Μετάβαση στο περιεχόμενο
  • Buildinghow
    HoloBIM Structural

  • Επικαιρότητα

    Επικαιρότητα

    4999 ειδήσεις in this category

    1. Επικαιρότητα

      Engineer

      Η διαδικασία διενεργείται από την ΕΛΣΤΑΤ, όπως κάθε δέκα χρόνια, με στόχο τη συγκέντρωση στοιχείων για τα δημογραφικά, οικονομικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά του πληθυσμού της Ελλάδας.
      Σε εξέλιξη βρίσκεται η διαδικασία της απογραφής πληθυσμού και κατοικιών 2021, ενώ αρκετοί πολίτες έχουν απορίες αναφορικά με τα στοιχεία που πρέπει να δηλώσουν ως προς τις κατοικίες τους και τυχόν πολεοδομικές αυθαιρεσίες. 
      Η διαδικασία διενεργείται από την Ελληνική Στατιστική Αρχή, όπως κάθε δέκα χρόνια, με στόχο τη συγκέντρωση στοιχείων για τα δημογραφικά, οικονομικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά του πληθυσμού της Ελλάδας, καθώς και για τη σύνθεση των νοικοκυριών και τις συνθήκες διαβίωσής τους. Στην απογραφή του 2011 ο μόνιμος πληθυσμός της Ελλάδας ήταν 10.816.286. Η απογραφή, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, θα διενεργηθεί λαμβάνοντας υπόψη τις υγειονομικές συνθήκες που προκάλεσε ο κορωνοϊός.Έτσι, φέτος, για πρώτη φορά, θα υπάρχει η δυνατότητα να απογράψουμε οι ίδιοι τον εαυτό μας και τα μέλη του νοικοκυριού μας (ηλεκτρονική αυτοαπογραφή).
      Ένας απογραφέας της ΕΛΣΤΑΤ θα εναποθέσει έναν κλειστό φάκελο σε κάθε οικία, διαμέρισμα ή άλλου είδους κατάλυμα με έναν μοναδικό κωδικό αριθμό που θα αντιστοιχεί στη συγκεκριμένη κατοικία. Στη συνέχεια, ένας εκπρόσωπος του νοικοκυριού θα μπορεί να εισέλθει στην ειδική εφαρμογή της απογραφής, μέσω του gov.gr χρησιμοποιώντας τον μοναδικό αυτόν κωδικό και τους κωδικούς taxis ώστε να συμπληρώσει το ερωτηματολόγιο για το νοικοκυριό και τα μέλη του.
      Όσοι πολίτες, για οποιονδήποτε λόγο, δεν μπορέσουν να απογραφούν μόνοι τους ηλεκτρονικά, θα απογραφούν με τη μέθοδο «πόρτα-πόρτα», με φυσική παρουσία του απογραφέα της ΕΛΣΤΑΤ. Ως προς τη δήλωση των κτισμάτων, η ΕΛΣΤΑΤ με ερωταπαντήσεις αποσαφηνίζει ποια στοιχεία και γιατί δηλώνονται
      Ποια κτίσματα καταγράφονται στην Απογραφή Κτιρίων;           
      Στην Απογραφή Κτιρίων καταγράφονται όλα τα κτίρια ανεξαρτήτως χρήσης με επιφάνεια 4 τ.μ. και άνω, που έχουν στέγη και τοίχους και έχουν κατασκευαστεί να είναι οικοδομικώς σταθερά για τουλάχιστον 10 έτη.
      Καταγράφονται οι ημιτελείς κατοικίες και οι οικοδομές;            
      Για να καταγραφεί ένα κτίριο που βρίσκεται στο στάδιο της κατασκευής του θα πρέπει να έχει στέγη και τοίχους. Δεν θυμάμαι το έτος κατασκευής του σπιτιού μου / της πολυκατοικίας μου. Τί πρέπει να κάνω;            
      Δεν ζητείται το έτος αλλά η περίοδος κατασκευής του κτιρίου και ο Ερευνητής της ΕΛΣΤΑΤ (τομεάρχης) θα σας βοηθήσει θυμίζοντας σημαντικά γεγονότα του παρελθόντος. Μπορείτε να ελέγξετε το ερωτηματολόγιο της Απογραφής Κτιρίων εδώ
      Γιατί δεν λαμβάνετε τα απαραίτητα στοιχεία από το «Ελληνικό Κτηματολόγιο»;            
      Οι διαδικασίες κτηματογράφησης δεν έχουν ολοκληρωθεί για το σύνολο της ελληνικής επικράτειας. Επιπλέον, οι πληροφορίες που συλλέγονται στο πλαίσιο αυτής δεν καλύπτουν τις ανάγκες της Απογραφής Κτιρίων.
      Γιατί δεν λαμβάνετε τα απαραίτητα στοιχεία από τις Εφορίες και την ΑΑΔΕ;    
      Τα στοιχεία που συλλέγουν οι Εφορίες αφορούν σε επίπεδο δικαιώματος των φορολογούμενων και όχι στο σύνολο των χαρακτηριστικών των κτιρίων.
      Πρέπει να δώσω πληροφορίες για τυχόν παραβιάσεις πολεοδομικής νομοθεσίας στο σπίτι μου;           
      Όχι. Καμία τέτοια πληροφορία δεν θα ζητηθεί από τον Ερευνητή της ΕΛΣΤΑT. Μπορείτε να ελέγξετε το ερωτηματολόγιο της Απογραφής Κτιρίων εδώ
      Το κτίριο ανήκει σε πολλούς κληρονόμους. Χρειάζεται να δηλώσω τις ιδιοκτησίες;       
      Όχι. Καμία τέτοια πληροφορία δεν θα ζητηθεί από τον Ερευνητή της ΕΛΣΤΑΤ. Μπορείτε να ελέγξετε το ερωτηματολόγιο της Απογραφής Κτιρίων εδώ
      Καταγράφονται και τα αυθαίρετα κτίσματα;    
      Καταγράφονται όλα τα κτίρια ανεξαρτήτως νομιμότητας και χρήσης, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις του κτιρίου, δηλαδή έχουν επιφάνεια 4 τ.μ. και άνω, στέγη και τοίχους. Δεν θα ερωτηθείτε από τον Ερευνητή της ΕΛΣΤΑΤ αν το κτίριο είναι αυθαίρετο. Μπορείτε να ελέγξετε το ερωτηματολόγιο της Απογραφής Κτιρίων εδώ
      Πώς καταγράφονται τα εγκαταλελειμμένα κτίρια;         
      Εάν τα εγκαταλελειμμένα κτίρια δεν είναι ετοιμόρροπα, τότε ο Ερευνητής της ΕΛΣΤΑΤ θα προσπαθήσει να αντλήσει τις πληροφορίες από κάποιον καλά πληροφορημένο γείτονα.
      Καταγράφονται και οι τόποι λατρείας θρησκειών / δογμάτων; Καταγράφονται και οι ιδιωτικοί ναοί και τόποι λατρείας;
      Ναι, καταγράφονται όλοι οι τόποι λατρείας εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις του κτιρίου. Καταγράφονται όλα τα κτίρια ανεξαρτήτως χρήσης με επιφάνεια 4 τ.μ. και άνω, εφόσον έχουν στέγη και τοίχους.
      Καταγράφονται και οι αρχαιολογικοί χώροι;    
      Καταγράφονται μόνο τα κτίρια που πληρούν τα χαρακτηριστικά των κτιρίων  και  βρίσκονται στους αρχαιολογικούς χώρους όπως μουσεία, γραμματείες, εκδοτήρια εισιτηρίων κ.λπ.
    2. Επικαιρότητα

      Engineer

      Στον οριζόντιο αποχαρακτηρισμό περίπου 6,9 εκατ. στρεμμάτων, που ήταν κάποτε αγροτικά και σήμερα έχουν καλυφθεί από δασική βλάστηση, πρόκειται να προχωρήσει το υπουργείο Περιβάλλοντος (ΥΠΕΝ). Πρόθεση του υπουργείου είναι να υπάρξει χωριστή μεταχείριση για τις εκτάσεις ανάλογα με τη βλάστηση που έχουν σήμερα, εξαρτώντας από αυτή τη δυνατότητα του ιδιοκτήτη τους να τις χρησιμοποιήσει στο μέλλον. Πίσω από την κίνηση αυτή βρίσκονται οι δύο πρόσφατες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας για τους δασικούς χάρτες, οι οποίες κατά την εκτίμηση του υπουργείου «ξεκλειδώνουν» τον αποχαρακτηρισμό της συγκεκριμένης κατηγορίας εκτάσεων.
      Στους δασικούς χάρτες, οι δασωθέντες αγροί είναι μια ξεχωριστή κατηγορία γης. Πρόκειται για εκτάσεις που εμφανίζονται στις ιστορικές αεροφωτογραφίες (του 1945 ή 1960) ως αγροτικές και στις νεότερες να καλύπτονται από δάσος ή δασική βλάστηση. Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Περιβάλλοντος, οι εκτάσεις αυτές καταλαμβάνουν έκταση 6.889.985 στρεμμάτων, ήτοι το 5,54% των αναρτημένων δασικών χαρτών. Με βάση την ισχύουσα νομοθεσία (ν. 998/1979, άρθρο 67) οι εκτάσεις αυτές αντιμετωπίζονται ως δασικές, εκτός από κάποιες περιπτώσεις που επιτρέπεται να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για αγροτική καλλιέργεια.
      Με δεδομένα τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν σε πολλές περιοχές από τα μεγάλα ποσοστά δασωμένων αγρών (λ.χ. στη Λευκάδα, στις Κυκλάδες, στην Πελοπόννησο), το υπουργείο Περιβάλλοντος αποφάσισε ουσιαστικά να καταργήσει την εν λόγω κατηγορία. «Οι δασωθέντες αγροί, δηλαδή αγροτικά χωράφια που καλλιεργούνταν για δεκαετίες, όπως αποδεικνύεται από τις αεροφωτογραφίες του 1945, αλλά εγκαταλείφθηκαν κυρίως λόγω εσωτερικής μετανάστευσης και “δασώθηκαν”, καλύπτουν μια έκταση περίπου 6,9 εκατ. στρεμμάτων συνολικά στην επικράτεια», εξηγεί στην «Κ» ο υφυπουργός Περιβάλλοντος Γιώργος Αμυράς. «Με τη νομοθετική ρύθμιση που ετοιμάζουμε στο ΥΠΕΝ, πάντοτε σε απόλυτη αρμονία με τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, στόχο έχουμε να δώσουμε τη δυνατότητα στον κόσμο να καλλιεργήσει τη γη που κληρονόμησε. Επιδιώκουμε να δώσουμε κίνητρα σε νέους αγρότες να αξιοποιήσουν αυτά τα κομμάτια γης με έξυπνες καλλιέργειες μεγάλης υπεραξίας, όπως τα αρωματικά βότανα και φυτά. Η ρύθμιση για τους δασωθέντες αγρούς θα ορίζει διαδικασίες που θα διευκολύνουν τους πολίτες και θα ξεπερνούν τη γραφειοκρατία, αίροντας εμπόδια, όπως άλλωστε κάναμε με τους ασπαλάθους και τη φρυγανώδη βλάστηση».
      Η σχετική νομοθετική ρύθμιση αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή πριν από το τέλος του έτους. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», θα έχει τα εξής χαρακτηριστικά:
      • Η αγροτική χρήση στο παρελθόν θα πρέπει να αποδεικνύεται πέραν πάσης αμφιβολίας από τις αεροφωτογραφίες και ενδεχομένως (δεν έχει ακόμα αποφασιστεί) να πρέπει να συνοδεύεται από κάποιου είδους απόδειξη. Τέτοια θα μπορούσαν να είναι τα «ίχνη» παλαιάς αγροτικής χρήσης, όπως οι αναβαθμίδες, οι ξερολιθιές, παλαιά κτίσματα κ.ο.κ.
      • Η μελλοντική χρήση των εκτάσεων θα εξαρτάται από τη σημερινή τους κατάσταση. Αν η έκταση σήμερα είναι δάσος, τότε θα επιτρέπεται στο εξής (μετά την αποψίλωσή της) μόνο η γεωργική της χρήση. Μάλιστα εξετάζεται το ενδεχόμενο να τεθεί περιορισμός στην έκταση που θα μπορεί να αλλάξει χρήση (ένα σενάριο μιλάει για ανώτατο όριο στα 30 στρέμματα). Αν η έκταση είναι δασική (η νομοθεσία ορίζει πότε η βλάστηση θεωρείται ότι συνιστά δάσος και πότε δασική έκταση, ανάλογα με τα είδη των φυτών, την πυκνότητά τους κ.ο.κ.), τότε δεν θα υπάρχει περιορισμός στη μελλοντική της χρήση. Στην περίπτωση αυτή ο ιδιοκτήτης θα μπορεί και να χτίσει, με βάση τα εκάστοτε ισχύοντα για την εκτός σχεδίου δόμηση.

        Η νομοθετική πρωτοβουλία του υπουργείου Περιβάλλοντος έχει τη βάση της στις δύο πρόσφατες αποφάσεις της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας για τους δασικούς χάρτες (1364, 1365/21), με τις οποίες κρίθηκε το ζήτημα της συνταγματικότητας των κριτηρίων που έθεσε ο ν. 4685/20 για την κατάρτιση των δασικών χαρτών. Σύμφωνα λοιπόν με τις αποφάσεις αυτές, «η μεταβολή του προορισμού των δασών και των δασικών εκτάσεων απαγορεύεται, εκτός αν προέχει για την εθνική οικονομία η αγροτική εκμετάλλευση ή άλλη χρήση τους, που την επιβάλλει το δημόσιο συμφέρον», ενώ «η γεωργία αποτελεί κατ’ εξοχήν παράδειγμα θεμιτής μεταβολής και του προορισμού ακόμη των δασικού χαρακτήρα εκτάσεων». Το ΣτΕ μάλιστα ανέφερε ότι είναι σύμφωνες με το Σύνταγμα «οι ενέργειες των καλλιεργητών για να διατηρηθεί ο αγροτικός χαρακτήρας των εκτάσεων αυτών και ιδίως να ανακόπτεται η φυσική τάση της γης να καλύπτεται από άγρια φυτά τα οποία θα παρεμπόδιζαν την καλλιέργεια και, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, θα δημιουργούσαν προοπτικώς τις κατάλληλες συνθήκες για δάσωση, αναπόδραστη συνέπεια της εγκατάλειψης της γης». Από την άλλη πλευρά, το ΣτΕ επισημαίνει (ως επιχείρημα υπέρ της συνταγματικότητας των ρυθμίσεων) ότι η «αποσύνδεση» γεωργικών εκτάσεων από τη δασική νομοθεσία σύμφωνα με τον ν. 4685/20 συνοδεύεται από την προϋπόθεση της διασφάλισης της συγκεκριμένης χρήσης για πάντα. Η αναφορά αυτή ενδέχεται να δημιουργήσει πρόβλημα στην κυοφορούμενη ρύθμιση, τουλάχιστον στον βαθμό που αφορά την ελεύθερη χρήση των ιδιοκτησιών στο μέλλον.
      Μετά τη νομοθετική ρύθμιση για τους δασωμένους αγρούς, το υπουργείο Περιβάλλοντος σκοπεύει να επεξεργαστεί ανάλογη ρύθμιση για τις παράνομα εκχερσωμένες δασικές εκτάσεις. Για να υποστηρίξει το επιχείρημα ότι η γεωργική εκμετάλλευση των περιοχών αυτών συμβάλλει στην εθνική οικονομία (τόσο ώστε να μπορεί να υπερκεραστεί το γεγονός ότι η δασική έκταση καταστράφηκε παράνομα), το υπουργείο επιχειρεί εκτιμήσεις ανά περιοχή με βάση τις επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η δεύτερη ρύθμιση δεν θα πρέπει να αναμένεται μέσα στο 2021.
      Ισχυρές πιέσεις από τοπικούς παράγοντες
      Για ποιο λόγο επιθυμεί το ΥΠΕΝ να αποχαρακτηρίσει τόσο μεγάλες εκτάσεις; Από τις εξελίξεις του τελευταίου έτους είναι μάλλον προφανές ότι αιτία είναι διάφορες πιέσεις που δέχεται το υπουργείο Περιβάλλοντος από τοπικούς παράγοντες, που ζητούν να μπορούν να χρησιμοποιήσουν κατά το δοκούν τις εκτάσεις που τους «δεσμεύτηκαν» ως δασωμένες. Είναι μάλλον αμφίβολο ότι ειδικά στα νησιά όπου ο τουρισμός είναι μονοκαλλιέργεια υπάρχει πραγματικό ενδιαφέρον για την αναβίωση της αγροτικής παραγωγής σε εγκαταλελειμμένους εδώ και δεκαετίες αγρούς. Αυτό που ενδιαφέρει περισσότερο είναι τα χωράφια να μπορούν να λογίζονται ως δυνάμει οικόπεδα, δηλαδή αξιοποιήσιμα με όποιον τρόπο ο ιδιοκτήτης τους επιθυμεί. Από την πλευρά του, το υπουργείο θα πιάσει «μ’ ένα σμπάρο δυο τρυγόνια», καθώς όχι μόνο θα ικανοποιήσει τα αιτήματα που έχουν τεθεί, αλλά ταυτόχρονα θα μειώσει κατά χιλιάδες και τις αντιρρήσεις που έχουν υποβληθεί κατά την ανάρτηση των δασικών χαρτών, άρα θα επισπεύσει την ολοκλήρωσή τους.
    3. Επικαιρότητα

      Engineer

      Eληξε την Κυριακή η οκτάμηνη αναστολή που είχε δοθεί σε όλες τις κατεδαφίσεις σε αιγιαλούς και παραλίες. Οι κρατικές υπηρεσίες βρίσκονται σε στάση αναμονής, περιμένοντας ενημέρωση, ενώ κάποιες άλλες, όπως της Κρήτης, αποφάσισαν να επανεκκινήσουν τα προγράμματα που είχαν σταματήσει. Eντονη είναι ωστόσο η φημολογία για νέα αναστολή μέχρι την άνοιξη, με σκοπό να καταρτιστεί νομοθετική ρύθμιση που να διευκολύνει «προσωρινές» νομιμοποιήσεις επάνω στο κύμα.
      Τα προγράμματα «πάγωσαν» πριν από οκτώ μήνες με τροπολογία – Eντονη φημολογία για νέα αναστολή έως την άνοιξη.
      Η σχετική ρύθμιση συμπεριελήφθη τον Μάρτιο σε τροπολογία στον ν. 4782/21 και προκάλεσε έντονες αντιδράσεις καθώς έθετε ανοιχτά ζήτημα νομιμοποίησης των παρανομιών σε αιγιαλούς και παραλίες, κάτι που απαγορεύεται από το Σύνταγμα. Οπως ανέφερε, «λόγω των περιοριστικών μέτρων για την ανάσχεση της διάδοσης του κορωνοϊού δεν έχει καταστεί δυνατή ή έχει καθυστερήσει η νομιμοποίηση των εν λόγω έργων», με αποτέλεσμα, αν κατεδαφιστούν τα αυθαίρετα, «η κατάσταση θα είναι μη αναστρέψιμη, κατά παράβαση των αρχών της επιείκειας και της χρηστής διοίκησης». Η αιτιολόγηση αυτή είναι βεβαίως παραπλανητική: σε όλες τις ρυθμίσεις για νομιμοποίηση αυθαιρέτων, οι αιγιαλοί, οι παραλίες κ.ο.κ. αποκλείονται εξ ορισμού. Περαιτέρω, οι παρανομίες –στην πλειονότητά τους από ξενοδοχεία, ταβέρνες και beach bar– έχουν τελεσιδικήσει. Το ενδιαφέρον είναι ότι η αναστολή επιβλήθηκε ένα έτος αφότου το υπουργείο Περιβάλλοντος είχε εξαγγείλει το μεγαλύτερο πρόγραμμα κατεδαφίσεων, ύψους 6,8 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση από το Πράσινο Ταμείο. Ως αποτέλεσμα οι αποκεντρωμένες διοικήσεις της χώρας (στις οποίες ανήκει η ευθύνη των κατεδαφίσεων σε δάση και αιγιαλούς) είχαν διαγωνισμούς «στον αέρα» ή είχαν ήδη ξεκινήσει να υλοποιούν πρωτόκολλα κατεδάφισης.
      Η οκτάμηνη αναστολή έληξε την Κυριακή. Ωστόσο οι περισσότερες υπηρεσίες με τις οποίες επικοινώνησε η «Κ» δεν είχαν ενημερωθεί αν θα επανεκκινήσουν τα προγράμματα κατεδαφίσεων ή θα σταματήσουν. Σε κάποιες περιπτώσεις, όπως στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης, η λήξη της προθεσμίας σημαίνει την επανέναρξη των κατεδαφίσεων. «Είχαμε ξεκινήσει με τις πρώτες κατεδαφίσεις στο Λασίθι τον Ιανουάριο και τον Μάρτιο σταματήσαμε λόγω της αναστολής», λέει η συντονίστρια της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, Μαρία Κοζυράκη. «Εχουμε στη διάθεσή μας 1,1 εκατ. ευρώ για την εκτέλεση περίπου 100-120 πρωτοκόλλων κατεδάφισης στον αιγιαλό και στην παραλία και εφόσον έληξε η αναστολή οφείλουμε να επανεκκινήσουμε τις διαδικασίες».
      Πάντως, την περίοδο αυτή υπάρχει έντονη φημολογία ότι επίκειται ανανέωση της αναστολής μέχρι την άνοιξη, προκειμένου να προετοιμαστεί νομοθετική ρύθμιση για την «τακτοποίηση» μεγάλου αριθμού των παρανομιών αυτών. Στην κατεύθυνση αυτή έχουν γίνει πολλές απόπειρες στο πρόσφατο παρελθόν, οι οποίες οδήγησαν στην εξαίρεση διαφόρων υπο-κατηγοριών (λ.χ. αυθαιρεσίες ξενοδοχείων που ανήκαν στον ΕΟΤ ή στο Δημόσιο, σε εταιρείες παραγωγής ενέργειας, κ.ο.κ.). Ωστόσο απόπειρες για γενικευμένες «τακτοποιήσεις» έπεσαν στο κενό λόγω αντιδράσεων και, φυσικά, του σοβαρού νομικού κωλύματος, καθώς ο αιγιαλός και η παραλία θεωρούνται από το Σύνταγμα κοινόχρηστο αγαθό και όχι απλά περιουσία του Δημοσίου. Η «Κ» επικοινώνησε με το υπουργείο Περιβάλλοντος, ζητώντας πληροφόρηση για το πώς θα προχωρήσει η πολιτεία στο θέμα. Από πλευράς υπουργείου αναφέρθηκε ότι δεν έχουν ακόμα ληφθεί αποφάσεις.
    4. Επικαιρότητα

