Jump to content
  • Buildinghow
    HoloBIM Structural

  • Ενέργεια-ΑΠΕ

    Ενέργεια-ΑΠΕ

    1875 ειδήσεις in this category

    1. Ενέργεια-ΑΠΕ

      GTnews

      Πραγματοποιήθηκε σύσκεψη της διυπουργικής επιτροπής που είναι αρμόδια για τα θέματα της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης στις λιγνιτικές περιοχές και για την εφαρμογή στην πράξη ρήτρας απολιγνιτοποίησης στην κυβερνητική πολιτική,
      Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη σύσκεψη, οι πρωτοβουλίες για τη στήριξη των λιγνιτικών περιοχών εξελίσσονται ως εξής:
      1. Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης
      Μέσω των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων για όλες τις περιοχές ΔΑΜ, οι πόροι των οποίων ξεπερνούν τα 2 δισ. ευρώ, τα τελευταία 2 χρόνια έχουν εγκριθεί για χρηματοδότηση και βρίσκονται σε στάδιο υλοποίησης τόσο στην Περιφέρεια της Δυτικής Μακεδονίας όσο και στην ευρύτερη περιοχή της Μεγαλόπολης πολύ σημαντικά έργα τοπικής σημασίας, επενδυτικά σχέδια και στοχευμένες δράσεις για την ενίσχυση της απασχόλησης, με στόχο την αναπτυξιακή ανάκαμψη της περιοχής.
      Ενδεικτικά αναφέρονται:
      - 639 επενδυτικά σχέδια από πολύ μικρές, μικρομεσαίες, μεγάλες επιχειρήσεις που βρίσκονται σε στάδιο υλοποίησης στη Δ. Μακεδονία, προβλέπεται να δημιουργήσουν συνολικά πάνω από 2.700 νέες θέσεις εργασίας και χρηματοδοτούνται με πόρους του συγχρηματοδοτούμενου Προγράμματος ΔΑΜ 2021- 2027, οι οποίοι ξεπερνούν τα 320 εκατ. ευρώ.
      - 177 επενδυτικά σχέδια από πολύ μικρές, μικρομεσαίες, μεγάλες επιχειρήσεις που βρίσκονται σε στάδιο υλοποίησης στην ευρύτερη περιοχή της Μεγαλόπολης, προβλέπεται να δημιουργήσουν συνολικά πάνω από 1.150 νέες θέσεις εργασίας και χρηματοδοτούνται με πόρους του συγχρηματοδοτούμενου Προγράμματος ΔΑΜ 2021-2027, οι οποίοι ξεπερνούν τα 168 εκατ. ευρώ.
      - Σύσταση και λειτουργία μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ) του Ταμείου Χαρτοφυλακίου ΔΑΜ, με συνολικό χαρτοφυλάκιο δανείων που ξεπερνά τα 180 εκατ. ευρώ, το οποίο περιλαμβάνει 2 διακριτά Ταμεία Δανείων και Εγγυήσεων, αντίστοιχα, για τη δανειακή υποστήριξη με εξαιρετικά ευνοϊκούς όρους των ιδιωτών επενδυτών στις περιοχές ΔΑΜ.
      - Ειδικό Πρόγραμμα για την ενίσχυση της απασχόλησης, μέσω του οποίου χρηματοδοτείται για 12 μήνες η δημιουργία 2.570 νέων θέσεων εργασίας πλήρους απασχόλησης σε επιχειρήσεις της Δυτικής Μακεδονίας και της ευρύτερη περιοχή της Μεγαλόπολης.
      - Έγκριση ενός νέου Ειδικού Αναπτυξιακού Προγράμματος ΔΑΜ, με εθνικούς πόρους αρχικού προϋπολογισμού περίπου 187 εκατ. ευρώ, στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ). Μέσω αυτού του Προγράμματος σε διάστημα 3,5 μηνών ενεργοποιήθηκαν σε προσκλήσεις 137 εκατ. ευρώ, υποβλήθηκαν συνολικά 62 προτάσεις έργων και έως σήμερα για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και την ευρύτερη περιοχή της Μεγαλόπολης έχει εγκριθεί η χρηματοδότηση 23 έργων από φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης (δήμοι, περιφέρεια, κ.ο.κ.) συνολικού π/υ 24,1 εκατ. ευρώ ενώ βρίσκονται σε στάδιο αξιολόγησης και έγκρισης 39 προτάσεις νέων έργων συνολικού π/υ περίπου 73 εκατ. ευρώ.
      - Διαμόρφωση 2 επενδυτικών σχεδίων της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας για χρηματοδότηση μέσω του Δανειακού Μηχανισμού του Πυλώνα ΙΙΙ του ευρωπαϊκού Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης 33 έργων υποδομής μεγάλης τοπικής σημασίας, συνολικού π/υ 190,7 εκατ. ευρώ. Για το πρώτο από αυτά τα επενδυτικά σχέδια της Δυτικής Μακεδονίας, συνολικού π/υ 80,7 εκατ. ευρώ, η σχετική δανειακή σύμβαση εγκρίθηκε και βρίσκεται ήδη σε υλοποίηση ενώ για το δεύτερο επενδυτικό σχέδιο, συνολικού π/υ 110 εκατ. ευρώ, αναμένεται το προσεχές διάστημα η έγκριση της δανειακής του σύμβασης. Αντίστοιχα, για την Περιφέρεια Πελοποννήσου διαμορφώθηκε 1 επενδυτικό σχέδιο για χρηματοδότηση μέσω του Δανειακού Μηχανισμού του Πυλώνα ΙΙΙ του ευρωπαϊκού Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης 8 έργων υποδομής μεγάλης τοπικής σημασίας, συνολικού π/υ 63,8 εκατ. ευρώ, η δανειακή σύμβαση του οποίου αναμένεται να εγκριθεί το προσεχές διάστημα.
      2. Θέματα ενέργειας
      Διασφαλίζεται για τα επόμενα έτη, μέσα από πόρους του Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης, ότι οι κάτοικοι της Δυτικής Μακεδονίας θα έχουν χαμηλές τιμές για τη θερμική ενέργεια που καταναλώνουν μέσω του δικτύου τηλεθέρμανσης. Επίσης διασφαλίζεται η υλοποίηση των αναγκαίων υποδομών (δικτύου σωληνώσεων/αγωγών και λέβητες) για την ολοκλήρωση ενός ενιαίου δικτύου τηλεθέρμανσης ικανού να καλύψει τις ανάγκες των κατοίκων των δήμων αυτών σε θερμική ενέργεια κατά τους χειμερινούς μήνες του έτους.
      Καταβλήθηκαν στους κατοίκους και στους ΟΤΑ της Δυτικής Μακεδονίας τα ανταποδοτικά τέλη για το έτος 2024 συνολικού ύψους 3,29 εκατ. ευρώ, που προέρχονται από τους σταθμούς ΑΠΕ που λειτουργούν στην περιοχή. Συγκεκριμένα 1,32 εκατ. ευρώ αποδόθηκαν στους οικιακούς καταναλωτές μέσω των λογαριασμών ρεύματος και 1,98 εκατ. ευρώ αποδόθηκαν στους ΟΤΑ για τη διενέργεια περιβαλλοντικών δράσεων και έργων τοπικής ανάπτυξης και κοινωνικής υποστήριξης. Αναμένεται να ξεκινήσει άμεσα η διαδικασία για την καταβολή των ανταποδοτικών τελών για το έτος 2025.
      Προχωρά με αμείωτο ρυθμό ο επανασχεδιασμός και η υλοποίηση του Προγράμματος «ΑΠΟΛΛΩΝ». Αναφορικά με την κάλυψη των ευάλωτων νοικοκυριών, τον προηγούμενο μήνα υπογράφηκε η σχετική απόφαση και αναμένεται στο αμέσως επόμενο διάστημα η προκήρυξη των ανταγωνιστικών διαδικασιών από τη ΡΑΑΕΥ για την επιλογή των σταθμών ΑΠΕ συνολικής ισχύος 600ΜW. Παράλληλα οριστικοποιείται -και θα παρουσιαστεί- ο τελικός σχεδιασμός του Προγράμματος για την μείωση του ενεργειακού κόστους στους δήμους, τους Οργανισμούς Εγγείων Βελτιώσεων και τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης, ώστε στη συνέχεια να διενεργηθούν οι απαιτούμενες ανταγωνιστικές διαδικασίες.
      Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται το επενδυτικό πρόγραμμα της ΔΕΗ πρωτίστως με τη θέση σε λειτουργία του σταθμού ΣΗΘΥΑ καθώς και με την κατασκευή και εγκατάσταση λεβήτων διπλού καυσίμου στην ΔΕΥΑ Κοζάνης που προβλέπονται να τεθούν σε λειτουργία έως τέλος του 2026, έργα που θα συνεισφέρουν στην κάλυψη μέρους των αναγκών τηλεθέρμανσης των Δήμων. Παράλληλα, τους επόμενους μήνες ολοκληρώνεται από τον Όμιλο ΔΕΗ η υλοποίηση σταθμών ΑΠΕ στη περιοχή συνολικής ισχύος 2GW, που ανήκουν πλήρως ή μερικώς στον Όμιλο, καθώς και σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας συνολικής ισχύος 150MW. Επίσης έως το τέλος του έτους 2027 προβλέπεται η έναρξη της λειτουργίας της μονάδας Πτολεμαΐδας 5 ως μονάδας με χρήση φυσικού αερίου ως καυσίμου, ενώ η πλήρης ανάπτυξη αυτής ως μονάδας Συνδυασμένου Κύκλου με χρήση φυσικού αερίου εκτιμάται να ολοκληρωθεί έως τέλος του 2029. Παράλληλα διενεργούνται οι απαραίτητες μελέτες και ωριμάζει αδειοδοτικά η ανάπτυξη σταθμών αντλησιοταμίευσης και DATA CENTER στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας.
      3. Ειδικά προγράμματα απασχόλησης
      Την περίοδο 2019-2025 υλοποιήθηκαν, και συνεχίζουν να υλοποιούνται, 54 προγράμματα απασχόλησης, εκ των οποίων 6 στοχευμένα στην Δυτική Μακεδονία, με συνολικά 18.333 ωφελούμενους, αριθμός σημαντικός σε σχέση με τον πληθυσμό της περιοχής.
      Η στήριξη των νέων έως 29 ετών είναι βασικός πυλώνας των παρεμβάσεων, με σχεδόν έναν στους δύο να είναι ωφελούμενοι, παρέχοντας ουσιαστικό πρώτο βήμα στην αγορά εργασίας. Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στις γυναίκες, που αποτελούν το 62% των ωφελούμενων, καθώς πλήττονται δυσανάλογα από την ανεργία, και στους μακροχρόνια άνεργους, με ιδιαίτερα υψηλή συμμετοχή στα προγράμματα νέων θέσεων εργασίας.
      Επιπλέον, ενισχύθηκε η επιχειρηματικότητα: σχεδόν 1.400 άνεργοι δημιούργησαν τη δική τους επιχείρηση, με έντονη συμμετοχή γυναικών (59% - 811) και νέων (33% - 453). Η προσπάθεια συνεχίζεται με νέο πρόγραμμα για 500 ανέργους στις περιοχές παρέμβασης του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, με επιδότηση 26.250 ευρώ ανά νέα επιχείρηση.
      Η ενίσχυση της απασχόλησης συμπληρώνεται από προγράμματα κατάρτισης: Την περίοδο 2019-2025 υλοποιήθηκαν 22 προγράμματα, εκ των οποίων 6 συνεχίζουν να υλοποιούνται, ενώ οι πιστοποιήσεις είναι σε εξέλιξη. Συνολικά, οι ωφελούμενοι φτάνουν τους 29.395, εκ των οποίων 24.841 πιστοποιημένοι. Το ποσοστό πιστοποίησης είναι εξαιρετικά υψηλό, καθώς ξεπερνά το 85%, ενώ 14.407 ωφελούμενοι, δηλαδή ποσοστό 58% πιστοποιείται σε ψηφιακές δεξιότητες και 9.687 ωφελούμενοι, ποσοστό 39%, σε πράσινες δεξιότητες, σε απόλυτη ευθυγράμμιση με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, την πράσινη μετάβαση και την ψηφιακή αναβάθμιση της οικονομίας. Υψηλή είναι και η συμμετοχή των γυναικών, καθώς στο σύνολο των προγραμμάτων συμμετέχουν 16.612 πιστοποιημένες ωφελούμενες γυναίκες. Σε ορισμένα προγράμματα, το ποσοστό φτάνει το 78-80% καταδεικνύοντας την ισχυρή ζήτηση από γυναίκες για κατάρτιση και επανακατάρτιση. Παράλληλα, υπάρχει συνεργασία με τους τοπικούς φορείς για τον βέλτιστο σχεδιασμό παρεμβάσεων που θα συνδέονται με τις τοπικές ανάγκες.
      4. Στήριξη του κλάδου της γούνας
      Για τον κλάδο της γούνας που επλήγη από τις διεθνείς κυρώσεις που έχουν επιβληθεί μετά την έναρξη του πολέμου, οι επιχειρήσεις έχουν ήδη αποζημιωθεί μέσω έκτακτων επιχορηγήσεων από το 2022 με 3,6 εκατ. ευρώ μέσω του πρώτου κύκλου και 8 εκατ. ευρώ μέσω του δεύτερου κύκλου στήριξης των επιχειρήσεων. Ύστερα από συνεργασία των συναρμόδιων Υπουργείων Ανάπτυξης και Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών και σε συνεργασία με την Ομοσπονδία Γούνας ολοκληρώνεται η εξειδίκευση του τρίτου προγράμματος για την υποστήριξη των επιχειρήσεων του κλάδου, ενώ η υλοποίησή του θα εκκινήσει άμεσα μετά και την ολοκλήρωση πλέον του προηγούμενου προγράμματος.
      5. Κίνητρα για επενδύσεις
      Η Δυτική Μακεδονία βρίσκεται στο επίκεντρο του νέου αναπτυξιακού καθεστώτος «Περιοχών Ειδικής Ενίσχυσης» που τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 2025, βάσει του Αναπτυξιακού Νόμου 5203/2025. Το καθεστώς αυτό σχεδιάστηκε με στόχο την ισορροπημένη και βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής επικράτειας, δίνοντας έμφαση σε περιοχές που αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις όπως το χαμηλό κατά κεφαλήν ΑΕΠ και τη δημογραφική συρρίκνωση, χαρακτηριστικά που αφορούν και τη Δυτική Μακεδονία. Ο συνολικός προϋπολογισμός του καθεστώτος ανέρχεται στα 150 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων 75 εκατομμύρια προορίζονται για άμεσες επιχορηγήσεις και άλλα 75 εκατομμύρια για φορολογικές απαλλαγές, προσφέροντας σημαντικά κίνητρα για επενδύσεις στην περιοχή. Αναλόγως με το μέγεθος της επιχείρησης και τη φύση της επένδυσης, η επιχορήγηση μπορεί να φτάσει έως και το 75% του συνολικού προϋπολογισμού τής επένδυσης, γεγονός που ενισχύει καθοριστικά το πόσο ελκυστική είναι η περιοχή αναφορικά με νέες επιχειρηματικές πρωτοβουλίες. Η εφαρμογή αυτού του καθεστώτος δύναται να συμβάλει ουσιαστικά στην οικονομική αναζωογόνηση της Δυτικής Μακεδονίας, προωθώντας την τοπική επιχειρηματικότητα και δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας. Επιπλέον, η ενίσχυση των επενδύσεων θα βοηθήσει στην αντιμετώπιση της δημογραφικής κάμψης, προσφέροντας στους κατοίκους ευκαιρίες ανάπτυξης και βελτίωσης της ποιότητας ζωής. Στον αναπτυξιακό νόμο του 2022 έχουν ήδη υπαχθεί 28 επενδύσεις (μεταποίηση, τουρισμός και αγροδιατροφή) από τη Δυτική Μακεδονία, συνολικού προϋπολογισμού 57 εκατ. ευρώ και το σύνολο της ενίσχυσης που θα λάβουν σε επιδότηση και φοροαπαλλαγές είναι 37 εκατ. ευρώ. Ταυτόχρονα, αξιολογούνται οι προτάσεις του τωρινού καθεστώτος των ειδικών περιοχών.
      6. Προγραμματισμός προσλήψεων και θέματα ανθρώπινου δυναμικού
      Έχει εγκριθεί το 90% των αιτημάτων προσλήψεων όλων των φορέων αυτοδιοίκησης και όλων των δημόσιων υπηρεσιών που εδρεύουν στη Δυτική Μακεδονία και με τον ν. 5225/2025 θεσπίστηκαν ειδικές πρόνοιες για ταχείες μετατάξεις και αποσπάσεις προσωπικού προς αυτούς τους φορείς.
      7. Χρηματοδοτήσεις Υπουργείου Εσωτερικών
      Εκτός από την καταβολή των τακτικών και έκτακτων χρηματοδοτήσεων προς τους δήμους, μέσω του προγράμματος Αντώνης Τρίτσης έχουν χρηματοδοτηθεί στη Δυτική Μακεδονία έργα ύψους 127 εκατ. ευρώ και επιπλέον έργα ύψους 13 εκτ. ευρώ μέσω του προγράμματος Φιλόδημος ΙΙ.
      8. Χρηματοδοτήσεις ΠΑΑ - Εγκρίσεις νέων έργων (αγροτική οδοποιία και μεγάλα εγγειοβελτιωτικά)
      Στο πλαίσιο εκτέλεσης του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2020 στη Δυτική Μακεδονία εντάχθηκαν συνολικά 72.764 δικαιούχοι έργων, συνολικού προϋπολογισμού 676,86 εκατ. ευρώ. Οι ενταγμένοι προϋπολογισμοί στη Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας χρηματοδοτήθηκαν από το ΠΑΑ 2014-2020 με δημόσια δαπάνη ύψους 600,90 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων πληρώθηκαν 493,96 εκατ. ευρώ. Μέσω του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 2023-2027, έχει εκδοθεί πρόσκληση για έργα αγροτικής οδοποιίας και έχουν υποβληθεί από τους δικαιούχους τής Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας 42 αιτήσεις για έργα, συνολικού προϋπολογισμού 17.638.960,06 ευρώ και την περίοδο αυτή γίνεται η αξιολόγηση τους. Αντίστοιχα, στο πλαίσιο της πρόσκλησης του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων για τα μεγάλα εγγειοβελτιωτικά έργα έχουν υποβληθεί για τη Δυτική Μακεδονία αιτήσεις για 11 έργα, συνολικού προϋπολογισμού 221.440.539,40 ευρώ και την αμέσως επόμενη περίοδο θα ξεκινήσει η αξιολόγηση τους.
      9. Επέκταση προγράμματος δημογραφικής ανάπτυξης
      Έχει ήδη ανακοινωθεί η επέκταση του προγράμματος δημογραφικής ανάπτυξης, το οποίο ξεκίνησε πιλοτικά από τον Έβρο, και στις Περιφερειακές Ενότητες Φλώρινας και Καστοριάς. Το πρόγραμμα προβλέπει οικονομική ενίσχυση έως 10.000 ευρώ για νοικοκυριά που μεταφέρουν την κατοικία τους σε δήμους και δημοτικές ενότητες που αντιμετωπίζουν έντονα δημογραφικά προβλήματα.
      Ως προς τη ρήτρα δίκαιης μετάβασης, οι πρόνοιες υπέρ των περιοχών απολιγνιτοποίησης που έχουν ληφθεί περιλαμβάνουν μέχρι στιγμής τα εξής:
      * Διπλασιασμός μοριοδότησης εντοπιότητας στις προσλήψεις για τους δήμους της Δυτικής Μακεδονίας.
      * Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2022: i) υψηλότερη κατανομή πόρων στις περιοχές μετάβασης, ii) ανώτατο ποσοστό συγχρηματοδότησης στις κρατικές ενισχύσεις για την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων, iii) αυξημένη μοριοδότηση για νέους γεωργούς και σχέδια βελτίωσης, iv) συμπληρωματική χρηματοδότηση στα προγράμματα Leader.
      * Στρατηγικό Σχέδιο ΚΑΠ 2023-2027: i) σχεδιασμός προσκλήσεων συγκεκριμένων παρεμβάσεων με προτεραιότητα στις περιοχές μετάβασης, ii) πρόσθετο ποσοστό συγχρηματοδότησης στις κρατικές ενισχύσεις για την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων, iii) δυνατότητα συμπληρωματικής χρηματοδότησης στα προγράμματα Leader.
      * Έγκριση έργων από την Κυβερνητική Επιτροπή Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας για την ταχύτερη ωρίμαση και υλοποίησή τους.
      * Ειδικά μέτρα ενεργειακής εξοικονόμησης στις περιοχές μετάβασης με αυξημένο ποσοστό επιδότησης και «βαθμοημέρες» για τον υπολογισμό των ενεργειακών αναγκών.
      * Προσαύξηση κατά 10% στο ποσοστό επιχορήγησης για τη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη στο πρόγραμμα «Εξοικονομώ - Αυτονομώ» 2020-2022.
      * Ηλεκτροκίνηση: i) μειωμένος φορολογικός συντελεστής για παραγωγικές μονάδες στις λιγνιτικές περιοχές, ii) δυνατότητα ταχύτερης απόσβεσης παγίων, iii) μείωση εργοδοτικών εισφορών για τις νέες θέσεις εργασίας, iv) fasttrack διαδικασίες έκδοσης άδειας λειτουργίας και εγκατάστασης.
    2. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Το πράσινο φως στην οικογένεια Κατσέλη προκειμένου να βάλει σε τροχιά υλοποίησης τα δύο mega αντλησιοταμιευτικά έργα 450 MW και 594 MW στα Γρεβενά, έδωσε το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
      Πρόκειται για τα έργα «Φλάμπουρο» μέγιστης ισχύος έγχυσης 450 MW και μέγιστης ισχύος απορρόφησης 450 MW και «Τρανή Ράχη» μέγιστης ισχύος έγχυσης 594 MW και μέγιστης ισχύος απορρόφησης 600 MW, των οποίων η δημόσια διαβούλευση της ΜΠΕ ολοκληρώθηκε πριν από περίπου τρεις μήνες και συγκεκριμένα στις 30 Οκτωβρίου.
      Η παράδοση του έργου αναμένεται να φέρει πολλαπλά οφέλη, μεταξύ αυτών και για την εθνική οικονομία καθώς σχετίζονται με την αποφυγή καύσης ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή της ενέργειας που θα αποδίδεται από το έργο, η οποία ανέρχεται ετησίως σε 1.343,8 GWh (580,8GWh το έργο «Φλάμπουρο» και 763 GWh το έργο «Τρανή Ράχη»).
      Όσον αφορά τα χαρακτηριστικά τους, το πρώτο αντλησιοταμιευτικό, το έργο δηλαδή «Φλάμπουρο» χωροθετείται στις Δημοτικές Ενότητες Βέντζιου, Δεσκάτης και Καμβουνίων των Δήμων Γρεβενών, Δεσκάτης και Σερβίων, των Περιφερειακών Ενοτήτων Γρεβενών και Κοζάνης, της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας και περιλαμβάνει τα εξής επιμέρους έργα:
      -Κάτω δεξαμενή περίπου 500 μέτρα δυτικά του ταμιευτήρα Ιλαρίωνα (ποταμός Αλιάκμονας).
      -Άνω δεξαμενή σε υψόμετρο φυσικού εδάφους ~1.065 μέτρα, σε απόσταση ~ 4 χλμ. από την κάτω δεξαμενή.
      -Σταθμός παραγωγής – άντλησης (υπόγειος) και σύνδεσή του με τις δύο δεξαμενές μέσω σηράγγων.
      -Σήραγγα πρόσβασης στον σταθμό παραγωγής – άντλησης από περιοχή σε απόσταση ~ 500 μέτρα βόρεια της κάτω δεξαμενής, όπου προβλέπεται η εγκατάσταση μετασχηματιστών και υποσταθμού.
      Η ηλεκτρική διασύνδεση του έργου περιλαμβάνει το Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης ΜΤ/400kV «Φλάμπουρο», το οποίο θα εξυπηρετεί τη διασύνδεση του αντλησιοταμιευτικού έργου με το Ελληνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, αποτελούμενο από δύο μετασχηματιστές και υποσταθμό. Το ΚΥΤ συνδέεται στη γραμμή μεταφοράς 400 kV διπλού κυκλώματος τύπου 2Β’Β’ ΑΧΑΡΝΕΣ – ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑ μέσω νέας εναέριας γραμμής μεταφοράς 400kV 2Β’Β’ 400 KV διπλού κυκλώματος μήκους 3,07 χλμ. αποτελούμενη από 10 πυλώνες.
      Το συνολικό μήκος των δρόμων ανέρχεται σε 6.695 μέτρα εκ των οποίων τα 1.993 μέτρα αφορούν βελτίωση υφιστάμενου και τα 4.702 μέτρα αφορούν διάνοιξη νέων δρόμων.
      Σε σχέση με το έτερο έργο, το αντλησιοταμιευτικό «Τρανή Ράχη», χωροθετείται στις Δημοτικές Ενότητες, Δεσκάτης και Καμβουνίων,των Δήμων Δεσκάτης και Σερβίων, των Περιφερειακών Ενοτήτων Γρεβενών και Κοζάνης, της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας και περιλαμβάνει:
      -Κάτω δεξαμενή περίπου 500 μέτρα νοτίως του ταμιευτήρα Ιλαρίωνα (ποταμός Αλιάκμονας).
      – Άνω δεξαμενή πλησίον του αυχένα του δρόμου Ελάτης – Δεσκάτης, σε υψόμετρο φυσικού εδάφους ~1.380 μέτρα σε απόσταση ~3 χλμ. από την κάτω δεξαμενή.
      – Σταθμός παραγωγής – άντλησης (υπόγειος) και σύνδεσή του με τις δύο νέες δεξαμενές με σήραγγες.
      – Σήραγγα πρόσβασης στον σταθμό παραγωγής – άντλησης από την περιοχή νοτίως της κάτω δεξαμενής, όπου προβλέπεται η εγκατάσταση μετασχηματιστών και υποσταθμού.
      Η ηλεκτρική διασύνδεση περιλαμβάνει το νέο Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης (ΚΥΤ) ΜΤ/400 kV «Τρανή Ράχη», το οποίο θα εξυπηρετεί τη διασύνδεση του Αντλησιοταμιευτικού έργου «Τρανή Ράχη» με το ΕΣΜΗΕ, αποτελούμενο από δύο Μετασχηματιστές και Υποσταθμό. Το ΚΥΤ συνδέεται μέσω δύο νέων Εναέριων Γραμμών Μεταφοράς με την υφιστάμενη Γ.Μ. 2Β’Β’ 400 kV ΑΧΑΡΝΕΣ – ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑ. Η Γ.Μ. «ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΧΑΡΝΕΣ – ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑ) – ΚΥΤ ΤΡΑΝΗ ΡΑΧΗ (ΕΙΣΟΔΟΣ)» έχει μήκος 5,94 χλμ. και αποτελείται από 20 νέους πυλώνες και η Γ.Μ. «ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΧΑΡΝΕΣ – ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑ) – ΚΥΤ ΤΡΑΝΗ ΡΑΧΗ (ΕΞΟΔΟΣ)» έχει μήκος 5,83 χλμ. και αποτελείται από 20 νέους πυλώνες.
      Όπως επισημαίνεται, το συνολικό μήκος των δρόμων πρόσβασης στο έργο ανέρχεται σε 1.678 μέτρα εκ των οποίων τα 407 μέτρα αφορούν βελτίωση υφιστάμενου και τα 1.271 μέτρα αφορούν διάνοιξη νέων δρόμων.
    3. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Η Στατιστική της Αιολικής Ενέργειας στην Ελλάδα για το 2025
       
