mob.png)
Έργα-Υποδομές
https://www.yme.gr/nea-anakoinoseis/item/download/7608_2ca4c0d81888d4b705d925e2bd5b86e3
-
-
1877 ειδήσεις in this category
-
Πίνακας στατιστικών δεικτών που αφορούν στο πλήθος των ηλεκτρονικών διαγωνισμών και τωνπίνακα στατιστικών δεικτών που αφορούν στο πλήθος των ηλεκτρονικών διαγωνισμών και τωνυποβληθεισών προσφορών του ΕΣΗΔΗΣ Δημόσια Έργα για το έτος 2025.
https://www.yme.gr/nea-anakoinoseis/item/download/7608_2ca4c0d81888d4b705d925e2bd5b86e3 -
.jpg.1978bd08e25cafe65c15c26d0d99bc2f.jpg)
Έργα-ΥποδομέςΞεκινά η 35ετής παραχώρηση του τμήματος Χανιά–Ηράκλειο του ΒΟΑΚ, έργου 1,75 δισ. ευρώ, που αναβαθμίζει τον βασικό οδικό άξονα της Κρήτης σε σύγχρονο αυτοκινητόδρομο με στόχο την ασφάλεια, τη συνδεσιμότητα και την αναπτυξιακή ώθηση του νησιού.
Ξεκινά η αντίστροφη μέτρηση για την επίσημη έναρξη της παραχώρησης του τμήματος Χανιά–Ηράκλειο του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), ενός εμβληματικού έργου υποδομής συνολικού προϋπολογισμού 1,75 δισ. ευρώ (χωρίς ΦΠΑ).
Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ, η σύμβαση παραχώρησης διάρκειας 35 ετών αναμένεται να τεθεί σε ισχύ την Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου, αν και παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο η έναρξη να πραγματοποιηθεί και νωρίτερα, εντός του προσεχούς διαστήματος.
Υπενθυμίζεται ότι τον Μάιο του 2025 πραγματοποιήθηκε στην Κρήτη η εκδήλωση για την υπογραφή της σύμβασης του ΒΟΑΚ. Έκτοτε, μεσολάβησε η ολοκλήρωση κρίσιμων θεσμικών και διοικητικών προαπαιτουμένων, όπως η κύρωση της σύμβασης από τη Βουλή, προκειμένου να καταστεί δυνατή η έναρξη της παραχώρησης. Παράλληλα, έχουν ήδη ξεκινήσει πρόδρομες εργασίες στις παρακάμψεις Ρεθύμνου, Ηρακλείου και Χανίων, καθώς και παρεμβάσεις ενίσχυσης της οδικής ασφάλειας σε έναν άξονα με βαρύ ιστορικό τροχαίων ατυχημάτων.
Επέκταση προς τα δυτικά με δικαίωμα προαίρεσης
Ο ΒΟΑΚ Χανιά-Ηράκλειο συνοδεύεται με δικαίωμα προαίρεσης για το τμήμα Χανιά-Κίσσαμος, μήκους 30 χιλιομέτρων και αξίας 243,5 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για το τμήμα που δεν είχε, αρχικά, προβλεφθεί στη σύμβαση παραχώρησης, έχοντας ενταχθεί μεταγενέστερα στον ΒΟΑΚ. Στα μέσα Δεκεμβρίου, το Υπουργείο Υποδομών προχώρησε στην υπογραφή της απόφασης για την άσκηση του δικαιώματος προαίρεσης, γεγονός που σηματοδοτεί την επέκταση του άξονα προς τα δυτικά.
Υπενθυμίζεται ότι το τμήμα 157 χλμ. Χανιά-Ηράκλειο παραχωρείται στη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, με το συνολικό μήκος του προς κατασκευή άξονα να αυξάνεται σε 187 χλμ., εφόσον προστεθεί η προαίρεση των 30 χλμ. Ουσιαστικά, πρόκειται για το μεγαλύτερο κομμάτι του ΒΟΑΚ, του οποίου το συνολικό μήκος ανέρχεται σε 300 χλμ. Η κατασκευαστική διάρκεια διαμορφώνεται σε πέντε χρόνια από την ημερομηνία έναρξης της παραχώρησης, με το έργο να καλύπτει τις περιφερειακές ενότητες Χανίων, Ρεθύμνου και Ηρακλείου.
Τεχνικά χαρακτηριστικά και χάραξη του νέου αυτοκινητοδρόμου
Αντικείμενο του έργου είναι η μελέτη, κατασκευή, χρηματοδότηση, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση του τμήματος Χανιά-Ηράκλειο, το οποίο αναβαθμίζεται σε σύγχρονο αυτοκινητόδρομο, με μήκος περίπου 155 χλμ., καθώς και με παράπλευρο και κάθετο οδικό δίκτυο περίπου 80 χλμ. Συμπεριλαμβανομένης της προαίρεσης, ο νέος δρόμος θα περιλαμβάνει 43 κόμβους, 23 σήραγγες και 89 γέφυρες. Η χάραξη, κατά τμήματα, συμπίπτει ή κινείται παράλληλα με τον υφιστάμενο ΒΟΑΚ, ενώ σε αρκετά σημεία χωροθετείται και εκτός του σημερινού άξονα.
Ο ΒΟΑΚ, στην τελική του ανάπτυξη, θα συνδέει το δυτικό με το ανατολικό άκρο της Κρήτης, αναβαθμίζοντας δραστικά την ασφάλεια των οδικών μεταφορών και διευκολύνοντας τις μετακινήσεις και τις εμπορευματικές ροές στο νησί.
Το έργο περιλαμβάνει τέσσερα οδικά τμήματα και τρεις παρακάμψεις, από δυτικά προς ανατολικά:
Παράκαμψη Χανίων, με μήκος περίπου 7,7 χλμ. Σούδα-Βρύσες, με μήκος περίπου 25,7 χλμ. Βρύσες-Ατσιπόπουλο, με μήκος περίπου 21,8 χλμ. Παράκαμψη Ρεθύμνου, με μήκος περίπου 7,0 χλμ. Αμάρι-Σκαλέτα, με μήκος περίπου 12,4 χλμ. Σκαλέτα-Λινοπεράματα, με μήκος περίπου 46,7 χλμ. Παράκαμψη Ηρακλείου, με μήκος περίπου 25,45 χλμ. Επίσης, τα τεχνικά έργα που περιλαμβάνει ο οδικός άξονας έχουν ως εξής:
17 ανισόπεδοι κόμβοι / ημικόμβοι 75 γέφυρες 21 σήραγγες 18 σήραγγες ανοικτής εκσκαφής 58 ανισόπεδες διαβάσεις (53 κάτω και 5 άνω) 136 οχετοί διαφόρων διαστάσεων 266 έργα αντιστήριξης (τοίχοι και πασσαλότοιχοι) Σημειώνεται ότι η σύμβαση παραχώρησης προβλέπει προσωρινή λειτουργία μετωπικών σταθμών διοδίων κατά την περίοδο μερικής λειτουργίας, εφόσον έχουν ολοκληρωθεί συγκεκριμένα τμήματα του έργου. Οι σταθμοί αυτοί θα καταργηθούν με την ολοκλήρωση του συνόλου του άξονα, οπότε και θα εφαρμοστεί το αναλογικό ηλεκτρονικό σύστημα διοδίων.
-
Έργα-ΥποδομέςΣτην κυκλοφορία παραδόθηκε το οδικό έργο Δημάριο – Ελληνοβουλγαρικά σύνορα, που είναι τμήμα του κάθετου οδικού άξονα: «Ξάνθη – Εχίνος – Ελληνοβουλγαρικά Σύνορα», ο οποίος αποτελεί μέρος του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών και πεδίο συνεργασίας στο πλαίσιο της τριμερούς συνεργασίας Ελλάδας – Βουλγαρίας – Ρουμανίας, επί του διαδρόμου Βαλτική – Μαύρη Θάλασσα – Αιγαίο.
Το τμήμα «Δημάριο – Ελληνοβουλγαρικά Σύνορα» έχει μήκος 8 χλμ. περίπου και συνδέεται με την υφιστάμενη οδό νότια του οικισμού Δημάριο, τον παρακάμπτει από τα ανατολικά και οδεύει βόρεια – βορειοανατολικά καταλήγοντας στα Ελληνοβουλγαρικά σύνορα.
Σε συνδυασμό με αντίστοιχα έργα που έχουν γίνει από τη βουλγαρική πλευρά, ο δρόμος συνδέει τον οδικό άξονα από/προς Ξάνθη, μέσω της υφιστάμενης οδού, και κατ’ επέκταση με τον αυτοκινητόδρομο της Εγνατίας Οδού μέσω των Α.Κ. Βανιάνου και Α.Κ. Βαφέικων, της ΠΕ Ξάνθης.
Η τυπική διατομή της οδού είναι 7,50/10,50 μ. και περιλαμβάνει μία λωρίδα κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση 3,75 μ. και έρεισμα 1,50 μ. Η ταχύτητα μελέτης είναι 40-60 km/h, λόγω του έντονου ορεινού ανάγλυφου.
Επιπλέον, έχει ληφθεί ιδιαίτερη μέριμνα για την πλήρη τεχνική αποκατάσταση των προσβάσεων στις παρόδιες ιδιοκτησίες και κατοικίες του οικισμού του Δημαρίου.
Είναι ένας εντυπωσιακός δρόμος, με τον οποίο αναβαθμίζεται η οδική ασφάλεια σε μια περιοχή που χαρακτηρίζεται από ορεινό ανάγλυφο. Επίσης, με τη νέα χάραξη και την παράκαμψη του οικισμού του Δημαρίου, βελτιώνεται η ποιότητα ζωής των κατοίκων, απομακρύνοντας τη βαριά κυκλοφορία μέσα από τον οικισμό. Με την ολοκλήρωσή του, δημιουργείται μια νέα, σύγχρονη πύλη διασυνοριακής επικοινωνίας, που διευκολύνει τις μετακινήσεις, ενισχύει την οδική ασφάλεια και στηρίζει την τοπική και περιφερειακή ανάπτυξη.
Κατά την παράδοση του έργου παρόντες ήταν και εκπρόσωποι της βουλγαρικής κυβέρνησης. Ο Έλληνας Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών συνάντησε στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα και αντήλλαξε χειραψία με τον Αναπληρωτή Πρωθυπουργό και Υπουργό Μεταφορών και Επικοινωνιών της Βουλγαρίας, Grozdan Karadjov, καθώς και τον Υπουργό Εξωτερικών της γειτονικής χώρας Georg Georgiev. Κατά τη διάρκεια σύντομης συνομιλίας, επιβεβαιώθηκε η άριστη συνεργασία των δύο χωρών στο πεδίο των υποδομών και των μεταφορών.
-
Έργα-ΥποδομέςΓια την επίτευξη του μεγαλόπνοου σχεδίου ξεκίνησαν τρεις άξονες δράσεων, όπως έγινε γνωστό μέσω ανακοίνωσης της ΓΑΙΑΟΣΕ, όπου σκοπός είναι το ιστορικό κτίριο να μπει σε τροχιά αναζωογόνησης.
Οι άξονες δράσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη για τον Σιδηροδρομικό Σταθμό Αθηνών-Πελοποννήσου
Στο πρώτο σκέλος των δράσεων συγκαταλέγεται η έρευνα γύρω από τα στοιχεία που επιβαρύνουν το ακίνητο. Για την άμεση αντιμετώπιση των επιβαρυντικών παραγόντων έγινε καταγραφή των προβλημάτων από κλιμάκιο μηχανικών, με κύριο σημείο αναφοράς τις επεμβάσεις που έπρεπε να γίνουν στο κτίριο.
Στη συνέχεια, εγκρίθηκαν από την Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων & Τεχνικών έργων Αττικής, Στερεάς Ελλάδας & Κυκλάδων του Υπουργείου Πολιτισμού τον Αύγουστο 2025 οι εργασίες με στόχο την επίλυση των καίριων προβλημάτων, οι οποίες και ολοκληρώθηκαν το Δεκέμβριο 2025 από τη ΓΑΙΑΟΣΕ.
Στις βελτιώσεις που σημειώθηκαν, ανήκουν μεταξύ άλλων η εγκατάσταση περίφραξης κατά μήκος της κύριας όψης, για την αποτροπή βανδαλισμών, ο καθαρισμός και συντήρηση υδρορροών, ώστε να αντιμετωπιστούν οι εκτεταμένες φθορές των επιχρισμάτων από υφιστάμενες διαρροές και μερική αντικατάσταση ρηγματωμένων κεραμιδιών, η ενίσχυση τμημάτων του ξύλινου φέροντος οργανισμού και η αποκατάσταση των μεταλλικών φύλλων επικάλυψης της τετρακλινούς απόληξης της θολωτής στέγης.
Στον δεύτερο άξονα δράσεων διενεργείται ήδη διαγωνισμός από την ΓΑΙΑΟΣΕ για αρχιτεκτονική μελέτη του κτιρίου, ηλεκτρομηχανολογική μελέτη, στατική μελέτη και μελέτη φυτοτεχνικής διαμόρφωσης περιβάλλοντος χώρου.
Οι μελέτες αναμένεται να υποβληθούν εντός του έτους 2026, προς έγκριση στο Υπουργείου Πολιτισμού.
Το τρίτο σκέλος αφορά την εκπόνηση μελέτης για την αξιοποίηση του κτιρίου και του ευρύτερου γηπέδου του Σιδηροδρομικού Σταθμού Πελοποννήσου.
Μάλιστα, η διαδικασία αυτή γίνεται παράλληλα με την αντίστοιχη διαδικασία στον Κεντρικό Σιδηροδρομικό Σταθμό Αθηνών (Σταθμό Λαρίσης).
Η ΓΑΙΑΟΣΕ εκπονεί κυκλοφοριακή μελέτη για την ευρύτερη περιοχή του Σταθμού και μεταξύ άλλων, προτείνεται η κατασκευή πεζογέφυρας που θα συνδέει τις δύο περιοχές εκατέρωθεν των σιδηροδρομικών γραμμών.
Η ιστορία του Σιδηροδρομικού Σταθμού Πελοποννήσου
Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Πελοποννήσου εδράζεται στο Μεταξουργείο, στην Αθήνα και για αρκετά χρόνια λειτουργούσε ως αφετηρία της γραμμής που συνδέει την Αθήνα με την Πελοπόννησο, μέσω του δικτύου του ΟΣΕ.
Εγκαινιάστηκε στις 30 Ιουνίου 1884 και έκλεισε τις «πόρτες» του στο κοινό στις 7 Αυγούστου 2005.
Το κτίριο είναι 1.005 τ.μ., ενώ προστατεύεται σύμφωνα με τις διατάξεις της αρχαιολογικής νομοθεσίας, έχοντας χαρακτηρισθεί έργο τέχνης ύστερα από απόφαση υπουργού Πολιτισμού.
Ο Σιδηροδρομικός σταθμός Πελοποννήσου, ήταν ο δεύτερος κεντρικός σιδηροδρομικός σταθμός της Αθήνας μετά τον σταθμό Αθηνών-Λαρίσης. Σχεδιάστηκε από Γάλλους μηχανικούς, τους Αλφρέντ Ροντέλ και Αντέλ Γκοτελάν και μεταποιήθηκε αργότερα από τον Ερνέστο Τσίλλερ τον 19ο αιώνα.
Μάλιστα, πρόκειται για μικρογραφία του σιδηροδρομικού σταθμού Σιρκετσί της Κωνσταντινούπολης με μικρές διαφοροποιήσεις.
Το κτίριο φέρει εμφανείς φθορές λόγω χρόνου, ενώ η αποκατάστασή του, σύμφωνα με την ΓΑΙΑΟΣΕ, είναι απαραίτητη, τόσο για την αρχιτεκτονική αξία, όσο και τον συμβολισμό που έχει αποκτήσει στα χρόνια της σιδηροδρομικής ιστορίας της χώρας.
«Η διάσωση και επαναλειτουργία του Σιδηροδρομικού Σταθμού Πελοποννήσου αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα της ΓΑΙΑΟΣΕ. Με την ολοκλήρωση των άμεσων εργασιών προστασίας κάναμε το πρώτο ουσιαστικό βήμα. Πιστοί στον προγραμματισμό μας, ήδη περάσαμε στο επόμενο βήμα, αυτό της εκπόνησης των μελετών αποκατάστασης του εμβληματικού μνημείου και ταυτόχρονα σχεδιάζουμε την αξιοποίηση του ευρύτερου ακινήτου. Πρόκειται για μια επένδυση στη μνήμη, την αρχιτεκτονική μας κληρονομιά και την αστική αναγέννηση της περιοχής», σημειώνει ο Διευθύνων Σύμβουλος, Παναγιώτης Μπαλωμένος.
