατάστασης χώρων ανεξέλεγκτης διάθεσης αποβλήτων, κατασκευής σύγχρονων αποχετευτικών συστημάτων και βιολογικών καθαρισμών, αναβάθμισης μεταφορικών, ψηφιακών και υγειονομικών υποδομών. Ιδιαίτερη πρόβλεψη αποτελεί η εγκατάσταση υδατοδεξαμενής συλλογής ομβρίων σε όλες τις νέες τουριστικές υποδομές, ανεξαρτήτως μεγέθους, μέτρο το οποίο περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα των απαιτούμενων νομοθετικών παρεμβάσεων. Παράλληλα, στις πισίνες τουριστικών καταλυμάτων συνιστάται, όπου είναι εφικτό, η χρήση θαλασσινού νερού. Προστατευόμενες περιοχές και Natura Στις προστατευόμενες περιοχές επιτρέπονται μόνο ήπιες, μικρής κλίμακας και φιλικές προς το περιβάλλον μορφές τουρισμού, σύμφωνα με το ειδικό καθεστώς προστασίας κάθε περιοχής. Για τις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης προβλέπεται επιπλέον ότι, στις εκτός σχεδίου περιοχές του δικτύου Natura 2000, η ανάπτυξη νέων τουριστικών υποδομών επιτρέπεται μόνο μετά τον καθορισμό σχεδίων διαχείρισης. Ενίσχυση εναλλακτικών μορφών τουρισμού Το Χωροταξικό δίνει σημαντικό βάρος στη διαφοροποίηση του ελληνικού τουριστικού προϊόντος. Προβλέπει κατευθύνσεις για: τον αγροτουρισμό και τον οινοτουρισμό, τον γεωτουρισμό, τον αλιευτικό τουρισμό, τον αθλητικό και χιονοδρομικό τουρισμό, το γκολφ, τον ποδηλατικό τουρισμό, την κρουαζιέρα, το yachting, τον καταδυτικό τουρισμό, τον πολιτιστικό και αστικό τουρισμό, τον θρησκευτικό τουρισμό, τον συνεδριακό τουρισμό, τον ιατρικό και ιαματικό τουρισμό και τον τουρισμό ευεξίας. Εισάγεται επίσης ως κατεύθυνση η έννοια του «σποραδικού ξενοδοχείου», μέσω της αξιοποίησης κτιρίων εγκαταλελειμμένων οικισμών, η εφαρμογή της οποίας πάντως προϋποθέτει ειδικότερη νομοθετική ρύθμιση. Τι σημαίνει για τους Δήμους Το νέο Ειδικό Χωροταξικό δεν αποτελεί μόνο ένα πλαίσιο για τις τουριστικές επενδύσεις. Δημιουργεί ένα νέο πεδίο σχεδιασμού και για την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Οι Δήμοι θα πρέπει να λάβουν υπόψη τη νέα κατηγοριοποίηση των Δημοτικών Ενοτήτων κατά την εκπόνηση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων και τη διαμόρφωση της αναπτυξιακής πολιτικής τους. Παράλληλα, αποκτούν ιδιαίτερη σημασία: οι Εκθέσεις Εκτίμησης Φέρουσας Ικανότητας, τα Σχέδια Διαχείρισης Τουριστικών Προορισμών, η διαχείριση νερού και αποβλήτων, η βιώσιμη κινητικότητα, η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού τοπίου, η αντιμετώπιση των πιέσεων από τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, και η δυνατότητα επιβολής αυστηρότερων περιβαλλοντικών περιορισμών μέσω του τοπικού πολεοδομικού σχεδιασμού. Μάλιστα, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει ήδη ΕκΕΦΙ, η Έκθεση Εκτίμησης Φέρουσας Ικανότητας μπορεί να εκπονείται με μέριμνα του οικείου Δήμου, της Περιφέρειας ή του ΥΠΕΝ. Μεταβατικές διατάξεις για τις ήδη δρομολογημένες επενδύσεις Το νέο καθεστώς δεν εφαρμόζεται αυτομάτως σε όλες τις διαδικασίες που βρίσκονταν ήδη σε εξέλιξη κατά τη δημοσίευση της απόφασης. Προβλέπεται σειρά μεταβατικών εξαιρέσεων για έργα που είχαν ήδη προχωρήσει σε συγκεκριμένο