      Engineer

      Η αυξημένη σεισμική δραστηριότητα και τα έντονα καιρικά φαινόμενα που παρατηρούνται το τελευταίο διάστημα, φέρνουν για μία ακόμη φορά στην επικαιρότητα το πρόβλημα των εγκαταλελειμμένων και επικίνδυνων κτιρίων που αντιμετωπίζουν πολλές ελληνικές πόλεις.
      Ειδικά, περιοχές όπως του Ψυρρή και το Μοναστηράκι, στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, κάθε άλλο παρά ασφαλής τόπος για τους διερχόμενους πολίτες θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν. Και αυτό γιατί εκατοντάδες ερειπωμένα κτίρια, με μισογκρεμισμένους τοίχους, επικίνδυνες ρωγμές, στέγες υπό κατάρρευση και μπαλκόνια που κρέμονται στον αέρα, αποτελούν «βόμβα» έτοιμη να εκραγεί και να προκαλέσει τραυματισμούς ή ακόμη και ανθρώπινες απώλειες. «Γόρδιος δεσμός»
      Το διαχρονικό αυτό ζήτημα μοίαζει με «γόρδιο δεσμό», καθώς η πολυπλοκότητα με την οποία είναι «δεμένες» οι προοπτικές αυτών των κτιρίων παραμένει ακόμη και σήμερα αναλλοίωτη.
      Ο δρ. Αλέξιος-Φώτιος Μεντής του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Υγείας Μητέρας και Παιδιού και Ιατρικής Ακριβείας μίλησε στο kathimerini.gr, με αφορμή μία πρόσφατη μελέτη του (από κοινού με τον καθηγητή I. Στ. Παπαδόπουλο) για τα κτίρια-παγίδες και τα επικίνδυνα πεζοδρόμια στο κέντρο της πρωτεύουσας, τονίζοντας πως το βασικότερο θέμα που πρέπει να γίνει είναι η συλλογική αλλαγή νοοτροπίας.
      Φωτ. SOOC Υποβαθμισμένη ποιότητα ζωής και ανασφάλεια
      Το τελευταίο διάστημα καταγράφεται έντονη σεισμική δραστηριότητα στην επικράτεια. Πόσο ασφαλείς θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν περιοχές με παλαιά κτίρια για τους διερχόμενους πολίτες;
      «Η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι καλύτερο να δίνεται πάντα από τους καθ’ ύλην αρμόδιος πολιτικούς μηχανικούς. Από πλευράς μας στη μελέτη μας προσπαθούμε να αναδείξουμε τη σημασία των ετοιμόρροπων κτιρίων από πλευράς ποιότητας της αποκαλούμενης “υγείας των πόλεων” και του προσφάτως αποκαλούμενου “δομικού πολιτισμού”.
      Συχνά-πυκνά, πέρα από τα αντικειμενικά ευρήματα της επιστήμης της πολιτικής μηχανικής, ιδιαίτερα σημαντική είναι η υποκειμενική αίσθηση που αφήνει η παρουσία, θέαση, και διάβαση γύρω από ένα ετοιμόρροπο κτήριο. Αξίζει, π.χ., να αναρωτηθεί κανείς (με βάση τα δεδομένα που δίνει η μελέτη μας) πόσο υποβαθμισμένη μπορεί να είναι η ποιότητα της ζωής ως αποτέλεσμα της γειτνίασης με εγκαταλελειμμένα ή/και ετοιμόρροπα κτήρια. Ενα συχνό φαινόμενο που παρατηρείται είναι άστεγοι, χρήστες ουσιών και πρόσφυγες να χρησιμοποιούν τα κτήρια αυτά ως “άτυπες κατοικίες” με αποτελέσματα επιβλαβή για την υγείας τους (κίνδυνος κατάρρευσης, έλλειψη συνθηκών υγιεινής, κλπ). Τέλος αλλά εξίσου σημαντικά, το αίσθημα ανασφάλειας στους διερχόμενους πολίτες (οι οποίοι μάλιστα μπορεί να εκτεθούν ως πεζοί στο δρόμο κυκλοφορίας από το φόβο των κτιρίων αυτών και της μερικής ή/και ολικής κατάρρευσής τους) δεν είναι αμελητέο».
      Παραδείγματα ετοιμόρροπων κτιρίων στο κέντρο της Αθήνας. © 2021 by the authors. Licensee MDPI, Basel, Switzerland. This article is an open access article distributed under the terms and conditions of the Creative Commons Attribution (CC BY) license Πάνω από 1.500 κτίρια-παγίδες
      Πού παρατηρούνται τα μεγαλύτερα προβλήματα και για τι αριθμό ετοιμόρροπων κτιρίων μιλάμε;
      «Τα περισσότερα προβλήματα τουλάχιστον στην Αττική εντοπίζονται σε περιοχές του ιστορικού και ευρύτερο κέντρου της Αθήνας, όπως Ομόνοια, Εξάρχεια, Ψυρρή, Μοναστηράκι, Πετράλωνα, κ.ο.κ. Τα κτήρια είναι πάνω από 1.000-1.500. Γεωγραφική κατανομή σε περιοχές του ιστορικού και ευρύτερου κέντρου της Αθήνας Μιλάμε για ένα διαχρονικό πρόβλημα, το οποίο εσείς καταγράφετε εδώ και πολλά χρόνια. Τι είναι αυτό που καθιστά δύσκολη την παρέμβαση των τεχνικών υπηρεσιών; Εχετε παρατηρήσει κινήσεις που θα έδιναν κάποια λύση;
      «Το φαινόμενο το έχουμε καταγράψει μέσα σε μία διάρκεια περίπου 15 ετών. Καλοί οικογενειακοί φίλοι-έμπειροι καθηγητές του Πολυτεχνείου μού έχουν επισημάνει ότι “όσον αφορά τα παλαιά εγκαταλελειμμένα κτίρια οι αιτίες κυρίως είναι ιδιοκτησιακές (συνήθως πολλοί ιδιοκτήτες σε ένα ακίνητο εκ κληρονομιάς) και φορολογικές (εκτιμώνται άνω της αξίας τους από την πολιτεία τα παλαιά κτίρια και ως εκ τούτου υπερφορολογούνται με όλες τις σχετικές συνέπειες)”».  
      Να αλλάξει η νοοτροπία
      Ποιες είναι κατά τη γνώμη σας οι ενδεδειγμένες ενέργειες που θα έπρεπε να ληφθούν;
      «Η αλλαγή νοοτροπίας είναι το βασικότερο, συγκεκριμένα να εκφραστεί δυναμικότερα και συλλογικότερα η δυσφορία για την ύπαρξη τέτοιων κτιρίων, και να παρθούν συλλογικές αποφάσεις. Η αξιοποίηση Ελλήνων ειδικών και από το εξωτερικό (π.χ., στο πανεπιστήμιο UCLA πρωτοπορεί μία Ελληνο-Αμερικανίδα πανεπιστημιακός κορυφαία στον αστικό σχεδιασμό), θα είναι ευχής έργον να συμβεί. Η δημιουργία γραφείο στο Δήμο Αθηναίων ή βάσης δεδομένων ως smart phone application για την καταγραφή στο cloud των κτιρίων αυτών και την έγκαιρη ειδοποίηση των δήμων. Η μείωση της υπερφορολόγησης και του ΕΝΦΙΑ προκειμένου να δοθούν κίνητρα για την εξεύρεση μίας λύσης. Και διάφορα άλλα μέτρα που ο αναγνώστης μπορεί να διαβάσει στη μελέτη μας με τίτλο: “Near-collapse buildings and unsafe sidewalks as neglected urban & public health issue: a qualitative study“».
      Φωτ. SOOC Στην απευκταία περίπτωση τραυματισμού κάποιου διερχόμενου πολίτη, ποιος φέρει την ευθύνη;
      «Την ευθυνη την φέρει, κατά μείζον λόγο, ο/οι ιδιοκτήτης/τες. Στο πλαίσιο αυτό βρίσκεται και η πρόσφατη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ 157/ 2020), σύμφωνα με την οποία:“Ελλείψει πληροφόρησης των αρμοδίων υπηρεσιών περί του ενδεχόμενου κινδύνου λόγω στατικής ή δομικής ανεπάρκειας κτιρίου, δεν ιδρύεται υποχρέωση διενέργειας αυτεπάγγελτου ελέγχου προς διαπίστωση της επικινδυνότητας του κτιρίου, ελλείψει δε διαπίστωσης της επικινδυνότητας δεν ιδρύεται νόμιμη υποχρέωση των ίδιων οργάνων να διατάξουν τα κατάλληλα μέτρα άρσης του κινδύνου”. Επομένως, η παράλειψη άσκησης από τη Διοίκηση των προβλεπόμενων στα άρθρα 424 και 425 του ΚΒΠΝ αρμοδιοτήτων δεν μπορεί να στοιχειοθετήσει ευθύνη προς αποζημίωση”. Οπότε, οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να προβληματιστούν πολύ σοβαρά πλέον για το θέμα αυτό».
      Οι νέες πρωτοβουλίες και ο λησμονημένος ιατρικός κίνδυνος
      Φωτ. SOOC Πρόσφατα, τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού θέσπισαν μια νέα ρύθμιση, με την οποία θα εξετάζονται με «fast track» διαδικασία αιτήματα κατεδάφισης ετοιμόρροπων κτιρίων. Αρκεί αυτό για να δοθεί τέλος στο πρόβλημα;
      «Πράγματι, τα τελευταία δύο χρόνια είναι εμφανείς αρκετές πρωτοβουλίες από την πολιτεία για την αντιμετώπιση του ζητήματος, σε σχέση με την αδράνεια παλαιότερων ετών. Είναι μία πολύ καλή πρώτη αρχή. Σημειώνω ωστόσο ότι ένας λησμονημένος ιατρικός κίνδυνος από την κατεδάφιση είναι η απελευθέρωση στελεχών ασπέργιλλου, ενός μύκητα που διασπείρεται ακόμα και σε ακτίνα χιλιομέτρου. Για το λόγο αυτό, θα πρέπει να δίνεται προσοχή αν υπάρχουν στην περιοχή άνθρωποι (ενήλικες ή παιδιά) με γενετική ανοσοανεπάρκεια ή ανοσοκαταστολή από φάρμακα, διότι μπορεί να κινδυνεύσουν να πάθουν ασπεργίλλωση. Νομίζω ότι αυτό είχε συμβεί παλαιότερα όταν γίνονταν οικοδομικές εργασίες κοντά σε αιματολογική κλινική, και ίσως είχε ως συνέπεια το θάνατο νοσηλευομένων».
    5. Επικαιρότητα

      Engineer

      Και μετά τον σεισμό, τι; Δέκα ημέρες μετά, η πρόοδος των αυτοψιών σε ένα μεγάλο τμήμα της περιφερειακής ενότητας Ηρακλείου αποκαλύπτει το δυσθεώρητο μέγεθος της καταστροφής. Οι κατοικίες που σε πρώτο βαθμό κρίθηκαν ακατάλληλες προς κατοίκηση πλησιάζουν τις 4.000. Σε δύο δήμους –Μινώα Πεδιάδας και Αρχανών Αστερουσίων–ολόκληρα χωριά έχουν μετατραπεί σε χαλάσματα. Οι δε χιλιάδες κάτοικοί τους βρίσκονται διεσπαρμένοι σε σκηνές, ξενοδοχεία, συγγενείς και φίλους, ενώ ολόκληρες οικογένειες αποφασίζουν να μετακομίσουν στο Ηράκλειο είτε επειδή φοβούνται, είτε για να μπορέσουν τα παιδιά να συνεχίσουν το σχολείο, είτε γιατί δεν βλέπουν μέλλον στην περιοχή. Ολα δείχνουν ότι η περιοχή χρειάζεται μια διαφορετικού τύπου προσέγγιση.
      Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η απόκριση στις πρώτες ανάγκες του σεισμού ήταν γενικά επιτυχής. Οπως αναφέρει στην «Κ» ο συντονιστής της, υπουργός Πολιτικής Προστασίας και Κλιματικής Κρίσης Χρήστος Στυλιανίδης, από την πρώτη στιγμή διατέθηκαν σκηνές στους σεισμοπλήκτους –αν και, όπως αποδείχθηκε, ο δήμος δεν είχε καμία προετοιμασία για περίπτωση εκτάκτου ανάγκης, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν αρκετά κλινοσκεπάσματα για όλους ή υπνόσακοι– ενώ οργανώθηκαν συσσίτια και βασική υγειονομική περίθαλψη. Στη συνέχεια ξεκίνησε η μεταφορά των αστέγων σε ξενοδοχεία ή σπίτια που είχαν ενοικιαστεί μέσω του προγράμματος ΕΣΤΙΑ (προορίζονταν για αιτούντες άσυλο), ενώ αρκετοί προτίμησαν να βρουν καταφύγιο σε φίλους και συγγενείς. Μάλιστα μία από τις προκλήσεις των πρώτων ημερών ήταν ο διαχωρισμός των εμβολιασμένων από τους ανεμβολίαστους, προκειμένου να μη γίνει η καταστροφή αφορμή για έξαρση του κορωνοϊού στην περιοχή. Εγκατάσταση οικίσκων
      «Χθες, δεν ήταν περισσότερα από 80-90 άτομα σε σκηνές. Πείσαμε τον Δήμο Μινώα Πεδιάδας να ξεκινήσει την προετοιμασία για την εγκατάσταση οικίσκων και στο μεταξύ έφθασαν στο Ηράκλειο οι πρώτοι 35 οικίσκοι και θα εγκατασταθούν μόλις ο χώρος είναι έτοιμος» αναφέρει ο κ. Στυλιανίδης, εκτιμώντας ότι τελικά θα χρειαστεί να εγκατασταθούν 250-300 κοντέινερ στις σεισμόπληκτες περιοχές. «Κατά τη γνώμη μου, η αποκατάσταση των αστέγων εξελίσσεται πολύ καλά, παρά τα όποια προβλήματα. Νομίζω ότι υπάρχει καλή συνεργασία με όλους τους εμπλεκομένους, από την περιφέρεια και τους δήμους έως τους πολίτες, τον Ερυθρό Σταυρό και τη Μητρόπολη»
        Το βασικό πρόβλημα, πλέον, είναι η επόμενη ημέρα. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του υπουργείου Υποδομών, που είναι υπεύθυνο για τη διεξαγωγή των αυτοψιών, στον Δήμο Μινώα Πεδιάδας οι πρωτοβάθμιοι έλεγχοι έδειξαν ότι 2.369 κατοικίες είναι μη κατοικήσιμες, ακόμα 1.323 στον Δήμο Αρχανών Αστερουσίων, 85 στον Δήμο Γόρτυνας, 83 στον Δήμο Χερσονήσου και 46 στον Δήμο Βιάννου. Σε κάποια χωριά το πρόβλημα είναι τόσο εκτεταμένο που η αντιμετώπισή του με τον συνήθη τρόπο (επιδότηση για επισκευή) δείχνει να μην είναι αρκετή.
      «Το βασικό πρόβλημα είναι η κατοικία» λέει ο περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης. «Σε πρώτο επίπεδο, πρέπει να διασφαλιστεί στέγη για όλους τους ανθρώπους, κάτι που σε μεγάλο βαθμό έχει επιτευχθεί. Σε δεύτερο επίπεδο, πρέπει να βρεθεί ένας τρόπος να ανοικοδομηθούν τα χωριά που υπέστησαν σχεδόν ολοκληρωτική καταστροφή. Τα παλιά πέτρινα κτίρια είναι σχεδόν όλα προς κατεδάφιση και δεν γνωρίζουμε πόσοι από τους κατοίκους τους, οι περισσότεροι από τους οποίους είναι ηλικιωμένοι, είναι σε θέση να τα ανοικοδομήσουν. Κατά τη γνώμη μου, η εκπόνηση του ειδικού πολεοδομικού σχεδίου για τον Δήμο Μινώα Πεδιάδας (με αφορμή την ανέγερση του νέου αεροδρομίου στο Καστέλλι) μπορεί να είναι η ιδανική βάση για έναν ολοκληρωμένο στρατηγικό σχεδιασμό για την επόμενη ημέρα. Για παράδειγμα, η μελέτη γεωλογικής καταλληλότητας που πρέπει να συνοδεύει το σχέδιο μπορεί να μας υποδείξει αν κάποιοι οικισμοί δεν θα πρέπει να ξαναχτιστούν στο ίδιο σημείο –ήδη οι κάτοικοι των Ρουσσοχωρίων ζητούν να μεταφερθεί το χωριό τους σε επέκταση του Αρκαλοχωρίου. Πρέπει όμως να γίνει κάτι γρήγορα για να ανακοπεί η φυγή από την περιοχή, πολλοί ήδη έχουν μετακομίσει στο Ηράκλειο γιατί η κατάσταση στα χωριά θα είναι δύσκολη για πολύ καιρό»
      Υπήρχαν ήδη ζημιές
      «Η σεισμική δραστηριότητα στην περιοχή είχε ξεκινήσει από τον Ιούλιο και υπήρχαν ζημιές σε κτίρια. Κάναμε λοιπόν τους πρωτοβάθμιους ελέγχους και την παραμονή του σεισμού είχαμε έρθει και πάλι στην περιοχή για να ξεκινήσουμε τους επανελέγχους. Μας πρόλαβε όμως ο σεισμός», λέει ο Αντώνης Γιαννούτσος, προϊστάμενος του Τμήματος Εποπτείας Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών της Γενικής Γραμματείας Υποδομών. «Από την επόμενη ημέρα του σεισμού ξεκινήσαμε προσεκτικά, λόγω της μετασεισμικής ακολουθίας, τους ελέγχους. Η περιοχή που επλήγη είναι πολύ μεγάλη, αλλά οι περισσότερες ζημιές εστιάζονται σε τρία χωριά, στο Αρκαλοχώρι, στις Μελέσες και στον Σαμπά, όπου η αναλογία ακατάλληλων σπιτιών προς κατοικήσιμα είναι 55%-60% προς 40%-45%». Οπως αναφέρει ο κ. Γιαννούτσος, η κατάσταση στην περιοχή ήταν αρχικά δύσκολη. «Εμείς εκτός από μηχανικοί… είμαστε και ψυχολόγοι. Μπαίνοντας στα σπίτια των ανθρώπων, μιλώντας τους για τις ζημιές που υπέστησαν, το αν και πώς μπορούν να τις επισκευάσουν, ακούμε και τις ιστορίες τους. Τις πρώτες ημέρες οι ζωές όλων είχαν ανατραπεί. Ολα είχαν να κάνουν με τον σεισμό. Σιγά σιγά οι κάτοικοι άρχισαν να προσαρμόζονται στη νέα κατάσταση. Πολλοί ζητούσαν να μπει η σκηνή στην αυλή τους, ήθελαν να γυρίσουν κοντά στο σπίτι τους. Οι Κρητικοί είναι σκληροτράχηλοι άνθρωποι, πολλοί βλέπουν την καταστροφή ως μια ευκαιρία να φτιάξουν κάτι καλύτερο».
    6. Επικαιρότητα

