Jump to content
  • Novatron
  • Engineer
    Engineer

    Κοζάνη: Στην τέφρα οφείλεται η ρύπανση των υπόγειων υδάτων

    Sign in to follow this  

    Υψηλές συγκεντρώσεις εξασθενούς χρωμίου Cr(VΙ) πέραν του επιτρεπτού ορίου των 50 μg/L, που προβλέπει η υπάρχουσα νομοθεσία, εντοπίστηκαν στον υδροφόρο ορίζοντα της περιοχής κοντά στον ΑΗΣ Αγ. Δημητρίου. Οι μετρήσεις έγιναν από την επιστημονική ομάδα του ΑΠΘ που ανέλαβε για λογαριασμό του δήμου Κοζάνης, της ΔΕΥΑ Κοζάνης και της περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, να εκπονήσει έρευνα μετά την αποκάλυψη, το 2013, ότι οι κάτοικοι των δημοτικών διαμερισμάτων Ακρινής - Αγίου Δημητρίου - Ρυακίου - Κοιλάδας έπιναν επί πολλά έτη νερό από γεωτρήσεις της περιοχής με περιεκτικότητα στο συγκεκριμένο τοξικό χημικό στοιχείο, μεγαλύτερη του επιτρεπτού.

     

    Οι επιστήμονες διέκριναν ότι οι υψηλότερες συγκεντρώσεις εξασθενούς χρωμίου Cr(VI) από 90-120 μg/L που παρατηρήθηκαν στον υδροφόρο ορίζοντα δυτικά του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου -από τον οποίο υδρεύονταν τα χωριά της περιοχής- συνδέονται με την παρουσία του αποθέτη τέφρας της ΔΕΗ, αλλά και των παλιών και νέων αποθέσεων τέφρας κοντά στον ατμοηλεκτρικό σταθμό της Επιχείρησης.

     

    Σε γειτονικές περιοχές, όπως το Δρέπανο, αλλά και σε άλλα σημεία της λιγνιτικής λεκάνης, οι μετρήσεις του εξασθενούς χρωμίου είναι πολύ κάτω του επιτρεπόμενου ορίου. Η επιστημονική ομάδα του ΑΠΘ απέκλεισε την περίπτωση, η ρύπανση των υπόγειων υδάτων να προέρχεται από διαρροή στις εγκαταστάσεις του μεγαλύτερου ατμοηλεκτρικού σταθμού της χώρας, καθώς οι χημικές αναλύσεις των νερών του σταθμού δεν έδωσαν κάποιο ανησυχητικό στοιχείο. Οι επιστήμονες φαίνεται να συσχετίζουν την παρουσία εξασθενούς χρωμίου στα υπόγεια νερά της περιοχής, με την έκπλυσή τους από την τέφρα και με τη συνύπαρξη των οφιολιθικών σχηματισμών και της ιπτάμενης τέφρας από την καύση λιγνίτη. Ο επιστημονικός υπεύθυνος της ομάδας του ΑΠΘ, επίκουρος καθηγητής Ορυκτολογίας Νικόλαος Καντηράνης, ανέφερε ότι κατά μήκος του ταινιόδρομου που μεταφέρει την τέφρα του ΑΗΣ παρατηρήθηκαν υψηλές συγκεντρώσεις ρύπανσης χρωμίου στο έδαφος κι έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για την έγκαιρη αντιμετώπιση του προβλήματος.

     

    Πολλά από τα στοιχεία και τα συμπεράσματα της μελέτης, που παρουσιάστηκαν από την πολυπληθή επιστημονική ομάδα του ΑΠΘ, βρήκαν ισχυρό αντίλογο, ενώ υπήρξαν και στιγμές που ανέβηκαν οι τόνοι της αντιπαράθεσης ανάμεσα στους καθηγητές του ΑΠΘ και την ομάδα των επιστημόνων και χημικών μηχανικών της ΔΕΗ, που παρακολούθησαν την παρουσίαση της μελέτης.