στάδιο, όπως: έκδοση ή υποβολή πλήρους φακέλου περιβαλλοντικής αδειοδότησης, υπαγωγή σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις, προέγκριση Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου, προέγκριση ή έκδοση οικοδομικής άδειας, υπαγωγή σε αναπτυξιακά προγράμματα ή χρηματοδότηση από Ταμείο Ανάκαμψης και ΕΣΠΑ. Επίσης, υφιστάμενα τουριστικά καταλύματα των οποίων τα γήπεδα δεν καλύπτουν τις νέες απαιτήσεις αρτιότητας μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να επεκτείνονται με βάση την προηγούμενη αρτιότητα. Ισχύς για 15 χρόνια Οι περιβαλλοντικοί όροι, περιορισμοί και κατευθύνσεις του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου έχουν χρονικό ορίζοντα 15 ετών. Σε περίπτωση αναθεώρησης ή μείζονος τροποποίησής του απαιτείται νέα διαδικασία Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Το νέο Ειδικό Χωροταξικό για τον Τουρισμό αποτελεί συνεπώς μία από τις σημαντικότερες θεσμικές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών για τη σχέση τουρισμού και χώρου. Για πρώτη φορά η έννοια της φέρουσας ικανότητας, η ένταση της τουριστικής ανάπτυξης και η ανθεκτικότητα κάθε προορισμού συνδέονται τόσο άμεσα με τη δυνατότητα νέων επενδύσεων. Η ουσιαστική εφαρμογή του, ωστόσο, θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ταχύτητα με την οποία θα ακολουθήσουν οι προβλεπόμενες νομοθετικές ρυθμίσεις, τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, τα Σχέδια Διαχείρισης Τουριστικών Προορισμών και οι Εκθέσεις Φέρουσας Ικανότητας. ΥΠΕΝ/ΔΝΕΠ/89997/3071 ΦΕΚ Δ’ 658/7.8.2026 View full είδηση

Σε δημόσια διαβούλευση έως τις 24/6 τέθηκε το νέο χωροταξικό για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), σύμφωνα με το οποίο τίθεται νέο ανώτατο όριο κάλυψης γης για τα φωτοβολταϊκά, ενώ μπαίνει και «κόφτης» στην εγκατάσταση αιολικών πάρκων σε περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων. Επίσης, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ επιχειρεί να αναδιαμορφώσει συνολικά το τοπίο της ενεργειακής ανάπτυξης στη χώρα, με το ΥΠΕΝ να επιχειρεί για πρώτη φορά ένα ευρύτερο, αυστηρότερο πλαίσιο κανόνων για τη χωροθέτηση μεγάλων έργων ΑΠΕ, στοχεύοντας στον συνδυασμό της επιτάχυνσης της ενεργειακής μετάβασης, της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος, της διασφάλισης της παραγωγικής γης και της ισορροπίας με τις τοπικές κοινωνίες. Για τους φωτοβολταϊκούς σταθμούς Δεν επιτρέπονται εφεξής, οριζόντια: Σε όλες τις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου NATURA 2000 Σε δάση και δασικές εκτάσεις Σε υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους Σε εθνικούς δρυμούς, κηρυγμένα μνημεία της φύσης και αισθητικά δάση Σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους Σε κηρυγμένα διατηρητέα μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και άλλα μνημεία μείζονος σημασίας, καθώς και οριοθετημένες αρχαιολογικές ζώνες προστασίας Α Σε περιοχές με προστατευόμενες ή/και εγκαταλελειμμένες αναβαθμίδες Σε περιοχές άνευ δρόμων που καθορίζονται με αποφάσεις του ΥΠΕΝ Σε ακτές