Jump to content
  • Buildinghow
    HoloBIM Structural

  • Περιβάλλον

    Περιβάλλον

    1704 ειδήσεις in this category

    1. Περιβάλλον

      Δύο νέες περιοχές εντάσσονται στα Προστατευόμενα Τοπία

      GTnews

      Δύο νέες περιοχές χαρακτηρίζονται ως προστατευόμενα τοπία. Οι περιοχές αυτές βρίσκονται στους ορεινούς όγκους των Αγράφων και του Βέρνον-Βίτσι, με την προθήκη των οποίων ο συνολικός αριθμός των Προστατευόμενων Τοπίων στη χώρα μας ανέρχεται πλέον σε δώδεκα.
      Συγκεκριμένα, ως Προστατευόμενο Τοπίο ορίζεται η περιοχή της κορυφής «Μούσκος» στον ορεινό όγκο των Αγράφων, έκτασης 10,4 τετραγωνικών χιλιομέτρων, που υπάγεται διοικητικά στο Δήμο Αγράφων της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας. Αντίστοιχα, ως Προστατευόμενο Τοπίο και Προστατευόμενος Φυσικός Σχηματισμός χαρακτηρίστηκε και η περιοχή του ορεινού όγκου Βέρνον-Βίτσι, έκτασης 545 τετραγωνικών χιλιομέτρων, στα όρια της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, εκτεινόμενη στους Δήμους Φλώρινας, Αμυνταίου και Καστοριάς.
      Ο χαρακτηρισμός «Προστατευόμενο Τοπίο» αποσκοπεί στην αποτελεσματική προστασία και διατήρηση φυσικών στοιχείων με ιδιαίτερη οικολογική, γεωμορφολογική, επιστημονική, αισθητική και πολιτισμική αξία. Παράλληλα, συμβάλλει στη διατήρηση των φυσικών διεργασιών και στην προστασία των φυσικών πόρων στις δύο περιοχές. Σε συνέχεια των αποφάσεων χαρακτηρισμού, εκδόθηκαν οι σχετικές αποφάσεις του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, οι οποίες καθορίζουν το πλαίσιο προστασίας, με τους όρους και τους περιορισμούς που θα διέπουν τη διατήρηση των φυσικών στοιχείων στις εν λόγω περιοχές.
      Ενεργειακέςμελέτες Οι δύο νέες Υπουργικές Αποφάσεις εντάσσονται στη συνολική στρατηγική της Κυβέρνησης για την προστασία του περιβάλλοντος, που περιλαμβάνει σειρά δράσεων, όπως είναι το αναγνωρισμένο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως πρότυπο βέλτιστης πρακτικής, πρόγραμμα Antinero, ο θεσμός των 13 πλέον Απάτητων Βουνών, η θέσπιση για πρώτη φορά στόχων διατήρησης για όλες τις προστατευόμενες περιοχές του Δικτύου Natura 2000, η δημιουργία των δύο νέων μεγάλων Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων (ΕΘΠ) στο Ιόνιο και το Νότιο Αιγαίο 1- Νότιες Κυκλάδες, το Προεδρικό Διάταγμα προστασίας της Γυάρου, η προστασία όλων των σημαντικών  υγρότοπων (περιοχές Ramsar και μικροί νησιωτικοί υγρότοποι) της χώρας, η κήρυξη νέων περιοχών ως προστατευόμενων τοπίων ή/και προστατευόμενων φυσικών σχηματισμών, η υιοθέτηση για πρώτη φορά 12 Εθνικών Σχεδίων Δράσης για την προστασία απειλούμενων ειδών και οικοτόπων κ.ά.  
      ΧΑΡΤΗΣ_ΑΓΡΑΦΑ
      ΧΑΡΤΗΣ_ΒΕΡΝΟΝ ΒΙΤΣΙ
      Read more...

        0

    2. Περιβάλλον

      Οι συνεχείς αλλαγές που φέρνει η αλλαγή των θερμοκρασιών- Η περίπτωση του καύσωνα

      GTnews

      H Δυτική Ευρώπη δοκιμάζεται από αλλεπάλληλα κύματα ακραίας ζέστης, που παρόμοιά τους δεν έχει βιώσει ποτέ στο παρελθόν. Ταυτόχρονα, ο Ιούνιος 2026 ήταν ο θερμότερος όλων των εποχών με μέση θερμοκρασία μεγαλύτερη της κλιματικής τιμής (1991-2020) κατά τουλάχιστον 3 0C, ενώ το καλοκαίρι βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.
      Οι πρόσφατοι καύσωνες στη Δυτική Ευρώπη εμφανίστηκαν πρόωρα και απρόσμενα, καταρρίπτοντας κάθε προηγούμενο ρεκόρ σε όλους τους δείκτες που σχετίζονται με την ένταση και τη διάρκεια των φαινομένων αυτών για την περιοχή. Επίμονοι, σφοδροί και κυρίως επαναλαμβανόμενοι, οδηγούν στην απώλεια χιλιάδων ανθρώπινων ζωών και δοκιμάζουν τα όρια οικοσυστημάτων και υποδομών. Οι καύσωνες της Δυτικής Ευρώπης σχεδόν σόκαραν την επιστημονική κοινότητα, προκαλώντας έκπληξη, αμηχανία, και φυσικά ανησυχία . Αλλά ταυτόχρονα, λειτούργησαν σαν ‘αφύπνιση’ για αυτά που δεν έχουν ακόμα προβλεφθεί, ή έχουν υποτιμηθεί, αυτά που εμφανίζονται ξαφνικά κάποια στιγμή ως ‘άγνωστοι’ που μας συστήνονται για πρώτη φορά. Όπως σε πλείστες άλλες περιπτώσεις, έτσι και στο θέμα της κλιματικής αλλαγής υπάρχουν πράγματα που είναι γνωστά και επιβεβαιωμένα και άλλα που είναι λιγότερο γνωστά ή εμπεριέχουν κάποιο βαθμό αβεβαιότητας. Υπάρχουν όμως και εκείνα που προκύπτουν αναπάντεχα, ανατρέποντας όλα τα δεδομένα και τις προβλέψεις, ξαφνιάζοντας ακόμα και την επιστημονική κοινότητα.
      Οι καύσωνες είναι από τα πιο ‘γνωστά’ και επιβεβαιωμένα ακραία καιρικά φαινόμενα που σχετίζονται με την υπερθέρμανση του πλανήτη. Οι παρατηρήσεις δείχνουν διαχρονικά αυξητικές τάσεις στη συχνότητα, ένταση και διάρκειά τους, καθώς επίσης μεταβολές στην εποχικότητα και τη γεωγραφική τους κατανομή. Παράλληλα, είναι γνωστό ότι τα κλιματικά μοντέλα προβλέπουν περαιτέρω αύξηση στους περισσότερους δείκτες των καυσώνων στο μέλλον. Παρόλα αυτά, οι προβλέψεις παρουσιάζουν ένα σημαντικό βαθμό αβεβαιότητας, που εξαρτάται από το υιοθετούμενο σενάριο, αλλά και άλλους παράγοντες, όπως είναι και η εσωτερική μεταβλητότητα του κλιματικού μας συστήματος. Όμως οι πρόσφατοι καύσωνες στη Δυτική Ευρώπη απέδειξαν ότι οι συνθήκες ακραίας ζέστης που προέβλεπαν τα κλιματικά μοντέλα για τις επόμενες δεκαετίες , και μάλιστα υιοθετώντας το δυσμενέστερο σενάριο, εμφανίζονται νωρίτερα, αιφνιδιαστικά, με πρωτοφανή ένταση, και σε γεωγραφικές περιοχές που δεν εμφανίζονταν μέχρι τώρα.
      H Ευρώπη έχει αντιμετωπίσει και άλλους καύσωνες στο πρόσφατο παρελθόν, όπως ήταν ο ιστορικός καύσωνας του 2003 και ο καύσωνας του 2010 στη Ρωσία, αλλά και πιο πρόσφατα τους καύσωνες του 2017, 2019, 2022, 2023, σε διάφορες περιοχές της ηπείρου. Οι καύσωνες αυτοί έχουν συνδεθεί με δεκάδες χιλιάδες θανάτους και τεράστιες οικολογικές καταστροφές. Οι μηχανισμοί και τα μοτίβα της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας στην ανώτερη και κατώτερη ατμόσφαιρα που προκαλούν τους καύσωνες είναι γενικά γνωστά, ευνοώντας την μεταφορά θερμών αερίων μαζών από την Β. Αφρική, την ‘κατολίσθηση’ αερίων μαζών από την ανώτερη ατμόσφαιρα που συμπιέζονται στην κατώτερη ατμόσφαιρα απελευθερώνοντας περισσότερη θερμότητα, κ.ά.
      Όμως τώρα οι συνθήκες διαφοροποιούνται και διαμορφώνονται συνεχώς με μεγάλη ταχύτητα. Όλα πλέον εξελίσσονται σε ένα πιο θερμό κλίμα υποβάθρου σε παγκόσμια κλίμακα, αλλά ιδιαίτερα στην Ευρώπη που είναι η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος, με ρυθμό θέρμανσης διπλάσιο του παγκόσμιου μέσου όρου. Ήδη, κατά την τριετία 2023-2025 η αύξηση της θερμοκρασία του πλανήτη σημείωσε ένα απότομο ‘άλμα’, παραβιάζοντας για πρώτη φορά τους στόχους της συμφωνίας του Παρισιού, σηματοδοτώντας κατά κάποιο τρόπο μια μετάβαση σε άλλη, πιο δύσκολη ‘πίστα’, στο θέμα της αντιμετώπισης της υπερθέρμανσης του πλανήτη
      Επίσης, η συνεχόμενη θέρμανση των ωκεανών απελευθερώνει τεράστιες ποσότητες ενέργειας και λειτουργεί σαν καύσιμο που πυροδοτεί ακραία φαινόμενα. Μπορεί πριν μερικά χρόνια να μιλούσαμε για μεμονωμένους θαλάσσιους καύσωνες, όμως τώρα η θερμοκρασία των ωκεανών αυξάνεται συνολικά και με γρήγορο ρυθμό. Οι ιδιαίτερες συνθήκες και οι ‘αντιθέσεις’ στον Ατλαντικό περιπλέκουν ακόμα περισσότερο την κατάσταση και την προβλεψιμότητα των ακραίων καιρικών φαινομένων. Αν και η επιφανειακή θερμοκρασία στα περισσότερα τμήματα του Ατλαντικού ανοικτά των ακτών της Δυτικής Ευρώπης είναι πολύ υψηλότερη από τη μέση κλιματική τιμή, ένα τμήμα του Βόρειου Ατλαντικού νότια της Γροιλανδίας, η επονομαζόμενη ‘ψυχρή κηλίδα’ (Cold Blob) συνεχίζει να ψύχεται. Οι μεταβολές και οι έντονες αντιθέσεις στη θερμοκρασία του Ατλαντικού και η άμεση αλληλεπίδραση και σύζευξη με την ατμόσφαιρα έχουν άμεση επίδραση στην κυκλοφορία της κατώτερης αλλά και της ανώτερης ατμόσφαιρας που διαμορφώνουν τις καιρικές συνθήκες στην περιοχή.
      Οι ακραίες συνθήκες που επικράτησαν στη Δυτική Ευρώπη και η κατάπληξη που προκάλεσαν, παραπέμπουν σε ένα ταξίδι σε άγνωστα και αχαρτογράφητα νερά. Κι ενώ η Ευρώπη έχει κάνει σημαντικά βήματα για τη μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων, δείχνει απροετοίμαστη στην αντιμετώπιση ακραίων καιρικών συνθηκών όπως οι καύσωνες.
      Προφανώς υπάρχουν τα’ γνωστά’, τα ‘λιγότερο γνωστά’ και τα σχεδόν ‘άγνωστα’ στο θέμα της κλιματικής κρίσης. Όμως η επίγνωση του τί πραγματικά γνωρίζουμε και κυρίως η επίγνωση του τι δεν γνωρίζουμε ακόμα αλλά ενδέχεται να αντιμετωπίσουμε είναι το κρίσιμο σημείο. Το γνωστό απόφθεγμα του Ν. Κοπέρνικου για την πραγματική γνώση, φαντάζει πιο επίκαιρο παρά ποτέ.
      “To know that we know what we know, and to know that we do not know what we do not know, that is true knowledge’,
      Read more...

        0

    3. Περιβάλλον

      Χαρτογράφηση ευφλεκτότητας της νεκρής δασικής καύσιμης ύλης και η επίδραση των πρόσφατων βροχοπτώσεων

      Engineer

      Τις τελευταίες δεκαετίες η χώρα μας δοκιμάζεται συνεχώς από μεγάλης έντασης και έκτασης δασικές πυρκαγιές, οι οποίες επιφέρουν ιδιαίτερα αρνητικές συνέπειες, με βασικότερες εξ αυτών τις ανθρώπινες απώλειες και τη διατάραξη των φυσικών οικοσυστημάτων.
      Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την ένταση και τη συνολική συμπεριφορά της φωτιάς είναι η περιεχόμενη υγρασία στη νεκρή καύσιμη ύλη (π.χ. βελόνες, φύλλα, κλαδιά) που αναφέρεται στη διεθνή βιβλιογραφία ως Dead Fuel Moisture Content (DFMC). Η γνώση του ποσοστού υγρασίας που περιέχεται στη συγκεκριμένη κατηγορία δασικής καύσιμης ύλης, επιτρέπει τον καθορισμό του βαθμού ευφλεκτότητας των δασών και διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στον αντιπυρικό σχεδιασμό και στην καταστολή των δασικών πυρκαγιών.
      Αξιοποιώντας τα δεδομένα από το πυκνό  δίκτυο αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών της μονάδας ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, σε συνδυασμό με εξελιγμένα μοντέλα υπολογισμού της υγρασίας, είμαστε σε θέση να παράγουμε χάρτες ευφλεκτότητας της νεκρής καύσιμης ύλης οι οποίοι καλύπτουν το σύνολο της ελληνικής επικράτειας και ανανεώνονται σε ημερήσια βάση.
      Το γράφημα που ακολουθεί παρουσιάζει την υγρασία της νεκρής καύσιμης ύλης στις 18 Ιουλίου (αριστερά), καθώς και την υγρασία της νεκρής καύσιμης  ύλης το Σάββατο 25 Ιουλίου (δεξιά). Ενώ στις 18 Ιουλίου η ευφλεκτότητα ήταν πολύ υψηλή λόγω των υψηλών θερμοκρασιών και την απουσία σημαντικών και εκτεταμένων βροχοπτώσεων, μια εβδομάδα μετά, λόγω των σημαντικών βροχοπτώσεων της Παρασκευής 25 Ιουλίου, η ευφλεκτότητα της νεκρής καύσιμης ύλης έχει υποχωρήσει σημαντικά.
      Η άνοδος της θερμοκρασίας τις επόμενες ημέρες αναμένεται να αυξήσει εκ νέου τη ευφλεκτότητα της νεκρής καύσιμης ύλης.

      Read more...

        0

    4. Περιβάλλον

      Posidonia Project: Το «υποθαλάσσιο δάσος» της Μεσογείου αναλαμβάνει το Ίδρυμα Λασκαρίδη

      GTnews

      Το Posidonia Project, ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα για την προστασία των υποθαλάσσιων λιβαδιών Ποσειδωνίας στην Ελλάδα, περνά σε μια νέα φάση ανάπτυξης: Το Κοινωφελές Ίδρυμα Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης αναλαμβάνει την υλοποίησή του, διασφαλίζοντας τη συνέχεια και την περαιτέρω εξέλιξη μιας ώριμης επιστημονικής και περιβαλλοντικής πρωτοβουλίας, η οποία τα προηγούμενα χρόνια σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε από το Ίδρυμα Vodafone.