     

    Η Βάσω Τσάδαρη, επικεφαλής της διεύθυνσης Περιβαλλοντικής λειτουργίας της ΔΕΗ, αμφισβήτησε την άποψη, σύμφωνα με την οποία οι μεγάλες συγκεντρώσεις ασθενούς χρωμίου στο νερό προέρχονται μόνον από την απόθεση της τέφρας της ΔΕΗ, ενώ άλλοι επιστήμονες ανέφεραν περιοχές του λεκανοπεδίου, όπου υπάρχουν ανάλογες αποθέσεις τέφρας, οι μετρήσεις των υπόγειων υδάτων δεν παρουσιάζουν πρόβλημα ασθενούς χρωμίου. Τονίστηκε, επίσης, ότι η μελέτη της ΔΕΗ που εκπονήθηκε την ιδια περίοδο από το ΕΜΠ και παραδόθηκε πριν από μερικές ημέρες στην επιχείρηση θα δοθεί στη δημοσιότητα και στους εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

     

    Ο υδρογεωλόγος του ΙΓΜΕ Άλκης Στάμου που παρακολουθεί τα τελευταία τριάντα χρόνια τα υπόγεια νερά της περιοχής, σημείωσε ότι «δεν μπορεί να ευθύνεται η τέφρα, αφού ουδέποτε ανιχνεύτηκε εξασθενές χρώμιο στο κεντρικό ρέμα Σουλού, όπου διοχετεύονται όλα τα νερά που ξεπλένουν τις αποθέσεις τέφρας όλων των ατμοηλεκτρικών σταθμών».

     

    «Δεν μπορώ να πω ότι έχουν δίκιο στο θέμα της τέφρας» δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η αναπληρώτρια καθηγήτρια του εργαστηρίου υγρών αποβλήτων του ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Ελισάβετ Αμανατίδου και διευκρίνισε: «Το θέμα πρέπει να ερευνηθεί ακόμη περισσότερο σε συνεργασία με τους επιστημονικούς φορείς της περιοχής, το ΙΓΜΕ τη ΔΕΗ, το πανεπιστήμιο, το ΤΕΙ και το κέντρο Περιβάλλοντος».

     

    Ύστερα από ερωτήσεις κατοίκων της περιοχής, εάν προσβάλλονται τα προϊόντα που καλλιεργούν, η επιστημονική ομάδα του ΑΠΘ διευκρίνισε ότι το εξασθενές χρώμιο παραμένει στη ρίζα και δεν εισέρχεται στο φυτό, διευκρινίζοντας όμως ότι δεν έγινε κάποια έρευνα της ομάδας για το συγκεκριμένο θέμα.

     

    Για τους μελετητές του ΑΠΘ είναι η πρώτη φορά που γίνεται διερεύνηση της συσχέτισης της λειτουργίας ατμοηλεκτρικών σταθμών καύσης λιγνίτη με την παρουσία ασθενούς χρωμίου στα υπόγεια νερά της περιοχής.

     

    Το χρώμιο Cr(III) θεωρείται απαραίτητο ιχνοστοιχείο για τον ανθρώπινο οργανισμό σε αντίθεση με το εξασθενές χρώμιο Cr(VΙ) που είναι πολύ τοξικό και αξιολογείται ως καρκινογενές.

     

    Σπύρος Κουταβάς

     

    Πηγή: http://www.praktoreio-macedonia.gr/article/335/Kozani:-Stin--tefra-ofeiletai-i-rupansi-ton-upogeion-udaton


    Sign in to follow this  


    User Feedback


    There are no comments to display.



    Create an account or sign in to comment

    You need to be a member in order to leave a comment

    Create an account

    Sign up for a new account in our community. It's easy!

    Register a new account

    Sign in

    Already have an account? Sign in here.

    Sign In Now

  • Similar Content

    • By Engineer
      Σημαντική τάση ανόδου της θερμοκρασίας των υδάτων στο Αιγαίο από το 1990 και μετά καταγράφει πρωτότυπη μελέτη ερευνητικής ομάδας του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου, που φέρνει στη δημοσιότητα η εφημερίδα «Καθημερινή». Συγκεκριμένα, αναλύοντας όλα τα διαθέσιμα στοιχεία των τελευταίων ετών, η ερευνητική ομάδα Φυσικής Ωκεανογραφίας και Αριθμητικών Μοντέλων του ΕΚΠΑ κατέγραψε πως από το 1990 μέχρι το 2017 η θερμοκρασία της θάλασσας αυξάνεται στο Αιγαίο με ετήσιο ρυθμό περίπου 0,1° C το έτος. Ωστόσο, πρόκειται για μια τάση που αθροιστικά είναι ισχυρή. Ειδικά από το 2004 και μετά οι καμπύλες καταγραφής των μέσων θερμοκρασιών είναι έντονα αυξητικές στο Αιγαίο, διαμορφώνοντας μια ετήσια μέση θερμοκρασία στα επιφανειακά ύδατα (μέχρι 10 μέτρα βάθος) περίπου 20 βαθμούς Κελσίου.
      Θερμότερες είναι οι θάλασσες που βρέχουν τα ελληνικά παράλια και στην περιοχή του Ιονίου και στο Κρητικό πέλαγος. Αξιοσημείωτο είναι πως η ερευνητική ομάδα της Φυσικής Ωκεανογραφίας δεν επεξεργάζεται στοιχεία μόνο για τα επιφανειακά ύδατα, που προφανώς επηρεάζονται περισσότερο από τις διακυμάνσεις της θερμοκρασίας της ατμόσφαιρας, αλλά αντλούν δεδομένα από διάφορα βάθη και μέχρι τις 4.000 μέτρα. Η τάση ανόδου της θερμοκρασίας μοιάζει να κάνει... μακροβούτι και παρατηρείται και στη θαλάσσια στήλη από τη φωτεινή επιφάνεια μέχρι τον σκοτεινό βυθό, αν και με μικρότερη ένταση.
      Τα θαλάσσια ρεύματα