-
Έργα-ΥποδομέςΣε βασικό πυλώνα υλοποίησης δημοσίων υποδομών εξελίσσονται τα έργα Σύμπραξης Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) καλύπτοντας ευρύ φάσμα τομέων, όπως η εκπαίδευση, η διαχείριση απορριμμάτων και άλλων.
Ο προϋπολογισμός των ΣΔΙΤ με τη διαδικασία να βρίσκεται σε εξέλιξη είναι ύψους 5,070 δις. με προοπτική φέτος να υπογραφούν συμβάσεις αξίας 862 εκατ. ευρώ.
Οι διαδικασίες χρειάζονται 2 έως 4 χρόνια (σε κάποιες περιπτώσεις και περισσότερο) για να ολοκληρωθούν, ωστόσο, το 2024 η Ελλάδα κατετάγη 2η παγκοσμίως ανάμεσα σε 140 χώρες στον τομέα των «Βέλτιστων Διαγωνιστικών Διαδικασιών σε έργα ΣΔΙΤ», σύμφωνα με την Έκθεση ΣΔΙΤ της Παγκόσμιας Τράπεζας.
Οι μέχρι σήμερα υπογεγραμμένες συμβάσεις ΣΔΙΤ, 28 στον αριθμό, είναι συνολικής αξίας 3,5 δισ. ευρώ, χωρίς να περιλαμβάνονται οι 4 για το UFBB (οπτική ίνα μέχρι τα σπίτια και τις επιχειρήσεις σε περιοχές χωρίς εμπορικό ενδιαφέρον) που υπεγράφησαν στο τέλος Δεκεμβρίου 2025.
Στον τομέα της εκπαίδευσης έχουν ξεκινήσει εργασίες για την κατασκευή της φοιτητικής εστίας του Πανεπιστημίου της Κρήτης, ενώ στις μεταφορές ξεχωρίζουν έργα όπως η αναβάθμιση της Εσωτερικής Περιφερειακής Θεσσαλονίκης, ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (Ηράκλειο – Άγιος Νικόλαος), ο οδικός άξονας Καλαμάτα – Ριζόμυλος – Πύλος – Μεθώνη, αλλά και η λειτουργία και συντήρηση του Μετρό Θεσσαλονίκης.
To 2025 υπογράφηκαν οκτώ συμβάσεις ΣΔΙΤ συνολικού προϋπολογισμού 1,4 δις., (για την φοιτητική εστία Κρήτης, 3 αρδευτικά έργα και 4 συμβάσεις για το UFBB).
Υπό την εποπτεία της μονάδας ΣΔΙΤ του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με διευθυντή τον Νίκο Σέργη, το δημόσιο «δοκιμάζει» ένα διαφορετικό μοντέλο υλοποίησης έργων το οποίο συνδυάζει μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, ιδιωτική χρηματοδότηση και σταδιακή αποπληρωμή.
Η χρηματοδοτική δομή των ΣΔΙΤ, όπως φαίνεται από τις υπογεγραμμένες συμβάσεις, ενέχει μεγάλη μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων. Από το συνολικό κόστος επένδυσης των 3,5 δισ. ευρώ, περίπου 630 εκατ. ευρώ – ποσοστό 18% – προέρχονται από πόρους του ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανάκαμψης, ενώ το υπόλοιπο 82%, δηλαδή περίπου 2,8 δισ., καλύπτεται από ιδιωτική χρηματοδότηση. Η τελευταία επιμερίζεται κυρίως σε ίδια και δανειακά κεφάλαια ελληνικών τραπεζών ύψους 2,6 δισ., με συμπληρωματική συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (153 εκατ.) και του χρηματοδοτικού εργαλείου JESSICA (52 εκατ.).
Το μείγμα αυτό αποτυπώνει τη στρατηγική επιλογή αξιοποίησης ευρωπαϊκών και ιδιωτικών πόρων για την επιτάχυνση έργων μεγάλης κλίμακας, χωρίς άμεση δημοσιονομική επιβάρυνση κατά την κατασκευή.
Πέραν των ήδη υπογεγραμμένων συμβάσεων, το pipeline των έργων, υπό δημοπράτηση ή σε διαδικασία προετοιμασίας υπογραφής, παραμένει εκτεταμένο.
Στον τομέα των υποδομών εκπαίδευσης περιλαμβάνονται πέντε έργα φοιτητικών εστιών συνολικής δυναμικότητας 4.000 κλινών, σε Δημοκρίτειο, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Δυτικής Μακεδονίας, Δυτικής Αττικής και ΕΜΠ, καθώς και τρία έργα σχολικών υποδομών σε Χανιά, Ρόδο και Κοζάνη, με συνολική αξία επένδυσης 630 εκατ. ευρώ.
Τα πιο ώριμα που θα μπορούσαν να υπογραφούν οι συμβάσεις εντός του τρέχοντος έτους είναι οι φοιτητικές εστίες του Πανεπιστημίου της Θεσσαλίας με προϋπολογισμό ανάπτυξης έργου 113,6 εκατ. και ανάδοχο τον Όμιλο Aktor, του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου με προϋπολογισμό 10,5,4 και τον ίδιο ανάδοχο, και πιθανώς του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας (92,7 εκατ.). Η διαδικασία για το ΣΔΙΤ του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας έχει προχωρήσει με σχετικά μεγαλύτερη ταχύτητα από άλλες. Βρίσκεται στο στάδιο της αξιολόγησης των δύο δεσμευτικών προσφορών που έχουν κατατεθεί από Metlen και Actor.
Όσο αφορά σχολικές μονάδες εντός του έτους δύναται να υπογραφεί η σύμβαση που αφορά στα Χανιά (33,7 εκατ.) με ανάδοχο την ΑΤΕΣΕ.
Στις υποδομές ύδρευσης και άρδευσης, το χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνει δύο αρδευτικά έργα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης (λιμνοδεξαμενή Χοχλακίων – φράγμα Αγίου Ιωάννη Ιεράπετρας και φράγμα Μιναγιώτικο) και τρία έργα ύδρευσης του υπουργείου Υποδομών, όπως το φράγμα Ενιπέα Φαρσάλων και η ύδρευση Κέρκυρας, με συνολικό προϋπολογισμό 950 εκατ. ευρώ.
Σε προχωρημένο στάδιο βρίσκεται η διαδικασία για τα ΣΔΙΤ που αφορούν στη Λιμνοδεξαμενή Χοχλακίων και Φράγμα Αγίου Ιωάννη Ιεράπετρας (94,4 εκατ.) με ανάδοχο τον ΓΕΚ Τέρνα καθώς το φράγμα Μιναγιώτικο (141,8 εκατ.) με ανάδοχο την κοινοπραξία Metlen – Aktor – Μεσόγειος. Τα ΣΔΙΤ για τα τρία έργα ύδρευσης έχουν ακόμη δρόμο.
Ιδιαίτερα βαρύ είναι το πακέτο έργων διαχείρισης απορριμμάτων και εξοικονόμησης ενέργειας, που περιλαμβάνει 8 ΣΔΙΤ σε περιοχές όπως η Αττική, ο Πειραιάς και νησιά του Νοτίου Αιγαίου, καθώς και έργο αναβάθμισης οδοφωτισμού στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, συνολικής αξίας 910,8 εκατ. ευρώ.
Τελευταία προσθήκη σε αυτή την κατηγορία είναι το ΣΔΙΤ υλοποίησης δύο Μονάδων Ολοκληρωμένης Ανακύκλωσης και Ανάκτησης Αποβλήτων σε Λαμία και Χαλκίδα, δύο Χώρων Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων και ενός Σταθμού Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων στον Δήμο Δελφών, συνολικού προϋπολογισμού 160,8 εκατ. με την Διυπουργική Επιτροπή να εγκρίνει πριν λίγες μέρες την υλοποίησή του.
Το πιο ώριμο έργο από αυτά με προοπτική υπογραφής της σύμβασης εντός του έτους είναι η μονάδα Διαχείρισης απορριμμάτων δυτικού τομέα Κεντρικής Μακεδονίας με ανάδοχο το ΓΕΚ Τέρνα και προϋπολογισμό ανάπτυξης έργου 130 εκατ. ευρώ. Τα ΣΔΙΤ που αφορούν τα απορρίμματα της Αττικής παραμένουν στάσιμα.
Στις μεταφορές
Στις οδικές και σιδηροδρομικές υποδομές, τρία μεγάλα έργα, μεταξύ αυτών η αναβάθμιση του οδικού άξονα Μαυροβούνι – Έδεσσα και ο κάθετος άξονας Δράμα – Αμφίπολη, συγκεντρώνουν επενδύσεις ύψους 830 εκατ. ευρώ. Στην περίπτωση τους δεν υπάρχει εκτίμηση για το πότε θα υπογραφούν οι συμβάσεις.
Το μεγαλύτερο, ωστόσο, πακέτο υπό προετοιμασία αφορά τις υποδομές δημόσιας διοίκησης, με έργα συνολικής αξίας 1,4 δισ. ευρώ. Σε αυτά περιλαμβάνονται το Κυβερνητικό Πάρκο «Αντρέας Λεντάκης», οι νέες κτιριακές εγκαταστάσεις της Γενικής Γραμματείας Υποδομών, η αξιοποίηση της πρώην χαρτοποιίας Λαδόπουλου στην Πάτρα, τρία έργα δικαστικών μεγάρων σε Κεντρική Μακεδονία, Κρήτη και Κεντρική Ελλάδα, καθώς και υποδομές για αστυνομικές διευθύνσεις και η μετεγκατάσταση του καταστήματος κράτησης Κορυδαλλού.
Για το κυβερνητικό πάρκο θεωρητικά θα μπορούσε να αναδειχτεί ανάδοχος εντός του 2026, αν και οι εκκρεμότητες είναι ακόμα πολλές.
Το ΣΔΙΤ της Γενικής Γραμματείας Υποδομών (100,6 εκατ.) έχει ανάδοχο τον Aktor και βρίσκεται στη διαδικασία της συγκέντρωσης των αναγκαίων δικαιολογητικών για το χρηματοοικονομικό κλείσιμο και την υπογραφή της σύμβασης, εκτός απρόοπτου, εντός του έτους.
Το ΣΔΙΤ για τις 5 αστυνομικές διευθύνσεις σε ισάριθμες πόλεις της χώρας (Πάτρα, Λευκάδα, Καρδίτσα, Βέροια και Αλεξανδρούπολη) με προϋπολογισμό ανάπτυξης 49,8 εκατ. ευρώ επίσης θα μπορούσε να υπογραφεί εντός του έτους. Η σύμβαση βρίσκεται στο Ελεγκτικό Συνέδριο και ανάδοχος είναι η κοινοπραξία ΕΚΤΕΡ – ΤΕΝΑ – ΕΡΕΤΒΟ.
Μεγάλο στοίχημα θεωρείται η υλοποίηση ενός νοσοκομείου με ΣΔΙΤ. Η πρώτη προσπάθεια έχει ξεκινήσει και αφορά στο Θεαγένειο στη Θεσσαλονίκη (350 εκατ. χωρίς ΦΠΑ). Εκδήλωση ενδιαφέροντος υπέβαλαν οι ΓΕΚ Τέρνα, Άβαξ, ΕΚΤΕΡ, Aktor – Metlen και Plenary Europe.
Τα ΣΔΙΤ σε εξέλιξη σε τομείς:
Υποδομές Εκπαίδευσης: 630 εκατ. ευρώ Υποδομές Ύδρευσης – Άρδευσης: 950 εκατ. ευρώ Υποδομές Διαχείρισης Απορριμμάτων και Εξοικονόμησης Ενέργειας: 910,8 εκατ. ευρώ Οδικές και Σιδηροδρομικές Υποδομές: 830 εκατ. ευρώ Υποδομές Δημόσιας Διοίκησης: 1,4 δισ. Ευρώ Υποδομές υγείας (Θεαγένειο): 350 εκατ. -
Έργα-ΥποδομέςΣτο επόμενο βήμα της περιβαλλοντικής αδειοδότησης περνά το νέο oικιστικό project με τα 219 διαμερίσματα εντός της έκτασης του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού από την Αura Residential Α.Ε., που περιλαμβάνει ένα συγκρότημα τεσσάρων υψηλών κτιρίων έως 50 μέτρων σε έκταση 16 στρεμμάτων.
Πρόκειται για το νέο συγκρότημα κατοικιών που σχεδιάζει και υλοποιεί το κοινό εταιρικό σχήμα που έχουν συστήσει ο όμιλος Λάτση μέσω της Xeris Ventures (80%) σε σύμπραξη με την Ελληνικό Α.Ε., θυγατρική της Lamda Development (20%), έχοντας προχωρήσει τώρα αδειοδοτικά, με την ολοκλήρωση των διαδικασιών υπαγωγής σε πρότυπες περιβαλλοντικές δεσμεύσεις για την πρώτη φάση του έργου, ήτοι την άδεια εκσκαφών και κατασκευής τοιχίων αντιστήριξης.
Ως προς τα οικονομικά δεδομένα του project, με βάση τη σχετική, προηγούμενη έκθεση εκτίμησης στα τέλη του 2024, η αγοραία αξία του οικοπέδου των 15.944 τετραγωνικών μέτρων, αντιστοιχεί σε 33,13 εκατ. ευρώ, για τη δημιουργία των 4 οικιστικών κτιρίων οι κεφαλαιαουχικές δαπάνες (CAPEX) εκτιμάται ότι θα αγγίξουν τα 170 εκατ. ευρώ ενώ για τα έργα υποδομής το προβλεπόμενο κόστος αντιστοιχεί σε 11,5 εκατ. ευρώ.
Τι περιλαμβάνει το έργο
Με βάση το σχετικό φάκελο, το οικόπεδο των 15.944 τ.μ. έχει μέγιστη επιτρεπόμενη κάλυψη στα 4.783 τ.μ., μέγιστη επιτρεπόμενη δόμηση 28.699 τ.μ. και προορίζεται κατά κύριο λόγο για οικιστική χρήση, ενώ στην ανάπτυξη περιλαμβάνεται και μικρό αναψυκτήριο καθώς και δύο υπόγειοι όροφοι χώρων στάθμευσης και βοηθητικών χώρων. Το έργο έχει άμεση γειτνίαση με το Μητροπολιτικό Πάρκο και θέα προς την θάλασσα. Σύμφωνα με την αρχιτεκτονική μελέτη, δόμηση περίπου 26.300 τ.μ. κατανέμεται σε 219 διαμερίσματα διαφόρων τύπων (1, 2, 3 ή 4 υπνοδωματίων), ενώ το αναψυκτήριο προβλέπεται να καταλαμβάνει έκταση 200 τ.μ..
Σύμφωνα με τον καταρχήν σχεδιασμό της ανάπτυξης το έργο θα περιλαμβάνει 287 θέσεις στάθμευσης και στα δύο υπόγεια επίπεδα στάθμευσης. Το συγκρότημα αφορά κατοικίες προς ενοικίαση αλλά και πώληση και το πρώτο κτίριο (Τ1) με 11 υπέργειους ορόφους κατοικιών και αυτόνομο κατάστημα με χρήση αναψυκτηρίου θα έχει ανωδομή 5.832 τ.μ., το δεύτερο (Τ2) ανωδομή 6.418 τ.μ. με 12 υπέργειους ορόφους, το τρίτο (Τ3) 5.832 τ.μ. με 11 υπεργείους ορόφους και το τέταρτο κτίριο (Τ4) θα έχει ανωδομή 8.239 τ.μ. με 11 ορόφους, με σταδιακή υποχώρηση των 5 ανώτερων ορόφων σε σχέση με τους κάθε φορά υποκείμενους, που θα περιλαμβάνουν χώρους φύτευσης και μικρές υπαίθριες κολυμβητικές δεξαμενές για τη χρήση των ενοίκων του διαμερίσματος στο οποίο ανήκουν.