      Engineer

      Συνεχίστηκαν και σήμερα, Τετάρτη 29 Σεπτεμβρίου, οι έλεγχοι και οι αυτοψίες από μηχανικούς του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, σε κατοικίες, επαγγελματικούς χώρους και δημόσια κτίρια των πληγεισών από τον σεισμό περιοχών στους Δήμους Μίνωα – Πεδιάδας, Αρχάνων – Αστερουσίων, Ηρακλείου, Μαλεβιζίου και Οροπεδίου Λασιθίου, στην Κρήτη.
        Έως το τέλος της σημερινής ημέρας έχουν διεξαχθεί αυτοψίες σε 1.199 κτίρια:
      Από αυτές 995 αφορούν σε κατοικίες, εκ των οποίων οι 772 έχουν κριθεί μη κατοικήσιμες. Επίσης, έχουν ελεγχθεί 45 επαγγελματικοί χώροι, εκ των οποίων ακατάλληλοι είναι οι 36. Όσον αφορά τους ιερούς ναούς και τα δημόσια κτίρια «κίτρινα» έχουν χαρακτηριστεί τα 46 από τις 85 αυτοψίες, ενώ σε 74 άλλα κτίρια (αποθήκες, στάβλους) τα 71 κρίθηκαν μη κατοικήσιμα. Έχουν γίνει έλεγχοι σε 18 σχολικές μονάδες, εκ των οποίων 12 κρίθηκαν κατάλληλες προς χρήση και 6 ακατάλληλες. Επίσης, έγινε αυτοψία και στο Κέντρο Υγείας στο Οροπέδιο Λασιθίου, το οποίο κρίθηκε κατάλληλο προς χρήση. Σύμφωνα με το υπουργείο Υποδομών, το κλιμάκιο μηχανικών στις πληγείσες περιοχές σήμερα ενισχύθηκε και αποτελείται από 80 μηχανικούς, οι οποίοι κάνουν αποτίμηση των ζημιών στα πληγέντα κτίρια (κατοικίες, δημόσια κτίρια, σχολικές μονάδες, κέντρα υγείας).
      Χρ. Στυλιανίδης: Κανείς χωρίς πρόσβαση σε στέγαση, σίτιση, περίθαλψη
      Η Κρήτη και ιδίως το Αρκαλοχώρι και τα γύρω χωριά δοκιμάστηκαν σκληρά από το σεισμό, δήλωσε νωρίτερα ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Χρήστος Στυλιανίδης, στον απόηχο της ισχυρής δόνησης των 5,8 Ρίχτερ που έπληξε το νησί τη Δευτέρα.
        «Από την πρώτη στιγμή, προτεραιότητά όλων των δυνάμεων της Πολιτικής Προστασίας ήταν η διασφάλιση της ανθρώπινης ζωής, αλλά και η κάλυψη όλων των αναγκών όσων βρίσκονται προσωρινά έξω από τα σπίτια τους. Κι αυτό το πετύχαμε κινητοποιώντας όλο τον μηχανισμό και μάλιστα μέσα σε αντίξοες συνθήκες συνεχόμενης σεισμικής δραστηριότητας στην περιοχή» ανέφερε σε δήλωσή του.
      82 διαμερίσματα με 562 κλίνες στη διάθεση των πληγέντων
      Ο κ. Στυλιανίδης πρόσθεσε ότι «κανείς συμπολίτης μας δεν έμεινε χωρίς πρόσβαση σε στέγαση, σίτιση, περίθαλψη και κανείς δεν πρόκειται να μείνει». Όπως πρόσθεσε, το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, σε συνεργασία με την Περιφέρεια, έχει ήδη θέσει στη διάθεση των πληγέντων 82 διαμερίσματα στην περιοχή, με 562 κλίνες, ώστε ιδίως ηλικιωμένοι, ευάλωτες ομάδες, οικογένειες με μικρά παιδιά να μπορέσουν να φιλοξενηθούν άμεσα και προσωρινά, μέχρι ότου δρομολογηθούν μονιμότερες λύσεις πιο κοντά στους τόπους κατοικίας τους.
      «Και θέλω για ακόμα μια φορά, να ευχαριστήσω τους κατοίκους, οι οποίοι δείχνουν μεγάλη υπομονή και συνεργάζονται εξαιρετικά με τις Αρχές. Να ευχαριστήσω ακόμη όλους όσοι εργάστηκαν και εργάζονται συνεχώς, νυχθημερόν, στο πεδίο – γυναίκες και άνδρες του Πυροσβεστικού Σώματος, της ΕΛ.ΑΣ, των Ενόπλων Δυνάμεων, τους εθελοντές μας, τους ανθρώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης» συνέχισε και πρόσθεσε:
      «Τώρα ξεκινά η ανοικοδόμηση. Η Κυβέρνηση, με μια συνολική δέσμη μέτρων την οποία ανακοίνωσε χθες ο Πρωθυπουργός, έχει ήδη δρομολογήσει λύσεις στα προβλήματα της περιοχής, έχει ήδη δώσει ελπίδα στους κατοίκους ότι γρήγορα θα επιστρέψουν στην κανονικότητα, θα ξαναφτιάξουν τα σπίτια τους, θα γυρίσουν στις δουλειές τους.  Όλες μας οι δυνάμεις, το Πυροσβεστικό Σώμα, μαζί με την ΕΜΑΚ, την ΕΛ.ΑΣ, το Στρατό, το ΕΚΑΒ, παραμένουν στο πεδίο έτοιμοι να παράσχουν οποιαδήποτε αρωγή όχι μόνο στους συμπολίτες μας, αλλά και στην Τοπική Αυτοδιοίκηση που έχει αναλάβει την περαιτέρω διαχείριση του μεγάλου έργου της αποκατάστασης και την εφαρμογή των αποφάσεων που ελήφθησαν στη χθεσινή μας σύσκεψη υπό τον Πρωθυπουργό. Εμείς, η Πολιτική Προστασία, θα είμαστε δίπλα τους κάθε στιγμή σε αυτή την προσπάθεια ανοικοδόμησης και για όσο διάστημα χρειαστεί».
        Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης οι πληγείσες περιοχές
      Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας προχώρησε στην κήρυξη σε Κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Μίνωα Πεδιάδας, καθώς και περιοχών του Δήμου Αρχανών-Αστερουσίων της Π.Ε. Ηρακλείου, ενώ σύμφωνα με το Γενικό Σχέδιο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Άμεσης/Βραχείας Διαχείρισης των συνεπειών από την εκδήλωση σεισμών «Εγκέλαδος » της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, έχουν από την πρώτη στιγμή, διατεθεί οι ακόλουθες δυνάμεις και μέσα:
      Από το Πυροσβεστικό Σώμα, 75 πυροσβέστες από την Κρήτη με 26 οχήματα, συνολικά 65 πυροσβέστες με πέντε διασωστικούς σκύλους από την 1η ΕΜΑΚ, 2η ΕΜΑΚ και 3η ΕΜΑΚ, ενώ 10 πυροσβέστες μεταφέρθηκαν από τη Σάμο. Επιπλέον, το ΠΣ διέθεσε drone για την εναέρια επιτήρηση της περιοχής. Η Ελληνική Αστυνομία διέθεσε 49 άτομα με 24 οχήματα, ενώ οι Ένοπλες Δυνάμεις συνέβαλαν με ένα αεροσκάφος C-130 για τη μεταφορά του προσωπικού των ΕΜΑΚ, ένα ελικόπτερο έρευνας-διάσωσης, 86 άτομα και 10 οχήματα μεταφοράς προσωπικού. Το ΕΚΑΒ έθεσε στη διάθεση των κατοίκων της περιοχής που επλήγη 11 ασθενοφόρα για την 24ωρη κάλυψη κάθε ανάγκης διακομιδής, ενώ δύο επιπλέον ασθενοφόρα διετέθησαν από το Κέντρο Υγείας Αρκαλοχωρίου. Επίσης, στην περιοχή που επλήγη διετέθη ένα ασθενοφόρο-κινητή μονάδα φυσικών καταστροφών, δύο ασθενοφόρα για τις ανάγκες της ευρύτερης περιοχής, καθώς και μια κινητή μονάδα (γιατρός και διασώστης). Η Περιφέρεια Κρήτης διέθεσε 110 σκηνές για την προσωρινή φιλοξενία των πληγέντων, προχωρώντας και σε μισθώσεις ξενοδοχείων στο Ηράκλειο, ενώ από κοινού με τον Δήμο Μινώα Πεδιάδας, διασφάλισε 1.000 μερίδες φαγητού ανά ημέρα για τη σίτιση των πληγέντων. Επιπλέον 75 σκηνές διέθεσε ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, η συνδρομή του οποίου ήταν ιδιαίτερα σημαντική, με 145 εθελοντές και 16 οχήματα, κλινοσκεπάσματα και τρόφιμα μακράς διάρκειας. Η εθελοντική συνδρομή σε καταστάσεις εκτάκτων αναγκών αποδεικνύεται κάθε φορά ιδιαίτερα πολύτιμη και το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας ευχαριστεί θερμά όλους τους εθελοντές και πολίτες που με οποιονδήποτε τρόπο συμβάλλουν στην προσπάθεια ανακούφισης των πληγέντων. Επιπλέον, το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας μετέφερε στην Κρήτη 300 κρεβάτια / στρώματα από το απόθεμα που διατηρεί, για την κάλυψη των αναγκών των κατοίκων που φιλοξενούνται προσωρινά σε σκηνές, με άμεση κινητοποίηση των υπηρεσιών του όταν διαπιστώθηκε σχετική έλλειψη. Ο εν λόγω εξοπλισμός έφθασε στο νησί σήμερα το πρωί και έχει ήδη τεθεί στη διάθεση των πληγέντων. Από πλευράς του, το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών απέστειλε από την πρώτη μέρα στην περιοχή κλιμάκιο 60 μηχανικών για τη διενέργεια των απαραίτητων ελέγχων στα κτίρια, ενώ ήδη ο αριθμός τους έχει αυξηθεί σε περίπου 100. Το υπουργείο Πολιτικής Προστασίας υπογραμμίζει ότι από την πρώτη στιγμή σε πλήρη κινητοποίηση ετέθησαν όλες οι δυνάμεις της Πολιτικής Προστασίας, του Πυροσβεστικού Σώματος, της Αστυνομίας, του ΕΚΑΒ, καθώς και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ενώ στο νησί μετέβη άμεσα ο υπουργός, Χρήστος Στυλιανίδης, συνοδευόμενος από τον υφυπουργό, Ευάγγελο Τουρνά, τον γενικό γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, Βασίλειο Παπαγεωργίου, τον πρόεδρο του ΟΑΣΠ, Ευθύμη Λέκκα, καθώς και τον γενικό διευθυντή Συντονισμού της ΓΓΠΠ, Φοίβο Θεοδώρου, για τον καλύτερο συντονισμό όλων των συναρμόδιων φορέων και τη βέλτιστη απόκριση του μηχανισμού στις ανάγκες των κατοίκων.
      Το υπουργείο σημειώνει τέλος ότι όλες οι δυνάμεις Πολιτικής Προστασίας βρίσκονται στο πεδίο για τη διαρκή παροχή συνδρομής προς τους κατοίκους και θα συνεχίσουν να καταβάλλουν κάθε προσπάθεια για όσο διάστημα είναι απαραίτητο, μέχρι την πλήρη αποκατάσταση της κανονικότητας στην περιοχή.
    7. Επικαιρότητα

      Engineer

      Το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο βρίσκεται μπροστά σε ένα ιστορικό βήμα της ακαδημαϊκής ιστορίας του. Μιλώντας στην «Κ» ο πρύτανης του εμβληματικού ιδρύματος Ανδρέας Μπουντουβής ανέφερε ότι το ΕΜΠ θα συνεργαστεί με το κορυφαίο αμερικανικό πανεπιστήμιο Columbia για την κατάρτιση του πρώτου διπλού διπλώματος (dual degree). Φοιτητές των δύο πανεπιστημίων θα ολοκληρώσουν δύο διαφορετικά εκπαιδευτικά προγράμματα στη Νέα Υόρκη, έδρα του Columbia, και στην Αθήνα. Δέκα αριστούχοι φοιτητές από την Ελλάδα θα κάνουν ένα μέρος των σπουδών τους στο αμερικανικό πανεπιστήμιο, το οποίο θα «στείλει» άλλους τόσους στο ΕΜΠ. Τα διπλά διπλώματα είναι μια σύγχρονη επιλογή για τους φοιτητές με στόχο να αποκτήσουν ακαδημαϊκό υπόβαθρο και δεξιότητες από δύο διαφορετικά ΑΕΙ.
      Δέκα εξάμηνα
      Ειδικότερα, τo πρόγραμμα με την επιτυχή ολοκλήρωσή του θα οδηγεί στην απονομή δύο διπλωμάτων: το μεταπτυχιακό σε διάφορες ειδικότητες μηχανικών από το Columbia και το δίπλωμα (integrated master) από το ΕΜΠ. Το πρόγραμμα αναμένεται να διαρκέσει συνολικά 10 εξάμηνα, από τα οποία οκτώ εξάμηνα στο ΕΜΠ και δύο στο Columbia. Η έναρξή του, μετά την ολοκλήρωση των διαδικαστικών πτυχών, τοποθετείται το 2022.
      Ωστόσο, υπάρχουν δυσκολίες που συνδέονται με ασυμβατότητες, όπως οι τετραετείς προπτυχιακές σπουδές στις ΗΠΑ σε αντίστιξη με τις πενταετείς σπουδές στο ΕΜΠ, η εκπόνηση διπλωματικής εργασίας και άλλα· εντούτοις έχουν μελετηθεί επαρκώς και η αντιμετώπισή τους έχει ληφθεί υπόψη στο σχέδιο συμφωνίας. Να τονισθεί ότι η επιλογή των φοιτητών που θα συμμετάσχουν σε αυτό το πρόγραμμα θα βασίζεται αποκλειστικά στην επίδοσή τους στις σπουδές και στο επίπεδο γνώσης της αγγλικής γλώσσας. Ο αριθμός των φοιτητών που θα λάβουν μέρος στο πρόγραμμα για πρώτη φορά δεν θα ξεπερνάει τους δέκα. Οι φοιτητές του Columbia θα πάρουν master από το ΕΜΠ με μαθήματα που συνάδουν με την κατεύθυνση του διπλώματός τους για να συμπληρώσουν τις απαραίτητες διδακτικές μονάδες για το πτυχίο τους. Στη συμφωνία μεταξύ των δύο ΑΕΙ έχει διατυπωθεί η ομολογία τμημάτων, κάτι που σημαίνει ότι οι φοιτητές των δύο ανώτατων ιδρυμάτων θα ενταχθούν στο τμήμα που αντιστοιχεί με αυτό στο οποίο φοιτούν στο «μητρικό» τους πανεπιστήμιο. Μόνες εξαιρέσεις είναι δύο: για την Αρχιτεκτονική Σχολή και τη Σχολή Ναυπηγών του ΕΜΠ δεν υπάρχουν αντίστοιχα τμήματα στο Columbia. Για τον λόγο αυτό οι Ελληνες φοιτητές των δύο αυτών σχολών στο Columbia θα ενταχθούν: στο τμήμα μηχανολόγων οι ναυπηγοί, και στο Graduate School –κέλυφος που έχει όλα τα μαθήματα– οι της αρχιτεκτονικής.
      «Τα πανεπιστήμια των ΗΠΑ –όπως και τα ευρωπαϊκά– έχουν μεγάλη εμπειρία και βάζουν σε υψηλή προτεραιότητα τις διεθνείς ακαδημαϊκές συνεργασίες. Η είσοδος του ΕΜΠ σε αυτόν τον χορό, σε επίπεδο προπτυχιακών σπουδών, είναι σημαντική πρόκληση γιατί μας καλεί σε απαιτητική άσκηση προσαρμογής σε διεθνώς καθιερωμένες πρακτικές. Μεταξύ αυτών είναι και η διδασκαλία στην αγγλική, δεδομένης της αμοιβαιότητας στην κινητικότητα φοιτητών μεταξύ των δύο ιδρυμάτων», παρατηρεί ο κ. Μπουντουβής.
      Την ίδια στιγμή, οι απαιτήσεις σε χρηματοδότηση του διπλού διπλώματος Columbia – ΕΜΠ είναι μεγάλες, και κυρίως για τους Ελληνες φοιτητές, οι οποίοι θα πρέπει να πληρώσουν για διαμονή στις ΗΠΑ αλλά και να επωμιστούν το κόστος φοίτησης. Οι Ελληνες θα πληρώνουν δίδακτρα στο Columbia, σε αντίθεση με τους φοιτητές του αμερικανικού ιδρύματος που θα έλθουν στην Ελλάδα.
      Για τον λόγο αυτό θα πρέπει να αναζητηθεί χρηματοδότηση από κοινωφελείς φορείς. Επίσης, θα επιδιωχθεί να υπάρξει οικονομική ενίσχυση των Ελλήνων φοιτητών από οργανώσεις της διασποράς.
      Σε τρεις άξονες
      Δεν είναι η πρώτη φορά βεβαίως, που το ΕΜΠ έχει συνεργασία με το Columbia. Ενδεικτικά, μόλις εγκρίθηκε συνεργασία μεταξύ της σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του ΕΜΠ και του τμήματος Βιοϊατρικής Τεχνολογίας στη Σχολή Μηχανικών και Εφαρμοσμένων Επιστημών του Columbia. Τη γέφυρα έστησαν η Ελληνίδα Ελίζα Κονοφάγου, καθηγήτρια στο τμήμα του Columbia και η Κωνσταντίνα Νικήτα, καθηγήτρια στη σχολή του ΕΜΠ. Οπως ανέφεραν στην «Κ» οι δύο καθηγήτριες, η συνεργασία θα αναπτυχθεί σε τρεις άξονες: σε κοινά προγράμματα με συνεπίβλεψη, σε κοινά ερευνητικά έργα και στην ανταλλαγή πανεπιστημιακών και φοιτητών σε θέματα βιοϊατρικής μηχανικής. Η έναρξη της συνεργασίας προγραμματίζεται να γίνει έως τα τέλη του προσεχούς Μαΐου –ή νωρίτερα εάν το επιτρέψει η εξέλιξη της πανδημίας– και για την υλοποίησή της συμβάλλει το Ιδρυμα Μποδοσάκη.
      Οπως τονίζει στην «Κ» ο κ. Μπουντουβής, «η επιτυχία της συστηματικής προσπάθειας που καταβάλλει το υπουργείο Παιδείας για την ενίσχυση της εξωστρέφειας των ελληνικών πανεπιστημίων, και ειδικότερα της οικοδόμησης ιδρυματικών σχέσεων με πανεπιστήμια των ΗΠΑ σε επίπεδο προπτυχιακών σπουδών, θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την οικονομική υποστήριξη του εγχειρήματος ακόμη και στην αρχική, πιλοτική του φάση».
      Οι γέφυρες
      Σημαντικό ρόλο για την προσέγγιση των ελληνικών με τα ξένα ΑΕΙ διαδραματίζουν οι Ελληνες πανεπιστημιακοί που ζουν στο εξωτερικό. Ενα μεγάλο κύμα φυγής τους από την Ελλάδα κατεγράφη στις αρχές της οικονομικής κρίσης, το 2011-2012. «Οι Ελληνες προφανώς γνωρίζουν καλά την ποιότητα του έργου που γίνεται στα ελληνικά πανεπιστήμια. Αλλά δεν είναι οι μόνοι που στήνουν “γέφυρες”», αναφέρει στην «Κ» η κ. Ελίζα Κονοφάγου, καθηγήτρια του τμήματος Βιοϊατρικής Τεχνολογίας στο Columbia. Και προσθέτει: «Αυτά αρχίζουν από πανεπιστημιακούς και ερευνητές που έχουν διεθνή παρουσία με συμμετοχές σε συνέδρια και συνεργασίες. Τώρα υπάρχει, επίσης, στην Ελλάδα το θεσμικό πλαίσιο που υποστηρίζει τις διεθνείς συνεργασίες».
    8. Επικαιρότητα

      Engineer

      Δυνατότητα έκδοσης οικοδομικών αδειών για οικόπεδα εκτός σχεδίου μικρότερα των τεσσάρων στρεμμάτων, με κατά παρέκκλιση αρτιότητα δόμησης, παρέχει τροπολογία που κατατέθηκε από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στο νομοσχέδιο για την ανακύκλωση και τη διαχείριση των απορριμμάτων και το οποίο αναμένεται να ψηφισθεί την Πέμπτη.
      Με μια άλλη σημαντική τροπολογία ρυθμίζονται προβλήματα που έχουν εμφανιστεί με τους δασικούς χάρτες και την ιδιοκτησία του Δημοσίου σε μια σειρά από περιοχές της χώρας. Στο ίδιο νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ κατατέθηκαν αρκετές τροπολογίες, με αποτέλεσμα την αντίδραση της αντιπολίτευσης, με την κυβέρνηση να απαντά πως πρόκειται για επίλυση επειγόντων προβλημάτων που απασχολούν την κοινωνία. 
      Σύμφωνα με την κατατεθείσα τροπολογία, σε οικόπεδα μικρότερα των τεσσάρων στρεμμάτων καθορίζεται πλέον με μαθηματικό τύπο η ανώτατη επιτρεπόμενη δόμηση. Συγκεκριμένα, η μέγιστη επιτρεπόμενη επιφάνεια δόμησης για την κατά παρέκκλιση δόμηση σε εκτός σχεδίου οικόπεδα υπολογίζεται ως εξής:
      • Για οικόπεδα επιφάνειας 2.000 τ.μ. η μέγιστη επιτρεπόμενη δόμηση για κατοικία είναι έως 186 μέτρα.
      • Για οικόπεδα από 1.200 τ.μ. και έως 2.000 τ.μ. η επιτρεπόμενη δόμηση περιορίζεται στα 136 τ.μ., από 150 τ.μ.
      • Σε οικόπεδα από 750 τ.μ. έως 1.200 τ.μ. η δόμηση διαμορφώνεται σε 86 τ.μ., από 100 τ.μ. Επιπλέον, επανακαθορίζεται το τέλος με το οποίο επιβαρύνονται οι οικοδομικές άδειες σε εκτός σχεδίου περιοχές, που στερούνται ρυμοτομικού σχεδίου και στις οποίες έχουν καθοριστεί χρήσεις γης, όροι και περιορισμοί δόμησης. Το τέλος αυτό καθορίζεται σε 5% του συμβατικού προϋπολογισμού του έργου ή 5 τοις χιλίοις στην περίπτωση που γίνεται χρήση αναλυτικού προϋπολογισμού. Το τέλος αποδίδεται στο Πράσινο Ταμείο για τη χρηματοδότηση δράσεων σε εκτός σχεδίου περιοχές λόγω περιβαλλοντικής επιβάρυνσης και μπαίνουν όρια, κατ’ ελάχιστον 250 ευρώ και κατά μέγιστο 5.000 ευρώ. Ας σημειωθεί πως ο νόμος 4759/2020 (Δεκέμβριος 2020) έθεσε για την κατά παρέκκλιση δόμηση σε οικόπεδα μικρότερα των τεσσάρων στρεμμάτων περιορισμούς δόμησης και μεταβατική διετία έως το 2022, που πρέπει να καταργηθεί οριστικά.  
      Στις τροπολογίες προβλέπεται επίσης η ανέγερση τουριστικών καταλυμάτων έως 150 κλινών σε περιοχές γενικής κατοικίας που καθορίζονται από τον υφιστάμενο πολεοδομικό σχεδιασμό, ακόμη και αν η περιοχή έχει πολεοδομηθεί. 
      Οσον αφορά το θέμα των δασικών εκτάσεων, άλλη τροπολογία προβλέπει πως για τις περιοχές που δεν ισχύει το τεκμήριο της κυριότητας του ελληνικού Δημοσίου επί δασών και δασικών εκτάσεων (Ιόνια, Κρήτη, Λέσβος, Σάμος, Χίος, Κυκλάδες, Κύθηρα, Αντικύθηρα και Μάνη) «το ελληνικό Δημόσιο δεν ασκεί ένδικα μέσα κατά αποφάσεων του κτηματολογικού δικαστή με τις οποίες αναγνωρίζεται η κυριότητα ή άλλο εμπράγματο δικαίωμα ιδιωτών ή νομικών προσώπων δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου επί των ανωτέρω εκτάσεων, εφόσον δεν διαθέτει τίτλους ιδιοκτησίας ή άλλα επαρκή στοιχεία απόδειξης της κυριότητάς του. Πρωτόκολλα διοικητικής αποβολής που εκδόθηκαν μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος και αναφέρονται στις παραπάνω εκτάσεις ανακαλούνται από τότε που εκδόθηκαν». Με άλλη διάταξη, πάλι στις ίδιες περιοχές, αναγνωρίζονται σε ιδιώτες συμβόλαια ή τίτλοι ιδιοκτησίας 20ετίας (ακόμα κι εάν έχουν μεταγραφεί στο ενδιάμεσο).
    9. Επικαιρότητα