      Γιατί όμως θερμαίνονται τα νερά στο Αιγαίο τις τελευταίες δεκαετίες και ποια είναι η σχέση με τα θαλάσσια ρεύματα στη Μεσόγειο; Η ερευνητική ομάδα έχει μελετήσει και τις θερμοκρασιακές τάσεις στη Μεσόγειο, όπου καταγράφεται από το 1960 και μετά μια γενική τάση θέρμανσης των υδάτων, η οποία κατά μέσον όρο φτάνει τον 0,5 βαθμό Κελσίου στα σχεδόν 60 χρόνια μελέτης. Δεν πρόκειται για μια ομοιόμορφη τάση. Η θερμοκρασία αυξάνεται περισσότερο στη Δυτική Μεσόγειο, ενώ στη νοτιοανατολική λεκάνη παρατηρήθηκε ψύξη, όπως και στη Βόρεια Αδριατική και στον Κόλπο της Σύρτης (μεταξύ 1980-2017).
      Τα μυστήρια της Μεσογείου και του Αιγαίου και τη σχέση αυτών των φαινομένων με τη διαδικασία της κλιματικής αλλαγής φωτίζει η «Κ» συζητώντας με τρεις συντελεστές της ερευνητικής ομάδας Φυσικής Ωκεανογραφίας και Αριθμητικών Μοντέλων, τον κ. Σαράντη Σοφιανό, επίκουρο καθηγητή στον τμήμα Φυσικής του ΕΚΠΑ και συντονιστή της ομάδας, τον δρα Βασίλη Βερβάτη επιστημονικό συνεργάτη του ΕΚΠΑ και την κ. Μαριλία Μαυροπούλου, υποψήφια διδάκτορα.
      Παρότι η γενική τάση είναι η αύξηση της θερμοκρασίας της θάλασσας, προκαλεί έκπληξη η μεγάλη ποικιλία μεταβολών στις διάφορες περιοχές της Μεσογείου. «Στην εποχή της κλιματικής αλλαγής καταγράφονται διαφορετικές τάσεις θέρμανσης, αλλά και ψύξης μεταξύ θαλάσσιων περιοχών. Καταρρίπτεται η απλοϊκή εικόνα μιας γενικευμένης και αργής θέρμανσης του πλανήτη και των ωκεανών. Οι μηχανισμοί που λειτουργούν είναι σύνθετοι. Για παράδειγμα, στους χάρτες που παρατίθενται, η Βόρεια Αδριατική παρουσιάζει έντονες τάσεις ψύξης σε αντίθεση με το Βόρειο Αιγαίο (και όλες τις θαλάσσιες περιοχές γύρω από την ηπειρωτική Ελλάδα), όπου τις τελευταίες δεκαετίες καταγράφονται έντονες τάσεις θέρμανσης (κοντά στο 0,1° C ανά χρόνο), ύστερα από μία περίοδο σημαντικής ψύξης την περίοδο 1960-1990. Η διακύμανση αυτή είναι αποτέλεσμα μιας σειράς αλλαγών, που πέρα από τις ατμοσφαιρικές συνθήκες περιλαμβάνουν αλλαγές στην κυκλοφορία των νερών της Μεσογείου και επίδραση των σχετικά γλυκών νερών της Μαύρης Θάλασσας, που εισέρχονται στο Αιγαίο από το στενό των Δαρδανελλίων», λέει στην «Καθημερινή» ο κ. Σοφιανός.
      Οι κλιματικές ταλαντώσεις
      «Στην όλη παραπάνω διαδικασία πρέπει να συμπεριλάβουμε και την επίδραση των λεγόμενων φυσικών διακυμάνσεων του κλίματος, των κλιματικών ταλαντώσεων. Αυτές δεν οφείλονται άμεσα στις ανθρωπογενείς δραστηριότητες, αλλά αλληλοεπιδρούν με το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής και περιπλέκουν την ατμοσφαιρική επίδραση και την κυκλοφορία μέσα στη Μεσόγειο», συμπληρώνει ο κ. Σοφιανός.