κολύμβησης Τίθενται νέα κριτήρια και κανόνες χωροθέτησης, και ειδικότερα: Το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό εδαφικής κάλυψης από νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς (που δεν έχουν αδειοδοτηθεί περιβαλλοντικά) δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1,5% ανά Περιφερειακή Ενότητα. Προβλέπεται η τήρηση ελάχιστων αποστάσεων για τη χωροθέτηση φωτοβολταϊκών σταθμών (πχ. από οικιστικές δραστηριότητες) και συγκεκριμένα ποσοστά κάλυψης οπτικού ορίζοντα παρατηρητή. Προβλέπεται η εκπόνηση ειδικής μελέτης θέασης σε περίπτωση εγκατάστασης Φ/Β εντός ζώνης 1.500 μ. από εγγεγραμμένα στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς και άλλα μείζονος σημασίας μνημεία, αρχαιολογικούς χώρους και ιστορικούς τόπους, καθώς και εντός ζώνης 1.000 μ. από ζώνη απολύτου προστασίας (Ζώνη Α) των λοιπών αρχαιολογικών χώρων, κηρυγμένα πολιτιστικά μνημεία, ιστορικούς τόπους και παραδοσιακούς οικισμούς. Για τους αιολικούς σταθμούς Δεν επιτρέπονται εφεξής, οριζόντια: Στην Αττική και τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης Εντός περιοχών με υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200m Σε υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους Σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, καθώς και στους πυρήνες των εθνικών δρυμών Εντός των ζωνών απολύτου προστασίας της φύσης και των ζωνών προστασίας της φύσης του ν. 1650/1986 Σε νησιά με έκταση μικρότερη από 300 τ.χλμ., εκτός αν αφορούν την κάλυψη αναγκών δημοσίου συμφέροντος του εκάστοτε νησιού (π.χ. εγκαταστάσεις αφαλάτωσης) Σε περιοχές με υψηλή τουριστική ανάπτυξη, όπως αυτές ορίζονται στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό Σε εκτός σχεδίου περιοχές στις οποίες προβλέπεται η ανάπτυξη χρήσεων τουρισμού – αναψυχής Σε τμήματα των λατομικών περιοχών και μεταλλευτικών και εξορυκτικών ζωνών που λειτουργούν επιφανειακά Σε περιοχές άνευ δρόμων που καθορίζονται με αποφάσεις του ΥΠΕΝ Σε ακτές κολύμβησης. Ειδικότερα, εντός των Ζωνών Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), δηλαδή περιοχών προστασίας της ορνιθοπανίδας που αποτελούν μέρος του δικτύου NATURA 2000, επιτρέπονται αιολικοί σταθμοί μόνο κατ’ εξαίρεση, στην περίπτωση που συντρέχουν ταυτόχρονα 2 προϋποθέσεις: προβλέπεται ρητά στην εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και το αιολικό δυναμικό είναι μεγαλύτερο από 7,5m/s (σύμφωνα με τον αιολικό χάρτη που έχει στην ιστοσελίδα της η ΡΑΑΕΥ). Επιτρέπονται μόνο στις «Περιοχές Καταλληλότητας», δηλαδή σε Δημοτικές Ενότητες με αιολικό δυναμικό μεγαλύτερο από 4 m/s (σύμφωνα με τον αιολικό χάρτη που έχει στην ιστοσελίδα της η ΡΑΑΕΥ) – και μόνο υπό την προϋπόθεση ότι δεν ισχύει κάποιος από τους ανωτέρω (ειδικότερους) περιορισμούς, όπως υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, υγρότοποι Ραμσάρ κτλ., καθώς και λαμβάνοντας υπόψη την υπολειπόμενη έκταση της Δημοτικής Ενότητας, σύμφωνα τα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ, όπως ισχύει έως σήμερα. Επισημαίνεται ότι στο νησιωτικό χώρο