Η συνολική μέγιστη δυναμικότητα φιλοξενίας του συγκροτήματος είναι περίπου 1.570 άτομα εκ των οποίων ο μέγιστος αριθμός κατοίκων είναι περίπου 1.460 άτομα. Σε τυπικές συνθήκες πληρότητας εκτιμάται ένα ποσοστό 70% (περί τα 1.020 άτομα) ως καθημερινοί χρήστες. Όπως υποστηρίζεται στη μελέτη «στρατηγικά για την αποφυγή συμπαγούς δόμησης και την αρμονία με το πνεύμα της συνολικότερης ανάπτυξης επιλέγεται η κατασκευή περισσοτέρων του ενός κτιρίων, και συγκεκριμένα 4 κτιρίων για τη δημιουργία μιας οικείας εμπειρίας και κλίμακας και συγχρόνως για την βέλτιστη αξιοποίηση του περιβάλλοντα χώρου, σε συνέργεια με το Μητροπολιτικό Πάρκο και τους λοιπούς χώρους πρασίνου της περιοχής.
Η διάταξη αυτή παρέχει συγχρόνως την ευκαιρία να επεκταθεί το τοπίο και κάτω από τα κτίρια με μεγιστοποίηση του υπαίθριου χώρου». Σε αυτή τη φάση της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, προβλέπεται και η κοπή 3 υφιστάμενων δένδρων «το σύνολο των οποίων δεν είναι δυνατόν να μεταφυτευτούν, καθ’ όσον αυτά παρουσιάζουν εκτεταμένη φθορά, με ολόκληρα τμήματά τους ξερά ή με προσβολές από ασθένειες».
Σε σχέση με τον περιβάλλοντα χώρο επισημαίνεται ότι η περιμετρική διάταξη των κτιρίων στο οικόπεδο «δημιουργεί ένα εκτεταμένο κεντρικό εσωτερικό κήπο, ο οποίος εντάσσει λειτουργικά και αισθητικά και τoυς υπαίθριους χώρους του ισογείου των κτιρίων (pilotis) και πέραν αυτών επεκτείνεται προς τους πεζοδρόμους της δυτικής και νότιας πλευράς, καθώς και προς το Μητροπολιτικό Πάρκο στα ανατολικά. Ο περιβάλλων χώρος οργανώνεται με υπερυψωμένο επίπεδο σε σχέση με τις περιβάλλουσες οδούς. Η διαμόρφωση αυτή επιτρέπει την ομαλή μετάβαση από τους ιδιωτικούς χώρους (εσωτερική διαμόρφωση του οικοπέδου) προς το πάρκο και τους πεζοδρόμους, λειτουργώντας σαν προέκταση του δημόσιου χώρου, ενώ εξασφαλίζονται οπτικές φυγές και πανοραμικές θέες από τον εσωτερικό κήπο προς το τοπίο, ενισχύοντας την ποιότητα της κατοίκησης. Η πρόταση υιοθετεί αρχές βιοκλιματικού σχεδιασμού, ενώ η πρόβλεψη των μεγάλου ύψους pilotis για τα ισόγεια των κτιρίων επιτρέπει τη διείσδυση φυσικού αερισμού κάτω από τους ορόφους κατοικιών, συμβάλλοντας στην παθητική ρύθμιση της θερμοκρασίας. Ο σχεδιασμός του περιβάλλοντα χώρου δίνει έμφαση στην πεζή κυκλοφορία και στην ήπια κινητικότητα, ενώ εξυπηρετεί μόνο υπηρεσιακά οχήματα καθώς και οχήματα έκτακτης ανάγκης. Η κυκλοφορία ιδιωτικών οχημάτων περιορίζεται στα δύο υπόγεια επίπεδα στάθμευσης κάτω από τον περιβάλλοντα χώρο». -
Έργα-ΥποδομέςΣύμφωνα με στοιχεία της DKG Development καταγράφεται άνοδος πάνω από 80% στις τιμές κατοικιών της Αττικής από το 2017 μέχρι το 2025.
Την πορεία της ελληνικής αγοράς ακινήτων η οποία φαίνεται πιο "ώριμη και δομικά ανθεκτική παρά τις ενδείξεις επιβράδυνσης" καταγράφει η DKG Development.
Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα που επεξεργάσθηκε η εταιρεία έως το τέλος του 2025, οι τιμές κατοικιών στην Αττική έχουν αυξηθεί κατά 88% από το 2017, ενώ στην Αθήνα καταγράφηκε ετήσια άνοδος 5,9% το β’ τρίμηνο του 2025.
Παράλληλα, επιλεγμένες περιφερειακές αγορές συνεχίζουν να εμφανίζουν διψήφιους ρυθμούς ανόδου, κυρίως σε περιοχές με έντονο τουριστικό και επενδυτικό ενδιαφέρον. Οπως λέει η εταιρεία η εικόνα αυτή παραπέμπει περισσότερο σε φάση ωρίμανσης της αγοράς παρά σε σημάδια κόπωσης, με τη ζήτηση —ιδίως από το εξωτερικό— να παραμένει βασικός δομικός πυλώνας.
Καθοριστικός ο ρόλος των ξένων επενδυτών
Η συμμετοχή διεθνών αγοραστών εξακολουθεί να λειτουργεί ως βασικός μοχλός στήριξης της αγοράς. Εκτιμάται ότι περίπου το 40% των συναλλαγών στην Αθήνα πραγματοποιούνται από αλλοδαπούς αγοραστές, ενώ σε πανελλαδικό επίπεδο, οι ξένοι επενδυτές αντιπροσωπεύουν 80% με 85% των συνολικών αγορών ακινήτων.
Η τάση αυτή ενισχύεται από προγράμματα όπως η Golden Visa, τη βελτίωση της εικόνας της χώρας στο εξωτερικό και τη σύγκλιση της Ελλάδας με ώριμες ευρωπαϊκές αγορές.
Παρά τα €32 δισ. που έχουν δεσμευθεί για οικιστική ανάπτυξη, η ελληνική αγορά εξακολουθεί να εμφανίζει έλλειμμα περίπου 180.000 κατοικιών, γεγονός που περιορίζει την εξισορρόπηση της αγοράς και λειτουργεί υποστηρικτικά για τις τιμές.
Καθυστερήσεις στην αδειοδότηση, αυξημένο κόστος κατασκευής και περιορισμένη διαθεσιμότητα σύγχρονων ακινήτων σε αστικά κέντρα διατηρούν τη δομική ανεπάρκεια προσφοράς.
Γιατί το 2026 παραμένει επενδυτικά ελκυστικό
Παρά την άνοδο των τιμών, η ελληνική αγορά εξακολουθεί να προσφέρει συγκριτικά πλεονεκτήματα:
Οι τιμές παραμένουν χαμηλότερες από τον μέσο όρο της Δυτικής Ευρώπης Οι αποδόσεις ενοικίων κυμαίνονται μεταξύ 4% και 8% σε πολλές αστικές και τουριστικές αγορές Η ελληνική οικονομία αναμένεται να αναπτυχθεί με ρυθμό περίπου 2,3%, με παράλληλη βελτίωση των πιστωτικών συνθηκών και της πρόσβασης στη χρηματοδότηση. Σε αυτό το πλαίσιο, το 2026 δεν προδιαγράφεται ως έτος ανατροπής, αλλά ως φάση επιλεκτικών ευκαιριών, με έμφαση στη σωστή τοποθεσία, την ποιότητα του asset και τη μακροπρόθεσμη επενδυτική στρατηγική.
-
Έργα-ΥποδομέςΟ λόγος για τη βασική σήραγγα του Μπρένερ (Brenner Base Tunnel), η οποία θα ενώνει το Ίνσμπρουκ της Αυστρίας με το Φράνζενσφέστε (Φορτέτζα) της Ιταλίας. Όταν ολοκληρωθεί, θα αποτελεί τη μακρύτερη υπόγεια σιδηροδρομική σήραγγα στον κόσμο, με προγραμματισμένη έναρξη λειτουργίας το 2032.
Ένα έργο τεράστιας κλίμακας
Το συνολικό κόστος της κατασκευής υπολογίζεται στα 8,54 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ το μήκος της σήραγγας θα φτάνει τα 55 χιλιόμετρα. Πρόκειται για ένα υπερσύγχρονο σιδηροδρομικό έργο, σχεδιασμένο να εξυπηρετεί τόσο επιβατικά όσο και εμπορευματικά τρένα, μειώνοντας δραστικά τον χρόνο μετακίνησης και την περιβαλλοντική επιβάρυνση στις Άλπεις.
Η βασική σήραγγα του Μπρένερ δεν λειτουργεί αυτόνομα, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο υπόγειο δίκτυο. Ήδη από το 1994, έχει τεθεί σε λειτουργία η σήραγγα της κοιλάδας του Ιν, μήκους 12,7 χιλιομέτρων, νότια του Ίνσμπρουκ. Η νέα σήραγγα θα συνδέεται με αυτήν, δημιουργώντας μια ενιαία υπόγεια σιδηροδρομική διαδρομή.
Η μεγαλύτερη υπόγεια σιδηροδρομική σύνδεση στον κόσμο
Με τη συνένωση της βασικής σήραγγας του Μπρένερ και της σήραγγας της κοιλάδας του Ιν, το συνολικό υπόγειο δίκτυο θα φτάνει τα 64 χιλιόμετρα. Αυτό το μήκος καθιστά το έργο τη μεγαλύτερη υπόγεια σιδηροδρομική σύνδεση που έχει κατασκευαστεί ποτέ διεθνώς.
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία του έργου είναι η λεγόμενη "εξερευνητική σήραγγα", η οποία εκτείνεται σε όλο το μήκος της βασικής κατασκευής. Βρίσκεται ανάμεσα στις δύο κύριες σήραγγες και περίπου 12 μέτρα χαμηλότερα, παίζοντας καθοριστικό ρόλο τόσο στη γεωλογική έρευνα όσο και στην ασφάλεια του έργου.
Η σήραγγα του Μπρένερ δεν αποτελεί απλώς ένα τεχνικό επίτευγμα, αλλά ένα στρατηγικό έργο για το μέλλον των ευρωπαϊκών μεταφορών, φέρνοντας πιο κοντά χώρες, οικονομίες και ανθρώπους κάτω από τις Άλπεις.
-
Έργα-ΥποδομέςΑυτοί είναι οι μεγαλύτεροι αυτοκινητόδρομοι στην Ελλάδα που λειτουργούν ή κατασκευάζονται με σύμβαση παραχώρησης
1. Εγνατία Οδός (A2) - Ηγουμενίτσα - Κήποι Έβρου- Μήκος 670 χλμ. *
Αν και κατασκευάστηκε ως δημόσιο έργο, από την 1η Ιανουαρίου 2026 πέρασε επίσημα σε καθεστώς παραχώρησης σε ιδιώτη επενδυτή. Η σύμβαση περιλαμβάνει τον κύριο άξονα (Ηγουμενίτσα – Κήποι Έβρου) και τους τρεις κάθετους άξονες προς Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία και Βουλγαρία.
* = Το μήκος των 670 χλμ. αφορά μόνο τον κύριο άξονα. Αν προστεθούν και οι τρεις κάθετοι άξονες (προς Σιάτιστα-Κρυσταλλοπηγή, Θεσσαλονίκη-Εύζωνοι και Θεσσαλονίκη-Προμαχώνας, Κομοτηνή-Μακάζα(Βουλγαρία)), το συνολικό δίκτυο της παραχώρησης ξεπερνά τα 1.000 χλμ.
2. Ολυμπία Οδός (A8) - Ελευσίνα - Πάτρα - Πύργος - Μήκος 277 χλμ.
Συνδέει την Ελευσίνα με την Πάτρα. Το τμήμα Πάτρα – Πύργος βρίσκεται σε φάση ολοκλήρωσης (με σταδιακές παραδόσεις εντός του 2025-2026), επεκτείνοντας τον άξονα προς τη νότια Πελοπόννησο.
3. Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου (A1) - Ράχες - Κλειδί Ημαθίας - Μήκος 230 χλμ.
Το τμήμα της ΠΑΘΕ από τις Ράχες Φθιώτιδας έως το Κλειδί Ημαθίας (περιλαμβάνει τις σήραγγες των Τεμπών).
4. Μορέας (A7) - Κόρινθος - Καλαμάτα / Σπάρτη - Μήκος 205 χλμ.
Ο άξονας Κόρινθος – Τρίπολη – Καλαμάτα, μαζί με τον κλάδο Λεύκτρο – Σπάρτη.
5. Ιόνια Οδός (A5) - Αντίρριο - Ιωάννινα - Μήκος 196 χλμ.
Καλύπτει τη διαδρομή από το Αντίρριο έως τα Ιωάννινα. Η σύμβαση περιλαμβάνει επίσης το τμήμα της ΠΑΘΕ από τη Μεταμόρφωση Αττικής έως τη Σκάρφεια Φθιώτιδας.
6. Κεντρική Οδός - E65 (A3) - Λαμία - Τρίκαλα - Εγνατία - Μήκος 181 χλμ.
Συνδέει την ΠΑΘΕ (Λαμία) με την Εγνατία Οδό. Το μεσαίο τμήμα (Ξυνιάδα-Τρίκαλα) και το νότιο (Λαμία-Ξυνιάδα) λειτουργούν, ενώ το βόρειο τμήμα (Τρίκαλα-Εγνατία) είναι υπό κατασκευή με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2026.
7. Νέα Οδός - (Α1 Νότιο Τμήμα) - Αθήνα - Σκάρφεια - Μήκος 172 χλμ.
Το νότιο τμήμα Μεταμόρφωση - Σκάρφεια.
8. Αττική Οδός (A6)- Ελευσίνα - Σπάτα / Υμηττός - Μήκος 70 χλμ.
Ο περιφερειακός αυτοκινητόδρομος της Αθήνας. Σημειώνεται ότι από τον Οκτώβριο του 2024 ξεκίνησε η νέα 25ετής σύμβαση παραχώρησης με νέο ανάδοχο (ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ).
Αυτοκινητόδρομος Εταιρεία Παραχώρησης Κύρια Διαδρομή Μήκος (περίπου) A6 Αττική Οδός Ελευσίνα - Σπάτα / Υμηττός 70 χλμ. A2 Εγνατία Οδός Ηγουμενίτσα - Κήποι Έβρου 670 χλμ.* A8 Ολυμπία Οδός Ελευσίνα - Πάτρα - Πύργος 277 χλμ. A1 (Κεντρικό Τμήμα) Αυτ. Αιγαίου Ράχες - Κλειδί Ημαθίας 230 χλμ. A7 Μορέας Κόρινθος - Καλαμάτα / Σπάρτη 205 χλμ. A5 Ιόνια Οδός Αντίρριο - Ιωάννινα 196 χλμ. A3 (Ε65) Κεντρική Οδός Λαμία - Τρίκαλα - Εγνατία 181 χλμ. A1 (Νότιο Τμήμα) Νέα Οδός Μεταμόρφωση - Σκάρφεια 172 χλμ. Έργα υπό Κατασκευή και Μελλοντικά Έργα
Εκτός από τις παραπάνω παραχωρήσεις, υπάρχουν μεγάλα έργα που υλοποιούνται τώρα:
9. Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης - ΒΟΑΚ (A90): Το κεντρικό τμήμα (Χανιά – Ηράκλειο – Χερσόνησος) υλοποιείται με σύμβαση παραχώρησης, ενώ άλλα τμήματα (π.χ. Χερσόνησος – Νεάπολη) γίνονται μέσω ΣΔΙΤ (Σύμπραξη Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα).
10. Καλαμάτα – Ριζόμυλος – Πύλος – Μεθώνη: Πρόκειται για έργο που υλοποιείται με το μοντέλο ΣΔΙΤ, το οποίο προσομοιάζει στην παραχώρηση (ο ιδιώτης συντηρεί και λειτουργεί τον δρόμο για χρόνια, αλλά οι πληρωμές γίνονται από το κράτος μέσω "πληρωμών διαθεσιμότητας" αντί για διόδια).
-
Έργα-ΥποδομέςΣτην έγκριση των περιβαλλοντικών όρων για το μεγάλο έργο του ομίλου SANI/ Ikos στη Χαλκιδική για μία επένδυση άνω των 400 εκατ. ευρώ, προχώρησε το υπουργείο Περιβάλλοντος. Πρόκειται για τις τρείς μονάδες που εξαγόρασε ο όμιλος την περασμένη άνοιξη από την Goldman Sachs προκειμένου να δημιουργήσει το πρώτο IKOS Grand Resort στη Βόρεια Ελλάδα με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2029 μετά από εκτεταμένη ανακαίνιση.
