Jump to content
Προσθέστε το Michanikos.gr στις πηγές ενημέρωσης σας στο Google News! ×

Search the Community

Showing results for tags 'φ/β'.

  • Search By Tags

    Type tags separated by commas.
  • Search By Author

Content Type


Forums

  • Ειδήσεις
    • Ειδήσεις
    • Θέματα Ιδιωτών
  • Εργασίες Μηχανικών
    • Τοπογραφικά-Χωροταξικά
    • Αρχιτεκτονικά
    • Στατικά
    • Μηχανολογικά
    • Ηλεκτρολογικά
    • Περιβαλλοντικά
    • Διάφορα
  • Εργασιακά-Διαδικαστικά
    • Άδειες-Διαδικασίες
    • Αυθαίρετα
    • Οικονομικά-Αμοιβές
    • Εργασιακά
    • Ασφαλιστικά
    • Εκπαίδευση
    • Ειδικότητες-Συλλογικά Όργανα
  • Εργαλεία
    • Προγράμματα Η/Υ
    • Εξοπλισμός
    • Διαδίκτυο
    • Showroom
  • Γενικά
    • Αγγελίες
    • Κουβέντα
    • Δράσεις-Προτάσεις προς φορείς
    • Michanikos.gr
    • Θέματα Ιδιωτών
  • Δοκιμαστικό's Θεματολογία γενική

Categories

  • 1. Τοπογραφικά-Πολεοδομικά
    • 1.1 Λογισμικό
    • 1.2 Νομοθεσία
    • 1.3 Έντυπα
    • 1.4 Μελέτες-Βοηθήματα
    • 1.5 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 2. Συγκοινωνιακά - Οδοποιίας
    • 2.1 Λογισμικό
    • 2.2 Νομοθεσία
    • 2.3 Έντυπα
    • 2.4 Μελέτες-Βοηθήματα
    • 2.5 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 3. Αρχιτεκτονικά - Σχεδιαστικά
    • 3.1 Λογισμικό
    • 3.2 Νομοθεσία
    • 3.3 Έντυπα
    • 3.4 Μελέτες-Βοηθήματα
    • 3.5 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 4. Στατικά - Εδαφοτεχνικά
    • 4.1 Λογισμικό
    • 4.2 Νομοθεσία
    • 4.3 Έντυπα
    • 4.4 Μελέτες-Βοηθήματα
    • 4.5 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 5. Μηχανολογικά
    • 5.1 Λογισμικό
    • 5.2 Νομοθεσία
    • 5.3 Έντυπα
    • 5.4 Μελέτες-Βοηθήματα
    • 5.5 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 6. Ηλεκτρολογικά
    • 6.1 Λογισμικό
    • 6.2 Νομοθεσία
    • 6.3 Έντυπα
    • 6.4 Μελέτες-Βοηθήματα
    • 6.5 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 7. ΑΠΕ - Φωτοβολταϊκά
    • 7.1 Λογισμικό
    • 7.2 Νομοθεσία
    • 7.3 Έντυπα
    • 7.4 Μελέτες-Βοηθήματα
    • 7.5 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 8. Περιβαλλοντικά
    • 8.1 Λογισμικό
    • 8.2 Νομοθεσία
    • 8.3 Έντυπα
    • 8.4 Μελέτες-Βοηθήματα
    • 8.5 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 9. Υδραυλικά - Λιμενικά
    • 9.1 Λογισμικό
    • 9.2 Νομοθεσία
    • 9.3 Έντυπα
    • 9.4 Μελέτες-Βοηθήματα
    • 9.5 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 10. Διαχείριση Έργων - Εκτιμήσεις - Πραγματογνωμοσύνες
    • 10.1 Λογισμικό
    • 10.2 Νομοθεσία
    • 10.3 Έντυπα
    • 10.4 Μελέτες-Βοηθήματα
    • 10.5 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 11. Δημόσια Έργα - Ασφάλεια και Υγιεινή
    • 11.1 Λογισμικό
    • 11.2 Νομοθεσία
    • 11.3 Έντυπα
    • 11.4 Μελέτες-Βοηθήματα
    • 11.5 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 12. Αμοιβές - Φορολογικά - Άδειες
    • 12.1 Λογισμικό
    • 12.2 Νομοθεσία
    • 12.3 Έντυπα - Αιτήσεις
    • 12.4 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 13. Αυθαίρετα
    • 13.1 Λογισμικό
    • 13.2 Νομοθεσία
    • 13.3 Έντυπα
    • 13.4 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 14. Διάφορα

Categories

  • Ειδήσεις
    • Νομοθεσία
    • Εργασιακά
    • Ασφαλιστικά-Φορολογικά
    • Περιβάλλον
    • Ενέργεια-ΑΠΕ
    • Τεχνολογία
    • Χρηματοδοτήσεις
    • Έργα-Υποδομές
    • Επικαιρότητα
    • Αρθρογραφία
    • Michanikos.gr
    • webTV
    • Sponsored

Categories

  • Εξοπλισμός
  • Software
  • Books
  • Jobs
  • Real Estate
  • Various

Find results in...

Find results that contain...


Date Created

  • Start

    End


Last Updated

  • Start

    End


Filter by number of...