      Η Ποσειδωνία θεωρείται ως το «υποθαλάσσιο δάσος» της Μεσογείου, αποτελώντας ένα από τα σημαντικότερα οικοσυστήματα της ευρύτερης θαλάσσιας ζώνης. Φιλοξενεί χιλιάδες θαλάσσιους οργανισμούς, προστατεύει τις ακτές από τη διάβρωση, βελτιώνει την ποιότητα των υδάτων και δεσμεύει σημαντικές ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
      Ωστόσο, τα λιβάδια Ποσειδωνίας απειλούνται ολοένα και περισσότερο από ανθρώπινες δραστηριότητες και τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης. Η συστηματική καταγραφή, παρακολούθηση και προστασία τους αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση της υγείας των ελληνικών θαλασσών και της ευημερίας των παράκτιων κοινωνιών.
      Αφ' ότου το πρόγραμμα Vodafone Posidonia έκλεισε τον κύκλο του, το Κοινωφελές Ίδρυμα Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης έσπευσε να παρέμβει, ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη λειτουργία του στο μέλλον. Τα προηγούμενα χρόνια αναδείχθηκε η σημασία της προστασίας των λιβαδιών Ποσειδωνίας στην Ελλάδα και πλέον το πρόγραμμα συνεχίζεται και διευρύνεται υπό τη νέα ονομασία του, ως Posidonia Project, και νέο φορέα υλοποίησης το Κοινωφελές Ίδρυμα Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης.

      «Τα σημαντικά περιβαλλοντικά έργα δεν ανήκουν σε έναν οργανισμό, ανήκουν στην κοινωνία»
      Εκ μέρους του Ιδρύματος, η Πρόεδρός του, κα Εύη Λαζού-Λασκαρίδη δήλωσε ότι «η μεγαλύτερη πρόκληση στην προστασία του περιβάλλοντος δεν είναι να ξεκινήσει ένα πρόγραμμα. Είναι να έχει διάρκεια. Το Posidonia Project απέδειξε τα προηγούμενα χρόνια την επιστημονική και κοινωνική του αξία. Για εμάς αποτελεί ιδιαίτερη τιμή, αλλά και μεγάλη ευθύνη, να αναλάβουμε τη συνέχισή του.
      Η Πρόεδρός του Ιδρύματος Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης, κα Εύη Λαζού-Λασκαρίδη. Φωτογραφία: Διονύσης Κούτσης
      «Στόχος μας είναι να διαφυλάξουμε όσα έχουν ήδη επιτευχθεί και, αξιοποιώντας την εμπειρία, τις συνεργασίες και τις δυνατότητες που έχει αναπτύξει το Ίδρυμά μας για την ελληνική θάλασσα, να δώσουμε στο πρόγραμμα ακόμη μεγαλύτερη εμβέλεια και ακόμη ισχυρότερο επιστημονικό αποτύπωμα.
      Πιστεύουμε βαθιά ότι τα σημαντικά περιβαλλοντικά έργα δεν ανήκουν σε έναν οργανισμό. Ανήκουν στην κοινωνία. Και όταν υπάρχουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις, οφείλουν να συνεχίζονται, να εξελίσσονται και να περνούν σε χέρια που μπορούν να τα οδηγήσουν στο επόμενο στάδιο της διαδρομής τους.

      Αυτή είναι η δική μας δέσμευση απέναντι στο Posidonia Project, αλλά και απέναντι στην ελληνική θάλασσα».
      Στόχοι του Posidonia Project
      Η εφεξής στόχευση του Posidonia Project είναι πολυδιάστατη, περιλαμβάνοντας τη χαρτογράφηση, την παρακολούθηση και την προστασία των υποθαλάσσιων λιβαδιών Posidonia oceanica, καθώς και την ανάδειξη της καθοριστικής σημασίας τους για τη θαλάσσια βιοποικιλότητα, την προστασία των ακτών, την ποιότητα των υδάτων και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

      Το Posidonia Project εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα δράσεων του Κοινωφελούς Ιδρύματος Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης ενισχύοντας μια μακροχρόνια στρατηγική για την προστασία της ελληνικής θάλασσας, η οποία συνδυάζει την επιστημονική έρευνα, τη δράση πεδίου, την καινοτομία και την περιβαλλοντική εκπαίδευση. Το πρόγραμμα έρχεται να συμπληρώσει πρωτοβουλίες, όπως τα Typhoon Project, Cyclone Project και Saronicos Project, δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα γνώσης και δράσης για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

      Βασικός επιστημονικός εταίρος του προγράμματος παραμένει το Oceanus Lab του Πανεπιστημίου Πατρών, υπό τη διεύθυνση του Καθηγητή Γιώργου Παπαθεοδώρου. Η συνεργασία έχει ήδη αποφέρει σημαντικά αποτελέσματα για την καταγραφή και αξιολόγηση της κατάστασης των λιβαδιών Ποσειδωνίας, αξιοποιώντας τεχνολογίες αιχμής και ενεργοποιώντας τους πολίτες μέσα από δράσεις citizen science.
      «Η συνέχιση του ερευνητικού προγράμματος είναι εξαιρετικά σημαντική εξέλιξη»
      Ο Καθηγητής, Γιώργος Παπαθεοδώρου, επισήμανε σχετικά ότι «η συνέχιση του ερευνητικού προγράμματος για την προστασία των λιβαδιών της Ποσειδωνίας, σε συνδυασμό με την ιδιαίτερα ισχυρή εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, συνιστά μια εξαιρετικά σημαντική εξέλιξη. Ανταποκρίνεται σε μια πάγια απαίτηση της έρευνας για το θαλάσσιο περιβάλλον της χώρας, η οποία δεν είναι άλλη από τη διαχρονική, συνεπή και συστηματική ερευνητική προσπάθεια, πέρα από αποσπασματικές δράσεις και ευκαιριακές προσεγγίσεις.

      Μέχρι σήμερα, στο πλαίσιο του Προγράμματος Vodafone Posidonia του Ιδρύματος Vodafone με τη χρήση τεχνολογιών αιχμής και καινοτόμων μεθοδολογιών, έχουν χαρτογραφηθεί 830 τ.χλμ. θαλάσσιου πυθμένα στις Κυκλάδες και στον Αργοσαρωνικό κόλπο, ενώ έχει πραγματοποιηθεί λεπτομερής αποτύπωση περίπου 250 τ.χλμ. λιβαδιών Ποσειδωνίας, έκταση που αντιστοιχεί σε περίπου 10% της συνολικής έκτασής τους σε εθνική κλίμακα. Παράλληλα, έχουν εντοπιστεί, χαρτογραφηθεί και αξιολογηθεί οι κυριότερες ανθρωπογενείς πιέσεις που δέχονται τα λιβάδια, θέτοντας τις βάσεις για τον σχεδιασμό αποτελεσματικών πολιτικών προστασίας και διαχείρισης.

      Η συνέχιση και η επέκταση της προσπάθειας αυτής θα συμβάλει καθοριστικά στη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης επιστημονικής βάσης για τη μακροπρόθεσμη προστασία και βιώσιμη διαχείριση αυτών των πολύτιμων θαλάσσιων οικοσυστημάτων».
      Read more...

        0

    5. Περιβάλλον

      Αστική ζέστη και θερμική νησίδα: Οι πόλεις υπερθερμαίνονται και οι προτεινόμενες λύσεις

      Engineer

      Οι πόλεις έχουν το δικό τους μικροκλίμα. Η άσφαλτος, το σκυρόδεμα, τα πυκνά κτίρια, η περιορισμένη βλάστηση και η μειωμένη κυκλοφορία του αέρα ευνοούν τη συσσώρευση θερμότητας μέσα στον αστικό ιστό.
      Έτσι διαμορφώνεται το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας, κατά το οποίο οι πόλεις παραμένουν θερμότερες από τις γύρω περιοχές, ιδιαίτερα τις βραδινές και νυχτερινές ώρες.
      Στην πρώτη εικόνα παρουσιάζονται βασικοί μηχανισμοί που ενισχύουν την αστική ζέστη: η έλλειψη σκίασης και φυσικού δροσισμού, η παγιδευμένη θερμότητα στα κτίρια, οι επιφάνειες που απορροφούν θερμότητα και η θερμότητα που παράγεται από οχήματα, κλιματιστικά και άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες.
      Οι επιφάνειες και τα κτίρια απελευθερώνουν σταδιακά τη θερμότητα που συγκράτησαν μέσα στην ημέρα, περιορίζοντας τη νυχτερινή δροσιά που είναι απαραίτητη για την ανάκαμψη του ανθρώπινου οργανισμού. Αποτέλεσμα μπορεί να είναι αυξημένη θερμική καταπόνηση, ιδιαίτερα για ηλικιωμένους, παιδιά, άτομα με προβλήματα υγείας, εργαζόμενους σε εξωτερικούς χώρους και ανθρώπους με περιορισμένη πρόσβαση σε δροσερούς χώρους.

      Στη δεύτερη εικόνα παρουσιάζονται λύσεις που μπορούν να μειώσουν την έκθεση στη ζέστη: περισσότερο πράσινο, σκιασμένοι δημόσιοι χώροι και κέντρα δροσιάς, ανοιχτοί χώροι που επιτρέπουν την κυκλοφορία του αέρα, σημεία με νερό και σκιά, αλλά και παρεμβάσεις στα κτίρια και στις επιφάνειες της πόλης, με κανονισμούς δόμησης προσαρμοσμένους στη ζέστη και χρήση ανακλαστικών ή ανοιχτόχρωμων υλικών.
      Οι λύσεις αυτές χρειάζεται να σχεδιάζονται με βάση τις ανάγκες κάθε πόλης και κάθε γειτονιάς. Πού συγκεντρώνεται περισσότερη ζέστη, ποιοι άνθρωποι εκτίθενται περισσότερο και ποιοι έχουν μικρότερη δυνατότητα να αντεπεξέλθουν.

      Τα δύο γραφικά προέρχονται από το United Nations Office for Disaster Risk Reduction, UNDRR και αποδόθηκαν στα ελληνικά από το meteo.gr / Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών. Η δράση αυτή εντάσσεται σε συνεργασία για την ενίσχυση της επικοινωνίας των κλιματικών κινδύνων προς το ελληνόφωνο κοινό. Η πρόσβαση σε σαφή και αξιόπιστη πληροφορία στη γλώσσα του κοινού βοηθά την πρόληψη, την ετοιμότητα και τη μείωση του κινδύνου καταστροφών.
      Πηγή γραφικών: United Nations Office for Disaster Risk Reduction, UNDRR
      Απόδοση στα ελληνικά: meteo.gr / Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών
      Σχετικές πηγές UNDRR:
      https://www.preventionweb.net/hubs/extreme-heat
      https://www.undrr.org/our-work/extreme-heat-resilience
      Read more...

        1

    6. Περιβάλλον

      Σε διαβούλευση το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ για τους παρόχους υπηρεσιών ύδατος με συνένωση 70 παρόχων

      Engineer

      Το πρώτο βήμα για τον ολιστικό σχεδιασμό με στόχο την πιο αποτελεσματική διαχείριση των υδατικών πόρων της χώρας για την ύδρευση, την άρδευση και την αποχέτευση υλοποιεί το νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τίτλο «Επέκταση αρμοδιοτήτων της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Ύδρευσης και Αποχέτευσης Πρωτευούσης και της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης, ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, ρυθμίσεις για τον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία και λοιπές διατάξεις», που τέθηκε από σήμερα, Παρασκευή 10 Ιουλίου έως και την Δευτέρα 20 Ιουλίου σε πρόσθετη δημόσια διαβούλευση.
      Το νομοσχέδιο αποτελεί τμήμα της συνολικής μεταρρύθμισης για τα ύδατα που προωθεί η Κυβέρνηση και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την πρώτη «Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα», καθώς και ένα ευρύτατο πλέγμα 103 κρίσιμων έργων υποδομής σε 63 Δήμους σε ολόκληρη τη χώρα, αξίας 142 εκ. € (όπως έργα αφαλατώσεων, επισκευής και αναβάθμισης παλαιών δικτύων, κατασκευής νέων δικτύων κ.ά.), που έχουν υλοποιηθεί τους τελευταίους 10 μήνες ή δρομολογηθεί για το αμέσως επόμενο διάστημα. Η μεταρρύθμιση συνοδεύεται από την οριστική διευθέτηση των χρεών των απορροφούμενων ΔΕΥΑ προς τους παρόχους υπηρεσιών ενέργειας, ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ, η οποία νομοθετήθηκε πρόσφατα.
      Το νομοσχέδιο αποσκοπεί στον εξορθολογισμό της διαχείρισης του νερού, την καταπολέμηση της σπατάλης, και την αξιοποίηση της τεχνογνωσίας, της εμπειρίας και της κλίμακας των δύο ισχυρών φορέων, ενώ παράλληλα ενισχύει τη δυνατότητα χρηματοδότησης και υλοποίησης απαραίτητων έργων, καθώς και ενσωματώνει τη σημασία της τοπικής γνώσης και των αναγκών κάθε περιοχής.
      Στόχος είναι ένα πιο οργανωμένο, ανθεκτικό και δίκαιο σύστημα, που θα παρέχει καλύτερες υπηρεσίες και θα διασφαλίζει ποιοτικό, ασφαλές και οικονομικά προσιτό νερό. Η διασφάλιση της απρόσκοπτης, προσιτής και ασφαλούς πρόσβασης όλων των πολιτών στο νερό, το οποίο αποτελεί τον πολυτιμότερο φυσικό, δημόσιο πόρο και θεμέλιο κάθε μορφής ζωής, κοινωνικής οργάνωσης και οικονομικής δραστηριότητας, είναι αδιαπραγμάτευτη εθνική προτεραιότητα και προϋπόθεση για τη βιώσιμη ανάπτυξη, σήμερα και στο μέλλον.
      Λεξικάκαι Εγκυκλοπαίδειες  
      Η επίδραση της κλιματικής κρίσης και των αυξανόμενων πιέσεων στην υδατική ασφάλεια, τα φαινόμενα λειψυδρίας και η ολοένα αυξανόμενη ζήτηση για προσιτό και ποιοτικό νερό, καθιστούν την ολιστική προσέγγιση στη διαχείριση των υδατικών πόρων απολύτως αναγκαία.
      Με το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ, συνενώνονται οι δυνάμεις 70 παρόχων υπηρεσιών ύδατος σε δύο. Σήμερα, οι φορείς συνολικά στη χώρα μας ξεπερνούν τους 735, με συνέπεια τον κατακερματισμό, την αλληλεπικάλυψη αρμοδιοτήτων και την αναποτελεσματικότητα. Με το νέο πλαίσιο, επεκτείνεται η χωρική αρμοδιότητα της ΕΥΔΑΠ σε όλη την ηπειρωτική Αττική, την Αίγινα και το Αγκίστρι, την Βοιωτία, την Φωκίδα και την Εύβοια (με την εξαίρεση της Σκύρου).
      Ταυτόχρονα, ανατίθεται στην ΕΥΔΑΠ για πρώτη φορά και η ευθύνη της άρδευσης, προκειμένου να υπάρχει ολοκληρωμένη διαχείριση του νερού και να επιτευχθούν οικονομίες κλίμακος που θα είναι επωφελείς για όλους τους χρήστες. Αντίστοιχα, επεκτείνεται η χωρική αρμοδιότητα της ΕΥΑΘ σε ολόκληρες τις Περιφερειακές Ενότητες Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής, με σκοπό την αντιμετώπιση των οξύτατων προβλημάτων της τελευταίας σε νερό ύδρευσης και άρδευσης, την μείωση των απωλειών, καθώς και τη διασφάλιση της καλής λειτουργίας των εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων.
      Η αναβάθμιση των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης θα μειώσει τη σπατάλη του νερού, θα οδηγήσει σε αποτελεσματικότερη διαχείριση και, μακροπρόθεσμα, σε μείωση του λειτουργικού κόστους. Παράλληλα, η πρόσβαση σε δανειακά κεφάλαια (π.χ. από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων), ευρωπαϊκά προγράμματα και διάφορα χρηματοδοτικά εργαλεία, διευκολύνει την υλοποίηση των αναγκαίων επενδύσεων σε υποδομές. Το νέο σχήμα παρέχει επίσης μεγαλύτερη ευελιξία στην προσέλκυση και στελέχωση με εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, προσφέροντας ανταγωνιστικότερο μισθολογικό πλαίσιο και ενισχύοντας τη συνολική επιχειρησιακή ικανότητα.
      Ταυτόχρονα, η αποτελεσματικότερη διαχείριση των δικτύων αποχέτευσης και των λυμάτων θα συμβάλλει ουσιαστικά στην προστασία της δημόσιας υγείας και στην αποτροπή περιστατικών περιβαλλοντικής επιβάρυνσης, όπως οι υπερχειλίσεις λυμάτων που παρατηρήθηκαν πέρυσι σε ορισμένες νησιωτικές περιοχές.
      Με τη συνένωση φορέων παροχής υπηρεσιών ύδατος, που θα οδηγήσει στην εξυπηρέτηση από την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ περιοχών οι οποίες σήμερα καλύπτονται από ιδιώτες, με πολύ υψηλό κόστος και με νερό η ποιότητα του οποίου δεν ελέγχεται με τον συστηματικό τρόπο που εφαρμόζουν οι δύο μεγάλοι δημόσιοι πάροχοι, ενισχύεται ο δημόσιος χαρακτήρας του νερού.
      Το νερό είναι ευθύνη μας. Δεν ανήκει μόνο σε εμάς, ανήκει και στα παιδιά μας. Οφείλουμε να το προστατεύσουμε, να μειώσουμε τη σπατάλη του και να το κληροδοτήσουμε,  άφθονο, ποιοτικό και προσιτό στην επόμενη γενιά.
      Ειδικότερα, προβλέπονται:
      Γεωγραφική επέκταση αρμοδιότητας ύδρευσης/αποχέτευσης, και επέκταση αρμοδιότητας στην άρδευση, εντός 1 έτους. Η ΕΥΔΑΠ απορροφά 26 τμήματα Δήμων που παρέχουν υπηρεσίες ύδρευσης & αποχέτευσης, 7 ΔΕΥΑ και 8 ΤΟΕΒ και την αρμοδιότητά άρδευσης που ασκεί η Περιφέρεια (πρώην Οργανισμός Κωπαϊδας). Το σύνολο των παρόχων που ενσωματώνονται στην ΕΥΔΑΠ είναι 43. Η ΕΥΑΘ απορροφά σε 5 τμήματα Δήμων που παρέχουν υπηρεσίες ύδρευσης & αποχέτευσης, 8 ΔΕΥΑ, 11 ΤΟΕΒ και 1 ΓΟΕΒ. Το σύνολο των παρόχων που ενσωματώνονται στην ΕΥΑΘ είναι 25. Κάθε Δήμος εκτός Αττικής καθώς και οι Δήμοι του Ν. Χαλκιδικής και οι Δήμοι Λαγκαδά και Βόλβης ορίζουν Ειδικό Συντονιστή ως σύνδεσμο με την ΕΥΔΑΠ/ΕΥΑΘ. Η ΠΕΔ Στερεάς Ελλάδας ορίζει ένα μέλος στο ΔΣ της ΕΥΔΑΠ. Η απορρόφηση των παρόχων ύδρευσης/αποχέτευσης πραγματοποιείται κατόπιν αποτίμησης της συνολικής τους καθαρής θέσης, η οποία εγκρίνεται από την ΡΑΑΕΥ. Προβλέπεται δυνατότητα δικαστικής προσφυγής σε περίπτωση διαφωνίας για το ως άνω τίμημα. Οι ΕΥΔΑΠ/ΕΥΑΘ αναλαμβάνουν το σύνολο του ενεργητικού και του παθητικού των παρόχων που απορροφούν (με την εξαίρεση τυχόν νομικών και φορολογικών υποχρεώσεων που αφορούν περίοδο προ της απορρόφησης). Όσοι πάροχοι το επιθυμούν, μπορούν να προχωρήσουν ταχύτερα σε απορρόφηση από την ΕΥΔΑΠ/ΕΥΑΘ. Προβλέπεται δυνατότητα υπογραφής διμερούς συμφωνίας με ΕΥΔΑΠ/ΕΥΑΘ για εθελοντική παραχώρηση κατόπιν συμφωνίας και έγκρισης από ΡΑΑΕΥ. Αν είναι όμοροι ή υδρεύονται από ενιαίο υδροδοτικό σύστημα και λάβουν απόφαση εντός 3 μηνών, επωφελούνται και από την απομείωση του χρέους προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας (δεν απαιτείται έγκριση της ΡΑΑΕΥ στην περίπτωση αυτή). Διασφαλίζουμε πλήρως τα δικαιώματα των εργαζομένων. Οι εργαζόμενοι των ΔΕΥΑ και των ΟΕΒ μεταφέρονται σε ΕΥΔΑΠ/ΕΥΑΘ με τα ίδια δικαιώματα. Στην περίπτωση των δημοτικών υπηρεσιών, επιλέγει ο Δήμος ποιοι θα μεταφερθούν, ανάλογα με τις ανάγκες του.  
      Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τίτλο: «Επέκταση αρμοδιοτήτων της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης, ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, ρυθμίσεις για τον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία και λοιπές διατάξεις»
       