Ειδικότερα, εγκρίθηκαν οι περιβαλλοντικοί όροι για τη λειτουργική ενοποίηση, αναβάθμιση και εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων καταλυμάτων Pallini Beach Hotel, Athos Palace, Theophano Imperial και τη λειτουργία τους ως ενιαίου κύριου τουριστικού καταλύματος, δυναμικότητας 2.217 κλινών και κατάταξης 5*, στη θέση Σωλήνα στην Καλλιθέα Χαλκιδικής του Δήμου Κασσάνδρας, της εταιρείας «Τουριστικά Συγκροτήματα Ελλάδας Α.Ε».
Με βάση τη σχετική απόφαση το έργο περιλαμβάνει:
Ξενοδοχειακό κατάλυμα 5 αστέρων, δυναμικότητας 2.217 κλινών, μετά από τη λειτουργική ενοποίηση των υφιστάμενων καταλυμάτων Pallini Beach Hotel, δυναμικότητας 999 κλινών και κατηγορίας 4*, Athos Palace, δυναμικότητας 863 κλινών και κατηγορίας 4*, Theophano Imperial, δυναμικότητας 355 κλινών και κατηγορίας 5* Λοιπές εγκαταστάσεις- έργα υποδομής με εστιατόρια, καφέ, καταστήματα, κ.λπ., εσωτερικό οδικό δίκτυο, χώρους στάθμευση, νέα εγκατάσταση Επεξεργασίας Λυμάτων, παροχής σχεδιασμού 1.210m³ , εσωτερικά δίκτυα υποδομών (δίκτυο ύδρευσης, ηλεκτροδότησης, ομβρίων κ.λπ.), επίσης κολυμβητικές δεξαμενές για το ξενοδοχείο Pallini Beach (3 κοινόχρηστες και 33 ιδιωτικές), συνολικής επιφάνειας 2.759 τ.μ. και συνολικού όγκου 3.863 κ.μ. για το ξενοδοχείο Athos Palace- Theophano Imperial (2 κοινόχρηστες και 18 ιδιωτικές), συνολικής επιφάνειας 1.977 τ.μ. και συνολικού όγκου 2.768 κ.μ., χώροι αθλοπαιδιών (γήπεδο τένις, γήπεδο βόλεϊ), εγκαταστάσεις πυροπροστασίας, τρεις δεξαμενές αποθήκευσης υγραερίου, λοιπές βοηθητικές εγκαταστάσεις «Τρέχει» περισσότερα από από 3.450 δωμάτια και σουίτες
Υπενθυμίζεται εδώ ότι ο όμιλος Sani/ Ikos, μέσω των εμπορικών σημάτων του Sani Resort και Ikos Resorts, αναπτύσσει και λειτουργεί σήμερα πάνω από 3.450 δωμάτια και σουίτες σε 12 ιδιόκτητα ξενοδοχειακά συγκροτήματα στην Ελλάδα και την Ισπανία. Ο όμιλος έχει εξασφαλίσει τρία νέα επενδυτικά έργα για την περαιτέρω επέκταση της μάρκας Ikos στην Ελλάδα (Κρήτη), την Ισπανία (Μαρμπέλα) και την Πορτογαλία (Αλγκάρβε), που θα λειτουργήσουν από το 2026 έως το 2028. Παράλληλα, προχωρά και στη νέα επένδυση στην Κασσάνδρα Χαλκιδικής που θα εγκαινιαστεί το 2029, ενώ συνεχίζει να αναπτύσσει το Sani Resort και τα Ikos Resorts στην Ελλάδα και την Ισπανία.
Η νέα χρονιά φέρνει τώρα και αλλαγή στη διοικητική πυραμίδα του ομίλου όπως ανακοίνωσε ο ίδιος ο μέχρι σήμερα CEO κ. Ανδρέας Ανδρεάδης, γνωστός και από το θεσμικό του ρόλο ως πρώην πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων. Τη θέση του νέου διευθύνοντος συμβούλου αναλαμβάνει ο κ. Jean-Marc Bellaiche από 1ης Ιανουαρίου και ο κ. Ανδρέας Ανδρεάδης μέχρι σήμερα διευθύνων σύμβουλος (CEO) και Co- Managing Partner του ομίλου, παραμένει με το ρόλο του συν-ιδρυτή και Managing Partner του Sani/Ikos Group. -
Έργα-ΥποδομέςΣτο Πρόγραμμα “Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση (ΔΑΜ) 2021-2027”, εντάσσεται η μεγαλύτερη έως σήμερα επενδυτική πράξη στον Δήμο Μεγαλόπολης με δικαιούχο την KIEFER ENERGY CONSTRUCTIONS INVESTMENTS Α.Ε.
Πρόκειται για επένδυση συνολικού κόστους 39,8 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 19,9 εκατ. ευρώ αποτελούν χρηματοδότηση μέσω ΔΑΜ, με στόχο τη δημιουργία Κέντρου Δεδομένων ονομαστικής δυναμικότητας 5MW ΙΤ, σε εγκατάσταση συνολικής επιφάνειας 2.820 τ.μ., στην Μεγαλόπολη στην Αρκαδία, που αποτελεί ένα από πιο σημαντικά ενεργειακά κέντρα της Ελλάδας εκεί όπου λειτουργούσε μέχρι πρόσφατα το λιγνιτικό εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας της ΔΕΗ
Η Kiefer Energy Constructions Investments AE ξεκίνησε από τα Γρεβενά το 2014 αλλά πλέον έχει μεταφέρει την έδρα της στο Μαρούσι, ενώ διατηρεί γραφεία και σε Θεσσαλονίκη, Κοζάνη, Γρεβενά και Λάρισα. Πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος είναι ο Χρήστος Πετρόχειλος και Αντιπρόεδρος ο Παναγιώτης Πετρόχειλος. Είναι από τις πλέον δραστήριες στην αγορά των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, έχει υλοποιήσει πολλά έργα όλων των τεχνολογιών συνολικής ισχύος άνω των 600 MW, ενώ έχει συνάψει συμμαχίες με ισχυρούς ενεργειακούς ομίλους.
Συνολικά έχει υπογράψει συμβόλαια έργων που ξεπερνούν σε το 1 GW, ενώ ένα από τα μεγάλα της project είναι το το φωτοβολταϊκό πάρκο ισχύος 225 MW της Lightsource bp στην Κοζάνη. Η Kiefer λειτουργεί ουσιαστικά ως EPC Contractor, παρέχοντας ολοκληρωμένες λύσεις που αφορούν στην ανάπτυξη, τον σχεδιασµό, την προµήθεια εξοπλισµού, την κατασκευή αλλά και τη συντήρηση ενεργειακών συστηµάτων. Επίσης δραστηριοποιείται στον Φορέα Σωρευτικής Εκπροσώπησης με άδεια ισχύος 200 MW, αλλά και εκτός συνόρων σε χώρες όπως η Κύπρος, η Βουλγαρία και η Ρουμανία.
Στο πλαίσιο του ίδιου προγράμματος Κέντρο Δεδομένων ίδιας επιφάνειας και ισχύος με επιχορηγούμενο προϋπολογισμό 39,8 εκατ. ευρώ και επιχορήγηση 19,9 εκατ., θα κατασκευάσει επίσης η εταιρεία Gnwsis Data Center Solutions καθώς και η Eunice Bright Data Μονοπροσωπη ΑΕ, με Data Center τύπου colocation ισχύος 5MW, συνολικού προϋπολογισμού 30,1 εκατ. ευρώ και χρηματοδότηση 15,1 εκατ.
Υπενθυμίζεται ότι το Πρόγραμμα «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση» 2021-2027 (ΠΔΑΜ) με συνολικό π/υ 1,63 δις € συγχρηματοδοτείται από το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και υλοποιείται στο πλαίσιο της πολιτικής για τη συνοχή. Παρέχει στήριξη σε εκείνες τις περιοχές και τους ανθρώπους που πλήττονται από τις κοινωνικές, εργασιακές, οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις της μετάβασης, προς τους στόχους της Ένωσης για την ενέργεια και το κλίμα για το έτος 2030 και προς μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία της Ένωσης έως το 2050.
Το ΠΔΑΜ επικεντρώνεται στη στήριξη των εξαρτώμενων από την εξόρυξη και καύση λιγνίτη για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας περιοχών καθώς και σε νησιωτικές περιοχές εξαρτώμενες από την καύση μαζούτ και ντίζελ. Ως περιοχές παρέμβασης καθορίζονται η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, ο Δήμος Μεγαλόπολης και όμορες περιοχές, η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και η Περιφέρεια Κρήτης.
-
Έργα-ΥποδομέςΣε τροχιά ταχείας αναδιάρθρωσης εισέρχεται ο κλάδος των κατασκευών στην Ελλάδα, με το νέο επενδυτικό κύμα ύψους περίπου 18 δισ. ευρώ σε υποδομές, ΣΔΙΤ και παραχωρήσεις να συμβαδίζει με ριζικές αλλαγές στο επιχειρηματικό μοντέλο των μεγάλων ομίλων.
Οι κατασκευές παύουν σταδιακά να αποτελούν το αποκλειστικό πεδίο δραστηριότητας, με την ενέργεια και τις παραχωρήσεις να αναδεικνύονται σε βασικούς πυλώνες κερδοφορίας ενώ μεθοδικά οργανώνονται τα σχέδια και στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της AKTOR, η οποία προβλέπει ότι μετά το 2030 μόλις το 25% των EBITDA της θα προέρχεται από τις κατασκευές, εξέλιξη που σηματοδοτεί μια δομική αλλαγή για ολόκληρο τον κλάδο.
Η μετατόπιση αυτή αναδιαμορφώνει τις ισορροπίες και επιταχύνει τη συγκέντρωση της αγοράς γύρω από λίγους, χρηματοοικονομικά ισχυρούς και ομίλους με διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο.
Παραχωρήσεις και ενέργεια
Οι αυξημένες τεχνικές απαιτήσεις, το υψηλό κόστος κεφαλαίου και η ανάγκη σύνδεσης των έργων με μακροχρόνιες ροές εσόδων ευνοούν εταιρείες που διαθέτουν μέγεθος, εμπειρία και διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο. Σε αυτό το περιβάλλον, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR, ΑΒΑΞ και ΜΕΤΚΑ διαμορφώνουν τον πυρήνα του κλάδου, με ισχυρά ανεκτέλεστα και σαφή στρατηγική μετάβασης.
Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ διατηρεί τον ρόλο του μεγαλύτερου και πιο ολοκληρωμένου ομίλου της αγοράς, με ανεκτέλεστο υπογεγραμμένων και προς υπογραφή συμβάσεων ύψους 9,2 δισ. ευρώ. Το κρίσιμο πλεονέκτημα του Ομίλου δεν είναι μόνο το μέγεθος, αλλά και η δομή του χαρτοφυλακίου, καθώς περίπου το 75% του ανεκτέλεστου αφορά έργα ιδίων επενδύσεων και ιδιωτικών επενδύσεων τρίτων.
Σύμφωνα με την εταιρεία, η σύνθεση αυτή μειώνει σημαντικά το ρίσκο και προσφέρει υψηλή προβλεψιμότητα ως προς τη διατήρηση έντονης κατασκευαστικής δραστηριότητας τα επόμενα χρόνια.
Μετά την Αττική Οδό, η εταιρεία εμπλουτίζει τον κλάδο των παραχωρήσεων με την πλήρη ενσωμάτωση της Εγνατίας Οδού, ενός από τα μεγαλύτερα οδικά assets της χώρας, που ενισχύει περαιτέρω τις επαναλαμβανόμενες ταμειακές ροές και αναβαθμίζει το μεγάλο εκτόπισμα που έχει ήδη στα έργα η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. Την επόμενη Τρίτη 30 Δεκεμβρίου αναμένεται να καταβληθεί και το τίμημα της 35ετούς παραχώρησης ύψους 1,35 δισ. ολοκληρώνοντας και την τελευταία εκκρεμότητα του έργου που είναι το χρηματοοικονομικό κλείσιμο του μεγάλου οδικού άξονα.
Νέες ισορροπίες στους μεγάλους ομίλους
Σε αντίθεση με το σταθερό αυτό μοντέλο ανάπτυξης στον τομέα των κατασκευών και των παραχωρήσεων, η AKTOR ακολουθεί μια στρατηγική βαθιάς αναδιάρθρωσης. Ο Όμιλος διατηρεί ενεργή παρουσία στις κατασκευές και συμμετέχει σε μεγάλα δημόσια έργα, ωστόσο έχει επαναπροσδιορίσει τον ρόλο τους μέσα στο συνολικό επιχειρηματικό του μοντέλο.
Σύμφωνα με τη διοίκηση, μετά το 2030 μόλις το 25% των EBITDA αναμένεται να προέρχεται από τις κατασκευές, με την ενέργεια και τις παραχωρήσεις να αναλαμβάνουν τον κυρίαρχο ρόλο. Οι κατασκευές μετατρέπονται έτσι σε στρατηγικό εργαλείο ανάπτυξης με μία όμως στρατηγική μετατόπιση στον ενεργειακό κλάδο μετά την πρόσφατη 20ετή συμφωνία για την προμήθεια αμερικανικού LNG.
Όπως υπογράμμισε πρόσφατα ο επικεφαλής της ΑΚΤΟR κ. Αλέξανδρος Εξάρχου, οι συμφωνίες για τις αγοραπωλησίες LNG στις χώρες του Κάθετου Διαδρόμου (Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουγγαρία, Ουκρανία).που αφορούν την περίοδο 2030-2050, θα έχουν οριστικοποιηθεί έως τα τέλη Ιανουαρίου 2026.
Νέα deals
Την ίδια στιγμή, σε εξέλιξη βρίσκονται και διαπραγματεύσεις για συμφωνίες που να καλύπτουν την περίοδο 2026-2030, για την οποία μέχρι στιγμής υπάρχει μόνο το deal που σύναψε η ΔΕΠΑ με την κρατική εταιρεία της Ουκρανίας Naftogaz για προμήθεια LNG κατά την περίοδο Δεκεμβρίου 2025-Μαρτίου 2026, που θα υλοποιηθεί μέσω της Atlantic. Ερωτηθείς πρόσφατα ο CEO της εταιρείας αν υπάρχει ενδιαφέρον για επέκταση σε άλλους τομείς όπως οι σταθμοί LNG, η ηλεκτροπαραγωγή και η άμυνα αν και δεν έκλεισε την πόρτα, τόνισε ότι αυτή την περίοδο δεν υπάρχει κάποιο σχέδιο προς διερεύνηση χωρίς να αποκλείει κινήσεις για το μέλλον. Σταθερό και αμετάβλητο παραμένει το ενδιαφέρον και για τις παραχωρήσεις με την εταιρεία να κρατά κλειστά τα χαρτιά της για τις επόμενες κινήσεις που φαίνεται να έχει δρομολογήσει εδώ και καιρό χωρίς όμως να μπορεί να προδικάσει κανείς το αποτέλεσμα.
Οι άμυνες ΑΒΑΞ και ΜΕΤΚΑ
Την τετράδα των ισχυρών του κλάδου συμπληρώνει η ΑΒΑΞ, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει επανατοποθετηθεί στρατηγικά, δίνοντας έμφαση στην ποιότητα του ανεκτέλεστου και στη χρηματοοικονομική πειθαρχία. Με ανεκτέλεστο 2,5 δισ. ευρώ, συγκεντρωμένο σε μεγάλα και τεχνικά απαιτητικά έργα, όπως η Γραμμή 4 του Μετρό της Αθήνας, το Flyover Θεσσαλονίκης και τα νοσοκομεία του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, ο Όμιλος καταγράφει περιθώρια κατασκευαστικού EBITDA άνω του 10% με δυνατότητα περαιτέρω μόχλευσης του ισολογισμού, στοιχεία που του προσφέρουν ευελιξία για επιλεκτική διεύρυνση σε παραχωρήσεις, real estate και ενέργεια.
Η εταιρεία μετά την αποεπένδυση από τον τομέα της προμήθειας σκοπεύει να επαναδραστηριοποιηθεί επιλεκτικά στον κλάδο της ενέργειας επενδύοντας στο τομέα των ΑΠΕ με έμφαση στα έργα αποθήκευσης.
Παράλληλα με τους τρεις κυρίαρχους ομίλους, δυναμική και αυτόνομη παρουσία καταγράφει και η ΜΕΤΚΑ ΑΤΕ, κατασκευαστικός βραχίονας της Metlen Energy & Metals. Η εταιρεία αξιοποιεί το νέο κύμα έργων υποδομής και ΣΔΙΤ, συμμετέχοντας σε μεγάλα projects όπως το Flyover Θεσσαλονίκης, η επέκταση του Προαστιακού Δυτικής Αττικής, τα στέγαστρα του ΟΑΚΑ, καθώς και σε μεγάλα έργα ιδιωτικής πρωτοβουλίας, όπως το Riviera Galleria και το IKOS Κίσσαμος.