      «Η κυρίαρχη κυκλοφορία των νερών στη Μεσόγειο Θάλασσα θυμίζει μια “αντίστροφη εκβολή ποταμού”, επειδή χάνει σταθερά νερό, καθώς οι απώλειες από εξάτμιση είναι πολύ μεγαλύτερες από την είσοδο νερού λόγω βροχής και ποταμιών. Επίσης αποβάλλει και θερμότητα προς την ατμόσφαιρα. Η αναπλήρωση του νερού γίνεται μέσω του στενού του Γιβραλτάρ, όπου εμφανίζεται επιφανειακή εισροή νερών (με σχετικά χαμηλή αλατότητα) του Βόρειου Ατλαντικού Ωκεανού. Τα νερά αυτά ταξιδεύουν ανατολικά και γίνονται πιο αλμυρά και ψυχρά λόγω έντονης εξάτμισης και ψύξης. Η διεργασία αυτή δημιουργεί πυκνά νερά τα οποία βυθίζονται στις βαθιές λεκάνες της Μεσογείου, ενώ μέρος τους εκρέει μέσω των βαθύτερων σημείων του Γιβραλτάρ στον Ατλαντικό Ωκεανό», εξηγεί ο δρ Βερβάτης.
      Τα βαθιά νερά, σε αντίθεση με τα επιφανειακά, δεν δέχονται την άμεση επίδραση της ατμόσφαιρας. Παρ’ όλα αυτά παρατηρούνται κι εκεί έντονες και απότομες διακυμάνσεις της θερμοκρασίας, σημειώνουν τα μέλη της ερευνητικής ομάδας, κυρίως λόγω του μικρού μεγέθους της Μεσογείου. Στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρήθηκε απότομη αύξηση της θερμοκρασίας σε βάθη μεγαλύτερα των 500 μέτρων (ύστερα από μια περίοδο απότομης ψύξης).
      «Ο πολυσύνθετος χαρακτήρας των φαινομένων που διαμορφώνουν τη θαλάσσια θερμοκρασία στη Μεσόγειο καθιστά πολύπλοκη τόσο την καταγραφή όσο και την ερμηνεία των αποτελεσμάτων των μετρήσεων. Ενας επιπλέον παράγοντας που δυσχεραίνει τη μελέτη και κατανόηση των αλλαγών που συμβαίνουν και τη σχέση τους με την κλιματική αλλαγή είναι η σποραδική και ανομοιόμορφη κατανομή των μετρήσεων. Υπάρχουν περιοχές της Μεσογείου με ικανοποιητικό αριθμό μετρήσεων και άλλες με ελάχιστες, ακόμη και ανύπαρκτες μετρήσεις», σημειώνει η κ. Μαυροπούλου.
      Το δίκτυο των μετρήσεων
      Η ερευνητική ομάδα του ΕΚΠΑ χρησιμοποίησε όλες τις διαθέσιμες επιτόπιες μετρήσεις των τελευταίων 58 ετών, με στόχο την ομογενοποίησή τους. Οι μετρήσεις προέρχονται κατά κύριο λόγο από ωκεανογραφικούς πλόες (μετρήσεις από ωκεανογραφικό σκάφος), ενώ τις τελευταίες δεκαετίες εμπλουτίστηκαν σημαντικά από αυτόνομους πλωτήρες, όργανα που αφήνονται στη θάλασσα και ανεβοκατεβαίνουν στην υδάτινη στήλη. «Για την κάλυψη των κενών στις μετρήσεις αξιοποιήθηκαν σύγχρονες αξιόπιστες στατιστικές μέθοδοι ανάλυσης δεδομένων, ώστε τα αποτελέσματα να μπορούν να “αναπτυχθούν” σε όλη τη Μεσόγειο», εξηγεί η κ. Μαυροπούλου.
      Πίσω από το πολύ σημαντικό αυτό έργο βρίσκονται 20 χρόνια δουλειάς της ερευνητικής ομάδας Φυσικής Ωκεανογραφίας και Αριθμητικών Μοντέλων, η οποία δραστηριοποιείται και στη συστηματική παρακολούθηση και πρόγνωση του θαλάσσιου περιβάλλοντος με έμφαση στην Ανατολική Μεσόγειο και τις ελληνικές θάλασσες (συστήματα ALERMO και TRITON).