το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης εδάφους (φέρουσα ικανότητα) από αιολικούς σταθμούς δεν μπορεί να υπερβαίνει το 4% της έκτασης ανά Δημοτική Ενότητα. Πρόσθετες, οριζόντιες ρυθμίσεις Προβλέπονται ειδικά κριτήρια χωροθέτησης για την εγκατάσταση αιολικών και φωτοβολταϊκών σταθμών στον ηπειρωτικό και στον θαλάσσιο χώρο. Δίνονται κατευθύνσεις, προβλέπονται περιοχές αποκλεισμού και καθορίζονται κριτήρια και κανόνες χωροθέτησης για τις λοιπές τεχνολογίες (μικροί υδροηλεκτρικοί σταθμοί, σταθμοί βιομάζας/βιοαερίου/βιορρευστών, γεωθερμία, συστήματα αποθήκευσης – μπαταρίες). Δίνονται κατευθύνσεις για τη συνέργεια του πλαισίου με τα υπόλοιπα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια και τον υποκείμενο χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό. Σημειώνεται ότι στο νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν υπάγονται: τα έργα που είναι ήδη σε λειτουργία αυτά που έχουν ολοκληρώσει την περιβαλλοντική τους αδειοδότηση ή έχουν λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας του φακέλου τους έως την ημερομηνία θέσης του νέου ΕΧΠ σε δημόσια διαβούλευση οι Εξαιρούμενοι σταθμοί ΑΠΕ (σταθμοί οι οποίοι εξαιρούνται από Βεβαίωση Παραγωγού/Άδεια Εγκατάστασης & Λειτουργίας), πλην των φωτοβολταϊκών σταθμών (πχ. Βιομάζα/βιοαέριο <1MW,γεωθερμικοί σταθμοί <1MW, μικρές Α/Γ <60kW, μπαταρίες <1MW) οι σταθμοί αντλησιοταμίευσης και μεγάλοι υδροηλεκτρικοί σταθμοί >15MW οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί που εγκαθίστανται σε στέγες κτιρίων. Δείτε τα σχετικά αρχεία: https://mindiggsis-my.sharepoint.com/personal/polsxedia_ypen_gr/_layouts/15/onedrive.aspx?id=%2Fpersonal%2Fpolsxedia_ypen_gr%2FDocuments%2FΕΧΠ ΑΠΕ View full είδηση

Τα Υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Τουρισμού δημοσιοποιούν το σχέδιο Κοινής Υπουργικής Απόφασης για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, θέτοντάς το σε διαδικασία διατύπωσης απόψεων και παρατηρήσεων από τους ενδιαφερόμενους φορείς και τους πολίτες, έως και τη Δευτέρα, 25.05.2026. Σχέδιο ΚΥΑ ΕΧΠ Τουρισμού Οι απόψεις και παρατηρήσεις μπορούν να υποβάλλονται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση: [email protected] Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος Αμαλιάδος 17, Τ.Κ. 11523 Αθήνα View full είδηση

Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο (ΕΧΠ) για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), στην Ελλάδα εγκρίθηκε αρχικά το 2008 και σήμερα βρίσκεται στο τελικό στάδιο επαναξιολόγησης και αναθεώρησης από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Εκκρεμούν οι απαιτούμενες Περιβαλλοντικές Μελέτες και τα Προεδρικά Διατάγματα που θα διαμορφώσουν ένα συμπαγές θεσμικό πλαίσιο. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του ΑΠΕ-ΜΠΕ, η παραλαβή της τελικής μελέτης από το ΥΠΕΝ προβλέπεται να γίνει, βάσει εγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος, μέχρι το τέλος Απριλίου 2023. Η εν λόγω μεταρρύθμιση αποτελεί ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα ζητήματα που απασχολεί διαχρονικά και έντονα νομικούς, περιβαλλοντικές οργανώσεις, τοπικές κοινωνίες, αλλά και την ίδια την αγορά. Σύμφωνα με την πρόταση του νέου Εθνικού Σχεδιασμού για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), στόχος για τη χώρα μας είναι το 45% της ενέργειας να προέρχεται από ΑΠΕ έως το 2030, μέχρι την πλήρη απανθρακοποίηση το 2050. Ζητούμενο λοιπόν αποτελεί ο συνδυασμός της προστασίας του περιβάλλοντος, της βιοποικιλότητας και του τουριστικού προϊόντος της χώρας με την προώθηση των απαιτούμενων έργων, με όρους βιωσιμότητας. Ένα δύσκολο πρόβλημα για "δυνατούς λύτες". Όπως αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο γενικός γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ, επικ. καθ. ΕΜΠ Ευθύμης Μπακογιάννης, "σκοπός του ΕΧΠ-ΑΠΕ, όπως διατυπώνεται στην πρόταση αναθεώρησής του, είναι η διαμόρφωση ενός πλαισίου κατευθύνσεων και ρυθμίσεων για τη χωρική διάρθρωση των εγκαταστάσεων ΑΠΕ και των επιμέρους κατηγοριών τους, λαμβάνοντας υπόψη: 1ον) τον Ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας και την ανάγκη επίτευξης των εκάστοτε συμβατικών στόχων της Ελλάδας για την προώθηση των ΑΠΕ και την αύξηση της διείσδυσής τους στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας, 2ον) τη φυσιογνωμία και τα χωρικά χαρακτηριστικά του ηπειρωτικού, θαλάσσιου και νησιωτικού χώρου, και 3ον) τις ανάγκες προστασίας και διαχείρισης των περιοχών με ειδικό περιβαλλοντικό - οικολογικό - πολιτιστικό και τοπιολογικό ενδιαφέρον, καθώς και των περιοχών με μεγάλη ευαλωτότητα στην κλιματική μεταβολή". Μια τέτοια μελέτη, όπως το ΕΧΠ ΑΠΕ, όπως αναφέρεται, εκπονείται σε πέντε στάδια. Το πρώτο στάδιο που αφορά στην ανάλυση και αξιολόγηση της υφιστάμενης κατάστασης έχει ολοκληρωθεί και είναι σε εξέλιξη το Στάδιο Β', το οποίο μαζί με τα υπόλοιπα τρία περιλαμβάνει τη διατύπωση και τη βελτίωση της πρότασης αναθεώρησης του ΕΧΠ για τις ΑΠΕ. Σύμφωνα με στοιχεία που δόθηκαν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, από την αξιολόγηση που έγινε, προέκυψαν τα ακόλουθα κυριότερα δεδομένα και στοιχεία : 1. Η μέγιστη επιτρεπόμενη πυκνότητα αιολικών εγκαταστάσεων ανά ΟΤΑ και κατηγορία χώρου, όπως καθορίζεται από το ισχύον ΕΧΠ-ΑΠΕ, παρέχει τη δυνατότητα εγκατάστασης μονάδων εκμετάλλευσης της αιολικής ενέργειας, συνολικής ισχύος 26πλάσιας του εθνικού στόχου για το 2030, μόνο από χερσαίες εγκαταστάσεις. Ταυτόχρονα διατυπώθηκε η ανάγκη αναδιάρθρωσης των Περιοχών Αιολικής Προτεραιότητας (ΠΑΠ) και των Περιοχών Αιολικής Καταλληλότητας (ΠΑΚ) λαμβάνοντας υπ' όψη τις υφιστάμενες συγκεντρώσεις αλλά και τις περιοχές με αυξημένη ζήτηση (π.χ. Ευρυτανία, Θίσβη). 2. Η αύξηση του μεγέθους των ανεμογεννητριών (Α/Γ) τροποποιεί τα δεδομένα - υποθέσεις στα οποία είχε βασιστεί το ισχύον ΕΧΠ-ΑΠΕ και καθιστά αναγκαία την επανεξέταση θεμάτων όπως οι κανόνες ένταξης στο τοπίο, οι ελάχιστες αποστάσεις, η επίδραση των εγκαταστάσεων σε ευαίσθητα τοπία, κλπ. 3. Η αύξηση των απαιτήσεων των συνοδών έργων και υποδομών, κυρίως των αιολικών εγκαταστάσεων. 