      Η αιολική ισχύς έφθασε 5.695 ΜW
        Αιολικές επενδύσεις συνολικού ύψους άνω των 420 εκατ. € συνδέθηκαν στο δίκτυο κατά το 2025
        6,4% η ετήσια αύξηση σε σχέση με το τέλος του 2024 Άγγιξε τα 5,7 GW η αιολική ισχύς που είναι συνδεδεμένη στο δίκτυο. Συγκεκριμένα, 5.695 MW ήταν η συνολική αιολική ισχύς στην Ελλάδα στο τέλος του 2025. Αυτό προκύπτει από την ετήσια Στατιστική της Αιολικής Ενέργειας στην Ελλάδα που ανακοίνωσε η Ελληνική Επιστημονική Ένωση Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ).
      Με βάση τη Στατιστική, κατά το 2025 συνδέθηκαν στο δίκτυο 76 νέες ανεμογεννήτριες συνολικής αποδιδόμενης ισχύος 340 MW που αντιστοιχούν σε επενδύσεις συνολικού ύψος πάνω από 420 εκατ. ευρώ. Αυτό αποτελεί αύξηση 6,4% σε σχέση με το τέλος του 2024.
      Μετά την σημαντική κάμψη του 2024, ο ρυθμός των νέων εγκαταστάσεων επανήλθε στο μέσο όρο της δεκαετίας. Πρόκειται για μια θετική εξέλιξη που δείχνει την  ανθεκτικότητα του κλάδου. Οφείλεται στις προσπάθειες των αιολικών επιχειρήσεων, των στελεχών τους και του επιστημονικού κόσμου που μελετούν και υλοποιούν έργα σε ένα απαιτητικό περιβάλλον με πολλά διοικητικά εμπόδια και γραφειοκρατία.
      Οι δρομολογημένες επενδύσεις
      Κατά το τέλος του 2025 ήταν υπό κατασκευή ή είχαν συμβολαιοποιηθεί πάνω από 1,1 GW νέων αιολικών πάρκων, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων αναμένεται να συνδεθούν στο δίκτυο εντός των επόμενων 18 μηνών. Σε αυτά πρέπει να προστεθούν ακόμα 200 MW περίπου, που έχουν επιλεγεί σε διαγωνισμούς, έχουν καταθέσει τις εγγυητικές καλής εκτέλεσης αλλά δεν ανήκουν σε κάποια από τις ανωτέρω κατηγορίες. Ως αποτέλεσμα η συνολική αιολική ισχύς θα ξεπεράσει τα 6,5 GW εντός του επόμενου 1,5 έτους.
      Η γεωγραφική κατανομή
      Σε επίπεδο Περιφερειών, η Στερεά Ελλάδα παραμένει στην κορυφή των αιολικών εγκαταστάσεων αφού φιλοξενεί  2.466 MW (43,3%) και ακολουθεί η Πελοπόννησος με 790 ΜW (13,9%) και η Ανατολική Μακεδονία – Θράκη όπου βρίσκονται 535 MW (9,4%).
      Οι επενδυτές
      Όσον αφορά τους επιχειρηματικούς ομίλους, στο Top-5 κατατάσσονται:
      η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή με 1.034 MW (18,2%) η ΜORE με 774 MW (13,6%) η Iberdrola Rokas με 409 MW (7,2%) η Principia με 368 MW (6,5%) και η ΔΕΗ Ανανεώσιμες με 319 MW (5,6%) Ακολουθούν η Total Energies, η EDF, η METLEN, η Jasper Energy, η Cubico, η Quantum Energy Partners κ.α.
      Οι κατασκευαστές
      H εικόνα για τους κατασκευαστές των ανεμογεννητριών είναι η εξής:
      H Vestas έχει προμηθεύσει το 44% της συνολικής αποδιδόμενης αιολικής ισχύος στην Ελλάδα. Ακολουθούν η Enercon με 25%, η Siemens Gamesa με 15,8%, η Nordex με 9,2% και η GE Renewable Energy με 4,3%. Μικρότερα μερίδια κατέχουν οι Goldwind, EWT, Leitwind και Vensys.
      To 2025 τις νέες ανεμογεννήτριες προμήθευσαν: η Nordex (133ΜW – 39%), η Vestas (109,1MW – 32%), η GE Renewables (42MW – 12,3%), η Enercon (37,3ΜW –11%), η Goldwind (14,8MW – 4,3%) και η Vensys (1ΜW – 1,2%).
      Σημειώνεται ότι όλα τα ως άνω αναφερόμενα μεγέθη αφορούν αιολική ισχύ που αποδίδεται στο δίκτυο.
      Τα έργα των διαγωνισμών
      Κατά την περίοδο 2018-2022 έχουν επιλεγεί μέσω των διαγωνισμών της ΡΑΕ αιολικά πάρκα συνολικής ισχύος 1.592MW, δηλαδή ώριμα έργα που θα έπρεπε ήδη να έχουν όλα τεθεί σε λειτουργία.
      Όμως εξαιτίας κυρίως των καθυστερήσεων που προκαλούν τα γραφειοκρατικά εμπόδια, μόλις τα 852,4 MW, δηλ. το 53,5%, είχαν κατορθώσει να λειτουργούν κατά το τέλος του 2025.
      Οι καθυστερήσεις αυτές δεν είναι χωρίς συνέπειες. Η τιμή αποζημίωσης των αιολικών πάρκων που έχουν επιλεγεί σε διαγωνισμούς και δεν έχουν υλοποιηθεί ακόμα είναι πολύ μικρότερη από το κόστος παραγωγής από φυσικό αέριο ή λιγνίτη. Τα αιολικά αυτά έργα, συνολικής ισχύος πάνω 740 MW, εάν είχαν ολοκληρωθεί έγκαιρα, θα πρόσφεραν περισσότερη φθηνή ενέργεια και μόνιμη ανακούφιση στους Έλληνες καταναλωτές και την εθνική οικονομία.
      Οι ωριαίες συμμετοχές της αιολικής ενέργειας στο Σύστημα το 2025
      Κατά το 2025, στο Ελληνικό Διασυνδεδεμένο Σύστημα:
      η μεγαλύτερη ωριαία διείσδυση αιολικής ισχύος ήταν 97,2% και παρατηρήθηκε τη Δευτέρα 28.04.2025 (04:00 – 05:00) συνολικά για 616 ώρες του έτους, η διείσδυση αιολικής ισχύος ήταν πάνω από 50% της ζήτησης ενέργειας συνολικά για 3.335 ώρες η διείσδυση αιολικών και φωτοβολταϊκών ήταν πάνω από 50% η συνολική ωριαία διείσδυση των αιολικών και φωτοβολταϊκών έφθασε ή ξεπέρασε το 100% της ζήτησης για 212 ώρες κατά το 2025. Το Εθνικό Διασυνδεδεμένο Σύστημα της χώρας ανταποκρίθηκε χωρίς πρόβλημα στις μεγάλες αυτές διεισδύσεις.
      O χάρτης της αιολικής ενέργειας
      Τις επόμενες ημέρες θα ενημερωθεί η ηλεκτρονική εφαρμογή με τον γεωπληροφοριακό χάρτη της ΕΛΕΤΑΕΝ.
      Κατεβάστε την Στατιστική ΕΔΩ
      Κατεβάστε το χάρτη με τη γεωγραφική κατανομή ΕΔΩ
      Κατεβάστε το Δελτίο Τύπου σε pdf ΕΔΩ
    4. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Ο Διαχειριστής του Δικτύου ανακοινώνει ότι στο πλαίσιο του άρθρου 11Γ του ν. 4685/2020, ως ισχύει, έχει ενεργοποιηθεί στην ηλεκτρονική πλατφόρμα των ΑΠΕ η δυνατότητα για υποβολή αιτήματος προσθήκης συστήματος αποθήκευσης μέσω κοινού μετατροπέα σε σταθμούς ΑΠΕ ανεξάρτητων παραγωγών. Για τα εν λόγω αιτήματα διακρίνονται οι ακόλουθες δύο περιπτώσεις:
      αίτημα προσθήκης συστήματος αποθήκευσης με το οποίο προκαλείται αύξηση της συμβολής του σταθμού στο βραχυκύκλωμα σε σχέση με την Οριστική Προσφορά Σύνδεσης (ΟΠΣ) που έχει χορηγηθεί, αίτημα προσθήκης συστήματος αποθήκευσης με το οποίο δεν προκαλείται αύξηση της συμβολής του σταθμού στο βραχυκύκλωμα σε σχέση με την Οριστική Προσφορά Σύνδεσης που έχει χορηγηθεί. Τα αιτήματα για την περίπτωση (α) δύνανται να υποβληθούν μόνο στο πρώτο 10ήμερο του κύκλου αιτήσεων, καθώς αφορούν αιτήματα που δεσμεύουν επιπλέον ηλεκτρικό χώρο, ενώ για την περίπτωση (β) δύνανται να υποβληθούν μέσω ενέργειας προσθήκης συστήματος αποθήκευσης καθ’ όλη τη διάρκεια του μήνα, καθώς δεν δεσμεύουν επιπλέον ηλεκτρικό χώρο.
      Η προκαλούμενη αύξηση διαπιστώνεται μέσω της ακόλουθης συνθήκης:
      1,1 x Ονομαστική φαινόμενη ισχύς του νέου κοινού μετατροπέα > Συνολική ισχύς που καταλαμβάνει ο σταθμός στο βραχυκύκλωμα με βάση την ΟΠΣ που έχει χορηγηθεί
      Παράδειγμα:
      Έστω Φ/Β σταθμός εγκατεστημένης ισχύος 400kW.
      Για Ονομαστική φαινόμενη ισχύ του νέου κοινού μετατροπέα έως και 400/1,1 = 363,6 KVA το αίτημα εντάσσεται στην περίπτωση (β). Διαφορετικά για μεγαλύτερη από την ισχύ αυτή εντάσσεται στην περίπτωση (α).
      Για τα αιτήματα σύνδεσης θα κατατίθενται τα εξής:
      Α) Δικαιολογητικά
      Στην περίπτωση (α) προσθήκης συστήματος αποθήκευσης (νέο αίτημα), η ηλεκτρονική πλατφόρμα ζητάει από τον αιτούντα τα δικαιολογητικά που περιλαμβάνονται στο έντυπο «Δικαιολογητικά έγγραφα για νέα αίτηση σύνδεσης σταθμού ΑΠΕ ή ΣΗΘΥΑ ή αποθήκευσης» που είναι αναρτημένο στον ακόλουθο σύνδεσμο, επικαιροποιημένα ως προς το σύστημα αποθήκευσης:
      https://www.deddie.gr/el/ypiresies/ananeosimes-piges-energeias/ilektroniki-platforma-ypovolis-aitiseon-gia-stathmous-ape-kai-sithya/
      Στην περίπτωση (β) προσθήκης συστήματος αποθήκευσης (ενέργεια παραγωγού), υπάρχει κατάλληλο πεδίο στο τελικό στάδιο της αίτησης στην ηλεκτρονική πλατφόρμα όπου ο αιτών θα πρέπει να αναρτήσει τα δικαιολογητικά έγγραφα που είχαν υποβληθεί στην αρχική αίτηση σύνδεσης για τον σταθμό ΑΠΕ, επικαιροποιημένα ως προς το σύστημα αποθήκευσης:
      Βεβαίωση ή Βεβαίωση Ειδικών Έργων Παραγωγού ή Άδεια Παραγωγής από τη ΡΑΑΕΥ συνοδευόμενη από το τοπογραφικό σκαρίφημα με τα όρια της θέσης εγκατάστασης του σταθμού (εφόσον ο σταθμός υπάγεται στην υποχρέωση έκδοσης αυτής) Παραστατικό/Απόφαση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης Μονογραμμικό ηλεκτρολογικό σχέδιο σύνδεσης σφραγισμένο και ηλεκτρονικά υπογεγραμμένο από μηχανικό κατάλληλης ειδικότητας (στην περίπτωση μετατροπής του σταθμού ΑΠΕ σε σταθμό της παρ. 11Α του άρθρου 10 του ν. 4685/2020, θα παρουσιάζονται και οι αισθητήρες κατεύθυνσης αναφορικά με την απαγόρευση απορρόφησης από το Δίκτυο ενέργειας από το σύστημα αποθήκευσης) Τοπογραφικό διάγραμμα – Διάγραμμα κάλυψης με συντεταγμένες του πολυγώνου του ακινήτου και με ενδεικτική απεικόνιση της ηλεκτρομηχανολογικής εγκατάστασης του σταθμού (εφόσον ο σταθμός υπάγεται στην υποχρέωση έκδοσης Βεβαίωση Παραγωγού από τη ΡΑΑΕΥ) Τοπογραφικό σχέδιο του χώρου εγκατάστασης του σταθμού (εφόσον απαιτείται για εξαιρούμενο σταθμό) Τεχνική περιγραφή της ηλεκτρολογικής εγκατάστασης του σταθμού Τεχνικά εγχειρίδια και πιστοποιήσεις του εξοπλισμού του σταθμού Επιπρόσθετα των ανωτέρω, σε περίπτωση εξαιρούμενου σταθμού του οποίου το σύστημα αποθήκευσης πρόκειται να εγκατασταθεί σε διαφορετικό χώρο από αυτόν του σταθμού ΑΠΕ, απαιτείται η συνυποβολή των κάτωθι:
      Υπεύθυνη Δήλωση του ν. 1599/86, ηλεκτρονικά εκδοθείσα μέσω του https://www.gov.gr/, όπου θα δηλώνεται α) ο χώρος εγκατάστασης του συστήματος αποθήκευσης και β) ότι ο χώρος αυτός είναι διαφορετικός από τον χώρο εγκατάστασης του σταθμού και Νομιμοποιητικά έγγραφα για την τεκμηρίωση του δικαιώματος χρήσης του χώρου εγκατάστασης του συστήματος αποθήκευσης. Για τα ανωτέρω δικαιολογητικά ισχύουν οι διευκρινήσεις και οι απαιτήσεις που αναλύονται στο έντυπο «Δικαιολογητικά έγγραφα για νέα αίτηση σύνδεσης σταθμού ΑΠΕ ή ΣΗΘΥΑ ή αποθήκευσης» που είναι αναρτημένο στον ακόλουθο σύνδεσμο:
      https://www.deddie.gr/el/ypiresies/ananeosimes-piges-energeias/ilektroniki-platforma-ypovolis-aitiseon-gia-stathmous-ape-kai-sithya/
      Β) Εγγυητική Επιστολή
      Τόσο στην περίπτωση (α), όσο και στην περίπτωση (β), για την προσθήκη συστήματος αποθήκευσης, απαιτείται η υποβολή εγγυητικής επιστολής, σύμφωνα με την παρ. 5γ του άρθρου 11Γ του ν. 4685/2020, όπως προστέθηκε με το άρθρο 56 του ν. 5261/2025, όπου προβλέπονται τα εξής:
      Για τον υπολογισμό του ύψους της εγγυητικής επιστολής για την προσθήκη συστημάτων αποθήκευσης σε υφιστάμενους φωτοβολταϊκούς σταθμούς, καθώς και νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς της παρ. 11Α του άρθρου 10, νοείται ως ισχύς του αιτήματος η μέγιστη ισχύς παραγωγής του σταθμού. Για τον υπολογισμό του ύψους της εγγυητικής επιστολής για την προσθήκη συστημάτων αποθήκευσης σε υφιστάμενους φωτοβολταϊκούς σταθμούς, καθώς και νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς της παρ. 11Β του άρθρου 10 νοείται ως ισχύς του αιτήματος η μέγιστη ισχύς έγχυσης του σταθμού (Σύμφωνα με την περ. ε της παρ. 1 του άρθρου 19Α του ν. 4685/2020: «η Μέγιστη Ισχύς Έγχυσης σταθμού παραγωγής ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ με διατάξεις αποθήκευσης δεν μπορεί να υπερβαίνει τη μέγιστη ισχύ παραγωγής του σταθμού ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ και τη μέγιστη ισχύ έγχυσης από τις διατάξεις αποθήκευσης του σταθμού, όποια από τις δύο είναι υψηλότερη»). Παράδειγμα:
      Έστω Φ/Β σταθμός εγκατεστημένης ισχύος 400kW και μέγιστης ισχύος παραγωγής 400kW.
      Για προσθήκη συστήματος αποθήκευσης και μετατροπή του σταθμού σε σταθμό της παρ. 11Α του άρθρου 10 του ν. 4685/2020 το ύψος της εγγυητικής επιστολής θα υπολογιστεί βάσει της μέγιστης ισχύος παραγωγής του σταθμού, δηλαδή τα 400kW. Για προσθήκη συστήματος αποθήκευσης και μετατροπή του σταθμού σε σταθμό της παρ. 11Β του άρθρου 10 του ν. 4685/2020 όπου η διάταξη αποθήκευσης έχει μέγιστη ισχύ έγχυσης 500kW το ύψος της εγγυητικής επιστολής θα υπολογιστεί βάσει της μέγιστης ισχύος έγχυσης του σταθμού, δηλαδή τα 500kW. Η ανωτέρω εγγυητική επιστολή κατατίθεται στην Διεύθυνση Πελατών Δικτύου του ΔΕΔΔΗΕ στη διεύθυνση Λ. Συγγρού 23, 11743,  Αθήνα.
      Γ) Παράρτημα με τα τεχνικά στοιχεία του εξοπλισμού
      Τόσο στην περίπτωση (α), όσο και στην περίπτωση (β), απαιτείται η υποβολή του Παραρτήματος Ι ή Παραρτήματος ΙΙ με τα τεχνικά στοιχεία του εξοπλισμού του σταθμού.
    5. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Το Europe Energy Communities Facility ανακοίνωσε τους δικαιούχους του πρώτου κύκλου χρηματοδότησης.
      Συνολικά, 73 ενεργειακές κοινότητες, εκ των οποίων τρεις από την Ελλάδα, θα λάβουν επιχορήγηση ύψους 45.000 ευρώ η καθεμία για την ανάπτυξη του επιχειρηματικού τους σχεδίου.
      Η πρόσκληση προσέλκυσε σχεδόν 700 αιτήσεις από όλη την Ευρώπη, επιβεβαιώνοντας την ισχυρή ζήτηση για χρηματοδότηση σε πρώιμο στάδιο κοινοτικών ενεργειακών έργων.
      Πολλά από τα επιλεγμένα έργα επικεντρώνονται σε λύσεις ηλιακής ενέργειας και αποθήκευσης, ενώ αρκετά άλλα διερευνούν την τηλεθέρμανση, τις ανακαινίσεις κτιρίων, τη βιώσιμη κινητικότητα ή άλλες συναφείς δραστηριότητες.
      Το προφίλ των ελληνικών ενεργειακών κοινοτήτων που επιλέχθηκαν
      Η Ενεργειακή Κοινότητα «Χερρόνησος – Λύττος Πεδιάδας» δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία του Δήμου Χερσονήσου, με σκοπό να προωθήσει την παραγωγή καθαρής ενέργειας και να εξασφαλίσει οικονομικά και κοινωνικά οφέλη για τους κατοίκους. Στην κοινότητα συμμετέχουν ο Δήμος Χερσονήσου, το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο, η ΔΕΥΑΧ και ο ΕΣΔΑΚ, φορείς που έχουν άμεσο ρόλο στην καθημερινή λειτουργία και την ανάπτυξη της περιοχής.
      Η ενεργειακή κοινότητα στοχεύει στην αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, κυρίως φωτοβολταϊκών σε δημοτικά κτίρια και μη παραγωγικές εκτάσεις, ώστε να μειωθεί το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας για τον Δήμο και τους οργανισμούς του. Τα χρήματα που θα εξοικονομούνται θα επιστρέφουν στους πολίτες μέσω καλύτερων υπηρεσιών, ενίσχυσης κοινωνικών δομών και έργων που βελτιώνουν την ποιότητα της καθημερινότητας.
      Παράλληλα, μέρος της παραγόμενης ενέργειας θα διατίθεται σε ευάλωτα νοικοκυριά, συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας και στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.
      Η Ενεργειακή Κοινότητα Καρδίτσας, μία από τις πρώτες ενεργειακές κοινότητες στην Ελλάδα, διαθέτει πάνω από 400 μέλη και στηρίζει ευάλωτα νοικοκυριά προσφέροντας φθηνό ρεύμα. Παράλληλα, αξιοποιεί τη βιομάζα που προέρχεται από τη γεωργία και διαχειρίζεται μονάδα παραγωγής στερεών βιοκαυσίμων.
      Διαθέτει φωτοβολταϊκό σύστημα που προσφέρει φθηνό ρεύμα σε επτά οικογένειες. Αξίζει να σημειωθεί ότι η δράση αυτή στηρίχθηκε σε χρηματοδότηση από τη Συνεταιριστική Τράπεζα Καρδίτσας. Ωστόσο, δεν είναι η μόνη κοινωνική δράση της Ενεργειακής Κοινότητας Καρδίτσας, καθώς έχει εγκαταστήσει με ίδιους πόρους σύστημα θέρμανσης με καύση πέλλετ σε νηπιαγωγείο.
      Η Ενεργειακή Κοινότητα Σίφνου είναι Αστικός Συνεταιρισμός Περιορισμένης Ευθύνης. Σκοπός της είναι «να καλύψουμε ανάγκες που σήμερα αδυνατούμε, ιδιαίτερα σε τομείς όπως η πράσινη ενέργεια, η προστασία του περιβάλλοντος, ο τουρισμός, οι συγκοινωνίες, καθώς και η καλύτερη παραγωγή, τυποποίηση και διακίνηση προϊόντων».
      Τέλος, να σημειωθεί ότι βρίσκονται σε εξέλιξη οι προετοιμασίες για τη δεύτερη πρόσκληση υποβολής προτάσεων, η οποία θα ξεκινήσει τον Μάιο του 2026. Θα προσφερθούν συγκεκριμένες ευκαιρίες υποστήριξης σε πιθανούς αιτούντες, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που συμμετείχαν στην πρώτη πρόσκληση αλλά δεν επιλέχθηκαν.
    6. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Τα νεώτερα δεδομένα αναφορικά με τα αιολικά και φωτοβολταϊκά που βρίσκονται σε λειτουργία, ή βρίσκονται στο εκάστοτε στάδιο της αδειοδοτικής διαδικασίας δημοσίευσε το ΥΠΕΝ, στηριζόμενο στα δεδομένα το Νοέμβριο του 2025.
      Αναλυτικότερα, στην περίπτωση των χερσαίων αιολικών πάρκων ισχύουν τα εξής:
      Αντίστοιχα, στα φωτοβολταϊκά η εικόνα είναι η ακόλουθη:
      Όπως επισημαίνει το ΥΠΕΝ, τόσο για τους χερσαίους αιολικούς σταθμούς όσο και για τους φωτοβολταϊκούς σταθμούς 
      α) οι σταθμοί που βρίσκονται σε φάση λειτουργίας και οι σταθμοί με Οριστική Προσφορά Σύνδεσης, εκτιμάται ότι θα καλύψουν τους στόχους του ΕΣΕΚ για το 2030.
      β) οι σταθμοί που βρίσκονται σε φάση λειτουργίας, οι σταθμοί με Οριστική Προσφορά Σύνδεσης καθώς και οι σταθμοί που βρίσκονται σε προηγούμενο στάδιο αδειοδότησης ήτοι σε στάδιο πλήρους αιτήματος για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης εκτιμάται ότι θα υπερκαλύψουν τους στόχους του ΕΣΕΚ έως το 2050.
      Τέλος, το υπουργείο αποφάσισε ότι οι περιοχές επιτάχυνσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, του άρθρου 15γ της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001 όπως προστέθηκε με την Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413, θα είναι υποσύνολο των αναγκαίων περιοχών για την ανάπτυξη φωτοβολταϊκών και χερσαίων αιολικών σταθμών.
      Στην εικόνα 19 καταγράφονται τα τωρινά δεδομένα (όπως ελήφθησαν από ΡΑΑΕΥ, ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ) των αιολικών σταθμών σε φάση λειτουργίας, με Οριστική Προσφορά Σύνδεσης και με πλήρες αίτημα για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης (MW ανά περιφέρεια), τα οποία αποτελούν τις αναγκαίες περιοχές, και σε συνδυασμό με τις περιοχές στις οποίες υπάρχουν Βεβαιώσεις Παραγωγού, σε περίπτωση που ολοκληρώσουν την αδειοδότηση και εγκατάσταση τους, δυνάμει του εθνικού δικαίου και του εκάστοτε εν ισχύ Ειδικού Χωροταξικού πλαισίου, εκτιμάται ότι θα υπερκαλύψουν τους στόχους του ΕΣΕΚ.
       