      View full είδηση
    • By Engineer
      Σημαντική τάση ανόδου της θερμοκρασίας των υδάτων στο Αιγαίο από το 1990 και μετά καταγράφει πρωτότυπη μελέτη ερευνητικής ομάδας του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου, που φέρνει στη δημοσιότητα η εφημερίδα «Καθημερινή». Συγκεκριμένα, αναλύοντας όλα τα διαθέσιμα στοιχεία των τελευταίων ετών, η ερευνητική ομάδα Φυσικής Ωκεανογραφίας και Αριθμητικών Μοντέλων του ΕΚΠΑ κατέγραψε πως από το 1990 μέχρι το 2017 η θερμοκρασία της θάλασσας αυξάνεται στο Αιγαίο με ετήσιο ρυθμό περίπου 0,1° C το έτος. Ωστόσο, πρόκειται για μια τάση που αθροιστικά είναι ισχυρή. Ειδικά από το 2004 και μετά οι καμπύλες καταγραφής των μέσων θερμοκρασιών είναι έντονα αυξητικές στο Αιγαίο, διαμορφώνοντας μια ετήσια μέση θερμοκρασία στα επιφανειακά ύδατα (μέχρι 10 μέτρα βάθος) περίπου 20 βαθμούς Κελσίου.
      Θερμότερες είναι οι θάλασσες που βρέχουν τα ελληνικά παράλια και στην περιοχή του Ιονίου και στο Κρητικό πέλαγος. Αξιοσημείωτο είναι πως η ερευνητική ομάδα της Φυσικής Ωκεανογραφίας δεν επεξεργάζεται στοιχεία μόνο για τα επιφανειακά ύδατα, που προφανώς επηρεάζονται περισσότερο από τις διακυμάνσεις της θερμοκρασίας της ατμόσφαιρας, αλλά αντλούν δεδομένα από διάφορα βάθη και μέχρι τις 4.000 μέτρα. Η τάση ανόδου της θερμοκρασίας μοιάζει να κάνει... μακροβούτι και παρατηρείται και στη θαλάσσια στήλη από τη φωτεινή επιφάνεια μέχρι τον σκοτεινό βυθό, αν και με μικρότερη ένταση.
      Τα θαλάσσια ρεύματα