Η ενίσχυση του ανεκτέλεστου και η έμφαση σε έργα υψηλής προστιθέμενης αξίας έχουν οδηγήσει σε εντυπωσιακή βελτίωση της κερδοφορίας, με τη διοίκηση να θέτει ως στόχο EBITDA 100 εκατ. ευρώ εντός του 2025.
Την ίδια στιγμή, η ΜΕΤΚΑ εμφανίζεται να έχει σαφές προβάδισμα στη διαδικασία αξιολόγησης του πρόσφατου διαγωνισμού για την κατασκευή του τριπλού κόμβου Σκαραμαγκά, προϋπολογισμού 70 εκατ. ευρώ, ενισχύοντας περαιτέρω τη θέση της στο κλαμπ των ισχυρών κατασκευαστικών παικτών της αγοράς με σαφή ορατότητα για είσοδο στο χρηματιστήριο.
-
Έργα-ΥποδομέςΗ Πρυτανεία του ΕΜΠ ενημερώνει υπογράφηκαν τέσσερις σημαντικές συμβάσεις έργων/μελετών στο πλαίσιο της Ανακοίνωσης Πρόθεσης Χρηματοδότησης «Εκσυγχρονισμός, ανακαινίσεις και αναβαθμίσεις κτηρίων και λοιπών υποδομών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου» (A/A 7539, ΚΩΔ Π62-3.8 7η 2024)» με ΑΔΑ: 65Γ646ΝΚΠΔ-9ΥΔ.
Πιο συγκεκριμένα:
Υπογράφτηκε η σύμβαση για την κατασκευή νέου δικτύου ύδρευσης στην Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου, ικανοποιώντας το διαχρονικό αίτημα της Πολυτεχνειακής κοινότητας για την τροφοδοσία της με νερό από την ΕΥΔΑΠ. Ο αρχικός εγκεκριμένος προϋπολογισμός του έργου ανήλθε στο ποσό των 2.300.000€. Υπογράφτηκε η σύμβαση για την αποκατάσταση δικτύων αγωγών ψύξης - θέρμανσης σε κτίρια της Πολυτεχνειούπολης Ζωγράφου, αρχικού προϋπολογισμού: 1.500.000€. Υπογράφτηκαν οι συμβάσεις εκπόνησης μελετών ανακαίνισης των κτιρίων «ΠΕΡΙΚΛΗ ΘΕΟΧΑΡΗ», στην Πολυτεχνειούπολη και «ΤΟΣΙΤΣΑ» (συμπεριλαμβανομένου του Μεγάλου Αμφιθεάτρου Χημικών (ΜΑΧ)) στο Ιστορικό Συγκρότημα. Ο αρχικός προϋπολογισμός των συμβάσεων των προς εκπόνηση μελετών ανήλθε στο ποσό των 1.100.000€. -
Έργα-ΥποδομέςΣε ιδιώτη πρόκειται να παραχωρηθεί μεγάλο μέρος του Κτήματος Τατοΐου. Το υπουργείο Πολιτισμού μέσω του Υπερταμείου προκήρυξε διαγωνισμό για τη μακροχρόνια μίσθωση μέσω σύμβασης παραχώρησης 24 κτιρίων (εξαιρούνται τα μουσεία), το μεγαλύτερο μέρος αυτών στον ιστορικό πυρήνα του κτήματος. Ο ιδιώτης θα μπορεί να τα αξιοποιήσει σύμφωνα με τις ήδη εγκεκριμένες για κάθε κτίριο χρήσεις, μετατρέποντάς τα σε ξενώνες, εστιατόρια, χώρους εκδηλώσεων και αναψυκτήρια.
Πρόκειται για αλλαγή πλεύσης, καθώς μέχρι σήμερα τα συναρμόδια υπουργεία μιλούσαν για μεμονωμένες μισθώσεις μέσω ενός κρατικού φορέα διαχείρισης του κτήματος.
Η ρύθμιση
Καθώς η δημιουργία κεντρικών υποδομών στο Κτήμα Τατοΐου (όπως ύδρευση, αποχέτευση κ.ο.κ.) και η μετατροπή του κεντρικού ανακτόρου και κάποιων βοηθητικών κτιρίων σε μουσεία βρίσκεται πλέον σε προχωρημένο στάδιο (χρηματοδοτούνται με κοινοτικούς πόρους μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης), η κυβέρνηση αποφάσισε τη μακρόχρονη παραχώρηση μεγάλου μέρους του ιστορικού κτιριακού αποθέματος σε ιδιώτη.
Ετσι, κατατέθηκε στη Βουλή ρύθμιση σε σχέδιο νόμου του υπουργείου Οικονομικών, με την οποία τα υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος παραχωρούν άνευ ανταλλάγματος στο υπουργείο Πολιτισμού τα τμήματα του κτήματος που τους ανήκουν ιδιοκτησιακά (17.700 στρέμματα, από περίπου 42.000 στρ.). Και η Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας Α.Ε. (το Υπερταμείο) προκήρυξε δημόσιο διεθνή διαγωνισμό για την ανάθεση σύμβασης παραχώρησης. Αναθέτουσα αρχή είναι το υπουργείο Πολιτισμού.
Το εργαστήριο εργατών, εμβαδού 90 τ.μ., που θα μετατραπεί σε ξενώνα. [ΝΙΚΟΣ ΚΟΚΚΑΛΙΑΣ] Σκοπός της σύμβασης παραχώρησης είναι «η αξιοποίηση, επανάχρηση, ανάδειξη, στερέωση, ήπια ανάπτυξη και συντήρηση κτιρίων και χώρων εντός του πρώην βασιλικού Κτήματος Τατοΐου». Οπως αναφέρεται, «οι νέες χρήσεις θα ενσωματωθούν στα υφιστάμενα κτίρια, χωρίς αλλοιώσεις, αλλά με τις ενδεδειγμένες προσαρμογές των εξωτερικών τους όψεων και των εσωτερικών τους διαρρυθμίσεων στις νέες χρήσεις, κατόπιν έγκρισης των αρμόδιων υπηρεσιών του υπουργείου Πολιτισμού».
Προς παραχώρηση έχουν οριστεί 24 από τα 56 κτίρια του κτήματος, το εμβαδόν των οποίων κυμαίνεται από 30 τ.μ. έως 930 τ.μ. μαζί με τον περιβάλλοντα χώρο τους. Τα κτίρια αυτά είναι: κτίριο προσωπικού (600 τ.μ., νέα χρήση: ξενώνας), στρατώνες (930 τ.μ., νέα χρήση: εστιατόριο, χώρος κοινωνικών εκδηλώσεων, κατάστημα πώλησης), διευθυντήριο (416 τ.μ., ξενώνας), δασονομείο (100 τ.μ., ξενώνας), θερμοκήπιο (60 τ.μ.), οικία αξιωματικών (190 τ.μ., ξενώνας), σταθμός χωροφυλακής (100 τ.μ., ξενώνας), ξενοδοχείο Τατόιον (376 τ.μ., ξενοδοχείο), τρεις κατοικίες εργατών (288 τ.μ., 182 τ.μ., 80 τ.μ., ξενώνας), μία αποθήκη (30 τ.μ., ξενώνας), εργαστήριο εργατών (90 τ.μ., ξενώνας), οινοποιείο, εμφιαλωτήριο (720 τ.μ. και 185 τ.μ., επισκέψιμο οινοποιείο), γαλακτοκομείο (580 τ.μ., αναψυκτήριο, εστιατόριο), ελαιοτριβείο (282 τ.μ. και 22 τ.μ., επισκέψιμο ελαιουργείο), στάβλος Πλάτανου (180 τ.μ., αναψυκτήριο, εστιατόριο), τέσσερα κτίρια Μάνδρας (διάθεση αγροτικών προϊόντων, αναψυκτήριο, εστιατόριο).
Το γαλακτοκομείο, εμβαδού 580 τ.μ., που θα μετατραπεί σε αναψυκτήριο ή εστιατόριο. [ΑΠΕ-ΜΠΕ / ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ / STR] Οπως προκύπτει, λοιπόν, το υπουργείο Πολιτισμού θα παραχωρήσει σε ιδιώτη σχεδόν όλο τον ιστορικό πυρήνα του κτήματος, δηλαδή τα κτίρια που βρίσκονται κοντά στο ανάκτορο και σε εκείνα που θα μετατραπούν σε εκθεσιακούς χώρους (λ.χ. βουστάσιο). Το ποια χρήση θα επιτρέπεται σε καθένα από τα κτίρια του κτήματος είχε καθοριστεί με αποφάσεις της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη το 2022 και τροποποιήθηκε το 2025.
Να σημειωθεί ότι στο αντικείμενο του διαγωνισμού «δύναται να συμπεριληφθούν» στη β΄ φάση ακόμα δύο αντικείμενα: η παραχώρηση περίπου 1.200 στρεμμάτων στον ιστορικό πυρήνα του κτήματος, «ώστε να αναβιώσει ο αγροτικός χαρακτήρας του κτήματος»· και η δημιουργία χώρου στάθμευσης 600 θέσεων κοντά στο δυτικό όριο του κτήματος, που θα συνδέεται με τον ιστορικό πυρήνα με εσωτερικό λεωφορείο.
Η ανατροπή
Η προκήρυξη του διαγωνισμού για την παραχώρηση των κτιρίων σε ιδιώτη είναι μια σαφής ανατροπή σε σχέση με όσα είχαν μέχρι τώρα δημοσιοποιηθεί για την αξιοποίηση του τμήματος. Μέχρι σήμερα η διαχείριση του κτήματος είχε αποφασιστεί να γίνει από έναν κρατικό φορέα (η δημιουργία του οποίου μάλλον εγκαταλείπεται), ο οποίος θα αναλάμβανε να μισθώσει τα κτίρια σύμφωνα με τις επιμέρους αποφασισμένες χρήσεις. Μάλιστα το υπουργείο Πολιτισμού είχε ξεκινήσει και την εκπόνηση Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΕΠΣ), το οποίο περιελάμβανε την ανέγερση μεγάλου συνεδριακού κέντρου 1.200 τ.μ. στο ξέφωτο του ιστορικού πυρήνα. Μετά τις αντιδράσεις που υπήρξαν, το πολεοδομικό σχέδιο αποσύρθηκε διακριτικά και το ΥΠΠΟ ανακοίνωσε ότι το συνεδριακό δεν θα δημιουργηθεί. Οπως αναφέρεται στην προκήρυξη του διαγωνισμού, το ΕΠΣ εγκρίθηκε με απόφαση της κ. Μενδώνη τον Απρίλιο του 2025. «Η διαδικασία έγκρισης του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου βρίσκεται σε τελικό στάδιο», αναφέρεται.
-
Έργα-ΥποδομέςΤον «έκτο πυλώνα» των έργων ΣΔΙΤ αναμένεται να αποτελέσουν το επόμενο διάστημα τα έργα διαχείρισης αστικών λυμάτων, με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να προετοιμάζει παρεμβάσεις μεγάλης κλίμακας, ικανές να καλύψουν συσσωρευμένες ανάγκες δεκαετιών και να απαντήσουν σε χρόνιες υστερήσεις κρίσιμων υποδομών. Αυτό κατέστησε σαφές ο Μανώλης Γραφάκος, Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του ΥΠΕΝ, υπογραμμίζοντας ότι οι απαιτούμενες επενδύσεις στη χώρα για την επόμενη δεκαετία στον τομέα των αστικών λυμάτων υπερβαίνουν τα 6 δισ. ευρώ και δεν μπορούν να υλοποιηθούν αποσπασματικά ή με αργούς ρυθμούς.
Όπως ανέφερε, τα έργα διαχείρισης αστικών λυμάτων αποτελούν ενδεχομένως «τα πιο σοβαρά από όλα», καθώς η αδυναμία επαρκούς επεξεργασίας τους, ιδίως υπό συνθήκες αυξανόμενης τουριστικής δραστηριότητας και οικονομικής ανάπτυξης, δημιουργεί άμεσους περιβαλλοντικούς και υγειονομικούς κινδύνους.
«Αν στο 2025 δεν μπορείς να διαχειριστείς με επάρκεια δραστικά λύματα, καταλαβαίνετε όλοι πού καταλήγουν», σημείωσε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι απαιτείται συγκέντρωση μεγάλων και κρίσιμων παρεμβάσεων, με αυξημένη –εφόσον χρειαστεί– δημόσια χρηματοδότηση, αλλά με σαφή ανταποδοτικότητα και έσοδα που καθιστούν τα έργα αυτά βιώσιμα.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Γενικός Γραμματέας προανήγγειλε ότι το ΥΠΕΝ και η αρμόδια Γενική Γραμματεία θα αναλάβουν πρωτοβουλία για την παρουσίαση συγκεκριμένων προτεραιοτήτων στον τομέα των αστικών λυμάτων, ώστε να υπάρξει απτή πρόοδος και μετρήσιμα αποτελέσματα ήδη από τον επόμενο χρόνο, επιδιώκοντας να μεταφερθεί ο σχεδιασμός από το επίπεδο των διαπιστώσεων στην πράξη.
Η Ελλάδα έχει βρεθεί επανειλημμένα αντιμέτωπη με καταδικαστικές αποφάσεις για τη μη συμμόρφωσή της με την Οδηγία 91/271/ΕΟΚ για την επεξεργασία αστικών λυμάτων, καταγράφοντας μια μακρά ιστορία καθυστερήσεων. Η πρώτη καταδίκη ήρθε το 2007, ενώ τον Νοέμβριο του 2013 η χώρα παραπέμφθηκε εκ νέου στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το 2015 καταδικάστηκε για δεύτερη φορά, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ζητά την επιβολή εφάπαξ προστίμου ύψους 16 εκατ. ευρώ και ημερήσιας χρηματικής ποινής 35.000 ευρώ έως την πλήρη συμμόρφωση.
Το 2018, το ΔΕΕ επέβαλε τελικά στην Ελλάδα εφάπαξ πρόστιμο 5 εκατ. ευρώ και επιπλέον χρηματική ποινή 3,28 εκατ. ευρώ ανά εξάμηνο, επιβεβαιώνοντας ότι η χώρα είχε ήδη συμπληρώσει καθυστέρηση περίπου 20 ετών, καθώς οι σχετικές υποδομές όφειλαν να έχουν συμμορφωθεί το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 1998.
Παρότι η συγκεκριμένη υπόθεση έκλεισε όταν διασφαλίστηκε η συλλογή και επεξεργασία λυμάτων στους επίμαχους οικισμούς, η εικόνα παραμένει προβληματική: σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, 153 οικισμοί εξακολουθούν να εμφανίζουν σοβαρές ελλείψεις συμμόρφωσης, με την Ελλάδα να καλείται να εξασφαλίσει συστήματα συλλογής λυμάτων και ισοδύναμο επίπεδο περιβαλλοντικής προστασίας όπου χρησιμοποιούνται μεμονωμένα συστήματα, ενώ σε 143 από αυτούς δεν παρέχεται ακόμη δευτεροβάθμια επεξεργασία και σε έναν οικισμό δεν εφαρμόζεται αυστηρότερη επεξεργασία σε ευαίσθητες περιοχές, γεγονός που καθιστά αναγκαία την κατασκευή νέων και την αναβάθμιση υφιστάμενων υποδομών.
Η αναθεωρημένη ευρωπαϊκή οδηγία για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων έρχεται να προστεθεί σε αυτό το ήδη βαρύ ιστορικό προσφυγών και καταδικαστικών αποφάσεων για τη χώρα, αυστηροποιώντας περαιτέρω το πλαίσιο συμμόρφωσης και περιορίζοντας τα περιθώρια νέων καθυστερήσεων. Σε αντίθεση με το προηγούμενο καθεστώς, που επικεντρωνόταν κυρίως στην κάλυψη βασικών υποχρεώσεων συλλογής και επεξεργασίας, η νέα οδηγία μετατοπίζει το βάρος στην ποιοτική αναβάθμιση των υποδομών και στη μετατροπή των λυμάτων σε ενεργό περιβαλλοντικό και ενεργειακό πόρο. Επεκτείνει τις υποχρεώσεις επεξεργασίας σε μικρότερους οικισμούς από 1.000 ισοδύναμους κατοίκους, αυξάνοντας σημαντικά τον αριθμό των δήμων που θα πρέπει να συμμορφωθούν, ενώ εισάγει δεσμευτικούς στόχους ενεργειακής ουδετερότητας του τομέα έως το 2040.