      Στην εικόνα 18 καταγράφονται τα τωρινά δεδομένα (όπως ελήφθησαν από ΡΑΑΕΥ, ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ) των φωτοβολταϊκών σταθμών σε φάση λειτουργίας, με Οριστική Προσφορά Σύνδεσης και με πλήρες αίτημα για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης (MW ανά περιφέρεια), τα οποία αποτελούν τις αναγκαίες περιοχές, και σε συνδυασμό με τις περιοχές στις οποίες υπάρχουν Βεβαιώσεις Παραγωγού, σε περίπτωση που ολοκληρώσουν την αδειοδότηση και εγκατάσταση τους, δυνάμει του εθνικού δικαίου και του εκάστοτε εν ισχύ Ειδικού Χωροταξικού πλαισίου, εκτιμάται ότι θα υπερκαλύψουν τους στόχους του ΕΣΕΚ. 
    7. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Ρόλο βασικού τροφοδότη ηλεκτρικής ενέργειας παίζει η Ελλάδα περίπου από τις αρχές του 2026 για τις χώρες στα βόρεια σύνορά της, με τις εξαγωγές να κινούνται αδιαλείπτως σε υψηλά επίπεδα. Είναι ενδεικτικό ότι, με βάση το ψηφιακό εργαλείο της ΡΑΑΕΥ για το ενεργειακό ισοζύγιο από την επίλυση της Διαδικασίας Ενοποιημένου Προγραμματισμού (ISP), από τις 3 Ιανουαρίου και μετά, το ελληνικό ηλεκτρικό σύστημα παραμένει καθαρά εξαγωγικό 24 ώρες το 24ωρο.
      Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, βασική αιτία είναι οι παρατεταμένα χαμηλές θερμοκρασίες που επικρατούν στις γειτονικές χώρες. Ως συνέπεια, η κατανάλωσή τους σε ηλεκτρική ενέργεια κινείται σε υψηλά επίπεδα, αξιοποιώντας και τις αθρόες εισαγωγές για να τις καλύψουν.
      Όπως είναι φυσικό, η ροή ενέργειας εκτός των συνόρων της χώρας μας είναι εφικτή χάρις στα χαμηλότερα επίπεδα στα οποία διαμορφώνεται η ελληνική DAM, έναντι των όμορων αγορών. Έτσι, οι έντονες εξαγωγές είχαν ως συνέπεια σε αρκετές περιπτώσεις την αποσύζευξη της ελληνικής από τις όμορες αγορές, συμβάλλοντας στις διαφορές των τιμών.
      Ως αποτέλεσμα, για το διάστημα 3 – 15 Ιανουαρίου, η μέση εγχώρια χονδρεμπορική τιμή είναι 99,66 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, όταν η Βουλγαρία κινείται στα 148,51 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, η Ρουμανία στα 151,27 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, η Ουγγαρία στα 150,92 ευρώ ανά Μεγαβατώρα και η Αυστρία στα 141,43 ευρώ ανά Μεγαβατώρα.
      Αξίζει να σημειωθεί ότι στο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, υπήρξε ένα μίνι κύμα ψύχους και στη χώρα μας, και πιο συγκεκριμένα το τριήμερο 12-14 Ιανουαρίου. Ωστόσο, το κύμα αυτό συνδυάστηκε με ισχυρούς ανέμους, διατηρώντας επομένως τη συμμετοχή των αιολικών στο μίγμα σε υψηλά επίπεδα και, κατά συνέπεια, συγκρατώντας τις χονδρεμπορικές τιμές.
      Το υπόλοιπο διάστημα, οι σχετικά ήπιες συνθήκες είχαν ως συνέπεια η εγχώρια κατανάλωση να παραμείνει μετριασμένη. Μάλιστα, η παραγωγή των αιολικών ήταν υψηλή και πριν από το μίνι κύμα ψύχους, γεγονός το οποίο εξηγεί γιατί την Πέμπτη, 8 Ιανουαρίου, καταγράφηκαν οι πρώτες μηδενικές τιμές για το νέο έτος. 
      Όσον αφορά τη συμμετοχή των αιολικών, η αντίθετη εικόνα επικρατεί τα τελευταία τρία 24ωρα, καθώς η εξασθένηση των ανέμων έχει μειώσει σημαντικά το μερίδιό τους. Έτσι, καθώς οι εξαγωγές συνεχίζονται στο… φουλ, επιστρατεύεται σχεδόν το σύνολο των θερμικών μονάδων για να καλυφθεί η ζήτηση. Είναι χαρακτηριστικό ότι χθες, Πέμπτη, συμμετείχαν στο μίγμα οι δύο λιγνιτικές του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου (3 και 4), η Πτολεμαΐδα 5 και όλες οι μονάδες αερίου εκτός από τον σταθμό των ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και Motor Oil στην Κομοτηνή.
      Η σχετική πάντως πίεση στο σύστημα αναμένεται να περιοριστεί από αύριο. Κι αυτό γιατί με την έλευση του Σαββατοκύριακου, θα μειωθεί η εγχώρια κατανάλωση.
      Σε κάθε περίπτωση, τα πρώτα δείγματα του 2026 δείχνουν πως θα διατηρηθεί ο εξαγωγικός χαρακτήρας του ελληνικού ηλεκτρικού συστήματος και το νέο έτος – παίρνοντας τη σκυτάλη από το 2025, όταν και οι εκροές περίπου 8πλασιάστηκαν σε ετήσια βάση. Πιο συγκεκριμένα, από το εργαλείο της ΡΑΑΕΥ προκύπτει ότι όλο το 2025 οι εξαγωγές έφτασαν τις 2.671 Γιγαβατώρες, όταν το 2024 είχαν διαμορφωθεί στις 307 Γιγαβατώρες.
    8. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Με την απόφαση υπ’ αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΕΠΕΑ/147529/1159, που εκδόθηκε από τον Υπουργό και τον Υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, εγκρίνεται το Επικαιροποιημένο Σχέδιο Δράσης για την Καταπολέμηση της Ενεργειακής Ένδειας, κατ’ εφαρμογή της παραγράφου 1 του άρθρου 25 του ν. 4342/2015. Η απόφαση αυτή αποτελεί θεμελιώδη θεσμική παρέμβαση της Πολιτείας για την αντιμετώπιση ενός σύνθετου κοινωνικού και ενεργειακού προβλήματος, το οποίο έχει άμεσες και διαρκείς επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής των πολιτών και, κατ’ επέκταση, στη λειτουργία της Τοπικής και Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης.
      Η επικαιροποίηση του Σχεδίου Δράσης έρχεται σε μια χρονική συγκυρία όπου η ενεργειακή κρίση, οι αυξήσεις στο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και καυσίμων, αλλά και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, έχουν αναδείξει με οξύ τρόπο την ανάγκη για στοχευμένες, μόνιμες και κοινωνικά δίκαιες πολιτικές. Στο πλαίσιο αυτό, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θέτει εκ νέου τις βάσεις για μια ολοκληρωμένη προσέγγιση, με ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο των δήμων και των περιφερειών.
      Η έννοια της ενεργειακής ένδειας και η κοινωνική της διάσταση
      Η ενεργειακή ένδεια δεν περιορίζεται στην απλή αδυναμία πληρωμής λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος ή θέρμανσης. Αντιθέτως, αποτελεί ένα πολυδιάστατο φαινόμενο που συνδέεται με χαμηλά εισοδήματα, ανεπαρκές ή παλαιό κτιριακό απόθεμα, χαμηλή ενεργειακή απόδοση κατοικιών, αλλά και με κοινωνικούς και δημογραφικούς παράγοντες, όπως η ηλικία, η ανεργία ή η ύπαρξη ατόμων με αναπηρία στο νοικοκυριό.
      Για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, η ενεργειακή ένδεια μεταφράζεται σε αυξημένες κοινωνικές ανάγκες, πίεση στις κοινωνικές υπηρεσίες των δήμων και σε ανάγκη για παρεμβάσεις που υπερβαίνουν τα όρια της κλασικής κοινωνικής πολιτικής. Το επικαιροποιημένο Σχέδιο Δράσης αναγνωρίζει ρητά ότι οι δήμοι και οι περιφέρειες αποτελούν τον πλέον κατάλληλο θεσμικό φορέα για την έγκαιρη ανίχνευση και αντιμετώπιση του προβλήματος, καθώς βρίσκονται σε άμεση επαφή με τις τοπικές κοινωνίες.
      Στόχοι του Επικαιροποιημένου Σχεδίου Δράσης
      Το Σχέδιο Δράσης θέτει μια σειρά από στρατηγικούς στόχους, οι οποίοι αποκτούν ιδιαίτερη σημασία σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο:
      Μείωση του αριθμού των νοικοκυριών σε ενεργειακή ένδεια, μέσω στοχευμένων παρεμβάσεων. Βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κατοικιών, με προτεραιότητα στις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας και της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπου αυτό είναι εφικτό. Θεσμική συνεργασία μεταξύ κεντρικού κράτους, δήμων και περιφερειών. Παρακολούθηση και αξιολόγηση των πολιτικών σε πραγματικό χρόνο, με αξιόπιστους δείκτες. Οι στόχοι αυτοί δεν έχουν θεωρητικό χαρακτήρα, αλλά συνδέονται άμεσα με συγκεκριμένα εργαλεία και αρμοδιότητες που καλούνται να αναλάβουν οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
      Ο ρόλος των Δήμων στην εφαρμογή του Σχεδίου
      Οι δήμοι αναδεικνύονται ως βασικός πυλώνας υλοποίησης του Σχεδίου Δράσης. Η απόφαση δίνει έμφαση στην ανάγκη οι δημοτικές αρχές να αναπτύξουν τοπικές πολιτικές που να ανταποκρίνονται στις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.
      1. Εντοπισμός και χαρτογράφηση ευάλωτων νοικοκυριών
      Οι κοινωνικές υπηρεσίες των δήμων, σε συνεργασία με δομές όπως τα Κέντρα Κοινότητας, καλούνται να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στον εντοπισμό νοικοκυριών που αντιμετωπίζουν ενεργειακή ένδεια. Η τοπική γνώση και η άμεση επαφή με τους πολίτες αποτελούν συγκριτικό πλεονέκτημα των δήμων έναντι του κεντρικού κράτους.
      2. Τοπικές παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης
      Το Σχέδιο Δράσης ενθαρρύνει τους δήμους να συμμετέχουν ενεργά σε προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών, είτε μέσω εθνικών προγραμμάτων είτε μέσω συμπληρωματικών τοπικών δράσεων. Τέτοιες παρεμβάσεις μπορούν να περιλαμβάνουν:
      Θερμομόνωση κτιρίων, Αντικατάσταση παλαιών συστημάτων θέρμανσης, Βελτίωση κουφωμάτων και συστημάτων σκίασης. 3. Ενημέρωση και συμβουλευτική των πολιτών
      Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην ενημέρωση των πολιτών για τρόπους εξοικονόμησης ενέργειας και για τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία. Οι δήμοι μπορούν να λειτουργήσουν ως «σημεία πληροφόρησης», γεφυρώνοντας το χάσμα μεταξύ πολιτών και κεντρικών προγραμμάτων.
      4. Διασύνδεση με κοινωνική πολιτική
      Η ενεργειακή ένδεια αντιμετωπίζεται ως αναπόσπαστο μέρος της κοινωνικής πολιτικής των δήμων. Το Σχέδιο Δράσης προωθεί τη σύνδεση ενεργειακών παρεμβάσεων με κοινωνικά κριτήρια, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι πόροι κατευθύνονται σε όσους έχουν πραγματική ανάγκη.
      Ο ρόλος των Περιφερειών και ο στρατηγικός συντονισμός
      Οι περιφέρειες αναλαμβάνουν έναν πιο επιτελικό και συντονιστικό ρόλο, με αρμοδιότητες που εκτείνονται πέρα από τα όρια ενός μεμονωμένου δήμου.
      Περιφερειακός σχεδιασμός
      Η απόφαση ενισχύει τη σημασία του περιφερειακού σχεδιασμού, λαμβάνοντας υπόψη γεωγραφικές, κλιματικές και κοινωνικοοικονομικές διαφοροποιήσεις. Οι ανάγκες μιας ορεινής ή νησιωτικής περιοχής διαφέρουν σημαντικά από αυτές ενός μεγάλου αστικού κέντρου, και το Σχέδιο Δράσης αναγνωρίζει αυτή τη διαφοροποίηση.
      Διαχείριση και μόχλευση πόρων
      Οι περιφέρειες καλούνται να αξιοποιήσουν χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως το ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης, για την υλοποίηση έργων που συμβάλλουν στην καταπολέμηση της ενεργειακής ένδειας. Παράλληλα, μπορούν να υποστηρίξουν τους δήμους στην ωρίμανση μελετών και έργων.
      Παρακολούθηση και αξιολόγηση
      Σημαντικός είναι και ο ρόλος των περιφερειών στην παρακολούθηση της εφαρμογής του Σχεδίου Δράσης, μέσω συλλογής δεδομένων και αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων.
      Χρηματοδότηση και εργαλεία εφαρμογής για την Αυτοδιοίκηση
      Το επικαιροποιημένο Σχέδιο Δράσης δεν περιορίζεται σε διακηρυκτικό επίπεδο, αλλά συνδέεται με συγκεκριμένα χρηματοδοτικά και διοικητικά εργαλεία. Η Πολιτεία επιδιώκει τη συνδυαστική αξιοποίηση:
      Εθνικών πόρων, Ευρωπαϊκών προγραμμάτων, Τοπικών πρωτοβουλιών. Για τους δήμους και τις περιφέρειες, αυτό σημαίνει αυξημένες δυνατότητες παρέμβασης, αλλά και αυξημένες απαιτήσεις σε επίπεδο διοικητικής επάρκειας και συντονισμού.
      Η έγκριση του Επικαιροποιημένου Σχεδίου Δράσης για την Καταπολέμηση της Ενεργειακής Ένδειας αποτελεί σαφές μήνυμα ότι η ενεργειακή πολιτική δεν μπορεί να σχεδιάζεται και να εφαρμόζεται αποκλειστικά από το κέντρο. Αντιθέτως, η επιτυχία της εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συμμετοχή και την ενεργό εμπλοκή των δήμων και των περιφερειών.
      Για την Αυτοδιοίκηση, η απόφαση αυτή δημιουργεί τόσο ευκαιρίες όσο και προκλήσεις. Ευκαιρίες για ουσιαστικές κοινωνικές παρεμβάσεις και βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών, αλλά και προκλήσεις σε επίπεδο οργάνωσης, τεχνικής επάρκειας και διαδημοτικής συνεργασίας.
      Δείτε εδώ το ΦΕΚ με το Σχέδιο ή
      Σχέδιο Δράσης για την Καταπολέμηση της Ενεργειακής Ένδειας - ΕπικαιροποιημένοΦΕΚ 7260-Β-31.12.2025.pdf
    9. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας παραμένουν η πιο οικονομική επιλογή για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη, ακόμη και αν συνυπολογιστεί το κόστος για νέα δίκτυα, συστήματα αποθήκευσης και εφεδρείες, σύμφωνα με νέα μελέτη της WindEurope σε συνεργασία με την Hitachi Energy.
      Η μελέτη εξέτασε πέντε διαφορετικά ενεργειακά σενάρια για την Ευρώπη: τέσσερα που επιτυγχάνουν καθαρό μηδενικό ισοζύγιο εκπομπών και ένα σενάριο «αργής μετάβασης», στο οποίο οι ευρωπαϊκοί κλιματικοί στόχοι δεν επιτυγχάνονται.
      Τα βασικά ευρήματα της μελέτης δείχνουν ότι:
      Τα σενάρια που βασίζονται σε πυρηνική ενέργεια, υδρογόνο ή τεχνολογίες αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα είναι πιο ακριβά κατά 487 έως 860 δισ. ευρώ έως το 2050, σε σχέση με ένα σενάριο που στηρίζεται στις ανανεώσιμες πηγές.
      Ένα σύστημα βασισμένο στις ανανεώσιμες πηγές θα είναι 1,6 τρισ. ευρώ φθηνότερο από ένα σενάριο αργής μετάβασης, κυρίως λόγω χαμηλότερου κόστους καυσίμων και εκπομπών CO₂.
      Μέχρι το 2035, η εξοικονόμηση φτάνει ήδη τα 331 δισ. ευρώ.
      Οι σωρευτικές εξοικονομήσεις ισοδυναμούν με το ετήσιο κόστος υγειονομικής περίθαλψης στην Ευρώπη, περίπου το 9% του ΑΕΠ της Ε.Ε.
      Επιπλέον, η μετάβαση σε υψηλό ποσοστό ανανεώσιμων πηγών προσφέρει:
      - Σταθερότητα και ενεργειακή ασφάλεια, με παραγωγή που υπερβαίνει τη ζήτηση.
      - Μείωση της εξάρτησης από εισαγωγές καυσίμων και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς, όπως η ενεργειακή κρίση μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
      - Οφέλη για την απασχόληση: η ευρωπαϊκή βιομηχανία αιολικής ενέργειας, που απασχολεί σήμερα 440.000 άτομα, προβλέπεται να φτάσει τους 600.000 έως το 2030.
      Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η ενεργειακή μετάβαση προς ανανεώσιμες πηγές δεν είναι μόνο κλιματικά αναγκαία αλλά και οικονομικά συμφέρουσα, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια και θέσεις εργασίας στην Ευρώπη.
    10. Ενέργεια-ΑΠΕ