      Γιατί όμως θερμαίνονται τα νερά στο Αιγαίο τις τελευταίες δεκαετίες και ποια είναι η σχέση με τα θαλάσσια ρεύματα στη Μεσόγειο; Η ερευνητική ομάδα έχει μελετήσει και τις θερμοκρασιακές τάσεις στη Μεσόγειο, όπου καταγράφεται από το 1960 και μετά μια γενική τάση θέρμανσης των υδάτων, η οποία κατά μέσον όρο φτάνει τον 0,5 βαθμό Κελσίου στα σχεδόν 60 χρόνια μελέτης. Δεν πρόκειται για μια ομοιόμορφη τάση. Η θερμοκρασία αυξάνεται περισσότερο στη Δυτική Μεσόγειο, ενώ στη νοτιοανατολική λεκάνη παρατηρήθηκε ψύξη, όπως και στη Βόρεια Αδριατική και στον Κόλπο της Σύρτης (μεταξύ 1980-2017).
      Τα μυστήρια της Μεσογείου και του Αιγαίου και τη σχέση αυτών των φαινομένων με τη διαδικασία της κλιματικής αλλαγής φωτίζει η «Κ» συζητώντας με τρεις συντελεστές της ερευνητικής ομάδας Φυσικής Ωκεανογραφίας και Αριθμητικών Μοντέλων, τον κ. Σαράντη Σοφιανό, επίκουρο καθηγητή στον τμήμα Φυσικής του ΕΚΠΑ και συντονιστή της ομάδας, τον δρα Βασίλη Βερβάτη επιστημονικό συνεργάτη του ΕΚΠΑ και την κ. Μαριλία Μαυροπούλου, υποψήφια διδάκτορα.
      Παρότι η γενική τάση είναι η αύξηση της θερμοκρασίας της θάλασσας, προκαλεί έκπληξη η μεγάλη ποικιλία μεταβολών στις διάφορες περιοχές της Μεσογείου. «Στην εποχή της κλιματικής αλλαγής καταγράφονται διαφορετικές τάσεις θέρμανσης, αλλά και ψύξης μεταξύ θαλάσσιων περιοχών. Καταρρίπτεται η απλοϊκή εικόνα μιας γενικευμένης και αργής θέρμανσης του πλανήτη και των ωκεανών. Οι μηχανισμοί που λειτουργούν είναι σύνθετοι. Για παράδειγμα, στους χάρτες που παρατίθενται, η Βόρεια Αδριατική παρουσιάζει έντονες τάσεις ψύξης σε αντίθεση με το Βόρειο Αιγαίο (και όλες τις θαλάσσιες περιοχές γύρω από την ηπειρωτική Ελλάδα), όπου τις τελευταίες δεκαετίες καταγράφονται έντονες τάσεις θέρμανσης (κοντά στο 0,1° C ανά χρόνο), ύστερα από μία περίοδο σημαντικής ψύξης την περίοδο 1960-1990. Η διακύμανση αυτή είναι αποτέλεσμα μιας σειράς αλλαγών, που πέρα από τις ατμοσφαιρικές συνθήκες περιλαμβάνουν αλλαγές στην κυκλοφορία των νερών της Μεσογείου και επίδραση των σχετικά γλυκών νερών της Μαύρης Θάλασσας, που εισέρχονται στο Αιγαίο από το στενό των Δαρδανελλίων», λέει στην «Καθημερινή» ο κ. Σοφιανός.
      Οι κλιματικές ταλαντώσεις
      «Στην όλη παραπάνω διαδικασία πρέπει να συμπεριλάβουμε και την επίδραση των λεγόμενων φυσικών διακυμάνσεων του κλίματος, των κλιματικών ταλαντώσεων. Αυτές δεν οφείλονται άμεσα στις ανθρωπογενείς δραστηριότητες, αλλά αλληλοεπιδρούν με το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής και περιπλέκουν την ατμοσφαιρική επίδραση και την κυκλοφορία μέσα στη Μεσόγειο», συμπληρώνει ο κ. Σοφιανός.
      «Η κυρίαρχη κυκλοφορία των νερών στη Μεσόγειο Θάλασσα θυμίζει μια “αντίστροφη εκβολή ποταμού”, επειδή χάνει σταθερά νερό, καθώς οι απώλειες από εξάτμιση είναι πολύ μεγαλύτερες από την είσοδο νερού λόγω βροχής και ποταμιών. Επίσης αποβάλλει και θερμότητα προς την ατμόσφαιρα. Η αναπλήρωση του νερού γίνεται μέσω του στενού του Γιβραλτάρ, όπου εμφανίζεται επιφανειακή εισροή νερών (με σχετικά χαμηλή αλατότητα) του Βόρειου Ατλαντικού Ωκεανού. Τα νερά αυτά ταξιδεύουν ανατολικά και γίνονται πιο αλμυρά και ψυχρά λόγω έντονης εξάτμισης και ψύξης. Η διεργασία αυτή δημιουργεί πυκνά νερά τα οποία βυθίζονται στις βαθιές λεκάνες της Μεσογείου, ενώ μέρος τους εκρέει μέσω των βαθύτερων σημείων του Γιβραλτάρ στον Ατλαντικό Ωκεανό», εξηγεί ο δρ Βερβάτης.