Joined

  • Start

    End


Group


Επάγγελμα


Ειδικότητα

  1. To 2025 η ελληνική αγορά φωτοβολταϊκών εγκατέστησε για μια ακόμη χρονιά περισσότερα μεγαβάτ (MWp) από κάθε άλλη τεχνολογία, απόρροια του τεράστιου επενδυτικού ενδιαφέροντος. Συγκεκριμένα, τα φωτοβολταϊκά αποτελούσαν το 84,2% όλης της νέας εγκατεστημένης ισχύος από ΑΠΕ για τη χρονιά αυτή, σύμφωνα με τα στοιχεία του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ). Διασυνδεδεμένα συστήματα MWp Νέα ισχύς διασυνδεδεμένων φωτοβολταϊκών το 2025 1.840 Συνολική ισχύς διασυνδεδεμένων φωτοβολταϊκών ως και το 2025 11.538 Το 2025 κατασκευάστηκαν τουλάχιστον 800 MW επιπλέον φωτοβολταϊκών σταθμών, τα οποία όμως δεν συνδέθηκαν στο Σύστημα εντός της χρονιάς και η σύνδεσή τους προγραμματίστηκε για το 2026. Παρόλο που δεν τα υπολογίσαμε στις συνδέσεις, οι σχετικές επενδύσεις και οι θέσεις απασχόλησης υπολογίστηκαν για το 2025 για να έχουμε μια πιο ρεαλιστική εικόνα της αγοράς. Από τα διασυνδεδεμένα συστήματα το 2025, ποσοστό 14,4% ήταν συστήματα αυτοκατανάλωσης. Το 2025, η αγορά των συστημάτων αυτοκατανάλωσης παρουσίασε σημαντική μείωση και κυμάνθηκε στα επίπεδα του 2023. Η μείωση οφείλεται κυρίως στη μεγάλη μείωση της αγοράς οικιακών συστημάτων αυτοκατανάλωσης καθώς έληξε το πρόγραμμα επιδοτήσεων “Φωτοβολταϊκά στη Στέγη”. Από τα 5.180 οικιακά συστήματα που διασυνδέθηκαν το 2025, τα 2.795 συνοδεύονταν και από μπαταρία (49,2%). Τα μερίδια αγοράς (επί των συνολικά διασυνδεδεμένων έργων) φαίνονται στο παρακάτω διάγραμμα. Το 2025 τα φωτοβολταϊκά παρήγαγαν, για πρώτη φορά, περισσότερη ενέργεια από τα αιολικά, κατακτώντας την πρώτη θέση μεταξύ των ΑΠΕ. Τα φωτοβολταϊκά είναι μακράν η πιο δημοκρατική τεχνολογία ηλεκτροπαραγωγής, με πάνω από 100.000 εγκατεστημένα συστήματα όλων των μεγεθών σε όλη τη χώρα ως τα τέλη του 2025, αριθμός που αυξάνει με γοργούς ρυθμούς. Μόνο το 2025, επενδύθηκαν στη χώρα μας 1,65 δισ. ευρώ σε νέα έργα φωτοβολταϊκών. Η ανάπτυξη αυτή συνοδεύτηκε από 26.600 ισοδύναμες θέσεις πλήρους απασχόλησης. Στα οικιακά και μικρά εμπορικά έργα υπολογίζεται ότι η απασχόληση μειώθηκε κατά περίπου 2.000 θέσεις εργασίας οι οποίες αναπληρώθηκαν από τα μεγαλύτερα έργα και τις πρώτες μπαταρίες που εγκαταστάθηκαν το 2025. Χάρη στα φωτοβολταϊκά, το 2025 αποσοβήθηκε η έκλυση 6,3 εκατ. τόνων διοξειδίου του άνθρακα (CO2). Αυτή είναι η ποσότητα CO2 που εκλύουν 5,4 εκατομμύρια νέα αυτοκίνητα με κινητήρες εσωτερικής καύσης που το καθένα κάνει κατά μέσο όρο 10.000 χιλιόμετρα ετησίως. Το περιβαλλοντικό όφελος ισοδυναμεί με αυτό που θα είχαμε αν φυτεύαμε 163 εκατομμύρια κωνοφόρα ή αντίστοιχα 99,5 εκατομμύρια φυλλοβόλα δέντρα εντός του αστικού ιστού και τα αφήναμε να μεγαλώσουν για μια δεκαετία.
  2. To 2025 η ελληνική αγορά φωτοβολταϊκών εγκατέστησε για μια ακόμη χρονιά περισσότερα μεγαβάτ (MWp) από κάθε άλλη τεχνολογία, απόρροια του τεράστιου επενδυτικού ενδιαφέροντος. Συγκεκριμένα, τα φωτοβολταϊκά αποτελούσαν το 84,2% όλης της νέας εγκατεστημένης ισχύος από ΑΠΕ για τη χρονιά αυτή, σύμφωνα με τα στοιχεία του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ). Διασυνδεδεμένα συστήματα MWp Νέα ισχύς διασυνδεδεμένων φωτοβολταϊκών το 2025 1.840 Συνολική ισχύς διασυνδεδεμένων φωτοβολταϊκών ως και το 2025 11.538 Το 2025 κατασκευάστηκαν τουλάχιστον 800 MW επιπλέον φωτοβολταϊκών σταθμών, τα οποία όμως δεν συνδέθηκαν στο Σύστημα εντός της χρονιάς και η σύνδεσή τους προγραμματίστηκε για το 2026. Παρόλο που δεν τα υπολογίσαμε στις συνδέσεις, οι σχετικές επενδύσεις και οι θέσεις απασχόλησης υπολογίστηκαν για το 2025 για να έχουμε μια πιο ρεαλιστική εικόνα της αγοράς. Από τα διασυνδεδεμένα συστήματα το 2025, ποσοστό 14,4% ήταν συστήματα αυτοκατανάλωσης. Το 2025, η αγορά των συστημάτων αυτοκατανάλωσης παρουσίασε σημαντική μείωση και κυμάνθηκε στα επίπεδα του 2023. Η μείωση οφείλεται κυρίως στη μεγάλη μείωση της αγοράς οικιακών συστημάτων αυτοκατανάλωσης καθώς έληξε το πρόγραμμα επιδοτήσεων “Φωτοβολταϊκά στη Στέγη”. Από τα 5.180 οικιακά συστήματα που διασυνδέθηκαν το 2025, τα 2.795 συνοδεύονταν και από μπαταρία (49,2%). Τα μερίδια αγοράς (επί των συνολικά διασυνδεδεμένων έργων) φαίνονται στο παρακάτω διάγραμμα. Το 2025 τα φωτοβολταϊκά παρήγαγαν, για πρώτη φορά, περισσότερη ενέργεια από τα αιολικά, κατακτώντας την πρώτη θέση μεταξύ των ΑΠΕ. Τα φωτοβολταϊκά είναι μακράν η πιο δημοκρατική τεχνολογία ηλεκτροπαραγωγής, με πάνω από 100.000 εγκατεστημένα συστήματα όλων των μεγεθών σε όλη τη χώρα ως τα τέλη του 2025, αριθμός που αυξάνει με γοργούς ρυθμούς. Μόνο το 2025, επενδύθηκαν στη χώρα μας 1,65 δισ. ευρώ σε νέα έργα φωτοβολταϊκών. Η ανάπτυξη αυτή συνοδεύτηκε από 26.600 ισοδύναμες θέσεις πλήρους απασχόλησης. Στα οικιακά και μικρά εμπορικά έργα υπολογίζεται ότι η απασχόληση μειώθηκε κατά περίπου 2.000 θέσεις εργασίας οι οποίες αναπληρώθηκαν από τα μεγαλύτερα έργα και τις πρώτες μπαταρίες που εγκαταστάθηκαν το 2025. Χάρη στα φωτοβολταϊκά, το 2025 αποσοβήθηκε η έκλυση 6,3 εκατ. τόνων διοξειδίου του άνθρακα (CO2). Αυτή είναι η ποσότητα CO2 που εκλύουν 5,4 εκατομμύρια νέα αυτοκίνητα με κινητήρες εσωτερικής καύσης που το καθένα κάνει κατά μέσο όρο 10.000 χιλιόμετρα ετησίως. Το περιβαλλοντικό όφελος ισοδυναμεί με αυτό που θα είχαμε αν φυτεύαμε 163 εκατομμύρια κωνοφόρα ή αντίστοιχα 99,5 εκατομμύρια φυλλοβόλα δέντρα εντός του αστικού ιστού και τα αφήναμε να μεγαλώσουν για μια δεκαετία. View full είδηση
  3. Το έργο υλοποιείται από την Coral Energía, εταιρεία του ομίλου Corven, και συγκαταλέγεται στις πρώτες εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών σε γήπεδο της κορυφαίας κατηγορίας του αργεντίνικου ποδοσφαίρου. Στην αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας στρέφονται μεγάλοι ποδοσφαιρικοί σύλλογοι της Αργεντινής, με τη Ρίβερ Πλέιτ και τη Βελέζ Σάρσφιλντ να προχωρούν σε έργα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών συστημάτων στα γήπεδά τους στο Μπουένος Άιρες, με στόχο τη μείωση του ενεργειακού κόστους και την ενίσχυση της παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας. Η Βελέζ Σάρσφιλντ έχει ήδη ξεκινήσει την εγκατάσταση φωτοβολταϊκού συστήματος στη στέγη του γηπέδου «Χοσέ Αμαλφιτάνι» στην περιοχή Λινιέρς. Το έργο ξεκίνησε τον Μάρτιο και περιλαμβάνει 210 διπλής όψης πάνελ της Trina Solar ισχύος 570 W, με συνολική εγκατεστημένη ισχύ 120 kW. Το σύστημα καλύπτει περίπου 1.250 τετραγωνικά μέτρα και αναμένεται να παράγει περί τις 176,44 MWh ετησίως. Η παραγόμενη ενέργεια θα χρησιμοποιείται κυρίως για ιδιοκατανάλωση στις εγκαταστάσεις του συλλόγου, ενώ τυχόν πλεόνασμα θα μπορεί να διοχετεύεται στο δίκτυο ηλεκτροδότησης της Αργεντινής. Το έργο υλοποιείται από την Coral Energía, εταιρεία του ομίλου Corven, και συγκαταλέγεται στις πρώτες εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών σε γήπεδο της κορυφαίας κατηγορίας του αργεντίνικου ποδοσφαίρου. Η ολοκλήρωσή του αναμένεται εντός των επόμενων δύο μηνών. Την ίδια ώρα, η Ρίβερ Πλέιτ εξετάζει ένα πολύ μεγαλύτερης κλίμακας φωτοβολταϊκό έργο στο πλαίσιο της συνολικής ανακατασκευής και κάλυψης του σταδίου «Μονουμεντάλ», το οποίο προβλέπεται να αυξήσει τη χωρητικότητα στις 101.000 θέσεις. Η πρόταση, που έχει κατατεθεί από μειοψηφική ομάδα εντός του συλλόγου, προβλέπει την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πάνελ στη στέγη του γηπέδου, σε βοηθητικά κτίρια και στους χώρους στάθμευσης. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, το σύστημα θα μπορούσε να παράγει 6.500–7.000 MWh ετησίως και να καλύπτει έως και το 70% των ενεργειακών αναγκών του σταδίου, με το έργο να χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από ιδιωτικά κεφάλαια. Η συνολική επένδυση στο «Μονουμεντάλ» αναμένεται να ξεπεράσει τα 100 εκατ. δολάρια, ενώ η κατασκευή εκτιμάται ότι θα διαρκέσει περίπου 36 μήνες. Η χρήση φωτοβολταϊκών σε αθλητικές εγκαταστάσεις δεν είναι πρωτοφανής στη Λατινική Αμερική, καθώς στη Βραζιλία το στάδιο «Μινεϊράο» λειτουργεί ήδη με φωτοβολταϊκό σύστημα ισχύος 1,5 MW, το οποίο εγκαταστάθηκε ενόψει του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2014. Πηγή: pv-magazine
  4. Το έργο υλοποιείται από την Coral Energía, εταιρεία του ομίλου Corven, και συγκαταλέγεται στις πρώτες εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών σε γήπεδο της κορυφαίας κατηγορίας του αργεντίνικου ποδοσφαίρου. Στην αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας στρέφονται μεγάλοι ποδοσφαιρικοί σύλλογοι της Αργεντινής, με τη Ρίβερ Πλέιτ και τη Βελέζ Σάρσφιλντ να προχωρούν σε έργα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών συστημάτων στα γήπεδά τους στο Μπουένος Άιρες, με στόχο τη μείωση του ενεργειακού κόστους και την ενίσχυση της παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας. Η Βελέζ Σάρσφιλντ έχει ήδη ξεκινήσει την εγκατάσταση φωτοβολταϊκού συστήματος στη στέγη του γηπέδου «Χοσέ Αμαλφιτάνι» στην περιοχή Λινιέρς. Το έργο ξεκίνησε τον Μάρτιο και περιλαμβάνει 210 διπλής όψης πάνελ της Trina Solar ισχύος 570 W, με συνολική εγκατεστημένη ισχύ 120 kW. Το σύστημα καλύπτει περίπου 1.250 τετραγωνικά μέτρα και αναμένεται να παράγει περί τις 176,44 MWh ετησίως. Η παραγόμενη ενέργεια θα χρησιμοποιείται κυρίως για ιδιοκατανάλωση στις εγκαταστάσεις του συλλόγου, ενώ τυχόν πλεόνασμα θα μπορεί να διοχετεύεται στο δίκτυο ηλεκτροδότησης της Αργεντινής. Το έργο υλοποιείται από την Coral Energía, εταιρεία του ομίλου Corven, και συγκαταλέγεται στις πρώτες εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών σε γήπεδο της κορυφαίας κατηγορίας του αργεντίνικου ποδοσφαίρου. Η ολοκλήρωσή του αναμένεται εντός των επόμενων δύο μηνών. Την ίδια ώρα, η Ρίβερ Πλέιτ εξετάζει ένα πολύ μεγαλύτερης κλίμακας φωτοβολταϊκό έργο στο πλαίσιο της συνολικής ανακατασκευής και κάλυψης του σταδίου «Μονουμεντάλ», το οποίο προβλέπεται να αυξήσει τη χωρητικότητα στις 101.000 θέσεις. Η πρόταση, που έχει κατατεθεί από μειοψηφική ομάδα εντός του συλλόγου, προβλέπει την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πάνελ στη στέγη του γηπέδου, σε βοηθητικά κτίρια και στους χώρους στάθμευσης. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, το σύστημα θα μπορούσε να παράγει 6.500–7.000 MWh ετησίως και να καλύπτει έως και το 70% των ενεργειακών αναγκών του σταδίου, με το έργο να χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από ιδιωτικά κεφάλαια. Η συνολική επένδυση στο «Μονουμεντάλ» αναμένεται να ξεπεράσει τα 100 εκατ. δολάρια, ενώ η κατασκευή εκτιμάται ότι θα διαρκέσει περίπου 36 μήνες. Η χρήση φωτοβολταϊκών σε αθλητικές εγκαταστάσεις δεν είναι πρωτοφανής στη Λατινική Αμερική, καθώς στη Βραζιλία το στάδιο «Μινεϊράο» λειτουργεί ήδη με φωτοβολταϊκό σύστημα ισχύος 1,5 MW, το οποίο εγκαταστάθηκε ενόψει του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2014. Πηγή: pv-magazine View full είδηση
  5. λοκληρώθηκαν οι εργασίες κατασκευής των φωτοβολταϊκών σταθμών του Ομίλου ΔΕΗ σε Αμύνταιο και Πτολεμαΐδα. Αξιοποιώντας τις εκτάσεις των πρώην λιγνιτωρυχείων, ο Όμιλος προχώρησε σε κατασκευή φωτοβολταϊκών σταθμών συνολικής ισχύος 2.130 MW, ικανά να παράγουν 3.150 GWh ετησίως, που αντιστοιχεί στο 6% σχεδόν της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, και εξασφαλίζουν τις ετήσιες ανάγκες σχεδόν 750.000 νοικοκυριών. Η λειτουργία των εν λόγω φωτοβολταϊκών σταθμών θα αποτρέπει την εκπομπή πάνω από 1.500.000 tn CO2 σε ετήσια βάση. Παράλληλα, η ΔΕΗ Ανανεώσιμες, 100% θυγατρική εταιρεία του Ομίλου ΔΕΗ, ολοκλήρωσε την κατασκευή δύο σταθμών ηλεκτροχημικής αποθήκευσης ενέργειας σε Πτολεμαΐδα και Μελίτη και προχωρά την κατασκευή του σταθμού BESS στο Αμύνταιο. Αντίστοιχα, η ΔΕΗ έχει ήδη εξασφαλίσει τις απαραίτητες άδειες από τη Ρυθμιστική Αρχή για τις δύο μονάδες αντλησιοταμίευσης σε Καρδιά και Νότιο Πεδίο. Ολοκληρώθηκαν τα φωτοβολταϊκά πάρκα 2,13 GW στη Δυτική Μακεδονία Μέσα στα προβλεπόμενα χρονοδιαγράμματα, ο Όμιλος ΔΕΗ ολοκλήρωσε την κατασκευή φωτοβολταϊκών ισχύος 2.130MW που μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες 750.000 σπιτιών και επιχειρήσεων. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν: - Ο φωτοβολταϊκός σταθμός «Φοίβη», ισχύος 550 MW, σε περιοχές του Λιγνιτικού Κέντρου Δυτικής Μακεδονίας (πλησίον της Ποντοκώμης). Η ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται σε 880 GWhe, η οποία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες περίπου 196.000 νοικοκυριών και να αποτρέψει την εκπομπή σχεδόν 440 kt CO2 ετησίως. Η ονομαστική παραγωγή του εν λόγω σταθμού αντιστοιχεί στο 1,8% της εγχώριας παραγωγής του ελληνικού διασυνδεμένου συστήματος. Εικόνα 1: Τμήμα φωτοβολταϊκού σταθμού ισχύος 550 MW πλησίον του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου. - Το φωτοβολταϊκό συγκρότημα Αμυνταίου, ισχύος 940 MW, στις περιοχές Ροδώνας, Φιλώτας, Λακκιά και Περδίκκας των Δήμων Αμυνταίου και Εορδαίας σε συνεργασία με την RWE. Η ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται σε 1.500 GWhe, η οποία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες περίπου 298.000 νοικοκυριών και να αποτρέψει την εκπομπή πλέον των 750 kt CO2 ετησίως». - Ο φωτοβολταϊκός σταθμός «Ηλιακό Βέλος 1», ισχύος 200 MW, σε περιοχές του Λιγνιτικού Κέντρου Δυτικής Μακεδονίας (πλησίον της Πτολεμαΐδας). Η ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται σε 320 GWhe, η οποία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες περίπου 71.000 νοικοκυριών και να αποτρέψει την εκπομπή σχεδόν 160 kt CO2 ετησίως. - Ο φωτοβολταϊκός σταθμός «Εξοχή 7», ισχύος 80 MW, σε περιοχές του Λιγνιτικού Κέντρου Δυτικής Μακεδονίας. Η ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται σε 122 GWhe, η οποία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες περίπου 27000 νοικοκυριών και να αποτρέψει την εκπομπή σχεδόν 61 kt CO2 ετησίως. - Ο φωτοβολταϊκός σταθμός «Ακρινή», ισχύος 80 MW, πλησίον του χωριού Ακρινή του Δήμου Κοζάνης. Η ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται σε 122 GWhe, η οποία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες περίπου 27.000 νοικοκυριών και να αποτρέψει την εκπομπή σχεδόν 61 kt CO2 ετησίως. Επιπλέον, άλλοι 10 μικρότεροι φωτοβολταϊκοί σταθμοί στην ευρύτερη περιοχή των παλαιών λιγνιτικών περιοχών παράγουν ρεύμα από τον ήλιο καλύπτοντας τις ανάγκες χιλιάδων νοικοκυριών, αποτρέποντας την εκπομπή χιλιάδων τόνων διοξειδίου του άνθρακα ετησίως. Κάνοντας συμμέτοχους σε αυτή την προσπάθεια τους κατοίκους των νομών Κοζάνης και Φλώρινας, ο Όμιλος ΔΕΗ, όπως είχε δεσμευτεί κατά την παρουσίαση του επενδυτικού του πλάνου για τη Δυτική Μακεδονία τον Απρίλιο του 2025, ξεκίνησε στις 13 Μαρτίου τη διάθεση του Ομολόγου ύψους €5 εκατ., δίνοντας αποκλειστικά στους κατοίκους τη δυνατότητα να συμμετέχουν μαζί με τη ΔΕΗ στις επενδύσεις που υλοποιεί στην περιοχή, απολαμβάνοντας ταυτόχρονα υψηλή και σταθερή απόδοση. Οι κάτοικοι έχουν τη δυνατότητα να συμμετάσχουν έως τις 17 Απριλίου 2026. Η ονομαστική αξία κάθε ομολογίας είναι €100, με ελάχιστη συμμετοχή τις πέντε και μέγιστη τις 250 ομολογίες. Η ετήσια απόδοση εγγυημένη απόδοση είναι 8%, με το κεφάλαιο του επενδυτή να αυξάνεται κατά 40% (προ φόρων) μέσα σε μία πενταετία. Αποθήκευση ενέργειας: το επόμενο βήμα του Ομίλου ΔΕΗ Η ανάπτυξη και ένταξη φωτοβολταϊκών σταθμών μεγάλης ισχύος στο ηλεκτρικό σύστημα θα υποστηριχθεί από συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας (ηλεκτροχημικά και υδραυλικά), τα οποία απορροφούν το πλεόνασμα της παραγόμενης ενέργειας και το αποδίδουν όταν η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας είναι μεγαλύτερη της παραγωγής από ΑΠΕ, ενώ συμβάλουν καθοριστικά και στην ευστάθεια του ηλεκτρικού συστήματος. Μέχρι στιγμής στη Δυτική Μακεδονία, η ΔΕΗ Ανανεώσιμες έχει ολοκληρώσει την κατασκευή των BESS Πτολεμαΐδας (πλησίον του ΑΗΣ Καρδιάς) και Μελίτης (πλησίον του ΑΗΣ Μελίτης) συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 98 MW και χωρητικότητας 196 MWh. Πλησίον του ΑΗΣ Αμυνταίου πραγματοποιούνται ήδη εργασίες κατασκευής ενός ακόμα σταθμού ηλεκτροχημικής αποθήκευσης ενέργειας ισχύος 50 MW και χωρητικότητας 200 MWh, που σημαίνει ότι ο σταθμός μπορεί να αποδίδει ηλεκτρική ενέργεια στο σύστημα για διάστημα 4 ωρών. Η κατασκευή αυτού του σταθμού αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί τους επομένους μήνες. Την ίδια στιγμή ωριμάζουν δύο σημαντικά αντλησιοταμιευτικά έργα στις πρώην εξορυκτικές περιοχές του Ομίλου ΔΕΗ, έχοντας ήδη εξασφαλίσει τις απαραίτητες άδειες από τη Ρυθμιστική Αρχή. Το πρώτο έργο αντλησιοταμίευσης αναπτύσσεται στο ορυχείο Καρδιάς, μετά την απόσυρση των πύργων ψύξης των παλιών μονάδων και θα έχει δυναμικότητα παραγωγής 320 MW για οκτώ ώρες, χρησιμοποιώντας τον πυθμένα του παλιού ορυχείου ως κάτω δεξαμενή. Αντίστοιχα, στο ορυχείο Νοτίου Πεδίου, ο Όμιλος σχεδιάζει μονάδα αντλησιοταμίευσης δυναμικότητας 240 MW για 12 ώρες, με επενδυτικό κόστος 310 εκατ. ευρώ. Τα αντλησιοταμιευτικά έργα είναι μία σύγχρονη τεχνολογία αποθήκευσης ενέργειας, μεγάλης κλίμακας, που αντισταθμίζουν τη στοχαστικότητα των ΑΠΕ και συμβάλλουν στη σταθερότητα του δικτύου με έναν αμιγώς πράσινο τρόπο. Ένα τυπικό σύστημα αντλησιοταμίευσης περιλαμβάνει δύο ταμιευτήρες νερού - εγκατεστημένους σε διαφορετικό υψόμετρο - και υδροηλεκτρικούς στροβίλους (τουρμπίνες), οι οποίοι παράγουν ηλεκτρική ενέργεια. Η ηλεκτρική ενέργεια, κατά τις ώρες που δε χρησιμοποιείται, αξιοποιείται για να αντληθεί το νερό από τον κάτω ταμιευτήρα και να μεταφερθεί προς τον ταμιευτήρα, που βρίσκεται σε μεγαλύτερο υψόμετρο. Εκεί, αποθηκεύεται ως υδροηλεκτρικό απόθεμα. Όταν η ζήτηση ενέργειας αυξάνεται, το νερό ελευθερώνεται από τον πάνω ταμιευτήρα προς τον κάτω -και περνώντας μέσα από τις τουρμπίνες- παράγει ηλεκτρική ενέργεια. Πρακτικά, η ΔΕΗ αξιοποιεί τα ανενεργά της ορυχεία, τα οποία είναι ιδανικά για αυτή τη χρήση, δεδομένου ότι υπάρχουν επιφανειακά ορυχεία με την απαραίτητη διαφορά υψομέτρου, που μπορούν εύκολα να γεμίσουν με νερό. View full είδηση