      GTnews

      Στο πλαίσιο της παρ. 4 του άρθρου 3 της Υπουργικής Απόφασης ΥΠΕΝ/ΓΔΕ/28255/1143 (ΦΕΚ Β’ 1248/13.03.2025) «Διαδικασία υποβολής αιτημάτων για τη χορήγηση Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης για εγκατάσταση μεμονωμένων σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 11Δ του ν. 4685/2020 (Α’ 92)», ως ισχύει, ο Διαχειριστής του Δικτύου δημοσιοποιεί κατωτέρω τη λίστα με τα αιτήματα που έχουν υποβληθεί έως και τον κύκλο Οκτωβρίου 2025 και έχουν λάβει Βεβαίωση πληρότητας για χορήγηση Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης σε μεμονωμένους Σταθμούς Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας:
      Λίστα με πλήρη αιτήματα ΣΑΗΕ: https://www.deddie.gr/wp-content/uploads/2026/01/Λίστα-με-πλήρη-αιτήματα-ΣΑΗΕ.xlsx
    11. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Η δημοσιοποίηση της Μελέτης Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας επαναφέρει το ιδιαίτερα προβληματικό σχέδιο του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό (ΕΧΠ-Τ), επιβεβαιώνοντας τις ιδιαίτερα σοβαρές ανησυχίες επιστημονικών φορέων και περιβαλλοντικών οργανώσεων και τις αντιρρήσεις τους ως προς τον σχεδιασμό της μελλοντικής πορείας της τουριστικής ανάπτυξης στη Χώρα.
      1. Καταρχάς, επισημαίνεται ότι το σχέδιο ΚΥΑ που συνοδεύει τη μελέτη είναι το ίδιο με αυτό που παρουσιάστηκε το καλοκαίρι του 2024. Η διαπίστωση αυτή δημιουργεί σοβαρές απορίες ως προς την ολοκληρωτική μη ενσωμάτωση των σχολίων της δημόσιας διαβούλευσης κατά το χρονικό διάστημα του 1,5 χρόνου που έχει μεσολαβήσει.
      2. Ο ΣΕΠΟΧ είχε παρέμβει στο πλαίσιο της διαβούλευσης του ΕΧΠ-Τ τον Σεπτέμβριο 2024 (δείτε ΕΔΩ), ενώ προσυπέγραψε τον αναλυτικό σχολιασμό που από κοινού υπέβαλαν 11 περιβαλλοντικές οργανώσεις και φορείς (δείτε ΕΔΩ). Στο πλαίσιο αυτό είχε ασκήσει έντονη κριτική για θέματα τόσο ουσίας όσο και διαδικασίας, καυτηριάζοντας την προβλεπόμενη χωρίς όρια μεγέθυνση του τουρισμού και τη διάχυσή του στον χώρο χωρίς ουσιαστικές προϋποθέσεις. Είχε υποστηρίξει ότι η πολιτική ενίσχυσης των τάσεων της αγοράς εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τη βιωσιμότητα του ίδιου του κλάδου αλλά και της χώρας ως τουριστικού προορισμού. Μεταξύ άλλων, επεσήμανε με έμφαση ότι μέσω του ΕΧΠ-Τ, ο τουρισμός τείνει να καταστεί κυρίαρχη δραστηριότητα της χώρας και ρυθμιστής του εθνικού χώρου, υποκαθιστώντας τον γενικό χωρικό σχεδιασμό εθνικού επιπέδου, υιοθετώντας τα ίδια πρότυπα ανάπτυξης μαζικού τουρισμού παντού με ενίσχυση των Οργανωμένων Μορφών Ανάπτυξης Τουρισμού (ΟΜΑΤ) αδιάκριτα και χωρίς χωρικούς περιορισμούς, συχνά παραβιάζοντας το περιβαλλοντικό και πολεοδομικό κεκτημένο στην περίπτωση προηγούμενων ρυθμίσεων τοπικού ή περιφερειακού επιπέδου.
      3. Επιπλέον, ο ΣΕΠΟΧ είχε εγκαίρως επισημάνει ότι η θεσμοθέτηση του ΕΧΠ-Τ χωρίς τη διενέργεια Δέουσας Εκτίμησης θα καθιστούσε το σχέδιο τρωτό. Η τωρινή μελέτη έρχεται να καλύψει αυτό ακριβώς το κενό, υιοθετώντας τη σταδιακή προσέγγιση (Στάδιο 1: Screening και Στάδιο 2: Δέουσα Εκτίμηση) που επιβάλλει η ευρωπαϊκή οδηγία 92/43/ΕΟΚ.
      4. Παρότι η εν λόγω μελέτη επιχειρεί να ευθυγραμμιστεί με τις τυπικές απαιτήσεις του νόμου και τη νομολογία του ΣτΕ (696/2025), πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η απόφαση 696/2025 ορίζει αυστηρά ότι μια δραστηριότητα επιτρέπεται μόνον εάν «δεν υφίσταται, από επιστημονικής απόψεως, καμία εύλογη αμφιβολία ως προς την απουσία επιβλαβών συνεπειών για την ακεραιότητα του τόπου». Συνεπώς, το κρίσιμο σημείο ελέγχου είναι το εξής: Η ίδια η μελέτη παραδέχεται στο Στάδιο 1 ότι, λόγω του μεγέθους και της κλίμακας των προβλεπόμενων αναπτύξεων, δεν μπορεί να αποκλειστεί η πρόκληση σημαντικών επιπτώσεων στις περιοχές Natura 2000.
      Η παραδοχή αυτή έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με το «κριτήριο της βεβαιότητας» που θέτει το ΣτΕ, το οποίο ορίζει ότι αν παραμένουν αμφιβολίες, η αρχή οφείλει να μην εγκρίνει το σχέδιο. Ειδικότερα, η μελέτη αναγνωρίζει ιδιαίτερα σημαντικούς κινδύνους και πτυχές του σχεδίου ΕΧΠ-Τ που θα μπορούσαν να έχουν σημαντικές επιπτώσεις σε τόπους Natura 2000 (ως προς το μέγεθος και την κλίμακα, την απόσταση από τους τόπους Natura 2000, την άμεση ή έμμεση δέσμευση γης, τους απαιτούμενους πόρους π.χ. υδροληψία, εκσκαφή εδάφους/ορυκτών, εκπομπές λυμάτων, απορριμμάτων, ρύπων, τον θόρυβο, τα δίκτυα μεταφορών, κ.λπ.).
      Επιπλέον, καταγράφει σημαντικές πιθανές επιπτώσεις για τα είδη όπως η μείωση της έκτασης, η υποβάθμιση, και ο κατακερματισμός των οικοτόπων, οι ενοχλήσεις με επιπτώσεις στα είδη, η μείωση των πληθυσμών και της πυκνότητας των ειδών, οι αλλαγές στις οικολογικές λειτουργίες και τα χαρακτηριστικά τους, η παρεμβολή στις βασικές σχέσεις που ορίζουν τη δομή και τη λειτουργία τους, ενώ συμπληρώνει ότι «δεν μπορούν να αποκλειστούν σημαντικές σωρευτικές επιπτώσεις στους στόχους διατήρησης των ειδών χαρακτηρισμού τόπων του δικτύου Natura 2000». Όμως, παρά την παραδοχή σημαντικών κινδύνων και πιθανών επιπτώσεων στην ακεραιότητα των προστατευόμενων περιοχών, σε οικοτόπους και είδη, παραμένει μεγάλη ασυνέπεια μεταξύ διαπιστώσεων και πολιτικών και η επιμονή στα ίδια χωρικά πρότυπα τουριστικής ανάπτυξης.

      Διαβάστε τις απόψεις του ΣΕΠΟΧ αναλυτικά: ΕΔΩ !
      ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ-ΣΕΠΟΧ-ΕΧΠ-Τ_2025.pdf
    12. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Το επόμενο διάστημα, κρίσιμος παράγοντας που θα κρίνει το μέλλον της αυτοκατανάλωσης είναι, σύμφωνα με πηγές της αγοράς, η ύπαρξη ενός σαφούς και σταθερού πλαισίου, καθώς και η επιτάχυνση της ανάπτυξης λύσεων αποθήκευσης ενέργειας. Η απουσία ξεκάθαρων κανόνων εντείνει την αβεβαιότητα, για τους επενδυτές που εξετάζουν την εγκατάσταση συστημάτων αυτοκατανάλωσης.
      Όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, ειδικά για τις επιχειρήσεις, καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσει η προσαρμογή του λειτουργικού τους μοντέλου, με τη μετάβαση ενεργοβόρων δραστηριοτήτων σε ώρες κατά τις οποίες το φωτοβολταϊκό σύστημα παράγει σε πολύ μεγάλο βαθμό. Η καλύτερη ευθυγράμμιση παραγωγής και κατανάλωσης αποτελεί βασικό εργαλείο για τη μεγιστοποίηση του οικονομικού οφέλους. Το ίδιο, σε μεγάλο βαθμό, ισχύει και για τα νοικοκυριά, τα οποία καλούνται να αλλάξουν ενεργειακές συνήθειες, μετατοπίζοντας τη λειτουργία ενεργοβόρων συσκευών στις μεσημεριανές ώρες, όταν η παραγωγή των φωτοβολταϊκών συστημάτων βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο. Η ενεργή συμμετοχή των καταναλωτών και η καλύτερη κατανόηση του τρόπου λειτουργίας της αυτοκατανάλωσης αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την επιτυχία του μοντέλου.
      Η περσινή χρονιά δεν εξελίχθηκε θετικά για το κομμάτι της αυτοκατανάλωσης, με την αγορά να καταγράφει περιορισμένη δραστηριότητα. Οι όποιες προσθήκες προέκυψαν αφορούν κυρίως συστήματα που εντάχθηκαν στο πρόγραμμα επιδότησης στο πλαίσιο του net metering. Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, απαιτούνται άμεσες και δραστικές αποφάσεις για την επίλυση μιας σειράς ρυθμιστικών εκκρεμοτήτων, με βασικότερη αυτή που αφορά το net billing. Η έλλειψη ξεκάθαρου πλαισίου αποτρέπει νέες επενδύσεις και δυσχεραίνει τον επιχειρηματικό σχεδιασμό. Από την άλλη πλευρά, σε ό,τι αφορά τα μεγάλα έργα, οι προοπτικές παραμένουν θετικές. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών στη χώρα μας, η εγκατεστημένη ισχύς φωτοβολταϊκών ξεπερνά ήδη τα 11 GW και εκτιμάται ότι θα προσεγγίσει τα 20 GW έως το 2030. Από αυτή τη δυναμική ανάπτυξη, πάνω από 4 GW αναμένεται να προέλθουν από έργα αυτοκατανάλωσης, γεγονός που καταδεικνύει τη σημασία του συγκεκριμένου μοντέλου για το ενεργειακό μείγμα της χώρας.
      Παράλληλα, η αποθήκευση ενέργειας αναδεικνύεται σε κρίσιμο παράγοντα για τη σταθερότητα του ηλεκτρικού δικτύου και την πλήρη αξιοποίηση της παραγωγής από ΑΠΕ. Ωστόσο, το υψηλό κόστος εξακολουθεί να αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα για την ευρεία υιοθέτησή τους. Εδώ και πολλούς μήνες έχει «παγώσει» η διαδικασία αλλαγών στο net billing, γεγονός που έχει εντείνει την αβεβαιότητα στην αγορά. Όπως είχε αναφέρει το energygame, στο ΥΠΕΝ έχουν ξεκινήσει εκ νέου οι διεργασίες για την τροποποίηση της σχετικής υπουργικής απόφασης. Υπενθυμίζεται ότι το νέο σύστημα net billing ξεκίνησε να εφαρμόζεται το φθινόπωρο του 2024 και ήδη προς το τέλος του έτους τέθηκε επί τάπητος η ανάγκη για βελτιωτικές παρεμβάσεις. Η συζήτηση συνεχίστηκε στις αρχές του 2025, με την προηγούμενη ηγεσία του ΥΠΕΝ να καταλήγει σε προτεινόμενες αλλαγές, έπειτα από διαβούλευση με την αγορά. Ωστόσο, η αλλαγή ηγεσίας και οι χρονοβόρες διαδικασίες καθυστέρησαν την υλοποίηση των προτάσεων.
      Σε ό,τι αφορά τα έργα που έχουν εγκριθεί μέχρι στιγμής υπό το νέο καθεστώς, ο αριθμός τους παραμένει ιδιαίτερα περιορισμένος. Όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς, βασικό εμπόδιο αποτελεί ο χρόνος αναμονής για την εξέταση μιας αίτησης, ο οποίος φτάνει ακόμη και τους οκτώ μήνες, αποθαρρύνοντας νέους ενδιαφερόμενους. Τέλος, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η αγορά φωτοβολταϊκών αναμένεται να βρεθεί αντιμέτωπη με σύνθετες προκλήσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα. Οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι ελλείψεις πρώτων υλών και οι διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού δημιουργούν πρόσθετους κινδύνους, επηρεάζοντας το κόστος και τα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης έργων.
    13. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Με την Υπουργική Απόφαση Αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/144622/9465, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 7065/29.12.2025, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθορίζει τα κριτήρια αξιολόγησης του ουσιώδους ή μη χαρακτήρα των μεταβολών των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε περιπτώσεις διαφοροποίησης περιβαλλοντικά αδειοδοτημένων έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και Μεμονωμένων Σταθμών Αποθήκευσης Ενέργειας της 10ης Ομάδας της κατηγορίας Α του άρθρου 1 του ν. 4014/2011.
      Η απόφαση συμπληρώνει το θεσμικό πλαίσιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, εισάγοντας σαφείς και τυποποιημένους κανόνες για τον χειρισμό τροποποιήσεων σε έργα ΑΠΕ, τα οποία βρίσκονται στον πυρήνα της ενεργειακής μετάβασης και της εθνικής στρατηγικής για την κλιματική ουδετερότητα.
      Στόχος της υπουργικής απόφασης είναι ο καθορισμός γενικών και ειδικών κριτηρίων, βάσει των οποίων αξιολογείται αν μια μεταβολή –όπως εκσυγχρονισμός, επέκταση, τεχνική τροποποίηση ή αλλαγή εξοπλισμού– επιφέρει ουσιώδη ή μη μεταβολή των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ενός ήδη αδειοδοτημένου έργου ΑΠΕ ή σταθμού αποθήκευσης ενέργειας.
      Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη, καθώς καθορίζει αν απαιτείται επανεκκίνηση της διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης, ή αν η τροποποίηση μπορεί να αντιμετωπιστεί μέσω απλής τροποποίησης της υφιστάμενης ΑΕΠΟ.
      Δομή των κριτηρίων αξιολόγησης
      Η απόφαση υιοθετεί τη δομή που προβλέπεται στο άρθρο 6 του ν. 4014/2011 και διακρίνει τα κριτήρια σε:
      Γενικά κριτήρια
      Τα γενικά κριτήρια αφορούν:
      το είδος της διαφοροποίησης (π.χ. αλλαγή θέσης, αλλαγή τύπου εξοπλισμού), το μέγεθος της μεταβολής, τα τεχνικά χαρακτηριστικά του έργου. Τα κριτήρια αυτά ευθυγραμμίζονται με το Παράρτημα Ι του ν. 4014/2011 και αντανακλούν πλήρως το Παράρτημα ΙΙΙ της Οδηγίας 2011/92/ΕΕ.
      Ειδικά κριτήρια περιβάλλοντος
      Τα ειδικά κριτήρια περιβάλλοντος εφαρμόζονται σωρευτικά και εξετάζουν, μεταξύ άλλων:
      τη συμμόρφωση με τους όρους της υφιστάμενης ΑΕΠΟ, τη χωροθέτηση εκτός περιοχών Natura 2000, την αποφυγή αρχαιολογικών ζωνών Α, τη μη υπέρβαση πολεοδομικών μεγεθών, την περιορισμένη μετατόπιση θέσης ή χάραξης, τη διαχείριση αποβλήτων, θορύβου και ρύπανσης. Ενδεικτικές περιπτώσεις μη ουσιωδών μεταβολών
      Η απόφαση απαριθμεί συγκεκριμένες κατηγορίες τροποποιήσεων που, υπό προϋποθέσεις, θεωρούνται μη ουσιώδεις, όπως:
      αλλαγή τύπου ανεμογεννήτριας χωρίς αύξηση γεωμετρικών χαρακτηριστικών, αλλαγή τύπου ανεμογεννήτριας με μείωση των γεωμετρικών χαρακτηριστικών, μετακίνηση ανεμογεννήτριας εντός περιβαλλοντικά αδειοδοτημένης έκτασης, αλλαγές εσωτερικής οδοποιίας ή προσβάσεων, αλλαγή θέσης στοιχείων φωτοβολταϊκού σταθμού εντός του αδειοδοτημένου γεωτεμαχίου, μεταβολές σε μικρά υδροηλεκτρικά έργα (π.χ. αγωγοί προσαγωγής, φράγματα μικρού ύψους), κτιριακές επεκτάσεις ή εκσυγχρονισμός εξοπλισμού σε μονάδες βιομάζας ή βιοαερίου, αντικατάσταση εξαρτημάτων ή συστημάτων σε σταθμούς αποθήκευσης ενέργειας με νεότερης τεχνολογίας εξοπλισμό, χωρίς αύξηση της επιφάνειας ή της ισχύος έγχυσης. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι τροποποιήσεις που δεν μεταβάλλουν την κατηγορία ή υποκατηγορία κατάταξης του έργου μπορούν, υπό όρους, να χαρακτηριστούν ως μη ουσιώδεις.
      Ρόλος και διακριτική ευχέρεια της περιβαλλοντικής αρχής
      Ακόμη και όταν πληρούνται όλα τα γενικά και ειδικά κριτήρια, η αρμόδια περιβαλλοντική αρχή:
      διατηρεί τη δυνατότητα να κρίνει αιτιολογημένα ότι μια μεταβολή είναι ουσιώδης, οφείλει να συνεκτιμά αθροιστικές ή συνεργιστικές επιπτώσεις σε περιπτώσεις πολλαπλών τροποποιήσεων, λαμβάνει υπόψη το σύνολο των προηγούμενων αλλαγών που έχουν εγκριθεί για το έργο. Διαδικασία και μεταβατικό καθεστώς
      Για κάθε αίτημα τροποποίησης ΑΕΠΟ:
      ο φάκελος πρέπει να περιλαμβάνει τεκμηριωμένη ανάλυση συμμόρφωσης με τα κριτήρια της απόφασης, αιτήματα που εκκρεμούν κατά τη δημοσίευση του ΦΕΚ εξετάζονται με βάση το νέο πλαίσιο, εκτός αν ο φορέας του έργου ζητήσει ρητά την εφαρμογή του προϊσχύοντος καθεστώτος. Η ισχύς της απόφασης ξεκινά από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
      Δείτε εδώ το ΦΕΚ της Απόφασης
    14. Ενέργεια-ΑΠΕ