      Engineer

      Μέσω της ψηφιακής πύλης gov.gr θα εκδίδεται και η βεβαίωση του υπουργείου Περιβάλλοντος αν μια ιδιοκτησία υπάγεται ή όχι στο δίκτυο Natura 2000. Την υπηρεσία θα παρέχει σε λίγες ημέρες το Ελληνικό Κτηματολόγιο, που τα προηγούμενα χρόνια ψηφιοποίησε τα όρια του δικτύου προστατευόμενων περιοχών και τα ενέταξε στα χαρτογραφικά του υπόβαθρα. Και θα είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για πολίτες και επενδυτές, καθώς η παραμικρή απόκλιση σε κάποιες περιοχές συνεπάγεται διαφορετικές επιτρεπόμενες χρήσεις και όρους δόμησης. 
      Το πράσινο φως θα δώσει κοινή υπουργική απόφαση των υπουργείων Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Περιβάλλοντος. Το Ελληνικό Κτηματολόγιο είχε ψηφιοποιήσει τα όρια την περίοδο 2013-2015, ενώ μετά την επέκταση του δικτύου το 2017-2018 ενημέρωσε εκ νέου τον ψηφιακό χάρτη με τις νέες χερσαίες και θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές. Ωστόσο, μέχρι σήμερα η έκδοση των σχετικών πιστοποιητικών από το υπουργείο Περιβάλλοντος γίνονταν αποκλειστικά σε έντυπη μορφή, μετά την υποβολή αίτησης. 
      Η διάθεση του ψηφιακού πιστοποιητικού θα γίνεται από το site του Ελληνικού Κτηματολογίου και από την ψηφιακή πύλη gov.gr. «Πολίτες και τυχόν επενδυτές θα εισέρχονται στη σχετική πλατφόρμα με τη χρήση κωδικών Taxisnet και θα μπορούν να εκδώσουν δωρεάν το ψηφιακό πιστοποιητικό με λίγα “κλικ”, εισάγοντας είτε συντεταγμένες έκτασης είτε συγκεκριμένο ΚΑΕΚ (σ.σ. ο αριθμός που συνοδεύει κάθε ακίνητο στις κτηματογραφημένες περιοχές). Κατ’ αυτόν τον τρόπο θα διευκολυνθούν σημαντικά όσοι επιδιώκουν να χτίσουν, να αγοράσουν και γενικά να εκμεταλλευτούν ακίνητο σε περιοχές που συνορεύουν ή εντάσσονται στο δίκτυο Natura 2000», εξηγεί στην «Κ» ο υφυπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Γιώργος Στύλιος.
      «Επιπλέον, τα όρια και η επιφάνεια των προστατευόμενων περιοχών του δικτύου Natura 2000 αναρτώνται στην ανωτέρω διαδικτυακή πλατφόρμα, όπου θα απεικονίζονται με κατάλληλη διαγράμμιση και μοτίβο. Κάθε πολίτης ή επενδυτής θα μπορεί μάλιστα να προβαίνει σε ελεύθερη λήψη του συνόλου των ορίων των περιοχών του δικτύου Natura 2000 σε ψηφιακή διανυσματική μορφή (shapefile). Με άλλα λόγια, παρέχεται σε όλους τους ενδιαφερομένους ένα εργαλείο να γνωρίζουν, εξαρχής και με ακρίβεια, εάν το ακίνητό τους ή η επένδυσή τους βρίσκεται εντός προστατευόμενης περιοχής και κατ’ επέκταση εάν εμπίπτει σε ιδιαίτερο καθεστώς».
      Το πιστοποιητικό δεν θα ενημερώνει σε αυτή τη φάση αν η περιοχή είναι «ζωνοποιημένη» (δηλαδή έχει διαφορετικές χρήσεις γης και όρους προστασίας ανά σημεία) και σε ποια ζώνη βρίσκεται το ακίνητο, αλλά για το είδος της προστατευόμενης περιοχής στην οποία εμπίπτει (λ.χ. αν είναι περιοχή προστασίας της ορνιθοπανίδας ή προστατευόμενος οικότοπος, υγρότοπος). 
      Πάντως, οι «ζωνοποιημένες» περιοχές Natura είναι ένα πολύ μικρό ποσοστό του συνόλου: υπενθυμίζεται ότι η ζωνοποίηση όλων των περιοχών Natura και η εκπόνηση σχεδίων δράσης για καθεμία από αυτές (έργο για την έλλειψη του οποίου η Ελλάδα καταδικάστηκε το 2020 από το Ευρωδικαστήριο) βρίσκεται εδώ και τρία χρόνια σε εξέλιξη και παρουσιάζει σημαντική καθυστέρηση. Η χώρα μας έχει εντάξει στο πανευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών 446 περιοχές, που καταλαμβάνουν το 27,3% της ηπειρωτικής και το 19,6% της θαλάσσιας έκτασης της χώρας.
    10. Επικαιρότητα

      Engineer

      Ένα νέο πρόγραμμα για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας σε 30.000 νοικοκυριά πρόκειται να ξεκινήσει μέσα στο έτος. Όπως εξαγγέλλει σε συνέντευξή του στην «Κ», με την αφορμή της χθεσινής Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστας Σκρέκας, πρόκειται για ένα είδος «ενεργειακών κοινοτήτων», μέσω των οποίων θα χρηματοδοτείται 100% το ηλεκτρικό ρεύμα των ευάλωτων νοικοκυριών. Παράλληλα, το υπουργείο θα παρέχει γενναία επιδότηση στους οδηγούς ταξί για την αντικατάσταση των οχημάτων τους με ηλεκτρικά – επιδότηση που θα ξεπερνά τις 20.000 ευρώ.
      – Στην Ευρωπαϊκή Ενωση, η συζήτηση γύρω από τη μετάβαση σε μια οικονομία απεξαρτημένη από τον άνθρακα εστιάζεται στον ρόλο των τοπικών κοινωνιών. Πώς θα φθάσει αυτή η συζήτηση στη χώρα μας; 
      – Η ευαισθητοποίηση των πολιτών είναι βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης και υλοποιείται τόσο μέσα από την επικοινωνιακή στρατηγική μας όσο και μέσα από πρωτοβουλίες που έχουν πραγματική επίδραση στη ζωή του κόσμου, όπως το «Εξοικονομώ». Το υπουργείο Περιβάλλοντος θα ξεκινήσει τώρα ένα νέο πρόγραμμα ειδικά για τα ευάλωτα νοικοκυριά. Θα επιδοτήσουμε δήμους και περιφέρειες για τη δημιουργία φωτοβολταϊκών πάρκων (συνολικά 120 MW), τα έσοδα των οποίων θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών ανθρώπων που αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Υπολογίζουμε ότι μέσα από το πρόγραμμα αυτό, που θα χρηματοδοτηθεί με 100 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, θα επωφεληθούν 30.000 νοικοκυριά σε όλη τη χώρα.
      – Τι άλλες πρωτοβουλίες αναμένουμε το επόμενο διάστημα;
      – Με χρηματοδότηση 40 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, θα ξεκινήσουμε ένα πρόγραμμα αντικατάστασης 2.000 ταξί με ηλεκτρικά. Οι ιδιοκτήτες θα επιδοτούνται με 22.500 ευρώ για την απόσυρση του οχήματος – φυσικά, θα τεθούν κριτήρια για την επιδότηση, όπως η παλαιότητα.
      – Πώς βλέπετε τον ρόλο των ενεργειακών κοινοτήτων (σ.σ. επενδύσεων σε ΑΠΕ από τοπικές κοινωνίες) στη διαδικασία ενεργειακής μετάβασης; Η αλήθεια είναι πως στη χώρα μας, αντίθετα με τη βόρεια Ευρώπη, δεν έχουν υποστηριχθεί καθόλου.
      – Οι ενεργειακές κοινότητες είναι σημαντικές όταν επιτελούν τον σκοπό τους και όχι απλώς για να προωθούν επενδύσεις έντασης κεφαλαίου. Γι’ αυτό θα υποστηρίξουμε ενεργειακές κοινότητες που θα έχουν όφελος σε αυτούς που χρειάζεται.
      – Η υποστήριξη του θεσμού των ενεργειακών κοινοτήτων δεν θα βοηθούσε να συνδεθούν τα αιολικά πάρκα με τις τοπικές ανάγκες και επιθυμίες, άρα και να μειωθούν οι αντιδράσεις;
      – Τα αιολικά πάρκα απαιτούν μεγάλες επενδύσεις. Οι ενεργειακές κοινότητες δύσκολα θα είχαν πρόσβαση στην αναγκαία χρηματοδότηση.
      – Πώς θα πείσετε τις κοινωνίες που αντιδρούν απέναντι στα αιολικά, ότι το ΥΠΕΝ δεν ακολουθεί απλώς τις προτάσεις των επενδυτών αδειοδοτώντας τες;
      – Δεν αδειοδοτούμε τα πάντα. Οι προτάσεις επενδυτών σήμερα ξεπερνούν τα 100 GW, αλλά εμείς μέσω του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) εκτιμούμε ότι ρεαλιστικά θα εγκατασταθούν περίπου 10 GW, δηλαδή 1 στα 10. Μέχρι το τέλος του έτους θα ολοκληρωθεί η αναθεώρηση του ειδικού χωροταξικού για τις ΑΠΕ, που θα αυστηροποιήσει τα κριτήρια χωροθέτησης.
      – Πώς συνάδει το πρόγραμμα εξόρυξης υδρογονανθράκων με τη μετάβαση της χώρας μας σε μια κοινωνία μηδενικών εκπομπών ρύπων;
      – Το φυσικό αέριο είναι το «καύσιμο-γέφυρα» μεταξύ της σημερινής κατάστασης και του 2030 και είναι τέσσερις φορές πιο καθαρό από τον λιγνίτη. Οι έρευνες για την ανακάλυψη πιθανών κοιτασμάτων νότια της Κρήτης θα δώσουν τη δυνατότητα στις μελλοντικές γενιές να γνωρίζουν πραγματικά τι κρύβεται κάτω από τον πυθμένα της ελληνικής θάλασσας και να επιλέξουν τι θα κάνουν.
      – Σε πολλά νησιά, η τουριστική ανάπτυξη έχει κατά πολύ ξεπεράσει τις δυνατότητές τους. Θα ανοίξει ποτέ η συζήτηση για τη φέρουσα ικανότητα των νησιών;
      – Στόχος μας είναι να προχωρήσουμε σε ένα μοντέλο βιώσιμου τουρισμού με υποδομές για τη διαχείριση νερού, λυμάτων και απορριμμάτων, προσφέροντας υψηλής ποιότητας υπηρεσίες. Ολα αυτά τα θέματα περιγράφονται από τα περιφερειακά χωροταξικά πλαίσια και θα εξειδικευθούν με τα πολεοδομικά σχέδια.
      – Πότε θα ξεκινήσει τη λειτουργία του ο οργανισμός που θα υποκαταστήσει τους φορείς διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών (ΟΦΥΠΕΚΑ); Γιατί καθυστερεί;
      – Περιμένουμε να ολοκληρωθεί ο οικονομικός και νομικός έλεγχος των φορέων. Εκτιμώ πως τον Αύγουστο θα αναλάβει πλήρως τον ρόλο του.
      – Θα σκεφτόταν το υπουργείο να αναβαθμίσει τους επιθεωρητές περιβάλλοντος σε ανεξάρτητη αρχή; Γιατί σταμάτησαν να δημοσιοποιούνται οι εισηγήσεις για πρόστιμα παραβατών της νομοθεσίας;
      – Στόχος μας είναι να προχωρήσουμε γρήγορα στην οργάνωση του θεσμού των ιδιωτών περιβαλλοντικών ελεγκτών, για να συνεπικουρούν την υπηρεσία που είναι υποστελεχωμένη. Οσον αφορά τη δημοσιοποίηση των προστίμων, πρέπει να δούμε αν είναι νόμιμη και βοηθά στη συμμόρφωσή τους. Στόχος μας είναι οι παραβάτες να γίνουν καλύτεροι, όχι να τους καταστρέψουμε.
    11. Επικαιρότητα

      Engineer

      Ένα νέο πλαίσιο για τη διενέργεια αρχιτεκτονικών διαγωνισμών δημιουργεί το υπουργείο Περιβάλλοντος. Το νέο πλαίσιο διασφαλίζει ότι οι βραβευθέντες σε έναν διαγωνισμό θα χρησιμοποιούνται για την υλοποίηση του έργου, ότι δεν θα πραγματοποιούνται αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί αν δεν υπάρχει εξασφαλισμένη χρηματοδότηση για κάποιο έργο, ενώ η επιλογή ή όχι της διαδικασίας θα κρίνεται από τα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής, δηλαδή από αρχιτέκτονες. Στα αρνητικά του νέου πλαισίου, ότι καταργεί την υποχρέωση αρχιτεκτονικού διαγωνισμού για την ανάπλαση δημοσίων χώρων, ενώ συνεχίζει να εξαιρεί τα έργα ΕΣΠΑ.
      Η απόφαση, την οποία υπογράφει ο υφυπουργός Χωροταξίας Νίκος Ταγαράς, ουσιαστικά υιοθετεί το μεγαλύτερο μέρος των προτάσεων που έκανε η ομάδα εργασίας, την οποία όρισε για το θέμα το υπουργείο Περιβάλλοντος το 2019. Οι βασικές αλλλαγές είναι οι ακόλουθες:
      -Εφόσον ένα αρχιτεκτονικό γραφείο βραβευθεί σε έναν αρχιτεκτονικό διαγωνισμό, επιβάλλεται η χρησιμοποίησή του στην υλοποίηση του εν λόγω έργου, είτε ως ανάδοχο των μελετών ή ως τεχνικό σύμβουλο της υπηρεσίας που θα το αναλάβει. Πρόκειται για μια σημαντική ρύθμιση καθώς δεν ήταν σπάνιο το φαινόμενο να… μένουν εκτός αυτοί που κατέκτησαν το 1ο βραβείο σε έναν διαγωνισμό. 
      -Ορίζονται με ορθολογικό τρόπο οι κατηγορίες και τα μεγέθη πάνω από τα οποία πρέπει να εξετάζεται το ενδεχόμενο χρήσης αρχιτεκτονικού διαγωνισμού. Για παράδειγμα, σε όλα τα πολιτιστικά κτίρια, σε κτίρια εκπαίδευσης άνω των 500 τμ, σε κτίρια διοίκησης άνω των 500 τμ, σε κτίρια του υπουργείου Δικαιοσύνης άνω των 1.000 τμ, σε κτίρια του υπουργείου Υγείας άνω των 500 τμ, σε θρησκευτικούς χώρους άνω των 400 τμ κα. Επίσης προβλέπεται η ίδια διαδικασία και για επεκτάσεις, αν αυξάνουν το κτίριο κατά 50% ή περισσότερο. 
      -Το αν χρειάζεται αρχιτεκτονικός διαγωνισμός θα κρίνεται από  το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής (ή το Κεντρικό Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής, ανάλογα με το έργο) αντί του Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων (ΣΥΠΟΘΑ ή ΚΕΣΥΠΟΘΑ) σήμερα. Με άλλα λόγια η κρίση των δυνατοτήτων ενός έργου να γίνει με αρχιτεκτονικό διαγωνισμό θα κρίνεται από αρχιτέκτονες. Ωστόσο το αν θα γίνει ή όχι παραμένει στην κρίση του κύριου του έργου.
      -Για να πραγματοποιηθεί αρχιτεκτονικός διαγωνισμός πρέπει να έχουν εξασφαλιστεί τα κονδύλια για την υλοποίηση του έργου που αφορά.
      -Εξακολουθούν να εξαιρούνται από την υποχρέωση διενέργειας αρχιτεκτονικού διαγωνισμού τα έργα ΕΣΠΑ (και του Ταμείου Ανάκαμψης), τα έργα με ΣΔΙΤ ή  όσα συγχρηματοδοτούνται από την ΕΤΕπ.
      Το πιο αρνητικό σημείο του νέου πλαισίου είναι ότι καταργεί την υποχρέωση πραγματοποίησης αρχιτεκτονικών διαγωνισμών για αναπλάσεις κοινόχρηστων χώρων, στις περιπτώσεις που ο φορέας (λ.χ. ο δήμος) διαθέτει αρχιτέκτονα και έχει γνωμοδοτήσει για τη μελέτη το Κεντρικό Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής (…αλλά όχι απαραιτήτως θετικά). Η ρύθμιση αυτή «φωτογραφίζει» τους μεγάλους δήμους  της χώρας, που έχουν επαρκώς στελεχωμένες τεχνικές υπηρεσίες- αν και η τελική υπογραφή ενός αρχιτέκτονα δημοσίου υπαλλήλου δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι η μελέτη εκπονήθηκε από την υπηρεσία και όχι από κάποιον τρίτο για λογαριασμό του δήμου. 
      «Απογοητεύομαι από την πρόβλεψη για τους δημόσιους χώρους και την εξαίρεση των έργων ΕΣΠΑ. Είναι προσθήκες που δεν υπήρχαν στην πρόταση της ομάδας εργασίας που συνέστησε το υπουργείο και θεωρώ ότι μειώνουν δραστικά το διαθέσιμο αντικείμενο», λέει στην «Κ» ο αρχιτέκτονας Γιώργος Μαδεμοχωρίτης, εκπρόσωπος του ΣΑΔΑΣ στην ομάδα εργασίας του ΥΠΕΝ. «Αν έλειπαν αυτές οι προβλέψεις θα έλεγα ότι το νέο πλαίσιο είναι θετικό, καθώς ενθαρρύνει τη συμμετοχή αρχιτεκτόνων». 
    12. Επικαιρότητα

      Engineer

      Περίπου 380.000 αεροφωτογραφίες όλης της χώρας από το 1938 «συνωστίζονται» στις αποθήκες της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού (ΓΥΣ), που αποτελεί τον αρχαιότερο χαρτογραφικό οργανισμό της Ελλάδας. Οι αεροφωτογραφίες αυτές, που είναι πολύ μεγάλης κλίμακας και επιτρέπουν την αναγνώριση ακόμη και πολύ μικρών κτισμάτων στο έδαφος, είναι χρήσιμες, μεταξύ άλλων, για την εκπόνηση μελετών που συνοδεύουν μεγάλες επενδύσεις και έργα.
      Τη διάσωση του υλικού αυτού, που βρίσκεται αντιμέτωπο με τη φθορά του χρόνου, επιδιώκει το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης μέσω του έργου που έχει ενταχθεί στη Βίβλο Ψηφιακού Μετασχηματισμού και έχει τίτλο «Ψηφιοποίηση διαχρονικού αρχείου αεροφωτογραφιών της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού – Ανάπτυξη και παροχή ψηφιακών υπηρεσιών». Προ ημερών η Κοινωνία της Πληροφορίας, η εταιρεία μέσω της οποίας υλοποιούνται τα ψηφιακά έργα του Δημοσίου, έθεσε σε διαβούλευση, έως τις αρχές Απριλίου, το τεύχος διακήρυξης του διαγωνισμού με προϋπολογισμό 10,8 εκατ. ευρώ. Το αντικείμενο του έργου περιλαμβάνει τη συντήρηση – αποκατάσταση και ανατύπωση φθαρμένων αρνητικών και έντυπων αεροφωτογραφιών (τόσο των φιλμ σε ρολό όσο και των κομμένων αρνητικών φιλμ), όπως και 70.000 ακόμη που χρονολογούνται από το 1938. Επίσης, ο ανάδοχος θα προχωρήσει στην ψηφιοποίηση 290.000 αεροφωτογραφιών και συνολικά θα πρέπει να αρχειοθετήσει και να δημιουργήσει μεταδεδομένα, δηλαδή την επιπρόσθετη πληροφορία που είναι απαραίτητη για την ευκολότερη επεξεργασία του υλικού αυτού. Σήμερα έχουν ψηφιοποιηθεί 90.000 αεροφωτογραφίες, που αντιστοιχούν στο 25% του συνόλου.
      Στο αρχείο της ΓΥΣ, που αποτελεί βασική πηγή πληροφορίας για τη δημιουργία δασικών χαρτών και του κτηματολογίου, έχει στηριχθεί η παραγωγή ορθοφωτοχαρτών (εικόνες που προέρχονται από επεξεργασία αεροφωτογραφιών ή δορυφορικών εικόνων) κατά τη σύνταξη του εθνικού κτηματολογίου. Επίσης, η πληροφορία που διαθέτει η ΓΥΣ απεικονίζει, από το 1938, το ελληνικό έδαφος και κατ’ επέκταση συμβάλλει στην αποτροπή καταπατήσεων δασικών εκτάσεων, έχει ανυπολόγιστη αρχειακή αξία, με αποτέλεσμα «οποιαδήποτε φθορά να αποτελεί μη αναστρέψιμη απώλεια», όπως αναφέρεται στο τεύχος της διαβούλευσης.
      Στα οφέλη του έργου, όπως αυτά παρατίθενται από την Κοινωνία της Πληροφορίας, ανήκουν η εξασφάλιση της πρόσβασης, μέσω Διαδικτύου, στις αεροφωτογραφίες, επιτρέποντας την ικανοποίηση των αναγκών ολοένα και περισσότερων φορέων – φυσικών προσώπων, ιδιαίτερα σε περιοχές εκτός Αθήνας ή εκτός χώρας. Αυτό δεδομένου ότι η Γεωγραφική Υπηρεσία Στρατού δέχεται καθημερινά αιτήσεις για την παροχή αεροφωτογραφιών τόσο από φορείς του ευρύτερου Δημοσίου όσο και από ιδιώτες.
      Το έργο, που έχει ενταχθεί στο ΕΣΠΑ, έχει ορίζοντα ολοκλήρωσης δύο χρόνων από τη συμβασιοποίησή του και θα μπορούσε να λειτουργήσει συμπληρωματικά με τον ενιαίο ψηφιακό χάρτη (θα περιέχει όλα τα απαραίτητα γεωχωρικά δεδομένα για την αδειοδότηση κάθε είδους και μεγέθους επένδυσης) που δρομολογεί το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος. Θα επιτρέψει και την αποτελεσματικότερη ανταλλαγή γεωγραφικών πληροφοριών με άλλους φορείς με ανάλογο αντικείμενο, όπως η «Ελληνικό Κτηματολόγιο», το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών και το Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών.
      Δημήτρης Δελεβέγκος
    13. Επικαιρότητα