Παράλληλα, θέτει νέες απαιτήσεις για την ανάκτηση θρεπτικών συστατικών, τη βελτίωση της ποιότητας της ιλύος και την αντιμετώπιση μικρορύπων και μικροπλαστικών, καθιστώντας σαφές ότι για χώρες με ιστορικό καθυστερήσεων, όπως η Ελλάδα, η επόμενη φάση συμμόρφωσης δεν θα κριθεί μόνο στο αν υπάρχουν εγκαταστάσεις, αλλά στο πώς αυτές λειτουργούν και τι περιβαλλοντικό αποτύπωμα αφήνουν.
Τα έργα
Ο αγώνας για να απαλλαγεί η Ανατολική Αττική από τους βόθρους βρίσκεται σε εξέλιξη, με την ΕΥΔΑΠ να υλοποιεί ένα εκτεταμένο πρόγραμμα αποχέτευσης που φιλοδοξεί να καλύψει ένα από τα μεγαλύτερα διαχρονικά κενά βασικών υποδομών στην Αττική. Έως το 2029, περισσότερα από ένα εκατομμύριο άτομα αναμένεται να αποκτήσουν πρόσβαση σε οργανωμένο αποχετευτικό δίκτυο, σε μια περιοχή που, παρά τη ραγδαία οικιστική της ανάπτυξη, εξακολουθεί σε μεγάλο βαθμό να βασίζεται σε βόθρους, κατά παράβαση των ευρωπαϊκών υποχρεώσεων που ίσχυαν ήδη από το 2000 και το 2005 για οικισμούς άνω των 15.000 και 2.000 κατοίκων αντίστοιχα.
Η έλλειψη αποχετευτικού δικτύου έχει επιβαρύνει το περιβάλλον και την καθημερινότητα των κατοίκων, με παράνομες συνδέσεις σε αγωγούς ομβρίων, υπερχειλίσεις βόθρων και σημαντικό οικονομικό κόστος για τα νοικοκυριά, ενώ δεν είναι τυχαίο ότι από το 2015 το Δικαστήριο της ΕΕ έχει επιβάλει πρόστιμα στην Ελλάδα για τη μη συμμόρφωση στους οικισμούς Αρτέμιδας, Κορωπίου, Ραφήνας και Νέας Μάκρης.
Στο επίκεντρο του επενδυτικού προγράμματος της ΕΥΔΑΠ, συνολικού ύψους 2,1 δισ. ευρώ, βρίσκεται η Ανατολική Αττική, με έργα προϋπολογισμού περίπου 1 δισ. ευρώ σε οκτώ δήμους, μεταξύ των οποίων Ραφήνα–Πικέρμι, Σπάτα–Αρτέμιδα, Μαραθώνας και Παλλήνη. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει την κατασκευή 307 χιλιομέτρων αγωγών, περισσότερες από 10.000 εξωτερικές διακλαδώσεις και ειδικά τεχνικά έργα για τη σύνδεση με τα Κέντρα Επεξεργασίας Λυμάτων.
Την ίδια ώρα, καθυστερήσεις καταγράφονται στο έργο αποχέτευσης που αφορά Γέρακα, Ανθούσα και τμήμα της Παλλήνης, το οποίο προβλέπει τη μεταφορά των λυμάτων απευθείας στην Ψυττάλεια, χωρίς την κατασκευή νέου ΚΕΛ. Η λύση αυτή έχει επιλεγεί ώστε να καλυφθούν ταχύτερα οι ανάγκες των περιοχών και με μικρότερη περιβαλλοντική επιβάρυνση, ωστόσο, σύμφωνα με πηγές, η πρόοδος του έργου δεν κινείται με τον ρυθμό που θα επιθυμούσε η ΕΥΔΑΠ.
Τον ρόλο που θα μπορούσε να διαδραματίσει η «νέα Ψυττάλεια» στη διαχείριση της λειψυδρίας και, ευρύτερα, στη βελτιστοποίηση της διαχείρισης υδάτων και λυμάτων στο Λεκανοπέδιο έθεσε στο επίκεντρο της συζήτησης ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΥΔΑΠ, Χάρης Σαχίνης, μιλώντας στο 2ο συνέδριο Redefining the Future Horizons του ΤΜΕΔΕ. Όπως σημείωσε, σε μια περίοδο αυξημένων πιέσεων στα υδατικά αποθέματα, η αξιοποίηση των επεξεργασμένων λυμάτων μπορεί να αποτελέσει συμπληρωματικό εργαλείο, όχι άμεση λύση, αλλά μέρος μιας πιο ορθολογικής και κυκλικής προσέγγισης.
Το Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων Ψυττάλειας, που λειτουργεί από το 1994 και σήμερα βρίσκεται σε πλήρη ανάπτυξη, επεξεργάζεται κατά μέσο όρο περίπου 730.000 κυβικά μέτρα λυμάτων ημερησίως, καλύπτοντας πληθυσμό έως 5,6 εκατ. κατοίκων. Ο επικεφαλής της ΕΥΔΑΠ υπενθύμισε ότι ετησίως περίπου 300 εκατ. κυβικά μέτρα νερού καταλήγουν στη θάλασσα, όταν το υδατικό «κενό» της Αττικής εκτιμάται στα 250 εκατ. κυβικά μέτρα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο, με πρόσθετες επεξεργασίες και υποδομές, ένα μέρος αυτών των ποσοτήτων να μπορούσε να αξιοποιηθεί για χρήσεις όπως άρδευση ή βιομηχανικό νερό. Έσπευσε, ωστόσο, να επισημάνει ότι κρίσιμος παράγοντας παραμένει το κόστος μεταφοράς και οι απαιτούμενες υποδομές, καθιστώντας σαφές ότι πρόκειται για λύσεις μεσο-μακροπρόθεσμου χαρακτήρα.
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Σαχίνης αναφέρθηκε στο έργο «Ψυττάλεια 3.0», το οποίο προβλέπει την εισαγωγή τεταρτοβάθμιας επεξεργασίας και την εκπόνηση ενός συνολικού master plan για την κάλυψη αναγκών βιομηχανικού και αρδευτικού νερού μέσω επαναχρησιμοποίησης. Παράλληλα, στόχος είναι η μετατροπή της Ψυττάλειας σε εγκατάσταση ενεργειακά ουδέτερη, τόσο ως προς την κατανάλωση ενέργειας όσο και ως προς τις εκπομπές, με σχετικό διαγωνισμό να αναμένεται να τεθεί προσεχώς προς συζήτηση στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΥΔΑΠ.
Ο νέος αυτός επενδυτικός κύκλος περιλαμβάνει παρεμβάσεις για την περαιτέρω ενεργειακή αξιοποίηση της ιλύος και των παραγόμενων προϊόντων επεξεργασίας, όπως βιοαέριο και βιομεθάνιο, την ανάκτηση θρεπτικών συστατικών όπως ο φώσφορος, την παραγωγή ανακτημένου νερού, καθώς και έργα ενεργειακής βελτιστοποίησης μέσω φωτοβολταϊκών και άλλων τεχνολογιών. Κομβικό στοιχείο αποτελεί, επίσης, η πλήρης εναρμόνιση με τη νέα, αυστηρότερη ευρωπαϊκή οδηγία για την επεξεργασία αστικών λυμάτων.
-
Έργα-ΥποδομέςΜε τη συμμετοχή 5 κατασκευαστικών ομίλων και κοινοπραξιών με το σχήμα ΜΕΤΚΑ – Δομική Κρήτης να δίνει, κατά πληροφορίες, την υψηλότερη προσφορά – έκπτωση, ολοκληρώθηκε η διαγωνιστική διαδικασία για την υλοποίηση του πρώτου, μετά από χρόνια, οδικού έργου στην Αττική, για την «Κατασκευή τριών ανισόπεδων κόμβων στην ευρύτερη περιοχή του Σκαραμαγκά και ολοκλήρωση ημιδιανοιχθέντος τμήματος της περιφερειακής Λεωφόρου Αιγάλεω για τη σύνδεσή της με την Ε.Ο. Αθηνών – Κορίνθου», προϋπολογισμού 70 εκατ. ευρώ, τονίζεται σε ρεπορτάζ του Γιώργου Παπακωνσταντίνου στο economix.gr.
Όπως αναφέρεται στο ρεπορτάζ, σύμφωνα με πηγές της αγοράς, στην διαδικασία συμμετείχαν οι όμιλοι AKTOR, ΑΒΑΞ (και οι δύο αυτόνομα), η ΜΕΤΚΑ σε συνεργασία με τη Δομική Κρήτης, η ένωση εταιρειών ΕΚΤΕΡ – Τεχνική Έργων, όπως και η εταιρεία Αφοί Παπαϊωάννου. Όπως ανέφεραν οι ίδιες πληροφορίες, το σχήμα ΜΕΤΚΑ – Δομική Κρήτης φέρεται να έδωσε τη μεγαλύτερη έκπτωση, ύψους 21,2%, ενώ ακολούθησαν στη σειρά μειοδοσίας οι AKTOR (14,04%), Αφοί Παπαϊωάννου με 8,2%, το σχήμα της ΕΚΤΕΡ με 5,99% και η ΑΒΑΞ με 1,5% έκπτωση.
Προφανώς, πρέπει να γίνουν έλεγχοι δικαιολογητικών και τεχνικών – οικονομικών στοιχείων, να δικαιολογήσει ο πρώτος μειοδότης την προσφορά του και άλλες ενέργειες πριν φτάσουμε στον τελικό ανάδοχο, εφόσον δεν έχουμε ενστάσεις ή ανατροπές. Όπως εκτιμάται, το εν λόγω έργο, το πρώτο οδικό έπειτα από χρόνια στο Λεκανοπέδιο, θα συμβάλει στην αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού προβλήματος σε μια περιοχή όπου ταλαιπωρούνται καθημερινά χιλιάδες οδηγοί, ενώ θα προσφέρει εναλλακτική διαδρομή από την Αττική Οδό προς τον Πειραιά και τα νοτιοδυτικά προάστια, συμβάλλοντας και στην αποσυμφόρηση της Λεωφόρου Κηφισού.
Ειδικότερα το φυσικό αντικείμενο του έργου περιλαμβάνει τρεις κύριους ανισόπεδους κόμβους:
1. Τον Ανισόπεδο Ημικόμβο Σκαραμαγκά, που θα συνδέει την Δυτική Περιφερειακή Λεωφόρο Αιγάλεω (ΔΠΛΑ) με την Εθνική Οδό Αθηνών – Κορίνθου και τη Λεωφόρο Σχιστού.
2. Τον Αναβαθμισμένο Ανισόπεδο Κόμβο Σχιστού, με ανακατασκευή της υπάρχουσας γέφυρας για εξυπηρέτηση στη Ε.Ο. Αθηνών – Κορίνθου και τη Δυτική Περιφερειακή (2 λωρίδες) και κατασκευή δεύτερης γέφυρας άνω διάβασης για κίνηση από Αθήνα προς Σχιστό.
3. Τον νέο Ανισόπεδο Κόμβο Ναυπηγείων, που θα αντικαταστήσει τον σημερινό ισόπεδο σηματοδοτούμενο κόμβο στη διασταύρωση της Λεωφόρου Σχιστού με την οδό Παλάσκα. Προβλέπεται επίσης η ολοκλήρωση του τελευταίου τμήματος της ΔΠΛΑ, μήκους 1,5 χλμ., καθώς και η αναβάθμιση της Εθνικής Οδού Αθηνών–Κορίνθου μεταξύ του ανισόπεδου ημικόμβου Σκαραμαγκά και ανισόπεδου κόμβου Σχιστού με αύξηση και αναδιαμόρφωση των λωρίδων κυκλοφορίας αυτής. Περιλαμβάνονται ακόμη η κατασκευή του απαιτούμενου δικτύου συλλεκτήρων ομβρίων της περιοχής, που εξυπηρετεί και τα παραπάνω οδικά έργα και τα λοιπά συνοδά έργα, όπως συνδέσεις με τοπικά οδικά δίκτυα, ισόπεδοι κόμβοι, παράπλευρα οδικά δίκτυα, έργα διευθέτησης ρεμάτων, αποχέτευσης ομβρίων – αποστράγγισης, και έργα σήμανσης και ασφάλισης.
Πρόβλεψη υπάρχει και για 3 Προαιρέσεις:
Η κατασκευή μέρους των κλάδων Κορίνθου – Σχιστό και Σχιστό – Αθήνα του Ανισόπεδου Κόμβου Σχιστού και του κλάδων Αθήνα – Παλάσκα και Παλάσκα Σχιστό του Ανισόπεδου Κόμβου Ναυπηγείων. Οι εργασίες συντήρησης / επισκευής της υφιστάμενης γέφυρας του Ανισόπεδου Κόμβου Σχιστού και Η κατασκευή ημικόμβου σύνδεσης με την περιοχή του Ασπροπύργου. -
Έργα-ΥποδομέςΜε αμείωτη ένταση συνεχίζονται οι πωλήσεις κατοικιών από την Lamda στο mega–project του Ελληνικού. Οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί: από την έναρξη των εργασιών στο Ελληνικό έως σήμερα, οι συνολικές ταμειακές εισπράξεις της Lamda έχουν φτάσει το 1,5 δισ. ευρώ, Μόνο στο πρώτο εννεάμηνο του 2025, οι εισπράξεις ανήλθαν στα 404 εκατ. ευρώ, αποτυπώνοντας την ισχυρή εμπορική ζήτηση.
Ειδικότερα όσον αφορά στις πωλήσεις κατοικιών τα έσοδα ξεπέρασαν τα 215 εκατ. ευρώ στο εννεάμηνο – επίδοση αυξημένη κατά περίπου 80% σε σχέση με πέρυσι. Με όλες οι κατοικίες στην παραλιακή ζώνη να έχουν διατεθεί στο σύνολό τους, το ενδιαφέρον της αγοράς επικεντρώνεται στο συγκρότημα Little Athens. Μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου είχαν προσφερθεί 671 διαμερίσματα και είχαν καταγραφεί 566 πωλήσεις και κρατήσεις, δηλαδή ποσοστό απορρόφησης 84%.
Ενδιαφέρον από Έλληνες ομογενείς των ΗΠΑ
Σύμφωνα με πληροφορίες υπάρχει ισχυρό ενδιαφέρον που εντείνεται μέρα με την μέρα από ξένους αγοραστές, ανάμεσα στους οποίες και Έλληνες ομογενείς κυρίως από τις ΗΠΑ. Καταλυτικό ρόλο, όπως επισημαίνουν καλά πληροφορημένες πηγές έχουν παίξει τα «road show» στο εξωτερικό, και οι προωθητικές ενέργειες προβολής του έργου στη διεθνή αγορά.
Πέρα από τις κατοικίες, ξεδιπλώνονται μια σειρά από εμπορικά project με υψηλό εισοδηματικό αποτύπωμα. Η Riviera Galleria – έκτασης 23.000 τ.μ. και με περίπου 100 καταστήματα – αναμένεται να ολοκληρωθεί νωρίτερα του αρχικού χρονοδιαγράμματος, ενώ ισχυρή ζήτηση καταγράφεται και για το δεύτερο μεγάλο εμπορικό κέντρο του έργου, το The Ellinikon Mall.
Πάνω από 40 εργοτάξια ενεργά στο Ελληνικό
Οι προκαταρκτικές εμπορικές συμφωνίες σε επίπεδα άνω του 80% ενισχύουν όχι μόνο το εμπορικό πλάνο της εταιρείας αλλά και την αξία του χαρτοφυλακίου. Συνολικά στο Ελληνικό είναι αυτή τη στιγμή ενεργά περισσότερα από 40 εργοτάξια, καλύπτοντας εμπορικά ακίνητα, κατοικίες, μαρίνες και βασικές υποδομές.
Ο CEO της Lamda Development, Οδυσσέας Αθανασίου μιλώντας πρόσφατα για τον χρονικό ορίζοντα υλοποίησης, σημείωσε ότι «σε 12 μήνες οι κάτοικοι του Ελληνικού θα μπορούν να αθλούνται στους νέους χώρους, σε 18 μήνες θα μπορούν να ψωνίζουν και σε δύο χρόνια θα κατοικούν εκεί».