      GTnews

      Καθαρά εξαγωγική ήταν για έναν ακόμη μήνα η Ελλάδα το Νοέμβριο, καθώς οι εξαγωγές ανήλθαν σε 727 GWh και οι εισαγωγές σε 250 GWh.
      Σύμφωνα με το νεότερο δελτίο του ΑΔΜΗΕ, η παραγωγή τον περασμένο μήνα ήταν στις 4.241 GWh, μειωμένη κατά 8,5% ετησίως. Αντίστοιχα, η ζήτηση βρέθηκε στις 3.764 GWh με πτώση 5,6%.
      Στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής οι ΑΠΕ είχαν το 48,9% και τα μεγάλα υδροηλεκτρικά συνεισέφεραν 6,8% για ένα "πράσινο" σύνολο στο 57,7%. Οι συμβατικές μονάδες έφτασαν στο 44,3%. Όσον αφορά την προμήθεια, η ΔΕΗ είχε 47,32% το Νοέμβριο, από 46,14% τον Οκτώβριο.
      Συνολικά η εικόνα στην αγορά αποτυπώνεται ως εξής:
       
      Περισσότερες πληροφορίες εδώ: https://www.admie.gr/sites/default/files/attached-files/type-file/2025/12/Energy_Report_202511_v1_gr.pdf  
    15. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Υπεγράφη από τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και τον Υπουργό και τον Υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας η Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) για το Πρόγραμμα «Απόλλων».
      Με την υπογραφή της εν λόγω ΚΥΑ, τηρείται η δέσμευση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για επανασχεδιασμό και επανεκκίνηση του προγράμματος «Απόλλων», με γνώμονα τη μείωση του ενεργειακού κόστους για τα ευάλωτα νοικοκυριά, μέσω της αξιοποίησης της πράσινης ενέργειας, με τρόπο που αποφέρει άμεσο όφελος σε όλους τους δικαιούχους του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου Α’. Ταυτόχρονα, υλοποιείται το πρώτο από τα δύο σκέλη του προγράμματος Απόλλων, με διευρυμένη -μάλιστα- περίμετρο δικαιούχων του προγράμματος από την αρχική εκδοχή του, στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Θα ακολουθήσει σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση για την επέκταση του «Απόλλων» (δεύτερο σκέλος) στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α’ και Β’ βαθμού, στους Τοπικούς και Γενικούς Οργανισμούς Εγγείων Βελτιώσεων και στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης και των διαδόχων τους.
      Επιπροσθέτως, το πρόγραμμα προβλέπει την υλοποίηση ειδικών κατά τεχνολογία μειοδοτικών ανταγωνιστικών διαδικασιών για τη χορήγηση λειτουργικής ενίσχυσης σε:
      Αιολικούς σταθμούς συνολικής ισχύος 400 MW, και Φωτοβολταϊκούς σταθμούς με ενσωματωμένη μονάδα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας συνολικής ισχύος 200 MW, Οι ανταγωνιστικές διαδικασίες θα διενεργηθούν από τη ΡΑΑΕΥ το αμέσως επόμενο διάστημα. Η ΚΥΑ καθορίζει, μεταξύ άλλων το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης κάθε ανταγωνιστικής διαδικασίας, το οποίο έχει ως εξής:
      Οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί με μπαταρία πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως 31 Δεκεμβρίου 2027. Οι αιολικοί σταθμοί πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως 30 Σεπτεμβρίου 2028. Σημειώνεται ότι κανένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο δεν μπορεί να επιλεγεί για ποσοστό άνω του 25% της δημοπρατούμενης ισχύος, με στόχο την ενίσχυση του ανταγωνισμού.
      Όπως προβλέπεται στη σχετική ΚΥΑ, βασική προϋπόθεση συμμετοχής στις ανταγωνιστικές διαδικασίες είναι τα έργα να θεωρούνται ώριμα, δηλαδή να διαθέτουν Οριστική Προσφορά Σύνδεσης.
      Στον διαγωνισμό μπορούν να συμμετέχουν και φωτοβολταϊκοί σταθμοί χωρίς μπαταρία, υπό την προϋπόθεση ότι, εφόσον επιλεγούν, θα τροποποιήσουν τις άδειές τους για την προσθήκη μονάδας αποθήκευσης.
    16. Ενέργεια-ΑΠΕ