      Engineer

      Στην ανάρτηση όλων των περιοχών που είχαν εξαιρεθεί από τους δασικούς χάρτες ως «οικιστικές πυκνώσεις» προχωρά το υπουργείο Περιβάλλοντος. Παράλληλα, όμως, προετοιμάζεται η δημιουργία της πλατφόρμας μέσω της οποίας οι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων σε δάση θα μπορούν, εφόσον τα δηλώσουν οικειοθελώς, να «προστατευθούν», μέχρι να εξεταστεί η υπόθεση συνολικά στο μέλλον. Ολα αυτά λίγο πριν κριθεί από το Συμβούλιο της Επικρατείας η συνταγματικότητα της αναθεώρησης όλων των δασικών χαρτών, η οποία βρίσκεται σήμερα σε εξέλιξη.
      Στα μέσα της προηγούμενης χρονιάς, το υπουργείο Περιβάλλοντος αποφάσισε να αναθεωρήσει το σύνολο των δασικών χαρτών, ακόμα και το 55% που είχε ήδη κυρωθεί τα προηγούμενα χρόνια. Στόχος ήταν να εξαιρεθούν από τους περιορισμούς της δασικής νομοθεσίας  εκτάσεις (στην πραγματικότητα, να αποχαρακτηριστούν) προκειμένου να μειωθούν ο μεγάλος αριθμός των αντιρρήσεων και οι συνεπακόλουθες διαμαρτυρίες. Επρόκειτο για μια κίνηση υψηλού ρίσκου, καθώς η νομολογία του ΣτΕ είναι αρνητική σε τέτοιου είδους εξαιρέσεις (κάτι που επιβεβαιώθηκε ξανά το 2020, όταν κηρύχθηκε αντισυνταγματική η νομιμοποίηση των εκχερσωμένων από αγρότες δασικών εκτάσεων έως το 2007).
      Μέσα από αυτή τη διαδικασία, επανέρχεται και το θέμα των οικιστικών πυκνώσεων. Πρόκειται για περιοχές αυθαιρέτων μέσα σε δάση, οι οποίες με τον ν. 4389/2016 εξαιρέθηκαν από τη διαδικασία των αναρτήσεων, αφού πρώτα «οριοθετήθηκαν» από τους δήμους με κάποια κριτήρια (και τραγικά αποτελέσματα). Η ρύθμιση αυτή κρίθηκε αντισυνταγματική από το Συμβούλιο της Επικρατείας το 2019 (αποφάσεις 685-688) και κατά συνέπεια το υπουργείο Περιβάλλοντος ήταν υποχρεωμένο να συμμορφωθεί.
      Οπως προκύπτει, λοιπόν, από τους χάρτες που ξεκίνησαν τώρα να αναρτώνται, οι περιοχές οι οποίες είχαν εξαιρεθεί ως οικιστικές πυκνώσεις συμπεριελήφθησαν στους χάρτες και οι ενδιαφερόμενοι θα έχουν όμως το δικαίωμα να υποβάλουν αντιρρήσεις. Ωστόσο, υπάρχει ένας τρόπος να αποφύγουν τις συνέπειες και να «κατοχυρωθούν» με έμμεσο τρόπο. Στον νόμο 4685/20 προβλέφθηκε μια διαδικασία για την εκ νέου εξαίρεση των ιδιοκτητών αυθαιρέτων (αντίθετα με το πνεύμα της απόφασης του ΣτΕ).
        Οπως αναφέρεται (άρθρο 55) το υπουργείο Περιβάλλοντος θα δημιουργήσει μια διαδικτυακή πλατφόρμα στην «Ελληνικό Κτηματολόγιο» (η οποία χειρίζεται όλα τα θέματα για τους δασικούς χάρτες). Στην πλατφόρμα αυτή θα έχουν δικαίωμα να δηλώσουν το παράνομο ακίνητό τους όσοι έχουν ήδη εκφράσει αντίρρηση στον δασικό χάρτη αφού καταθέσουν παράβολο 250 ευρώ.

      Αναστολή κυρώσεων
      Με την υποβολή του αιτήματος αναστέλλονται άμεσα όλες οι κυρώσεις που έχουν τυχόν επιβληθεί και δεν επιβάλλονται νέες. Οι αιτήσεις θα πρέπει να υποβληθούν εντός έξι μηνών από την έναρξη ανάρτησης των δασικών χαρτών. Σύμφωνα με τον νόμο, όταν συγκεντρωθούν όλες οι αιτήσεις, τότε θα εκπονηθεί μια οικονομοτεχνική μελέτη ανά Περιφέρεια (τρεις για την Αττική και από μία για Θεσσαλονίκη και Χαλκιδική). Στη μελέτη αυτή θα εξετάζονται «η ενδεχόμενη χωρική κατανομή τους σε οικιστικές πυκνώσεις» και οι οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνέπειες σε περίπτωση όχι μόνο διατήρησής τους αλλά… και κατεδάφισης (με την προσθήκη αυτή ο νομοθέτης έκανε μάλλον σαφέστατες τις προθέσεις του). Κατόπιν θα εκδοθεί ένα Προεδρικό Διάταγμα που θα ορίζει ποιες οικιστικές πυκνώσεις μπορούν να εξαιρεθούν από κατεδάφιση για διάστημα έως 30 έτη. Αν ποτέ αυτή η διαδικασία φθάσει σε αυτό το σημείο, είναι προφανές ότι θα πρόκειται για νομιμοποίηση των παράνομων κατοικιών σε δάση, καθώς ο νομοθέτης του… 2050 δύσκολα θα ανατρέψει τα όσα ίσχυσαν για τρεις δεκαετίες.
      Πάντως, για να «ανοίξει» η πλατφόρμα, το υπουργείο Περιβάλλοντος πρέπει να εκδώσει μια ειδικότερη απόφαση η οποία θα ορίζει τις προδιαγραφές και τα ειδικότερα θέματα της διαδικασίας. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», η απόφαση προετοιμάζεται από τις υπηρεσίες του υπουργείου την περίοδο αυτή. Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με στοιχεία του ΥΠΕΝ, οι οικιστικές πυκνώσεις στην Αττική καταλαμβάνουν 115.873 στρέμματα, στην Κορινθία 42.206 στρέμματα, στη Χαλκιδική 19.464 στρέμματα, στη Θεσσαλονίκη 19.050 στρέμματα κ.ο.κ.
        Εκτός από τις οικιστικές πυκνώσεις, οι δασικοί χάρτες θα συμπεριλάβουν (για πρώτη φορά σε πολλές περιοχές) αναδασμούς. Οι αναδασμοί βρίσκονται στα αρχεία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και κάποια στιγμή ψηφιοποιήθηκαν, όμως όχι όλοι. Επιπλέον, κατά τους ελέγχους αποδείχθηκε πως όσοι αφορούσαν εκτάσεις με κλίσεις εμφάνιζαν… αποκλίσεις. Ετσι κάποιοι δεν ήταν διαθέσιμοι κατά την εκπόνηση των δασικών χαρτών και συμπεριελήφθησαν τώρα. Επιπλέον, μια αλλαγή είναι ότι υπολογίστηκαν τα όρια όλων των αναδασμών ώστε να εξαιρεθούν ολόκληροι από την προστασία της δασικής νομοθεσίας, ακόμα κι αν περιελάμβαναν εκτάσεις που δεν είχαν διανεμηθεί, άρα είναι δημόσιες και συχνά καταπατημένες. Τέλος, συμπεριελήφθησαν διάφορες διοικητικές πράξεις, ακόμα και πληροφοριακά έγγραφα παρότι το ΣτΕ είχε ξεκαθαρίσει στη νομολογία του ότι δεν έχουν αποδεικτική αξία.
      Οσον αφορά τις εξελίξεις, το υπουργείο Περιβάλλοντος τηρεί προς το παρόν στάση αναμονής, ενόψει της εκδίκασης της υπόθεσης στο ΣτΕ. Για αυτό και οι υπεύθυνοι για το έργο των δασικών χαρτών δεν επιθυμούν σε αυτή τη φάση να τοποθετηθούν δημόσια. «Το υπουργείο γνωρίζει πολύ καλά τα ζητήματα που προκύπτουν για όσους ιδιοκτήτες ακίνητης περιουσίας δεν προχώρησαν, στις προβλεπόμενες από τον νόμο προθεσμίες, σε υποβολή αντίρρησης κατά τη διαδικασία ανάρτησης των δασικών χαρτών και θα διασφαλίσει με κάθε νόμιμο τρόπο ότι δεν θα αδικηθεί ούτε ένας», αναφέρει ανακοίνωση που εξέδωσε προ ημερών.
      Το ΣτΕ και οι παράνομες αποψιλώσεις εκτάσεων 
      Δύο αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας ήρθαν το 2019 και 2020 να προστεθούν στη μακρά νομολογία του ανωτάτου ακυρωτικού δικαστηρίου υπέρ της προστασίας των δασών και κατά των κάθε είδους νομιμοποιήσεων «πραγματικών καταστάσεων». Το 2019 κρίθηκε από την Ολομέλεια του ΣτΕ (με πρόεδρο την νυν Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου) αντισυνταγματική η ρύθμιση Τσιρώνη για τις οικιστικές πυκνώσεις, ένα νομικό εφεύρημα με το οποίο επιχειρήθηκε διαφορετική μεταχείριση στους ιδιοκτήτες αυθαιρέτων σε δάση και δασικές εκτάσεις. Το ΣτΕ έκρινε ότι η εξαίρεση των οικισμών αυθαιρέτων δεν συνιστά κανένα σκοπό δημοσίου συμφέροντος και ότι ισοδυναμεί με επιβράβευση της αυθαίρετης δόμησης εντός δασών. Περαιτέρω βρίσκεται σε αντίθεση με τη συνταγματική αρχή του κράτους δικαίου.
      Ακολούθησε το 2020 η ακύρωση της ρύθμισης Ταγαρά για την εξαγορά εκτάσεων (αρχικά μόνο από αγρότες) που εκχερσώθηκαν (συνήθως και καταπατήθηκαν, αφού ήταν δημόσιες) προκειμένου να καλλιεργηθούν. Η Ολομέλεια ΣτΕ (ξανά με πρόεδρο την κ. Σακελλαροπούλου) επισήμανε ότι διαχρονικά επιτρεπόταν υπό προϋποθέσεις η παραχώρηση δασικών εκτάσεων για γεωργοδενδροκομική καλλιέργεια, όμως η έκταση αυτή ούτε αποχαρακτηριζόταν ούτε παραχωρούνταν (και αν η καλλιέργεια έπαυε, έπρεπε να επιστρέψει στην παλιά της μορφή). Οπως επισημαίνει, οι εκχερσώσεις έχουν γίνει «ανεπιλέκτως και ασυνδέτως προς κρατικούς αναπτυξιακούς σκοπούς ή άλλους λόγους δημοσίου συμφέροντος». Επιπλέον, φέρνουν όσους αποψίλωσαν παράνομα δάση σε πλεονεκτικότερη θέση από όσους δεν το έπραξαν «κατά παράβαση των συνταγματικών αρχών του κράτους δικαίου και της ισότητας».
      Κάθε περιοχή ανά την Ελλάδα με την ιδιαιτερότητά της…
      Από τη Δράμα και την Καβάλα έως την Αργολίδα και τη Σάμο ξεκίνησε το υπουργείο Περιβάλλοντος την ανάρτηση των δασικών χαρτών. Οι πρώτες δύο ομάδες περιλαμβάνουν 14 περιοχές με διαφορετικά χαρακτηριστικά: σε κάποιες περιφερειακές ενότητες οι δασικοί χάρτες αναρτώνται για πρώτη φορά. Σε άλλες, οι χάρτες είχαν ήδη τελειώσει τα προηγούμενα χρόνια και τώρα αναρτώνται και πάλι, με πολύ μικρές ή μεγαλύτερες μεταβολές. Η κάθε περιοχή συνοδεύεται από τις δικές της ιδιαιτερότητες.
      Ας δούμε ορισμένες από αυτές:
      • Κορινθία. Χωρίς αμφιβολία, ο δασικός χάρτης της Κορινθίας είναι ο πιο ενδιαφέρων. Το 2013 είχε αναρτηθεί και κυρωθεί ένα μικρό κομμάτι του (αφορά παραλιακές περιοχές του Κορινθιακού), το μεγαλύτερο όμως αναρτάται σήμερα για πρώτη φορά. Ο χάρτης καλύπτει 2,1 εκατομμύρια στρέμματα, εκ των οποίων το 54% είναι ανέκαθεν δασικό. Οι δασωμένες αγροτικές εκτάσεις στα ορεινά εκτιμώνται στις 150.000 στρέμματα, ενώ οι εκχερσώσεις (νόμιμες ή παράνομες) στις 55.000 στρέμματα. «Είναι ένας δύσκολος νομός, με δύσκολο ιστορικό και πολλά προβλήματα, πραγματικά, νομικά και υπηρεσιακά», αναφέρει ο Παναγιώτης Καλλίρης, διευθυντής Δασών Κορινθίας. Τρία είναι τα κύρια ζητήματα που ο κ. Καλλίρης εκτιμά ότι θα ανακύψουν από την ανάρτηση. «Το πρώτο αφορά τις αγροτικές εκτάσεις που κατά πλάνη συμπεριελήφθησαν στις αναδασωτέες εκτάσεις. Το δεύτερο αφορά τα αυθαίρετα, που δεν έχει ξεκαθαρίσει ακόμα τι θα γίνει. Το τρίτο είναι οι εκτάσεις που εκχερσώθηκαν παράνομα για να καλλιεργηθούν. Από το 2014 μέχρι πέρυσι εκδώσαμε πολλές αποφάσεις, βάσει της νομοθεσίας. Ομως, μετά την απόφαση του ΣτΕ, που κήρυξε αντισυνταγματική τη διαδικασία, “πάγωσαν” όλα. Ομως το σχετικό άρθρο… δεν έχει ακόμα καταργηθεί, άρα οι υπηρεσίες και οι πολίτες είμαστε “όμηροι”. Πρέπει, πάντως, να καταλάβει ο κόσμος ότι ο δασικός χάρτης δεν είναι… ο Ερμής του Πραξιτέλη, είναι ένα εργαλείο. Πρέπει να το βοηθήσουμε όλοι ώστε να γίνει πραγματικό, ο νόμος δίνει πολλές ευκαιρίες διορθώσεων στον πολίτη. Οσο πιο πραγματικό είναι τόσο καλύτερο κτηματολόγιο και, μελλοντικά, δασολόγιο θα αποκτήσουμε».
      • Εύβοια. Στην Εύβοια η ανάρτηση και η κύρωση του δασικού χάρτη είχαν ολοκληρωθεί το 2017 και απέμενε μόνο η εξέταση των αντιρρήσεων. «Από τις περίπου 9.500 εξετάστηκαν περί τις 1.700. Η συγκρότηση των επιτροπών αντιρρήσεων καθυστέρησε, δεν υπήρχε αρκετός κόσμος και έτσι η υπηρεσία προσπάθησε να τις εξετάσει εκ των ενόντων. Χρειάζονται όμως αυτοψίες, διαδικασία που απαιτεί χρόνο. Επιπλέον εδώ και ενάμιση έτος έχουμε σταματήσει, ενόψει της αλλαγής του συστήματος εξέτασης αντιρρήσεων», λέει ο Θανάσης Ξηρογιάννης, προϊστάμενος της Διεύθυνσης Δασών Εύβοιας. Η αναθεώρηση του δασικού χάρτη έφερε δύο βασικές αλλαγές. Κατ’ αρχάς συμπεριελήφθησαν στον χάρτη οι πράξεις αναδασμού, που δεν είχαν δοθεί κατά την εκπόνηση του χάρτη. Επιπλέον αποτυπώθηκαν οι οικιστικές πυκνώσεις. «Τελικά κατατέθηκαν από πολίτες περί τις 500 αιτήσεις αναμόρφωσης του χάρτη. Αφορούσαν κυρίως οικοδομικές άδειες που δεν είχαν δηλωθεί και εκχερσώσεις. Ομως η έκταση στην οποία αναφέρονται είναι σαφώς μικρότερη από εκείνη των αναδασμών».
      • Αθήνα. Το πρώτο «δείγμα» από Αττική είναι ο δασικός χάρτης στην περιοχή ευθύνης της Διεύθυνσης Δασών Αθηνών, που στην πραγματικότητα αφορά μόνο τα Τουρκοβούνια στο Γαλάτσι. Οι αλλαγές που έγιναν ήταν περιορισμένες και αφορούσαν την προσθήκη κάποιων οικοδομικών αδειών και δικαστικών αποφάσεων και την αφαίρεση του άλσους Βεΐκου, που δεν υπάγεται πια στη δασική νομοθεσία.
      • Καβάλα. Ο χάρτης είχε κυρωθεί στο παρελθόν σε ποσοστό 90% και απέμενε η εξέταση περίπου 500 αντιρρήσεων από τη Θάσο. «Το παράδοξο είναι ότι σύμφωνα με τις οδηγίες που δεχθήκαμε, αντιρρήσεις δεν θα υποβληθούν μόνο για το αναμορφωμένο κομμάτι, που είναι πολύ μικρό, αλλά και για το εποικιστικό, που είναι μεγάλο σε όλη τη Μακεδονία», λέει ο Διαμαντής Στακίδης, υπεύθυνος του τμήματος Δασικών Χαρτογραφήσεων. «Αυτό σημαίνει ότι συμπεριλαμβάνονται και τα κομμάτια που δεν είχαν διανεμηθεί και ανήκουν στο Δημόσιο, άρα το κράτος νομιμοποιεί την καταπάτησή τους».
      • Αργολίδα. Ο δασικός χάρτης για το μεγαλύτερο μέρος της περιφερειακής ενότητας θα αναρτηθεί για πρώτη φορά. «Στην περιοχή μας πρόσφατα προχώρησε η κτηματογράφηση και ο κόσμος έχει “εκπαιδευθεί”, κινητοποιήθηκε ώστε να βρει τίτλους και να κάνει δηλώσεις. Επομένως εκτιμώ ότι θα υπάρξει μεγάλη συμμετοχή και ενδιαφέρον», λέει ο Βαγγέλης Βαρδάκας, αναπλ. διευθυντής Δασών Αργολίδας.
      • Ζάκυνθος. Στη Ζάκυνθο είχε κυρωθεί ο δασικός χάρτης της δημοτικής ενότητας Ζακύνθου το 2014 και άλλων τεσσάρων δήμων το 2018. Για τις περιοχές αυτές το προηγούμενο διάστημα κατατέθηκαν περίπου 20 αιτήματα αναμόρφωσης, κυρίως οικοδομικές άδειες που δεν είχαν «περαστεί». Το μεγαλύτερο μέρος του νησιού θα αναρτηθεί τώρα για πρώτη φορά. Λόγω των ιδιαίτερων πιέσεων που δέχεται το νησί εξαιτίας του τουρισμού (και των αλλαγών χρήσεων που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια), η δασική υπηρεσία εκτιμά ότι θα κατατεθεί μεγάλος αριθμός αντιρρήσεων.
      Από τις υπόλοιπες περιοχές, η Λευκάδα αναρτάται ολόκληρη για πρώτη φορά και λόγω τουριστικών πιέσεων αναμένεται να υπάρξει μεγάλο ενδιαφέρον. Ομοίως και στην Κέρκυρα, όπου είχε παλαιότερα κυρωθεί ένα μικρό τμήμα του χάρτη και το μεγαλύτερο μέρος θα αναρτηθεί για πρώτη φορά.
    14. Επικαιρότητα

