Επιθεωρητές περιβάλλοντος: Επιβλήθηκαν πρόστιμα για τη διάνοιξη του παράνομου δρόμου στον Γράμμο

Αυτό που είχαν καταγγείλει οι κάτοικοι και οι φορείς της περιοχής για τη διάνοιξη του δρόμου στον Γράμμο τον Οκτώβριο του 2024 από την Περιφέρεια Ηπείρου, αλλά και από τον Στρατό, επιβεβαιώθηκε και από την οριστική έκθεση των επιθεωρητών Περιβάλλοντος, στην οποία η διάνοιξη κρίνεται παράνομη, επιβάλλεται χρηματικό πρόστιμο για περιβαλλοντικές παραβάσεις, ενώ ορίζονται και διορθωτικές ενέργειες για την αποκατάσταση του φυσικού ανάγλυφου του οικότοπου.

Όπως αναφέρεται στην έκθεση, διαπιστώθηκαν δύο παραβάσεις της κείμενης περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Η πρώτη αφορά την εκτέλεση έργου εκσυγχρονισμού, επέκτασης και τροποποίησης οδοποιίας και διάνοιξης εξ ολοκλήρου εντός Προστατευόμενης Περιοχής Natura 2000, σε δασική έκταση εντός αλπικής ζώνης, χωρίς περιβαλλοντική άδεια.

Συμπερασματικά, βάσει των στοιχείων της επιθεώρησης (τα ευρήματα κατά τις αυτοψίες των επιθεωρητών της υπηρεσίας, των ελεγκτών του ΟΦΥΠΕΚΑ, ο χάρτης της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού του 1980, η ερμηνεία της δορυφορικής αποτύπωσης Google Earth, τα επιστημονικά δεδομένα της έρευνας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων για την Περιοχή Ανευ Δρόμων (ΠΑΔ) του Γράμμου, καθώς και τα υποβληθέντα στοιχεία από την Περιφέρεια Ηπείρου), προκύπτει ότι η Περιφέρεια Ηπείρου προχώρησε σε εκσυγχρονισμό, επέκταση και τροποποίηση προϋπάρχοντος μονοπατιού, μήκους 2.560 μέτρων, μεταβάλλοντας σημαντικά τα γεωμετρικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά του, και σε διάνοιξη νέας οδού τμήματος 380 μέτρων. Εξάλλου, επισημαίνεται ρητά ότι δεν προβλέπεται εκ των υστέρων περιβαλλοντική αδειοδότηση. Η παράβαση θεωρείται «μέτριας σοβαρότητας» και επιβάλλεται πρόστιμο 1.000 ευρώ.

Υποβάθμιση

Η δεύτερη παράβαση αφορά την περιβαλλοντική υποβάθμιση της προστατευόμενης περιοχής «Κορυφές όρους Γράμμος» του Ευρωπαϊκού Δικτύου Natura 2000. Η Περιφέρεια Ηπείρου εκτέλεσε έργα οδοποιίας σε μήκος 2.940 περίπου, εντός δασικής έκτασης σε αλπική ζώνη, μέσου πλάτους περί των 3,5 και σε μεμονωμένες θέσεις 4 μέτρων, χωρίς περιβαλλοντική αδειοδότηση, προκαλώντας αλλοίωση του ανάγλυφου και της αισθητικής του τοπίου, διατάραξη της ισορροπίας του οικοσυστήματος της περιοχής και εκτοπισμό της ζώνης βλάστησης επιφανείας περίπου 8.760 τετραγωνικών μέτρων του προστατευόμενου οικότοπου.

Και όλα αυτά εντός Ειδικής Ζώνης Διατήρησης και Ζώνης Ειδικής Προστασίας και εντός προστατευόμενου οικότοπου προτεραιότητας, δηλαδή εντός φυσικού περιβάλλοντος σε κίνδυνο εξαφάνισης. Πρόκειται για περιοχή η οποία προστατεύεται με διπλό καθεστώς (για τους οικότοπους και για την ορνιθοπανίδα). Αυτή η παράβαση αξιολογήθηκε ως «σημαντικής σοβαρότητας», λόγω της εκτεταμένης περιβαλλοντικής υποβάθμισης, και το πρόστιμο ανέρχεται σε 13.200 ευρώ.