Η συνεργασία με το Ιατρικό
Παράλληλα, η Lamda επεκτείνει το μοντέλο λειτουργίας της με αναπτυξιακές συνέργειες πέρα από το real estate. Η συμφωνία με τον Όμιλο Ιατρικού Αθηνών για την ανάπτυξη του Ellinikon Health Park ενισχύει τον χαρακτήρα του έργου ως πολυλειτουργικής αστικής κοινότητας, με υπηρεσίες υγείας και ευεξίας υψηλών προδιαγραφών.
Το επενδυτικό momentum δεν περιορίζεται στην Ελλάδα. Στο 27ο Capital Link Forum στη Νέα Υόρκη, ο CEO Οδυσσέας Αθανασίου επεσήμανε ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε νέα αναπτυξιακή φάση, με πολιτική σταθερότητα, βελτίωση μακροοικονομικών δεικτών και αυξανόμενη επενδυτική δραστηριότητα. Το Ελληνικό αποτελεί – όπως χαρακτηριστικά ανέφερε – εμβληματικό project αυτής της μετάβασης και μία από τις πλέον ελκυστικές επενδυτικές ιστορίες στη Νότια Ευρώπη.
-
Έργα-ΥποδομέςΣτην τελική ευθεία μπαίνει η υλοποίηση του Αέναου Πάρκου στον Φαληρικό όρμο ένα έργο που ξεκίνησε να σχεδιάζεται πριν από 15 χρόνια.
Σύμφωνα με πληροφορίες με μια προσφορά αυτή της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ - ΜΕΤΚΑ ολοκληρώθηκε ο διαγωνισμός για την ολοκλήρωση (β’ Φάση) του Μητροπολιτικού Πάρκου “ΑΕΝΑΟΝ” στο Φαληρικό Όρμο.
Τα έργα που περιλαμβάνονται στην Β’ Φάση αφορούν σε:
α) έργα διαμορφώσεων τοπίου, εγκαταστάσεων περιβάλλοντος χώρου, φύτευση, καθώς και αναγκαίων έργων υποδομής, δηλαδή έργα που κυρίως αφορούν στην «επιδερμίδα» της όλης περιοχής ανάπλασης – έκτασης συνολικής 536,860 στρεμμάτων
(β) υποστηρικτικό κτιριακό πρόγραμμα του Πάρκου που περιλαμβάνει νέα κτιριακά έργα ανωδομής επιφανείας 3.957,30τμ και συνοδών βοηθητικών υπογείων χώρων επιφανείας 865,30 τμ, στέγαστρα επιφανείας 810 τμ, υπόγειους χώρους στάθμευσης επιφανείας 30.930 τμ, αναδιαρρυθμίσεις και βελτιώσεις υφιστάμενων κτιρίων, και ειδικές κατασκευές
(γ) δημιουργία πεζογεφυρών, στον Ιλισό, στο δυτικό κανάλι προς Κηφισό και στις πάνω από τις δεξαμενές νερού, που εξασφαλίζουν τη σύνδεση των επιμέρους ζωνών και την εσωτερική κινητικότητα εντός του Πάρκου
(δ) έργα οδοποιίας αποκλειστικά εντός της Ζώνης του πάρκου (ήτοι εσωτερικές οδοί, με ασφαλτική επιφάνεια κύλισης), υπαίθριων χώρων στάθμευσης μηχανοκίνητων δικύκλων και προσβάσεων των υπόγειων χώρων στάθμευσης, με τα συναρτώμενα έργα υποδομής
(ε) υδραυλικά έργα εντός της ζώνης του πάρκου (αποχέτευση ομβρίων, περιβάλλοντα χώρου, αποχέτευση ακαθάρτων, πρωτεύον και δευτερεύον δίκτυο άρδευσης, και τροφοδοσία δεξαμενών αναψυχής
(στ) λιμενικά έργα, καθώς και όλες τις αναγκαίες συμπληρωματικές μελέτες αυτών, σε τελικό στάδιο φυσικού σχεδιασμού. Τα έργα αυτά αφορούν σε προβλήτες, νησίδες, διαμορφώσεις παραλίας κλπ (Μοσχάτο και Καλλιθέα μέχρι τη ναυταθλητική μαρίνα), εξαιρουμένων των διαμορφώσεων της «επιδερμίδας» των εντός θαλάσσης έργων
(ζ) Μέτρα αντιθορυβικής προστασίας για την μείωση του αστικού θορύβου προερχόμενου από τις μεταφορές.
(η-θ) Κατασκευή νέων διαβάσεων και λοιπών βελτιωτικών παρεμβάσεων της προσβασιμότητας πεζών και μέσων μικροκινητικότητας στην οδό Εθνάρχου Μακαρίου και από το Σταθμό Μετρό Φαλήρου προς το Πάρκο.
Το έργο συγχρηματοδοτείται από το Ταμείο Συνοχής μέσω των προγραμμάτων ΕΣΠΑ 2014–2020 και 2021–2027. Ο συνολικός προϋπολογισμός της Β’ Φάσης ανέρχεται σε 353,76 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων περίπου 300,7 εκατ. ευρώ προέρχονται από ευρωπαϊκούς πόρους.
Ένα έργο που ξεκίνησε να σχεδιάζεται πριν από 15 χρόνια
Ο σημερινός σχεδιασμός του έργου ξεκίνησε το 2011, με την εκπόνηση Concept Master Plan από το Renzo Piano Building Workshop για τη δημιουργία Πάρκου έκτασης περίπου 560–600 στρεμμάτων.
Το έργο υλοποιήθηκε σε δύο φάσεις.
Η Α’ Φάση, που έχει σχεδόν ολοκληρωθεί, περιλαμβάνει έργα αστικών υποδομών (συγκοινωνιακά, υδραυλικά, αντιπλημμυρικά), με κυρίαρχη την εγκάρσια μετατόπιση της Λεωφόρου Ποσειδώνος, εξασφαλίζοντας τη λειτουργική συνέχεια της πόλης και την προστασία από πλημμύρες.
Η Β’ Φάση, αφορά τις αναπλάσεις που διαμορφώνουν τη φυσιογνωμία του Πάρκου, όπως έργα τοπίου και φύτευσης, κτιριακές και υποστηρικτικές εγκαταστάσεις, πεζογεφυρώσεις, εσωτερικό οδικό δίκτυο, υδραυλικά έργα, λιμενικές παρεμβάσεις και μέτρα αντιθορυβικής προστασίας.
Η διάρκεια υλοποίησης του έργου έχει οριστεί σε 36 μήνες από την υπογραφή της σύμβασης, με πρόβλεψη πριμ 1% για όσους παραδώσουν τουλάχιστον 10% νωρίτερα.
-
Έργα-ΥποδομέςΣιδηρόδρομος και Μετρό
Το καλοκαίρι του 2026 θα είναι πλήρως λειτουργικός ο σιδηρόδρομος Αθήνας – Θεσσαλονίκης, με όλα τα συστήματα ασφαλείας, ενώ στα τέλη Ιανουαρίου έρχεται διαγωνισμός για 15 νέους συρμούς στο μετρό, όπως ανέφερε ο Αναπληρωτής Υπουργός Μεταφορών στο 2ο Διεθνές Συνέδριο «Redefining the Future Horizons: Σχεδιάζοντας τις βιώσιμες στρατηγικές του αύριο», που διοργανώνει το Ταμείο Μηχανικών Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΤΜΕΔΕ). Προανήγγειλε ότι στο τέλος της επόμενης χρονιάς θα γίνουν για πρώτη φορά μακροχρόνιες συμβάσεις συντήρησης (service level agreements) για μεγάλα τμήματα του σιδηροδρομικού δικτύου, πχ. ενιαίο τμήμα το Αθήνα – Θεσσαλονίκη . «Η χώρα μας πρέπει να σταματήσει να λειτουργεί με μπαλώματα. Το 2026 θα είναι η τελευταία χρονιά, που θα έχουμε αποσπασματικές συμβάσεις», είπε χαρακτηριστικά.
Συνόψισε τον σχεδιασμό για τον ελληνικό σιδηρόδρομο στο τρίπτυχο «νέα υποδομή – νέα τρένα – νέοι σταθμοί». Σε αυτό το πλαίσιο, θα γίνουν σε δύο φάσεις οι αναβαθμίσεις των δύο κεντρικών σιδηροδρομικών σταθμών Αθήνας και Θεσσαλονίκης, με μια πρώτη ανακαίνιση ώστε να αποκτήσουν μια αξιοπρεπή εικόνα. Εν συνεχεία, θα προχωρήσει η επέκταση των δύο σταθμών, μέσω συνεργειών, προκειμένου να αποτελέσουν νέα τοπόσημα για τις δύο πόλεις. Όσον αφορά στα νέα τρένα, ο αναπληρωτής υπουργός υπογράμμισε ότι στην επαναδιαπραγμάτευση με τη Hellenic Train έχει τεθεί ρήτρα, ώστε εάν δεν υλοποιηθεί η δέσμευση για επενδύσεις 300 εκατ. ευρώ σε 23 καινούργια τρένα ως το 2027, τότε «το δημόσιο αποκτά για πρώτη φορά το δικαίωμα να καταγγείλει τη σύμβαση και να τη σπάσει». Εστίασε, ακόμη, στη σημασία της συμφωνίας που υπεγράφη την περασμένη εβδομάδα στις Βρυξέλλες για την κατασκευή του Κάθετου Άξονα Ελλάδας-Βουλγαρίας-Ρουμανίας. «Για πρώτη φορά, δημιουργείται ένας σύγχρονος, γρήγορος κάθετος άξονας που θα βγάλει την Ελλάδα από τη σιδηροδρομική απομόνωση. Ανοίγει τον δρόμο για την απεξάρτηση της Ευρώπης από τα Στενά του Βοσπόρου», εξήγησε ως προς τη γεωπολιτική διάσταση της συμφωνίας.
Το κυκλοφοριακό της Αθήνας
Στο πεδίο της ευρείας συζήτησης που έχει ανοίξει για το κυκλοφοριακό τόνισε: «Στην Αθήνα, έχουμε υπερσυγκέντρωση πληθυσμού, τη στιγμή που οι υποδομές της πόλης δεν σηκώνουν τόσο κόσμο, χρειαζόμαστε αποκέντρωση». Ανέδειξε, δε, τον τρόπο με τον οποίο περιφερειακές πόλεις όπως το Κιάτο, η Λιβαδειά, η Χαλκίδα, μπορούν με τη συμβολή και του τρένου να λειτουργήσουν ως hubs για επιχειρήσεις και εργαζόμενους, που θα μπορούν να μετεγκατασταθούν εκεί.
Ως προς την ανανέωση του στόλου των αστικών συγκοινωνιών της Αθήνας, ο αναπληρωτής υπουργός προανήγγειλε διαγωνισμό για 15 καινούργιους συρμούς για τις γραμμές 2 και 3 του μετρό, τον ερχόμενο Φεβρουάριο. «Παράλληλα, ξεκινάμε την ανάταξη 12 παλαιότερων συρμών, που είναι παροπλισμένοι, προκειμένου του χρόνου το φθινόπωρο να έχουμε βελτίωση των χρονοαποστάσεων, κυρίως στη Γραμμή 3», τόνισε. Ειδικότερα, για τον ηλεκτρικό, επισήμανε ότι, παρά τις αδικαιολόγητες καθυστερήσεις του αναδόχου για τις οποίες επιβλήθηκε πρόστιμο 3,8 εκατ. ευρώ, ο πρώτος ανακαινισμένος συρμός θα φτάσει τον Μάρτιο του 2026. Εφόσον πάνε καλά οι δοκιμές ανά μήνα θα έρχεται και ένας επιπλέον συρμός από τους συνολικά 14, μειώνοντας τη χρονοσυχνότητα από τα 8 λεπτά που είναι σήμερα στα 5 λεπτά.
Σχετικά με τις οδικές συγκοινωνίες ανέφερε πως μέχρι τον Μάρτιο του 2026 θα φτάσουμε στα 1.076 καινούργια λεωφορεία, ενώ ήδη προσεγγίζουν τα 1.000. «Οδηγούς δεν έχουμε. Από το 2021 ως το 2025, είχαμε συνεχή μείωση. Αυτή η τάση αντιστρέφεται από τον Μάιο και μετά», σημείωσε. Προανήγγειλε, μάλιστα, ειδικό bonus ενεργού οδηγού αστικών συγκοινωνιών. Όπως εξήγησε, με τους 300 νέους οδηγούς από την ενεργή προκήρυξη και τα νέα λεωφορεία, οι χρονοαποστάσεις θα μειωθούν κατά 30%. «Με τον καθαρισμό των λεωφορειολωρίδων, που για πρώτη φορά επιτηρούνται με κάμερες και από τον Ιανουάριο ξεκινούν τα πρόστιμα μέσω του gov.gr, θα έχουμε περαιτέρω βελτίωση».
-
Έργα-ΥποδομέςΣτην επικαιρότητα βρίσκεται πάλι το ζήτημα της παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, με αφορμή το νομοσχέδιο που αφορά στην Κύρωση Σύμβασης Παραχώρησης Υπηρεσιών για τη χρηματοδότηση, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση της Εγνατίας Οδού και Τριών Καθέτων Οδικών Αξόνων. Η Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού υπεγράφη τον Μάρτιο του 2024, με την κοινοπραξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ-Egis Project, η οποία αναλαμβάνει παραχωρησιούχος του οδικού άξονα για χρονικό ορίζοντα 35 ετών. Ο διαγωνισμός διενεργήθηκε από το ΤΑΙΠΕΔ.
Στο φυσικό αντικείμενο του Έργου εμπίπτουν:
ο βασικός Αυτοκινητόδρομος της Εγνατίας Οδού (658 χλμ), ο Κάθετος Άξονας Σιάτιστα – Ιεροπηγή / Κρυσταλλοπηγή, ο Κάθετος Άξονας Θεσσαλονίκη – Σέρρες – Προμαχώνας, ο Κάθετος Άξονας Χαλάστρα – Εύζωνοι, Παρόδιες Εκτάσεις. Όσον αφορά στα διόδια τέλη, διασφαλίζεται η δυνατότητα παράτασης της ισχύος του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου, που προβλέπει ένα ευρύ πλαίσιο απαλλαγών για τοπικές μετακινήσεις στην Εγνατία Οδό, για τους πολίτες οι οποίοι κατοικούν σε οικισμούς και περιοχές, όμορες του εν λόγω οδικού δικτύου.
Οι απαλλαγές αυτές προβλέπεται πως με εντολή του Δημοσίου, μπορούν να διατηρηθούν για δύο ακόμα έτη από την Έναρξη της Παραχώρησης, με δυνατότητα επέκτασης του μέτρου για ένα ακόμα έτος, κατόπιν συμφωνίας με τον Παραχωρησιούχο.
Στο Άρθρο 12 λαμβάνεται μέριμνα για το προσωπικό, στο οποίο παρέχεται η δυνατότητα μετακίνησης των εργαζομένων της κρατικής εταιρείας Εγνατία Οδός Α.Ε., στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών ή σε εποπτευόμενους φορείς αυτού, σε κενή οργανική θέση, διαφορετικά ακόμα και σε προσωποπαγή θέση.
Στόχος είναι, αφενός να συνεχιστεί απρόσκοπτα η εργασιακή τους κατάσταση και αφετέρου να καλυφθούν ανάγκες, που υφίστανται στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών ή σε εποπτευόμενους αυτού φορείς.
-
Έργα-ΥποδομέςΌταν τον Μάιο του 2009 ο τότε υπουργός ΠΕΧΩΔΕ Γιώργος Σουφλιάς έκοβε την κορδέλα και παρέδιδε στην κυκλοφορία το σύνολο της Εγνατίας Οδού, ελάχιστοι μπορούσαν να προβλέψουν πώς θα εξελισσόταν η ιστορία του μεγαλύτερου οδικού άξονα της χώρας. Το έργο – σύμβολο της δεκαετίας του 2000, που ένωσε την Ηγουμενίτσα με τους Κήπους του Έβρου και κατά μήκος του οποίου αναπτύχθηκαν πόλεις, εμπορικά κέντρα και διασυνοριακές ροές, φαινόταν τότε ολοκληρωμένο, σταθερό, έτοιμο να υπηρετήσει τη χώρα για δεκαετίες. Κι όμως, λίγο αργότερα άρχιζε ένας νέος κύκλος, όχι τεχνικός αλλά θεσμικός, με την υπαγωγή της Εγνατίας στο ΤΑΙΠΕΔ το 2011.