      Engineer

      Το ενδεχόμενο μετακίνησης κάποιων ορεινών οικισμών ή τμημάτων τους που βρίσκονται σε σημεία με έντονα κατολισθητικά φαινόμενα πρέπει να εξετάσει σοβαρά η πολιτεία.
      Αυτό υποστηρίζει ο καθηγητής Δυναμικής Τεκτονικής και Γεωλογίας και πρόεδρος του ΟΑΣΠ Ευθύμης Λέκκας, εκτιμώντας ότι η συνεχής επένδυση σε ακριβά αντιδιαβρωτικά έργα δεν έχει λογική στις περιοχές όπου τα εδάφη είναι πολύ διαβρωμένα. Συνολικά στον νομό Καρδίτσας έχουν εντοπιστεί 260 θέσεις όπου βρίσκονται σε εξέλιξη κατολισθήσεις. 
      «Στα ορεινά της Καρδίτσας υπάρχει ιστορικό κατολισθήσεων, ιδίως στην Αργιθέα και τον Ταυρωπό. Εχουν εκπονηθεί δεκάδες μελέτες ήδη από τη δεκαετία του ’60 για την αντιμετώπιση του φαινομένου», εξηγεί ο κ. Λέκκας. «Ωστόσο, μετά τον “Ιανό” η κατάσταση στην περιοχή είναι πρωτόγνωρη: οι κατολισθήσεις εκδηλώθηκαν ταυτόχρονα με τις έντονες βροχοπτώσεις, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί το γνωστό πλημμυρικό κύμα που προκάλεσε ζημιές στην πόλη της Καρδίτσας και στις γύρω περιοχές. Η μετακίνηση των εδαφών είναι τεράστια, σε κάποιες περιοχές του Ταυρωπού και της Αργιθέας άλλαξε το τοπίο». 
      Καθηγητές και ερευνητές του τμήματος Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών προχώρησαν το προηγούμενο διάστημα σε καταγραφή των σημείων που αντιμετωπίζουν πρόβλημα μετά τον «Ιανό». Συνολικά καταγράφηκαν πάνω από 260 θέσεις που αναπτύσσονται κατολισθητικά φαινόμενα, τα οποία τροφοδότησαν με μεγάλες ποσότητες στερεοπαροχής το υδρογραφικό δίκτυο και ενίσχυσαν καθοριστικά το πλημμυρικό κύμα. «Το φαινόμενο δεν έχει σταματήσει γιατί έχει γίνει μεγάλη διείσδυση υδάτων στο έδαφος. Ετσι ενεργοποιούνται και παλιές κατολισθήσεις, παράλληλα με νέες, που όταν έχει νέες βροχοπτώσεις παρασέρνουν οικισμούς, γέφυρες, υποδομές», εξηγεί ο κ. Λέκκας. 
      Τι πρέπει να γίνει;
      «Προς το παρόν έχουν πραγματοποιηθεί κάποιες επεμβάσεις στην περιοχή, είναι όμως πυροσβεστικές. Πρέπει, όμως, να υπάρξει μια συστηματική αποτύπωση και μελέτη του φαινομένου σε όλη του την έκταση και όχι αποσπασματική αντιμετώπιση ανά τοποθεσία. Μόνο έτσι θα δημιουργηθεί το κατάλληλο επιστημονικό και τεχνικό υπόβαθρο για τη μακροπρόθεσμη προστασία και ανάπτυξη, λαμβάνοντας υπόψη και το νέο πλαίσιο που διαμορφώνει η κλιματική κρίση», λέει ο κ. Λέκκας.
      «Κατά τη γνώμη μου, θα πρέπει να εξεταστεί σοβαρά η μετακίνηση κάποιων οικισμών όπως η Αγία Μαρίνα και η Κτιμένη και να αναπτυχθούν σε άλλη διάταξη κάποιοι άλλοι όπως η Καρίτσα. Γνωρίζω ότι είναι ένα πολύ δύσκολο θέμα γιατί ενέχει τον κοινωνικό παράγοντα, κανείς δεν θέλει να εγκαταλείψει το σπίτι του.
      Ομως δεν έχει νόημα να κατασκευάζουμε ακριβά έργα και αυτά λίγα χρόνια μετά να καταστρέφονται, να επιμένουμε σε περιοχές που έχουν πολύ σαθρά εδάφη. Προς το παρόν οι δήμοι, η Περιφέρεια, τα υπουργεία είναι όλοι διαστακτικοί. Θα πρέπει όμως να λάβουμε κάποιες δύσκολες αποφάσεις για το καλό της περιοχής». 
    15. Επικαιρότητα

      Engineer

      «Παράθυρα» για τη συνέχιση της δόμησης σε περιοχές με μικρά οικόπεδα που δομούνταν κατά παρέκκλιση άνοιξε την τελευταία στιγμή το υπουργείο Περιβάλλοντος. Με προσθήκη στο σχέδιο νόμου επιτρέπεται η συνένωση τέτοιων οικοπέδων για τη δημιουργία νέων άρτιων και παραμένει η αρτιότητα όσων οικοπέδων την έχασαν λόγω απαλλοτρίωσης για διάνοιξη δρόμου. Πιο συγκεκριμένα:
      • Οι ενδιαφερόμενοι εξακολουθούν να χτίζουν με τους προηγούμενους όρους δόμησης (χωρίς μεταβατική περίοδο), αν είχε υποβληθεί αίτημα προέγκρισης οικοδομικής άδειας, αν έχει χορηγηθεί άδεια εγκατάστασης ή άδεια λειτουργίας, αν έχει χορηγηθεί παρέκκλιση από το αρμόδιο πολεοδομικό συμβούλιο, αν έχει κατατεθεί αίτηση για άδεια εκσκαφής κ.ά. 
      • Στις εκτός σχεδίου περιοχές επιτρέπεται η συνένωση (προφανώς όμορων) οικοπέδων για τη δημιουργία άρτιων. Προϋπόθεση, το ένα από τα οικόπεδα να ήταν άρτιο πριν από την ισχύ του νόμου (δηλαδή, να μπορούσε να χτιστεί κατά παρέκκλιση).
      • Διατηρούν το δικαίωμα δόμησης όσα οικόπεδα άνω των 2 στρεμμάτων ήταν άρτια και απομειώθηκαν λόγω απαλλοτρίωσης, διάνοιξης οδού ή αναδασμού. Προϋπόθεση, το οικόπεδο να έχει «πρόσωπο» σε αναγνωρισμένη οδό τουλάχιστον 25 μέτρα.
      • Το υπουργείο «πήρε πίσω» την ελαφρά μείωση συντελεστή για τις τουριστικές μονάδες (από 0,20 σε 0,18), ορίζοντας πως αν πληρούν κάποια βασικά κριτήρια αναβάθμισης (που στην πραγματικότητα πληροί οποιαδήποτε σύγχρονη μονάδα) μπορούν να έχουν συντελεστή έως 0,20. 
      Αλλες αλλαγές της τελευταίας στιγμής:
      • Δεν θα προσμετρούνται στον συντελεστή ενός κτιρίου οι προσβάσιμες και μη προσβάσιμες περιοχές του ισογείου και των ορόφων που προκύπτουν από εσοχές στο σώμα του κτιρίου.
      • Ορίζεται ότι εκεί όπου επιτρέπεται η προσαύξηση του ύψους των κτιρίων κατά ένα μέτρο (υπό κάποιες προϋποθέσεις) αυτό δεν επηρεάζεται από πάσης φύσεως διατάγματα, αν δεν έχουν ρητή αντίθεση.
      • Δίνεται μεταβατική περίοδος 4 μηνών για την προσαρμογή του ηλεκτρονικού συστήματος έκδοσης αδειών e-Αδειες και του ψηφιακού συστήματος δηλώσεων αυθαιρέτων.
    16. Επικαιρότητα

      Engineer

      Πλήθος παρατυπιών διαπίστωσε το υπουργείο Περιβάλλοντος έπειτα από έλεγχο στις προεγκρίσεις οικοδομικών αδειών που εκδόθηκαν για τη Μύκονο, λίγο πριν από την επιβολή της αναστολής δόμησης. Οπως προκύπτει, στα τρία τέταρτα των περιπτώσεων οι φάκελοι που έγιναν δεκτοί από την πολεοδομία παρουσιάζουν σοβαρές ελλείψεις και οι περισσότεροι δεν θα έπρεπε να είχαν εγκριθεί. Το υπουργείο θα ζητήσει την ανάκληση των αδειών αυτών, ενώ θα στείλει την υπόθεση στον εισαγγελέα.
      Οι άδειες εκδόθηκαν από την πολεοδομία Σύρου, στην οποία «επανα-υπάχθηκε» πριν από λίγα χρόνια η Μύκονος, μετά την αδυναμία της να διατηρήσει «ανοιχτή» τη δική της πολεοδομία (και τις καταγγελίες που υπήρχαν εις βάρος υπαλλήλων). Πρόκειται για άδειες τουριστικών καταλυμάτων σε εκτός σχεδίου περιοχές, οι οποίες επηρεάζονται από την αναστολή δόμησης που επιβλήθηκε στις 10 Αυγούστου ενόψει της εκπόνησης νέων πολεοδομικών σχεδίων για τη Μύκονο και τη Σαντορίνη. 
      Αξιοποιώντας μια πληροφορία, το υπουργείο ζήτησε από την πολεοδομία την αποστολή όλων των φακέλων που κατατέθηκαν από τη στιγμή που ανακοινώθηκε η αναστολή (αρχές Αυγούστου) έως την επιβολή της. Κατά τον έλεγχο των φακέλων προέκυψε ότι πολλοί συνοδεύονταν από ελλιπή τοπογραφικά, από τα οποία δεν προέκυπτε με σαφήνεια αν διέθεταν την απαιτούμενη αρτιότητα, αν υπήρχε συμβατότητα με τις χρήσεις που ορίζει η ζώνη οικιστικού ελέγχου του νησιού και αν είχαν το απαιτούμενο «πρόσωπο» σε εγκεκριμένη οδό. 
      Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου, οι φάκελοι θα ελεγχθούν εις βάθος και κατόπιν οι άδειες που δεν έπρεπε να είχαν εκδοθεί θα ανακληθούν. Επιπλέον θα ζητηθεί σε όσες περιπτώσεις είναι αναγκαίο επιτόπιος έλεγχος από ελεγκτές δόμησης και η υπόθεση θα αποσταλεί στον εισαγγελέα. Προς το παρόν, πάντως, το υπουργείο έχει ζητήσει εξηγήσεις από την πολεοδομία Σύρου έως τα τέλη της επόμενης εβδομάδας. Σύμφωνα με τοπικά μέσα ενημέρωσης, στη Μύκονο εκδόθηκαν τις τελευταίες ημέρες, πριν από την αναστολή, 27 προεγκρίσεις οικοδομικών αδειών για ξενοδοχειακά καταλύματα και ακόμα 18 στη Σαντορίνη. Κατά την εξέταση των αντίστοιχων φακέλων για τη Σαντορίνη δεν διαπιστώθηκαν ίδιας έκτασης προβλήματα. 
      Υπενθυμίζεται ότι το υπουργείο Περιβάλλοντος έχει επιβάλλει οριζόντια αναστολή για την ξενοδοχειακές μονάδες σε εκτός σχεδίου περιοχές ενόψει της εκπόνησης ειδικού πολεοδομικού σχεδίου στα δύο νησιά. Το σύνολο της Μυκόνου καλύπτεται από τη Ζώνη Οικιστικού Ελέγχου του 2005, η οποία ωστόσο έχει καταστρατηγηθεί με πλήθος «τεχνασμάτων» τα οποία έρχονται ανά τα έτη στο φως.
      Η δε Σαντορίνη διέπεται πολεοδομικά από Προεδρικό Διάταγμα που αναθεωρήθηκε το 2012 και το οποίο επίσης δεν στάθηκε ικανό να συγκρατήσει τη ραγδαία αστικοποίηση και τουριστικοποίηση του νησιού την τελευταία δεκαετία. Το υπουργείο Περιβάλλοντος έχει προειδοποιήσει ότι θα προχωρήσει σε γενικευμένους πολεοδομικούς ελέγχους στα δύο νησιά, κάτι που μέχρι σήμερα δεν έχει δρομολογηθεί. 
    17. Επικαιρότητα

      Engineer

      Τo 1,69 εκατομμύριo έφθασαν οι πολεοδομικές αυθαιρεσίες που δηλώθηκαν στο κράτος από το 2011. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία που ανακοίνωσε χθες το υπουργείο Περιβάλλοντος, ο Σεπτέμβριος ήταν «ο μήνας των ρεκόρ» για τη διαδικασία, καθώς καταβλήθηκαν περισσότερες από 160.000 παράβολα. Η λήξη της προθεσμίας όμως σήμανε και την οριστική απόρριψη 176.000 αιτήσεων που εκκρεμούσαν στο αρχικό στάδιο της διαδικασίας από το 2013-2017.
      Σύμφωνα λοιπόν με τα στοιχεία που δηλώθηκαν στην ηλεκτρονική εφαρμογή του Τεχνικού Επιμελητηρίου, τον Σεπτέμβριο κατατέθηκαν πάνω από 200.000 νέες δηλώσεις αυθαιρέτων, καθώς το πληροφοριακό σύστημα δεχόταν όλο τον μήνα σταθερά περί τις 10.000 κάθε μέρα, με κορύφωση την Παρασκευή 25/9 με 12.500 δηλώσεις.
      Αντιστοίχως, καταβλήθηκαν 160.000 παράβολα – πρόκειται για το πρώτο ουσιαστικό βήμα της διαδικασίας υπαγωγής. Μετά τη λήξη της προθεσμίας δόθηκε «άτυπη» δεκαπενθήμερη παράταση για όσες δηλώσεις ήταν ήδη σε επεξεργασία: την πρώτη εβδομάδα καταβλήθηκαν επιπλέον 4.176 παράβολα υπαγωγής.
      Οσον αφορά τα συνολικά στοιχεία, από το 2011 (ν. 4014) έως σήμερα έχουν δηλωθεί 1.698.641 αυθαίρετα. Από αυτά, περίπου στις μισές περιπτώσεις έχει καταβληθεί το σύνολο του προστίμου, ενώ οι υπόλοιπες βρίσκονται σε διάφορα στάδια της διαδικασίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι 176.021 δηλώσεις που βρίσκονταν σε αρχικό στάδιο επεξεργασίας από τον προηγούμενο νόμο (4178/13) δεν μπορούν πλέον να συνεχίσουν τη διαδικασία υπαγωγής, καθώς έληξε η σχετική προθεσμία. Οι δηλώσεις που έχουν υποβληθεί με βάση τον τελευταίο νόμο (4495/17) είναι 893.304, εκ των οποίων οι 237.215 βρίσκονται στο αρχικό στάδιο της διαδικασίας και 126.540 έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία. Ακόμα 100.000 δηλώσεις έχουν μεταφερθεί από τον ν. 4178 στον ν. 4495. Οι δηλώσεις που έχουν «απομείνει» στον ν. 4178 είναι 370.717, ενώ ακόμα 263.784 έχουν «μεταφερθεί» από τη ρύθμιση του 2011. Τέλος, στον ν. 4014/11 έχουν απομείνει 70.806 δηλώσεις.
      Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα ποιοτικά στοιχεία. Οπως προκύπτει, το 25% των δηλωθέντων παρανομιών αφορά ακίνητα χωρίς οικοδομική άδεια. Περίπου 7 στις 10 δηλώσεις αφορούν αυθαίρετα σε εντός σχεδίου περιοχές και οι υπόλοιπες σε εκτός σχεδίου.
      Οσον αφορά το είδος των αυθαιρεσιών, περίπου το ένα τέταρτο (24,5%) είναι ακίνητα κατηγορίας 5, δηλαδή χωρίς άδεια ή με μεγάλες πολεοδομικές παραβάσεις, ενώ οι περισσότερες δηλώσεις αφορούν ακίνητα της κατηγορίας 4 (υπέρβαση έως 40% της κάλυψης και της δόμησης). Μικρές πολεοδομικές παραβάσεις που νομιμοποιούνται μόνο με την καταβολή παραβόλου (κατηγορία 3) είναι το 12,7% των δηλώσεων, ενώ αυθαίρετα προ του 1975 ή του 1983 (κατηγορίες 1 και 2) είναι το 12,3% και 11%, αντιστοίχως.
      Το υπουργείο Περιβάλλοντος επανέλαβε, τέλος, ότι μελετάει το ενδεχόμενο νομοθετικής ρύθμισης «για την αντιμετώπιση των όποιων προβλημάτων έχουν προκύψει», ήτοι την παράταση της δυνατότητας υπαγωγής ορισμένων περιπτώσεων από αυτές που ανήκουν στην κατηγορία 5 (η προθεσμία για την οποία έληξε στο τέλος Σεπτεμβρίου). Η ρύθμιση θα κατατεθεί στο πολεοδομικό σχέδιο νόμου.
    18. Επικαιρότητα

      Engineer

      Τρόπους ώστε να μπορούν να γίνουν δεκτές δηλώσεις αυθαιρέτων εκπρόθεσμα, χωρίς να δοθεί «κανονική» παράταση, συζητούν τις τελευταίες ημέρες το υπουργείο Περιβάλλοντος και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας. Το ΤΕΕ με νέα, χθεσινή παρέμβασή του επισημαίνει ότι υπάρχει σειρά ειδικών κατηγοριών ακινήτων που δεν μπορούν την περίοδο αυτή να δηλωθούν, επιμένοντας στην εξεύρεση μιας φόρμουλας. 
      Το υπουργείο δεν δείχνει ωστόσο να πείθεται, καθώς τα νομικά ζητήματα μιας «έμμεσης λύσης» είναι σοβαρά. Πάντως, τις τελευταίες ημέρες οι ρυθμοί δήλωσης αυθαιρέτων έχουν απογειωθεί, φθάνοντας τις 10.000 την ημέρα, ενώ μόνο τον Σεπτέμβριο έχουν δηλωθεί περί τις 200.000 ακίνητα. 
      Τις προηγούμενες ημέρες ο πρόεδρος του ΤΕΕ είχε συναντήσεις με στελέχη της ηγεσίας του υπουργείου, ενώ ακόμα μία έχει προγραμματιστεί για σήμερα. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», αυτό που συζητούνταν ήταν κατά πόσον θα μπορούσε να βρεθεί μια φόρμουλα στο πρότυπο των εκπρόθεσμων δηλώσεων του κτηματολογίου, ώστε και η ρύθμιση να μην παραταθεί και να εξυπηρετηθούν όσοι μηχανικοί είναι έτοιμοι να καταθέσουν δήλωση, αλλά δεν μπορούν λόγω της υπερφόρτωσης του συστήματος. 
      Επιπλέον το ΤΕΕ επισήμανε ότι υπάρχουν αρκετές κατηγορίες αυθαιρέτων (ενδεχομένως σε δασικά, σε πλειστηριασμό), οι οποίες δεν μπορούν με κανέναν τρόπο να δηλωθούν αυτή την περίοδο.
      Τα βασικά ζητήματα είναι δύο, ένα νομικό και ένα πολιτικό. Το πολιτικό είναι ότι ο υπουργός Κωστής Χατζηδάκης έχει επανειλημμένως δηλώσει ότι δεν πρόκειται να δώσει νέα παράταση. Μιλώντας χθες στον ΣΚΑΪ 100,3 ανέφερε ότι από το 2011 έχουν δοθεί συνολικά 15 παρατάσεις στις τρεις ρυθμίσεις για τα αυθαίρετα. «Αντιλαμβάνομαι ότι οι μηχανικοί ταλαιπωρούνται, διότι η ιστοσελίδα του ΤΕΕ έχει συγκεκριμένη δυναμικότητα. Αλλά εάν δεν ήμασταν “της τελευταίας στιγμής” δεν θα συνέβαινε αυτή η κατάσταση. Είμαστε δημόσιοι λειτουργοί και έχουμε υποχρέωση να κλείνουμε κάποιες εκκρεμότητες», ανέφερε. 
      Το νομικό ζήτημα αφορά τη δυνατότητα να δοθεί μια έμμεση παράταση, δηλαδή να επιτραπεί έστω για μερικές ημέρες η κατάθεση δηλώσεων. Η ιδέα βασίστηκε στις εκπρόθεσμες δηλώσεις του κτηματολογίου, δηλαδή στην υποβολή μιας αρχικής αίτησης, ώστε η κατάθεση των λοιπών εγγράφων να γίνει μετά τη λήξη της προθεσμίας. 
      Σύμφωνα με πληροφορίες, οι νομικοί του υπουργείου υποστήριξαν ότι ημερομηνία υπαγωγής βάσει του νόμου είναι η ημερομηνία κατάθεσης παραβόλου και αυτό δεν μπορεί να αλλάξει παρά μόνο με νομοθετική ρύθμιση. 
      Υπάρχει, βέβαια, και το κακό προηγούμενο: Προ εικοσαετίας, όταν το τότε ΥΠΕΧΩΔΕ είχε δώσει τη δυνατότητα σύνδεσης αυθαιρέτων με τη ΔΕΗ για όσους είχαν προβλήματα υγείας (με αποτέλεσμα η μισή Ανατολική Αττική να δηλωθεί ως… καρδιοπαθής), είχαν μοιραστεί αριθμοί προτεραιότητας από τις πολεοδομίες για την κατάθεση των εγγράφων, οι οποίοι βέβαια αποδείχθηκαν… ανεξάντλητοι για χρόνια.
      Πάντως, σύμφωνα με πληροφορίες του υπουργείου, τον Σεπτέμβριο δηλώθηκαν 200.000 αυθαίρετα, εκ των οποίων το 20% ανήκει στη λεγόμενη «κατηγορία 5» (αυθαίρετα χωρίς άδεια ή με μεγάλες πολεοδομικές παραβάσεις). Αυτό σημαίνει ότι μια σημαντική μερίδα μηχανικών έσπευσε αυτό το διάστημα να υποβάλει και δηλώσεις αυθαιρέτων άλλων κατηγοριών, χωρίς η προθεσμία να λήγει αύριο για αυτά, προφανώς από φόβο ότι θα υπάρξει κάποια εμπλοκή.
    19. Επικαιρότητα