Για τη δεύτερη παράβαση, η Περιφέρεια Ηπείρου υποχρεούται να καταρτίσει και να υλοποιήσει Πλάνο Διορθωτικών Ενεργειών, με προθεσμία ολοκλήρωσης εντός εξαμήνου, και οφείλει να υποβάλει δήλωση συμμόρφωσης, συνοδευόμενη από τεκμηριωτικά στοιχεία, όπως φωτογραφίες, υπηρεσιακά έγγραφα και σχετικά παραστατικά. Ωστόσο, διευκρινίζεται ότι οι ενέργειες αυτές δεν αίρουν τις διαπιστωμένες παραβάσεις, ούτε απαλλάσσουν από τυχόν ποινικές ή αστικές ευθύνες. Σημειώνεται δε πως αν στο διάστημα αυτό δεν υποβληθεί δήλωση συμμόρφωσης από την πλευρά της Περιφέρειας ή διαπιστωθεί από αυτοψία και έλεγχο ότι οι ενέργειες δεν έγιναν, θα επιβληθούν ποινικές ή αστικές κυρώσεις.

Το σύνολο του φακέλου διαβιβάζεται στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Ιωαννίνων για τη διερεύνηση τυχόν αξιόποινων πράξεων, ενώ ζητείται η συσχέτιση της υπόθεσης με προγενέστερη εισαγγελική παραγγελία, καθώς υπάρχει ήδη ανοιχτή δικογραφία στην Εισαγγελία Ιωαννίνων.

Παράλληλα, καλούνται το Δασαρχείο Κόνιτσας, η Επιθεώρηση Εφαρμογής Δασικής Πολιτικής και ο ΟΦΥΠΕΚΑ να προχωρήσουν στις κατά νόμο ενέργειες, τόσο για τις παραβάσεις όσο και για το καθεστώς χρήσης του δρόμου. Επίσης, προβλέπεται απαγόρευση χρήσης της παράνομης διάνοιξης από μηχανοκίνητα. Η «Οριστική Εκθεση Ελέγχου / Πράξη Βεβαίωσης Παράβασης των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος» μεταξύ άλλων κοινοποιείται στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας, στην Αποκεντρωμένη Ηπείρου και Δυτικής Μακεδονίας καθώς και στο Γενικό Επιτελείο Εθνικής Αμυνας.

Η τελευταία απόπειρα διάνοιξης διερευνάται από την Εισαγγελία του Στρατοδικείου Ιωαννίνων, ενώ τα στρατιωτικά μηχανήματα παραμένουν μέχρι και σήμερα στην κορυφογραμμή του Γράμμου θαμμένα μέσα στο χιόνι. Ομως, οι επιθεωρητές Περιβάλλοντος ασχολήθηκαν με τη νομιμότητα των πράξεων μόνο της Περιφέρειας Ηπείρου, όχι και του Στρατού που άνοιξε τον υπόλοιπο δρόμο, συνολικού μήκους 6 χιλιομέτρων, αφήνοντάς τον άνευ κυρώσεων στο απυρόβλητο.

Αγώνας

«Η έκθεση των επιθεωρητών του ΥΠΕΝ είναι αξιέπαινη και επιβεβαιώνει το δίκιο του αγώνα και των προσπαθειών μας μέχρι σήμερα. Θα πρέπει όμως από δω και πέρα να διασφαλιστεί ότι δεν θα συνεχιστούν οι παράνομες εργασίες με κανένα πρόσχημα και ότι θα διερευνηθούν μέχρι τέλους οι ευθύνες, ποινικές και διοικητικές», αναφέρει για τις εξελίξεις το Περιβαλλοντικό Σωματείο Γράμμου.

Αντιδρώντας στην έκθεση-καταπέλτη, ο περιφερειάρχης Ηπείρου Αλέξανδρος Καχριμάνης απείλησε με μηνύσεις εναντίον των επιθεωρητών Περιβάλλοντος, αλλά και όσων ασχολούνται με τον Γράμμο και τον δρόμο που έχει κατασκευαστεί. «Θα γίνουν και μηνύσεις στους κυρίους αυτούς γιατί αρκετά... Οι ίδιοι έχουν κάνει λάθη. Προσωπικά ως περιφερειάρχης δεν θα χαρίσω κάστανα», ανέφερε, ενώ για τις ενέργειες αποκατάστασης που ζητούνται στην έκθεση δήλωσε ότι δεν πρόκειται να κάνει τίποτα γιατί πλέον ο στρατός έχει αναλάβει τον δρόμο.