      Τα βαθιά νερά, σε αντίθεση με τα επιφανειακά, δεν δέχονται την άμεση επίδραση της ατμόσφαιρας. Παρ’ όλα αυτά παρατηρούνται κι εκεί έντονες και απότομες διακυμάνσεις της θερμοκρασίας, σημειώνουν τα μέλη της ερευνητικής ομάδας, κυρίως λόγω του μικρού μεγέθους της Μεσογείου. Στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρήθηκε απότομη αύξηση της θερμοκρασίας σε βάθη μεγαλύτερα των 500 μέτρων (ύστερα από μια περίοδο απότομης ψύξης).
      «Ο πολυσύνθετος χαρακτήρας των φαινομένων που διαμορφώνουν τη θαλάσσια θερμοκρασία στη Μεσόγειο καθιστά πολύπλοκη τόσο την καταγραφή όσο και την ερμηνεία των αποτελεσμάτων των μετρήσεων. Ενας επιπλέον παράγοντας που δυσχεραίνει τη μελέτη και κατανόηση των αλλαγών που συμβαίνουν και τη σχέση τους με την κλιματική αλλαγή είναι η σποραδική και ανομοιόμορφη κατανομή των μετρήσεων. Υπάρχουν περιοχές της Μεσογείου με ικανοποιητικό αριθμό μετρήσεων και άλλες με ελάχιστες, ακόμη και ανύπαρκτες μετρήσεις», σημειώνει η κ. Μαυροπούλου.
      Το δίκτυο των μετρήσεων
      Η ερευνητική ομάδα του ΕΚΠΑ χρησιμοποίησε όλες τις διαθέσιμες επιτόπιες μετρήσεις των τελευταίων 58 ετών, με στόχο την ομογενοποίησή τους. Οι μετρήσεις προέρχονται κατά κύριο λόγο από ωκεανογραφικούς πλόες (μετρήσεις από ωκεανογραφικό σκάφος), ενώ τις τελευταίες δεκαετίες εμπλουτίστηκαν σημαντικά από αυτόνομους πλωτήρες, όργανα που αφήνονται στη θάλασσα και ανεβοκατεβαίνουν στην υδάτινη στήλη. «Για την κάλυψη των κενών στις μετρήσεις αξιοποιήθηκαν σύγχρονες αξιόπιστες στατιστικές μέθοδοι ανάλυσης δεδομένων, ώστε τα αποτελέσματα να μπορούν να “αναπτυχθούν” σε όλη τη Μεσόγειο», εξηγεί η κ. Μαυροπούλου.
      Πίσω από το πολύ σημαντικό αυτό έργο βρίσκονται 20 χρόνια δουλειάς της ερευνητικής ομάδας Φυσικής Ωκεανογραφίας και Αριθμητικών Μοντέλων, η οποία δραστηριοποιείται και στη συστηματική παρακολούθηση και πρόγνωση του θαλάσσιου περιβάλλοντος με έμφαση στην Ανατολική Μεσόγειο και τις ελληνικές θάλασσες (συστήματα ALERMO και TRITON).
    • By Engineer
      Στην ίδρυση Ενεργειακής Κοινότητας προχωρά ο Δήμος Κοζάνης σε συνεργασία με τη ΔΕΥΑΚ, τη ΔΙΑΔΥΜΑ, τον ΟΑΠΝ και την Κοβεντάρειο Δημοτική Βιβλιοθήκη. Για την εκκίνηση της Ενεργειακής Κοινότητας  Κοζάνης, σύμφωνα με τη Μελέτη Βιωσιμότητας  θα αναπτυχθούν αρχικά δραστηριότητες που αφορούν την παραγωγή και πώληση ηλεκτρικής ενέργειας από ένα φωτοβολταϊκό σταθμό εγκατεστημένης ισχύος 500 kWp καθώς και τη διενέργεια ενεργειακού συμψηφισμού παραγόμενης και καταναλισκόμενης ενέργειας (net-metering) από δεύτερο φωτοβολταϊκό σταθμό εγκατεστημένης ισχύος 500 kWp με στόχο την κάλυψη μέρους των ιδιοκαταναλώσεών των εταίρων της Ενεργειακής Κοινότητας.
      Για την επένδυση θα αξιοποιηθούν χρηματοδοτήσεις  από τομεακά επιχειρησιακά προγράμματα του ΕΣΠΑ 2014 – 2020, εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα και πρωτοβουλίες που χρηματοδοτούν σχετικές δραστηριότητες, όπως το Εθνικό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης.
      «Ο Δήμος Κοζάνης, προχωρά κάνοντας ένα σημαντικό βήμα με την σύσταση της Ενεργειακής Κοινότητας Κοζάνης  και αξιοποιεί τις δυνατότητες που προσφέρει η  νομοθεσία για την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ με την μέγιστη κοινωνική ανταποδοτικότητα. Επιδίωξη μας είναι το βήμα αυτό να είναι προσεκτικό και σταθερό, προσβλέποντας, όχι στην πρόσκαιρη επικοινωνιακή εκμετάλλευση του, αλλά στην διάνοιξη ενός αναπτυξιακού μονοπατιού για την Δυτικής Μακεδονία και την βέλτιστη αξιοποίηση των δημόσιων πόρων» δήλωσε ο Δήμαρχος Κοζάνης Λευτέρης Ιωαννίδης.
      Τα οφέλη για τον Δήμο και τους Δημότες