4. Η χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων εντός των Ζωνών Ειδικής Προστασίας της ορνιθοπανίδας (ΖΕΠ) αλλά και των Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά (ΣΠΠ) και οι συγκρούσεις που συνεπάγεται. 5. Η εναρμόνιση με τις υπό εκπόνηση Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες, προκειμένου να επαναπροσδιοριστούν οι περιοχές αποκλεισμού. 6. Η αποσαφήνιση των κριτηρίων χωροθέτησης όλων των μορφών ΑΠΕ και κυρίως των αιολικών εγκαταστάσεων και ηλιακών εγκαταστάσεων. 7. Η εξέταση τυχόν περιορισμού στο μέγεθος των Α/Γ που δύνανται να εγκατασταθούν σε κάποιες περιοχές, δεδομένου του ανάγλυφου του ελληνικού εδάφους και των ιδιαιτεροτήτων των περιοχών (π.χ. μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς). Στο πλαίσιο αυτό θα μπορούσαν να επανεξεταστούν οι αποστάσεις από οικισμούς ή περιοχές οργανωμένης τουριστικής ανάπτυξης Σύμφωνα με τον Ευθύμιο Μπακογιάννη, όσον αφορά το γενικότερο αναπτυξιακό - θεσμικό πλαίσιο, που σχετίζεται με τις ΑΠΕ, προκύπτει ότι θα πρέπει να ενσωματωθούν ρυθμίσεις για την εξυπηρέτηση στόχων, όπως: 1. Συμβατότητα των στόχων του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) με τις τάσεις ανάπτυξης των εγκαταστάσεων ΑΠΕ. (Λήφθηκε υπόψη η Μακροχρόνια Στρατηγική για το 2050). 2. Ενίσχυση και επέκταση των δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, σε αντιστοιχία με τις τάσεις ανάπτυξης εγκαταστάσεων ΑΠΕ χωρικά. 3. Ανάπτυξη θαλάσσιων εγκαταστάσεων ΑΠΕ για την εκμετάλλευση της αιολικής ενέργειας. 4. Ανάπτυξη μονάδων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας με μπαταρίες, έτσι ώστε να εξισορροπηθεί η μεταβλητότητα ηλεκτροπαραγωγής των ήδη διαδεδομένων μορφών εγκαταστάσεων ΑΠΕ (Α/Γ και Φ/Β). 5. Θεσμοθέτηση ρυθμίσεων για έργα μικρότερης ισχύος που δεν υπάγονται στο ΕΧΠ ΑΠΕ, με αποτέλεσμα η χωροθέτησή τους να μην υπακούει σε συγκεκριμένους κανόνες και να είναι άναρχη. 6. Ενεργοποίηση του προβλεπόμενου από το ισχύον ΕΧΠ-ΑΠΕ Συστήματος Παρακολούθησης, με στόχο τη μελέτη και εκτίμηση των συνεργιστικών και σωρευτικών επιπτώσεων των εγκαταστάσεων ΑΠΕ, ιδίως σε περιοχές προστασίας. 7. Προσδιορισμός με συστηματικό τρόπο της σχέσης των ΕΧΠ μεταξύ τους και παροχή κατευθύνσεων για χρήσεις που είναι εν δυνάμει ασύμβατες ή ανταγωνιστικές με το αντικείμενο του καθενός. 8. Εναρμόνιση των ΠΧΠ με το ΕΧΠ-ΑΠΕ και παροχή κατευθύνσεων: Διατάξεις των ΠΧΠ οι οποίες κινούνται σε πλαίσιο συμβατότητας με το ΕΧΠ-ΑΠΕ και αξιολογούνται θετικά μπορούν να αποτελέσουν εισροή στο νέο ΕΧΠ / Διατάξεις των ΠΧΠ που προκάλεσαν προβληματισμό χρήζουν περαιτέρω θεώρησης στο επόμενο στάδιο, προκειμένου είτε να ληφθούν υπόψη στο νέο ΕΧΠ είτε να προταθεί η κατάργησή τους από τα ΠΧΠ ώστε να μην προκύπτουν ζητήματα εναρμόνισης. "Αξιοποίηση κατά προτεραιότητα των θέσεων με καλό αιολικό δυναμικό, σημαίνει πιο πολλή, καθαρή ενέργεια με λιγότερες συνολικά ανεμογεννήτριες, με ακόμα χαμηλότερο κόστος για τον καταναλωτή και με μικρότερη κατάληψη εδάφους", υπογράμμισε η Ελληνική Επιστημονική Ένωση Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ), σε πρόσφατη ημερίδα που διοργάνωσε. Η βασική θέση που διατύπωσε η Ένωση είναι ότι "μια πρόταση για νέο αιολικό πάρκο πρέπει να αξιολογείται κατά περίπτωση και εάν αποδεικνύεται με βάση συγκεκριμένα και επιστημονικά δεδομένα ότι θα υπάρχουν σημαντικές αρνητικές, μη αναστρέψιμες, επιπτώσεις - που δεν μπορεί να μετριασθούν ή να αντισταθμιστούν - σε κάποιο προστατευόμενο αντικείμενο υψηλής αξίας, τότε η συγκεκριμένη αίτηση θα πρέπει να απορρίπτεται". Μάλιστα, σύμφωνα με την ΕΛΕΤΑΕΝ, "πάρα πολλές επιστημονικές μελέτες σχετικά με την αιολική ενέργεια επικεντρώνονται στη σχέση μεταξύ αιολικών πάρκων και βιοποικιλότητας και ειδικά ορνιθοπανίδας. Έτσι υπάρχουν πραγματικά δεδομένα που αποδεικνύουν ότι ανεμογεννήτριες και πουλιά μπορούν να συνυπάρξουν αρμονικά όταν λαμβάνονται οι κατάλληλες πρόνοιες. Οι αντίθετοι ισχυρισμοί, δηλαδή ότι η διατήρηση σπάνιων ειδών ορνιθοπανίδας απειλείται πάντα από τις ανεμογεννήτριες, πολύ συχνά στηρίζονται σε διαστρέβλωση μελετών", όπως υπογραμμίζει. Από την πλευρά τους οι περιβαλλοντικές οργανώσεις [ΑΝΙΜΑ, ΑΡΧΕΛΩΝ Σύλλογος για την Προστασία της Θαλάσσιας Χελώνας, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, Εταιρία Προστασίας Πρεσπών, Καλλιστώ, Μεσόγειος SOS, Greenpeace, WWF], υποστηρίζουν την απολιγνιτοποίηση του μίγματος παραγωγής ενέργειας στη χώρα μας, στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης πολιτικής δίκαιης μετάβασης σε μια οικονομία μηδενικών εκπομπών άνθρακα έως τα μέσα του αιώνα, σύμφωνα με την ενιαία Ευρωπαϊκή πολιτική για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν με ανακοίνωσή τους, "η μετάβαση αυτή δεν θα πρέπει να γίνει σε πλαίσιο που θα δημιουργεί ασφυκτικές και εκβιαστικές καταστάσεις για την κοινωνία και τη βιοποικιλότητα". Οι οργανώσεις, χαρακτηρίζουν ως επείγουσες ανάγκες αφενός τη μείωση του ενεργειακού αποτυπώματος της χώρας με ριζοσπαστικές και πλήρως μελετημένες πρωτοβουλίες για τον περιορισμό της ενεργειακής σπατάλης, την ενεργειακή αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος, την υιοθέτηση βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής και την διεύρυνση της χρήσης μέσων μαζικής μεταφοράς και αφετέρου τη συντεταγμένη, περιβαλλοντικά ασφαλή και κοινωνικά δίκαιη ανάπτυξη των απαραίτητων υποδομών παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας από ΑΠΕ. Όπως τόνισε στην ημερίδα του ΕΛΕΤΑΕΝ ο Γιάννης Γιαρέντης πρόεδρος του Διαχειριστή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εγγυήσεων Προέλευσης (ΔΑΠΕΕΠ), πέρα από τα προφανή κλιματικά και ενεργειακά οφέλη, η συμβολή των ΑΠΕ και κυρίως της αιολικής ενέργειας ήταν η μέγιστη στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης (ΤΕΜ), που αποτελεί τον μοχλό επιδοτήσεων των λογαριασμών ρεύματος και ενίσχυσης της κοινωνίας για την ανάσχεση των συνεπειών της ενεργειακής κρίσης, φθάνοντας τα 4,2 δισ. Σύμφωνα με τον κ. Γιαρέντη για την κοινωνική αποδοχή των είναι ανάγκη η προώθηση της απαιτούμενης εκπαίδευσης και κουλτούρας. "Να εισαχθούν στα σχολεία ζητήματα που στοχεύουν στην ενημέρωση, εκμάθηση και προώθηση των αρχών της βιωσιμότητας και των ΑΠΕ ήδη από τις σχολικές ηλικίες". View full είδηση