      Read more...

        2

    7. Περιβάλλον

      ΟΗΕ: Ανάγκη να προσαρμοστούν οι υποδομές των μεταφορών στην κλιματική αλλαγή

      Engineer

      Τα Ηνωμένα Έθνη προειδοποιούν ότι οι δρόμοι, οι σιδηρόδρομοι, τα λιμάνια, τα αεροδρόμια και οι πλωτές οδοί στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική και την Κεντρική Ασία πρέπει να προσαρμοστούν στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
      Σύμφωνα με νέα έκθεση της Οικονομικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη (UNECE), η αδράνεια θα μπορούσε να κοστίσει πολύ περισσότερο από τις επενδύσεις στον εκσυγχρονισμό των υποδομών.
      Η έκθεση προβλέπει ότι κατά την περίοδο 2050–2080 τα δίκτυα μεταφορών θα αντιμετωπίζουν ολοένα και περισσότερο πλημμύρες, ακραίες θερμοκρασίες, αύξηση του χιονιού και του πάγου και άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
      Ο οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών καλύπτει 56 χώρες στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική, τον Καύκασο και την Κεντρική Ασία.
      Η Εκτελεστική Γραμματέας της UNECE, Τατιάνα Μόλσεαν, τόνισε ότι τα συστήματα μεταφορών είναι ζωτικής σημασίας για τη λειτουργία των οικονομιών και των κοινωνιών και οι διαταραχές τους μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές συνέπειες και τεράστιες οικονομικές απώλειες.
      Η Μόλσεαν υπογράμμισε ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα δεν αποτελούν πλέον απειλή του μέλλοντος, αλλά μια πραγματικότητα που απαιτεί άμεση δράση.
      Σύμφωνα με την έκθεση, τα κύματα του καύσωνα θα προκαλέσουν συχνότερες ζημιές σε δρόμους και σιδηροδρόμους, ενώ οι πλημμύρες και οι σφοδρές καταιγίδες θα διαταράξουν τη λειτουργία των λιμανιών και των αεροδρομίων.
      Ο εκπρόσωπος της UNECE, Jean Rodriguez, δήλωσε ότι το πρόσφατο κύμα καύσωνα στη Δυτική Ευρώπη κατέδειξε σαφώς τους κινδύνους που θέτει το κλίμα στις μεταφορές, αναφέροντας καθυστερήσεις τρένων, ακυρώσεις λόγω παραμόρφωσης των γραμμών, βλάβες στα συστήματα κλιματισμού και ζημιές στη σηματοδότηση.
      Η έκθεση προβλέπει ότι η περιοχή θα έχει μεταξύ 10 και 50 επιπλέον ημέρες ετησίως με θερμοκρασίες άνω των 25 βαθμών Κελσίου, ενώ ορισμένες περιοχές θα μπορούσαν να βιώσουν έως και 200 τέτοιες ημέρες.
      Έως το 2050, περίπου το 70% των υποδομών στην Αρκτική αναμένεται να βρίσκεται σε περιοχές που κινδυνεύουν από την τήξη του μόνιμα παγωμένου εδάφους.
      Επίσης, οι πιο έντονες βροχοπτώσεις και η άνοδος της στάθμης της θάλασσας θα αυξήσουν τον κίνδυνο πλημμυρών, ειδικά στις λεκάνες των μεγάλων ευρωπαϊκών ποταμών όπως ο Δούναβης, ο Ρήνος και ο Βόλγας. Η έκθεση εκτιμά ότι μέχρι το τέλος του αιώνα, το 71-89% των λιμένων του κόσμου θα εκτεθούν σε ακραίες θαλάσσιες καταιγίδες.
      Read more...

        0

    8. Περιβάλλον

      Τι λένε τα στατιστικά των πυρκαγιών στην Αττική από το 2017-2025

      GTnews

      Εντυπωσιακά και ανησυχητικά αποτελέσματα προκύπτουν από την επικαιροποιημένη ανάλυση των καμένων εκτάσεων από τις δασικές πυρκαγιές των τελευταίων 9 ετών (2017-2025) στο ηπειρωτικό κομμάτι της Περιφέρειας Αττικής. Η επικαιροποίηση έγινε με αφορμή την πρόσφατη δασική πυρκαγιά στην Οινόη Αττικής (05 Ιουλίου 2026).
      Από το 2017 μέχρι και το 2025, 13 μεγάλες πυρκαγιές έχουν κάψει περισσότερα από 700.000 στρέμματα σύμφωνα με τις αναφορές από την Υπηρεσία Ταχείας Χαρτογράφησης Copernicus και το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS). Η περίμετρος των καμένων εκτάσεων δίνεται στο χάρτη που ακολουθεί.

      Εικόνα 1. Περίμετρος των καμένων εκτάσεων στην Περιφέρεια Αττικής από το 2017 ως και το 2025. Με αποχρώσεις του κόκκινου, ροζ και μωβ σημειώνονται οι εκτάσεις που έχουν καεί το 2023, 2024 και το 2025 και με κίτρινα και πορτοκαλί χρώματα οι εκτάσεις που κάηκαν τα προηγούμενα 9 έτη. Με γκρι χρώμα σημειώνεται η ευρύτερη περιοχή του λεκανοπεδίου Αττικής.
      Η συνολική επιφάνεια της Περιφέρειας Αττικής (χωρίς την περιοχή της Τροιζηνίας, των νησιών και του Λεκανοπεδίου) είναι 2.500.000 στρέμματα, οπότε τα τελευταία 9 έτη το 28% της συνολικής επιφάνειας έχει καεί από δασικές πυρκαγιές. Στην Περιφέρεια Αττικής η επιφάνεια των δασικών εκτάσεων είναι περίπου 1.230.000 στρέμματα και τα τελευταία 9 χρόνια έχουν καεί περίπου 465.000 στρέμματα δάσους, δηλαδή το 38% της επιφάνειας των δασών.

       
      Πίνακας 1. Συνολικές καμένες εκτάσεις κατά τα έτη 2017-2025 στην περιοχή της Αττικής.
      Read more...

        1

    9. Περιβάλλον

      Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος: Η απειλή της λειψυδρίας στις χώρες τις Ευρώπης

      Engineer

      Η συνεχιζόμενη επέλαση των κυμάτων καύσωνα στην ευρωπαϊκή ήπειρο επαναφέρει στο προσκήνιο με δραματικό τρόπο την ανισοκατανομή και την έντονη πίεση των υδατικών αποθεμάτων. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της Eurostat και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (EEA), η ονομαστική επάρκεια που εμφανίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση ως σύνολο —καθώς καταναλώνεται μόλις το 5,8% των συνολικών ανανεώσιμων πηγών γλυκού νερού (παγετώνες, υπόγειοι υδροφορείς, ποτάμια συστήματα και λίμνες)— είναι άκρως παραπλανητική, αποκρύπτοντας μια σοβαρή περιφερειακή κρίση ελλειμματικού υδατικού ισοζυγίου.
      Το όριο επιφυλακής (Warning Zone) και η κρίσιμη κατάσταση στη Μεσόγειο
      Στην επιστήμη της Υδρολογίας, μια περιοχή ή χώρα εισέρχεται σε «ζώνη επιφυλακής» (water stress warning zone) όταν ο δείκτης εκμετάλλευσης υδατικών πόρων (Water Exploitation Index - WEI) υπερβαίνει το 20%. Τα τρέχοντα δεδομένα δείχνουν ότι οι χώρες του ευρωπαϊκού Νότου έχουν ξεπεράσει προ πολλού το όριο αυτό, με τις συνθήκες να επιδεινώνονται ραγδαία κατά τους θερινούς μήνες λόγω της κατακόρυφης αύξησης της ζήτησης (τουρισμός, άρδευση) και της μείωσης των φυσικών κατελκύσεων.
      Κύπρος: Βρίσκεται σε κατάσταση διαρκούς υδρολογικής έκτακτης ανάγκης. Ο μέσος ετήσιος δείκτης κατανάλωσης αγγίζει το 72%, ενώ κατά τη θερινή περίοδο αιχμής εκτινάσσεται στο 92%, φτάνοντας στα όρια της πλήρους εξάντλησης των διαθέσιμων αποθεμάτων. Η δημογραφική ανάπτυξη και η τουριστική πίεση υποχρέωσαν τις αρχές να ζητήσουν οριζόντια μείωση της αστικής κατανάλωσης κατά 10%, ενώ επισπεύδονται οι επενδύσεις σε μονάδες αφαλάτωσης.
      Μάλτα: Ακολουθεί με ετήσιο ρυθμό άντλησης 33%, ο οποίος όμως κατά το καλοκαίρι διπλασιάζεται, φτάνοντας στο 67%.
      Ελλάδα: Η χώρα μας καταγράφει ιδιαίτερα ανησυχητικές επιδόσεις, με τον δείκτη υδατικής καταπόνησης να διαμορφώνεται στο 37% κατά τη θερινή περίοδο, τοποθετώντας την βαθιά εντός της ζώνης κινδύνου.
      Αντίστοιχη είναι η εικόνα και σε άλλες χώρες της περιφέρειας, όπως η Ρουμανία (34%), η Πορτογαλία (31%), η Ιταλία (27%) και η Ισπανία (26,5%).

       

      Υποδομές Διανομής και Ποιοτική Πρόσβαση
      Η κρίση δεν περιορίζεται μόνο στην ποσοτική διαθεσιμότητα (ξηρασία), αλλά επεκτείνεται και στην ποιότητα των υποδομών διανομής. Σύμφωνα με την έκθεση "Overheated and Underprepared" του ΕΟΠ, περίπου 1 στους 10 πολίτες της ΕΕ αντιμετωπίζει πλέον δυσκολίες πρόσβασης σε ασφαλές και καθαρό πόσιμο νερό.
      Τα υψηλότερα ποσοστά ανεπάρκειας δικτύων και πρόσβασης εντοπίζονται στην Κύπρο (36,5%) και στην Ελλάδα (31,5%). Είναι αξιοσημείωτο ότι χώρες όπως η Βουλγαρία, η Ουγγαρία, η Κροατία και η Ιρλανδία αντιμετωπίζουν προβλήματα πρόσβασης στο δίκτυο πόσιμου νερού, χωρίς απαραίτητα να καταγράφουν υψηλά ποσοστά κατανάλωσης των φυσικών τους αποθεμάτων —γεγονός που αναδεικνύει δομικές αδυναμίες στις υποδομές επεξεργασίας και μεταφοράς.
      Αντιθέτως, χώρες όπως η Γαλλία, η Πορτογαλία και η Ισπανία, παρά την πίεση που δέχονται οι φυσικοί τους πόροι, εμφανίζουν σαφώς υψηλότερη ανθεκτικότητα και αρτιότερη διαχείριση δικτύων, κρατώντας το ποσοστό των πολιτών με προβλήματα πρόσβασης κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (9%).
      Η Πρόκληση για τους Μηχανικούς
      Με τον ΕΟΠ να προβλέπει ότι οι ξηρασίες και οι ελλείψεις νερού θα ενταθούν σε συχνότητα και δριμύτητα τουλάχιστον έως το 2030, η ανάγκη για τον επανασχεδιασμό των υδραυλικών υποδομών είναι επιτακτική.
      Οι προκλήσεις για την κοινότητα των μηχανικών εστιάζουν πλέον:
      Στην αναβάθμιση των δικτύων μεταφοράς για τη δραστική μείωση των απωλειών (διαρροές).
      Στην ενσωμάτωση προηγμένων τεχνολογιών αφαλάτωσης με χαμηλό ενεργειακό αποτύπωμα.
      Στην υιοθέτηση συστημάτων ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης των αστικών και βιομηχανικών λυμάτων για τις ανάγκες της γεωργίας και των αστικών πλύσεων.
      Στη βελτιστοποίηση της διαχείρισης των ταμιευτήρων και του εμπλουτισμού των υπόγειων υδροφορέων.
      Πληροφορίες: https://www.euronews.com/my-europe/2026/06/29/heatwave-which-european-countries-are-running-out-of-water
      Read more...