  6. λοκληρώθηκαν οι εργασίες κατασκευής των φωτοβολταϊκών σταθμών του Ομίλου ΔΕΗ σε Αμύνταιο και Πτολεμαΐδα. Αξιοποιώντας τις εκτάσεις των πρώην λιγνιτωρυχείων, ο Όμιλος προχώρησε σε κατασκευή φωτοβολταϊκών σταθμών συνολικής ισχύος 2.130 MW, ικανά να παράγουν 3.150 GWh ετησίως, που αντιστοιχεί στο 6% σχεδόν της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, και εξασφαλίζουν τις ετήσιες ανάγκες σχεδόν 750.000 νοικοκυριών. Η λειτουργία των εν λόγω φωτοβολταϊκών σταθμών θα αποτρέπει την εκπομπή πάνω από 1.500.000 tn CO2 σε ετήσια βάση. Παράλληλα, η ΔΕΗ Ανανεώσιμες, 100% θυγατρική εταιρεία του Ομίλου ΔΕΗ, ολοκλήρωσε την κατασκευή δύο σταθμών ηλεκτροχημικής αποθήκευσης ενέργειας σε Πτολεμαΐδα και Μελίτη και προχωρά την κατασκευή του σταθμού BESS στο Αμύνταιο. Αντίστοιχα, η ΔΕΗ έχει ήδη εξασφαλίσει τις απαραίτητες άδειες από τη Ρυθμιστική Αρχή για τις δύο μονάδες αντλησιοταμίευσης σε Καρδιά και Νότιο Πεδίο. Ολοκληρώθηκαν τα φωτοβολταϊκά πάρκα 2,13 GW στη Δυτική Μακεδονία Μέσα στα προβλεπόμενα χρονοδιαγράμματα, ο Όμιλος ΔΕΗ ολοκλήρωσε την κατασκευή φωτοβολταϊκών ισχύος 2.130MW που μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες 750.000 σπιτιών και επιχειρήσεων. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν: - Ο φωτοβολταϊκός σταθμός «Φοίβη», ισχύος 550 MW, σε περιοχές του Λιγνιτικού Κέντρου Δυτικής Μακεδονίας (πλησίον της Ποντοκώμης). Η ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται σε 880 GWhe, η οποία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες περίπου 196.000 νοικοκυριών και να αποτρέψει την εκπομπή σχεδόν 440 kt CO2 ετησίως. Η ονομαστική παραγωγή του εν λόγω σταθμού αντιστοιχεί στο 1,8% της εγχώριας παραγωγής του ελληνικού διασυνδεμένου συστήματος. Εικόνα 1: Τμήμα φωτοβολταϊκού σταθμού ισχύος 550 MW πλησίον του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου. - Το φωτοβολταϊκό συγκρότημα Αμυνταίου, ισχύος 940 MW, στις περιοχές Ροδώνας, Φιλώτας, Λακκιά και Περδίκκας των Δήμων Αμυνταίου και Εορδαίας σε συνεργασία με την RWE. Η ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται σε 1.500 GWhe, η οποία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες περίπου 298.000 νοικοκυριών και να αποτρέψει την εκπομπή πλέον των 750 kt CO2 ετησίως». - Ο φωτοβολταϊκός σταθμός «Ηλιακό Βέλος 1», ισχύος 200 MW, σε περιοχές του Λιγνιτικού Κέντρου Δυτικής Μακεδονίας (πλησίον της Πτολεμαΐδας). Η ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται σε 320 GWhe, η οποία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες περίπου 71.000 νοικοκυριών και να αποτρέψει την εκπομπή σχεδόν 160 kt CO2 ετησίως. - Ο φωτοβολταϊκός σταθμός «Εξοχή 7», ισχύος 80 MW, σε περιοχές του Λιγνιτικού Κέντρου Δυτικής Μακεδονίας. Η ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται σε 122 GWhe, η οποία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες περίπου 27000 νοικοκυριών και να αποτρέψει την εκπομπή σχεδόν 61 kt CO2 ετησίως. - Ο φωτοβολταϊκός σταθμός «Ακρινή», ισχύος 80 MW, πλησίον του χωριού Ακρινή του Δήμου Κοζάνης. Η ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται σε 122 GWhe, η οποία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες περίπου 27.000 νοικοκυριών και να αποτρέψει την εκπομπή σχεδόν 61 kt CO2 ετησίως. Επιπλέον, άλλοι 10 μικρότεροι φωτοβολταϊκοί σταθμοί στην ευρύτερη περιοχή των παλαιών λιγνιτικών περιοχών παράγουν ρεύμα από τον ήλιο καλύπτοντας τις ανάγκες χιλιάδων νοικοκυριών, αποτρέποντας την εκπομπή χιλιάδων τόνων διοξειδίου του άνθρακα ετησίως. Κάνοντας συμμέτοχους σε αυτή την προσπάθεια τους κατοίκους των νομών Κοζάνης και Φλώρινας, ο Όμιλος ΔΕΗ, όπως είχε δεσμευτεί κατά την παρουσίαση του επενδυτικού του πλάνου για τη Δυτική Μακεδονία τον Απρίλιο του 2025, ξεκίνησε στις 13 Μαρτίου τη διάθεση του Ομολόγου ύψους €5 εκατ., δίνοντας αποκλειστικά στους κατοίκους τη δυνατότητα να συμμετέχουν μαζί με τη ΔΕΗ στις επενδύσεις που υλοποιεί στην περιοχή, απολαμβάνοντας ταυτόχρονα υψηλή και σταθερή απόδοση. Οι κάτοικοι έχουν τη δυνατότητα να συμμετάσχουν έως τις 17 Απριλίου 2026. Η ονομαστική αξία κάθε ομολογίας είναι €100, με ελάχιστη συμμετοχή τις πέντε και μέγιστη τις 250 ομολογίες. Η ετήσια απόδοση εγγυημένη απόδοση είναι 8%, με το κεφάλαιο του επενδυτή να αυξάνεται κατά 40% (προ φόρων) μέσα σε μία πενταετία. Αποθήκευση ενέργειας: το επόμενο βήμα του Ομίλου ΔΕΗ Η ανάπτυξη και ένταξη φωτοβολταϊκών σταθμών μεγάλης ισχύος στο ηλεκτρικό σύστημα θα υποστηριχθεί από συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας (ηλεκτροχημικά και υδραυλικά), τα οποία απορροφούν το πλεόνασμα της παραγόμενης ενέργειας και το αποδίδουν όταν η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας είναι μεγαλύτερη της παραγωγής από ΑΠΕ, ενώ συμβάλουν καθοριστικά και στην ευστάθεια του ηλεκτρικού συστήματος. Μέχρι στιγμής στη Δυτική Μακεδονία, η ΔΕΗ Ανανεώσιμες έχει ολοκληρώσει την κατασκευή των BESS Πτολεμαΐδας (πλησίον του ΑΗΣ Καρδιάς) και Μελίτης (πλησίον του ΑΗΣ Μελίτης) συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 98 MW και χωρητικότητας 196 MWh. Πλησίον του ΑΗΣ Αμυνταίου πραγματοποιούνται ήδη εργασίες κατασκευής ενός ακόμα σταθμού ηλεκτροχημικής αποθήκευσης ενέργειας ισχύος 50 MW και χωρητικότητας 200 MWh, που σημαίνει ότι ο σταθμός μπορεί να αποδίδει ηλεκτρική ενέργεια στο σύστημα για διάστημα 4 ωρών. Η κατασκευή αυτού του σταθμού αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί τους επομένους μήνες. Την ίδια στιγμή ωριμάζουν δύο σημαντικά αντλησιοταμιευτικά έργα στις πρώην εξορυκτικές περιοχές του Ομίλου ΔΕΗ, έχοντας ήδη εξασφαλίσει τις απαραίτητες άδειες από τη Ρυθμιστική Αρχή. Το πρώτο έργο αντλησιοταμίευσης αναπτύσσεται στο ορυχείο Καρδιάς, μετά την απόσυρση των πύργων ψύξης των παλιών μονάδων και θα έχει δυναμικότητα παραγωγής 320 MW για οκτώ ώρες, χρησιμοποιώντας τον πυθμένα του παλιού ορυχείου ως κάτω δεξαμενή. Αντίστοιχα, στο ορυχείο Νοτίου Πεδίου, ο Όμιλος σχεδιάζει μονάδα αντλησιοταμίευσης δυναμικότητας 240 MW για 12 ώρες, με επενδυτικό κόστος 310 εκατ. ευρώ. Τα αντλησιοταμιευτικά έργα είναι μία σύγχρονη τεχνολογία αποθήκευσης ενέργειας, μεγάλης κλίμακας, που αντισταθμίζουν τη στοχαστικότητα των ΑΠΕ και συμβάλλουν στη σταθερότητα του δικτύου με έναν αμιγώς πράσινο τρόπο. Ένα τυπικό σύστημα αντλησιοταμίευσης περιλαμβάνει δύο ταμιευτήρες νερού - εγκατεστημένους σε διαφορετικό υψόμετρο - και υδροηλεκτρικούς στροβίλους (τουρμπίνες), οι οποίοι παράγουν ηλεκτρική ενέργεια. Η ηλεκτρική ενέργεια, κατά τις ώρες που δε χρησιμοποιείται, αξιοποιείται για να αντληθεί το νερό από τον κάτω ταμιευτήρα και να μεταφερθεί προς τον ταμιευτήρα, που βρίσκεται σε μεγαλύτερο υψόμετρο. Εκεί, αποθηκεύεται ως υδροηλεκτρικό απόθεμα. Όταν η ζήτηση ενέργειας αυξάνεται, το νερό ελευθερώνεται από τον πάνω ταμιευτήρα προς τον κάτω -και περνώντας μέσα από τις τουρμπίνες- παράγει ηλεκτρική ενέργεια. Πρακτικά, η ΔΕΗ αξιοποιεί τα ανενεργά της ορυχεία, τα οποία είναι ιδανικά για αυτή τη χρήση, δεδομένου ότι υπάρχουν επιφανειακά ορυχεία με την απαραίτητη διαφορά υψομέτρου, που μπορούν εύκολα να γεμίσουν με νερό.
  7. Τη λειτουργία των πρώτων μονάδων αποθήκευσης ενέργειας περιμένουν πως και πως οι επενδυτές φωτοβολταϊκών, προκειμένου να ανακουφιστούν από τη διάβρωση εσόδων που προκαλούν οι περικοπές και οι χαμηλές ωριαίες τιμές ηλεκτρισμού. Κάτι που, όμως, χρειάζεται χρόνο για να φτάσει στην επιθυμητή κλίμακα και να κάνει τη διαφορά. Οι πρώτες μπαταρίες εκτιμάται ότι θα αρχίσουν να μπαίνουν στο σύστημα από τον Απρίλιο, μετά την πρόσφατη τροπολογία του ΥΠΕΝ. Έτσι, από κάποιο σημείο και έπειτα η εικόνα αναμένεται να εξομαλυνθεί σε ένα βαθμό στην αγορά φωτοβολταϊκών, αλλά σε καμία περίπτωση πλήρως. Στο μεταξύ η κατάσταση είναι άκρως δυσμενής. Σύμφωνα με το σύνδεσμο αγροτικών φωτοβολταϊκών ΠΣΑΦ, τα σημειώματα παραγωγής που έλαβαν οι ιδιοκτήτες από τις αρχές για το Φεβρουάριο, κατέδειξαν μια απώλεια κοντά στο 41%. Ενδεικτικά, ένα φωτοβολταϊκό ισχύος 500 kW με παραγωγή στις 53.460 KWh, είδε να καταμετρώνται μόλις οι 31.310 KWh και πληρώθηκε αναλόγως. Η κατάσταση αποτυπώνεται και στην Ειδική Τιμή Αγοράς που εξασφαλίζει η κάθε τεχνολογία ΑΠΕ σε μηνιαία βάση από τον ΔΑΠΕΕΠ. Για το Φεβρουάριο, τα φωτοβολταϊκά έλαβαν 35 ευρώ για την κάθε μεγαβατώρα, έναντι 78 ευρώ στα αιολικά. Από την πλευρά του, ο σύνδεσμος ΠΟΣΠΗΕΦ υπολογίζει ότι οι αναγκαστικές περικοπές παραγωγής θα φτάσουν φέτος στα επίπεδα των 3,5 TWh, δηλαδή θα διπλασιαστούν σε σχέση με πέρυσι. Όπως προειδοποίησε με επιστολή του προς το ΥΠΕΝ, μια απώλεια εσόδων της τάξεως του 40% πρακτικά συνεπάγεται οικονομικό αφανισμό των μικρομεσαίων επενδυτών, καθώς δεν θα μπορούν να εξυπηρετηθούν ούτε οι δανειακές τους υποχρεώσεις, με αποτέλεσμα πολλά δάνεια να «κοκκινίσουν». Μάλιστα, αυτό το 40% υπολογίζεται με βάση ένα σενάριο λειτουργίας σταθμών αποθήκευσης ισχύος 900 MW σταδιακά από τον Ιούλιο και έπειτα. Οι «φωτοβολταϊκοί» διαμαρτύρονται επίσης για το γεγονός ότι δεν έχει τεθεί σε εφαρμογή ακόμα ο μηχανισμός αντιστάθμισης, που θα μοιράσει πιο δίκαια το κόστος των περικοπών ανάμεσα στους πράσινους παραγωγούς της κάθε κατηγορίας. Πλέον, μερίδα των μικρών επενδυτών που εκπροσωπούνται από το Σύνδεσμο Φωτοβολταϊκών Ελλάδας έχει ξεκινήσει τη διαδικασία για την κατάθεση μαζικής αγωγής κατά του Ελληνικού Δημοσίου. Η προσφυγή αφορά ιδιοκτήτες φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων έως 500 kW.
  8. Τη λειτουργία των πρώτων μονάδων αποθήκευσης ενέργειας περιμένουν πως και πως οι επενδυτές φωτοβολταϊκών, προκειμένου να ανακουφιστούν από τη διάβρωση εσόδων που προκαλούν οι περικοπές και οι χαμηλές ωριαίες τιμές ηλεκτρισμού. Κάτι που, όμως, χρειάζεται χρόνο για να φτάσει στην επιθυμητή κλίμακα και να κάνει τη διαφορά. Οι πρώτες μπαταρίες εκτιμάται ότι θα αρχίσουν να μπαίνουν στο σύστημα από τον Απρίλιο, μετά την πρόσφατη τροπολογία του ΥΠΕΝ. Έτσι, από κάποιο σημείο και έπειτα η εικόνα αναμένεται να εξομαλυνθεί σε ένα βαθμό στην αγορά φωτοβολταϊκών, αλλά σε καμία περίπτωση πλήρως. Στο μεταξύ η κατάσταση είναι άκρως δυσμενής. Σύμφωνα με το σύνδεσμο αγροτικών φωτοβολταϊκών ΠΣΑΦ, τα σημειώματα παραγωγής που έλαβαν οι ιδιοκτήτες από τις αρχές για το Φεβρουάριο, κατέδειξαν μια απώλεια κοντά στο 41%. Ενδεικτικά, ένα φωτοβολταϊκό ισχύος 500 kW με παραγωγή στις 53.460 KWh, είδε να καταμετρώνται μόλις οι 31.310 KWh και πληρώθηκε αναλόγως. Η κατάσταση αποτυπώνεται και στην Ειδική Τιμή Αγοράς που εξασφαλίζει η κάθε τεχνολογία ΑΠΕ σε μηνιαία βάση από τον ΔΑΠΕΕΠ. Για το Φεβρουάριο, τα φωτοβολταϊκά έλαβαν 35 ευρώ για την κάθε μεγαβατώρα, έναντι 78 ευρώ στα αιολικά. Από την πλευρά του, ο σύνδεσμος ΠΟΣΠΗΕΦ υπολογίζει ότι οι αναγκαστικές περικοπές παραγωγής θα φτάσουν φέτος στα επίπεδα των 3,5 TWh, δηλαδή θα διπλασιαστούν σε σχέση με πέρυσι. Όπως προειδοποίησε με επιστολή του προς το ΥΠΕΝ, μια απώλεια εσόδων της τάξεως του 40% πρακτικά συνεπάγεται οικονομικό αφανισμό των μικρομεσαίων επενδυτών, καθώς δεν θα μπορούν να εξυπηρετηθούν ούτε οι δανειακές τους υποχρεώσεις, με αποτέλεσμα πολλά δάνεια να «κοκκινίσουν». Μάλιστα, αυτό το 40% υπολογίζεται με βάση ένα σενάριο λειτουργίας σταθμών αποθήκευσης ισχύος 900 MW σταδιακά από τον Ιούλιο και έπειτα. Οι «φωτοβολταϊκοί» διαμαρτύρονται επίσης για το γεγονός ότι δεν έχει τεθεί σε εφαρμογή ακόμα ο μηχανισμός αντιστάθμισης, που θα μοιράσει πιο δίκαια το κόστος των περικοπών ανάμεσα στους πράσινους παραγωγούς της κάθε κατηγορίας. Πλέον, μερίδα των μικρών επενδυτών που εκπροσωπούνται από το Σύνδεσμο Φωτοβολταϊκών Ελλάδας έχει ξεκινήσει τη διαδικασία για την κατάθεση μαζικής αγωγής κατά του Ελληνικού Δημοσίου. Η προσφυγή αφορά ιδιοκτήτες φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων έως 500 kW. View full είδηση
  9. Αναλυτικές διευκρινίσεις προς τους ενδιαφερόμενους επενδυτές για τα κρίσιμα σημεία της διαγωνιστικής διαδικασίας, επιμέρους όρους συμμετοχής, τεχνικές προδιαγραφές και χρονικά ορόσημα. Σε μια περίοδο κατά την οποία η αγορά των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας κινείται με ταχύτατους ρυθμούς, η σαφήνεια των κανόνων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την επιτυχία κάθε διαγωνιστικής διαδικασίας. Η προκήρυξη για το «Πρόγραμμα Απόλλων» έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον από επενδυτές και τεχνικές εταιρείες, αλλά και εύλογα ερωτήματα γύρω από επιμέρους όρους συμμετοχής, τεχνικές προδιαγραφές και χρονικά ορόσημα. Σύμφωνα με τις αναλυτικές διευκρινίσεις της η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) με αναλυτικές διευκρινίσεις προς τους ενδιαφερόμενους επενδυτές επιχειρεί να αποσαφηνίσει κρίσιμα σημεία της διαδικασίας. Περιορισμός στην ισχύ όχι στην έγχυση Κεντρικό σημείο των διευκρινίσεων ήταν ότι για φωτοβολταϊκούς σταθμούς με σύστημα αποθήκευσης που θα συμμετέχουν στο πρόγραμμα, επιβάλλεται μόνιμος περιορισμός 50% στη μέγιστη ισχύ παραγωγής από 7:00 έως 19:00. Η ΡΑΑΕΥ διευκρινίζει ότι ο περιορισμός δεν αφορά την έγχυση. Επίσης, η λειτουργική ενίσχυση καταβάλλεται για την ενέργεια που εγχέεται από τη μονάδα ΑΠΕ η οποία μπορεί να παράγει πάνω από το 50% και να αποθηκεύεται στις μπαταρίες. Η ενέργεια που διοχετεύεται στο σύστημα από την αποθήκευση αποζημιώνεται βάσει των κανόνων της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Έναρξη εργασιών Ως προς την «Έναρξης Εργασιών», η ΡΑΑΕΥ ξεκαθαρίζει ότι η απαγόρευση πριν από την υποβολή αίτησης συμμετοχής δεν αφορά μόνο την εκκίνηση κατασκευαστικών εργασιών, αλλά και την ανάληψη δεσμευτικής υποχρέωσης για παραγγελία εξοπλισμού. Εάν έχει ήδη υπογραφεί σύμβαση προμήθειας βασικού εξοπλισμού πριν από την αίτηση, το έργο δεν είναι επιλέξιμο. Αντίθετα, η απλή έκδοση άδειας μικρής κλίμακας ή άλλης διοικητικής πράξης, χωρίς υλοποίηση εργασιών ή δεσμευτική παραγγελία εξοπλισμού, δεν συνιστά από μόνη της «έναρξη». Ο έλεγχος για την έναρξη των εργασιών αφορά το έργο όπως θα ενταχθεί στο Πρόγραμμα – δηλαδή για φωτοβολταϊκά με αποθήκευση εξετάζεται συνολικά ο σταθμός ΑΠΕ και το ενσωματωμένο σύστημα αποθήκευσης. Συμμετοχή και υποχρεώσεις μετά την κατακύρωση Η ΡΑΑΕΥ διευκρινίζει ότι δεν προβλέπονται επιλαχόντες ούτε στην περίπτωση άρνησης ή αποποίησης επιτυχόντα των ανταγωνιστικών διαδικασιών. Καταπίπτει ωστόσοη εγγυητική επιστολή συμμετοχής. Οι προθεσμίες για τη Δήλωση Ετοιμότητας ή την ενεργοποίηση σύνδεσης είναι δεσμευτικές και αναστέλλονται μόνο εάν υπάρξει δικαστική αναστολή άδειας. Δεν προβλέπεται γενική παράταση για άλλους λόγους. Για έργα που έχουν επιλεγεί, δεν υπάρχει ειδική πρόβλεψη ώστε να συμμετέχουν τα δύο πρώτα έτη στην αγορά με ισόχρονη παράταση της σύμβασης λειτουργικής ενίσχυσης, παρά μόνο εφόσον προβλέπεται στο ισχύον νομοθετικό πλαίσιο. Ισχύς έργου και ταύτιση στοιχείων Κρίσιμη είναι η ταύτιση της ισχύος μεταξύ Βεβαίωσης Παραγωγού και Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης (ΟΠΣ). Η Προκήρυξη ορίζει ρητά ότι η «Ισχύς Συμμετοχής» είναι η μέγιστη ισχύς που αναφέρεται στην ΟΠΣ. Αν υπάρχει απόκλιση μεταξύ Βεβαίωσης και ΟΠΣ, η αίτηση δεν θεωρείται παραδεκτή. Συνεπώς, τα δύο έγγραφα πρέπει να συμφωνούν. Επιτρέπεται, πάντως, συμμετοχή με μέρος της ισχύος, εφόσον αυτό προβλέπεται από το ισχύον νομικό πλαίσιο. Αιολικά αρνητικές τιμές και συνδεδεμένες επιχειρήσεις Για τους αιολικούς σταθμούς, δεν εφαρμόζονται οι περιορισμοί έγχυσης που ισχύουν σε άλλες κατηγορίες. Όσον αφορά τις μηδενικές ή αρνητικές τιμές στην αγορά, η λειτουργική ενίσχυση δεν καταβάλλεται για χρονικό διάστημα πέραν των δύο συνεχόμενων ωρών. Για τεχνικές λεπτομέρειες, η Αρχή παραπέμπει σε σχετικές ανακοινώσεις του ΔΑΠΕΕΠ. Σε περιπτώσεις εταιρειών με κοινά διοικητικά συμβούλια ή ίδιους πραγματικούς δικαιούχους, η ΡΑΑΕΥ δεν δίνει προκαταβολική έγκριση. Κάθε περίπτωση θα εξετάζεται εξατομικευμένα, βάσει των στοιχείων που θα υποβληθούν. Η υπεύθυνη δήλωση υποβάλλεται με ευθύνη του αιτούντος. Επίσης, η ΡΑΑΕΥ διευκρινίζει ότι δεν προσδιορίζεται ειδικός τύπος ασφαλιστικής ενημερότητας. Εάν μία εταιρεία διαθέτει περισσότερες Βεβαιώσεις Παραγωγού, απαιτείται ξεχωριστή αίτηση για κάθε έργο. View full είδηση
  10. Αναλυτικές διευκρινίσεις προς τους ενδιαφερόμενους επενδυτές για τα κρίσιμα σημεία της διαγωνιστικής διαδικασίας, επιμέρους όρους συμμετοχής, τεχνικές προδιαγραφές και χρονικά ορόσημα. Σε μια περίοδο κατά την οποία η αγορά των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας κινείται με ταχύτατους ρυθμούς, η σαφήνεια των κανόνων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την επιτυχία κάθε διαγωνιστικής διαδικασίας. Η προκήρυξη για το «Πρόγραμμα Απόλλων» έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον από επενδυτές και τεχνικές εταιρείες, αλλά και εύλογα ερωτήματα γύρω από επιμέρους όρους συμμετοχής, τεχνικές προδιαγραφές και χρονικά ορόσημα. Σύμφωνα με τις αναλυτικές διευκρινίσεις της η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) με αναλυτικές διευκρινίσεις προς τους ενδιαφερόμενους επενδυτές επιχειρεί να αποσαφηνίσει κρίσιμα σημεία της διαδικασίας. Περιορισμός στην ισχύ όχι στην έγχυση Κεντρικό σημείο των διευκρινίσεων ήταν ότι για φωτοβολταϊκούς σταθμούς με σύστημα αποθήκευσης που θα συμμετέχουν στο πρόγραμμα, επιβάλλεται μόνιμος περιορισμός 50% στη μέγιστη ισχύ παραγωγής από 7:00 έως 19:00. Η ΡΑΑΕΥ διευκρινίζει ότι ο περιορισμός δεν αφορά την έγχυση. Επίσης, η λειτουργική ενίσχυση καταβάλλεται για την ενέργεια που εγχέεται από τη μονάδα ΑΠΕ η οποία μπορεί να παράγει πάνω από το 50% και να αποθηκεύεται στις μπαταρίες. Η ενέργεια που διοχετεύεται στο σύστημα από την αποθήκευση αποζημιώνεται βάσει των κανόνων της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Έναρξη εργασιών Ως προς την «Έναρξης Εργασιών», η ΡΑΑΕΥ ξεκαθαρίζει ότι η απαγόρευση πριν από την υποβολή αίτησης συμμετοχής δεν αφορά μόνο την εκκίνηση κατασκευαστικών εργασιών, αλλά και την ανάληψη δεσμευτικής υποχρέωσης για παραγγελία εξοπλισμού. Εάν έχει ήδη υπογραφεί σύμβαση προμήθειας βασικού εξοπλισμού πριν από την αίτηση, το έργο δεν είναι επιλέξιμο. Αντίθετα, η απλή έκδοση άδειας μικρής κλίμακας ή άλλης διοικητικής πράξης, χωρίς υλοποίηση εργασιών ή δεσμευτική παραγγελία εξοπλισμού, δεν συνιστά από μόνη της «έναρξη». Ο έλεγχος για την έναρξη των εργασιών αφορά το έργο όπως θα ενταχθεί στο Πρόγραμμα – δηλαδή για φωτοβολταϊκά με αποθήκευση εξετάζεται συνολικά ο σταθμός ΑΠΕ και το ενσωματωμένο σύστημα αποθήκευσης. Συμμετοχή και υποχρεώσεις μετά την κατακύρωση Η ΡΑΑΕΥ διευκρινίζει ότι δεν προβλέπονται επιλαχόντες ούτε στην περίπτωση άρνησης ή αποποίησης επιτυχόντα των ανταγωνιστικών διαδικασιών. Καταπίπτει ωστόσοη εγγυητική επιστολή συμμετοχής. Οι προθεσμίες για τη Δήλωση Ετοιμότητας ή την ενεργοποίηση σύνδεσης είναι δεσμευτικές και αναστέλλονται μόνο εάν υπάρξει δικαστική αναστολή άδειας. Δεν προβλέπεται γενική παράταση για άλλους λόγους. Για έργα που έχουν επιλεγεί, δεν υπάρχει ειδική πρόβλεψη ώστε να συμμετέχουν τα δύο πρώτα έτη στην αγορά με ισόχρονη παράταση της σύμβασης λειτουργικής ενίσχυσης, παρά μόνο εφόσον προβλέπεται στο ισχύον νομοθετικό πλαίσιο. Ισχύς έργου και ταύτιση στοιχείων Κρίσιμη είναι η ταύτιση της ισχύος μεταξύ Βεβαίωσης Παραγωγού και Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης (ΟΠΣ). Η Προκήρυξη ορίζει ρητά ότι η «Ισχύς Συμμετοχής» είναι η μέγιστη ισχύς που αναφέρεται στην ΟΠΣ. Αν υπάρχει απόκλιση μεταξύ Βεβαίωσης και ΟΠΣ, η αίτηση δεν θεωρείται παραδεκτή. Συνεπώς, τα δύο έγγραφα πρέπει να συμφωνούν. Επιτρέπεται, πάντως, συμμετοχή με μέρος της ισχύος, εφόσον αυτό προβλέπεται από το ισχύον νομικό πλαίσιο. Αιολικά αρνητικές τιμές και συνδεδεμένες επιχειρήσεις Για τους αιολικούς σταθμούς, δεν εφαρμόζονται οι περιορισμοί έγχυσης που ισχύουν σε άλλες κατηγορίες. Όσον αφορά τις μηδενικές ή αρνητικές τιμές στην αγορά, η λειτουργική ενίσχυση δεν καταβάλλεται για χρονικό διάστημα πέραν των δύο συνεχόμενων ωρών. Για τεχνικές λεπτομέρειες, η Αρχή παραπέμπει σε σχετικές ανακοινώσεις του ΔΑΠΕΕΠ. Σε περιπτώσεις εταιρειών με κοινά διοικητικά συμβούλια ή ίδιους πραγματικούς δικαιούχους, η ΡΑΑΕΥ δεν δίνει προκαταβολική έγκριση. Κάθε περίπτωση θα εξετάζεται εξατομικευμένα, βάσει των στοιχείων που θα υποβληθούν. Η υπεύθυνη δήλωση υποβάλλεται με ευθύνη του αιτούντος. Επίσης, η ΡΑΑΕΥ διευκρινίζει ότι δεν προσδιορίζεται ειδικός τύπος ασφαλιστικής ενημερότητας. Εάν μία εταιρεία διαθέτει περισσότερες Βεβαιώσεις Παραγωγού, απαιτείται ξεχωριστή αίτηση για κάθε έργο.