      GTnews

      Η άμεση κήρυξη των δασικών καμμένων περιοχών ως αναδασωτέων, καθώς και η εκκίνηση των διαδικασιών για αντιδιαβρωτικά και αντιπλημμυρικά έργα αποφασίστηκε, μεταξύ άλλων, στη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο Μαξίμου για τις πυρκαγιές σε Έβρο και Πάρνηθα. 
      Η δασική υπηρεσία κηρύσσει άμεσα, με διοικητικές πράξεις, τις περιοχές αυτές αναδασωτέες. Λαμβάνουμε φροντίδα για την άγρια πανίδα, να έχουν δηλαδή τα ζώα που επιβίωσαν ζωοτροφές και νερό για το διάστημα των επόμενων μηνών. Και -το πιο σημαντικό- ξεκινούν οι διαδικασίες και εδώ, όπως και για τις προηγούμενες πυρκαγιές, για τα αντιδιαβρωτικά και αντιπλημμυρικά έργα στις λεκάνες απορροής που έχουν επηρεαστεί. Κορμοφράγματα δηλαδή και άλλα τεχνικά έργα, που έχουν απόλυτη προτεραιότητα.
      Επίσης, απόλυτη προτεραιότητα έχει ο καθαρισμός των ρεμάτων στις περιοχές αυτές, με ευθύνη των Περιφερειών. Για τους πληγέντες στις περιοχές αυτές ανακοίνωσε ήδη χθες, από την Αλεξανδρούπολη, το κυβερνητικό κλιμάκιο όπου πήγε εκεί τα μέτρα που λαμβάνονται για αυτές τις περιπτώσεις».Επισημαίνεται πως για την υλοποίηση των τεχνικών έργων που αναφέρονται πιο πάνω αποφασίστηκε η ενεργοποίηση του νέου θεσμού των «αναδόχων αποκατάστασης» ενώ θα αξιοποιηθούν και οι δασικοί συνεταιρισμοί. 
      Αναλυτικά όλα τα μέτρα ανά υπουργείο:
      ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ 
      1. ΘΕΜΑΤΑ ΕΛΓΑ
          α. άμεση ολοκλήρωση των δηλώσεων 
          β. ταχεία καταγραφή δεδομένων
          γ. άμεση & λεπτομερής έκδοση πορισμάτων για την αποζημίωση ασφαλιζόμενης     παραγωγής ζωικού – φυτικού κεφαλαίου:
      Ζωικό  κεφάλαιο-χρονοδιάγραμμα: Ολοκλήρωση εντός Οκτωβρίου 
      Φυτικό κεφάλαιο: Αξιοποίηση συστήματος Κοπέρνικους. Οι εικόνες του συστήματος θα χρησιμοποιηθούν για την Σύνταξη Αρχείου με τους δικαιούχους παραγωγούς. Χρονοδιάγραμμα: Προκαταβολές για ζημιές πριν το τέλος του 2023
      Συμμετοχή Γεωπόνων και Κτηνιάτρων του ΕΛΓΑ στις Επιτροπές της Κρατικής Αρωγής για τις πυρόπληκτες περιοχές
      2. Επιτροπή Διαχείρισης Κρίσεων του ΥΠΑΑΤ υπό την προεδρία του Υφυπουργού, κ. Στ. Κελέτση
      Εξετάζονται άμεσα: 
      3. Αλλαγή του συνόλου των επενδυτικών προγραμμάτων του ΠΑΑ, αλλά και των Τομεακών, αυξημένη μοριοδότηση για την ένταξη των πυρόπληκτων σε αυτά και παράταση χρόνου υλοποίησης των συμβατικών υποχρεώσεων (αφορά σε ήδη ενταγμένους σε επενδυτικά σχέδια: Σχέδια Βελτίωσης, Νέοι Αγρότες κλπ)
      4. ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ: Αναστολή πληρωμής τελών για 2 χρόνια για γάλα-κρέας για κτηνοτρόφους.
      5. ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ:
      Συνεργασία με Ινστιτούτο Εδαφοϋδατικών Αναλύσεων για ανάλυση εδάφους για μελλοντικές νέες καλλιέργειες (συγκέντρωση πληροφοριών για τη βέλτιστη εκμετάλλευση εδάφους).
      Διοργάνωση ενημερωτικών συναντήσεων – ημερίδων σε συνεργασία με Περιφέρεια Αν. Μακεδονίας και Θράκης:
      ·         Παροχή βοήθειας – συμβουλών
      ·         Πού μας οδηγούν όλες οι δράσεις;
      ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΠΕΡΙΟΧΩΝ = ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ = ΑΝΑΠΤΥΞΗ = ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΗΜΕΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΣΗΜΕΡΑ & ΓΙΑ ΤΟ ΑΥΡΙΟ
      Έκδοση εγχειριδίων που θα μοιραστούν σε παραγωγούς κατά τη διάρκεια των ημερίδων του ΕΛΓΟ  για τρόπους διαχείρισης- αποκατάστασης της 
      ·         ελαιοκαλλιέργειας, 
      ·         αμπελοκαλλιέργειας, 
      ·         βοσκοτόπων 
      ·         μελισσοκομίας
      ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ
      Η αποκατάσταση των δημοτικών υποδομών είναι πρώτη προτεραιότητα. Το Υπουργείο Εσωτερικών αναμένει από τους πληγέντες δήμους τα αιτήματα αναγκών με τις τεχνικές προδιαγραφές και το εκτιμώμενο κόστος, για να δρομολογηθεί άμεσα η χρηματοδότηση των εργασιών.
      ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ 
      Μέτρα πλαισίου κρατικής αρωγής για τη στήριξη πυρόπληκτων περιοχών στην Περιφερειακή Ενότητα Έβρου
      Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, σε ένα πλαίσιο συνεργασίας με όλα τα εμπλεκόμενα Υπουργεία, ενεργοποιεί το πλαίσιο της κρατικής αρωγής για τη στήριξη περιοχών που επλήγησαν από πυρκαγιές του Αυγούστου του 2023 στην Περιφερειακή Ενότητα Έβρου. 
      Παράλληλα, από την πρώτη στιγμή τα στελέχη των υπηρεσιών της Γενικής Γραμματείας Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας βρίσκονται στο πεδίο των πληγεισών περιοχών για αυτοψίες και καταγραφές, ενώ έχουν αποσταλεί άμεσα τα σχετικά έγγραφα στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης για ενημέρωσή τους για τις απαιτούμενες ενέργειες και διαδικασίες.
      Τα μέτρα κρατικής αρωγής που δρομολογούνται, σε ένα πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ των Υπουργείων Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών και Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, καθώς και την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, για τις πληγείσες περιοχές είναι τα ακόλουθα:
      1. Πρώτη αρωγή έναντι στεγαστικής συνδρομής
      Εντάσσονται τις επόμενες ημέρες στην πλατφόρμα arogi.gov.gr οι πληγείσες περιοχές, ώστε οι πυρόπληκτοι πολίτες και οι πληγείσες επιχειρήσεις να υποβάλουν αίτηση για την πρώτη αρωγή έναντι στεγαστικής συνδρομής για τα πυρόπληκτα κτίρια, η οποία θα καταβάλλεται μετά από τις απαραίτητες διασταυρώσεις και ελέγχους. Δικαιούχοι της ενίσχυσης είναι ιδιοκτήτες, κατά πλήρη ή ψιλή κυριότητα, κτιρίων που υπέστησαν βλάβες από τις πυρκαγιές, τα οποία χαρακτηρίζονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Γενικής Γραμματείας Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, ως επικίνδυνα για χρήση («κόκκινα») ή ως προσωρινά ακατάλληλα για χρήση («κίτρινα»), με το ποσό της πρώτης αρωγής να ανέρχεται σε 10.000 ευρώ ή σε 5.000  ευρώ, αντίστοιχα. 
      2. Παροχή στεγαστικής συνδρομής σε φυσικά και νομικά πρόσωπα για την αποκατάσταση κτιρίων 
      Με την ολοκλήρωση των αυτοψιών από τις υπηρεσίες της Γενικής Γραμματείας Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής, θα οριοθετηθούν οι πληγείσες περιοχές και θα χορηγηθεί στεγαστική συνδρομή για την επισκευή/ανακατασκευή των κτιρίων. Η στεγαστική συνδρομή, η οποία αποτελείται από δωρεάν κρατική αρωγή (80%) και άτοκο δάνειο (20%) με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, χορηγείται στους ιδιοκτήτες των πληγέντων κτιρίων και έως το μέγιστο όριο των 150 τ.μ. από το σύνολο του αθροίσματος των εμβαδών των ιδιοκτησιών τους, με σκοπό την αποκατάστασή τους (επισκευή ή ανακατασκευή, ανάλογα με τις βλάβες που παρουσιάζουν). 
      3. Επιδότηση ενοικίου ή συγκατοίκησης
      Παρέχεται, σε συνέχεια της οριοθέτησης των πληγεισών περιοχών, επιδότηση ενοικίου ή συγκατοίκησης για την κάλυψη δαπανών προσωρινής στέγασης των μόνιμων κατοίκων, οι κατοικίες των οποίων επλήγησαν από τις πυρκαγιές, με το ύψος της επιδότησης, να κυμαίνεται από 300 ως και 500 ευρώ, ανάλογα με τις παραμέτρους.
      4. Πρώτη αρωγή έναντι κρατικής αρωγής προς πληγείσες επιχειρήσεις
      Μέσω της πλατφόρμας arogi.gov.gr χορηγείται πρώτη αρωγή έναντι επιχορήγησης για την αντιμετώπιση ζημιών, προς πληγείσες επιχειρήσεις και μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα φορείς, ανάλογα με το επίπεδο της ζημιάς. Το ύψος της ενίσχυσης πρώτης αρωγής ανέρχεται σε 2.000 ευρώ για μεσαίο εύρος ζημιάς και 4.000 ευρώ για μεγάλο εύρος ζημιάς στα στοιχεία ενεργητικού τους. Η ενίσχυση πρώτης αρωγής δεν αφορά σε επιχειρήσεις με μικρό εύρος ζημιάς στα στοιχεία ενεργητικού τους, στις οποίες θα χορηγηθεί προκαταβολή. Η καταβολή της ενίσχυσης πρώτης αρωγής γίνεται κατόπιν διασταύρωσης των στοιχείων των αιτούντων πρώτης αρωγής με τις αιτήσεις πληγεισών επιχειρήσεων που έχουν υποβληθεί στην Περιφέρεια για την καταγραφή και εκτίμηση ζημιών από τις επιτροπές κρατικής αρωγής.
      5. Κρατική αρωγή προς πληγείσες επιχειρήσεις και αγροτικές εκμεταλλεύσεις
      Μετά την καταβολή της πρώτης αρωγής θα προχωρήσει και η χορήγηση του τελικού ποσού της επιχορήγησης προς τις πληγείσες επιχειρήσεις, με την επιχορήγηση να καλύπτει το 70% της εκτιμηθείσας ζημιάς σε στοιχεία ενεργητικού της επιχείρησης, όπως αυτή προκύπτει από το έργο των επιτροπών κρατικής αρωγής. Ειδικότερα, η επιχορήγηση αφορά ζημιές σε μηχανολογικό εξοπλισμό, πρώτες ύλες, εμπορεύματα και κατεστραμμένα οχήματα της επιχείρησης. Η τελική επιχορήγηση συμψηφίζεται με την χορηγηθείσα πρώτη αρωγή και προκαταβολή, ενώ στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι αγροτικές εκμεταλλεύσεις. Σε ένα πλαίσιο συνεργασίας και συντονισμού που ξεκίνησε άμεσα με την Περιφέρεια, οι οποίες και συστήνουν τις επιτροπές κρατικής αρωγής, προωθείται η διαδικασία εκτίμησης των ζημιών στις επιχειρήσεις και στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις, να χορηγηθεί επιχορήγηση, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα σχετικά δεδομένα, σταδιακά, ανάλογα με την πορεία ολοκλήρωσης του έργου των επιτροπών.
      Τέλος, όσον αφορά τις αγροτικές εκμεταλλεύσεις, ενεργοποιείται και το σχήμα επιχορήγησης επί των φυτικών μέσων παραγωγής από την κρατική αρωγή, σε ένα πλαίσιο συνεργασίας με τα συναρμόδια Υπουργεία και τον ΕΛΓΑ, για ζημιές σε δενδρώδεις και πολυετείς καλλιέργειες.
      6. Αποζημιώσεις για τις πρώτες ανάγκες των νοικοκυριών και για οικοσκευή
      Στα πληγέντα από την πυρκαγιά νοικοκυριά θα καταβληθούν, σε συνεργασία με τους Δήμους, χρηματικά ποσά ενισχύσεων, ανάλογα με την καταγραφή των ζημιών. Συγκεκριμένα, προβλέπεται η καταβολή αποζημιώσεωνπρος τα νοικοκυριά που επλήγησαν, ως εξής: (α) οικονομική ενίσχυση, ποσού 600 ευρώ, σε κάθε νοικοκυριό που έχει πληγεί η κύρια κατοικία του, για την κάλυψη των πρώτων αναγκών του, προσαυξημένο ανάλογα για πολύτεκνες οικογένειες και άτομα με ειδικές ανάγκες, (β) οικονομική ενίσχυση ποσού μέχρι 6.000 ευρώ ανά νοικοκυριό, για την επισκευή ή την αντικατάσταση οικοσκευής της κύριας πληγείσας κατοικίας, ενώ η εν λόγω ενίσχυση περιορίζεται στο 50% για τις περιπτώσεις δευτερεύουσας κατοικίας, και (γ) οικονομική ενίσχυση 4.500 ευρώ σε άτομα που υπέστησαν αναπηρία (67%) από τραυματισμό στη φυσική καταστροφή. 
      7. Αναστολή καταβολής φορολογικών υποχρεώσεων
      Στις περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας Έβρου που έχουν πληγεί από τις πυρκαγιές και κηρύσσονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω των πυρκαγιών, θα χορηγηθεί αναστολή της πληρωμής των εκκρεμών και βεβαιωμένων φορολογικών υποχρεώσεων, για έξι μήνες, τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τα φυσικά πρόσωπα.
      8. Αναστολή διενέργειας πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης
      Δύναται να παρασχεθεί αναστολή διενέργειας κάθε πράξης αναγκαστικής εκτέλεσης επί της κινητής ή ακίνητης περιουσίας των πληγέντων από την πυρκαγιά,για έξι μήνες. Η αναστολή αφορά στοχευμένα τις επιχειρήσεις που είναι πληγείσες και τα φυσικά πρόσωπα που έχουν υποστεί ζημιές στις κατοικίες τους. Ειδικότερα, η αναστολή καταλαμβάνει, ιδίως, τη διενέργεια πλειστηριασμών, κατασχέσεων, αποβολών και προσωπικών κρατήσεων, εξαιρουμένων των απαιτήσεων για διατροφή. Κατά το χρονικό διάστημα του εξαμήνου, αναστέλλονται και οι προθεσμίες άσκησης ενδίκων μέσων και βοηθημάτων που αφορούν σε εκκρεμείς διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης. Η αναστολή αφορά τις επιχειρήσεις που πιστοποιούνται ως πληγείσες με σχετικήβεβαίωση της Περιφέρειας και εντάσσονται στο πλαίσιο της κρατικής αρωγής προς πληγείσες επιχειρήσεις, καθώςκαι τα φυσικά πρόσωπα τα οποία πιστοποιείται ότι έχουν υποστεί ζημιές στις κατοικίες τους, στο πλαίσιο της ένταξής τους στο σχήμα παροχής στεγαστικής συνδρομής και αποζημίωσης οικοσκευής.
      9. Τριετής απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ
      Τα κτίσματα μετά του αναλογούντος σε αυτά οικοπέδου, τα οποία βρίσκονται σε περιοχές που κηρύσσονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω των πυρκαγιών και έχουν χαρακτηρισθεί ως επικίνδυνα ή προσωρινά ακατάλληλα για χρήση, καθώς και τα αγροτεμάχια που έχουν καταστραφεί, δύναται να απαλλαγούν από τον ΕΝΦΙΑ για μία τριετία, με την προϋπόθεση ότι κατά τον χρόνο αυτόν η κυριότητα ή το εμπράγματο δικαίωμα στο ακίνητο ανήκει στον υπόχρεο σε φόρο του έτους αυτού.
      10. Ρύθμιση και αναστολή ασφαλιστικών εισφορών
      Παρέχεται η δυνατότητα να ενταχθούν σε διαδικασία ρύθμισης και αναστολής ασφαλιστικών εισφορών, για έξι μήνες, οι επιχειρήσεις που βρίσκονται εντός των οριοθετημένων περιοχών που έχουν πληγεί από τις πυρκαγιές.
      11. Αναστολή συμβάσεων εργασίας
      Ενεργοποιείται το ειδικό σχήμα στήριξης της απασχόλησης για τις επιχειρήσεις που έχουν πληγεί από τις πυρκαγιές, με τη παροχή δυνατότητας αναστολής των συμβάσεων εργασίας και χορήγησης αντίστοιχου επιδόματος, ύψους 534 ευρώ, προς τους εργαζόμενους των πληγεισών επιχειρήσεων για ένα τρίμηνο. Το μέτρο αφορά στοχευμένα τις επιχειρήσεις που πιστοποιούνται ως πληγείσες και εντάσσονται στο πλαίσιο της κρατικής αρωγής προς πληγείσες επιχειρήσεις.
      12. Έκτακτη χρηματοδότηση προς τους ΟΤΑ
      Σε ένα πλαίσιο συνεργασίας με τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, θα προχωρήσει  έκτακτη χρηματοδότησή τους -όπου κριθεί η ανάγκη- για την κάλυψη ζημιών σε δίκτυα και υποδομές.
      13. Δώδεκα (12) διανυκτερεύσεις, εντελώς δωρεάν (μηδενική ιδιωτική συμμετοχή) σε καταλύματα του νομού που συμμετέχουν στο πρόγραμμα voucher κοινωνικού τουρισμού 2023-24 που υλοποιείται έως 30 Ιουνίου 2024 για όλους τους δικαιούχους και ωφελούμενους.
      14. Ένταξη του Έβρου στο ειδικό καθεστώς κοινωνικού τουρισμού με 12 δωρεάν διανυκτερεύσεις
      ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΣΥΛΟΥ
      1. Αυξημένη ετοιμότητα για αντιμετώπιση μεταναστευτικών ροών σε συνεργασία με το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και άλλες Αρχές 2. Στον Έβρο λειτουργεί το κλειστού τύπου Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης (ΚΥΤ) Φυλακίου (Ορεστιάδας) 3. Γρήγορες διαδικασίες καταγραφής και ταυτοποίησης πολιτών τρίτων χωρών εντός ΚΥΤ και μεταφορά τους στην ενδοχώρα 4. Αξιοποίηση Ταμείου Αλληλεγγύης Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου για τη χρηματοδότηση έργων Δήμων όπου λειτουργούν δομές.
      Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ ΚΑΙ ΔΑΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
      1. Ολοκλήρωση άμεσα όλων των προπαρασκευαστικών ενεργειών για την παραγωγή του απαραίτητου χαρτογραφικού υλικού (δασικός χάρτης, βλάστησης, εδαφολογικός, υδρογραφικού δικτύου, σφοδρότητας καύσης) που θα χρησιμοποιηθεί στις μελέτες. 
      2. Έκδοση όλων των απαραίτητων Διοικητικών πράξεων προστασίας των εκτάσεων Δασικού χαρακτήρα (κήρυξη έκτασης ως αναδασωτέας, Δασικές Απαγορευτικές Διατάξεις). 
      3. Συνεργασία των Δασικών Υπηρεσιών Έβρου με τη Μονάδα Διαχείρισης του ΟΦΥΠΕΚΑ και τις ΜΚΟ για τη συλλογή και περίθαλψη των ειδών άγριας πανίδας που χρήζουν τέτοιας φροντίδας. Χορήγηση πίστωσης για προμήθεια ζωοτροφών σε είδη άγριας πανίδας. 
      4. Έκδοση των αποφάσεων απόληψης της καμένης ιστάμενης ξυλείας, τόσο στις παρόδιες ζώνες, στις ζώνες περιμετρικά των τουριστικών περιοχών και των οικισμών, όσο και στις κοίτες των ρεμάτων (συνεργασία με Περιφέρεια και Δήμους). Χρησιμοποίηση της ξυλείας πρώτα για τα αντιδιαβρωτικά έργα, για την κάλυψη των ατομικών αναγκών των κατοίκων και για άλλες χρήσεις (τεχνική ξυλεία, θρυμματισμός για παραγωγή βιομάζας κλπ). 
      5. Σχεδιασμός, σύνταξη – έγκριση των μελετών και υλοποίηση των αναγκαίων αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών έργων στα ορεινά τμήματα των λεκανών απορροής όλης της έκτασης. Ενεργοποίηση του θεσμού Αναδόχου Αποκατάστασης & Αναδάσωσης τόσο για τις μελέτες, όσο και για τα έργα. Παράλληλα, ενεργοποίηση όλων των διαδικασιών για ένταξη προς χρηματοδότηση των έργων στο ΕΠΑ – Πρόγραμμα Φυσικών Καταστροφών. Χρηματοδότηση των υποστηρικτών εργασιών για συλλογή στοιχείων υπαίθρου για τις μελέτες από τον Τακτικό Προϋπολογισμό και το Πράσινο Ταμείο. 
      6. Υλοποίηση των έργων με τη διαδικασία του επείγοντος, σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο που πλέον ισχύει, τόσο με χρήση στο πεδίο Δασικών Συνεταιρισμών Εργασίας, όσο και με εργολήπτες Δασοτεχνικών Έργων για μεγαλύτερη ταχύτητα και αποτελεσματικότητα. Συνεργασία με την Περιφέρεια για τον καθαρισμό όλων των κοιτών ρεμάτων και τον παράλληλο σχεδιασμό και υλοποίηση των αντιπλημμυρικών έργων στις πεδινές ζώνες. 
      7. Σε δεύτερο χρόνο και μετά την παρέλευση χρονικού διαστήματος 18-24 μηνών, εντοπισμός τμημάτων για τεχνητή αναδάσωση.
    20. Επικαιρότητα

      Engineer

      Φαντάζεστε έναν αεροδιάδρομο αποκλειστικά για μη επανδρωμένα αεροσκάφη που να εκτείνεται από την Αθήνα μέχρι το Κιάτο.
      Αυτό επιχειρούν αυτήν τη στιγμή στη Βρετανία, όπου αεροδιάδρομος θα συνδέει τις πόλεις Ρέντινγκ και Κόβεντρι. Μάλιστα ένα μέρος του έχει ήδη ολοκληρωθεί και ανήκει αποκλειστικά στα drones. 
      Στόχος του έργου, με χρηματοδότηση κατά το μεγαλύτερο ποσοστό από κρατική επιχορήγηση, είναι καταρχάς τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη να χρησιμοποιούνται για ιατρικές παραδόσεις, όπως η γρήγορη και άμεση παράδοση δειγμάτων σε εργαστήρια. 
      Σύμφωνα με ρεπορτάζ του BBC, τα οφέλη θα είναι πολλαπλά, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση απομακρυσμένων αγροτικών κοινοτήτων, οι οποίες θα μπορούν με αυτόν τον τρόπο να λάβουν φάρμακα, επιστολές και μικρά δέματα. Επίσης, πολλές επιχειρήσεις θα έχουν τη δυνατότητα να παραδώσουν το εμπόρευμά τους σε άλλες περιοχές μέσα σε λίγες ώρες, ενώ πριν με το αυτοκίνητο χρειάζονταν μέρες. 
      Πώς όμως μπορεί να κάποιος να δημιουργήσει μία εναέρια λεωφόρο για drones από το μηδέν και ποιες είναι οι προκλήσεις για μία τέτοια κατασκευή; 
      Ο Στέφεν Φάρμερ, επικεφαλής εταιρικής επικοινωνίας και δημοσίων σχέσεων της Altitude Angel, της εταιρείας που θα κατασκευάσει και θα αναπτύξει την εναέρια λεωφόρο drone μήκους 265 χιλιόμετρων, εξηγεί στην «Κ» την πορεία του έργου. 
      Πύργοι εναέριας κυκλοφορίας και για drones