        0

    10. Περιβάλλον

      Πως θα γίνει η ενεργειακή μετάβαση με βιώσιμο τρόπο

      GTnews

      Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα της Αιολικής ενέργειας η ΕΛΕΤΑΕΝ προτείνει τρόπους για να γίνει η ενεργειακή μετάβαση με βιώσιμο τρόπο. Σύμφωνα με την ΕΛΕΤΑΕΝ η Αιολική Ενέργεια είναι φθηνή, εγχώρια, καθαρή και δημιουργεί δουλειές και ανάπτυξη.
      Ταυτόχρονα βοηθά την Ελλάδα να γίνει σταδιακά μόνιμος καθαρός εξαγωγός πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας στα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Αυτό είναι στρατηγικό πλεονέκτημα της χώρας. Η αιολική ενέργεια είναι το θεμέλιο του ηλεκτρικού κάθετου διαδρόμου που θα τοποθετήσει μόνιμα την πατρίδα μας στο κέντρο των εξελίξεων στην ήπειρό μας.
      Παραλίεςκαι νησιά Για να απολαύσουμε όμως αυτά τα οφέλη απαιτούνται συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές. Σε αυτές αναφέρθηκαν οι εκπρόσωποι της ΕΛΕΤΑΕΝ κατά τη διάρκεια ενημερωτικής συνάντησής τους με δημοσιογράφους. Ειδικότερα, αναφέρθηκαν σε  τρεις κομβικές προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν άμεσα και αποτελεσματικά:
      Μεγάλη βελτίωση στο σχέδιο του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ που παρουσιάστηκε από το ΥΠΕΝ. Το σχέδιο αυτό αποκλείει τα νέα αιολικά πάρκα από το 61% της επικράτειας, που περιλαμβάνει τις πιο ανεμώδεις περιοχές της χώρας. Έτσι θα επιφέρει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στην εθνική οικονομία και τους καταναλωτές, αφού εκτιμάται ότι μειώνει κατά 29% την μέση παραγωγικότητα των νέων αιολικών πάρκων στην ηπειρωτική χώρα. Ως αποτέλεσμα:
      αυξάνει κατά 27% το μέσο κόστος παραγωγής ενέργειας από τα νέα αιολικά πάρκα στην ηπειρωτική χώρα, θα απαιτηθούν 29% περισσότερες τυπικές νέες ανεμογεννήτριες σε σχέση με όσες θα αρκούσαν χωρίς τους νέους περιορισμούς στην ηπειρωτική Ελλάδα. Αναλόγως, θα απαιτηθούν περισσότερες επεμβάσεις στο χώρο για τις εγκαταστάσεις και τις υποδομές. Οι εκπρόσωποι της ΕΛΕΤΑΕΝ αναφέρθηκαν αναλυτικά στην ανάγκη, πριν από οποιαδήποτε απόφαση, το ΥΠΕΝ να εκπονήσει μια αναλυτική, ακριβή και ανεξάρτητη εκτίμηση των ποσοτικών επιπτώσεων που θα έχουν οι νέοι περιορισμοί σε κρίσιμες παραμέτρους όπως είναι οι λογαριασμοί ρεύματος, η ενεργειακή ανεξαρτησία, οι εκπομπές CO2 κλπ.
      Σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο για την αιολική ενέργεια.
      Η Πολιτεία καλείται να εφαρμόσει μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που θα περιλαμβάνει:
      1. Ουσιαστική και όχι απλά προσχηματική, εφαρμογή της αδειοδοτικής νομοθεσίας από τις γνωμοδοτούσες υπηρεσίες. Το κεντρικό κράτος πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες του, να διασφαλίσει την εφαρμογή της νομοθεσίας και να ενσωματώσει πλήρως την ευρωπαϊκή Οδηγία για τις ΑΠΕ στην εθνική έννομη τάξη. Μέρος αυτής της παρέμβασης αποτελεί και η διόρθωση του σχεδίου ΕΧΠ.
      Αυτό θα επιτρέψει την ανάπτυξη μιας κρίσιμης μάζας ώριμων αιολικών επενδύσεων που σήμερα λείπει και αποτελεί προϋπόθεση για την επιτυχία όλων των επόμενων μέτρων.
      2.  Αποκατάσταση της τεχνολογικής ισορροπίας στο ενεργειακό μείγμα, που έχει διαταραχθεί. Για αυτό χρειάζεται  μεγάλη αύξηση της αιολικής ενέργειας στο μείγμα.
      3. Προώθηση με απλές διαδικασίες της ριζικής ανανέωσης (repowering) των παλαιών αιολικών πάρκων, ώστε να συνεχίσει με βέλτιστο τρόπο η αξιοποίηση του αιολικού δυναμικού στις θέσεις αυτές.
      4.  Νέο σχήμα διαγωνισμών για νέα αιολικά πάρκα με σαφές και προ-ανακοινωμένο χρονοδιάγραμμα για τα επόμενα έτη.
      5.  Προώθηση της αποθήκευσης ενέργειας ώστε, σε συνδυασμό με την αναγκαία, μεγάλη αύξηση αιολικής ενέργειας, να συνεχισθεί η ενεργειακή μετάβαση με μειωμένες περικοπές ενέργειας.
      6.  Αντιμετώπιση των καθυστερήσεων και θεσμικών εκκρεμοτήτων για την υπεράκτια αιολική ενέργεια. Συνδυασμός της, με μια σύγχρονη βιομηχανική πολιτική και πολιτική καινοτομίας ώστε να μεγιστοποιηθούν τα οικονομικά και αναπτυξιακά οφέλη για τη χώρα.
      Ριζική αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και διασποράς ανακριβειών και σκόπιμων ψευδών ειδήσεων για τις ΑΠΕ (fake news).
      Η παραπληροφόρηση γύρω από τις ΑΠΕ δεν αποτελεί μόνο πρόβλημα του ενεργειακού κλάδου, αλλά ευρύτερο ζήτημα της κοινωνίας. Το διακύβευμα για φθηνή, καθαρή ενέργεια και ενεργειακή ανεξαρτησία και ασφάλεια είναι πολύ σπουδαίο για την Ελλάδα, και απαιτεί πιο ενεργές πρωτοβουλίες από την Πολιτεία για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης, όπως δράσεις ενημέρωσης, εκπαίδευσης και ανάπτυξης της κριτικής ικανότητας από μικρή ηλικία.
      Η ΕΛΕΤΑΕΝ συνεχίζει, στο πλαίσιο των δυνατοτήτων της, τις προσπάθειες ενημέρωσης και αποδόμησης των fake news με ενημερωτικές δράσεις και πρωτοβουλίες, κυρίως στο διαδίκτυο. Επιπλέον, η ΕΛΕΤΑΕΝ παρουσίασε τη στρατηγική της για την εκπαίδευση και την κατάρτιση σε όλες τις ηλικίες.
      Αυτές είναι οι τρεις βασικές συνθήκες για τη συνέχιση της ενεργειακής μετάβασης στην Ελλάδα με βιώσιμο τρόπο προς όφελος της οικονομίας, της κοινωνίας και του περιβάλλοντος.
      Read more...

        0

    11. Περιβάλλον

      Ιούνιος 2026: Αυξημένη η θερμοκρασία για τον πρώτο μήνα του καλοκαιριού

      GTnews

      Σύμφωνα με το δίκτυο των 53 μετεωρολογικών σταθμών του meteo.gr του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, το οποίο λειτουργεί αδιάλειπτα από το 2010, ο Ιούνιος του 2026 χαρακτηρίστηκε από υψηλότερες του κανονικού τιμές της μέσης μέγιστης ημερήσιας θερμοκρασίας σε όλες τις περιοχές της χώρας. Συγκεκριμένα, σε σύγκριση με τη μέση τιμή της περιόδου 2010–2019, θετικές αποκλίσεις καταγράφηκαν σε όλα τα γεωγραφικά διαμερίσματα.
      Ο παρακάτω χάρτης παρουσιάζει τις αποκλίσεις της μέσης μέγιστης θερμοκρασίας για τον Ιούνιο του 2026 ανά γεωγραφικό διαμέρισμα.

       
      Το επόμενο γράφημα παρουσιάζει την κατάταξη του Ιουνίου 2026 ανά έτος, με βάση τη μέση μηνιαία τιμή της μέγιστης θερμοκρασίας. Στη Βόρεια Ελλάδα, ο Ιούνιος του 2026 κατατάσσεται ως ο 4ος θερμότερος Ιούνιος της περιόδου 2010–2026. Στη Δυτική Ελλάδα - Ιόνιο και στην Πελοπόννησο κατατάσσεται ως ο 6ος θερμότερος, στη Θεσσαλία και στα Νησιά Αιγαίου – Δωδεκάνησα ως ο 7ος θερμότερος, ενώ στη Στερεά Ελλάδα και στη Κρήτη ως ο 8ος και ο 10ος θερμότερος αντίστοιχα.

      Στην πόλη της Αθήνας, η μέση μηνιαία απόκλιση της μέγιστης θερμοκρασίας ήταν +0,4 °C, με 17 από τις 30 ημέρες του μήνα να καταγράφονται πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα. Στην πόλη της Θεσσαλονίκης, 16 ημέρες του μήνα ήταν πάνω από τη μέση τιμή της περιόδου 2010–2019, με τη μέση μέγιστη θερμοκρασία να παρουσιάζει απόκλιση +0,1 °C από τα κανονικά επίπεδα.

       
      Μπορείτε να βλέπετε τις αποκλίσεις των τιμών της μέγιστης θερμοκρασίας ανά περιφέρεια και ανά μήνα από τη σελίδα μας πατώντας εδώ.
      Read more...

        0

    12. Περιβάλλον

      Κλιματική αλλαγή: Ως 100 φορές πιθανότεροι οι καύσωνες σε σύγκριση με πριν δύο δεκεατίες

      Engineer

      Ο καύσωνας που σαρώνει τη Δυτική Ευρώπη και καταρρίπτει διαδοχικά ρεκόρ θερμοκρασίας θα ήταν «σχεδόν αδύνατο» να εκδηλωθεί χωρίς την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, η οποία έχει καταστήσει τις εξαιρετικά υψηλές νυχτερινές θερμοκρασίες αυτής της εβδομάδας 100 φορές πιθανότερες σε σύγκριση με πριν από μόλις δύο δεκαετίες, σύμφωνα με επιστήμονες.
      «Στην περιοχή που εξετάσαμε, πρόκειται για τον σφοδρότερο καύσωνα που έχει καταγραφεί ποτέ», αναφέρει σε ανάλυσή της η ομάδα επιστημόνων World Weather Attribution (WWA).
      Η Βρετανία κατέγραψε την Πέμπτη, την υψηλότερη θερμοκρασία που έχει σημειωθεί ποτέ τον Ιούνιο, καθώς ο φονικός καύσωνας έχει ήδη προκαλέσει δεκάδες θανάτους, διακοπές στην ηλεκτροδότηση και το κλείσιμο σχολείων και πολιτιστικών χώρων.
      Η ανάλυση της WWA καταδεικνύει ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη έχει επιδεινώσει σημαντικά τα κύματα καύσωνα στην Ευρώπη μέσα σε λίγες μόνο δεκαετίες. Αντίστοιχο επεισόδιο τον Ιούνιο του 1976 θα ήταν περίπου 3,5 βαθμούς Κελσίου ψυχρότερο από το σημερινό.
      Από περισσότερες από 800 ευρωπαϊκές πόλεις που εξετάστηκαν, το 45% έχει ήδη καταγράψει ή αναμένεται να καταγράψει τα υψηλότερα επίπεδα θερμικής καταπόνησης που έχουν σημειωθεί ποτέ για τα τέλη Ιουνίου. Θερμική καταπόνηση είναι η κατάσταση κατά την οποία ο οργανισμός αδυνατεί να αποβάλει αποτελεσματικά τη θερμότητα μέσω της εφίδρωσης.
      Οι εκπομπές οδηγούν στην υπερθέρμανση
      Πολυετείς επιστημονικές έρευνες έχουν επιβεβαιώσει ότι η ανθρωπογενής υπερθέρμανση του πλανήτη καθιστά τους καύσωνες τόσο συχνότερους όσο και εντονότερους. Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου –κυρίως από την καύση άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου– έχουν αυξήσει τη μέση θερμοκρασία της Γης κατά περίπου 1,4 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα του 19ου αιώνα, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό.
      «Δεν κάνουμε αρκετά για να επιβραδύνουμε τον ρυθμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Εφόσον η θέρμανση συνεχίζεται, θα πρέπει να αναμένουμε ότι τα ρεκόρ θερμοκρασίας θα καταρρίπτονται ολοένα και συχνότερα», δήλωσε η Κλερ Μπαρνς, ερευνήτρια ακραίων καιρικών φαινομένων στο Imperial College London και συντάκτρια της ανάλυσης της WWA.
      Επιπτώσεις στην υγεία
      Σύμφωνα με τη WWA, οι επιπτώσεις του τρέχοντος καύσωνα στη δημόσια υγεία μόλις αρχίζουν να γίνονται εμφανείς. Η ομάδα παραπέμπει σε επιστημονική μελέτη σύμφωνα με την οποία περισσότεροι από 60.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από αιτίες που σχετίζονταν με τη ζέστη κατά τη διάρκεια των αλλεπάλληλων καυσώνων του καλοκαιριού του 2022.
      Οι κίνδυνοι για την υγεία εντείνονται όταν οι νυχτερινές θερμοκρασίες παραμένουν εξαιρετικά υψηλές, καθώς ο οργανισμός δεν μπορεί να ανακάμψει από τη θερμική καταπόνηση της ημέρας. Σε περιοχές της Γαλλίας, η θερμοκρασία δεν έχει πέσει κάτω από τους 20 βαθμούς Κελσίου για περισσότερο από μία εβδομάδα – όριο που χαρακτηρίζεται ως «τροπική νύχτα» – ενώ ορισμένες νύχτες η ελάχιστη θερμοκρασία άγγιξε ακόμη και τους 30 βαθμούς.
      Η WWA διευκρίνισε, τέλος, ότι το καιρικό φαινόμενο Ελ Νίνιο, το οποίο έχει αναπτυχθεί στον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό και συνήθως συμβάλλει στην άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας, δεν συνέβαλε στην εκδήλωση του ακραίου καύσωνα που πλήττει την Ευρώπη.
      Πηγή: Reuters
      Read more...