  11. Σε συνέχεια της από 03/02/2026 ανακοίνωσης, ο Διαχειριστής του Δικτύου ενημερώνει τους ενδιαφερόμενους ότι η υποδοχή των αιτημάτων σύνδεσης για αγρο-φωτοβολταϊκούς σταθμούς θα ξεκινήσει την Τετάρτη 04.03.2026 και ώρα 10:00 π.μ. Η υποβολή θα γίνεται έως και τη δέκατη ημέρα εκάστου ημερολογιακού μηνός για όλους τους αγρο-φωτοβολταϊκούς σταθμούς ανεξαρτήτως ισχύος, μέσω της Ηλεκτρονικής Πλατφόρμας Υποβολής Αιτήσεων για σταθμούς ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ στην οποία απαιτείται είσοδος μέσω ΓΓΠΣ αποκλειστικά με τους κωδικούς TAXISnet του αιτούντος φορέα. Για τα αιτήματα θα κατατίθενται τα εξής: Α) Δικαιολογητικά έγγραφα Β) Εγγυητικές Επιστολές Εγγυητική επιστολή του άρθρου 6 του ν.4951/2022, το ύψος της οποίας θα υπολογίζεται σύμφωνα με την παρ. 3 και βάσει της ονομαστικής ισχύος του αιτήματος σε kW. Για τον υπολογισμό του ύψους της εγγυητικής επιστολής για αγρο-φωτοβολταϊκούς σταθμούς που συνδυάζονται με συσσωρευτές, για το Διασυνδεδεμένο Δίκτυο, και εμπίπτουν στην παρ. 11Α του άρθρου 10 του ν. 4685/2020, νοείται ως ισχύς του αιτήματος η μέγιστη ισχύς παραγωγής του σταθμού. Επίσης, εφαρμόζεται το Άρθρο 89Α του ν.4951/2022, ως ισχύει, σχετικά με τη μείωση εγγυητικών επιστολών σε κατόχους σταθμών ΑΠΕ. Εγγυητική επιστολή σύμφωνα με το σημείο ιε) της παρ. 7 του Άρθρου 96Γ του ν.4951/2022, όπως ισχύει. Τα σώματα των δύο ανωτέρω εγγυητικών επιστολών κατατίθεται στην αρμόδια μονάδα διαχείρισης του ΔΕΔΔΗΕ το αργότερο εντός πέντε (5) ημερολογιακών ημερών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης σύνδεσης. Γ) Παράρτημα Ι με τα τεχνικά στοιχεία εξοπλισμού για ΦΒ σταθμό Στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά (ΜΔΝ), η υποβολή αιτημάτων σύνδεσης που αφορά σε αγρο-φωτοβολταϊκούς σταθμούς θα γίνεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση [email protected], Τα απαραίτητα δικαιολογητικά για την υποβολή των αιτημάτων (ΜΔΝ) βρίσκονται αναρτημένα στην ιστοσελίδα του ΔΕΔΔΗΕ στις υπηρεσίες Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών
  12. Σε συνέχεια της από 03/02/2026 ανακοίνωσης, ο Διαχειριστής του Δικτύου ενημερώνει τους ενδιαφερόμενους ότι η υποδοχή των αιτημάτων σύνδεσης για αγρο-φωτοβολταϊκούς σταθμούς θα ξεκινήσει την Τετάρτη 04.03.2026 και ώρα 10:00 π.μ. Η υποβολή θα γίνεται έως και τη δέκατη ημέρα εκάστου ημερολογιακού μηνός για όλους τους αγρο-φωτοβολταϊκούς σταθμούς ανεξαρτήτως ισχύος, μέσω της Ηλεκτρονικής Πλατφόρμας Υποβολής Αιτήσεων για σταθμούς ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ στην οποία απαιτείται είσοδος μέσω ΓΓΠΣ αποκλειστικά με τους κωδικούς TAXISnet του αιτούντος φορέα. Για τα αιτήματα θα κατατίθενται τα εξής: Α) Δικαιολογητικά έγγραφα Β) Εγγυητικές Επιστολές Εγγυητική επιστολή του άρθρου 6 του ν.4951/2022, το ύψος της οποίας θα υπολογίζεται σύμφωνα με την παρ. 3 και βάσει της ονομαστικής ισχύος του αιτήματος σε kW. Για τον υπολογισμό του ύψους της εγγυητικής επιστολής για αγρο-φωτοβολταϊκούς σταθμούς που συνδυάζονται με συσσωρευτές, για το Διασυνδεδεμένο Δίκτυο, και εμπίπτουν στην παρ. 11Α του άρθρου 10 του ν. 4685/2020, νοείται ως ισχύς του αιτήματος η μέγιστη ισχύς παραγωγής του σταθμού. Επίσης, εφαρμόζεται το Άρθρο 89Α του ν.4951/2022, ως ισχύει, σχετικά με τη μείωση εγγυητικών επιστολών σε κατόχους σταθμών ΑΠΕ. Εγγυητική επιστολή σύμφωνα με το σημείο ιε) της παρ. 7 του Άρθρου 96Γ του ν.4951/2022, όπως ισχύει. Τα σώματα των δύο ανωτέρω εγγυητικών επιστολών κατατίθεται στην αρμόδια μονάδα διαχείρισης του ΔΕΔΔΗΕ το αργότερο εντός πέντε (5) ημερολογιακών ημερών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης σύνδεσης. Γ) Παράρτημα Ι με τα τεχνικά στοιχεία εξοπλισμού για ΦΒ σταθμό Στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά (ΜΔΝ), η υποβολή αιτημάτων σύνδεσης που αφορά σε αγρο-φωτοβολταϊκούς σταθμούς θα γίνεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση [email protected], Τα απαραίτητα δικαιολογητικά για την υποβολή των αιτημάτων (ΜΔΝ) βρίσκονται αναρτημένα στην ιστοσελίδα του ΔΕΔΔΗΕ στις υπηρεσίες Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών View full είδηση
  13. Ένα νέο τοπίο για τα φωτοβολταϊκά και τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας διαμορφώνει το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ που κατατέθηκε στη Βουλή και αφορά τις ρυθμίσεις για την αποθήκευση CO₂ και το υδρογόνο. Με κεντρικό άξονα τα άρθρα 55 και 56, διαμορφώνεται ένα νέο πλαίσιο όπου τα νέα φωτοβολταϊκά έργα δεν θα μπορούν πλέον να σταθούν χωρίς μπαταρία, ενώ δίνονται ουσιαστικές διευκολύνσεις σε έργα αποθήκευσης που έχουν επιλεγεί σε διαγωνισμούς αλλά έχουν «κολλήσει» σε δικαστικές εμπλοκές και θέματα σύνδεσης. Τέλος τα «σκέτα» φωτοβολταϊκά Η πιο ηχηρή αλλαγή είναι η υποχρεωτική συνύπαρξη φωτοβολταϊκού και αποθήκευσης για όλες τις νέες αιτήσεις που κατατίθενται στον ΔΕΔΔΗΕ. Κάθε νέος σταθμός ΑΠΕ στη χαμηλή και μέση τάση θα πρέπει να συνοδεύεται από σύστημα μπαταριών, διαμορφώνοντας ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης όπου η αποθήκευση παύει να είναι «option» και γίνεται προϋπόθεση σύνδεσης. Ταυτόχρονα, το νομοσχέδιο ανοίγει την πόρτα και για τα υφιστάμενα φωτοβολταϊκά πάρκα. Πλέον, δίνεται η δυνατότητα προσθήκης συστημάτων αποθήκευσης χωρίς να ισχύει το ανώτατο όριο ισχύος μπαταρίας. Αυτό επιτρέπει σε λειτουργούντες σταθμούς να «αναβαθμίσουν» το προφίλ τους, αυξάνοντας τον βαθμό αξιοποίησης της παραγωγής τους και τη συμμετοχή τους στις αγορές, με πιο ευέλικτο προγραμματισμό. Ωστόσο, οι σταθμοί που συνδυάζουν παραγωγή και αποθήκευση θα αντιμετωπίζουν συγκεκριμένους περιορισμούς έγχυσης στο δίκτυο. Το πλαίσιο ορίζει πώς και πόση ενέργεια θα μπορούν να εξάγουν, ώστε να αποφεύγονται αιχμές και προβλήματα ευστάθειας, ειδικά σε περιοχές με υψηλή διείσδυση ΑΠΕ. Σειρά προτεραιότητας και εγγυητικές Με το άρθρο 56 καθορίζεται και ο τρόπος με τον οποίο ο Διαχειριστής του Δικτύου θα εξετάζει αιτήματα. Στην ίδια διαδικασία μπαίνουν τόσο οι σταθμοί που προσθέτουν μπαταρία, όσο και οι αμιγώς σταθμοί αποθήκευσης, με στόχο να υπάρχει σαφής σειρά προτεραιότητας και να περιοριστεί το περιθώριο ερμηνείας. Ρυθμίζεται επίσης το ύψος της εγγυητικής επιστολής που πρέπει να συνοδεύει τις αιτήσεις για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης. Η στόχευση είναι να φιλτραριστούν τα μη ώριμα projects, χωρίς να μπλοκάρουν επενδύσεις με σοβαρή χρηματοοικονομική βάση. Ανάσα στα έργα αποθήκευσης με επιδότηση Σε ό,τι αφορά τα αυτόνομα έργα αποθήκευσης, το άρθρο 55 έρχεται να δώσει «χώρο» σε επενδύσεις που έχουν κερδίσει ενίσχυση σε διαγωνισμούς της ΡΑΑΕΥ, αλλά έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με δικαστικές προσφυγές ή εξωγενείς καθυστερήσεις. Μεταξύ άλλων προβλέπονται αναστολή και παράταση των προθεσμιών για έργα με δικαστικές αποφάσεις αναστολής άδειας ή έγκρισης ή δυνατότητα αλλαγής θέσης εγκατάστασης, ώστε να μειωθεί το κόστος σύνδεσης και ο χρόνος υλοποίησης, χωρίς παράταση των συνολικών προθεσμιών. Επιπλέον, η ικανοποίηση των προθεσμιών μέσω Βεβαίωσης Ολοκλήρωσης Εργασιών, για έργα που συνδέονται σε Υποσταθμούς ή ΚΥΤ που κατασκευάζονται από τρίτους αλλά και η κατάργηση της μερικής κατάπτωσης εγγυητικών επιστολών για έργα αποθήκευσης που έχουν επιλεγεί σε διαγωνισμούς έως 30 Ιουνίου 2026 και δεν τήρησαν τις προθεσμίες. Τι σημαίνουν όλα αυτά για την αγορά Για την αγορά των ΑΠΕ, το νέο πλαίσιο φέρνει αλλαγές για την επόμενη γενιά φωτοβολταϊκών, η οποία δεν θα μοιάζει με την προηγούμενη. Τα έργα θα σχεδιάζονται εξαρχής ως υβριδικά σχήματα παραγωγής–αποθήκευσης, με πιο σύνθετη τεχνική και χρηματοοικονομική δομή, αλλά και με μεγαλύτερη αξία για το σύστημα. Για τους επενδυτές, η εξίσωση παραμένει απαιτητική. Η υποχρεωτική αποθήκευση ανεβάζει μεν το αρχικό κόστος, την ίδια στιγμή όμως το νομοσχέδιο επιχειρεί να βάλει καθαρούς κανόνες, να μειώσει το ρίσκο από αβεβαιότητες και να ξεμπλοκάρει κρίσιμα έργα μπαταριών που θεωρούνται απαραίτητα για την επόμενη φάση ωρίμανσης της ελληνικής αγοράς ενέργειας. View full είδηση
  14. Ένα νέο τοπίο για τα φωτοβολταϊκά και τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας διαμορφώνει το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ που κατατέθηκε στη Βουλή και αφορά τις ρυθμίσεις για την αποθήκευση CO₂ και το υδρογόνο. Με κεντρικό άξονα τα άρθρα 55 και 56, διαμορφώνεται ένα νέο πλαίσιο όπου τα νέα φωτοβολταϊκά έργα δεν θα μπορούν πλέον να σταθούν χωρίς μπαταρία, ενώ δίνονται ουσιαστικές διευκολύνσεις σε έργα αποθήκευσης που έχουν επιλεγεί σε διαγωνισμούς αλλά έχουν «κολλήσει» σε δικαστικές εμπλοκές και θέματα σύνδεσης. Τέλος τα «σκέτα» φωτοβολταϊκά Η πιο ηχηρή αλλαγή είναι η υποχρεωτική συνύπαρξη φωτοβολταϊκού και αποθήκευσης για όλες τις νέες αιτήσεις που κατατίθενται στον ΔΕΔΔΗΕ. Κάθε νέος σταθμός ΑΠΕ στη χαμηλή και μέση τάση θα πρέπει να συνοδεύεται από σύστημα μπαταριών, διαμορφώνοντας ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης όπου η αποθήκευση παύει να είναι «option» και γίνεται προϋπόθεση σύνδεσης. Ταυτόχρονα, το νομοσχέδιο ανοίγει την πόρτα και για τα υφιστάμενα φωτοβολταϊκά πάρκα. Πλέον, δίνεται η δυνατότητα προσθήκης συστημάτων αποθήκευσης χωρίς να ισχύει το ανώτατο όριο ισχύος μπαταρίας. Αυτό επιτρέπει σε λειτουργούντες σταθμούς να «αναβαθμίσουν» το προφίλ τους, αυξάνοντας τον βαθμό αξιοποίησης της παραγωγής τους και τη συμμετοχή τους στις αγορές, με πιο ευέλικτο προγραμματισμό. Ωστόσο, οι σταθμοί που συνδυάζουν παραγωγή και αποθήκευση θα αντιμετωπίζουν συγκεκριμένους περιορισμούς έγχυσης στο δίκτυο. Το πλαίσιο ορίζει πώς και πόση ενέργεια θα μπορούν να εξάγουν, ώστε να αποφεύγονται αιχμές και προβλήματα ευστάθειας, ειδικά σε περιοχές με υψηλή διείσδυση ΑΠΕ. Σειρά προτεραιότητας και εγγυητικές Με το άρθρο 56 καθορίζεται και ο τρόπος με τον οποίο ο Διαχειριστής του Δικτύου θα εξετάζει αιτήματα. Στην ίδια διαδικασία μπαίνουν τόσο οι σταθμοί που προσθέτουν μπαταρία, όσο και οι αμιγώς σταθμοί αποθήκευσης, με στόχο να υπάρχει σαφής σειρά προτεραιότητας και να περιοριστεί το περιθώριο ερμηνείας. Ρυθμίζεται επίσης το ύψος της εγγυητικής επιστολής που πρέπει να συνοδεύει τις αιτήσεις για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης. Η στόχευση είναι να φιλτραριστούν τα μη ώριμα projects, χωρίς να μπλοκάρουν επενδύσεις με σοβαρή χρηματοοικονομική βάση. Ανάσα στα έργα αποθήκευσης με επιδότηση Σε ό,τι αφορά τα αυτόνομα έργα αποθήκευσης, το άρθρο 55 έρχεται να δώσει «χώρο» σε επενδύσεις που έχουν κερδίσει ενίσχυση σε διαγωνισμούς της ΡΑΑΕΥ, αλλά έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με δικαστικές προσφυγές ή εξωγενείς καθυστερήσεις. Μεταξύ άλλων προβλέπονται αναστολή και παράταση των προθεσμιών για έργα με δικαστικές αποφάσεις αναστολής άδειας ή έγκρισης ή δυνατότητα αλλαγής θέσης εγκατάστασης, ώστε να μειωθεί το κόστος σύνδεσης και ο χρόνος υλοποίησης, χωρίς παράταση των συνολικών προθεσμιών. Επιπλέον, η ικανοποίηση των προθεσμιών μέσω Βεβαίωσης Ολοκλήρωσης Εργασιών, για έργα που συνδέονται σε Υποσταθμούς ή ΚΥΤ που κατασκευάζονται από τρίτους αλλά και η κατάργηση της μερικής κατάπτωσης εγγυητικών επιστολών για έργα αποθήκευσης που έχουν επιλεγεί σε διαγωνισμούς έως 30 Ιουνίου 2026 και δεν τήρησαν τις προθεσμίες. Τι σημαίνουν όλα αυτά για την αγορά Για την αγορά των ΑΠΕ, το νέο πλαίσιο φέρνει αλλαγές για την επόμενη γενιά φωτοβολταϊκών, η οποία δεν θα μοιάζει με την προηγούμενη. Τα έργα θα σχεδιάζονται εξαρχής ως υβριδικά σχήματα παραγωγής–αποθήκευσης, με πιο σύνθετη τεχνική και χρηματοοικονομική δομή, αλλά και με μεγαλύτερη αξία για το σύστημα. Για τους επενδυτές, η εξίσωση παραμένει απαιτητική. Η υποχρεωτική αποθήκευση ανεβάζει μεν το αρχικό κόστος, την ίδια στιγμή όμως το νομοσχέδιο επιχειρεί να βάλει καθαρούς κανόνες, να μειώσει το ρίσκο από αβεβαιότητες και να ξεμπλοκάρει κρίσιμα έργα μπαταριών που θεωρούνται απαραίτητα για την επόμενη φάση ωρίμανσης της ελληνικής αγοράς ενέργειας.
  15. Εκδόθηκε η υπ΄ αρίθμ. ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/129739/8464/18.11.2025 Εγκύκλιος από το ΥΠΕΝ με θέμα: Διευκρινίσεις σχετικά με την περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων Φωτοβολταϊκών Σταθμών Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας (Φ.Σ.Π.Η.Ε.), Μεμονωμένων Σταθμών Ηλεκτροχημικής Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας (Σ.Η.Α.Η.Ε.) και με θέματα που αφορούν στην αξιολόγηση των φυτοτεχνικών μελετών της Υ.Α. ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/59842/4142/06-06-2024 (Β’ 3218) Η εγκύκλιος αναφέρει: Α. Σχετικά με θέματα που αφορούν στην περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων Φ.Σ.Π.Η.Ε. και Σ.Η.Α.Η.Ε., διευκρινίζονται τα εξής: Α.1. Έχουν περιέλθει εις γνώσιν της Υπηρεσίας μας περιστατικά που αφορούν σε περιπτώσεις αιτημάτων τροποποίησης των περιβαλλοντικών όρων έργων Φ.Σ.Π.Η.Ε. και μεμονωμένων Σ.Η.Α.Η.Ε., τα οποία είτε έχουν υπαχθεί σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις (Π.Π.Δ.) είτε έχουν εκδοθεί για αυτά Αποφάσεις Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (Α.Ε.Π.Ο.), και κατατάσσονται πλέον σε ανώτερη κατηγορία/υποκατηγορία, σύμφωνα με τις 5 και 6 σχετικές Υ.Α. (είτε από Β κατηγορία σε Α2 υποκατηγορία είτε από Α2 σε Α1 υποκατηγορία), για τα οποία ζητούνται από τις Περιβαλλοντικές Αρχές, κατά τη διαδικασία δημοσιοποίησης/γνωμοδοτήσεων των φακέλων τροποποίησης, εκ νέου γνωμοδοτήσεις από τις συναρμόδιες Υπηρεσίες (όπως αυτές προβλέπονται στην 4η σχετική Κ.Υ.Α.) για το σύνολο του έργου και όχι μόνο για τις προτεινόμενες τροποποιήσεις. Για τις ανωτέρω περιπτώσεις έργων διευκρινίζεται ότι πρέπει να ζητείται η γνωμοδότηση των συναρμόδιων Υπηρεσιών που η τροποποίηση τις αφορά κατά αρμοδιότητα, και μόνο επί των τροποποιήσεων αυτών και όχι επί του συνόλου του έργου. Α.2. Ειδικά για περιπτώσεις αιτημάτων περιβαλλοντικής αδειοδότησης επιμέρους έργων Φ.Σ.Π.Η.Ε. που είχαν λάβει βεβαίωση απαλλαγής (ή διαθέτουν τον αριθμό πρωτοκόλλου του σχετικού αιτήματος για έκδοση βεβαίωσης απαλλαγής σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 3 του ν. 4951/2022) ή είχαν υπαχθεί σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις πριν την υπ’ αριθ. ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/63951/4418/2024 (Β’ 3867) όπως ισχύει, αλλά εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των πρόσθετων παρατηρήσεων (κατάτμηση έργων) του Πίνακα Α της 6ης σχετικής Υ.Α. και συνεπώς το σύνολο των επιμέρους έργων (cluster) εξετάζεται πλέον ως ενιαίο έργο, δεν απαιτείται εκ νέου έλεγχος ως προς το επιτρεπτό της εγκατάστασης τους σε Αγροτική Γη Υψηλής Παραγωγικότητας κατά τη διαδικασία της περιβαλλοντικής αδειοδότησής τους. Προδήλως, δεν απαιτείται εκ νέου γνωμοδότηση αρμόδιων φορέων (ΠΕΧΩΠ, δασικές υπηρεσίες, εφορείες αρχαιοτήτων κλπ.) και για τα έργα τα οποία, λόγω της αλλαγής της κατάταξής τους, απαιτείται να αδειοδοτηθούν περιβαλλοντικά εκ νέου, χωρίς όμως να αλλάζει ουσιωδώς ο σχεδιασμός του έργου. Το επιτρεπτό της εγκατάστασης των επιμέρους έργων Φ.Σ.Π.Η.Ε σε Αγροτική Γη Υψηλής Παραγωγικότητας εξετάζεται μόνο είτε α) εάν αυξάνεται η συνολική έκταση των πολυγώνων εγκατάστασης των επιμέρους έργων για την προσθήκη επιπλέον στοιχείων του έργου (διατάξεις φωτοβολταικών πάνελ κλπ.) με ή χωρίς αύξηση της ισχύος τους είτε β) εάν αυξάνεται η ισχύς των επιμέρους έργων Φ.Σ.Π.Η.Ε και είναι μεγαλύτερη του ενός (1) MW χωρίς να αυξάνεται η έκταση. Επίσης, διευκρινίζεται ότι δεν απαιτείται εκ νέου έλεγχος ως προς το επιτρεπτό της εγκατάστασης τους σε Αγροτική Γη Υψηλής Παραγωγικότητας εάν η αύξηση της συνολικής έκτασης των πολυγώνων εγκατάστασης των επιμέρους έργων πραγματοποιείται για την κάλυψη μόνο των υποχρεώσεων φύτευσης σύμφωνα με τις απαιτήσεις της 7ης σχετικής Υ.Α. - Advertisement - Ενδιαφέρομαι για ΚουφώματαΕνδιαφέρομαι για Κουφώματα Α.3. Σε περιπτώσεις αιτημάτων τροποποίησης Α.Ε.Π.Ο. έργων Φ.Σ.Π.Η.Ε. με σκοπό την προσθήκη Σ.Η.Α.Η.Ε, τα οποία ως μεμονωμένα έργα κατατάσσονται στην κατηγορία Α της 5ης σχετικής Υ.