      GTnews

      Στην προκήρυξη του διαγωνισμού για τα υποβρύχια ηλεκτρικά καλώδια της διασύνδεσης Κορίνθου-Κω προχωρά ο ΑΔΜΗΕ. Το έργο αφορά στη μελέτη, προμήθεια και εγκατάσταση ενός καλωδιακού συστήματος υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος (HVDC), με συνολικό μήκος καλωδίων 1.290 χλμ., αμφίδρομης ροής ισχύος και συνολικής μεταφορικής ικανότητας 1.000 MW.
      Η ηλεκτρική διασύνδεση Κορίνθου–Κω αποτελεί τη δεύτερη υποβρύχια γραμμή  τεχνολογίας HVDC που υλοποιεί ο ΑΔΜΗΕ, μετά τη διασύνδεση Κρήτης-Αττικής, μέσω της οποίας τα Δωδεκάνησα θα ενσωματωθούν στο ηπειρωτικό σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
      Ο προϋπολογισμός για το καλωδιακό τμήμα της διασύνδεσης ανέρχεται σε 1,35 δισ. ευρώ και η ανάθεση του έργου θα πραγματοποιηθεί με κριτήριο την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά.
      Υπενθυμίζεται ότι η διασύνδεση Κορίνθου-Κω θα επιτρέψει, στη συνέχεια, την ενσωμάτωση της Ρόδου και της Καρπάθου στο ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα, μέσω καλωδίων υψηλής τάσης εναλλασσόμενου ρεύματος (HVAC), αναβαθμίζοντας την ασφάλεια ηλεκτροδότησης πολλών ακόμη μικρότερων νησιών των Δωδεκανήσων, τα οποία τροφοδοτούνται εμμέσως από καλώδια μέσης τάσης.
      Η ηλεκτρική διασύνδεση των Δωδεκανήσων θα προσφέρει μεγάλα περιβαλλοντικά οφέλη, λόγω της απόσυρσης των ρυπογόνων πετρελαϊκών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής που λειτουργούν μέχρι σήμερα στα μη διασυνδεδεμένα νησιά, συνεισφέροντας επίσης στη σημαντική ελάφρυνση των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας, που επιμερίζονται σε όλους τους καταναλωτές. 
      Σημειώνεται ότι η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων έχει αξιολογήσει θετικά το έργο και έχει προγραμματιστεί  η υπογραφή  δανειακής σύμβασης για τη συνολική χρηματοδότηση της διασύνδεσης των Δωδεκανήσων στις αρχές του 2026. Παράλληλα, ο ΑΔΜΗΕ έχει υποβάλει αίτημα χρηματοδότησης του έργου μέσω επιχορήγησης  από το Tαμείο Απανθρακοποίησης Νησιών ενώ θα υποβληθεί αίτημα εντός Ιανουαρίου και για επιχορήγηση  από τον Μηχανισμό Δίκαιης Μετάβασης.
    17. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Αντίστροφη μέτρηση έχουμε για τη νέα εκδοχή του προγράμματος «Απόλλων», στο οποίο το επιτελείο του ΥΠΕΝ δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς στόχο έχει να ρίξει άμεσα το κόστος ρεύματος για τους δικαιούχους ΚΟΤ Α.
      Αφού προηγηθούν back to back συναντήσεις, το team του ΥΠΕΝ στόχο έχει τέλη Ιανουαρίου να το «βγάλει στον αέρα», με την υπουργική απόφαση που ξεκλειδώνει την υλοποίηση χαρτοφυλακίου 200 MW από φωτοβολταϊκά και αιολικά με μπαταρίες, να αναμένεται άμεσα.
      Μετά από μήνες ανασχεδιασμού, το «Απόλλων» επιστρέφει στο προσκήνιο ως ένα από τα βασικά εργαλεία του ΥΠΕΝ για να πετύχει κάτι που στο σημερινό περιβάλλον μοιάζει όλο και πιο δύσκολο: να κατεβάσει το ενεργειακό κόστος για τους πιο ευάλωτους, χωρίς να ανοίξει νέα «τρύπα» στους λογαριασμούς ή να φορτώσει επιπλέον βάρη στο σύνολο των καταναλωτών.
      Στο επίκεντρο της πρώτης φάσης μπαίνουν οι δικαιούχοι ΚΟΤ Α, δηλαδή η κατηγορία που χρειάζεται άμεση προστασία από τις διακυμάνσεις της αγοράς. Η μέχρι σήμερα στήριξη των δικαιούχων Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου –και των τριών κατηγοριών– γίνεται μέσω των ΥΚΩ, μιας ρυθμιζόμενης χρέωσης που πληρώνεται από όλους. Ειδικά για το ΚΟΤ Α, η έκπτωση διαμορφώνεται σε 7,5 λεπτά/κιλοβατώρα, ένα «μαξιλάρι» που όμως έχει κόστος και, όπως φαίνεται, το ΥΠΕΝ επιδιώκει να το στηρίξει με πιο «πράσινη» και πιο αυτοχρηματοδοτούμενη βάση.
      Γιατί χρειάστηκε επανεκκίνηση: Το «κενό» μετά το RRF
      Η νέα αρχιτεκτονική κρίθηκε αναγκαία μετά την απένταξη του προγράμματος από το Ταμείο Ανάκαμψης, εξέλιξη που –όπως έχει γίνει γνωστό– σήμαινε απώλεια ενός πακέτου χρηματοδότησης που θα στήριζε την πρώτη φάση. Το υπουργείο επιμένει ότι δεν πρόκειται για εγκατάλειψη στόχου, αλλά για αναγνώριση ότι, με τα τεχνικά και χρονικά δεδομένα, δεν «έβγαινε» η έγκαιρη ολοκλήρωση εντός των δεσμευτικών ορίων του RRF.
      Το μήνυμα αυτό επανέλαβε και στη Βουλή ο υπουργός ΠΕΝ, Σταύρος Παπασταύρου, ξεκαθαρίζοντας ότι το πρόγραμμα επιστρέφει με «βελτιωμένο πλαίσιο» και εναλλακτική χρηματοδότηση, ώστε να παραμείνει ζωντανός ο κεντρικός στόχος: η στήριξη των ενεργειακά ευάλωτων.
      Το νέο μοντέλο: Διαγωνισμός, χαμηλές «ταρίφες» και επιστροφή υπερεσόδων
      Το βασικό στοιχείο που αλλάζει το παιχνίδι είναι ο τρόπος επιλογής των έργων. Αντί για ένα σχήμα που θα στηρίζεται σε επιδότηση εγκατάστασης ή σε μηχανισμό συμψηφισμού, η νέα εκδοχή «ποντάρει» στην αγορά. Οι σταθμοί ΑΠΕ θα προκριθούν μέσα από μειοδοτικό διαγωνισμό της ΡΑΑΕΥ, με κριτήριο ποιος δέχεται το μικρότερο εγγυημένο έσοδο (την «ταρίφα»).
      Εδώ, το ΥΠΕΝ υπολογίζει σε έναν κρίσιμο παράγοντα: υπάρχει μεγάλη «δεξαμενή» ώριμων έργων που περιμένουν να βγουν στην πρίζα. Αυτό, λένε άνθρωποι που παρακολουθούν τις διεργασίες, μπορεί να φέρει έντονο ανταγωνισμό και να πιέσει τις ταρίφες χαμηλά. Όσο χαμηλότερη η ταρίφα, τόσο μεγαλύτερη η πιθανότητα οι μονάδες –όταν συμμετέχουν στην αγορά– να καταγράφουν έσοδα πάνω από το εγγυημένο επίπεδο.
      Και εκεί «κουμπώνει» το δεύτερο σκέλος του σχεδιασμού. Λόγω των συμβάσεων λειτουργικής ενίσχυσης, τα υπερέσοδα δεν μένουν στους παραγωγούς, αλλά επιστρέφουν στο σύστημα, στον ΕΛΑΠΕ. Το πλάνο προβλέπει ότι στον Ειδικό Λογαριασμό ΑΠΕ θα δημιουργηθεί ένα ειδικό αποθεματικό, το οποίο θα «γεμίζει» από αυτές τις επιστροφές και θα χρησιμοποιείται για να χρηματοδοτεί τις εκπτώσεις στους δικαιούχους ΚΟΤ Α.
      Τι αλλάζει σε σχέση με το παλιό σενάριο: όχι net-billing για κάλυψη κατανάλωσης
      Σε αντίθεση με την προηγούμενη εκδοχή, η νέα φόρμουλα δεν «χτίζεται» πάνω στην ιδέα να καλυφθεί η κατανάλωση των ευάλωτων μέσω ενεργειακού συμψηφισμού (net-billing) και υψηλού ταυτοχρονισμού με «πράσινες» κιλοβατώρες. Με απλά λόγια, δεν επιχειρείται να συνδεθεί απευθείας η παραγωγή των έργων με την κατανάλωση των νοικοκυριών, αλλά να δημιουργηθεί μια σταθερή ροή εσόδων που θα μετατρέπεται σε έκπτωση.
      Το μεγάλο ερώτημα, βέβαια, είναι αν η νέα αρχιτεκτονική θα μπορέσει να «πιάσει» τον πήχη των πολύ χαμηλών τιμών που συζητούνταν στο παλιό πλάνο (ενδεικτικά, στόχοι της τάξης των 3–3,5 λεπτών/κιλοβατώρα). Εδώ, η απάντηση θα κριθεί από δύο μεταβλητές: πόσο χαμηλά θα πέσουν οι ταρίφες στον διαγωνισμό και πόσο ισχυρή θα είναι η ροή υπερεσόδων προς τον ΕΛΑΠΕ σε βάθος χρόνου.
      Και η δεύτερη φάση: Περιφέρειες, Δήμοι και ΤΟΕΒ σε νέο μοντέλο
      Παράλληλα, στο ΥΠΕΝ «τρέχει» και η δεύτερη φάση του «Απόλλων», που αφορά Περιφέρειες, Δήμους και ΓΟΕΒ-ΤΟΕΒ. Εκεί, οι πληροφορίες συγκλίνουν ότι θα υπάρξουν επίσης αλλαγές, με το υπουργείο να αναζητά χρηματοδοτικά εργαλεία και ένα πιο λειτουργικό οικονομικό μοντέλο, όπως άφησε να εννοηθεί και ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος στη Βουλή. Στόχος, όπως έχει ειπωθεί, είναι να «κουμπώσουν» σωστά οι καταναλώσεις με το μέγεθος του έργου, ώστε η λύση να είναι εφαρμόσιμη και όχι απλώς ελκυστική στα χαρτιά.
      Το μόνο βέβαιο είναι ότι, αν το ΥΠΕΝ θέλει να εμφανίσει γρήγορα αποτέλεσμα στο πεδίο της κοινωνικής πολιτικής για το ρεύμα, το «Απόλλων» είναι ένα από τα λίγα εργαλεία που μπορούν να παράγουν μόνιμη «ανάσα» και όχι πρόσκαιρες ενισχύσεις. Και γι’ αυτό, η υπουργική απόφαση που αναμένεται άμεσα αποκτά χαρακτήρα «εκκίνησης» — όχι μόνο ενός διαγωνισμού, αλλά μιας νέας λογικής για το πώς η πράσινη παραγωγή μπορεί να μεταφραστεί σε κοινωνικό όφελος.
    18. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Αν το 2025 έπρεπε να έχει έναν πρωταγωνιστή, αυτός σίγουρα θα ήταν ο τομέας της ενέργειας. Ήταν η χρονιά που η ελληνική αγορά εγκατέλειψε οριστικά την απομόνωση και την εσωστρέφεια και εξελίχθηκε σε βασικό κρίκο της ευρωπαϊκής και διατλαντικής ενεργειακής αρχιτεκτονικής, με επενδύσεις, συμφωνίες και στρατηγικές αποφάσεις που άλλαξαν τις ισορροπίες.
      Η ενεργειακή «φαρέτρα» της Ελλάδας κατέγραψε το τελευταίο διάστημα επιτυχίες και ανακατατάξεις, αλλά και την προσπάθεια των βασικών παικτών της αγοράς να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της εποχής μέσα από νέες στρατηγικές, εξαγορές και επενδυτικά σχέδια. Ο ρεαλισμός αναδείχθηκε σε καθοριστικό παράγοντα, επιβεβαιώνοντας ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να είναι μονοδιάστατα «πράσινη», αλλά απαιτεί ισορροπίες, ευελιξία και προσαρμογή στις πραγματικές συνθήκες της αγοράς και του συστήματος.
      Νέα πολιτική ηγεσία και στροφή στον ρεαλισμό
      Το 2025 σημαδεύτηκε από εκτεταμένες αλλαγές, τεχνικές και επιχειρηματικές, αλλά πρωτίστως θεσμικές. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας πέρασε σε νέα πολιτική ηγεσία, με τον Σταύρος Παπασταύρου να αναλαμβάνει τη σκυτάλη από τον Θόδωρος Σκυλακάκης. Παράλληλα, ο Νίκος Τσάφος διαδέχθηκε την Αλεξάνδρα Σδούκου στη θέση του υφυπουργού Ενέργειας, ενώ στη θέση της Γενικής Γραμματέως Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών ανέλαβε η Δέσποινα Παληαρούτα, παίρνοντας τα ηνία από τον Αριστοτέλης Αϊβαλιώτης. Η νέα σύνθεση της πολιτικής ηγεσίας έδωσε από την πρώτη στιγμή το στίγμα μιας διαφορετικής προσέγγισης, με έμφαση στον ρεαλισμό και την επαναξιολόγηση κρίσιμων ενεργειακών επιλογών.
      Υδρογονάνθρακες σε πρώτο πλάνο
      Η νέα προσέγγιση αποτυπώθηκε στο γεγονός πως σαράντα χρόνια μετά την τελευταία υπεράκτια γεώτρηση στα ελληνικά νερά, η χώρα ετοιμάζεται να επιστρέψει στον ενεργειακό της βυθό. O «μαραθώνιος» των υδρογονανθράκων ξεκίνησε, αλλά η διαδρομή από τις υπογραφές μέχρι τη φλόγα της παραγωγής είναι γεμάτη αυστηρά χρονοδιαγράμματα. Κομβικό σημείο αυτής της εξέλιξης αποτελεί η στρατηγική σύμπραξη της ExxonMobil με τις Energean και HELLENiQ ENERGY στο «Μπλοκ 2». Η δυναμική αυτή ενισχύεται και από το γεγονός πως μέσα στο 2025 προκηρύχθηκαν τέσσερις νέες θαλάσσιες περιοχές –«A2», «Νότια της Πελοποννήσου», «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2»– υπερδιπλασιάζοντας το εθνικό χαρτοφυλάκιο παραχωρήσεων.
      Η εξέλιξη αυτή προσέλκυσε το ενδιαφέρον της Chevron, ενός επενδυτών διεθνούς βεληνεκούς. Η Chevron φιγουράρει πλέον στην κορυφή των ενεργών παραχωρησιούχων στην Ελλάδα. Με τρεις περιοχές υπό την ομπρέλα της– μία νοτίως της Πελοποννήσου, για την οποία υπέβαλε εκδήλωση ενδιαφέροντος τον Ιανουάριο του 2025, και δύο επιπλέον νοτίως της Κρήτης – η αμερικανική εταιρεία στοχεύει σε συνολική έκταση άνω των 46.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Η προσθήκη του μπλοκ «Α2» νοτίως της Πελοποννήσου, καθιστά τη Chevron τον μεγαλύτερο διεκδικητή ερευνητικών περιοχών στην Ελλάδα.
      Η συγκυρία είναι ευνοϊκή, καθώς στο νέο ενεργειακό αφήγημα η ενέργεια συνδέεται πλέον άρρηκτα με τη γεωπολιτική. Η στροφή αρκετών κυβερνήσεων προς το αναδυόμενο ενεργειακό δόγμα της Ουάσιγκτον –το «drill baby drill» της διοίκησης Τραμπ– λειτουργεί ως καταλύτης για την αναθεώρηση στρατηγικών από κοινού με την κατάρτιση οδικού χάρτη για την πλήρη απεξάρτηση της ΕΕ από τα ρωσικά καύσιμα έως το τέλος του 2027.
      Νέος πρωταγωνιστής το LNG
      Μέσα σε αυτό το πλαίσιο αναδύθηκε και η δυναμική αγορά του LNG. Επί της ουσίας, το 2025, καταγράφεται ως η χρονιά κατά την οποία «κλείδωσε» το πρώτο μεγάλο LNG deal, έδωσε εμπορική υπόσταση στον Κάθετο Διάδρομο και έθεσε τις βάσεις για την ανάδειξη της Ελλάδας σε κεντρικό κόμβο αμερικανικού LNG προς την Κεντρική, Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη.
      Η σύμπραξη των AKTOR και ΔΕΠΑ Εμπορίας στην κοινή εταιρεία Atlantic-SEE LNG Trade ήταν το όχημα που «εξασφάλισε» μαζί με την αμερικανική Venture Global το πρώτο μακροχρόνιο συμβόλαιο LNG στην περιοχή, με τις υπογραφές του επικεφαλής του Ομίλου AKTOR Αλέξανδρος Εξάρχου και του Διευθύνοντος Συμβούλου της ΔΕΠΑ Εμπορίας Κώστας Ξιφαράς.
      Η εν λόγω συμφωνία λειτούργησε ως καταλύτης και άνοιξε τον δρόμο για νέες αντίστοιχες συμφωνίες και έθεσε τις βάσεις για την ενεργοποίηση επενδύσεων σε υποδομές φυσικού αερίου –τερματικά LNG και αύξηση δυναμικότητας αγωγών– που αποτελούν προϋπόθεση για τη διοχέτευση μεγάλων ποσοτήτων αμερικανικού LNG με πύλη εισόδου την Ελλάδα.
