Οι κρίσιμες υποδομές που καθορίζουν την αξία του ακινήτου

Σε διεθνές και εγχώριο επίπεδο, ο παράγοντας που κερδίζει ολοένα και μεγαλύτερο βάρος είναι οι υποδομές – και ειδικότερα η ανθεκτικότητά τους απέναντι στην κλιματική κρίση, τις ενεργειακές πιέσεις και τους αυξανόμενους οικονομικούς κινδύνους.

Στις σύγχρονες πόλεις, οι υποδομές δεν περιορίζονται στους δρόμους, τα δίκτυα και τα μέσα μεταφοράς. Περιλαμβάνουν μηχανισμούς ασφάλειας, προσαρμογής και μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας, που λειτουργούν ως «ασπίδα» για την οικονομική σταθερότητα και την αξία των περιουσιακών στοιχείων.

Διεθνείς οργανισμοί συμφωνούν ότι η ανθεκτικότητα των υποδομών αποτελεί πλέον βασικό κριτήριο επενδυτικής ασφάλειας.

Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι οι πόλεις που επενδύουν σε υποδομές ανθεκτικές στην κλιματική αλλαγή μειώνουν σημαντικά τον μακροπρόθεσμο οικονομικό κίνδυνο και προστατεύουν την αξία των ακινήτων τους.

Το real estate στο επίκεντρο του κλιματικού κινδύνου

Η αγορά ακινήτων βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της μετάβασης. Σύμφωνα με αναλύσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας, το real estate αποτελεί το μεγαλύτερο απόθεμα πλούτου στις περισσότερες ανεπτυγμένες οικονομίες, αλλά και έναν από τους πιο εκτεθειμένους τομείς στους κλιματικούς κινδύνους: πλημμύρες, καύσωνες, ενεργειακή ανασφάλεια και διαταραχές στις υποδομές.

Περιοχές που στερούνται επαρκών υποδομών προσαρμογής καταγράφουν αυξημένο επενδυτικό ρίσκο, μεγαλύτερη μεταβλητότητα στις αξίες και χαμηλότερη ελκυστικότητα για μακροπρόθεσμα κεφάλαια. Αντίθετα, οι πόλεις που επενδύουν σε ανθεκτικά δίκτυα και βιώσιμες λύσεις ενισχύουν τη σταθερότητα και τη διατηρησιμότητα των αποδόσεων.

Αστικές αναπλάσεις: από τον καλλωπισμό στην οικονομική στρατηγική

Στο διεθνές περιβάλλον, οι αστικές αναπλάσεις αντιμετωπίζονται πλέον ως σύνθετα έργα υποδομής και όχι ως παρεμβάσεις αισθητικής αναβάθμισης. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων τονίζει ότι τα έργα που ενσωματώνουν πράσινες υποδομές, βιώσιμες λύσεις και ανθεκτικότητα αποδίδουν πολλαπλασιαστικά οφέλη τόσο στην αξία των ακινήτων όσο και στη συνολική λειτουργικότητα των πόλεων.

Η ελληνική πραγματικότητα επιβεβαιώνει αυτή τη σύνδεση.

Σύμφωνα με μελέτες του ΙΟΒΕ για τον κλάδο των κατασκευών και των υποδομών, οι επενδύσεις σε δημόσια έργα και αστικές παρεμβάσεις λειτουργούν ως βασικός μοχλός οικονομικής δραστηριότητας και παράγοντας σταθερότητας στην αγορά ακινήτων. Η ωρίμανση των έργων, η ποιότητα του σχεδιασμού και η συνέπεια στην υλοποίηση επηρεάζουν άμεσα την ελκυστικότητα των περιοχών και τη βιωσιμότητα των επενδύσεων.

Υποδομές ως μηχανισμός προστασίας και ανταγωνιστικότητας

Σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος των υποδομών επαναπροσδιορίζεται. Όπως έχει επισημάνει ο πρόεδρος του ΤΜΕΔΕ, Κωνσταντίνος Μακέδος, οι υποδομές δεν είναι απλώς τεχνικά έργα. Αποτελούν μηχανισμό προστασίας απέναντι στην κλιματική κρίση, στα ακραία καιρικά φαινόμενα, στις διαταραχές των αλυσίδων εφοδιασμού, αλλά και στον διεθνή ανταγωνισμό και την ενεργειακή αβεβαιότητα. Παράλληλα, λειτουργούν ως εργαλείο παραγωγικότητας, βιωσιμότητας και οικονομικής ισχύος, θωρακίζοντας την ανταγωνιστικότητα της χώρας και δημιουργώντας ένα πιο ελκυστικό επενδυτικό περιβάλλον.

Κλιματικός κίνδυνος και χρηματοπιστωτική σταθερότητα

Ο κλιματικός κίνδυνος έχει πλέον ξεκάθαρη χρηματοπιστωτική διάσταση. Η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών και το Δίκτυο Κεντρικών Τραπεζών για την Πράσινη Μετάβαση επισημαίνουν ότι οι φυσικοί κίνδυνοι μεταφράζονται άμεσα σε χρηματοοικονομικό ρίσκο, επηρεάζοντας την αξία των ακινήτων, τις τραπεζικές εξασφαλίσεις και τη σταθερότητα των αγορών. Η Αθήνα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα πόλης που βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτών των πιέσεων. Στο Σχέδιο Δράσης για την Κλιματική Αλλαγή του Δήμου Αθηναίων τονίζεται ότι οι επενδύσεις σε υποδομές ανθεκτικότητας δεν έχουν μόνο προληπτικό χαρακτήρα, αλλά και σαφή οικονομική απόδοση: για κάθε ένα ευρώ που επενδύεται σε παρεμβάσεις προσαρμογής, μπορούν να εξοικονομηθούν έως έξι ευρώ σε μελλοντικές δαπάνες αποκατάστασης ζημιών.

Το πραγματικό στοίχημα για τις ελληνικές πόλεις

Το συμπέρασμα είναι σαφές: οι υποδομές δεν αυξάνουν απλώς την αξία των ακινήτων, αλλά καθορίζουν αν αυτή η αξία θα αντέξει στον χρόνο. Σε ένα περιβάλλον κλιματικής αβεβαιότητας και αυξημένων επενδυτικών πιέσεων, οι πόλεις που επενδύουν στρατηγικά σε ανθεκτικές υποδομές, τεχνολογία, ψηφιοποίηση και θεσμική συνεργασία είναι εκείνες που θα παραμείνουν βιώσιμες, λειτουργικές και ελκυστικές για κατοίκους και επενδυτές