        0

    13. Περιβάλλον

      Οι επιπτώσεις των data centers στη διαμόρφωση τοπικού μικροκλίματος

      Engineer

      Έως και 2,7 βαθμούς Κελσίου μπορεί να αυξηθεί κατά μέσο όρο η θερμοκρασία σε περιοχές που βρίσκονται κοντά σε κέντρα δεδομένων (data centers),  σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου της Αριζόνα.
      Η έρευνα, με τίτλο «Η θερμότητα που αποβάλλεται από τα κέντρα δεδομένων ως αναδυόμενος αστικός θερμικός κίνδυνος: Πρώτες επιτόπιες μετρήσεις των επιπτώσεων στη θερμοκρασία του αέρα σε επίπεδο γειτονιάς», η οποία βασίζεται σε επιτόπιες μετρήσεις και δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο Journal of Engineering for Sustainable Buildings and Cities, καταγράφει αυξήσεις της θερμοκρασίας του αέρα σε γειτονικές περιοχές και αναδεικνύει μία παράμετρο που σύμφωνα με τους ερευνητές θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στον σχεδιασμό και τη χωροθέτηση των συγκεκριμένων υποδομών.
      Όπως εξηγεί στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο καθηγητής Φυσικής Περιβάλλοντος και Κλίματος στο ΕΚΠΑ και μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κλιματική Αλλαγή, Κώστας Καρτάλης, πρόκειται για πολύ σημαντικά ευρήματα καθώς δεν προκύπτουν από θεωρητικές εκτιμήσεις αλλά βασίζονται σε μετρήσεις της θερμοκρασίας του αέρα που πραγματοποιήθηκαν κατά την κατεύθυνση του ανέμου σε περιοχές κατοικίας στην εγγύτητα Κέντρων Δεδομένων (Data Centers). Σύμφωνα με την έρευνα αυτή, όπως αναφέρει ο κ. Καρτάλης, διαπιστώθηκε μέγιστη και μέση αύξηση της θερμοκρασίας κατά 2,7 και 0,9 βαθμούς Κελσίου αντίστοιχα, ενώ προσθέτει ότι για λόγους σύγκρισης, οι περισσότερες πόλεις έχουν ως στόχο τη μείωση της μέσης θερμοκρασίας αέρα σε επίπεδο γειτονιάς κατά 1-2 βαθμούς Κελσίου!
      Πώς θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα data centers τη διαμόρφωση τοπικού μικροκλίματος
      Σύμφωνα με τον κ. Καρτάλη, ένα data center ισχύος 36 MW και δείκτη ενεργειακής απόδοσης 1,3 (πρόκειται για το πηλίκο της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας του data center ως προς την κατανάλωση ενέργειας για τον εξοπλισμό ΙΤ, λ.χ. των servers) αποβάλλει θερμότητα που αντιστοιχεί στη θερμότητα που αποβάλλουν 40.000 κατοικίες. Κατά συνέπεια, όπως τονίζει, διαμορφώνονται τοπικές θερμικές νησίδες (hot spots), επιβαρύνοντας δηλαδή το θερμικό περιβάλλον των περιοχών στις οποίες χωροθετούνται και αλλοιώνοντας το μικροκλίμα τους. «Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι παραπάνω αυξήσεις της θερμοκρασίας αέρα εντοπίζονται μέχρι και σε απόσταση 100-500 μέτρων από το data center ανάλογα με το μέγεθος της υποδομής, τις επικρατούσες ανεμολογικές συνθήκες και την πολεοδομική διάρθρωση της αστικής περιοχής (λ.χ. πυκνότητα δόμησης, ποσοστό πρασίνου, διάδρομοι αερισμού, κ.ά.)», σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
      Υπό το πρίσμα των ευρημάτων της μελέτης, το ερώτημα που τίθεται είναι τι είδους παρεμβάσεις σε πολεοδομικό και περιβαλλοντικό επίπεδο μπορούν να περιορίσουν τις επιπτώσεις των data centers στο τοπικό μικροκλίμα. Ο κ. Καρτάλης υπογραμμίζει ότι απαιτείται ένα πλέγμα μέτρων που εκτείνεται από την βελτίωση της ενεργειακή απόδοσης και τα συστήματα ψύξης έως τον πολεοδομικό σχεδιασμό και την ενίσχυση του αστικού πρασίνου.
      «Αρχικά είναι αναγκαία η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και η χρήση συστημάτων ψύξης. Παράλληλα είναι δυνατόν η αποβαλλόμενη θερμότητα να επαναχρησιμοποιείται, ουσιαστικά να διανέμεται σε κατοικίες, κτίρια, βιομηχανίες κ.α. Σε ό,τι αφορά τις περιβαλλοντικές παρεμβάσεις, είναι αναγκαίο να εμπλουτίζεται η περιοχή που μεσολαβεί μεταξύ ενός data center και κατοικιών ή άλλων κτιρίων με πυκνή βλάστηση (κυρίως με δένδρα που έχουν και την ισχυρότερη δροσιστική επίδραση)», αναφέρει ο κ. Καρτάλης. Όσον αφορά τις πολεοδομικές παρεμβάσεις, όπως υπογραμμίζει «το ελάχιστο που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι ότι η απόσταση ενός data center με κατοικίες και κτίρια δεν μπορεί να είναι μικρότερη των 500 μέτρων (δηλαδή να μεσολαβεί μία ελεύθερη κυκλική ζώνη εμβαδού περίπου 800 στρεμμάτων) ή όποια απόσταση προκύπτει ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της περιοχής υποδοχής».
      Καθώς ήδη λειτουργούν data centers, αλλά έχει ανακοινωθεί και η ανάπτυξη νέων, ο κ. Καρτάλης υπογραμμίζει ότι «η περίπτωσή τους» θα πρέπει να εξετάζεται με αυστηρά περιβαλλοντικά, πολεοδομικά και χωροταξικά κριτήρια καθώς, όπως σημειώνει «πρόκειται για υποδομές που δεν θα πρέπει να εντάσσονται σε κατοικημένες περιοχές, ή να βρίσκονται στην εγγύτητά τους, ιδίως σε θερμά κλίματα. «Έχει επίσης σημασία να τεθούν όρια (λ.χ.: ελάχιστη απόσταση από κατοικίες/κτίρια), να προηγείται μελέτη της περιοχής υποδοχής ως προς τα μετεωρολογικά και κλιματικά της χαρακτηριστικά, να συναξιολογούνται οι επιπτώσεις στην κατανάλωση νερού και ενέργειας, και βεβαίως (ανεξάρτητα από το γεγονός ότι δεν επηρεάζεται άμεσα η ποσότητα της αποβαλλόμενης θερμότητας) να χρησιμοποιείται ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, ώστε να μην παράγεται διοξείδιο του άνθρακα, δηλαδή μίας από τις χημικές ενώσεις που ευθύνονται για την κλιματική αλλαγή», επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Καρτάλης
      Read more...

        0

    14. Περιβάλλον

      Η Ελλάδα μεταξύ των χωρών με υψηλά ποσοστά απωλειών νερού στα δίκτυα ύδρευσης

      Engineer

      Την ώρα που το ένα μετά το άλλο τα ελληνικά νησιά κηρύσσονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας, με τις τελευταίες αποφάσεις του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας να αφορούν την Αλόννησο, την Τήνο, το Μεγανήσι, την Κάρπαθο, την Αστυπάλαια και τη Λέρο, τεράστιες ποσότητες υδάτων εξακολουθούν να χάνονται από διαρροές πριν καν φτάσουν στις βρύσες των καταναλωτών.
      Σύμφωνα με την πρώτη συγκριτική έκθεση της Ένωσης Ευρωπαϊκών Ρυθμιστικών Αρχών Ύδατος (WAREG), στη συγγραφή της οποίας η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) είχε κεντρικό ρόλο, η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται μεταξύ των χωρών με υψηλά ποσοστά απωλειών νερού στα δίκτυα ύδρευσης.
      Συγκεκριμένα κατατάσσεται στην ενδιάμεση αλλά ιδιαίτερα προβληματική κατηγορία του 30% - 40%, μαζί με την Ιρλανδία και την Πορτογαλία. Το ποσοστό του μη τιμολογούμενου νερού (Non-Revenue Water - NRW) στην Ευρώπη εκτιμάται σε περίπου 10% έως και πάνω από 50%, ενώ στην κορυφή των επιδόσεων βρίσκονται το Βέλγιο, η Τσεχία, η Εσθονία και η Λετονία, όπου οι απώλειες περιορίζονται μεταξύ 10% και 20%.
      Όπως προκύπτει από την έκθεση, στην Ελλάδα σχεδόν τέσσερα στα δέκα κυβικά μέτρα νερού που εισέρχονται στα δίκτυα ύδρευσης δεν καταλήγουν ποτέ να τιμολογηθούν, καθώς χάνονται είτε από πραγματικές διαρροές είτε από τεχνικές και λειτουργικές απώλειες του συστήματος. «Η Ελλάδα είναι μεταξύ των 12 χωρών που αντιμετωπίζουν σοβαρά θέματα απώλειας πόσιμου νερού λόγω των παλαιωμένων υποδομών ύδρευσης, για τις οποίες στη χώρα μας τόσο οι πάροχοι όσο και οι αρμόδιοι φορείς (μεταξύ αυτών και η ΡΑΑΕΥ) καταβάλλουν προσπάθειες εκσυγχρονισμού και αναβάθμισής τους», διαπιστώνει η Αρχή σε ανακοίνωσή της.
      Η πλειονότητα των Ρυθμιστικών Αρχών θεωρεί ότι το υφιστάμενο ευρωπαϊκό πλαίσιο είναι επαρκές για να ενθαρρύνει δράσεις περιορισμού των απωλειών. Ωστόσο δεν παύουν να υπάρχουν μεγάλες προκλήσεις με σημαντικότερες:
      η γήρανση των δικτύων ύδρευσης,
      η έλλειψη χρηματοδότησης,
      η περιορισμένη διαθεσιμότητα δεδομένων,
      οι ελλείψεις εξειδικευμένου προσωπικού,
      η χαμηλή πολιτική προτεραιοποίηση του ζητήματος.
      Η ανάσα από τις βροχές στην Αθήνα απομακρύνει τον Εύρυτο
      Πάντως την ίδια στιγμή που η χώρα μας εξακολουθεί να καταγράφει υψηλά ποσοστά απωλειών νερού στα δίκτυα ύδρευσης, με την κατάσταση να είναι εξαιρετικά πιεστική στα νησιά μεσούσης της τουριστικής περίοδου, η Αθήνα φαίνεται πως έχει πάρει μια ανάσα. Οι βροχές της τελευταίας υδρολογικής περιόδου έχουν ενισχύσει αισθητά τα διαθέσιμα αποθέματα της ΕΥΔΑΠ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας, στις 19 Ιουνίου 2026 τα συνολικά αποθέματα στους ταμιευτήρες της ανέρχονταν σε 743,68 εκατ. κυβικά μέτρα, έναντι 583,23 εκατ. κυβικών μέτρων την αντίστοιχη ημέρα του 2025, καταγράφοντας αύξηση άνω των 160 εκατ. κυβικών μέτρων μέσα σε έναν χρόνο.
      Το γεγονός αυτό δικαιολογεί πιθανότατα και το ότι το μεγάλο σχέδιο του Εύρυτου που στόχο είχε να μην διψάσει το λεκανοπέδιο και είχε ανακοινωθεί από τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, έχει προσώρας παγώσει. Η μπάλα είναι πλέον στο γήπεδο του αρμόδιου υπουργείου Περιβάλλοντος με την ΕΥΔΑΠ να έχει ολοκλήρώσει την προκαταρκτική μελέτη και να αναμένει το πράσινο φως από την κυβέρνηση. Κάτι τέτοιο ωστόσο δεν θα πρέπει να αναμένεται άμεσα. Οι αρκετές βροχοπτώσεις του προηγούμενου διαστήματος, ιδιαίτερα από τον Μάρτιο και μετά, φαίνεται πως αφαίρεσαν σε πρώτη φάση την ένδειξη του κατεπείγοντος από το έργο. Ταυτόχρονα η άτυπη προεκλογική περίοδος που έχει ξεκινήσει εκτιμάται ότι θα μπλοκάρει τις γρήγορες αποφάσεις για έναρξη των διαδικασιών ενός τόσο ακριβού έργου. Υπενθυμίζεται ότι ο Εύρυτος που αφορά τη μερική εκτροπή υδάτων από τους ποταμούς Κρικελιώτη και Καρπενησιώτη προς τον Εύηνο, με βασικό πλεονέκτημα ότι η μεταφορά του νερού μπορεί να γίνεται με φυσική ροή και χωρίς ενεργειακό κόστος άντλησης, είχε αρχικώς κοστολογηθεί στα 550 εκ. ευρώ. Ωστόσο πρόσφατες αναφορές της διοίκησης της ΕΥΔΑΠ είχαν ανεβάσει περαιτέρω το κόστος της παρέμβασης που προσεγγίζει πλέον τα 750 εκ. ευρώ.
      Σε κάθε περίπτωση η εταιρεία ύδρευσης της πρωτεύουσας που έχει επανειλημμένα μιλήσει για την αναγκαιότητα του έργου δεν κάνει πόντο πίσω ως προς την κρισιμότητά του για την υδρολογική θωράκιση του λεκανοπεδίου μακροπρόθεσμα.
      Ταυτόχρονα όμως διατηρεί στην κορυφή της ατζέντας της και το έργο της εγκατάστασης έξυπνων υδρομετρητών προκειμένου να μειωθούν διαρροές και απώλειες. Στο πλαίσιο αυτό, ύστερα από αλλεπάλληλες καθυστερήσεις, αναμένεται εντός του έτους να προκηρυχθεί ο διαγωνισμός για την προμήθεια και εγκατάσταση 2,1 εκατομμυρίων ψηφιακών υδρόμετρων. Πρόκειται για έργο προϋπολογισμού περίπου 300 εκατ. ευρώ, το οποίο θα οδηγήσει σε σταδιακή αντικατάσταση του συνόλου των υφιστάμενων μετρητών σε βάθος δεκαετίας. Η ΕΥΔΑΠ αναζητεί εταιρείες που διαθέτουν την τεχνολογική δυνατότητα να υποστηρίξουν ένα τόσο εκτεταμένο σύστημα τηλεμέτρησης, μέσω του οποίου θα καθίσταται εφικτός ο άμεσος εντοπισμός ασυνήθιστων καταναλώσεων, πιθανών διαρροών και λειτουργικών προβλημάτων του δικτύου ώστε να ελαχιστοποιηθεί ο χρόνος αποκατάστασης των προβλημάτων.
      Λειψυδρία Πενταετές σχέδιο για διαχείριση νερού και κινδύνων
      Μπορεί, πάντως, ο εφιάλτης της λειψυδρίας να απομακρύνθηκε επί του παρόντος από την Αττική, αλλά η ΕΥΔΑΠ προετοιμάζεται για κάθε σενάριο. Στο πλαίσιο αυτό σύμφωνα με σύμβαση που υπέγραψε με τον Ειδικό Λογαριασμό Κονδυλίων Έρευνας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, τίθεται σε εφαρμογή πενταετές πρόγραμμα διαχείρισης των υδατικών πόρων που τροφοδοτούν την Αθήνα, συνολικού προϋπολογισμού 198.400 ευρώ με ΦΠΑ.
      Το αντικείμενο του έργου αφορά τη σύνταξη και διαρκή επικαιροποίηση του «Διαχειριστικού Σχεδίου Υδατικών Πόρων για την ύδρευση της Αθήνας», όπως προβλέπεται από τις υποχρεώσεις της ΕΥΔΑΠ στο πλαίσιο της λειτουργίας του Εξωτερικού Υδροδοτικού Συστήματος. Οπως επισημαίνεται στη σύμβαση, το Διαχειριστικό Σχέδιο θα εκπονείται τόσο για την αντιμετώπιση γεγονότων κανονικής και έκτακτης λειτουργίας όσο και γεγονότων ακραίων υδρολογικών φαινομένων.
      Γίνεται μάλιστα σαφής αναφορά στην ανάγκη ανάπτυξης νέων εργαλείων και μεθοδολογιών για την αντιμετώπιση περιόδων ανομβρίας, φαινομένων λειψυδρίας, αλλά και ενδεχόμενης «μακροπρόθεσμης εμμονικής ξηρασίας», τα οποία «θα στηρίζονται στην εφαρμογή καινοτόμων μεθόδων ποσοτικοποίησης, προσομοίωσης και διαχείρισης της υδρολογικής αβεβαιότητας».
      Το έργο προβλέπει επίσης την ανάπτυξη εφαρμογής διαχείρισης, ελέγχου και ανάλυσης των δεδομένων εποπτείας και διαχείρισης του ΕΥΣ με συνεχή καταγραφή και αξιολόγηση των δεδομένων εποπτείας και λειτουργίας, όπως αποτυπώνονται σε χάρτες γεωπληροφορικών συστημάτων (στάθμες δεξαμενών Μονάδων Επεξεργασίας Νερού και ταμιευτήρων, κλπ). Με τον τρόπο αυτό θα επικαιροποιούνται διαρκώς οι εισροές και εκροές νερού, οι απώλειες, τα αποθέματα, οι καταναλώσεις καθώς και οι δείκτες απόδοσης του συστήματος.
      Παράλληλα στο πλαίσιο του έργου θα εκπονηθούν σχέδια και για περιπτώσεις νέων αναγκών υδροδότησης.
      Read more...