      Σε αυτό το περιβάλλον, καταγράφεται και μία ακόμη θετική εξέλιξη για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, καθώς με εξωδικαστική συμφωνία –στο παρά πέντε της διεθνούς διαιτησίας– έκλεισε οριστικά η πολυετής διαμάχη της ΔΕΠΑ Εμπορίας με τη Gazprom, διασφαλίζοντας τη συνέχιση της προμήθειας ρωσικού φυσικού αερίου σε ανταγωνιστικότερες τιμές και αποτρέποντας σοβαρούς κινδύνους για την αγορά.
      Το 2025 πάντως εκτός από τα deals στο LNG, ο Όμιλος AKTOR έκανε ιδιαίτερα αισθητή την παρουσία του και στην ενέργεια, ενισχύοντας αποφασιστικά έναν νέο στρατηγικό πυλώνα πέραν των κατασκευών και των παραχωρήσεων. Η ενέργεια πέρασε στο επίκεντρο του επιχειρηματικού σχεδιασμού, με τον Όμιλο να ανακοινώνει επενδύσεις ύψους 1,4 δισ. ευρώ σε έργα ΑΠΕ συνολικής ισχύος 1,3 GW έως το 2028. Σύμφωνα με το επιχειρηματικό σχέδιο της πενταετίας 2025–2030, ο ενεργειακός τομέας αναμένεται να αποφέρει πωλήσεις περίπου 167 εκατ. ευρώ και EBITDA της τάξης των 135 εκατ. ευρώ έως το 2030. Ο επικεφαλής του Ομίλου, Αλέξανδρος Εξάρχου, έχει καταστήσει σαφές ότι ο συγκεκριμένος τομέας θα αποτελέσει βασική προτεραιότητα, σηματοδοτώντας τη στρατηγική στροφή της AKTOR σε ένα πιο πολυδιάστατο και ενεργειακά προσανατολισμένο μοντέλο ανάπτυξης.
      Οι μεγάλοι παίκτες επαναχαράσσουν στρατηγικές
      Και ενώ ο AKTOR διαμόρφωσε το 2025 νέες ισορροπίες, το σύνολο των παικτών της αγοράς άφησε το δικό του αποτύπωμα, διαμορφώνοντας μια διαφορετική δυναμική στην ενεργειακή «πίστα» και αναδεικνύοντας ένα τοπίο αυξημένου ανταγωνισμού και ανακατατάξεων.
      Το 2025 αποτέλεσε χρονιά-ορόσημο και για τη ΔΕΗ, με τη διοίκηση να παρουσιάζει ένα επικαιροποιημένο στρατηγικό αφήγημα που «κουμπώνει» πάνω στον επιτυχημένο μετασχηματισμό της περιόδου 2021–2024. Ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος Γιώργος Στάσσης έθεσε τις βάσεις για το επόμενο αναπτυξιακό άλμα, με στόχο EBITDA 2,9 δισ. ευρώ έως το 2028 και επενδύσεις 10,1 δισ. ευρώ, δίνοντας σαφές εξωστρεφές στίγμα.
      Η στρατηγική της ΔΕΗ εστιάζει στο τέλος της λιγνιτικής εποχής έως το 2026, στη μαζική ανάπτυξη ΑΠΕ και αποθήκευσης, στην ενίσχυση της ευέλικτης παραγωγής με φυσικό αέριο, στην περιφερειακή επέκταση στον βαλκανικό ενεργειακό διάδρομο και στην είσοδο σε νέους τομείς, όπως οι τηλεπικοινωνίες και τα data centers. Με καθετοποιημένο μοντέλο, διεθνοποίηση και έμφαση στις ψηφιακές τεχνολογίες, η ΔΕΗ το 2025 επιβεβαίωσε ότι περνά σε μια νέα φάση, διεκδικώντας ρόλο powertech πρωταθλήτριας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
      Το 2025 αποτέλεσε χρονιά στρατηγικής καμπής και για τη Metlen, η οποία επιβεβαίωσε τον διεθνή της μετασχηματισμό σε πολλαπλά επίπεδα. Με την εισαγωγή της στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου τον Αύγουστο και την ένταξή της στον δείκτη FTSE 100, η εταιρεία αναβάθμισε θεαματικά το διεθνές της αποτύπωμα, σε μια περίοδο που το City έχανε μεγάλα ονόματα. Παράλληλα, ο Εκτελεστικός Πρόεδρος Ευάγγελος Μυτιληναίος παρουσίασε τον τρίτο εταιρικό μετασχηματισμό (Big Three), αναδιαρθρώνοντας ριζικά τους τομείς ενέργειας και μετάλλων, με στόχο EBITDA 2 δισ. ευρώ σε ορίζοντα 3–5 ετών.
      Η Metlen το 2025 βρέθηκε στο επίκεντρο των γεωπολιτικών εξελίξεων, με έντονο αμερικανικό ενδιαφέρον για την παραγωγή γαλλίου – κρίσιμη πρώτη ύλη για την ενεργειακή μετάβαση και έθεσε τις βάσεις για περαιτέρω ανάπτυξη σε κρίσιμες πρώτες ύλες, άμυνα, ενέργεια και υποδομές. Σε ένα έτος πυκνών εξελίξεων, η Metlen επιβεβαίωσε ότι μετατρέπεται από ελληνικό βιομηχανικό πρωταθλητή σε πολυδιάστατο διεθνή όμιλο με ρόλο στον νέο ευρωπαϊκό και γεωπολιτικό χάρτη. O κύκλος αναδιάρθρωσης και συγκέντρωσης που στιγμάτισε την αγορά ηλεκτρισμού το 2025.
      Η HELLENiQ ENERGY έδωσε νέο στίγμα στον μετασχηματισμό της, περνώντας σε «νέα σελίδα» στον ηλεκτρισμό και το φυσικό αέριο μέσω του rebranding της πρώην Elpedison σε Enerwave, μετά την πλήρη εξαγορά του ποσοστού της ιταλικής Edison. H Enerwave επιδιώκει να διπλασιάσει το μερίδιο της στο ρεύμα από 6% σήμερα στο 12%, να διπλασιάσει την εγκατεστημένη ισχύ της ηλεκτροπαραγωγής από 1,3 GW (σε ΑΠΕ και θερμικές μονάδες) σε 2,6 GW αλλά και να επεκταθεί και στο εξωτερικό.
      Συγχωνεύσεις και προκλήσεις
      Κομβικό ρόλο στο νέο αυτό τοπίο διαδραματίζει η στρατηγική συμμαχία ΗΡΩΝ–NRG, που ανακοινώθηκε τον περασμένο Ιούλιο και αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του πρώτου τριμήνου του 2026. Το νέο σχήμα (UtilityCo) θα συγκεντρώνει μερίδιο περίπου 17% στην προμήθεια, με περίπου 500.000 πελάτες και θερμοηλεκτρικό χαρτοφυλάκιο 1,5 GW ευέλικτων μονάδων, κρίσιμων για την εξισορρόπηση του συστήματος σε περιβάλλον αυξημένης διείσδυσης ΑΠΕ.
      Η χρόνια είχε όμως και εξαγορές. Η ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ πέρασε σε νέα εποχή, καθώς με την ολοκλήρωση της εξαγοράς του 100% από τη Masdar ενσωματώνεται σε έναν από τους ισχυρότερους διεθνείς παίκτες των ΑΠΕ, αποκτώντας ισχυρό κεφαλαιακό υπόβαθρο για την επιτάχυνση των επενδύσεών της σε Ελλάδα και Ευρώπη. Στο ίδιο μήκος κύματος αναδιάταξης του επιχειρηματικού χάρτη, η Motor Oil ολοκλήρωσε την εξαγορά του 94,44% της ΗΛΕΚΤΩΡ από την ΕΛΛΑΚΤΩΡ, ενισχύοντας αποφασιστικά την παρουσία της στην κυκλική οικονομία και δημιουργώντας έναν ισχυρό περιφερειακό πόλο σε διαχείριση απορριμμάτων, ανάκτηση υλικών και παραγωγή ενέργειας από απόβλητα.
      Στο ίδιο πλαίσιο κομβικών εξελίξεων για το ελληνικό ενεργειακό σύστημα, ολοκληρώθηκε και τέθηκε σε κανονική λειτουργία η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτη – Αττική, υπό την ευθύνη του ΑΔΜΗΕ μέσω της Ariadne Interconnection, σηματοδοτώντας την οριστική άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κρήτης και την ενσωμάτωσή της στο Εθνικό Ηλεκτρικό Σύστημα με όρους ασφάλειας, βιωσιμότητας και μακροχρόνιου οικονομικού οφέλους.
      Ωστόσο, η χρονιά δεν έκλεισε χωρίς σκιές. Οι αποχωρήσεις ξένων επενδυτών, όπως της EDPR και της ABO Wind, ανέδειξαν ένα σαφές μελανό σημείο για την ελληνική αγορά ΑΠΕ: τη σταδιακή φθορά της επενδυτικής εμπιστοσύνης σε ένα περιβάλλον αυξημένης ρυθμιστικής και θεσμικής αβεβαιότητας. Πρόκειται για ένα προειδοποιητικό σήμα που, αν δεν αντιμετωπιστεί με έγκαιρες και δομικές παρεμβάσεις, κινδυνεύει να ανακόψει τη δυναμική της ενεργειακής μετάβασης και να συρρικνώσει τον υγιή ανταγωνισμό τα επόμενα χρόνια.
    19. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      1,747 ενεργειακές κοινότητες, αλλά μόλις 18 νέες αιτήσεις έργων σε 6 μήνες.
      Η Κεντρική Μακεδονία «πρωταθλήτρια» σε ηλεκτρισμένη ισχύ, ενώ στη Δυτική Μακεδονία για κάθε 1 MW που συνδέεται, 3.6 MW ακυρώνονται. Έσπασε το «φράγμα» του 1 GW στην αυτοπαραγωγή, ωστόσο από την υπουργική απόφαση για το net billing (Οκτώβριος 2024) ως τον Σεπτέμβριο 2025, μόλις 16.5 ΜW έργων συνδέθηκαν με τους νέους μηχανισμούς.  
      Οι ενεργειακές κοινότητες και η αυτοπαραγωγή αποτελούν τα κυριότερα θεσμικά εργαλεία για την ενεργή και ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών στην ενεργειακή μετάβαση. Η 8η ανασκόπηση του Green Tank αναλύει τα πιο πρόσφατα δεδομένα του ΓΕΜΗ και του ΔΕΔΔΗΕ και καταγράφει τις κυριότερες εξελίξεις στο θεσμικό πλαίσιο και τον κοινοβουλευτικό έλεγχο.
      Τα βασικότερα ευρήματα της ανάλυσης συνοψίζονται ως εξής:
      Ενεργειακές κοινότητες
      Μικρή μεταβολή στο πλήθος των ενεργειακών κοινοτήτων: Στις 1,747 ανέρχονται πλέον οι ενεργειακές κοινότητες όλων των νομικών μορφών στην Ελλάδα. Μείωση κατά 6 στο πλήθος των δύο νεότερων νομικών μορφών που θεσπίστηκαν με τον ν. 5037/2023 (-7 στις ΚΑΕ και + 1 στις ΕΚΠ) συγκριτικά με την κατάσταση τον Απρίλιο 2025. «Πάγωμα» στις αιτήσεις νέων έργων: Μόλις 18 νέες αιτήσεις έργων ενεργειακών κοινοτήτων από τον Μάρτιο 2025 και 76 από τον Ιανουάριο 2024, οι 62 εκ των οποίων για έργα αυτοπαραγωγής. Μικρή πρόοδος στην ηλέκτριση έργων: Στα 1,465 MW έφτασε η ισχύς των έργων ενεργειακών κοινοτήτων που είναι σε λειτουργία (30% των συνολικών αιτήσεων), από 1,397.5 MW τον Μάρτιο 2025. Περισσότερη από τη μισή νέα ισχύ που συνδέθηκε αφορά έργα αυτοπαραγωγής, με την ηλεκτρισμένη ισχύ τους να ανέρχεται σε 101.4 MW. Η ισχύς των ακυρωμένων έργων αυξήθηκε πολύ περισσότερο: Έφτασε τα 2,482.6 MW (50.8% των συνολικών αιτήσεων), μια αύξηση κατά 352 ΜW σε σχέση με την κατάσταση τον Μάρτιο 2025. Πρωταθλήτρια η Κεντρική Μακεδονία: Έχει τις περισσότερες ενεργειακές κοινότητες (297) και τη μεγαλύτερη ισχύ ηλεκτρισμένων (354.5 MW) αλλά και ακυρωμένων έργων (682.6 MW). Tα 2 αρνητικά ρεκόρ της Δυτικής Μακεδονίας: Για κάθε 1 MW που ηλεκτρίζεται περίπου 3.6 ΜW ακυρώνονται, ενώ το 88.7% της ακυρωμένης ισχύος αφορά έργα που προηγουμένως είχαν λάβει γνωστοποίηση αδυναμίας σύνδεσης από τον ΔΕΔΔΗΕ. Αυτοπαραγωγή
      Έσπασε το «φράγμα» του 1 GW: Στα 1,072.6 MW η συνολική ισχύς έργων αυτοπαραγωγής σε λειτουργία, αυξημένη κατά 135 MW σε σχέση με τον Μάρτιο 2025. Επιβράδυνση: 4,728 νέες αιτήσεις έργων αυτοπαραγωγής στο εννεάμηνο του 2025, ενώ την ίδια περίοδο του 2024 είχαν κατατεθεί σχεδόν τριπλάσιες (12,901). Αργή η μετάβαση από το net metering στο net billing: Το 90% της ισχύος αιτήσεων νέων έργων αυτοπαραγωγής από τη θέσπιση των νέων μηχανισμών (2/10/2024) ως τον Σεπτέμβριο 2025 αφορούν έργα ταυτοχρονισμένου και εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού. Ωστόσο, η ισχύς των ηλεκτρισμένων έργων με τους νέους μηχανισμούς είναι μόνο 2 MW (7.7% της συνολικής ισχύος αυτοπαραγωγής), ενώ μόλις 16.5 ΜW από αυτά αφορούν αιτήσεις που έγιναν μετά την εφαρμοστική ΚΥΑ (2/10/2024). Επιλέξιμα για χρηματοδότηση έργα στις περιοχές μετάβασης: Στις περιοχές που είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης 2021-2027 υπάρχουν 25 MW εκκρεμών έργων εικονικού ενεργειακού και εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού με σύμβαση σύνδεσης, και άλλα 16.95 MW λιγότερο «ώριμων» έργων με τους ίδιους μηχανισμούς. Σε αναζήτηση επιπλέον ηλεκτρικού χώρου για αυτοπαραγωγή: Το άθροισμα της ισχύος των εκκρεμών έργων αυτοπαραγωγής και αυτής των ηλεκτρισμένων έργων αγγίζει τα 1,844 MW, πλησιάζοντας έτσι τα 2 GW που είναι ο ηλεκτρικός χώρος για έργα αυτοπαραγωγής, ο οποίος προβλέπεται από τον ν.5037/2023. «Τα στοιχεία δείχνουν καθαρά ότι η μετάβαση από το net metering στο net billing επιβράδυνε σημαντικά τις αιτήσεις έργων αυτοπαραγωγής, ειδικά από ενεργειακές κοινότητες. Η Πολιτεία καλείται να αναστρέψει αυτή την αρνητική δυναμική, που περιορίζει την ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών στην ενεργειακή μετάβαση, αυξάνοντας τον διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο στα 3 GW και κατευθύνοντας εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους –όπως το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα– στη στήριξη της αυτοπαραγωγής και των ενεργειακών κοινοτήτων.», δήλωσε ο Νίκος Μάντζαρης, αναλυτής πολιτικής του Green Tank.
      Σημειώσεις για τους/τις συντάκτες/συντάκτριες:
      Για το πλήθος των ενεργειακών κοινοτήτων έχουν χρησιμοποιηθεί τα δεδομένα του ΓΕΜΗ έως τον Νοέμβριο 2025, ενώ για όλα τα υπόλοιπα μεγέθη χρησιμοποιούνται τα δεδομένα του ΔΕΔΔΗΕ μέχρι και τον Σεπτέμβριο 2025. Μπορείτε να διαβάσετε την πλήρη ανασκόπηση με τίτλο «Ενεργειακές κοινότητες & αυτοπαραγωγή στην Ελλάδα #8» εδώ.
    20. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Η IGSC, που δημιουργήθηκε από τη Διεθνή Γεωθερμική Ένωση (IGA), αποτελείται αρχικά από 30 κορυφαίους ειδικούς από 15 χώρες. Στόχος της είναι η ανάπτυξη και προώθηση ενιαίων διεθνών γεωθερμικών προτύπων, η επιτάχυνση της τεχνολογικής εφαρμογής και η υποστήριξη της υγιούς και βιώσιμης ανάπτυξης της παγκόσμιας γεωθερμικής βιομηχανίας.
      Η Διεθνής Επιτροπή Γεωθερμικών Προτύπων (International Geothermal Standard Committee – IGSC) ιδρύθηκε επίσημα στις 26 Νοεμβρίου στο Πεκίνο, με τη μόνιμη Γραμματεία της να φιλοξενείται από την China Petroleum and Chemical Corp (Sinopec).
      Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα προς την παγκόσμια τυποποίηση της γεωθερμικής ενέργειας.
       