Α., η μεταβολή θεωρείται ουσιώδης και εφαρμόζονται τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 2 β).ββ) του 1ου σχετικού Νόμου, σύμφωνα με τα οποία απαιτείται η υποβολή νέας Μ.Π.Ε. και εκκινείται η διαδικασία των άρθρων 3 ή 4, κατά περίπτωση, του 1ου σχετικού Νόμου. Στην περίπτωση αυτή, δεν ζητούνται εκ νέου γνωμοδοτήσεις από τους δημόσιους Φορείς και τις Υπηρεσίες που γνωμοδότησαν στο πλαίσιο της έκδοσης της αρχικής Α.Ε.Π.Ο., παρά μόνον εάν η τροποποίηση τις αφορά κατά αρμοδιότητα. Α.4. Όπου κατά την κειμένη νομοθεσία και τον οικείο χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό προβλέπεται ως επιτρεπτή η εγκατάσταση σταθμών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, νοείται ότι επιτρέπεται και η εγκατάσταση Σταθμών Ηλεκτροχημικής Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας (Σ.Η.Α.Η.Ε.) με σύστημα συσσωρευτών σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο άρθρο 4 παρ 4α του 3ου σχετικού νόμου. Επιπλέον διευκρινίζεται ότι η εγκατάσταση Σ.Η.Α.Η.Ε. σε Αγροτική Γη Υψηλής Παραγωγικότητας είναι επιτρεπτή δραστηριότητα χωρίς να τίθεται κάποιος περιορισμός και να υφίσταται κάποιος έλεγχος ως προς την ισχύ του Σ.Η.Α.Η.Ε, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο άρθρο 88 του 3ου σχετικού νόμου, με το οποίο τροποποιήθηκε η περ. α΄ της παρ. 6 του άρθρου 56 του 2ου σχετικού νόμου. Β. Όσον αφορά στην αξιολόγηση της φυτοτεχνικής μελέτης του άρθρου 5 της 7ης σχετικής Υ.Α., ισχύουν τα εξής: Β.1. Οι «υφιστάμενοι» φωτοβολταϊκοί σταθμοί που σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 52 του ν. 5069/2023 καταλαμβάνονται από υποχρέωση φύτευσης και η προσαρμογή τους στις απαιτήσεις της 7ης σχετικής Υ.Α. συνιστά διαφοροποίηση μικρής κλίμακας, πριν υποβάλουν τη φυτοτεχνική μελέτη στην αρμόδια περιβαλλοντική Αρχή στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης του έργου, οφείλουν να έχουν ήδη λάβει τη σύμφωνη γνώμη ή την έγκριση των συναρμόδιων Υπηρεσιών για την αξιολόγηση της φυτοτεχνικής μελέτης. Β.2. Το ίδιο ισχύει και για τους νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς, οι οποίοι πριν καταθέσουν αίτημα για περιβαλλοντική αδειοδότηση στην αρμόδια περιβαλλοντική Αρχή, στο οποίο θα περιλαμβάνεται απαραιτήτως και η φυτοτεχνική μελέτη, οφείλουν να έχουν ήδη λάβει τη σύμφωνη γνώμη ή την έγκριση των συναρμόδιων Υπηρεσιών για την αξιολόγηση της φυτοτεχνικής μελέτης. Επίσης, κατ’ αναλογία με τα παραπάνω, το ίδιο ισχύει και σε περίπτωση κατάθεσης φακέλου τροποποίησης για υφιστάμενο έργο, στο οποίο περιλαμβάνεται και φυτοτεχνική μελέτη. Β.3. Σε περίπτωση που, είτε πρόκειται για νέο, είτε για υφιστάμενο έργο, υποβληθεί στην αρμόδια περιβαλλοντική Αρχή φυτοτεχνική μελέτη, η οποία δεν έχει λάβει τη σύμφωνη γνώμη ή την έγκριση των συναρμόδιων Υπηρεσιών, τότε θα διαβιβάζεται στις συναρμόδιες Υπηρεσίες για να γνωμοδοτήσουν επ’ αυτής. Αν οι συναρμόδιες Υπηρεσίες δεν γνωμοδοτήσουν μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, τότε θα εισάγεται ως περιβαλλοντικός όρος στην εκάστοτε Α.Ε.Π.Ο. η υποχρέωση να εκπονηθεί και να εγκριθεί η φυτοτεχνική μελέτη πριν την έναρξη των εργασιών κατασκευής του έργου. Β.4. Σε περιπτώσεις έργων που εμπίπτουν στην εξαίρεση της παρ. 5 του άρθρου 8 της 7ης σχετικής Υ.Α., αρχικά λαμβάνεται η σύμφωνη γνώμη των συναρμόδιων Υπηρεσιών για τη χορήγηση της εξαίρεσης και εν συνεχεία οι αδειοδοτούσες περιβαλλοντικές Αρχές οφείλουν με την χορήγηση της εξαίρεσης να την ενσωματώνουν στην περιβαλλοντική αδειοδότηση του έργου. Β.5. Τέλος, υπενθυμίζεται ότι οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί που διαθέτουν άδεια εγκατάστασης δεν υποχρεούνται σε φύτευση, δεδομένου ότι δεν εμπίπτουν στην παρ. 3 του άρθρου 52 του ν. 5069/2023. Δείτε αναλυτικά την Εγκύκλιο ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/129739/8464/18.11.2025 εδώ: https://diavgeia.gov.gr/doc/Ψ17Π4653Π8-ΧΒΙ View full είδηση
  16. Εκδόθηκε η υπ΄ αρίθμ. ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/129739/8464/18.11.2025 Εγκύκλιος από το ΥΠΕΝ με θέμα: Διευκρινίσεις σχετικά με την περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων Φωτοβολταϊκών Σταθμών Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας (Φ.Σ.Π.Η.Ε.), Μεμονωμένων Σταθμών Ηλεκτροχημικής Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας (Σ.Η.Α.Η.Ε.) και με θέματα που αφορούν στην αξιολόγηση των φυτοτεχνικών μελετών της Υ.Α. ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/59842/4142/06-06-2024 (Β’ 3218) Η εγκύκλιος αναφέρει: Α. Σχετικά με θέματα που αφορούν στην περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων Φ.Σ.Π.Η.Ε. και Σ.Η.Α.Η.Ε., διευκρινίζονται τα εξής: Α.1. Έχουν περιέλθει εις γνώσιν της Υπηρεσίας μας περιστατικά που αφορούν σε περιπτώσεις αιτημάτων τροποποίησης των περιβαλλοντικών όρων έργων Φ.Σ.Π.Η.Ε. και μεμονωμένων Σ.Η.Α.Η.Ε., τα οποία είτε έχουν υπαχθεί σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις (Π.Π.Δ.) είτε έχουν εκδοθεί για αυτά Αποφάσεις Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (Α.Ε.Π.Ο.), και κατατάσσονται πλέον σε ανώτερη κατηγορία/υποκατηγορία, σύμφωνα με τις 5 και 6 σχετικές Υ.Α. (είτε από Β κατηγορία σε Α2 υποκατηγορία είτε από Α2 σε Α1 υποκατηγορία), για τα οποία ζητούνται από τις Περιβαλλοντικές Αρχές, κατά τη διαδικασία δημοσιοποίησης/γνωμοδοτήσεων των φακέλων τροποποίησης, εκ νέου γνωμοδοτήσεις από τις συναρμόδιες Υπηρεσίες (όπως αυτές προβλέπονται στην 4η σχετική Κ.Υ.Α.) για το σύνολο του έργου και όχι μόνο για τις προτεινόμενες τροποποιήσεις. Για τις ανωτέρω περιπτώσεις έργων διευκρινίζεται ότι πρέπει να ζητείται η γνωμοδότηση των συναρμόδιων Υπηρεσιών που η τροποποίηση τις αφορά κατά αρμοδιότητα, και μόνο επί των τροποποιήσεων αυτών και όχι επί του συνόλου του έργου. Α.2. Ειδικά για περιπτώσεις αιτημάτων περιβαλλοντικής αδειοδότησης επιμέρους έργων Φ.Σ.Π.Η.Ε. που είχαν λάβει βεβαίωση απαλλαγής (ή διαθέτουν τον αριθμό πρωτοκόλλου του σχετικού αιτήματος για έκδοση βεβαίωσης απαλλαγής σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 3 του ν. 4951/2022) ή είχαν υπαχθεί σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις πριν την υπ’ αριθ. ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/63951/4418/2024 (Β’ 3867) όπως ισχύει, αλλά εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των πρόσθετων παρατηρήσεων (κατάτμηση έργων) του Πίνακα Α της 6ης σχετικής Υ.Α. και συνεπώς το σύνολο των επιμέρους έργων (cluster) εξετάζεται πλέον ως ενιαίο έργο, δεν απαιτείται εκ νέου έλεγχος ως προς το επιτρεπτό της εγκατάστασης τους σε Αγροτική Γη Υψηλής Παραγωγικότητας κατά τη διαδικασία της περιβαλλοντικής αδειοδότησής τους. Προδήλως, δεν απαιτείται εκ νέου γνωμοδότηση αρμόδιων φορέων (ΠΕΧΩΠ, δασικές υπηρεσίες, εφορείες αρχαιοτήτων κλπ.) και για τα έργα τα οποία, λόγω της αλλαγής της κατάταξής τους, απαιτείται να αδειοδοτηθούν περιβαλλοντικά εκ νέου, χωρίς όμως να αλλάζει ουσιωδώς ο σχεδιασμός του έργου. Το επιτρεπτό της εγκατάστασης των επιμέρους έργων Φ.Σ.Π.Η.Ε σε Αγροτική Γη Υψηλής Παραγωγικότητας εξετάζεται μόνο είτε α) εάν αυξάνεται η συνολική έκταση των πολυγώνων εγκατάστασης των επιμέρους έργων για την προσθήκη επιπλέον στοιχείων του έργου (διατάξεις φωτοβολταικών πάνελ κλπ.) με ή χωρίς αύξηση της ισχύος τους είτε β) εάν αυξάνεται η ισχύς των επιμέρους έργων Φ.Σ.Π.Η.Ε και είναι μεγαλύτερη του ενός (1) MW χωρίς να αυξάνεται η έκταση. Επίσης, διευκρινίζεται ότι δεν απαιτείται εκ νέου έλεγχος ως προς το επιτρεπτό της εγκατάστασης τους σε Αγροτική Γη Υψηλής Παραγωγικότητας εάν η αύξηση της συνολικής έκτασης των πολυγώνων εγκατάστασης των επιμέρους έργων πραγματοποιείται για την κάλυψη μόνο των υποχρεώσεων φύτευσης σύμφωνα με τις απαιτήσεις της 7ης σχετικής Υ.Α. - Advertisement - Ενδιαφέρομαι για ΚουφώματαΕνδιαφέρομαι για Κουφώματα Α.3. Σε περιπτώσεις αιτημάτων τροποποίησης Α.Ε.Π.Ο. έργων Φ.Σ.Π.Η.Ε. με σκοπό την προσθήκη Σ.Η.Α.Η.Ε, τα οποία ως μεμονωμένα έργα κατατάσσονται στην κατηγορία Α της 5ης σχετικής Υ.Α., η μεταβολή θεωρείται ουσιώδης και εφαρμόζονται τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 2 β).ββ) του 1ου σχετικού Νόμου, σύμφωνα με τα οποία απαιτείται η υποβολή νέας Μ.Π.Ε. και εκκινείται η διαδικασία των άρθρων 3 ή 4, κατά περίπτωση, του 1ου σχετικού Νόμου. Στην περίπτωση αυτή, δεν ζητούνται εκ νέου γνωμοδοτήσεις από τους δημόσιους Φορείς και τις Υπηρεσίες που γνωμοδότησαν στο πλαίσιο της έκδοσης της αρχικής Α.Ε.Π.Ο., παρά μόνον εάν η τροποποίηση τις αφορά κατά αρμοδιότητα. Α.4. Όπου κατά την κειμένη νομοθεσία και τον οικείο χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό προβλέπεται ως επιτρεπτή η εγκατάσταση σταθμών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, νοείται ότι επιτρέπεται και η εγκατάσταση Σταθμών Ηλεκτροχημικής Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας (Σ.Η.Α.Η.Ε.) με σύστημα συσσωρευτών σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο άρθρο 4 παρ 4α του 3ου σχετικού νόμου. Επιπλέον διευκρινίζεται ότι η εγκατάσταση Σ.Η.Α.Η.Ε. σε Αγροτική Γη Υψηλής Παραγωγικότητας είναι επιτρεπτή δραστηριότητα χωρίς να τίθεται κάποιος περιορισμός και να υφίσταται κάποιος έλεγχος ως προς την ισχύ του Σ.Η.Α.Η.Ε, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο άρθρο 88 του 3ου σχετικού νόμου, με το οποίο τροποποιήθηκε η περ. α΄ της παρ. 6 του άρθρου 56 του 2ου σχετικού νόμου. Β. Όσον αφορά στην αξιολόγηση της φυτοτεχνικής μελέτης του άρθρου 5 της 7ης σχετικής Υ.Α., ισχύουν τα εξής: Β.1. Οι «υφιστάμενοι» φωτοβολταϊκοί σταθμοί που σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 52 του ν. 5069/2023 καταλαμβάνονται από υποχρέωση φύτευσης και η προσαρμογή τους στις απαιτήσεις της 7ης σχετικής Υ.Α. συνιστά διαφοροποίηση μικρής κλίμακας, πριν υποβάλουν τη φυτοτεχνική μελέτη στην αρμόδια περιβαλλοντική Αρχή στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης του έργου, οφείλουν να έχουν ήδη λάβει τη σύμφωνη γνώμη ή την έγκριση των συναρμόδιων Υπηρεσιών για την αξιολόγηση της φυτοτεχνικής μελέτης. Β.2. Το ίδιο ισχύει και για τους νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς, οι οποίοι πριν καταθέσουν αίτημα για περιβαλλοντική αδειοδότηση στην αρμόδια περιβαλλοντική Αρχή, στο οποίο θα περιλαμβάνεται απαραιτήτως και η φυτοτεχνική μελέτη, οφείλουν να έχουν ήδη λάβει τη σύμφωνη γνώμη ή την έγκριση των συναρμόδιων Υπηρεσιών για την αξιολόγηση της φυτοτεχνικής μελέτης. Επίσης, κατ’ αναλογία με τα παραπάνω, το ίδιο ισχύει και σε περίπτωση κατάθεσης φακέλου τροποποίησης για υφιστάμενο έργο, στο οποίο περιλαμβάνεται και φυτοτεχνική μελέτη. Β.3. Σε περίπτωση που, είτε πρόκειται για νέο, είτε για υφιστάμενο έργο, υποβληθεί στην αρμόδια περιβαλλοντική Αρχή φυτοτεχνική μελέτη, η οποία δεν έχει λάβει τη σύμφωνη γνώμη ή την έγκριση των συναρμόδιων Υπηρεσιών, τότε θα διαβιβάζεται στις συναρμόδιες Υπηρεσίες για να γνωμοδοτήσουν επ’ αυτής. Αν οι συναρμόδιες Υπηρεσίες δεν γνωμοδοτήσουν μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, τότε θα εισάγεται ως περιβαλλοντικός όρος στην εκάστοτε Α.Ε.Π.Ο. η υποχρέωση να εκπονηθεί και να εγκριθεί η φυτοτεχνική μελέτη πριν την έναρξη των εργασιών κατασκευής του έργου. Β.4. Σε περιπτώσεις έργων που εμπίπτουν στην εξαίρεση της παρ. 5 του άρθρου 8 της 7ης σχετικής Υ.Α., αρχικά λαμβάνεται η σύμφωνη γνώμη των συναρμόδιων Υπηρεσιών για τη χορήγηση της εξαίρεσης και εν συνεχεία οι αδειοδοτούσες περιβαλλοντικές Αρχές οφείλουν με την χορήγηση της εξαίρεσης να την ενσωματώνουν στην περιβαλλοντική αδειοδότηση του έργου. Β.5. Τέλος, υπενθυμίζεται ότι οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί που διαθέτουν άδεια εγκατάστασης δεν υποχρεούνται σε φύτευση, δεδομένου ότι δεν εμπίπτουν στην παρ. 3 του άρθρου 52 του ν. 5069/2023. Δείτε αναλυτικά την Εγκύκλιο ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/129739/8464/18.11.2025 εδώ: https://diavgeia.gov.gr/doc/Ψ17Π4653Π8-ΧΒΙ
  17. Τα έργα που έχουν εγκριθεί περιβαλλοντικά πήραν το «πράσινο φως» για την κατασκευή και λειτουργία τους πλέον ως ένα μεγάλο ενιαίο έργο -Πρόκειται για ένα φωτοβολταϊκό πάρκο συνολικής ισχύος 212,867 MW (από 236,731 MW αρχικώς) το οποίο αποτελείται από 9 φωτοβολταϊκούς σταθμούς Την ίδια ώρα που διάφοροι επενδυτές προσπαθούν να περάσουν κάτω από το ραντάρ του περιβαλλοντικού ελέγχου, η M Renewables του ομίλου Metlen ακολουθεί τελείως διαφορετικό δρόμο. Ειδικότερα, μόλις χθες εγκρίθηκε από την αρμόδια Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) η τροποποίηση και κωδικοποίηση των περιβαλλοντικών όρων σειράς έργων από το χαρτοφυλάκιο της Εγνατίας που είχε εξαγοραστεί παλαιότερα. Έτσι, τα έργα που έχουν εγκριθεί περιβαλλοντικά πήραν το «πράσινο φως» για την κατασκευή και λειτουργία τους πλέον ως ένα μεγάλο ενιαίο έργο. Ειδικότερα, πρόκειται για ένα φωτοβολταϊκό πάρκο συνολικής ισχύος 212,867 MW (από 236,731 MW αρχικώς) το οποίο αποτελείται από 9 φωτοβολταϊκούς σταθμούς. Πρόκειται για έργα 11,27 MW «Μπαλλαίικα 1», 17,82 MW «Μπαλλαίικα 6», 3,229 MW «Μπαλλαίικα 7», 39,958 MW «Μπαλλαίικα 8», 30,724 MW «Μπαλλαίικα 9», 24,054 MW «Μπαλλαίικα 13», 39,183 MW «Μπαλλαίικα 15», 17,654 MW «Μπαλλαίικα 29» και 28,975 MW «Μπαλλαίικα 38» τα οποία βρίσκονται στους Δήμους Χαλκηδόνος και Ωραιοκάστρου, στην περιφερειακή ενότητα Θεσσαλονίκης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και ανήκουν στην εταιρεία «ΕΓΝΑΤΙΑ ΕΚ.Α. ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε.». Στο έργο περιλαμβάνεται και ένα Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης 33/400 kV καθώς και μια εναέρια Γραμμή Μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας 400 kV. Η διασύνδεση του έργου με το Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ) θα γίνει μέσω υπόγειων γραμμών μέσης τάσης (ΜΤ) 33KV μήκους περίπου 30 χλμ,, από το Φωτοβολταϊκό Σταθμό Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας στο ΚΥΤ «Μπαλαίικα» 33/400 kV, και μέσω εναέριας Γραμμής Μεταφοράς 400kV μήκους περίπου 7.554 χλμ., από το ΚΥΤ «Μπαλαίικα» 33/400 kV στο υφιστάμενο σύστημα «ΚΥΤ Θεσσαλονίκης – ΚΥT Λαγκαδά». Υποδομές και σταθμός Για την πρόσβαση στη θέση του έργου θα χρησιμοποιηθεί το υφιστάμενο οδικό δίκτυο. Καμία νέα διάνοιξη δρόμου και άλλων έργων υποδομής δεν θα απαιτηθούν. Όσον αφορά στο οδικό δίκτυο περιμετρικά των γεωτεμαχίων τα οποία οριοθετούν την περιοχή επέμβασης, υφίστανται ήδη χωματόδρομοι, αγροτικές οδοί μεταβλητού πλάτους καθώς και ασφαλτοστρωμένο πρωτεύον επαρχιακό οδικό δίκτυο, το οποίο εν συνεχεία συνδέεται με το εθνικό οδικό δίκτυο. Η υπάρχουσα υποδομή θα εξυπηρετεί πλήρως το έργο και δεν απαιτούνται επιπλέον παρεμβάσεις, άρα δεν θα υπάρξει περιβαλλοντική επιβάρυνση. Συνοπτικά, ο φωτοβολταϊκός σταθμός θα αποτελείται από τα παρακάτω βασικά μέρη: 345.044 φωτοβολταϊκά πλαίσια. 44 αντιστροφείς στοιχειοσειράς DC/AC (String Invertes). Βάσεις στήριξης φωτοβολταϊκών πλαισίων. 44 Μετασχηματιστές ανύψωσης τάσης ΧΤ/ΜΤ. 44 Ενιαία (compact) προπαρασκευασμένα συγκροτήματα Οικίσκων – Σταθμών Παραγωγής (συγκροτήματα Πεδίων ΧΤ / Μετασχηματιστών ΜΤ / Πεδίων ΜΤ). Γειώσεις και καλώδια DC (συνεχούς ρεύματος) και AC (εναλλασσόμενου ρεύματος). 8 Τερματικοί Σταθμοί MT εντός ορίων γηπέδων του έργου. Κατασκευή έργων οδικής διασύνδεσης τα οποία περιλαμβάνουν την κατασκευή εσωτερικών διαδρόμων προσπέλασης της εγκατάστασης. Εγκατάσταση συστήματος γείωσης για όλους τους σκοπούς (λειτουργίας, προστασίας από σφάλματα και αντικεραυνικής προστασίας). Κατασκευή περίφραξης του έργου. Εκσκαφή ορυγμάτων για καλώδια και γειώσεις. Επανεπίχωση ορυγμάτων με υλικά λατομείου και προϊόντων εκσκαφής. Επίσης, τα έργα περιλαμβάνονται εγκαταστάσεις σύστηματος ασφαλείας και φύλαξης, συνοδά έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης του πάρκου κ.ά. View full είδηση
  18. Τα έργα που έχουν εγκριθεί περιβαλλοντικά πήραν το «πράσινο φως» για την κατασκευή και λειτουργία τους πλέον ως ένα μεγάλο ενιαίο έργο -Πρόκειται για ένα φωτοβολταϊκό πάρκο συνολικής ισχύος 212,867 MW (από 236,731 MW αρχικώς) το οποίο αποτελείται από 9 φωτοβολταϊκούς σταθμούς Την ίδια ώρα που διάφοροι επενδυτές προσπαθούν να περάσουν κάτω από το ραντάρ του περιβαλλοντικού ελέγχου, η M Renewables του ομίλου Metlen ακολουθεί τελείως διαφορετικό δρόμο. Ειδικότερα, μόλις χθες εγκρίθηκε από την αρμόδια Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) η τροποποίηση και κωδικοποίηση των περιβαλλοντικών όρων σειράς έργων από το χαρτοφυλάκιο της Εγνατίας που είχε εξαγοραστεί παλαιότερα. Έτσι, τα έργα που έχουν εγκριθεί περιβαλλοντικά πήραν το «πράσινο φως» για την κατασκευή και λειτουργία τους πλέον ως ένα μεγάλο ενιαίο έργο. Ειδικότερα, πρόκειται για ένα φωτοβολταϊκό πάρκο συνολικής ισχύος 212,867 MW (από 236,731 MW αρχικώς) το οποίο αποτελείται από 9 φωτοβολταϊκούς σταθμούς. Πρόκειται για έργα 11,27 MW «Μπαλλαίικα 1», 17,82 MW «Μπαλλαίικα 6», 3,229 MW «Μπαλλαίικα 7», 39,958 MW «Μπαλλαίικα 8», 30,724 MW «Μπαλλαίικα 9», 24,054 MW «Μπαλλαίικα 13», 39,183 MW «Μπαλλαίικα 15», 17,654 MW «Μπαλλαίικα 29» και 28,975 MW «Μπαλλαίικα 38» τα οποία βρίσκονται στους Δήμους Χαλκηδόνος και Ωραιοκάστρου, στην περιφερειακή ενότητα Θεσσαλονίκης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και ανήκουν στην εταιρεία «ΕΓΝΑΤΙΑ ΕΚ.Α. ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε.». Στο έργο περιλαμβάνεται και ένα Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης 33/400 kV καθώς και μια εναέρια Γραμμή Μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας 400 kV. Η διασύνδεση του έργου με το Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ) θα γίνει μέσω υπόγειων γραμμών μέσης τάσης (ΜΤ) 33KV μήκους περίπου 30 χλμ,, από το Φωτοβολταϊκό Σταθμό Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας στο ΚΥΤ «Μπαλαίικα» 33/400 kV, και μέσω εναέριας Γραμμής Μεταφοράς 400kV μήκους περίπου 7.554 χλμ., από το ΚΥΤ «Μπαλαίικα» 33/400 kV στο υφιστάμενο σύστημα «ΚΥΤ Θεσσαλονίκης – ΚΥT Λαγκαδά». Υποδομές και σταθμός Για την πρόσβαση στη θέση του έργου θα χρησιμοποιηθεί το υφιστάμενο οδικό δίκτυο. Καμία νέα διάνοιξη δρόμου και άλλων έργων υποδομής δεν θα απαιτηθούν. Όσον αφορά στο οδικό δίκτυο περιμετρικά των γεωτεμαχίων τα οποία οριοθετούν την περιοχή επέμβασης, υφίστανται ήδη χωματόδρομοι, αγροτικές οδοί μεταβλητού πλάτους καθώς και ασφαλτοστρωμένο πρωτεύον επαρχιακό οδικό δίκτυο, το οποίο εν συνεχεία συνδέεται με το εθνικό οδικό δίκτυο. Η υπάρχουσα υποδομή θα εξυπηρετεί πλήρως το έργο και δεν απαιτούνται επιπλέον παρεμβάσεις, άρα δεν θα υπάρξει περιβαλλοντική επιβάρυνση. Συνοπτικά, ο φωτοβολταϊκός σταθμός θα αποτελείται από τα παρακάτω βασικά μέρη: 345.044 φωτοβολταϊκά πλαίσια. 44 αντιστροφείς στοιχειοσειράς DC/AC (String Invertes). Βάσεις στήριξης φωτοβολταϊκών πλαισίων. 44 Μετασχηματιστές ανύψωσης τάσης ΧΤ/ΜΤ. 44 Ενιαία (compact) προπαρασκευασμένα συγκροτήματα Οικίσκων – Σταθμών Παραγωγής (συγκροτήματα Πεδίων ΧΤ / Μετασχηματιστών ΜΤ / Πεδίων ΜΤ). Γειώσεις και καλώδια DC (συνεχούς ρεύματος) και AC (εναλλασσόμενου ρεύματος). 8 Τερματικοί Σταθμοί MT εντός ορίων γηπέδων του έργου. Κατασκευή έργων οδικής διασύνδεσης τα οποία περιλαμβάνουν την κατασκευή εσωτερικών διαδρόμων προσπέλασης της εγκατάστασης. Εγκατάσταση συστήματος γείωσης για όλους τους σκοπούς (λειτουργίας, προστασίας από σφάλματα και αντικεραυνικής προστασίας). Κατασκευή περίφραξης του έργου. Εκσκαφή ορυγμάτων για καλώδια και γειώσεις. Επανεπίχωση ορυγμάτων με υλικά λατομείου και προϊόντων εκσκαφής. Επίσης, τα έργα περιλαμβάνονται εγκαταστάσεις σύστηματος ασφαλείας και φύλαξης, συνοδά έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης του πάρκου κ.ά.