Σχεδόν 15 χρόνια μετά, αυτός ο κύκλος φαίνεται να κλείνει. Το υπουργείο Υποδομών προχωρά ταχύτατα στις τελευταίες κινήσεις που θα οδηγήσουν, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, λίγο πριν εκπνεύσει το 2025, στην παραχώρηση του δικαιώματος χρήσης και εκμετάλλευσης του δρόμου για τα επόμενα 35 χρόνια στην κοινοπραξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Egis. Η κατάθεση της σύμβασης παραχώρησης στη Βουλή σηματοδοτεί την επίσημη έναρξη του νέου κεφαλαίου. Το νομοσχέδιο αναμένεται να εισαχθεί για επεξεργασία στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή σήμερα Δευτέρα 8 Δεκεμβρίου 2025, ανοίγοντας έναν κύκλο συζητήσεων για τις υποχρεώσεις, τις επενδύσεις και τα χρονοδιαγράμματα που αναλαμβάνει η παραχωρησιούχος εταιρεία. Σύμφωνα με πληροφορίες, το εφάπαξ τίμημα διαμορφώνεται στα 1,31 δισ. ευρώ, ποσό που θα πρέπει να καταβληθεί πριν από το τέλος του έτους, προκειμένου να «κλειδώσει» και τυπικά η μεταβίβαση.
Το μεγάλο ερώτημα, πλέον, είναι πότε ακριβώς ξεκινά η νέα εποχή για την Εγνατία. Η σύμβαση βρίσκεται στη διαδικασία κύρωσης και η ενεργοποίηση της παραχώρησης θα εξαρτηθεί από το πότε θα ολοκληρωθούν οι θεσμικές διαδικασίες στη Βουλή, καθώς και από την έκδοση των τελικών πράξεων έναρξης. Το επικρατέστερο σενάριο, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, είναι ότι η παραχώρηση θα ξεκινήσει είτε στις αρχές του νέου έτους είτε στα τέλη του ίδιου, ανάλογα με το πόσο γρήγορα θα κυρωθεί το κείμενο της σύμβασης και θα ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες προδικαστικές πράξεις.
Εργασίες για τον εκσυγχρονισμό σηράγγων, γεφυρών και οδοστρώματος
Η Εγνατία Οδός ωστόσο εισέρχεται σε μια βαθιά μεταβατική περίοδο, καθώς η νέα σύμβαση παραχώρησης αναμορφώνει τόσο τη λειτουργία της όσο και τη δομή τιμολόγησης των διοδίων. Ένα εκτεταμένο πρόγραμμα έργων, με διάρκεια 65 μηνών και γεωγραφικό εύρος που καλύπτει ολόκληρη τη Βόρεια Ελλάδα, ενεργοποιείται με τη νέα σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού.
Πυρήνας του προγράμματος αποτελούν οι σήραγγες, οι οποίες μπαίνουν σε πλήρη κύκλο αναβάθμισης. Σε ολόκληρη την Εγνατία, από την Πίνδο μέχρι την Ανατολική Μακεδονία και τα σύνορα με την Τουρκία, κάθε σήραγγα θα δεχτεί εκτεταμένες ηλεκτρομηχανολογικές παρεμβάσεις και νέες εγκαταστάσεις ασφάλειας. Το έργο περιλαμβάνει αντικατάσταση συστημάτων εξαερισμού, φωτισμού, πυρανίχνευσης, κάμερες, αυτοματισμούς, καλωδιώσεις, καθώς και εργασίες αποστράγγισης και δομικές ενισχύσεις όπου κριθεί απαραίτητο. Ανάλογες παρεμβάσεις θα γίνουν και στις σήραγγες των καθέτων αξόνων, από τον Προμαχώνα και την Κρυσταλλοπηγή έως το Ορμένιο, ώστε όλες να φτάσουν τα σύγχρονα ευρωπαϊκά πρότυπα λειτουργίας.
Εξίσου σημαντικό κεφάλαιο αποτελούν οι γέφυρες και τα τεχνικά έργα που απλώνονται σε όλο το μήκος του αυτοκινητόδρομου. Σειρά θα πάρουν οι μεγάλες γέφυρες της Ηπείρου, οι γέφυρες σε Δυτική και Κεντρική Μακεδονία, αλλά και τα τεχνικά της Θράκης, όπου θα εκτελεστούν έλεγχοι, ενισχύσεις, αντικαταστάσεις εφεδράνων, αντιδιαβρωτικές προστασίες και αποκαταστάσεις σκυροδεμάτων. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι εργασίες θα απαιτήσουν σημαντικές παρεμβάσεις στα στηθαία και στις υποδομές ασφαλείας, ώστε να ανταποκρίνονται στα σημερινά φορτία κυκλοφορίας αλλά και στις υψηλές απαιτήσεις οδικής ασφάλειας.
Παράλληλα, σε πολλά τμήματα του οδοστρώματος θα πραγματοποιηθούν εκτεταμένες ανακατασκευές. Σημεία με έντονη κυκλοφοριακή φόρτιση, όπως το τόξο από Θεσσαλονίκη μέχρι Λάρισα, περιοχές με δύσκολες κλιματολογικές συνθήκες στα ορεινά της Πίνδου και της Δυτικής Μακεδονίας, αλλά και τμήματα της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης όπου το οδόστρωμα παρουσιάζει φθορές, μπαίνουν σε πρόγραμμα πλήρους αποκατάστασης. Τα έργα θα περιλαμβάνουν φρεζάρισμα, νέες στρώσεις ασφάλτου, ενίσχυση αντιολισθηρότητας και διόρθωση παραμορφώσεων.
Σημαντική βαρύτητα δίνεται και στα έργα αποχέτευσης και αντιπλημμυρικής προστασίας. Σε τμήματα όπου παρατηρούνται συχνές λιμνάζουσες συγκεντρώσεις νερού, ιδιαίτερα στη Θράκη, στην Κεντρική Μακεδονία και σε χαμηλά σημεία της Ηπείρου, θα κατασκευαστούν νέοι αγωγοί, οχετοί, φρεάτια και αποστραγγιστικές τάφροι. Σε ορισμένες περιπτώσεις θα απαιτηθούν επεμβάσεις ανασχεδιασμού, ώστε ο δρόμος να ανταποκρίνεται σε έντονα καιρικά φαινόμενα που τα τελευταία χρόνια εμφανίζονται συχνότερα.
Παρεμβάσεις για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας
Το πρόγραμμα παρεμβάσεων εκτείνεται και στα συστήματα λειτουργίας της Εγνατίας. Οι κόμβοι, τα Κέντρα Ελέγχου Κυκλοφορίας, οι εγκαταστάσεις φωτισμού και οι υποδομές τηλεματικής θα αναβαθμιστούν ριζικά. Νέες μεταβλητές πινακίδες, κάμερες υψηλής ευκρίνειας, συστήματα καταγραφής και διαχείρισης συμβάντων, αισθητήρες κυκλοφορίας και ενεργειακά αποδοτικός φωτισμός θα εγκατασταθούν σε καίρια σημεία του άξονα και των καθέτων. Η λειτουργία του αυτοκινητόδρομου περνά σε ένα νέο επίπεδο ψηφιοποίησης, με στόχο την ταχύτερη ανταπόκριση σε συμβάντα και τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας.
Ένα ακόμη μέτωπο αφορά τους σταθμούς διοδίων. Όσοι σταθμοί δεν είχαν κατασκευαστεί ή λειτουργήσει μέχρι την έναρξη της παραχώρησης, θα ολοκληρωθούν με ευθύνη του Δημοσίου και θα παραδοθούν ώστε να τεθούν άμεσα σε λειτουργία. Ταυτόχρονα, οι υφιστάμενοι σταθμοί αναβαθμίζονται, με νέες υποδομές, συστήματα πληρωμών και βελτιώσεις στη λειτουργικότητα.
Σε 65 μήνες, αν το πρόγραμμα υλοποιηθεί χωρίς εκτροπές, η Εγνατία δεν θα θυμίζει τον δρόμο των τελευταίων ετών. Θα πρόκειται για έναν άξονα πλήρως αναβαθμισμένο, με σύγχρονη τεχνολογία, υψηλά επίπεδα ασφάλειας και αντοχή στις απαιτήσεις της επόμενης δεκαετίας.
Νέο καθεστώς διοδίων βάσει της διανυόμενης απόστασης
Το νέο πλαίσιο λειτουργίας που τίθεται σε ισχύ με τη σύμβαση παραχώρησης αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζονται, επιβάλλονται και εισπράττονται τα διόδια, μετατρέποντάς τα σε ένα σταθερό, αναλογικό και πλήρως προβλέψιμο σύστημα. Για τους οδηγούς αυτό σημαίνει τόσο αυξήσεις όσο και μια νέα λογική τιμολόγησης, για το Δημόσιο, συνεπάγεται ένα αυστηρό μοντέλο υποχρεώσεων και διαφάνειας και για τον παραχωρησιούχο, ένα σταθερό περιβάλλον για επενδύσεις και αναβάθμιση του άξονα.
Σήμερα η Εγνατία Οδός παραμένει ο οικονομικότερος μεγάλος αυτοκινητόδρομος της χώρας. Η μέση χρέωση των διοδίων είναι περίπου 0,03 ευρώ ανά χιλιόμετρο, ένα ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 3 λεπτά του ευρώ. Είναι χαρακτηριστικό ότι η αντίστοιχη μέση χρέωση στους
υπόλοιπους οδικούς άξονες, όπως η Ολυμπία Οδός ή η Νέα Οδός, φτάνει σχεδόν τα 0,06 ευρώ ανά χιλιόμετρο.
Η σύμβαση λοιπόν προβλέπει αυξήσεις. Όχι απότομα, αλλά σταδιακά, μέσα σε μια μεταβατική διετή περίοδο. Στη διάρκεια αυτών των δύο χρόνων θα τεθούν σε λειτουργία όλοι οι σταθμοί διοδίων, μετωπικοί και πλευρικοί, και η χρέωση θα προσαρμοστεί σταδιακά προς το νέο μοντέλο που βασίζει το τέλος αποκλειστικά στη διανυόμενη απόσταση. Στο τέλος της διετίας ολόκληρος ο άξονας θα λειτουργεί με ενιαίο χιλιομετρικό τιμολόγιο, ενώ οι οδηγοί θα έχουν προσαρμοστεί στις νέες τιμές χωρίς απότομες μεταβολές.
Η μεγάλη αλλαγή είναι η υιοθέτηση ενός πλήρως αναλογικού συστήματος διοδίων. Οι χρεώσεις πλέον δεν συνδέονται με το σημείο όπου βρίσκεται ο σταθμός, αλλά με τα χιλιόμετρα που έχει διανύσει ο οδηγός. Οι βασικοί χιλιομετρικοί συντελεστές έχουν καθοριστεί, συγκεκριμένα περίπου 0,03 – 0,04 ευρώ ανά χιλιόμετρο για δίκυκλα, 0,05 – 0,06 ευρώ για τα ΙΧ, 0,10 – 0,12 ευρώ για μικρά και μεσαία φορτηγά και 0,14 – 0,16 ευρώ για βαρέα οχήματα. Οι τιμές αυτές αποτελούν τη «βάση τιμολόγησης» του νέου συστήματος. Έτσι, ένα ταξίδι όπως η Θεσσαλονίκη – Καβάλα θα κοστίζει γύρω στα 9 – 10 ευρώ για ένα ΙΧ, ποσό που προκύπτει από τον απλό πολλαπλασιασμό της διαδρομής με τη χιλιομετρική χρέωση.
Σε ορισμένα τμήματα της Εγνατίας θα εφαρμοστεί υβριδικό σύστημα διοδίων. Αυτό σημαίνει ότι, ενώ η χρέωση θα παραμένει αναλογική ανά χιλιόμετρο, ο τρόπος είσπραξης θα συνδυάζει σταθερά σημεία με ηλεκτρονική καταγραφή διέλευσης, ιδίως σε περιοχές όπου δεν υπάρχουν ακόμη ολοκληρωμένες υποδομές για συμβατικούς σταθμούς. Το υβριδικό μοντέλο επιτρέπει την άμεση μετάβαση στη χιλιομετρική χρέωση χωρίς να απαιτείται η ολοκλήρωση όλων των τεχνικών έργων, προετοιμάζοντας παράλληλα το έδαφος για μελλοντικό σύστημα πλήρους ηλεκτρονικής πληρωμής.
Παράλληλα, η σύμβαση τοποθετεί ένα σαφές ανώτατο όριο χρέωσης, που δεν μπορεί να ξεπεραστεί σε καμία περίπτωση το 0,51 ευρώ ανά χιλιόμετρο για τις υψηλότερες κατηγορίες οχημάτων. Το όριο αυτό δεν έχει καμία σχέση με τις τρέχουσες τιμές, λειτουργεί περισσότερο ως μια «δικλείδα ασφαλείας» για τις επόμενες δεκαετίες. Ακόμη και σε περιόδους μεγάλης ανόδου του πληθωρισμού ή αύξησης των λειτουργικών εξόδων, η χρέωση δεν μπορεί να υπερβεί αυτό το επίπεδο.
Παραμένει στο Δημόσιο ο λογαριασμός των απαλλαγών
Σημαντική αλλαγή επέρχεται και στο καθεστώς των απαλλαγών. Μέχρι σήμερα, απαλλαγές όπως αυτές για κατοίκους όμορων περιοχών ή για ανέργους μπορούσαν να εφαρμοστούν σχετικά εύκολα. Στο νέο πλαίσιο, καμία απαλλαγή δεν ισχύει αυτόματα. Χρειάζεται ρητή απόφαση του Δημοσίου, η οποία μπορεί να διαρκεί το πολύ δύο χρόνια και να παραταθεί μόνο με συναίνεση του παραχωρησιούχου. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι κάθε απαλλαγή συνεπάγεται κόστος για το Δημόσιο, το οποίο υποχρεώνεται να αποζημιώνει πλήρως τον παραχωρησιούχο για την απώλεια εσόδων. Η κοινωνική πολιτική, με άλλα λόγια, παραμένει δυνατή, αλλά πλέον πληρώνεται από το κράτος.
Το νέο καθεστώς επιβάλλει και αυστηρούς κανόνες για όσους δεν πληρώνουν διόδια. Η καταγραφή της παράβασης μέσω φωτογραφίας αποτελεί πλήρη απόδειξη, ότι ο οδηγός υποχρεώνεται να καταβάλει το οφειλόμενο ποσό μαζί με μια αστική ποινή που ισούται με το εικοσαπλάσιο του διοδίου, ενώ σε περίπτωση μη εξόφλησης ο παραχωρησιούχος μπορεί να προχωρήσει σε διαταγή πληρωμής με ταχεία διαδικασία. Η πρακτική της «αυτοσχέδιας απαλλαγής» που γνωρίσαμε στην Εγνατία ανήκει πλέον στο παρελθόν.
Στο ευρύτερο λειτουργικό πλαίσιο της παραχώρησης εντάσσονται και τα ΣΕΑ, τα οποία ο παραχωρησιούχος αναλαμβάνει να λειτουργεί, να συντηρεί και να αναβαθμίζει. Η λειτουργία των ΣΕΑ συνδέεται άμεσα με την ποιότητα της εξυπηρέτησης των οδηγών αλλά και με την ομαλή εφαρμογή του υβριδικού συστήματος διοδίων, καθώς αποτελούν σημεία όπου εγκαθίστανται κρίσιμες τεχνολογικές υποδομές.
Κάπως έτσι, η Εγνατία Οδός εισέρχεται σε μια διετία μετασχηματισμού, στο τέλος της οποίας ο άξονας θα λειτουργεί με ένα ενιαίο, πλήρως αναλογικό σύστημα χρέωσης, με σαφείς κανόνες για τις απαλλαγές, με εγγυημένη εισπραξιμότητα, με αναβαθμισμένες υποδομές και με ένα μοντέλο τιμολόγησης που θα πλησιάζει τα ευρωπαϊκά πρότυπα.
-
-
-
ΔΗΜΟΦΙΛΕΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ
-
- 0 comments
- 1.710 views
-
- Updated by Engineer
-
- 0 comments
- 1.269 views
-
- Added by Engineer
-
- 0 comments
- 799 views
-
- Updated by Engineer
-
- 0 comments
- 657 views
-
- Updated by Engineer
-
- 0 comments
- 644 views
-
- Updated by Engineer
-
- 0 comments
- 636 views
-
- Added by Engineer
-
- 0 comments
- 602 views
-
- Added by Engineer
-
- 2 comments
- 602 views
-
- Updated by Engineer
-
-
-
-
-
Files
-