      Η IGSC, που δημιουργήθηκε από τη Διεθνή Γεωθερμική Ένωση (IGA), αποτελείται αρχικά από 30 κορυφαίους ειδικούς από 15 χώρες.
      Στόχος της είναι η ανάπτυξη και προώθηση ενιαίων διεθνών γεωθερμικών προτύπων, η επιτάχυνση της τεχνολογικής εφαρμογής και η υποστήριξη της υγιούς και βιώσιμης ανάπτυξης της παγκόσμιας γεωθερμικής βιομηχανίας.
       
      Ο Νίου Σουάνγουεν, ανώτερος αντιπρόεδρος της Sinopec, δήλωσε ότι, καθώς ο κόσμος βιώνει μια μεγάλη ενεργειακή μετάβαση, η γεωθερμική ενέργεια εξελίσσεται σε στρατηγικό στοιχείο των μελλοντικών ενεργειακών λύσεων. Όπως σημείωσε, ενιαία και αμοιβαία αναγνωρισμένα πρότυπα είναι απαραίτητα για τη μείωση των εμποδίων στη διεθνή συνεργασία, την ενίσχυση της μεταφοράς τεχνολογίας και την εξασφάλιση μιας ανθεκτικής παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας στο γεωθερμικό πεδίο. Τόνισε ακόμη ότι η Sinopec στηρίζει πλήρως την IGSC, με στόχο τη μετατροπή της διεθνούς συναίνεσης σε πρακτικά και αποτελεσματικά πρότυπα.
       
      Κατά τη συνάντηση, τα μέλη ενέκριναν ομόφωνα τις Διαδικασίες Ανάπτυξης Προτύπων της IGSC και το Πρόγραμμα Εργασιών 2025–2027.
      Η επιτροπή σχεδιάζει να αναπτύξει ένα ολοκληρωμένο σύστημα προτύπων που θα καλύπτει ολόκληρη την αλυσίδα της γεωθερμικής βιομηχανίας: τηλεθέρμανση, γεωτρήσεις και ολοκλήρωση, παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, μηχανική ταμιευτήρων, έρευνα πόρων και συστήματα αβαθούς γεωθερμίας — με έμφαση σε διαδικασίες, μεθόδους, εξοπλισμό και υλικά.
       
      Ο Μπιάρνι Πάλσον, πρόεδρος της IGA, σημείωσε ότι η ίδρυση της IGSC μετατρέπει μια μακροχρόνια βιομηχανική επιδίωξη σε άμεση δράση. Με τη σύμπραξη διεθνούς τεχνογνωσίας σε ανοιχτό και συμμετοχικό πλαίσιο, θα δημιουργηθούν αυθεντικά διεθνή πρότυπα και κατευθυντήριες γραμμές, προσφέροντας ισχυρή βάση για μεγάλης κλίμακας και αποδοτική γεωθερμική ανάπτυξη και συμβάλλοντας ουσιαστικά στους κλιματικούς στόχους.
       
      Η Sinopec, ο μεγαλύτερος αναπτύκτης και διαχειριστής μεσο- και βαθιάς γεωθερμικής ενέργειας στην Κίνα, έχει συμβάλει σε πάνω από το 50% των γεωθερμικών προτύπων της χώρας και ηγήθηκε του πρώτου διεθνούς προτύπου της IGA στην Κίνα. Το καινοτόμο έργο γεωθερμικής τηλεθέρμανσης «πόλη χωρίς καπνό» στην κομητεία Σιονγκσιάν, επαρχία Χεμπέι, έχει συμπεριληφθεί στον διεθνή κατάλογο προώθησης του IRENA.
    21. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Εκταμίευση επιπλέον 1,8 δις ευρώ για νέες επενδύσεις σε 13 χώρες με το σύνολο της φετινής χρονιάς να ανέρχεται σε 5,46 δις ευρώ και τον αριθμό επενδύσεων σε όλα τα δικαιούχα κράτη μέλη σε 79 - Ποιοι θα λάβουν χρηματοδοτήσεις
      Έξι ελληνικά έργα μεταξύ των οποίων η αναβάθμιση του δικτύου ηλεκτρισμού μέσω έξυπνων συστημάτων χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού (Modernisation Fund) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο χθες ανακοίνωσε την εκταμίευση επιπλέον 1,8 δις ευρώ για νέες επενδύσεις σε 13 χώρες.
      Το Ταμείο χρηματοδοτείται από έσοδα του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (EU ETS) και υποστηρίζει τον εκσυγχρονισμό των ενεργειακών συστημάτων στην ΕΕ, έργα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης και μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (GHG) στους τομείς της ενέργειας, της βιομηχανίας και των μεταφορών.
      Δικαιούχοι των πόρων του Ταμείου είναι 13 χώρες της ΕΕ με κατά κεφαλήν ΑΕΠ κάτω από το 75% του μέσου όρου της Ένωσης κατά τα έτη 2016 έως 2018. Τα κράτη μέλη που θα λάβουν τις χρηματοδοτήσεις είναι η Βουλγαρία, η Κροατία, η Τσεχία, η Εσθονία, η Ουγγαρία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Πολωνία, η Ρουμανία και η Σλοβακία, καθώς και η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Σλοβενία, οι οποίες κατέστησαν επιλέξιμες για στήριξη από τον Ιανουάριο του 2024, βάσει της αναθεωρημένης οδηγίας για το Σύστημα Εμπορίας Ρύπων.
      Χθες ανακοινώθηκε η δεύτερη εκταμίευση του Ταμείου Εκσυγχρονισμού για το 2025, η οποία προστίθεται στα 3,66 δις ευρώ που είχαν εκταμιευτεί τον Ιούλιο για 34 επενδύσεις, ανεβάζοντας το σύνολο των εκταμιεύσεων τη φετινής χρονιάς σε 5,46 δις ευρώ και τον συνολικό αριθμό επενδύσεων σε όλα τα δικαιούχα κράτη μέλη σε 79.
      Συγκεκριμένα εφέτος πραγματοποιήθηκαν εκταμιεύσεις για την Ελλάδα (163 εκατ. ευρώ), τη Βουλγαρία (50 εκατ. ευρώ), την Κροατία (224 εκατ. ευρώ), την Τσεχία (1,78 δις ευρώ), την Εσθονία (111 εκατ. ευρώ), την Ουγγαρία (279 εκατ. ευρώ), τη Λετονία (40 εκατ. ευρώ), τη Λιθουανία (42 εκατ. ευρώ), την Πολωνία (1,44 δις ευρώ), την Πορτογαλία (15 εκατ. ευρώ), τη Ρουμανία (1,24 δις ευρώ), τη Σλοβακία (26 εκατ. ευρώ) και τη Σλοβενία (47 εκατ. ευρώ).
      Υπενθυμίζεται ότι για το 2024 η Ελλάδα είχε λάβει από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού 113,6 εκατ. ευρώ. Από το 2021 ως σήμερα, το Ταμείο έχει διαθέσει συνολικά περισσότερα από 20 δις. ευρώ για 294 επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια.
      Τα έργα που μπαίνουν στο Modernisation Fund
      Τα ελληνικά έργα που περιλαμβάνονται στη λίστα προτεραιότητας του Modernisation Fund είναι:
      • Η αντικατάσταση αστικών πετρελαιοκίνητων λεωφορείων με 50 λεωφορεία που θα κινούνται με πράσινο υδρογόνο στην Αθήνα
      • Η αντικατάσταση 50 αστικών πετρελαιοκίνητων λεωφορείων με νέα ηλεκτρικά λεωφορεία στην Αθήνα.
      • Μέτρα ενίσχυσης της ενεργειακής απόδοσης στα δημόσια κτίρια μέσω Σύμβασης Ενεργειακής Απόδοσης (ΕPC), με πρώτη πιλοτική εφαρμογή σε δημοτικές/περιφερειακές πισίνες
      • Σχήμα εκσυγχρονισμού συστημάτων θέρμανσης/ψύξης με τη χρήση ΑΠΕ σε θερμοκήπια
      • Ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίου και εκσυγχρονισμός διαδικασίας παραγωγής σε εργοστάσια του υπουργείου Εθνικής Άμυνας.
      • Η αναβάθμιση και ο εκσυγχρονισμός του δικτύου ηλεκτρισμού, μέσω έξυπνων συστημάτων που ενισχύουν τη δυναμικότητα των υποσταθμών και την ενσωμάτωση των ΑΠΕ.
      Και τα 79 έργα που υποστηρίχθηκαν το 2025 επικεντρώνονται στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, τη χρήση και την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τον εκσυγχρονισμό των ενεργειακών δικτύων και τις βελτιώσεις στην ενεργειακή απόδοση.
      Τα δικαιούχα κράτη μέλη μπορούν να υποβάλουν στο Ταμείο νέες επενδυτικές προτάσεις ως τις 15η Ιανουαρίου 2026 για τις προτάσεις χωρίς προτεραιότητα και ως τις 12η Φεβρουαρίου 2026 για τις προτάσεις προτεραιότητας. Οι επενδύσεις προτεραιότητας, που αντιπροσωπεύουν πάνω από το 90% του χαρτοφυλακίου, επικεντρώνονται στον εκσυγχρονισμό των ενεργειακών συστημάτων, στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στην ενέργεια, τη βιομηχανία και τις μεταφορές, και στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης που αναφέρονται στην οδηγία για το ΣΕΔΕ της ΕΕ.
×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.