  19. Τα φωτοβολταϊκά θα αποτελούν κεντρικό πυλώνα της ηλεκτροπαραγωγής στη χώρα μας τα επόμενα χρόνια. Σύμφωνα με τα στοιχεία έκθεσης που δημοσίευσε την Τρίτη ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) με τίτλο “Renewables 2025: Analysis and forecasts to 2030”, μέχρι το 2030 ευρωπαϊκές χώρες όπως η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Ελλάδα, θα αντλούν τουλάχιστον το ένα τρίτο της ηλεκτρικής τους ενέργειας από φωτοβολταϊκά. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η χώρα μας θα βρίσκεται στην ένατη θέση ως προς το μερίδιο συμμετοχής των φωτοβολταϊκών στην ηλεκτροπαραγωγή, ενώ στην τέταρτη θέση αναμένεται να βρίσκεται η Κύπρος. Το υψηλότερο μερίδιο θα υπάρχει στο Λουξεμβούργο, ενώ στη δεύτερη θέση θα βρίσκεται η Χιλή. Και στις δύο χώρες το μερίδιο της συμμετοχής των φωτοβολταϊκών στην ηλεκτροπαραγωγή θα ξεπερνάει το 40% του συνόλου. Παράλληλα, ο IEA αναφέρει πως οι βόρειες ευρωπαϊκές χώρες θα έχουν τα υψηλότερα ποσοστά αιολικής ενέργειας στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής τους. Η Λιθουανία θα γίνει παγκόσμιος ηγέτης, με την αιολική ενέργεια να αντιστοιχεί σε πάνω από 60% της παραγωγής ρεύματος το 2030. Ακολουθεί στενά η Δανία, όπου η υπεράκτια αιολική ενέργεια προβλέπεται να ξεπεράσει την παραγωγή από χερσαία αιολικά πάρκα. Η Ιρλανδία θα παράγει πάνω από το ήμισυ της ηλεκτρικής της ενέργειας από τον άνεμο, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο η αιολική ενέργεια (κυρίως από υπεράκτια έργα) θα καλύψει ποσοστό πάνω από 40% έως το 2030, ξεπερνώντας το φυσικό αέριο. Η ανάπτυξη των ΑΠΕ στην Ελλάδα μείωσε δραματικά την εξάρτηση από εισαγωγές ορυκτών καυσίμων για ηλεκτροπαραγωγή Από το 2010 οι ΑΠΕ έχουν αναπτυχθεί με ταχύτατους ρυθμούς σε διεθνές επίπεδο. Ο IEA αποτύπωσε στο σενάριο “Low-RES” πώς θα ήταν τα μείγματα ηλεκτροπαραγωγής πολλών χωρών, αν δεν υπήρχε η ραγδαία ανάπτυξη των ΑΠΕ από το 2010 και ύστερα. Τα αποτελέσματα δείχνουν πως οι χώρες που είναι σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένες από εισαγωγές ορυκτών καυσίμων για την ηλεκτροπαραγωγή τους, θα αντιμετώπιζαν προβλήματα ενεργειακής ασφάλειας και ασφάλειας τιμών. Ειδικότερα, επισημαίνεται πως ελλείψει ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών, χώρες όπως η Γερμανία, η Ιταλία, οι Κάτω Χώρες, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Δανία, η Τουρκία, η Χιλή, η Ταϊλάνδη και η Ιαπωνία θα βασίζονταν σε μεγαλύτερο βαθμό σε ηλεκτροπαραγωγή από ορυκτά καύσιμα, αυξάνοντας την ευπάθειά τους σε διακοπές τροφοδοσίας. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι περιορισμένοι εγχώριοι πόροι ορυκτών καυσίμων αποτελούν εδώ και καιρό τον βασικό παράγοντα πίσω από τα κίνητρα για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Το 2023, περίπου το ένα τέταρτο της ηλεκτροπαραγωγής της ΕΕ καλύφθηκε από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Χωρίς την ανάπτυξη αιολικών, φωτοβολταϊκών και βιοενέργειας την προηγούμενη δεκαετία, αυτό το ποσοστό θα είχε φτάσει σχεδόν το 50%. Η επίπτωση είναι πιο εντυπωσιακή για τη Δανία, τις Κάτω Χώρες, τη Γερμανία και την Ελλάδα, όπου η διαφορά θα μπορούσε να φτάσει έως και 30–50 ποσοστιαίες μονάδες. Στο σενάριο Low-RES, οι προκλήσεις ενεργειακής ασφάλειας κατά την ενεργειακή κρίση του 2022 θα ήταν σημαντικά πιο σοβαρές. Αναφορικά με την Ελλάδα συγκεκριμένα, από το 2010 έως το 2023 η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη χώρα μας μείωσε την εξάρτηση της ηλεκτροπαραγωγής από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα από ποσοστό 75% σε 40%, δηλαδή κατά 35 ποσοστιαίες μονάδες. Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 47% μείωση σε σχέση με το σενάριο χωρίς ΑΠΕ, δείχνοντας τη σημαντική συμβολή τους στην ενεργειακή ασφάλεια. Το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών στην παγκόσμια ηλεκτροπαραγωγή προβλέπεται να αυξηθεί από 32% το 2024 σε 43% έως το 2030, ενώ το μερίδιο των μεταβλητών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (VRE), δηλαδή των αιολικών και των φωτοβολταϊκών, αναμένεται σχεδόν να διπλασιαστεί, φτάνοντας στο 28%. Αν και η υδροηλεκτρική ενέργεια υπήρξε ιστορικά η κυρίαρχη τεχνολογία ανανεώσιμης ενέργειας, η ταχεία ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών και των αιολικών αλλάζει την ισορροπία. Το 2024, το μερίδιο παραγωγής από όλες τις πηγές VRE ξεπέρασε αυτό της υδροηλεκτρικής ενέργειας. Για την Ευρώπη, η οποία διαθέτει σήμερα το μεγαλύτερο μερίδιο παγκόσμιας παραγωγής από VRE, η διείσδυση αιολικής και ηλιακής ενέργειας στην ηλεκτροπαραγωγή αναμένεται να αυξηθεί από 25% το 2024 σε πάνω από 40% έως το 2030. View full είδηση
  20. Τα φωτοβολταϊκά θα αποτελούν κεντρικό πυλώνα της ηλεκτροπαραγωγής στη χώρα μας τα επόμενα χρόνια. Σύμφωνα με τα στοιχεία έκθεσης που δημοσίευσε την Τρίτη ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) με τίτλο “Renewables 2025: Analysis and forecasts to 2030”, μέχρι το 2030 ευρωπαϊκές χώρες όπως η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Ελλάδα, θα αντλούν τουλάχιστον το ένα τρίτο της ηλεκτρικής τους ενέργειας από φωτοβολταϊκά. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η χώρα μας θα βρίσκεται στην ένατη θέση ως προς το μερίδιο συμμετοχής των φωτοβολταϊκών στην ηλεκτροπαραγωγή, ενώ στην τέταρτη θέση αναμένεται να βρίσκεται η Κύπρος. Το υψηλότερο μερίδιο θα υπάρχει στο Λουξεμβούργο, ενώ στη δεύτερη θέση θα βρίσκεται η Χιλή. Και στις δύο χώρες το μερίδιο της συμμετοχής των φωτοβολταϊκών στην ηλεκτροπαραγωγή θα ξεπερνάει το 40% του συνόλου. Παράλληλα, ο IEA αναφέρει πως οι βόρειες ευρωπαϊκές χώρες θα έχουν τα υψηλότερα ποσοστά αιολικής ενέργειας στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής τους. Η Λιθουανία θα γίνει παγκόσμιος ηγέτης, με την αιολική ενέργεια να αντιστοιχεί σε πάνω από 60% της παραγωγής ρεύματος το 2030. Ακολουθεί στενά η Δανία, όπου η υπεράκτια αιολική ενέργεια προβλέπεται να ξεπεράσει την παραγωγή από χερσαία αιολικά πάρκα. Η Ιρλανδία θα παράγει πάνω από το ήμισυ της ηλεκτρικής της ενέργειας από τον άνεμο, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο η αιολική ενέργεια (κυρίως από υπεράκτια έργα) θα καλύψει ποσοστό πάνω από 40% έως το 2030, ξεπερνώντας το φυσικό αέριο. Η ανάπτυξη των ΑΠΕ στην Ελλάδα μείωσε δραματικά την εξάρτηση από εισαγωγές ορυκτών καυσίμων για ηλεκτροπαραγωγή Από το 2010 οι ΑΠΕ έχουν αναπτυχθεί με ταχύτατους ρυθμούς σε διεθνές επίπεδο. Ο IEA αποτύπωσε στο σενάριο “Low-RES” πώς θα ήταν τα μείγματα ηλεκτροπαραγωγής πολλών χωρών, αν δεν υπήρχε η ραγδαία ανάπτυξη των ΑΠΕ από το 2010 και ύστερα. Τα αποτελέσματα δείχνουν πως οι χώρες που είναι σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένες από εισαγωγές ορυκτών καυσίμων για την ηλεκτροπαραγωγή τους, θα αντιμετώπιζαν προβλήματα ενεργειακής ασφάλειας και ασφάλειας τιμών. Ειδικότερα, επισημαίνεται πως ελλείψει ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών, χώρες όπως η Γερμανία, η Ιταλία, οι Κάτω Χώρες, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Δανία, η Τουρκία, η Χιλή, η Ταϊλάνδη και η Ιαπωνία θα βασίζονταν σε μεγαλύτερο βαθμό σε ηλεκτροπαραγωγή από ορυκτά καύσιμα, αυξάνοντας την ευπάθειά τους σε διακοπές τροφοδοσίας. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι περιορισμένοι εγχώριοι πόροι ορυκτών καυσίμων αποτελούν εδώ και καιρό τον βασικό παράγοντα πίσω από τα κίνητρα για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Το 2023, περίπου το ένα τέταρτο της ηλεκτροπαραγωγής της ΕΕ καλύφθηκε από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Χωρίς την ανάπτυξη αιολικών, φωτοβολταϊκών και βιοενέργειας την προηγούμενη δεκαετία, αυτό το ποσοστό θα είχε φτάσει σχεδόν το 50%. Η επίπτωση είναι πιο εντυπωσιακή για τη Δανία, τις Κάτω Χώρες, τη Γερμανία και την Ελλάδα, όπου η διαφορά θα μπορούσε να φτάσει έως και 30–50 ποσοστιαίες μονάδες. Στο σενάριο Low-RES, οι προκλήσεις ενεργειακής ασφάλειας κατά την ενεργειακή κρίση του 2022 θα ήταν σημαντικά πιο σοβαρές. Αναφορικά με την Ελλάδα συγκεκριμένα, από το 2010 έως το 2023 η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη χώρα μας μείωσε την εξάρτηση της ηλεκτροπαραγωγής από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα από ποσοστό 75% σε 40%, δηλαδή κατά 35 ποσοστιαίες μονάδες. Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 47% μείωση σε σχέση με το σενάριο χωρίς ΑΠΕ, δείχνοντας τη σημαντική συμβολή τους στην ενεργειακή ασφάλεια. Το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών στην παγκόσμια ηλεκτροπαραγωγή προβλέπεται να αυξηθεί από 32% το 2024 σε 43% έως το 2030, ενώ το μερίδιο των μεταβλητών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (VRE), δηλαδή των αιολικών και των φωτοβολταϊκών, αναμένεται σχεδόν να διπλασιαστεί, φτάνοντας στο 28%. Αν και η υδροηλεκτρική ενέργεια υπήρξε ιστορικά η κυρίαρχη τεχνολογία ανανεώσιμης ενέργειας, η ταχεία ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών και των αιολικών αλλάζει την ισορροπία. Το 2024, το μερίδιο παραγωγής από όλες τις πηγές VRE ξεπέρασε αυτό της υδροηλεκτρικής ενέργειας. Για την Ευρώπη, η οποία διαθέτει σήμερα το μεγαλύτερο μερίδιο παγκόσμιας παραγωγής από VRE, η διείσδυση αιολικής και ηλιακής ενέργειας στην ηλεκτροπαραγωγή αναμένεται να αυξηθεί από 25% το 2024 σε πάνω από 40% έως το 2030.
  21. Στην έκδοση διευκρινιστικής εγκυκλίου σχετικά με τον «Καθορισμό του μέγιστου ορίου συνολικής ισχύος φωτοβολταϊκών σταθμών σε αγροτική γη εντός του οποίου είναι επιτρεπτή η εγκατάσταση φωτοβολταϊκού σταθμού 1 MW σε αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας σε MW ανά Περιφερειακή Ενότητα και προσδιορισμός των ενεργειών των αρμόδιων υπηρεσιών με βάση την παρ. 6 του άρθρου 56 του ν. 2637/1998 (Α’ 200) όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 24 του ν. 4643/2019 (Α΄ 193) και ισχύει» προχώρησε το ΥΠΕΝ. Οι διευκρινίσεις αφορούν την την παράγραφο 1 του άρθρου 3 της ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/74123/2971/30.07.2020 Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΦΕΚ Β’ 3149), σύμφωνα με την οποία ορίζεται ότι: «1.Για τη χορήγηση οριστικής προσφοράς σύνδεσης, από τον αρμόδιο διαχειριστή (ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. ή ΑΔΜΗΕ Α.Ε.), για φωτοβολταϊκό σταθμό που πρόκειται να εγκατασταθεί σε αγροτική γη, συνυποβάλλεται με τα υπόλοιπα απαιτούμενα δικαιολογητικά έγγραφα και στοιχεία αίτησης ή υποβάλλεται συμπληρωματικά για τις εκκρεμείς αιτήσεις, έγγραφο της αρμόδιας Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής και σχετικό πρακτικό της Περιφερειακής επιτροπής Χωροταξίας και Περιβάλλοντος από τα οποία να προκύπτει ο χαρακτηρισμός της γης (υψηλής ή μη παραγωγικότητας) ή υπεύθυνη δήλωση μηχανικού, η οποία δύναται να περιλαμβάνεται επί του τοπογραφικού διαγράμματος που συνοδεύει την αίτηση, ότι το αγροτεμάχιο βρίσκεται σε περιοχή της Αττικής ή περιοχή της Επικράτειας που έχουν καθοριστεί χρήσεις γης σε εγκεκριμένα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια (Γ.Π.Σ.) ή Σχέδια Χωρικής Οικιστικής Οργάνωσης Ανοιχτής Πόλης (Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π.) του ν. 2508/1997 (Α΄ 124), σε Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου (Ζ.Ο.Ε.) του άρθρου 29 του ν. 1337/1983 (Α΄ 33) και σε Τοπικά Χωρικά Σχέδια του ν. 4447/2016 (Α΄ 241), με αναφορά στο αν το αγροτεμάχιο βρίσκεται σε περιοχή που έχει καθοριστεί ως αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας ή όχι.» Το ΥΠΕΝ διευκρινίζει σχετικά τα εξής: Α) Για τις περιπτώσεις που ο χαρακτηρισμός της αγροτικής (γεωργικής) γης γίνεται με έγγραφο της αρμόδιας Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής ή και με σχετικό πρακτικό της Περιφερειακής επιτροπής Χωροταξίας και Περιβάλλοντος, ισχύουν τα παρακάτω: 1.Δεν απαιτείται το σχετικό πρακτικό της Περιφερειακής επιτροπής Χωροταξίας και Περιβάλλοντος εφόσον από το έγγραφο της αρμόδιας Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής προκύπτει ο χαρακτηρισμός της γης (υψηλής ή μη παραγωγικότητας) και αντιστρόφως, δεν απαιτείται το έγγραφο της αρμόδιας Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής εφόσον από το πρακτικό της Περιφερειακής επιτροπής Χωροταξίας και Περιβάλλοντος προκύπτει ο χαρακτηρισμός της γης (υψηλής ή μη παραγωγικότητας). 2.Στις εκκρεμείς αιτήσεις στις οποίες περιλαμβάνεται Απόφαση υπαγωγής σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις (ΠΠΔ) ή Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) ή Βεβαίωση Απαλλαγής από Περιβαλλοντική Αδειοδότηση (ΑΕΠΟ ή ΠΠΔ) στο προοίμιο ή το διατακτικό μέρος της οποίας αναφέρεται το έγγραφο (με αριθμό πρωτοκόλλου) της αρμόδιας Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής ή το σχετικό πρακτικό της Περιφερειακής επιτροπής Χωροταξίας και Περιβάλλοντος και πάντως ο χαρακτηρισμός της γης (υψηλής ή μη παραγωγικότητας), δεν απαιτείται να υποβληθεί συμπληρωματικά το εν λόγω έγγραφο της αρμόδιας Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής ή και το πρακτικό της Περιφερειακής επιτροπής Χωροταξίας και Περιβάλλοντος. Β) Για τις περιπτώσεις που το αγροτεμάχιο βρίσκεται σε περιοχή της Αττικής ή περιοχή της Επικράτειας που έχουν καθοριστεί χρήσεις γης από εγκεκριμένα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια (Γ.Π.Σ.) ή Σχέδια Χωρικής Οικιστικής Οργάνωσης Ανοιχτής Πόλης (Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π.) του ν. 2508/1997 (Α΄ 124), σε Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου (Ζ.Ο.Ε.) του άρθρου 29 του ν. 1337/1983 (Α΄ 33) και σε Τοπικά Χωρικά Σχέδια (T.X.Σ.)του ν. 4447/2016 (Α΄ 241), ισχύουν τα παρακάτω: 1.Δεν απαιτείται υπεύθυνη δήλωση μηχανικού, με αναφορά στο αν το αγροτεμάχιο βρίσκεται σε περιοχή που έχει καθοριστεί ως αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας ή όχι, εφόσον έχει υποβληθεί ή υποβάλλεται έγγραφο της αρμόδιας Υπηρεσίας Δόμησης που αναφέρει τις καθορισμένες χρήσεις γης. 2. Στις εκκρεμείς αιτήσεις στις οποίες περιλαμβάνεται ήδη υπεύθυνη δήλωση μηχανικού επί του τοπογραφικού διαγράμματος με αναφορά στο εγκεκριμένο Γ.Π.Σ. ή Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π. ή Ζ.Ο.Ε. ή Τ.Χ.Σ. και τις χρήσεις γης που έχουν καθοριστεί σε αυτό, δεν απαιτείται να υποβληθεί συμπληρωματικά υπεύθυνη δήλωση μηχανικού. Στο επόμενο διάστημα θα ακολουθήσει νεότερη εγκύκλιος σε συνεργασία με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με την οποία θα διευκρινίζεται σε ποιες περιπτώσεις αγροτεμάχιο που βρίσκεται σε περιοχή της Αττικής ή περιοχή της Επικράτειας όπου έχουν καθοριστεί χρήσεις γης από εγκεκριμένα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια (Γ.Π.Σ.) ή Σχέδια Χωρικής Οικιστικής Οργάνωσης Ανοιχτής Πόλης (Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π.) του ν. 2508/1997 (Α΄ 124), σε Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου (Ζ.Ο.Ε.) του άρθρου 29 του ν. 1337/1983 (Α΄ 33) και σε Τοπικά Χωρικά Σχέδια (T.X.Σ.) του ν. 4447/2016 (Α΄ 241), θα λαμβάνεται ως αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας όταν δεν γίνεται ρητή αναφορά. Μέχρι την έκδοση της νεότερης εγκυκλίου, αιτήσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της ΚΥΑ κατά τα ανωτέρω και στις οποίες περιλαμβάνονται τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά (υπεύθυνη δήλωση μηχανικού διακριτή ή επί του τοπογραφικού, έγγραφο της αρμόδιας ΥΔΟΜ), θα θεωρούνται πλήρεις. Ειδικά στις περιπτώσεις όπου βάσει του εγκεκριμένου σχεδίου δεν είναι σαφής ο καθορισμός της αγροτικής γης (ως γη υψηλής παραγωγικότητας ή μη) τότε για τις ανάγκες της ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/74123/2971/30.07.2020 Κοινής Υπουργικής Απόφασης αυτές οι περιπτώσεις θα προσμετρώνται για την κάλυψη του ορίου ισχύος της τελευταίας στήλης του Πίνακα 1 του άρθρου 2 της ανωτέρω ΚΥΑ, ανά Περιφερειακή Ενότητα, και θα χορηγούνται προσφορές σύνδεσης, εφόσον δεν προκύπτει υπέρβαση του μέγιστου ορίου αφού ακολουθηθεί η διαδικασία ελέγχου υπέρβασης του ορίου όπως περιγράφεται στην παρ. 3 του άρθρου 3 της ανωτέρω ΚΥΑ. Γ) Σταθμοί που εγκαθίστανται σε γήπεδα (οικόπεδα) σε περιοχές εντός σχεδίου πόλεως, εντός ορίων οικισμών, εντός βιομηχανικών περιοχών, κλπ, βρίσκονται εκτός πεδίου εφαρμογής της ΚΥΑ. Ομοίως βρίσκονται εκτός πεδίου εφαρμογής της ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/74123/2971/30.07.2020 Κοινής Υπουργικής Απόφασης, σταθμοί που εγκαθίστανται σε γήπεδα εντός των οποίων έχει εγκατασταθεί και λειτουργεί νομίμως παραγωγική (βιομηχανική, κλπ) δραστηριότητα και έχει εκδοθεί σχετική οικοδομική άδεια. Δ) Σταθμοί που εγκαθίστανται σε γη άλλης μορφής πλην αγροτικής (π.χ. δασική, χορτολιβαδική, κ.ά.) βρίσκονται εκτός πεδίου εφαρμογής της ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/74123/2971/30.07.2020 Κοινής Υπουργικής Απόφασης. Δείτε την διευκρινιστική εγκύκλιο του ΥΠΕΝ εδώ - https://diavgeia.gov.gr/doc/Ψ7ΙΚ4653Π8-Ψ6Φ View full είδηση