      «Για να δημιουργήσουμε τον συγκεκριμένο αεροδιάδρομο για drones, τοποθετήσαμε μια σειρά πύργων στο έδαφος. Αυτοί οι πύργοι έχουν πάνω τους αισθητήρες που μπορούν να ανιχνεύουν τα drones στον ουρανό. Οι πληροφορίες από τους αισθητήρες συγκεντρώνονται από την πλατφόρμα του λογισμικού μας, η οποία στη συνέχεια δημιουργεί έναν κινούμενο εναέριο χάρτη σε πραγματικό χρόνο», εξηγεί ο κ. Φάρμερ. Σημειώνοντας ακόμα πως η επίβλεψη δεν θα γίνεται από κάποιον άνθρωπο αλλά ουσιαστικά από ένα προηγμένο σύστημα τεχνολογίας. 
      «Το λογισμικό μας θα μπορεί να καθοδηγεί τα drones σχετικά με το πού πρέπει να πετούν και να στέλνει τις κατάλληλες οδηγίες σε περίπτωση που αυτά αποτελούν κίνδυνο για άλλους χρήστες του εναέριου χώρου», συμπληρώνει. 
      Nέοι προσαρμοσμένοι κανονισμοί

      Στην ερώτηση πώς θα διασφαλιστεί ότι τα drones δεν θα επηρεάσουν με κανέναν τρόπο την πορεία των αεροπλάνων στο μέλλον, ο κ. Φάρμερ εξηγεί πως στόχος του λογισμικού συστήματος είναι να κρατήσει τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη μακριά από την πολιτική αεροπορία, χρησιμοποιώντας τους υφιστάμενους κανονισμούς του εναέριου χώρου.
      «Δεν πρόκειται για ένα απλό εγχείρημα, ωστόσο μαζί με τις ρυθμιστικές αρχές, θα εξετάσουμε πού οι κανονισμοί χρειάζονται είτε επικαιροποίηση είτε προσαρμογή για τα drones», εξηγεί. 
      Σε κάθε περίπτωση, όπως λέει, είναι αδύνατο να ισχύουν για τα drones οι ίδιοι κανόνες που ισχύουν για τα αεροπλάνα.
      «Στην πολιτική αεροπορία το ένα αεροπλάνο θα πρέπει να έχει απόσταση 5 χιλιομέτρων από το άλλο. Ωστόσο μία τέτοια απαίτηση είναι αχρείαστη στην περίπτωση των UAV, με αποτέλεσμα η θέσπιση νέων εξειδικευμένων κανόνων να είναι μονόδρομος», εξηγεί. 
      Σύμφωνα με τον σχεδιασμό τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη θα παραμένουν σε ύψος κάτω από τα 328 πόδια (100 μέτρα), μακριά από τα μεγαλύτερα αεροσκάφη.
      Η λειτουργία του αεροδιάδρομου που θα συνδέει τις δύο πόλεις θα ξεκινήσει το επόμενο καλοκαίρι, ενώ αναμένεται να ακολουθήσουν και άλλοι, καθώς στόχος είναι η δημιουργία ενός μεγαλύτερου εναέριου δικτύου πάνω από την Οξφόρδη, το Μίλτον Κινς, το Κέιμπριτζ και το Ράγκμπι μέχρι τα μέσα του 2024.
      (από την εφημερίδα "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ")
    21. Επικαιρότητα

      Engineer

      Μια ενδεικτική περιήγηση σε επτά από τα δεκαέξι ελληνικά έργα που είναι υποψήφια για το Ευρωπαϊκό Βραβείο Σύγχρονης Αρχιτεκτονικής – Mies van der Rohe Award 2022.
      Πριν από λίγες ημέρες ανακοινώθηκαν οι 532 υποψηφιότητες για το Ευρωπαϊκό Βραβείο Σύγχρονης Αρχιτεκτονικής Mies van der Rohe Award 2022, έναν θεσμό που δημιουργήθηκε το 1988 και ονομάστηκε έτσι προς τιμήν του Γερμανο-Αμερικανού πρωτοπόρου της μοντερνιστικής αρχιτεκτονικής του 20ού αιώνα. Από το 2001 συνδιοργανώνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ίδρυμα Mies van der Rohe και είναι το επίσημο βραβείο αρχιτεκτονικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Απονέμεται κάθε δύο χρόνια σε εξαιρετικά αρχιτεκτονήματα, που έχουν υλοποιηθεί από Ευρωπαίους αρχιτέκτονες ή ομάδες και αντικατοπτρίζουν τις κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές αλλαγές στον τόπο όπου παράγονται. Για παράδειγμα, το 2019 μπήκαν για πρώτη φορά στις υποψηφιότητες έργα από τη Σερβία, την Αλβανία και τη Σλοβακία, ενώ ανάμεσα στα βραβευμένα έργα είναι το πάρκινγκ και τερματικός σταθμός Hoenheim North στο Στρασβούργο της Zaha Hadid (2003), η Όπερα του Όσλο των Snøhetta (2009), ο μετασχηματισμός του κτιρίου κατοικιών DeFlat Kleiburg, στο Άμστερνταμ των NL Architects και XVW architectuur (2017) κ.ά. Η ποικιλία των κτιρίων επιβεβαιώνει ότι δεν επιβραβεύεται μόνο ο ωραίος σχεδιασμός αλλά και η σημασία ενός αρχιτεκτονήματος στην πόλη. Τα επιλεγμένα έργα από κάθε χώρα αποστέλλονται στο Ίδρυμα Mies van der Rohe, όπου Ομάδα Ανεξάρτητων Ειδικών Συμβούλων και Ειδική Γνωμοδοτική Επιτροπή –οι οποίες συστήνονται για κάθε νέο κύκλο βραβείων– αξιολογούν τις συμμετοχές.
      Σε ένα έργο θα απονεμηθεί το Βραβείο για τη Σύγχρονη Αρχιτεκτονική, σε έναν πρωτοεμφανιζόμενο αρχιτέκτονα ή ομάδα θα δοθεί Ειδική Μνεία και σε έναν πρόσφατα αποφοιτήσαντα αρχιτέκτονα η δυνατότητα πρακτικής άσκησης σε έναν από τους διακριθέντες αρχιτέκτονες. Η τελετή απονομής πραγματοποιείται πάντα Μάιο στο περίπτερο Mies van der Rohe στη Βαρκελώνη. Ανάμεσα στα έργα που διεκδικούν το βραβείο για το 2022 βρίσκονται και 16 ελληνικά κτίρια.
      DECA ARCHITECTURE
      Voronoi’s Corrals – Μήλος
      Χαρακτηριστικό της αρχιτεκτονικής των DECAarchitecture είναι ότι αποδίδουν σχεδιαστικά τα αισθήματα που τους γεννά ένα μέρος μέσα από την τοπογραφία του, την κίνηση του αέρα και του ήλιου, των φυτών του. © ΓΙΩΡΓΗΣ ΓΕΡΟΛΥΜΠΟΣ Τα μαντριά διαχωρίζουν τις χρήσεις της γης, αναβιώνοντας έναν παραδοσιακό τρόπο διαχείρισης εδαφών που εφαρμοζόταν στις Κυκλάδες. Οι τοίχοι που τα περιβάλλουν αποτελούν σαφές όριο με τις γύρω εκτάσεις και ταυτόχρονα προφυλάσσουν την αγροτική παραγωγή από τα ζώα. Μέσα στα πέντε «Μαντριά του Voronoi» το αγροτικό τοπίο συναντά τους χώρους μιας εξοχικής κατοικίας. Κάθε κτίσμα έχει διαφορετικό χαρακτήρα: Το μεγαλύτερο (Orchard Corral) περιβάλλει έναν ελαιώνα με 550 ελιές που σκεπάζουν έναν μικρό ξενώνα δύο υπνοδωματίων. Στο μικρότερο (Preservation Corral) προφυλάσσονται τοπικές ποικιλίες δέντρων με φρούτα που απειλούνται με εξαφάνιση. Ο σχεδιασμός του τοπίου αλλά και των κτισμάτων βασίστηκε στις εφαρμογές των διαγραμμάτων του Ρώσου μαθηματικού Γκεόργκι Βορονόι, κατά τα οποία ο τρόπος και οι μέθοδοι σχεδιασμού δεν επιβάλλονται στο τοπίο, αλλά είναι οργανικοί, μιμούμενοι τη φύση.
      MOLD ARCHITECTS
      Ncaved project – Σέριφος
      Στα κρυφά και στα φανερά. Όλοι οι χώροι –και αυτοί που βυθίζονται στην πλαγιά και αυτοί που είναι ανοιχτοί– βρίσκονται στο επίπεδο του εδάφους, δημιουργώντας οπτικά μια ευθεία. © ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΒΟΥΜΒΑΚΗΣ Η ανάγκη δημιουργίας ενός «καταφυγίου» σε έναν χώρο με αφοπλιστική θέα έκανε τους αρχιτέκτονες να εντάξουν το Ncaved στο περιβάλλον του απομονωμένου όρμου, διατηρώντας ωστόσο την κλίση της πλαγιάς και όχι σχεδιάζοντας μια παράθεση χώρων στο επίπεδο του εδάφους. Από ψηλά, η αρχιτεκτονική του σύλληψη μοιάζει να αναπαριστά μια τρισδιάστατη «σκακιέρα» με κλειστούς και ανοιχτούς χώρους. Μια «υπόσκαφη» κλίμακα (σκάλα) ενοποιεί εξωτερικά τα τρία επίπεδα και οδηγεί στην κύρια είσοδο, που πραγματοποιείται από τον εξώστη του καθιστικού. Η ομαλή αυτή κατάβαση στα ενδότερα της κατοικίας αποκαλύπτει τους αρχικά κρυμμένους χώρους της. Η μπροστινή όψη ανοίγεται πλήρως στην ανατολική θέα, ενώ τα πίσω υαλοστάσια καδράρουν εσωτερικούς κήπους, προσφέροντας διαμπερότητα και φυσικό φωτισμό. Οι υπόσκαφοι χώροι που προκύπτουν από την αφαίρεση τμήματος του βράχου έχουν μια ένταση την οποία οι αρχιτέκτονες θέλησαν να διατηρήσουν και να αναδείξουν, με την επιλογή των υλικών της χρωματικής παλέτας.
      ARISTIDES DALAS ARCHITECTS
      The Lap Pool House – Τήνος
      © ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΒΟΥΜΒΑΚΗΣ Μια ενιαία πλάκα από μπετόν με φυτεμένο δώμα που μοιάζει να αποτελεί φυσική συνέχεια του εδάφους στεγάζει τους τρεις όγκους του Lap pool house και διαμορφώνει τις επιμέρους αρχιτεκτονικές χρήσεις κλειστών και ανοιχτών χώρων της κατοικίας. Ο σχεδιασμός των αρχιτεκτόνων εμπνέεται από τις κοιλότητες και τις προεξοχές των βράχων, δίνοντας την αίσθηση ότι το σπίτι αναδύεται μέσα από το φυσικό τοπίο. Τα δύο στοιχεία που προεξέχουν από την πλάκα –αντιδιαμετρικά του κεντρικού κτιρίου– στεγάζουν ένα υπνοδωμάτιο και έναν ξενώνα. Ένας προστατευμένος ημιυπαίθριος χώρος καδράρει τη θέα, προσφέροντας συνολικά την αίσθηση ενός καταφυγίου. Τη δυναμική του κτιρίου υπογραμμίζει η είσοδος στο σπίτι μέσα από μια ρωγμή στην πλάτη του κτίσματος, ενώ επιμέρους σχισμές στο δώμα επιτρέπουν τη δίοδο του φωτός και του αέρα. Το υγρό στοιχείο της πισίνας έρχεται σε αντίστιξη με την άγρια υφή του εμφανούς σκυροδέματος, υπενθυμίζοντας πόσες αντιθέσεις υπάρχουν μεταξύ των στοιχείων στη φύση.
      Η πισίνα διεισδύει μέσα στο άγριο τοπίο, εισάγοντας το στοιχείο της ρευστότητας και της κίνησης ανάμεσα στους αυστηρούς συμπαγείς όγκους του κτίσματος. Έλληνες για το MIES VAN DER ROHE
      PALY ARCHITECTS
      Livadia House – Χανιά
      © Γιώργος Αναστασάκης Φτιαγμένη από τα υλικά της γης, η κατοικία είναι ένας επιμήκης γραμμικός όγκος λαξευμένος μέσα στο βραχώδες τοπίο μιας έκτασης 4.800 τ.μ. στο ακρωτήριο Κουτουλάς. Χαρακτηριστικά οι αρχιτέκτονες αναφέρουν ότι «η μεγαλύτερη δυσκολία ήταν οι μεγάλες αποστάσεις που είχαν να διανύσουν για να μεταφέρουν τα υλικά κατασκευής μέσα στο δύσβατο τοπίο της περιοχής». Η λιθοδομή σε σχήμα Γ προφυλάσσει το σπίτι από τον βορρά και γίνεται το όριό του προς το ύψωμα, ορίζοντας ταυτόχρονα την κεντρική είσοδο από τη δύση. Δύο καθαροί όγκοι –αυτός του καθιστικού-κουζίνας-τραπεζαρίας και αυτός των υπνοδωματίων– συνδέονται με ένα προστατευμένο διαμπερές ημιυπαίθριο καθιστικό. Το εμφανές μπετόν στις πλάκες, το kourasanit στο χρώμα της άμμου στους εσωτερικούς τοίχους, τα σκουριασμένα μέταλλα, τα στραβά ξύλα στις πέργκολες και η φυσική πέτρα ξερολιθιάς είναι τα βασικά υλικά της κατοικίας. Η φύτευση έγινε σαν συνέχεια του βουνού. Τη σύνθεση συμπληρώνουν πέργκολες και σκίαστρα από μέταλλο και ξύλο. Βασικό στοιχείο του σχεδιασμού είναι «το στέγαστρο», το οποίο δημιουργεί έναν ενδιάμεσο χώρο διημέρευσης. Τα μεγάλα συρόμενα υαλοστάσια ενοποιούν το μέσα με το έξω, προσφέροντας εικόνες διαφυγής και μια εξωστρέφεια και στους περίκλειστους χώρους του σπιτιού.    
      EN ROUTE ARCHITECTURE
      Parallel House – Τζια
      © ΓΙΩΡΓΗΣ ΓΕΡΟΛΥΜΠΟΣ Το Parallel House βρίσκεται σε μια απομονωμένη πλευρά του νησιού. Λόγω της έντονης κλίσης του εδάφους, το πίσω μέρος του σπιτιού είναι βυθισμένο στο χώμα, ενώ η μπροστινή όψη του είναι εκτεθειμένη στη θέα της θάλασσας. Η τοπογραφία του περιβάλλοντος χώρου ενέπνευσε την κεντρική ιδέα για τον σχεδιασμό της εξοχικής κατοικίας, δηλαδή μια διαδοχή αίθριων, υπαίθριων και κλειστών χώρων, οι οποίοι μέσω μεγάλων ανοιγμάτων καδράρουν εντυπωσιακές θέες. Η επιλογή του ανεπίχριστου σκυροδέματος αποτελεί μια φρέσκια ερμηνεία της εικόνας ενός παραδοσιακού πέτρινου σπιτιού, επιχειρώντας τη σύνδεση παλαιότερων στοιχείων στις σύγχρονες λειτουργίες της κατοικίας. Ο χωνευτός διάδρομος στο πίσω μέρος του κτίσματος προφυλάσσει από τους δυνατούς ανέμους και επιτρέπει τον διαμπερή εξαερισμό και τη διατήρηση της σωστής θερμοκρασίας στο εσωτερικό. Οι βοηθητικές χρήσεις είναι τοποθετημένες στον πίσω τοίχο, επιτρέπεται όμως η επικοινωνία με το εσωτερικό και τους γύρω χώρους του σπιτιού. Τα ηλιακά πανέλα που βρίσκονται κρυμμένα στο τοπίο παράγουν αρκετή ενέργεια, με αποτέλεσμα το σπίτι να είναι σχεδόν ενεργειακά ανεξάρτητο, ενώ το νερό της βροχής συλλέγεται από την οροφή και οδηγείται σε ειδικές υπόγειες δεξαμενές όπου φιλτράρεται και έπειτα επαναχρησιμοποιείται.  
      POINT SUPREME
      Σπίτι στα Πετράλωνα – Πετράλωνα
      Στα κείμενά του ο Tyler Brule έκανε αναφορά στην αρχιτεκτονική των Point Supreme και στη σχέση των κτιρίων τους με το περιβάλλον όπου βρίσκονται. © Γιώργος Μεσσιταράκης Στο πλαίσιο του ετήσιου συνεδρίου του περιοδικού Monocle, Quality of Life Conference, που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στην Αθήνα, διοργανώθηκε ένα VIP δείπνο στο Σπίτι στα Πετράλωνα – έργο που το περιοδικό συμπεριέλαβε στο Τhe Monocle Book of Homes, έκδοση με τα καλύτερα σπίτια του κόσμου. Μάλιστα, μετά το δείπνο, ο Tyler Brule ανάρτησε ενθουσιώδη σχόλια για το σπίτι και την αρχιτεκτονική των Point Supreme. Το έργο προτείνει μια βιώσιμη πρακτική για έναν νέο τρόπο δημιουργίας αρχιτεκτονικής, που περιλαμβάνει ποικιλία στοιχείων, ανακύκλωση υλικών, έξυπνες πρακτικές που βοηθούν στο να ξεπεραστούν οικονομικοί περιορισμοί και δυσκολίες. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το υλοποιεί μετασχηματίζοντας μια υπάρχουσα ισόγεια κατοικία με την προσθήκη δύο ορόφων. 
      Η κατασκευή ενσωμάτωσε στοιχεία που συλλέχθηκαν σε σκουπίδια, μάντρες κ.α. και αξιοποίησε λεπτομέρειες, στοιχεία και υλικά διαφόρων αρχιτεκτονικών εποχών της Αθήνας. Τα ανακυκλωμένα υλικά έγιναν σημεία αναφοράς για μια σύγχρονη αρχιτεκτονική και σχεδιαστική νοοτροπία στενά συνδεδεμένη με τους βιωμένους χώρους και το πώς αυτοί εξελίσσονται στο σήμερα. Αποτέλεσμα ήταν το Σπίτι στα Πετράλωνα να ξεπεράσει όρια και κανόνες, εξομοιώνοντας την αρχιτεκτονική με το έπιπλο και με το αντικείμενο.  
      AREA (ARCHITECTURE RESEARCH ATHENS)
      SALAMIS HOUSE – Σαλαμίνα
      Ένα σπίτι που μοιάζει με ολόκληρη γειτονιά συναντά όποιος περνά τη μεγάλη πόρτα της εισόδου και εισέρχεται στο προστατευμένο περιβάλλον της κατοικίας. © Γιώργης Γερόλυμπος Η εξοχική κατοικία στην Αγία Παρασκευή Σαλαμίνας επαναπροσδιορίζει την έννοια του παραθερισμού σε ένα νησί όπου κυριαρχεί η παρουσία της ναυπηγοεπισκευαστικής ζώνης. Εξωτερικά, οι συμπαγείς τοίχοι δίνουν την εντύπωση μιας μονολιθικής κατασκευής, μέσα της όμως κρύβει μια κεντρική αυλή. Μια στενή πύλη οδηγεί από τον δρόμο στο εσωτερικό και μια δεύτερη στον πίσω κήπο με την πισίνα. Μέσα στην αυλή τέσσερα ζεύγη συρόμενων υαλοστασίων μοιράζουν τον χώρο σε δύο κλειστά και δύο υπαίθρια δωμάτια, που αποτελούν τους χώρους διημέρευσης. Καθώς τα υαλοστάσια μετακινούνται, η εικόνα του μονολιθικού κτίσματος ανατρέπεται και η ισορροπία μεταξύ κλειστού και ανοιχτού αλλάζει. Από την πρώτη επίσκεψη, οι αρχιτέκτονες διαπίστωσαν ότι η ζωή στη Σαλαμίνα συμβαίνει έξω και όχι μέσα στα σπίτια. Γι’ αυτό, στόχος τους ήταν να σχεδιάσουν ένα σπίτι ευέλικτο και εξωστρεφές, που ταυτόχρονα διαθέτει έναν προστατευμένο μικρόκοσμο. Εξωτερικά η κατοικία φαίνεται εσωστρεφής και κλειστή, όμως αυτή η εντύπωση αλλάζει όταν κανείς περάσει τη μεγάλη συρόμενη πόρτα της εισόδου. Κάθε αυλή έχει διαφορετικό χαρακτήρα, που ξεκινάει από το είδος των φυτών. Για παράδειγμα, η αυλή με το παλιό πηγάδι έχει πιο υδροχαρή φυτά, ενώ αλλού κυριαρχούν οι φραγκοσυκιές, οι αλόες ή οι μυρωδικοί θάμνοι. 
      Τη μελέτη Αρχιτεκτονικής Τοπίου έκαναν η Άννα Αμπατζή και οι AREA (Architecture Research Athens).
×
×
  • Create New...

Σημαντικό

Χρησιμοποιούμε cookies για να βελτιώνουμε το περιεχόμενο του website μας. Μπορείτε να τροποποιήσετε τις ρυθμίσεις των cookie, ή να δώσετε τη συγκατάθεσή σας για την χρήση τους.