Ενέργεια-ΑΠΕ
Τον Ιούλιο, η εν λειτουργία φωτοβολταϊκή ισχύς έφθασε, σύμφωνα με τα στοιχεία της αγοράς, τα 13,8 GW, ξεπερνώντας ήδη τον στόχο των 13,5 GW για το 2030 που προβλέπει το αναθεωρημένο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ). Η απόσταση από το χρονοδιάγραμμα είναι πλέον τέτοια ώστε δεν πρόκειται απλώς για μια μικρή απόκλιση, αλλά για μια σαφή ένδειξη ότι η πραγματική ενεργειακή μετάβαση της χώρας τρέχει ταχύτερα από το μοντέλο πάνω στο οποίο σχεδιάστηκε.
Και η εξέλιξη αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν δει κανείς από πού ξεκίνησε η ελληνική αγορά.
Η ουσιαστική απογείωση των φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα άρχισε στις αρχές της δεκαετίας του 2010. Το 2010 η συνολική εγκατεστημένη ισχύς βρισκόταν περίπου στα 200 MW, ενώ μέσα σε μόλις τρία χρόνια εκτινάχθηκε στα 2,58 GW το 2013. Μόνο το 2012 εγκαταστάθηκαν περίπου 912 MW και το 2013 ακόμη 1.043 MW, σε μια περίοδο κατά την οποία η ελληνική αγορά γνώρισε την πρώτη μεγάλη έκρηξη των φωτοβολταϊκών.
Ακολούθησε μια περίοδος σχεδόν στασιμότητας. Μετά το 2013, οι νέες εγκαταστάσεις περιορίστηκαν δραστικά και η συνολική ισχύς παρέμεινε περίπου στα 2,6 GW μέχρι το 2018. Η δεύτερη και πολύ ισχυρότερη φάση ανάπτυξης άρχισε από το 2019, όταν προστέθηκαν περίπου 161 MW, και επιταχύνθηκε θεαματικά από το 2020 και μετά.
Από τα περίπου 3,3 GW του 2020, η εγκατεστημένη ισχύς αυξήθηκε σε περίπου 4,1 GW το 2021, 5,5 GW το 2022, ενώ στη συνέχεια η αγορά πέρασε σε ακόμη υψηλότερες ταχύτητες. Τα στοιχεία της αγοράς καταγράφουν περίπου 6,7 GW το 2024 και 9 GW το 2025, πριν από το νέο άλμα του 2026.
Η υπέρβαση του στόχου του ΕΣΕΚ δεν σημαίνει, ασφαλώς, ότι οι επενδύσεις στα φωτοβολταϊκά σταματούν. Το αντίθετο. Οι εκτιμήσεις της αγοράς δείχνουν ότι η εγκατεστημένη ισχύς μπορεί να συνεχίσει να αυξάνεται με υψηλούς ρυθμούς και να προσεγγίσει ακόμη και τα 20 GW έως το 2030, κάτι που
θα αλλάξει ολόκληρη την ισορροπία του ελληνικού ενεργειακού μείγματος.
Το επόμενο μεγάλο στοίχημα είναι οι μπαταρίες
Το ισχύον ΕΣΕΚ προβλέπει για το 2030 περίπου 4,325 GW μπαταριών, ένα στόχο που είναι ήδη αυξημένος σε σχέση με τον προηγούμενο σχεδιασμό, αλλά σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς ενδέχεται να μην επαρκεί για ένα σύστημα με περίπου 20 GW φωτοβολταϊκών.
Οι εκτιμήσεις που διατυπώνονται στην αγορά ανεβάζουν την απαιτούμενη ισχύ αποθήκευσης ακόμη και στα 8,6 GW, εφόσον στόχος είναι οι περικοπές πράσινης παραγωγής να συγκρατηθούν περίπου στο 10%.
Οι τρεις διαγωνιστικές διαδικασίες έχουν ήδη ξεκλειδώσει έργα μπαταριών περίπου 900 MW, ενώ η πρόσκληση του ΥΠΕΝ δημιουργεί προοπτική ανάπτυξης έργων έως 4,7 GW.
Η ταχύτητα με την οποία αναπτύσσονται τα φωτοβολταϊκά αλλάζει πλέον και την ίδια την εξίσωση της ενεργειακής μετάβασης.
Με βάση το σενάριο των 20 GW φωτοβολταϊκών το 2030, η ηλιακή παραγωγή θα μπορούσε να φθάσει περίπου τις 25,3 TWh, έναντι 20,9 TWh που προβλέπει το ΕΣΕΚ. Μιλάμε δηλαδή για περίπου 4,4 TWh επιπλέον ηλεκτρικής ενέργειας από τον ήλιο.
Εάν ταυτόχρονα επιτευχθούν οι υπόλοιποι στόχοι του ΕΣΕΚ και η ζήτηση δεν αυξηθεί σημαντικά περισσότερο από τις προβλέψεις, αυτή η πρόσθετη παραγωγή θα πρέπει σε μεγάλο βαθμό να υποκαταστήσει παραγωγή συμβατικών μονάδων, κυρίως φυσικού αερίου.