  22. Νέα διευκρινιστική εγκύκλιο υπέγραψε ο Υπουργός ΥΠΕΝ αναφορικά με φωτοβολταϊκούς σταθμούς ισχύος Διαβάστε παρακάτω το περιεχόμενο της εγκυκλίου: ΘΕΜΑ: Διευκρινιστική εγκύκλιος επί του άρθρου 160 του ν.4759/2020 (ΦΕΚ Α΄245), του άρθρου 135 του ν.4685/2020 (ΦΕΚ Α’ 92) και λοιπών θεμάτων Α’ Μέρος – Φ/Β Σταθμοί ισχύος Α.1. Νέα Αίτηση / ολοκλήρωση φακέλου αίτησης για χορήγηση οριστικής προσφοράς σύνδεσης Φωτοβολταϊκός σταθμός που θα λάβει οριστική προσφορά σύνδεσης κατόπιν αιτήσεως που θα έχει υποβληθεί στον αρμόδιο διαχειριστή από την 01.01.2021 (νέα αίτηση) και εφεξής ή κατόπιν αιτήσεως που θα έχει καταστεί πλήρης από την 01.01.2021 και εφεξής, με την επιφύλαξη των αναφερομένων κατωτέρω, μπορεί να ενταχθεί σε καθεστώς λειτουργικής ενίσχυσης και να συνάψει Σύμβαση λειτουργικής ενίσχυσης μόνο μέσω ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής προσφορών του άρθρου 7 του ν.4414/2016. Οι παραπάνω ημερομηνίες μετατίθενται κατά ένα (1) έτος σε περίπτωση αιτήσεων για φ/β σταθμούς που αναπτύσσονται στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας. Συνεπώς φωτοβολταϊκός σταθμός που αναπτύσσεται στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και ο οποίος θα λάβει οριστική προσφορά σύνδεσης μετά από αίτηση που θα υποβληθεί στον αρμόδιο διαχειριστή από την 01.01.2022 (νέα αίτηση) και εφεξής ή κατόπιν αιτήσεως που θα καταστεί πλήρης από την 01.01.2022 και εφεξής, μπορεί να ενταχθεί σε καθεστώς λειτουργικής ενίσχυσης και να συνάψει Σύμβαση λειτουργικής ενίσχυσης μόνο μέσω ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής προσφορών του άρθρου 7 του ν.4414/2016. Οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί του Ειδικού Προγράμματος Ανάπτυξης Φωτοβολταϊκών Συστημάτων σε κτιριακές εγκαταστάσεις της παρ. 3 του άρθρου 14 του ν. 3468/2006 εξαιρούνται από τα ανωτέρω. Τα ανωτέρω δεν ισχύουν επίσης για φωτοβολταϊκούς σταθμούς που αναπτύσσονται από Ε.Κοιν. στις οποίες: συμμετέχουν Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) Α’ ή Β΄ βαθμού ή έχουν περισσότερα από εξήντα (60) μέλη, εκ των οποίων τουλάχιστον τα πενήντα (50) είναι φυσικά πρόσωπα. Α.2. Πληρότητα αίτησης για χορήγηση οριστικής προσφοράς σύνδεσης Σε ότι αφορά στην περιβαλλοντική αδειοδότηση απαραίτητο δικαιολογητικό είναι η υποβολή του εγγράφου περιβαλλοντικής αδειοδότησης (βεβαίωση απαλλαγής ή απόφασης υπαγωγής σε ΠΠΔ) ή να προκύπτει ότι έχουν παρέλθει είκοσι (20) ημέρες από την υποβολή σχετικού αιτήματος απαλλαγής στην αρμόδια υπηρεσία. Σε ότι αφορά στην αγροτική γη, απαραίτητα δικαιολογητικά είναι τα προβλεπόμενα στην ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/74123/2971/30.07.2020 Κοινή Υπουργική Απόφαση (Αγροτική Γη Υψηλής Παραγωγικότητας), τα οποία έχουν εξειδικευτεί και στην υπ’αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/87950/3470/23.12.2020 διευκρινιστική εγκύκλιο. Προκειμένου μία αίτηση να χαρακτηριστεί πλήρης, θα πρέπει να έχουν υποβληθεί τα στοιχεία κυριότητας ή νόμιμης χρήσης της έκτασης όπου εγκαθίσταται ο σταθμός. Ειδικά η έγκριση επέμβασης σε δημόσιες εκτάσεις που διέπονται από τις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας δύναται να μην προσκομιστεί κατά το στάδιο της αίτησης για χορήγηση οριστικής προσφοράς αλλά κατά την υπογραφή της Σύμβασης Σύνδεσης. Α.3. Ειδικές διατάξεις για Ενεργειακές Κοινότητες (Ε.Κοιν.) Έως την 01.07.2021, και ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας έως την 01.07.2022, ισχύουν τα οριζόμενα στην παρ. 3α του άρθρου 7 του ν.4414/2016, δηλαδή ότι οι Ενεργειακές Κοινότητες (Ε.Κοιν.) απαγορεύεται να συνάπτουν Συμβάσεις λειτουργικής ενίσχυσης εκτός ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής προσφορών, για συνολική εγκατεστημένη ισχύ ή μέγιστη ισχύ παραγωγής άνω των δέκα οκτώ (18) μεγαβάτ (MW). Στην περίπτωση που μέχρι την 01.07.2021 το ανωτέρω όριο των δέκα οκτώ (18) μεγαβάτ (MW) δεν καλυφθεί από κάποια Ενεργειακή Κοινότητα, αυτή μπορεί, κατά το χρονικό διάστημα από 01.07.2021 έως και 31.12.2021, να συνάψει, μέχρι δύο (2) Συμβάσεις λειτουργικής ενίσχυσης, εκτός ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής προσφορών του άρθρου 7 του ν.4414/2016, για φωτοβολταϊκούς σταθμούς που έχουν συνολική εγκατεστημένη ισχύ μέχρι και ένα (1) μεγαβάτ (MW), χωρίς να ξεπεράσει το όριο των δέκα οκτώ (18) μεγαβάτ, και για τους οποίους έχει υποβληθεί πλήρες αίτημα στον αρμόδιο διαχειριστή πριν την 01.01.2021. Στην περίπτωση που μέχρι την 01.07.2022 το ανωτέρω όριο των δέκα οκτώ (18) μεγαβάτ (MW) δεν καλυφθεί από κάποια Ενεργειακή Κοινότητα, αυτή μπορεί, κατά το χρονικό διάστημα από 01.07.2022 έως και 31.12.2022, να συνάψει, μέχρι δύο (2) Συμβάσεις λειτουργικής ενίσχυσης, εκτός ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής προσφορών του άρθρου 7 του ν.4414/2016, για φωτοβολταϊκούς σταθμούς που αναπτύσσονται στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και έχουν συνολική εγκατεστημένη ισχύ μέχρι και ένα (1) μεγαβάτ (MW), χωρίς να ξεπεράσει το όριο των δέκα οκτώ (18) μεγαβάτ, και για τους οποίους έχει υποβληθεί πλήρες αίτημα στον αρμόδιο διαχειριστή πριν την 01.01.2022. Ειδικά Ε.Κοιν. στις οποίες: συμμετέχουν Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) Α’ ή Β΄ βαθμού ή έχουν περισσότερα από εξήντα (60) μέλη, εκ των οποίων τουλάχιστον τα πενήντα (50) είναι φυσικά πρόσωπα δεν εφαρμόζονται τα ανωτέρω και ισχύει ότι έως τις 31.12.2021 απαγορεύεται να συνάπτουν Συμβάσεις λειτουργικής ενίσχυσης εκτός ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής προσφορών, για συνολική εγκατεστημένη ισχύ ή μέγιστη ισχύ παραγωγής άνω των δέκα οκτώ (18) μεγαβάτ (MW) και έως τις 31.12.2022 για φωτοβολταϊκούς σταθμούς που αναπτύσσονται στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας απαγορεύεται να συνάπτουν Συμβάσεις λειτουργικής ενίσχυσης εκτός ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής προσφορών, για συνολική εγκατεστημένη ισχύ ή μέγιστη ισχύ παραγωγής άνω των δέκα οκτώ (18) μεγαβάτ (MW). Α.4. Ενέργειες Διαχειριστών (ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ /ΑΔΜΗΕ ΑΕ) Έως τις 28.02.2021, οι αρμόδιοι διαχειριστές υποχρεούνται να δημοσιεύσουν λίστα με τις αιτήσεις χορήγησης οριστικών προσφορών σύνδεσης για φωτοβολταϊκούς σταθμούς που έχουν υποβληθεί και ήταν πλήρεις μέχρι και την 31.12.2020. Ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας έως τις 28.02.2022, οι αρμόδιοι διαχειριστές υποχρεούνται να δημοσιεύσουν λίστα με τις αιτήσεις χορήγησης οριστικών προσφορών σύνδεσης για φωτοβολταϊκούς σταθμούς που έχουν υποβληθεί και ήταν πλήρεις μέχρι και την 31.12.2021. Α.5. Ενέργειες ΔΑΠΕΕΠ ΑΕ και ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ (ως Διαχειριστή ΜΔΝ) Η ΔΑΠΕΕΠ ΑΕ και η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ (ως Διαχειριστής ΜΔΝ), προκειμένου να συνάψουν, για φωτοβολταϊκούς σταθμούς, σύμβαση λειτουργικής ενίσχυσης εκτός ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής προσφορών, ελέγχουν: το κριτήριο της παρ. 3α του άρθρου 7 του ν.4414/2016, όπως αυτό έχει αναλυθεί στην υπ’ αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/50234/1658/03.06.2019 εγκύκλιο, τη λίστα που έχουν δημοσιεύσει οι αρμόδιοι διαχειριστές σχετικά με τις αιτήσεις χορήγησης οριστικών προσφορών σύνδεσης για φωτοβολταϊκούς σταθμούς που έχουν υποβληθεί και είναι πλήρεις πριν την 01.01.2021 και ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας πριν την 01.01.2022. Α.6. Ένταξη των φωτοβολταϊκών σταθμών σε καθεστώς λειτουργικής ενίσχυσης μόνο μέσω ανταγωνιστικών διαδικασιών Μετά την 01.01.2022 και ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας μετά την 01.01.2023, ανεξάρτητα από την ημερομηνία διαπίστωσης της πληρότητας του φακέλου χορήγησης οριστικής προσφοράς σύνδεσης και ανεξαρτήτως ισχύος, όλοι οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί (συμπεριλαμβανόμενων των σταθμών που αναπτύσσονται από Ε.Κοιν. ), εκτός αυτών του Ειδικού Προγράμματος Ανάπτυξης Φωτοβολταϊκών Συστημάτων σε κτιριακές εγκαταστάσεις της παρ. 3 του άρθρου 14 του ν. 3468/2006, δύναται να συνάπτουν Σύμβαση λειτουργικής ενίσχυσης μόνο μετά από συμμετοχή σε ανταγωνιστικές διαδικασίες υποβολής προσφορών του άρθρου 7 του ν.4414/2016. Β’ Μέρος – Ενεργειακές Κοινότητες (Ε.Κοιν.) του άρθρου 160 του ν.4759/2020 Β.1. Περιγραφή του Κριτηρίου Μέλος Ε.Κοιν., η οποία έχει ως σκοπό ή/και αντικείμενο δραστηριότητας την παραγωγή και πώληση ηλεκτρικής ενέργειας από σταθμό Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε.) ή Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού – Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (Σ.Η.Θ.Υ.Α.) ή Υβριδικό Σταθμό, που έχει ενταχθεί σε καθεστώς λειτουργικής ενίσχυσης και έχει συνάψει Σύμβαση λειτουργικής ενίσχυσης, δεν δύναται να είναι μέλος σε άλλη Ενεργειακή Κοινότητα που δραστηριοποιείται στην ίδια Περιφέρεια και έχει τον παραπάνω σκοπό ή/και αντικείμενο δραστηριότητας, με την επιφύλαξη της παρ. 4 του άρθρου 2 του ν.4513/2018. Ε.Κοιν. που έχουν συσταθεί με σκοπό ή/και αντικείμενο δραστηριότητας την παραγωγή και πώληση ηλεκτρικής ενέργειας από σταθμό Ανανεώσιμών Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε.) ή Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού – Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (Σ.Η.Θ.Υ.Α.) ή Υβριδικό Σταθμό οφείλουν αμελλητί να τροποποιήσουν τη σύνθεση των μελών τους, ώστε τα μέλη τους να μην αποτελούν μέλη και άλλης Ε.Κοιν. που δραστηριοποιείται στην ίδια Περιφέρεια με τον ίδιο σκοπό ή/και αντικείμενο δραστηριότητας, ακόμη και σε περίπτωση αντίθετης πρόβλεψης του καταστατικού τους. Β.2. Χορήγηση Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης Ο αρμόδιος Διαχειριστής, πριν τη χορήγηση οριστικής προσφοράς σύνδεσης σε σταθμό που αναπτύσσεται από Ε.Κοιν. (εκτός των σταθμών που εφαρμόζουν ενεργειακό ή εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό του άρθρου 14Α του ν. 3468/2006, όπως ισχύει, καθώς και οι σταθμοί του εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού του άρθρου 11 του ν. 4513/2018), προκειμένου να διασφαλίσει ότι η ελεγχόμενη Ε.Κοιν. δεν έχει ούτε ένα (1) μέλος που να είναι μέλος και σε άλλη Ε.Κοιν, προβαίνει στις παρακάτω ενέργειες: Ανακοινώνει στην ιστοσελίδα του και αποστέλλει μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προς όλες τις Ε.Κοιν. που εκκρεμεί η έκδοση Οριστικής Προσφοράς σύνδεσης ότι θα πρέπει εντός πέντε (5) εργασίμων ημερών να του αποσταλούν με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου κατά περίπτωση τα Α ή Β όπως αυτά αναλύονται παρακάτω. Ειδικά για την περίπτωση κοινού αιτήματος βάσει του αρ. 135 του ν. 4685/2020 ο διαχειριστής αποστέλλει μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στον εκπρόσωπο της ομάδας των παραγωγών. Κάθε εκπρόσωπος σταθμού του κοινού αιτήματος οφείλει να προσκομίσει κατά περίπτωση τα Α ή Β. όπως αυτά αναλύονται παρακάτω. Α) Σε περίπτωση πλήρωσης του κριτηρίου: Υπεύθυνη Δήλωση (Υ.Δ.) του νόμιμου εκπρόσωπου της Ε.Κοιν. ο οποίος θα πρέπει να βεβαιώνει ότι τα μέλη της Ε.Κοιν. δεν συμμετείχαν κατά το χρονικό διάστημα από την ημέρα υποβολής στον αρμόδιο διαχειριστή της αίτησης για χορήγηση οριστικής προσφοράς σύνδεσης έως και σήμερα (ημέρα υπογραφής της Υ.Δ.) σε άλλη προϋφιστάμενη Ε.Κοιν. που δραστηριοποιείται στην ίδια Περιφέρεια με σκοπό ή/και αντικείμενο δραστηριότητας την παραγωγή και πώληση ηλεκτρικής ενέργειας από σταθμό Ανανεώσιμών Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε.) ή Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού – Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (Σ.Η.Θ.Υ.Α.) ή Υβριδικό Σταθμό. Β) Σε περίπτωση μη πλήρωσης του κριτηρίου: Την ανακοίνωση της καταχώρησης στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.) της σχετικής πράξης τροποποίησης της σύνθεσης των μελών της Ε.Κοιν. προκειμένου τα μέλη της να μην αποτελούν μέλη σε προϋφιστάμενη Ε.Κοιν. (δηλαδή σε Ε.Κοιν που έχει συσταθεί προγενέστερα από την εξεταζόμενη Ε.Κοιν.) που δραστηριοποιείται στην ίδια Περιφέρεια με σκοπό ή/και αντικείμενο δραστηριότητας την παραγωγή και πώληση ηλεκτρικής ενέργειας από σταθμό Ανανεώσιμών Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε.) ή Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού – Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (Σ.Η.Θ.Υ.Α.) ή Υβριδικό Σταθμό, καθώς και τη σχετική πράξη τροποποίησης της σύνθεσης των μελών της Τα επικαιροποιημένα νομιμοποιητικά στοιχεία της Ε.Κοιν. (κωδικοποιημένο καταστατικό, Γενικό πιστοποιητικό ΓΕ.ΜΗ, πιστοποιητικό ΓΕ.ΜΗ τρέχουσας εκπροσώπησης) Σε περίπτωση αποστολής Υ.Δ. της περίπτωσης Α, το αίτημα διατηρεί την ήδη καθορισθείσα προτεραιότητα εξέτασης για την έκδοση προσφοράς σύνδεσης. Σε περίπτωση αποστολής των στοιχείων της περίπτωσης Β, ο σταθμός “χάνει” τη θέση που είχε στη σειρά προτεραιότητας και κατατάσσεται εκ νέου σε σειρά προτεραιότητας με βάση την ημερομηνία καταχώρησης στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.) της πράξης τροποποίησης της σύνθεσης των μελών της Ε.Κοιν, και ο αρμόδιος Διαχειριστής προχωρά στην εξέταση των επόμενων αιτήσεων χορήγησης οριστικών προσφορών σύνδεσης σύμφωνα με την καθορισθείσα σειρά προτεραιότητας. Σε περίπτωση μη αποστολής των στοιχείων των περιπτώσεων Α ή Β, κατά περίπτωση, το εν λόγω αίτημα δεν εξετάζεται (παύει η κατάταξη του σε σειρά προτεραιότητας) και ο αρμόδιος Διαχειριστής συνεχίζει την εξέταση και τη χορήγηση προσφορών σύνδεσης στις λοιπές αιτήσεις σύμφωνα με την ισχύουσα σειρά προτεραιότητας. Σε περίπτωση αποστολής της Υ.Δ. της περίπτωσης Α μετά την τεθείσα από τον αρμόδιο Διαχειριστή κατά τα ανωτέρω προθεσμία, το αίτημα εξετάζεται με βάση την αρχική σειρά προτεραιότητας, και η προσφορά σύνδεσης χορηγείται εφόσον αυτό είναι τεχνικά εφικτό. Σε περίπτωση αποστολής των στοιχείων της περίπτωσης Β μετά την τεθείσα από τον αρμόδιο Διαχειριστή κατά τα ανωτέρω προθεσμία ο σταθμός “χάνει” τη θέση που είχε στη σειρά προτεραιότητας και κατατάσσεται εκ νέου σε σειρά προτεραιότητας με βάση την ημερομηνία καταχώρησης στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.) της πράξης τροποποίησης της σύνθεσης των μελών της Ε.Κοιν. Στην ειδική περίπτωση που κατά την ημερομηνία αποστολής των στοιχείων η νέα θέση εξέτασης στη σειρά προτεραιότητας έχει παρέλθει (δηλαδή ο Διαχειριστής έχει χορηγήσει προσφορές σύνδεσης σε επόμενα στη σειρά προτεραιότητας αιτήματα) η προσφορά σύνδεσης χορηγείται εφόσον αυτό είναι τεχνικά εφικτό. Ειδικά για τον Διαχειριστή του Δικτύου (ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ) στις παραπάνω περιπτώσεις εκπρόθεσμης υποβολής των σχετικών στοιχείων, η κατάταξη στη σειρά προτεραιότητας θα λαμβάνει χώρα στην αμέσως επόμενη επικαιροποίηση της σειράς προτεραιότητας, ήτοι τον αμέσως επόμενο ημερολογιακό μήνα, σύμφωνα με την πρόσφατη τροποποίηση της ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/28857/1083/17.03.2020 (υπ΄αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/123370/4527 ΦΕΚ Β΄/5693/23.12.2020). Σε κάθε περίπτωση προκειμένου ο σταθμός ο οποίος έχει υποβάλει αίτηση για χορήγηση οριστικής προσφοράς σύνδεσης και δεν έχει λάβει προσφορά σύνδεσης να μπορεί να ενταχθεί σε καθεστώς λειτουργικής ενίσχυσης με σύναψη σύμβασης λειτουργικής ενίσχυσης εκτός ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής προσφορών του άρθρου 7 του ν.4414/2016, η καταχώρηση στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.) της πράξης τροποποίησης της σύνθεσης των μελών της Ε.Κοιν, προκειμένου να πληρείται το κριτήριο, πρέπει να έχει συμβεί πριν την 01.01.2021 (εκτός των περιπτώσεων Ε.Κοιν. που συμμετέχουν Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) Α’ ή Β΄ βαθμού ή έχουν περισσότερα από εξήντα (60) μέλη, εκ των οποίων τουλάχιστον τα πενήντα (50) είναι φυσικά πρόσωπα). Σε περίπτωση κοινών αιτημάτων χορήγησης οριστικών προσφορών σύνδεσης σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 135 του ν.4685/2020, όπου στο ομαδικό αίτημα περιλαμβάνονται και σταθμοί από Ε.Κοιν. που δεν πληρούν το κριτήριο της παρ.5 του άρθρου 2 του ν.4513/2018, τότε το ομαδικό αίτημα κατατάσσεται σε σειρά προτεραιότητας με βάση την ημερομηνία καταχώρησης της πράξης τροποποίησης των μελών της Ε.Κοιν. στο Γ.Ε.ΜΗ. και της τελευταίας Ε.Κοιν. της οποίας περιλαμβάνονται σταθμοί στο κοινό αίτημα, ώστε πλέον να πληρείται το κριτήριο για το σύνολο των Ε.Κοιν. που έχουν υποβάλλει αιτήσεις στο κοινό αίτημα, εκτός αν οι ενδιαφερόμενοι αποσύρουν τους σταθμούς των εν λόγω Ε.Κοιν. από το κοινό αίτημα και για τους λοιπούς εναπομείναντες σταθμούς εξακολουθεί η ισχύς να υπερβαίνει τα 8MW) Σημειώνεται ότι οι ενδιαφερόμενες Ε.Κοιν. μπορούν να υποβάλουν στον αρμόδιο Διαχειριστή τα στοιχεία των περιπτώσεων Α ή Β, κατά περίπτωση, πριν λάβουν το σχετικό μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου από τον αρμόδιο Διαχειριστή ή ακόμη και κατά την υποβολή της αίτησης για χορήγηση προσφοράς σύνδεσης. Σημειώνεται επίσης, ότι σε περίπτωση που κατά την προφανή γνώση του αρμόδιου Διαχειριστή, ή σε περίπτωση που διαπιστωθεί από δειγματοληπτικό έλεγχο κατά την εξέταση αίτησης για χορήγηση προσφοράς σύνδεσης, με βάση τα υποβληθέντα κατά το χρόνο της αίτησης στοιχεία, ότι υπάρχουν ταυτόσημα μέλη σε παραπάνω από μία (1) Ε.Κοιν. με έδρα την ίδια Περιφέρεια και για τον ίδιο σκοπό ή/και αντικείμενο δραστηριότητας, τότε δεν χορηγείται προσφορά σύνδεσης στην/στις Ε.Κοιν. που έχουν συσταθεί μεταγενέστερα. Όσον αφορά στις αιτήσεις χορήγησης προσφοράς σύνδεσης από Ε.Κοιν. που υποβάλλονται στον αρμόδιο Διαχειριστή μετά την 1.1.2021 μαζί με τα λοιπά δικαιολογητικά της αίτησης, προκειμένου η αίτηση να θεωρηθεί πλήρης, θα πρέπει να υποβάλλεται και υπεύθυνη δήλωση του νόμιμου εκπρόσωπου της Ε.