        0

    15. Περιβάλλον

      Έκθεση ΟΗΕ: Η Τεχνητή Νοημοσύνη θα μπορούσε να καταναλώνει νερό όσο οι ανάγκες 1,3 δισ. ανθρώπων έως το 2030

      Engineer

      Η ραγδαία εξάπλωση της Τεχνητής Νοημοσύνης δημιουργεί νέες προκλήσεις όχι μόνο για τα ενεργειακά συστήματα, αλλά και για τη διαχείριση των υδάτινων πόρων παγκοσμίως. Στο επίκεντρο αυτών των ανησυχιών βρίσκεται πρόσφατη έκθεση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, η οποία εξετάζει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των υποδομών που υποστηρίζουν τις εφαρμογές AI.
      Η προειδοποίηση του ΟΗΕ για το νερό
      Σύμφωνα με την έκθεση, η κατανάλωση νερού που συνδέεται με την ανάπτυξη και λειτουργία συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά έως το τέλος της δεκαετίας. Οι εκτιμήσεις αναφέρουν ότι οι ανάγκες αυτές θα μπορούσαν να φτάσουν σε επίπεδα αντίστοιχα με την κατανάλωση νερού περίπου 1,3 δισεκατομμυρίων ανθρώπων.
      Ο βασικός λόγος είναι η συνεχώς αυξανόμενη χρήση data centers, τα οποία αποτελούν τη ραχοκοκαλιά των εφαρμογών AI. Τα κέντρα δεδομένων απαιτούν αποτελεσματικά συστήματα ψύξης για να διατηρούνται σε ασφαλή επίπεδα θερμοκρασίας οι χιλιάδες εξυπηρετητές που λειτουργούν αδιάκοπα. Σε πολλές περιπτώσεις, η διαδικασία αυτή βασίζεται σε μεγάλες ποσότητες νερού.
      Οι ευρύτερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις
      Η έκθεση του ΟΗΕ επισημαίνει ότι οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται μόνο στην κατανάλωση νερού. Η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης αυξάνει παράλληλα τη ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια, γη και πρώτες ύλες που απαιτούνται για την κατασκευή και λειτουργία των σχετικών υποδομών.
      Η συνεχής εκπαίδευση και λειτουργία ολοένα πιο σύνθετων μοντέλων AI απαιτεί σημαντική υπολογιστική ισχύ, γεγονός που οδηγεί σε επέκταση των data centers και σε αυξημένες ανάγκες για ενεργειακούς και φυσικούς πόρους.
      Η ενεργειακή διάσταση
      Τα συμπεράσματα της έκθεσης συμβαδίζουν με τις προβλέψεις άλλων διεθνών οργανισμών για την αυξανόμενη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας των κέντρων δεδομένων. Η ανάπτυξη της AI θεωρείται ένας από τους βασικούς παράγοντες που θα ενισχύσουν τη ζήτηση ηλεκτρισμού τα επόμενα χρόνια, καθώς όλο και περισσότερες επιχειρήσεις και χρήστες αξιοποιούν εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
      Η τάση αυτή ωθεί τις εταιρείες τεχνολογίας να αναζητούν νέες πηγές καθαρής ενέργειας, επενδύοντας σε έργα ανανεώσιμων πηγών και σε μακροχρόνιες συμβάσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας.
      Πρόκληση για την επόμενη δεκαετία
      Η έκθεση του ΟΗΕ αναδεικνύει την ανάγκη να ληφθούν υπόψη οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης παράλληλα με τα οφέλη που προσφέρει. Καθώς οι εφαρμογές AI ενσωματώνονται σε ολοένα περισσότερους τομείς της οικονομίας και της καθημερινότητας, η αποτελεσματική διαχείριση των ενεργειακών και υδατικών πόρων που απαιτούν οι σχετικές υποδομές αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο ζήτημα για τα επόμενα χρόνια.
      Read more...

        0

    16. Περιβάλλον

      Λειψοί: Το νησί πρότυπο με πρακτικές προστασίας του περιβάλλοντος και αειφορίας

      GTnews

      Οι Λειψοί δεν αποτελούν πλέον άγνωστο προορισμό, αλλά ένα νησί που αναγνωρίζεται διεθνώς για τις καλές πρακτικές που εφαρμόζει στον τομέα της βιώσιμης ανάπτυξης. 
      Με μια ιδιαίτερα προσωπική αλλά και ουσιαστική τοποθέτηση συμμετείχε ο δήμαρχος Λειψών, Φώτης Μάγγος, στο πρώτο συνέδριο «Water Dialogues», με θέμα τη λειψυδρία και τις πλημμύρες στη νησιωτική Ελλάδα, που διοργάνωσαν στη Ρόδο, ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Ερευνών Διαχείρισης Υδάτινων Πόρων & Ενέργειας «WE ARE GREECE», Αντώνης Γιαννικουρή,ς και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας.
      Οι Λειψοί στη θέση που τους αξίζει
      Ο κ. Μάγγος ξεκίνησε την ομιλία του ανατρέχοντας στα φοιτητικά του χρόνια, όταν οι Λειψοί ήταν ένα άγνωστο νησί για τους περισσότερους Έλληνες. Όπως χαρακτηριστικά επισήμανε, συχνά τον ρωτούσαν πού βρίσκονται οι Λειψοί, ενώ αρκετοί τους μπέρδευαν ακόμη και με άλλους νησιωτικούς προορισμούς όπως τους… Παξούς ή άλλα νησιά. Τότε γεννήθηκε μέσα του η επιθυμία να συμβάλλει, ώστε ο τόπος του να αποκτήσει τη θέση που του αξίζει στον χάρτη της Ελλάδας.
      Σήμερα, όπως τόνισε, το νησί έχει καταφέρει να μετατρέψει τις προκλήσεις της μικρονησιωτικότητας σε ευκαιρίες και να αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση στη διαχείριση των φυσικών πόρων, των αποβλήτων και ιδιαίτερα του νερού.
      Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην πορεία που ακολούθησε το νησί για την επίτευξη της υδατικής του αυτονομίας, ευχαριστώντας όλους όσοι συνέβαλαν σε αυτή την προσπάθεια. Μνημόνευσε τον αείμνηστο Νεκτάριο Σαντορινιό, επί υπουργίας του οποίου εγκαταστάθηκε για πρώτη φορά η μονάδα αφαλάτωσης, η οποία σήμερα εξασφαλίζει στους Λειψούς πλήρη κάλυψη των αναγκών τους σε νερό. Παράλληλα, εξήρε τη συμβολή του γενικού γραμματέα Νησιωτικής Πολιτικής Μανώλη Κουτουλάκη, υπογραμμίζοντας ότι έχει κατανοήσει σε βάθος τα ιδιαίτερα ζητήματα που αντιμετωπίζουν τα μικρά νησιά.
      Ο δήμαρχος αναφέρθηκε επίσης στα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη για τη βελτίωση του δικτύου ύδρευσης και τον εκσυγχρονισμό του βιολογικού καθαρισμού, επισημαίνοντας ότι, παρά τις γραφειοκρατικές δυσκολίες και τις χρονοβόρες διαδικασίες περιβαλλοντικής αδειοδότησης, ο δήμος συνεχίζει με συνέπεια να επενδύει σε υποδομές που ενισχύουν την περιβαλλοντική προστασία και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

      23 παραλίες του νησιού έχουν χαρακτηριστεί απάτητες, διατηρώντας αναλλοίωτο το φυσικό τους περιβάλλον

      Η προστασία του φυσικού πλούτου
      Στην ομιλία του ανέδειξε ακόμη τη διαφορετική φιλοσοφία με την οποία αναπτύσσονται οι Λειψοί. Όπως υπογράμμισε, το νησί δεν βασίζει την ταυτότητά του σε πρακτικές μαζικού τουρισμού, αλλά στην προστασία του φυσικού του πλούτου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το γεγονός ότι και οι 23 παραλίες του νησιού έχουν χαρακτηριστεί απάτητες, διατηρώντας αναλλοίωτο το φυσικό τους περιβάλλον. Παράλληλα, δεν υπάρχουν πισίνες, μια επιλογή που συνδέεται άμεσα με την εξοικονόμηση πολύτιμων υδάτινων πόρων, καθώς η συντήρησή τους απαιτεί σημαντικές ποσότητες νερού κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου.
      Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η εφαρμογή του συστήματος διαλογής απορριμμάτων στην πηγή και της συλλογής πόρτα-πόρτα, χωρίς την ύπαρξη κάδων σε δημόσιους χώρους. Το μοντέλο αυτό έχει συμβάλει καθοριστικά στη διατήρηση της καθαριότητας του νησιού, αποτελώντας μία ακόμη καινοτόμο πρακτική που ενισχύει το περιβαλλοντικό του αποτύπωμα.
      Η παρέμβαση του δημάρχου Λειψών στο συνέδριο ανέδειξε ότι η αποτελεσματική διαχείριση του νερού και των φυσικών πόρων δεν αποτελεί αποκλειστικά ζήτημα τεχνικών έργων, αλλά κυρίως αποτέλεσμα στρατηγικής, συνεργασίας και συλλογικής προσπάθειας. Οι Λειψοί αποδεικνύουν στην πράξη ότι ακόμη και ένα μικρό νησί μπορεί να πρωτοπορήσει, να καινοτομήσει και να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την ανθεκτικότητα των νησιωτικών κοινωνιών απέναντι στις σύγχρονες περιβαλλοντικές προκλήσεις.
      Read more...

        0

    17. Περιβάλλον

      World Weather Attribution: Ορατός ο κίνδυνος θερμικής καταπόνησης στο Παγκόσμιο Κύπελλο 2026

      Engineer

      Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 θα είναι ένα σημαντικό τεστ για το πώς ο αθλητισμός προσαρμόζεται σε ένα θερμότερο κλίμα. Η διοργάνωση θα πραγματοποιηθεί από τις 11 Ιουνίου έως τις 19 Ιουλίου σε Ηνωμένες Πολιτείες, Μεξικό και Καναδά, δηλαδή σε μια περίοδο όπου σε πολλές πόλεις η ζέστη και η υγρασία είναι ήδη υψηλές.
      Η επιστημονική ομάδα World Weather Attribution εξέτασε τον κίνδυνο θερμικής καταπόνησης στους αγώνες του Μουντιάλ 2026. Η μελέτη δεν βασίστηκε μόνο στη θερμοκρασία αέρα, αλλά στον δείκτη WBGT, ο οποίος λαμβάνει υπόψη τη θερμοκρασία, την υγρασία, τον άνεμο και τη θερμική ακτινοβολία. Με απλά λόγια, δείχνει πόσο δύσκολο είναι για το ανθρώπινο σώμα να αποβάλει θερμότητα.

      Οι μέσες μέγιστες τιμές θερμικής καταπόνησης και θερμοκρασίας κατά την περίοδο του Μουντιάλ με βάση την κλιματολογία 1991-2020 δείχνουν ότι πολλές διοργανώτριες πόλεις βρίσκονται ήδη σε ζώνες υψηλής ζέστης και υψηλής καταπόνησης. 
      Αυτό είναι κρίσιμο για το ποδόσφαιρο. Ένας παίκτης δεν εκτίθεται απλώς στη ζέστη· τρέχει, πιέζεται σωματικά και χρειάζεται συνεχή θερμορρύθμιση. Το ίδιο ισχύει, σε διαφορετικό βαθμό, και για φιλάθλους, εργαζόμενους, εθελοντές και όσους θα βρίσκονται σε μετακινήσεις ή υπαίθριες ζώνες φιλάθλων.
      Η έρευνα συνέκρινε το σημερινό κλίμα με ένα υποθετικό κλίμα αντίστοιχο του 1994, όταν οι ΗΠΑ είχαν φιλοξενήσει ξανά το Μουντιάλ και ο πλανήτης ήταν περίπου 0,7°C ψυχρότερος. Το αποτέλεσμα δείχνει ότι η κλιματική αλλαγή έχει αυξήσει την πιθανότητα επικίνδυνων συνθηκών ζέστης και υγρασίας.
      Σύμφωνα με την ανάλυση, περίπου 26 αγώνες του Μουντιάλ 2026 μπορεί να διεξαχθούν σε συνθήκες WBGT τουλάχιστον 26°C, επίπεδο στο οποίο απαιτούνται μέτρα προστασίας. Σε κλίμα 1994, ο αντίστοιχος αριθμός θα ήταν περίπου 21 αγώνες. Για το όριο των 28°C WBGT, στο οποίο η FIFPRO θεωρεί ότι πρέπει να εξετάζεται αναβολή ή καθυστέρηση, η εκτίμηση είναι περίπου 5 αγώνες στο σημερινό κλίμα, έναντι περίπου 3 σε κλίμα 1994.

      Η περίοδος διεξαγωγής του Μουντιάλ συμπίπτει με την άνοδο της θερινής θερμικής καταπόνησης σε πολλές πόλεις. Τα γραφήματα δείχνουν ότι από τα μέσα Ιουνίου έως τον Ιούλιο οι τιμές WBGT είναι ήδη υψηλές και σε αρκετές περιπτώσεις αυξάνονται όσο προχωρά το τουρνουά.
      Το συμπέρασμα δεν είναι ότι κάθε αγώνας θα γίνει σε ακραίες συνθήκες. Είναι ότι οι πιθανότητες έχουν αλλάξει. Το Μουντιάλ του 2026 δείχνει πως η κλιματική αλλαγή δεν είναι πλέον μόνο περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά και θέμα υγείας, ασφάλειας και διοργάνωσης μεγάλων αθλητικών γεγονότων.
      Πηγή: World Weather Attribution
      Read more...