Κοιν. με την οποία θα πρέπει να βεβαιώνει ότι τα μέλη της Ε.Κοιν. δεν συμμετέχουν σε άλλη προϋφιστάμενη Ε.Κοιν. που δραστηριοποιείται στην ίδια Περιφέρεια με σκοπό ή/και αντικείμενο δραστηριότητας την παραγωγή και πώληση ηλεκτρικής ενέργειας από σταθμό Ανανεώσιμών Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε.) ή Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού – Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (Σ.Η.Θ.Υ.Α.) ή Υβριδικό Σταθμό. Β.3. Σύναψη σύμβασης Λειτουργικής Ενίσχυσης. Η ΔΑΠΕΕΠ ΑΕ και η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ στο πλαίσιο σύναψης Συμβάσεων λειτουργικής ενίσχυσης, θα πραγματοποιούν έλεγχο ότι η Ε.Κοιν. η οποία αιτείται τη σύναψη Σύμβασης λειτουργικής ενίσχυσης δεν έχει μέλος το οποίο είναι μέλος Ε.Κοιν. που δραστηριοποιείται στην ίδια Περιφέρεια και έχει ίδιο σκοπό ή/και αντικείμενο δραστηριότητας και η οποία έχει συσταθεί πριν την Ε.Κοιν. που αιτείται τη σύναψη της Σύμβασης. Στο πλαίσιο αυτό η ΔΑΠΕΕΠ ΑΕ και η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ ζητούν από τον νόμιμο εκπρόσωπο της Ε.Κοιν. την προσκόμιση υπεύθυνης δήλωσης σχετικά με την πλήρωση του ως άνω όρου, ενώ δύνανται και στο πλαίσιο ελέγχου να αρνούνται τη σύναψη σύμβασης λειτουργικής ενίσχυσης, εφόσον προκύπτει ότι δεν πληρείται ο παραπάνω όρος. Γ’ Μέρος - Κοινά Αιτήματα του άρθρου 135 του ν.4685/2020 Γ.1. Ειδικότερα, σε περιπτώσεις κοινού αιτήματος για χορήγηση Προσφοράς Σύνδεσης στην ΑΔΜΗΕ Α.Ε. που αφορά σε περισσότερους σταθμούς του άρθρου 3 ή και του άρθρου 4 του ν.3468/2016, η συνολική ισχύς των οποίων ξεπερνά το όριο των 8 MW σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 135 του ν.4685/2020, εφόσον ένας ή/και περισσότεροι από τους επιμέρους σταθμούς του κοινού αιτήματος δεν πληρούν τα κριτήρια πληρότητας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο Α2 της παρούσας εγκυκλίου, δύναται ο εκπρόσωπος του κοινού αιτήματος να τους τα αποσύρει από το κοινό αίτημα προκειμένου να χορηγηθεί οριστική προσφορά σύνδεσης στους λοιπούς σταθμούς που πληρούν τα κριτήρια πληρότητας. Η προσφορά χορηγείται εφόσον η συνολική ισχύς των σταθμών που πληρούν τα κριτήρια πληρότητας υπερβαίνει τα 8 MW. Oι σταθμοί που αποσύρθηκαν από το κοινό αίτημα, μπορούν να αιτηθούν για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης άπαξ εκ νέου με νέο κοινό αίτημα σε μεταγενέστερο χρόνο, εφόσον πληρούν τα κριτήρια πληρότητας και η συνολική ισχύς τους ξεπερνά το όριο των 8MW, αλλά θα εξετάζονται με βάση την ημερομηνία υποβολής της νέας αίτησης. Σημειώνονται επίσης τα κάτωθι: Οι σταθμοί του κοινού αιτήματος που θα αποδέχονται την οριστική προσφορά διά μέσω του κοινού εκπροσώπου τους θα πρέπει να υπερβαίνουν τα οχτώ (8) MW. Σε περίπτωση μη σύναψης της σύμβασης σύνδεσης, για κάποιο σταθμό, εντός της προβλεπόμενης εκ του νόμου προθεσμίας, η εγγυητική επιστολή του εν λόγω σταθμού καταπίπτει κατά τα οριζόμενα στο υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο. Γ.2. Επίσης, σημειώνεται ότι δύναται να χορηγείται οριστική προσφορά σύνδεσης σε σταθμούς ΑΠΕ με Άδεια Παραγωγής/Βεβαίωση Παραγωγού/Βεβαίωση Ειδικών Έργων, που έχουν υποβάλλει μεταγενέστερο αίτημα από σταθμούς που έχουν υποβάλλει κοινό αίτημα, εφόσον η σύνδεση τους (των σταθμών με Άδεια Παραγωγής, Βεβαίωση Παραγωγού, Βεβαίωση Ειδικού Έργου) προβλέπεται να γίνει σε ηλεκτρικό χώρο που δεν επηρεάζει τη χορήγηση οριστικής προσφοράς (καθώς και τους όρους αυτής) σε τυχόν προγενέστερα κοινά αιτήματα. Δ΄ Μέρος – Λοιπά Θέματα Δ1. Λαμβάνοντας υπόψη τόσο τον ν.4414/2016 που θέσπισε ένα νέο πλαίσιο λειτουργικής ενίσχυσης των σταθμών ΑΠΕ και ιδίως την παράγραφο 3α του άρθρου 7 του ίδιου νόμου ως προς τον περιορισμό ανάπτυξης πολλών έργων εκτός διαγωνισμών από τον ίδιο κάτοχο, την κατάργηση της ελάχιστης απόστασης των 150μ μεταξύ γειτονικών σταθμών προκειμένου αυτοί να απαλλάσσονται από περιβαλλοντική αδειοδότηση καθώς επίσης και τον ν.4685/2020 που απλοποίησε την αδειοδοτική διαδικασία για τα αδειοδοτούμενα έργα, παρέλκει ο έλεγχος της σύνθεσης των μελών ή της μετοχικής ή εταιρικής σύνθεσης των νομικών και φυσικών προσώπων που αναπτύσσουν όμορους σταθμούς. Το ίδιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο μπορεί να αιτείται τη χορήγηση οριστικής προσφοράς σύνδεσης (για σταθμούς που απαλλάσσονται από υποχρέωση λήψης Άδειας Παραγωγής ή Βεβαίωση Παραγωγού) σε 2 όμορους φωτοβολταϊκούς σταθμούς εφόσον η αθροιστική ισχύς των σταθμών δεν υπερβαίνει το όριο ισχύος του 1MW. Σε κάθε αυτοτελές ακίνητο είναι δυνατή η εγκατάσταση ενός απαλλασσόμενου σταθμού παραγωγής (που εξαιρείται από την υποχρέωση λήψης Βεβαίωσης Παραγωγής) ανά τεχνολογία. Κατ’ εξαίρεση σε αυτοτελές ακίνητο επί του οποίου λειτουργεί απαλλασσόμενος φωτοβολταϊκός σταθμός με το παλαιό καθεστώς στήριξης βάσει εγγυημένων τιμών αποζημίωσης του ν.3468/2006, είναι δυνατή η εγκατάσταση από τον ίδιο ή από διαφορετικό φορέα ενός ακόμη απαλλασσόμενου φωτοβολταϊκού σταθμού που εντάσσεται στο νέο καθεστώς στήριξης του ν.4414/2016, υπό την προϋπόθεση ότι η αθροιστική ισχύς των δύο σταθμών δεν υπερβαίνει το όριο απαλλαγής από αδειοδότηση (πχ για φ/β σταθμούς το 1MW). Δ.2. Σχετικά με την ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/28857/1083/17.03.2020 σημειώνεται ότι στις περιπτώσεις κορεσμένων δικτύων όπου υφίσταται αδιάθετο περιθώριο συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων της παρ. 2 του άρθρου 60 του ν. 4546/2018, αιολικοί και φωτοβολταϊκοί σταθμοί που ανήκουν σε Ενεργειακές Κοινότητες, δεν κατατάσσονται στην Ομάδα Γ’ αλλά κατατάσσονται στην Ομάδα Δ’ εκτός αν πρόκειται για Ενεργειακές Κοινότητες στις οποίες συμμετέχουν Ο.Τ.Α. α’ ή β’ βαθμού ή για Ενεργειακές Κοινότητες που συμμετέχουν περισσότερα από 60 μέλη, εκ των οποίων τουλάχιστον τα 50 είναι φυσικά πρόσωπα. Δ.3. Όσον αφορά στην εφαρμογή της ΚΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/74123/2971/30.07.2020, σημειώνεται ότι σε περίπτωση που σε μία Περιφερειακή Ενότητα προκύπτει υπέρβαση του μέγιστου ορίου ισχύος της τελευταίας στήλης του Πίνακα 1 του άρθρου 2 της ανωτέρω ΚΥΑ, δύναται, παράλληλα με την πραγματοποίηση του ελέγχου υπέρβασης του ορίου όπως περιγράφεται στην παρ. 3 του άρθρου 3 της ανωτέρω ΚΥΑ, να χορηγούνται προσφορές σύνδεσης σε σταθμούς που εγκαθίστανται σε αγροτεμάχια που δεν έχουν καθοριστεί ή χαρακτηριστεί ως αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας εφόσον η σύνδεση τους προβλέπεται να γίνει σε διαφορετικό ηλεκτρικό χώρο (άλλο Υποσταθμό ΥΤ/ΜΤ), με τους σταθμούς που εγκαθίσταται σε αγροτεμάχιο που έχει χαρακτηριστεί ή καθοριστεί ως αγροτική γης υψηλής παραγωγικότητας. Δ.4. Λαμβάνοντας υπόψη και τις έκτακτες συνθήκες λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19, οι αρμόδιοι Διαχειριστές θα πρέπει να διευκολύνουν την ηλεκτρονική αποστολή εγγράφων και στοιχείων από και προς τους Παραγωγούς ΑΠΕ/ΣΗΘΥΑ. Μπορείτε να κατεβάσετε τη νέα εγκύκλιο από εδώ View full είδηση
  23. Tα πλωτά φωτοβολταϊκά σε λίμνες, μια εντελώς καινούργια αγορά για την Ελλάδα, ετοιμάζεται να «ξεκλειδώσει» η ΔΕΗ. Τα πρώτα έργα του είδους θα γίνουν σύμφωνα με τις πληροφορίες του liberal.gr στην τεχνητή λίμνη Πολυφήτου του ποταμού Αλιάκμονα στο νομό Κοζάνης, μια από τις μεγαλύτερες της χώρας με έκταση 73 τετραγωνικών χιλιομέτρων, δηλαδή χαρακτηριστικά που προσφέρονται για τo εγχείρημα. Αντίστοιχα projects εξετάζει η ΔΕΗ να αναπτύξει και σε άλλες τεχνητές λίμνες της Βορείου Ελλάδας με μεγάλα μήκη και πλάτη, όπου έχει κατασκευάσει ταμιευτήρες, όπως στους ποταμούς Αχελώο, Νέστο, Άραχθο, καθώς επίσης κοντά σε δεξαμενές άρδευσης και σε λιγνιτικές περιοχές. Την καινούργια αυτή αγορά «άνοιξε» πρόσφατα και επίσημα η ΔΕΗ Ανανεώσιμες καταθέτοντας στην ΡΑΕ ένα νέο και φιλόδοξο πακέτο αιτήσεων για φωτοβολταϊκά στην Βόρειο Ελλάδα, συνολικής ισχύος 650 μεγαβατ, εκ των οποίων τα 50 αφορούν αποκλειστικά πλωτά φωτοβολταϊκά. Είναι η πρώτη παρόμοια κίνηση στη χώρα μας, με τις πληροφορίες να αναφέρουν ότι μετά από αυτήν, η εταιρεία εξετάζει να δραστηριοποιηθεί και στα offshore αιολικά. Οι ελληνικές τεχνητές λίμνες, ειδικά κάποιες μεγάλες, όπως στο Πολύφητο όπου το μέγιστο μήκος φτάνει τα 29 χλμ και το μέγιστο πλάτο τα 4 χλμ, έχουν σημαντικά πλεονεκτήματα για να φιλοξενήσουν πλωτά φωτοβολταικά, παρόμοια με αυτά που αναπτύσσουν πάικτες του χώρου όπως η γερμανική BayWa r.e. στα αβαθή νερά της Ολλανδίας, η πορτογαλική EDP, η νορβηγική Statkraft και η γαλλική Akuo. Η τελευταία έχει κατασκευάσει ένα από τα μεγαλύτερα έργα της κατηγορίας παγκοσμίως, κοντά στην Αβινιόν. Στους λόγους που τα πλωτά φωτοβολταϊκά αποτελούν ελκυστική επιλογή είναι το γεγονός ότι δεν απαιτούν αγορά γης, όσο και επειδή η σκίαση που προκαλεί το πάνελ στην υδάτινη επιφάνεια μειώνει τον ρυθμό εξάτμισης του νερού. Επιτρέπουν την στρατηγική διαχείριση των υδάτινων πόρων αξιοποιώντας την ηλιακή παραγωγή που παράγεται κατά τη διάρκεια της ημέρας. Στις περιπτώσεις μεγάλων υδροηλεκτρικών σταθμών, όπως αυτούς που διαθέτει η ΔΕΗ, η κάλυψη του ταμιευτήρα με πλωτά φωτοβολταϊκά, για παράδειγμα σε ένα μικρό ποσοστό της τάξης του 2%-3%, μπορεί να πολλαπλάσιάσει την εγκατεστημένη του ισχύ. Οι δυσκολίες και πως θα ξεπεραστούν Μοναδικό μειονέκτημα της ανάπτυξης πλωτών φωτοβολταϊκών σε τεχνητές λίμνες όπου έχουν δημιουργηθεί υδροηλεκτρικά φράγματα, είναι ότι όταν ανεβοκατεβαίνουν οι υδατοφράκτες τους, αυξομειώνεται και η ποσότητα του νερού. Αυτή δηλαδή δεν είναι πάντα η ίδια, γεγονός που σημαίνει ότι η περίμετρος εντός της οποίας θα τοποθετηθεί το φωτοβολταϊκό αυξομειώνεται. Τεχνικά αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούν να μπουν πολλά πλωτά πάρκα σε μια τεχνητή λίμνη. Η εγκατάστασή τους πρέπει να γίνει στο κέντρο της λίμνης και μεταξύ τους να υπάρχουν ικανές αποστάσεις, ώστε να μην τα επηρεάζουν οι αυξομειώσεις της ποσότητας ροής του νερού κατά την διάρκεια της ημέρας. Αν και η συγκεκριμένη αγορά βρίσκεται ακόμη διεθνώς σε πρώιμο στάδιο, εντούτοις ο αριθμός όσων εξειδικεύονται στην χρηματοδότηση και κατασκευή τέτοιων projects αυξάνεται, ενώ το κόστος της συγκεκριμένης τεχνολογίας παρ’ ότι μεγαλύτερο συγκριτικά με εκείνο για τις επίγειες εγκαταστάσεις μειώνεται ταχύτατα. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, ένας συνδυασμός ηλιακής και υδροηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούσε να εξομαλύνει την μεταβλητότητα της ηλιακής παραγωγής, βελτιώνοντας την χρήση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων μεταφοράς, γεγονός ιδιαίτερα χρήσιμο σε χώρες με αδύναμα δίκτυα μεταφοράς, όπως η Ελλάδα. Αθροίζοντας το portfolio της σε ΑΠΕ, η ΔΕΗ Ανανεώσιμες μετρά πλέον 7 GW, εκ των οποίων τα 2,5 GW φωτοβολταικά. Η εγκατεστημένη της ισχύ έχει αγγίξει τα 200 MW, έως τα μέσα του 2021 θα έχει φτάσει τα 250 MW, ενώ σύμφωνα με πηγές της εταιρείας μέσα στο πρώτο 4μηνο του νέου έτους ξεκινά και η κατασκευή επιπλέον 250 MW. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι η ΔΕΗΑΝ διαθέτει και δρομολογεί ένα συνολικό αριθμό 500 MW έργων ΑΠΕ, με στόχο ως το τέλος της τριετίας να έχει φτάσει το 1,5 GW. Την περίοδο αυτή «τρέχει» δύο εμβληματικά projects: Την ενότητα φωτοβολταϊκών συνολικής ισχύος 230 MW στην Πτολεμαΐδα και την ενότητα των 50 MW στη Μεγαλόπολη. (του Γιώργου Φιντικάκη, Liberal.gr) View full είδηση
  24. Παρακαλώ θα ήθελα να ρωτήσω για την περίφραξη φωτοβολταικού σταθμού σε απόσταση μικρότερη τον 500 μέτρων από τη θάλασσα βάσει ποιας διάταξης επιτρέπεται δεδομένου οτι στην άδεια μικρής κλίμακας για περίφραξη χρειάζεται βεβαίωση οτι απέχει το αγροτεμάχιο πάνω από 500 μέτρα. ευχαριστω
  25. Επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά, στον τουρισμό και -για πρώτη φορά- στην οικιστική ανάπτυξη, συνολικού ύψους 761 εκατ. ευρώ εντάσσονται στις στρατηγικές επενδύσεις με απόφαση της Διϋπουργικής Επιτροπής. Δύο μεγάλες ενεργειακές επενδύσεις, μία τουριστική και η μοναδική, έως τώρα, επένδυση οικιστικής ανάπτυξης που περιλαμβάνεται στις στρατηγικές επενδύσεις και έχει προκαλέσει έντονες τοπικές αντιδράσεις, εγκρίθηκαν σήμερα από τη Διυπουργική Επιτροπή Στρατηγικών Επενδύσεων, συνολικού ύψους περίπου 761.350.000 ευρώ. Μεταξύ των τεσσάρων φακέλων που πήραν το «πράσινο φως» περιλαμβάνεται και η επένδυση των Hines και Henderson Park για την κατασκευή 400 πολυτελών κατοικιών στη Βούλα, για την οποία έχει εκφράσει έντονες ενστάσεις ο Δήμος Βούλας - Βάρης - Βουλιαγμένης. Είναι η πρώτη φορά, μάλιστα, όπου μια επένδυση οικιστικής ανάπτυξης περιλαμβάνεται σε στρατηγικές επενδύσεις για να προωθηθεί με διαδικασία γρήγορης αδειοδότησης (fast track). Συγκεκριμένα, η Διυπουργική αποφάσισε την ένταξη των εξής τεσσάρων επενδύσεων στις διαδικασίες των Στρατηγικών Επενδύσεων του ν. 4608/2019: Επενδυτικό σχέδιο «ΑΝΑΠΤΥΞΗ Φ/Π 700 MW» του επενδυτικού φορέα με την επωνυμία «ΕΝΙΠΕΑΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΕ» Ο επενδυτικός φάκελος «Ανάπτυξη Φ/Π 700 ΜW» της εταιρείας ΕΝΙΠΕΑΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. κατατέθηκε στην εταιρεία ENTERPRISE GREECE τον Δεκέμβριο 2020. Η επενδυτική πρόταση αφορά στη μελέτη και ανάπτυξη εγκατάστασης και λειτουργίας φωτοβολταϊκών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας συνολικής ισχύος 700 ΜW και συνολικής ετήσιας παραγόμενης ενέργειας 1.022.407.000 kWh στις περιοχές Σκοπιά και Καλλιθέα του Δήμου Φαρσάλων της Περιφερειακής Ενότητας Λάρισας της Περιφέρειας Θεσσαλίας. Παράλληλα το έργο θα διαθέτει σύστημα αποθήκευσης. Ο προϋπολογισμός του έργου είναι €350.000.000,00, αναμένεται να συμβάλλει στη δημιουργία 1.100 θέσεων εργασίας κατά τη διάρκεια κατασκευής του έργου και τελικά, 38 νέων ΕΜΕ(Ετήσιες Μονάδες Εργασίας). Επενδυτικό σχέδιο «ΑΝΑΠΤΥΞΗ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ 362,75 MW» του επενδυτικού φορέα με την επωνυμία «ΚΑΡΑΤΖΗΣ ΑΕ» Ο επενδυτικός φάκελος «ΑΝΑΠΤΥΞΗ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ 362,75MW» της εταιρείας ΚΑΡΑΤΖΗΣ ΑΕ κατατέθηκε στην εταιρεία ENTERPRISE GREECE τον Νοέμβριο 2020. Η προτεινόμενη επένδυση αφορά συγκεκριμένα την κατασκευή 52 Φωτοβολταϊκών Σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, συνολικής ισχύος 362,75 MW, στις Περιφερειακές Ενότητες Θεσσαλίας και Μακεδονίας, σε αγροτεμάχια συνολικής έκτασης 5.484.166,38 τ.μ. Η επένδυση θα πραγματοποιηθεί από την εταιρεία ΚΑΡΑΤΖΗΣ ΑΕ. Ενδεικτικά, ο Όμιλος ΚΑΡΑΤΖΗ δραστηριοποιείται και στον τομέα της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από το 2010 με την κατασκευή Φωτοβολταϊκών Πάρκων στην Κατερίνη, τη Λάρισα, τη Βοιωτία και το Ηράκλειο και συνεχιζόμενες επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ο συνολικός προϋπολογισμός της επένδυσης εκτιμάται ότι είναι 184,5 εκατ. €. Το προτεινόμενο έργο των 52 Φωτοβολταϊκών Σταθμών συνολικής ισχύος 362,75MW χωροθετείται στη γεωγραφική περιοχή των Π.Ε. Κιλκίς και Λάρισας. Επενδυτικό σχέδιο «VOULA PROJECT» του επενδυτικού φορέα με την επωνυμία «VHPH PROPERTIES ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ». Ένα έργο αμιγούς ανάπτυξης κατοικιών το οποίο εντάσσεται στις στρατηγικές επενδύσεις είναι ο επενδυτικός φάκελος με τίτλο "ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΟΙΚΙΣΤΙΚΗΣ – ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ «PROJECT VOULA»" της εταιρείας “VHPH PROPERTIES” (των Hines και Henderson Park), που κατατέθηκε στην ENTERPRISE GREECE στις 24 Δεκεμβρίου 2020. Η προτεινόμενη επένδυση αφορά έργο οικιστικής – τουριστικής ανάπτυξης σε οικοδομικά τετράγωνα του Δήμου Βούλας Αττικής. Το έργο προϋπολογίζεται στα €135.921.252 και αναμένεται να δημιουργηθούν κατά βιώσιμο τρόπο 50 νέες ΕΜΕ (Ετήσιες Μονάδες Εργασίας). Το προτεινόμενο έργο αφορά ανάπτυξη συνολικής έκτασης περίπου 71.000 τετρ. μέτρων. Το έργο ακολουθεί το υφιστάμενο χωροταξικό – πολεοδομικό πλαίσιο (Ρυθμιστικό Αττικής, ΓΠΣ Βούλας, κλπ) και θα αναπτυχθεί σε 3 φάσεις. Συνολικά θα περιλαμβάνει 250-350 διαμερίσματα και κατοικίες, καθώς και γυμναστήρια, πισίνες, παιδικές χαρές, ασφάλεια και υπόγειους χώρους στάθμευσης. Σύμφωνα με τον φάκελο που έχει υποβληθεί, το μοναδικό μέγεθος και η δυνατότητα οικοδόμησης επιτρέπουν ένα συνεκτικό γενικό σχέδιο οικιστικής – τουριστικής ανάπτυξης στην Αθήνα (ένας σπάνιος τύπος Ελληνικού προϊόντος το οποίο απευθύνεται στην Διεθνή αγορά ακινήτων). Επενδυτικό σχέδιο «ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΟΥΚΟΥΝΑΡΙΕΣ - ΝΗΣΟΥ ΣΚΙΑΘΟΥ, Π.Ε. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ» του επενδυτικού φορέα με την επωνυμία «ELIVI HOTELS SA» Ο επενδυτικός φάκελος «Ανάπτυξη κύριου ξενοδοχειακού καταλύματος στη νήσο Σκιάθο, συνολικής δυναμικότητας 267 δωματίων – 534 κλινών» της εταιρείας – ELIVI HOTELS S.A προβλέπει ότι η εταιρεία θα κατασκευάσει και θα εκμεταλλευτεί ένα νέο κύριο ξενοδοχειακό κατάλυμα στην περιοχή Κουκουναριών της νήσου Σκιάθου, συνολικής δυναμικότητας 267 δωματίων – 534 κλινών. Ο συνολικός προϋπολογισμός της επένδυσης εκτιμάται ότι είναι 64.480.000 ευρώ. Ειδικότερα το επιχειρηματικό σχέδιο έχει ως στόχο την κατασκευή ενός ξενοδοχειακού συγκροτήματος συνολικής έκτασης 129.584 τ.μ. Η συνολική επένδυση ανέρχεται σε ΕΥΡΩ 64 480 000, το 59.7% του συνολικού κόστους της νέας επένδυσης θα καλυφθεί από ίδια κεφάλαια, ενώ το υπόλοιπο 40.3% θα καλυφθεί από τραπεζικό δανεισμό. Για την κάλυψη των αναγκών λειτουργίας της ξενοδοχειακής μονάδας, προβλέπεται η απασχόληση 320 ατόμων εποχιακής απασχόλησης (6 μήνες / 150 ημέρες εργασίας το χρόνο) και 27 ατόμων μόνιμης απασχόλησης (12 μήνες / 300 ημέρες εργασίας). Παράλληλα, η Διυπουργική ενέκρινε την τροποποίηση προηγούμενης απόφασης ΔΕΣΕ που αφορά στην ένταξη του επενδυτικού σχεδίου «ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΕΝΟΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΥ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΨΥΧΗΣ» στο Νομό Ηρακλείου της Περιφέρειας Κρήτης, του επενδυτικού φορέα με την επωνυμία «ΒΗΤΑ ΠΡΩΤΗ ΑΕ», στις διαδικασίες των Στρατηγικών Επενδύσεων του ν. 3894/2010. View full είδηση
×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.