        0

    18. Περιβάλλον

      Με την πρωτοβουλία OceanEye η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενισχύει την παρατήρηση των ωκεανών

      GTnews

      Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το OceanEye για την ενίσχυση του ρόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) στην παρατήρηση των ωκεανών. Η πρωτοβουλία έχει ως στόχο να αναδείξει την ΕΕ σε κορυφαίο πάροχο πληροφοριών για τους ωκεανούς παγκοσμίως, συμβάλλοντας στο 35% του παγκόσμιου συστήματος παρατήρησης των ωκεανών έως το 2035 και εξασφαλίζοντας το 35% της αγοράς τεχνολογιών παρατήρησης των ωκεανών.
      Οι ωκεανοί καλύπτουν το 70% της επιφάνειας της Γης, αλλά μόνο το 5% έχει εξερευνηθεί. Η παρατήρηση των ωκεανών είναι καίριας σημασίας για την προστασία και την αποκατάστασή τους, τις κλιματικές προβλέψεις, τις δραστηριότητες της γαλάζιας οικονομίας, όπως η αλιεία και η υδατοκαλλιέργεια, η υπεράκτια ενέργεια και η ναυτιλία, καθώς και για την ασφάλεια και την άμυνα στη θάλασσα.
      Τέσσερις πυλώνες θα ορίσουν το πλαίσιο για την προσέγγιση της ΕΕ —τόσο σε ενωσιακό επίπεδο όσο και παγκοσμίως— για να γίνουν οι στόχοι απτά αποτελέσματα: η καλύτερη διακυβέρνηση για μια πιο ενοποιημένη ευρωπαϊκή προσέγγιση· η παγκόσμια ηγετική θέση μέσω μιας διεθνούς συμμαχίας και εταιρικών σχέσεων· το ευρωπαϊκό ψηφιακό δίδυμο του ωκεανού, η καινοτομία και η ανάπτυξη της βιομηχανίας· καθώς και η συμμετοχή της κοινωνίας και η ανάπτυξη δεξιοτήτων. Η εξασφάλιση χρηματοδότησης θα αποτελέσει βασικό καταλύτη και θα διασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη παρατήρηση των ωκεανών.
      Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δήλωσε: «Με το OceanEye, η Ευρώπη θα ηγηθεί της προσπάθειας για την κατανόηση, την προστασία, και τη βιώσιμη αξιοποίηση του δυναμικού των ωκεανών μας. Πρέπει να αξιοποιήσουμε την επιστήμη και τη χρηστή διακυβέρνηση, για να κατανοήσουμε τους ωκεανούς μας και να προστατεύσουμε το μέλλον μας. Καλούμε όλα τα κράτη μέλη και τους παγκόσμιους εταίρους να στηρίξουν μαζί μας το παγκόσμιο σύστημα παρατήρησης των ωκεανών και να κάνουμε πραγματικότητα το OceanEye.»
      Καλύτερη διακυβέρνηση για μια πιο ενοποιημένη ευρωπαϊκή προσέγγιση
      Η παρατήρηση των ωκεανών της ΕΕ είναι κατακερματισμένη. Η πρωτοβουλία OceanEye έρχεται να γεφυρώσει αυτά τα κενά με μια δομημένη προσέγγιση διακυβέρνησης, βελτιώνοντας τον συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών, των ερευνητικών φορέων και της βιομηχανίας και στηρίζοντας τη συμβολή της ΕΕ στο παγκόσμιο σύστημα παρατήρησης των ωκεανών. Η δομημένη διακυβέρνηση θα συμβάλει στην ευθυγράμμιση των επενδύσεων και των προτεραιοτήτων, καθιστώντας την ενωσιακή παρατήρηση των ωκεανών πιο στρατηγική, μειώνοντας τις ανεπάρκειες και τις αλληλεπικαλύψεις στη συλλογή δεδομένων και καλύπτοντας τα υφιστάμενα κενά. Οι σχετικές λεπτομέρειες θα καθοριστούν στην πρόταση για μια πράξη για τους ωκεανούς στο τέλος του τρέχοντος έτους.
      Η πρωτοβουλία προβλέπει ένα ευρωπαϊκό ψηφιακό σύστημα ωκεανών που θα περιλαμβάνει υφιστάμενες ευρωπαϊκές υπηρεσίες, όπως η θαλάσσια υπηρεσία Copernicus, το EMODnet, το WISE Marine και το WISE Freshwater, δημιουργώντας ένα ενιαίο σημείο πρόσβασης σε υψηλής ποιότητας ωκεάνια δεδομένα και γνώσεις για τη θάλασσα. Το σύστημα αυτό θα περιλαμβάνει επίσης το ευρωπαϊκό ψηφιακό δίδυμο του ωκεανού, το οποίο αναμένεται να είναι πλήρως λειτουργικό έως το 2030, επιτρέποντας την παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο και την προγνωστική μοντελοποίηση για την πολιτική και τη βιομηχανία.
      Παγκόσμια ηγετική παρουσία μέσω διεθνών εταιρικών σχέσεων
      Η ΕΕ θα δρομολογήσει μια διεθνή συμμαχία για την ενίσχυση του παγκόσμιου συστήματος παρατήρησης των ωκεανών, με στόχο την αντιμετώπιση κρίσιμων κενών σε περιοχές που παρακολουθούνται ανεπαρκώς, όπως, μεταξύ άλλων, στο νότιο ημισφαίριο, στην Αρκτική, στα βαθέα ύδατα και στις παράκτιες περιοχές.
      Στο πλαίσιο του τρέχοντος προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα επενδύσει 50 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση της συνεισφοράς της ΕΕ στο παγκόσμιο σύστημα παρατήρησης των ωκεανών και επιπλέον 12 εκατ. ευρώ για τη στήριξη ανθεκτικών παγκόσμιων συστημάτων δεδομένων για τους ωκεανούς.
      Ευρωπαϊκό ψηφιακό δίδυμο ωκεανού, καινοτομία και βιομηχανική ανάπτυξη
      Η ισχυρή καινοτομία στον τομέα της παρατήρησης των ωκεανών και η βιομηχανική βάση αποτελούν θεμελιώδη οικονομική και γεωπολιτική επιλογή και στρατηγική επιταγή για την ΕΕ.
      Το ευρωπαϊκό ψηφιακό δίδυμο του ωκεανού—μια εικονική αναπαράσταση του ωκεανού που επιτρέπει την απρόσκοπτη πρόσβαση σε θαλάσσια δεδομένα— θα είναι διαθέσιμο ως δημόσια υπηρεσία για τους Ευρωπαίους και τον υπόλοιπο κόσμο.
      Το OceanEye θα στηρίξει επίσης την ανάπτυξη και την εφαρμογή νέων τεχνολογιών, όπως, μεταξύ άλλων, αισθητήρων, αυτόνομων συστημάτων και τεχνητής νοημοσύνης, και θα επιταχύνει τη μετάβασή τους από την έρευνα στην αγορά.
      Τέλος, το OceanEye αποσκοπεί επίσης στην προώθηση συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, στη βελτίωση της πρόσβασης των νεοφυών επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση και στην ευθυγράμμιση της έρευνας με τις ανάγκες της αγοράς. Επιπλέον 30 εκατ. Ευρώ, στο πλαίσιο του τρέχοντος προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», θα στηρίξουν βασικές καινοτομίες μέσω μιας θεματικής πρόκλησης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας σχετικά με τις τεχνολογίες παρατήρησης των ωκεανών.
      Συμμετοχή της κοινωνίας και ανάπτυξη δεξιοτήτων
      Το OceanEye θα καταστήσει την παρατήρηση των ωκεανών —και ευρύτερα τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που συνδέονται με τους ωκεανούς— πιο ορατές και συναφείς με την κοινωνία, συνδέοντάς τες με τον πολιτισμό, την εκπαίδευση και την ανάπτυξη δεξιοτήτων.
      Για τον σκοπό αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα δρομολογήσει ένα εργαστήριο Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους για τις ωκεάνιες, παράκτιες και νησιωτικές κοινότητες, με σκοπό τη διερεύνηση δημιουργικών τρόπων παρουσίασης ωκεάνιων δεδομένων και την ευαισθητοποίηση σχετικά με τους ωκεανούς — μέσω δημόσιων εγκαταστάσεων, μουσειακών εκθέσεων και συνεργασιών με καλλιτέχνες και σχεδιαστές.
      Επιπλέον, θα θεσπιστεί ειδική σήμανση OceanEye, με την οποία θα προσδιορίζονται σαφώς όλες οι συνεισφέρουσες υποδομές.
      Εξασφάλιση χρηματοδότησης για τη μακροπρόθεσμη παρατήρηση των ωκεανών
      Η επίτευξη των στόχων του OceanEye προϋποθέτει ουσιαστικές επενδύσεις, καθώς απαιτείται σημαντική χρηματοδότηση για επιτόπια παρακολούθηση, ψηφιακά εργαλεία και έρευνα.
      Σε επίπεδο ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κινητοποιεί τους διαθέσιμους πόρους και τα υφιστάμενα μέσα για τη στήριξη της πρωτοβουλίας OceanEye.
      Συνολικά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα επενδύσει 92 εκατ. ευρώ από το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» για την έναρξη του OceanEye:
      50 εκατ. ευρώ – ενίσχυση της συνεισφοράς της ΕΕ στο παγκόσμιο σύστημα παρατήρησης των     ωκεανών 12 εκατ. ευρώ – στήριξη ανθεκτικών παγκόσμιων συστημάτων ωκεάνιων δεδομένων για τη βελτίωση της κοινοχρησίας δεδομένων και της προσβασιμότητας 30 εκατ. ευρώ – τόνωση της καινοτομίας μέσω του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας Σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη, τρίτες χώρες και άλλους εταίρους, όπως φιλανθρωπικούς φορείς και ιδιωτικούς οργανισμούς, να προσχωρήσουν στη διεθνή συμμαχία αυξάνοντας τη στήριξή τους στην παρατήρηση των ωκεανών και εξασφαλίζοντας σταθερή χρηματοδότηση για βελτιωμένες σειρές μακροπρόθεσμων παρατηρήσεων.
      Οι δεσμεύσεις αυτές μπορούν να περιλαμβάνουν την κινητοποίηση χρηματοδοτικών πόρων, την παροχή πρόσβασης σε ικανότητες παρατήρησης (όπως σκάφη παρατήρησης, αισθητήρες, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και υποθαλάσσια καλώδια), την επένδυση και/ή την παροχή πρόσβασης σε υποδομές παρατήρησης και ψηφιακές υποδομές, τη διάθεση ανθρώπινων και τεχνικών ικανοτήτων στη Διακυβερνητική Ωκεανογραφική Επιτροπή (IOC) ή στο Παγκόσμιο Σύστημα Παρατήρησης των Ωκεανών (GOOS) και τη διάθεση σχετικών δεδομένων.
      Ιστορικό
      Το OceanEye είναι ένα από τα παραδοτέα του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τους Ωκεανούς, το οποίο εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Ιούνιο του 2025. Πρόκειται για την ολοκληρωμένη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την καλύτερη προστασία των ωκεανών, την προώθηση μιας ακμάζουσας γαλάζιας οικονομίας και τη στήριξη της ευημερίας των ανθρώπων που ζουν σε παράκτιες περιοχές. Το σύμφωνο συγκεντρώνει τις πολιτικές της ΕΕ για τους ωκεανούς σε ένα ενιαίο πλαίσιο αναφοράς, αντιμετωπίζοντας τις σημαντικές απειλές που πλήττουν τους ωκεανούς μας, τις παράκτιες κοινότητές μας, τα νησιά και τις εξόχως απόκεντρες περιοχές.
      Η γαλάζια οικονομία (οικονομικές δραστηριότητες στη θάλασσα) είναι ζωτικής σημασίας για την ΕΕ, με 70.000 χιλιόμετρα ακτογραμμής και το 40% των Ευρωπαίων να ζουν σε παράκτιες κοινότητες και νησιά. Οι τομείς που σχετίζονται με τους ωκεανούς και τη γαλάζια οικονομία αντιστοιχούν σε 5 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στην ΕΕ και σε 250 δισ. ευρώ ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας.
      Read more...

        0

    19. Περιβάλλον

      Με χρηματοδότηση της Ε.Ε. 777 πυροσβέστες σε ετοιμότητα σε περιοχές υψηλού κινδύνου στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας

      GTnews

      Καθώς ο κίνδυνος των δασικών πυρκαγιών αυξάνεται σε ολόκληρη την Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βοηθά χρηματοδοτώντας και συντονίζοντας την ανάπτυξη ενός πρωτοφανούς αριθμού πυροσβεστών, αεροσκαφών και εμπειρογνωμόνων έκτακτης ανάγκης, στο πλαίσιο του μηχανισμού πολιτικής προστασίας.
      Επτακόσιοι εβδομήντα επτά πυροσβέστες από 14 ευρωπαϊκές χώρες θα τοποθετηθούν εκ των προτέρων σε περιοχές υψηλού κινδύνου στην Κύπρο, την Ελλάδα, την Ιταλία, τη Γαλλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη συμμετοχή από τότε που ξεκίνησε το πρόγραμμα της εκ των προτέρων τοποθέτησης δυνάμεων το 2022. Παράλληλα, 22 πυροσβεστικά αεροσκάφη και 5 ελικόπτερα από τον στόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) είναι έτοιμα να στηρίξουν τις χώρες που δέχονται την πίεση.
      Καθώς οι περίοδοι των δασικών πυρκαγιών διαρκούν πιο πολύ, ξεκινούν πιο νωρίς, και έχουν γίνει πιο καταστροφικές, η Επιτροπή φροντίζει ώστε πρόσθετοι πυροσβέστες, αεροσκάφη και εμπειρογνώμονες να είναι σε ετοιμότητα να στηρίξουν τις εθνικές υπηρεσίες όταν και όπου ο κίνδυνος είναι υψηλότερος.
      Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε σχετικά: «Οι πυροσβέστες και οι πυροσβέστριες σε όλη την ήπειρό μας έχουν μία κοινή αποστολή: να προστατεύουν τους ανθρώπους, τις κατοικίες, τα δάση. Στο πλαίσιο της μεγαλύτερης μέχρι σήμερα επιχείρησής μας, σχεδόν 800 πυροσβέστες θα τοποθετηθούν εκ των προτέρων εκεί όπου ο κίνδυνος είναι πιο μεγάλος. Με ευρωπαϊκά αεροσκάφη έτοιμα να πετάξουν ανά πάσα στιγμή. Αυτή είναι η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη στην πράξη.»
      Μέσω του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Ε.Ε., οι χώρες που πλήττονται από δασικές πυρκαγιές μπορούν να ζητούν επιχειρησιακή βοήθεια όταν οι εθνικές ικανότητες δεν επαρκούν. Το Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών εγγυάται το αδιάλειπτο των επιχειρήσεων συντονίζοντας τις προσφορές βοήθειας και στηρίζοντας την ανάπτυξη προσωπικού, εξοπλισμού και εξειδικευμένων ικανοτήτων που παρέχονται από τις συμμετέχουσες χώρες.
      Επιπλέον, το 2026 η ΕΕ θα δρομολογήσει και έναν νέο ευρωπαϊκό περιφερειακό πυροσβεστικό σταθμό στην Κύπρο για την ενίσχυση της ετοιμότητας και των ικανοτήτων αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών σε ολόκληρη την Ευρώπη και την περιοχή της Νότιας Μεσογείου. Στον περιφερειακό πυροσβεστικό σταθμό της Κύπρου θα τοποθετηθούν εκ των προτέρων έξι αεροσκάφη, ενώ παράλληλα θα φιλοξενεί προγράμματα κατάρτισης και ασκήσεις για επαγγελματίες πολιτικής προστασίας ώστε να μπορούν ανταλλάσσουν γνώσεις και βέλτιστες πρακτικές.
      Read more...

        0

    20. Περιβάλλον

      Η απουσία χιονιού στα βουνά επηρεάζει την διαθεσιμότητα του νερού

      GTnews

      Τα ελληνικά βουνά χάνουν το χιόνι τους με ανησυχητικούς ρυθμούς, καθώς η χιονοκάλυψη έχει μειωθεί κατά περίπου 58% από τη δεκαετία του 1980, σύμφωνα με επιστημονική μελέτη του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ.
      Η εξέλιξη αυτή δεν αλλάζει μόνο την εικόνα του χειμώνα, αλλά επηρεάζει άμεσα τη διαθεσιμότητα νερού, τη γεωργία και τη βιωσιμότητα τοπικών οικονομιών, όπως καταγράφει το διεθνές πρακτορείο Associated Press σε οδοιπορικό στην Αράχωβα.
      AP Photo/Thanassis Stavrakis
      Η βασική αιτία της μείωσης είναι η άνοδος της θερμοκρασίας, αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής. Αν και τα συνολικά επίπεδα βροχόπτωσης δεν έχουν μειωθεί σημαντικά, η μορφή τους αλλάζει. Όλο και συχνότερα πέφτουν ως βροχή αντί για χιόνι, ιδιαίτερα σε χαμηλότερα υψόμετρα. Αυτό σημαίνει ότι το χιόνι, που λειτουργεί ως φυσική αποθήκη νερού, δεν σχηματίζεται όπως παλαιότερα ή λιώνει πολύ πιο γρήγορα.
      AP Photo/Thanassis Stavrakis
      Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές σε περιοχές όπως η Αράχωβα, που εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από το λιώσιμο του χιονιού για την υδροδότηση. Οι πηγές στερεύουν συχνότερα και τα αποθέματα νερού εξαντλούνται στα τέλη του καλοκαιριού, όταν η ζήτηση αυξάνεται.
      AP Photo/Thanassis Stavrakis
      Παράλληλα, πλήγμα δέχεται και ο χειμερινός τουρισμός. Η χιονοδρομική περίοδος ξεκινά πλέον αργότερα και διαρκεί λιγότερο, γεγονός που οδηγεί σε μείωση της επισκεψιμότητας και των εσόδων. Πολλοί επισκέπτες στρέφονται σε προορισμούς του εξωτερικού με πιο σταθερές συνθήκες χιονόπτωσης.
      AP Photo/Thanassis Stavrakis
      Μπροστά σε αυτή την πραγματικότητα, οι τοπικές αρχές αναζητούν λύσεις. Στα σχέδια περιλαμβάνονται η δημιουργία μικρών φραγμάτων για τη συγκράτηση νερού και η ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού, όπως ο θερινός. Ωστόσο, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι τέτοιες παρεμβάσεις μπορούν μόνο να περιορίσουν και όχι να εξαλείψουν τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.
      AP Photo/Thanassis Stavrakis
      Ταυτόχρονα, η μείωση της χιονοκάλυψης αυξάνει τον κίνδυνο πυρκαγιών, καθώς η βλάστηση γίνεται πιο ξηρή. Περιοχές που στο παρελθόν δεν αντιμετώπιζαν σοβαρούς κινδύνους φωτιάς, εμφανίζουν πλέον αυξημένη ευπάθεια.
      Η περίπτωση της Ελλάδας θεωρείται ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς τα βουνά της βρίσκονται κοντά στο όριο θερμοκρασίας μεταξύ χιονιού και βροχής. Ακόμη και μικρές αυξήσεις της θερμοκρασίας οδηγούν σε μεγάλες απώλειες χιονιού, καθιστώντας τη χώρα πιο ευάλωτη σε σχέση με άλλες ορεινές περιοχές.
      Ενδεικτική της αλλαγής είναι και η προσωπική μαρτυρία του δημάρχου της Αράχωβας, Γιάννη Σταθάς. Όπως θυμάται, όταν ήταν παιδί, η περιοχή βυθιζόταν για ημέρες στο χιόνι: «Δεν μπορούσαμε να πάμε σχολείο λόγω του χιονιού. Μπορεί να μέναμε αποκλεισμένοι στο σπίτι για δύο ημέρες, χωρίς να μπορούμε να βγούμε έξω», αναφέρει χαρακτηριστικά στο AP και προσθέτει ότι σήμερα, τέτοιες εικόνες έχουν εκλείψει
      Μάλιστα, επισημαίνει ότι οι χιονοπτώσεις που παλαιότερα σημειώνονταν σε υψόμετρα περίπου 300 μέτρων, πλέον παρατηρούνται μόνο σε πολύ μεγαλύτερα υψόμετρα, γύρω στα 2.400 μέτρα στον Παρνασσό, γεγονός που αποτυπώνει με σαφήνεια τη δραματική μείωση της χιονόπτωσης.
      Read more...

        0

    21. Περιβάλλον

      Η Αστυπάλαια το έκτο νησί που κηρύσσεται σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης λόγω λειψυδρίας

      GTnews

      Είχε ξαναδεί τη στάθμη του νερού στο φράγμα Λιβαδιού να φτάνει σε τόσο χαμηλά επίπεδα, την έχει δει παλαιότερα και σε χαμηλότερα απ’ ό,τι φέτος. Από την άλλη, όμως, ποτέ άλλοτε το νησί δεν είχε τόσο μεγάλες ανάγκες σε νερό: μέσα σε μόλις πέντε χρόνια και εν μέσω κλιματικής κρίσης, η κατανάλωση του νερού στην Αστυπάλαια αυξήθηκε κατά 60%.
      Ως δήμαρχος του νησιού δεν ήταν διατεθειμένος να πάρει τέτοιο ρίσκο. Τον Ιανουάριο, το δημοτικό συμβούλιο αποφάσισε ομόφωνα «τη μετάβασή του στην Αθήνα για συνάντηση με τον αρμόδιο υπουργό, με σκοπό την υποβολή επίσημου αιτήματος για την κήρυξη του Δήμου Αστυπάλαιας σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης λόγω της παρατεταμένης ανομβρίας». Oπερ και εγένετο.
      Ο φάκελος με όλα τα δικαιολογητικά κατατέθηκε τον Φεβρουάριο και τρεις μήνες μετά ο Νίκος Κομηνέας είχε στα χέρια του το πολυαναμενόμενο ΦΕΚ με την απόφαση της έγκρισης. Το μικρό νησί των Δωδεκανήσων είχε κηρυχθεί σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης λόγω λειψυδρίας. «Καλύτερα να προλαμβάνεις, παρά να θεραπεύεις», μου είπε στην τηλεφωνική επικοινωνία που είχαμε.
      Δεν στερέψαμε
      Οι τίτλοι για την Αστυπάλαια, η οποία μάλιστα είχε προβληθεί λίγα χρόνια πριν ως το πρώτο πράσινο και αειφόρο ελληνικό νησί, φαίνονταν καταστροφολογικοί. «Βρίσκεται το νησί σε απελπιστική κατάσταση;», ρώτησα τον δήμαρχο. «Oχι», απάντησε απευθείας, αποτρέποντας τον πανικό. «Εχουμε νερό που μπορεί να καλύψει τις ανάγκες, αλλά αν δεν κάνουμε κάτι, θα φτάσει το φθινόπωρο και δεν θα έχουμε ούτε σταγόνα στο φράγμα, άρα δεν θα έχουν νερό οι οικισμοί. Θα πρέπει να φροντίσω ώστε να έχουμε τη δυνατότητα να καλύψουμε τις μελλοντικές ανάγκες», εξήγησε. Η ανάγκη της πρόληψης οδήγησε στην ενοικίαση μιας μονάδας αφαλάτωσης για έξι μήνες, που θα προσφέρει 600 κυβικά μέτρα νερού την ημέρα.

      Η ιδιότητα του κατεπείγοντος δίνει στον νησιωτικό δήμο τη δυνατότητα να κινητοποιήσει αμέσως πόρους και να επιταχύνει διαδικασίες χρονοβόρες και απαιτητικές. «Επειδή επικαλούμαστε την έκτακτη ανάγκη μπορούμε να τοποθετήσουμε την προσωρινή αφαλάτωση σε συντομότερο διάστημα. Οι αδειοδοτήσεις και οι εγκρίσεις από διάφορους φορείς δεν είναι τόσο απαιτητικές, ενώ γίνονται πιο σύντομες οι διαδικασίες διαγωνισμών», εξήγησε ο κ. Κομηνέας. Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι δεν προχώρησε σε απευθείας ανάθεση, δυνατότητα που του δίνεται από τον νόμο λόγω της κατάστασης, αλλά θα λάβει προσφορές από τρεις εταιρείες και έπειτα από διαπραγμάτευση θα επιλέξει τη βέλτιστη λύση για το νησί. Θέλοντας να δείξει την οικονομία χρόνου που επιτυγχάνει, αντιπαρέβαλε την παραπάνω διαδικασία με την αγορά μονάδας αφαλάτωσης, η οποία έχει διαρκέσει στο σύνολό της δύο χρόνια. Η μονάδα δεν θα είναι έτοιμη αυτή τη θερινή περίοδο και θα μπορεί να λειτουργήσει από Νοέμβριο. «Ακόμη και η απόφαση της κήρυξης σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης χρειάστηκε τρεις μήνες», σχολίασε.
      Το έκτο
      Η Αστυπάλαια γίνεται το έκτο νησί μετά τον Δήμο Κεντρικής Κέρκυρας, τη Σύμη, την Πάτμο, τη Λέρο και το Μεγανήσι, που κηρύσσεται σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης εξαιτίας της λειψυδρίας από το 2025. Η «Κ» συνομίλησε και με άλλους δήμους που υπήχθησαν σ’ αυτό το μέτρο. Οι περισσότεροι δήμαρχοι παραδέχθηκαν ότι η κήρυξη σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης ήταν ο μόνος τρόπος ώστε να ανταποκριθούν στην ταχύτητα με την οποία αυξάνονται οι ανάγκες υδροδότησης των νησιών, τη στιγμή που τα υδατικά αποθέματα μειώνονται και οι υποδομές είναι παλιές και φθαρμένες.
      «Ακούγεται παράδοξο να έχουμε τόσες βροχές και να κηρύσσεται μια περιοχή σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Η έννοια της λειψυδρίας, όμως, δεν ταυτίζεται με την έννοια της ανομβρίας», επισήμανε ο δήμαρχος Κεντρικής Κέρκυρας Στέφανος Πουλημένος. Oπως εξήγησε, στο νησί υπάρχει άφθονο νερό. Το πρόβλημα είναι το παλιό και διαβρωμένο δίκτυο ύδρευσης, το οποίο έχει τεράστιες απώλειες, με αποτέλεσμα το νερό να μη φτάνει πάντα στους καταναλωτές. «Η λειψυδρία προκύπτει εξ αυτού». Παρότι η κατασκευή δικτύου δεν είναι ένα σύνθετο έργο, η επιλογή του εργολάβου θα απαιτούσε υπό κανονικές συνθήκες περίπου δύο με τρία χρόνια, ενώ τώρα, κατά τον κ. Πουλημένο, δεν θα ξεπεράσει τους τρεις μήνες.
      Ποιος αποφασίζει
      Με την αλλαγή του νόμου πέρυσι, τις εγκρίσεις για τη διαδικασία του κατεπείγοντος δίνει πλέον το υπουργείο Περιβάλλοντος και όχι το Πολιτικής Προστασίας, κατόπιν θετικής γνωμοδότησης της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων και με τη σύμφωνη γνώμη του γενικού γραμματέα Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ο νόμος άλλαξε προκειμένου οι διαδικασίες να είναι συντομότερες, αλλά και να διέπονται από αυστηρότερα κριτήρια.

       
      «Η ΡΑΕΥ δεν εξετάζει μόνο εάν υπάρχει λειψυδρία· το βασικό είναι να στοιχειοθετηθεί η έκτακτη ανάγκη, δηλαδή αν απαιτούνται άμεσα και έκτακτα μέτρα και έργα για να διασφαλιστεί η υδροδότηση της περιοχής», δήλωσε ο πρόεδρος της ΡΑΕΥ Κωνσταντίνος Τσιμάρας. Oπως υπογράμμισε, παρατηρήθηκαν υπερβολές σε κάποιες αιτήσεις και αυτός είναι ο λόγος που μέχρι σήμερα εγκρίθηκαν περίπου οι μισές.
      Απευθυνθήκαμε στον γενικό γραμματέα Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων, Πέτρο Βαρελίδη, ρωτώντας τον αν πιστεύει ότι γίνεται κατάχρηση του μέτρου. «Δεν θα έλεγα κατάχρηση, αλλά παρανόηση. Οι περισσότεροι νησιωτικοί δήμοι μπερδεύουν το έκτακτο με το αντικειμενικό πρόβλημα της λειψυδρίας. Αν ένα νησί υποφέρει τρία χρόνια από λειψυδρία, δεν είναι ένα έκτακτο πρόβλημα. Είναι πολύ σοβαρό, αλλά όχι έκτακτο».
      Υποστελεχωμένοι
      Βεβαίως, όπως παραδέχθηκε, υπάρχει ένα αντικειμενικό πρόβλημα: οι δήμοι των νησιών είναι συνήθως υποστελεχωμένοι και διαδικασίες όπως οι περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις είναι δύσκολες. Από φέτος, μάλιστα, οι δήμοι για να προχωρήσουν σε συμβάσεις πρέπει να πληρούν ακόμη έναν όρο: οφείλουν να έχουν διαχειριστική επάρκεια, το απαιτούμενο δηλαδή προσωπικό και τα απαραίτητα πληροφοριακά συστήματα που θεωρούνται επαρκή για να υλοποιηθούν έργα. «Σχεδόν κανένα νησί δεν έχει διαχειριστική επάρκεια.
        Αυτό δημιουργεί πίεση, αλλά δεν μπορούμε να δεχθούμε να δίνονται έργα σε δήμους που δεν είναι σε θέση να κάνουν διαγωνισμούς ή να τα υλοποιήσουν», υπογράμμισε ο γενικός γραμματέας. Χαρακτηριστικά ανέφερε ότι το υπουργείο Περιβάλλοντος διέθεσε το 2025 περίπου τέσσερα εκατ. ευρώ μόνο σε νησιωτικούς δήμους που βρίσκονται σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, εκ των οποίων δεν απορροφήθηκε ακόμη ούτε ευρώ.
      «Πρόκειται κυρίως για μια διοικητικού τύπου κήρυξη», τόνισε ο Μανώλης Κουτουλάκης, γενικός γραμματέας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, εξηγώντας ότι τα αυστηρά πλαίσια που έχουν τεθεί για να υλοποιηθούν συμβάσεις έχουν δημιουργήσει προσκόμματα στην υλοποίηση των έργων και μέχρι να προσαρμοστούν, οι νησιωτικοί δήμοι καταφεύγουν στο μέτρο αυτό.
      «Θέλουμε να ωριμάσει το σύστημα και να τεθούν αυστηροί κανόνες στην προκήρυξη έργων, αλλά παράλληλα δεν πρέπει να τιμωρηθούν οι νησιωτικοί δήμοι, ειδικά οι μικρότεροι. Τα Ψαρά, για παράδειγμα, έχουν έναν υπάλληλο. Εμείς προσπαθούμε να τους υποστηρίξουμε με τη χρηματοδότηση μελετών και την πρόσληψη τεχνικών συμβούλων, ενώ στοχεύουμε ως ενδιάμεσοι μεταξύ της κεντρικής διοίκησης και τοπικής αυτοδιοίκησης των νησιών να εξηγήσουμε ότι η νησιωτικότητα είναι ένα διαρθρωτικό πρόβλημα, το οποίο δεν επιδέχεται οριζόντιες λύσεις».
      Υψηλότερο κόστος
      Ακόμη πάντως και για το ποιες είναι οι λύσεις αυτές, προκύπτουν διαφωνίες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η ενοικίαση των αφαλατώσεων. Το υπουργείο Περιβάλλοντος δεν δίνει χρηματοδότηση για μίσθωση αφαλατώσεων, καθώς κρίνει ότι είναι ασύμφορες οικονομικά. Πράγματι, τη στιγμή που η Αστυπάλαια θα αγοράσει μια μονάδα 600 κ.μ. νερού/ημέρα με 900.000 ευρώ, θα χρεωθεί παράλληλα 350.000 ευρώ για την ενοικίαση και τη συντήρηση μονάδας ίδιας δυναμικής για περίπου έξι μήνες. Η Αστυπάλαια και η Πάρος, αμφότερες σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, θα προβούν και σε αγορά και σε μίσθωση αφαλατώσεων: για την αγορά θα «ξεκλειδώσουν» κεφάλαια του υπουργείου Περιβάλλοντος, ενώ για τη μίσθωση κεφάλαια του υπουργείου Ναυτιλίας.
      Στο μέτρο της εκτάκτου ανάγκης για τη λειψυδρία υφίσταται και ακόμη ένα παράδοξο: παρότι τα νησιά δικαιούνται γρηγορότερη πρόσβαση σε κονδύλια για έργα αύξησης της υδροδότησης, δεν υποχρεούνται σε κανένα μέτρο μείωσης της κατανάλωσης νερού.
      Από τη θέση του γενικού γραμματέα Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, ο Μανώλης Κουτουλάκης τόνισε ότι το ζήτημα του υδατικού ισοζυγίου πρέπει άμεσα να ενταχθεί στη δημόσια συζήτηση. «Πρέπει να διαχειριστούμε, όχι μόνο την προσφορά νερού, αλλά και τη ζήτηση», υποστήριξε.
      Read more...

        0

×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.