      Τα οφέλη από τη συμμετοχή στην Ενεργειακή Κοινότητα θα είναι για τους συμμετέχοντες φορείς η μείωση των δαπανών  για ηλεκτρική ενέργεια με τη διενέργεια ενεργειακού συμψηφισμού παραγόμενης και καταναλισκόμενης ενέργειας (net-metering).
      Επίσης μπορούν να υλοποιήσουν επενδύσεις αναβάθμισης της ενεργειακής αποδοτικότητας των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού τους με την αξιοποίησης εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων.
      Ο Δήμος Κοζάνης θα προβεί στον εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό μεγάλου τμήματος της παραγόμενης ενέργειας που του αναλογεί, με τις καταναλώσεις του δημοτικού φωτισμού (φωτισμός οδών και πλατειών). Σε συνδυασμό με την συνεχιζόμενη αντικατάσταση των υφιστάμενων λαμπτήρων στα φωτιστικά σώματα με λαμπτήρες χαμηλής κατανάλωσης τεχνολογίας LED και την εγκατάσταση συστήματος ηλεκτρονικής διαχείρισης έντασης φωτισμού, o Δήμος Κοζάνης θα μειώσει σημαντικά τις τρέχουσες δαπάνες δημοτικού φωτισμού, και αυτό  θα μπορεί να  έχει ως συνέπεια τη μείωση των δημοτικών τελών φωτισμού που πληρώνουν οι κάτοικοι και οι επιχειρήσεις της περιοχής μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ (ή των εκάστοτε παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας) παρέχοντας έμμεση οικονομική στήριξη.
      Στοχεύοντας στην αντιμετώπιση της ενεργειακής ένδειας, ο Δήμος Κοζάνης θα προβεί στον εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό τμήματος της παραγόμενης ενέργειας που του αναλογεί με νοικοκυριά που ανήκουν στις ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες του πληθυσμού.
      Τα οφέλη για τους φορείς
      Η Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Κοζάνης (ΔΕΥΑΚ), η ΔΙΑΔΥΜΑ, ο ΟΑΠΝ και η Κοβεντάρειος Δημοτική Βιβλιοθήκη θα μειώσουν τις υφιστάμενες δαπάνες ηλεκτρικής ενέργειας με τη διενέργεια εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού της παραγόμενης ενέργειας που τους  αναλογεί μειώνοντας τα λειτουργικά τους κόστη.
      Στη πρώτη φάση, πέραν της κύριας δραστηριότητάς της, η Ενεργειακή Κοινότητα Κοζάνης θα αναπτύξει συνεργασίες με άλλους δήμους της Περιφερειακής Ενότητας Κοζάνης με στόχο την προώθηση της παραγωγής ενέργειας μέσω ΑΠΕ και την μεταφορά της αποκτηθείσας τεχνογνωσίας.
      Παράλληλα θα υλοποιεί εκπαιδευτικές δράσεις και προγράμματα ευαισθητοποίησης των πολιτών στον τομέα της εξοικονόμησης ενέργειας, της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, της μετακίνησης με οικολογικούς τρόπους κ.λπ.
      Περαιτέρω στόχος του Δήμου Κοζάνης είναι  η συμμετοχή φυσικών προσώπων και ιδιωτών στην Ενεργειακή Κοινότητα, να  αναπτύξει δραστηριότητες παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών σε θέματα ΑΠΕ για πολίτες και επιχειρήσεις, να προχωρήσει στη δημιουργία ηλεκτρονικής ενημερωτικής πλατφόρμας για τις ΑΠΕ και την εξοικονόμηση ενέργειας, να αναπτύξει δράσεις ευαισθητοποίησης επιχειρήσεων και να επιδιώξει την υπογραφή μνημονίων συνεργασίας με μεγάλες επιχειρήσεις του τριτογενούς τομέα.
      Η Ενεργειακή Κοινότητα Κοζάνης (Ε.Κοιν.) είναι αστικός συνεταιρισμός αποκλειστικού σκοπού, ο οποίος διέπεται από τις διατάξεις του Ν. 4513/2018 και συμπληρωματικά από αυτές του Ν. 1667/1986 ως εκάστοτε ισχύουν. Έχει στόχο την προώθηση της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας (ως ορίζεται στο α. 2 § 1 του Ν. 4430/2016) και καινοτομίας στον ενεργειακό τομέα, την αντιμετώπιση της ενεργειακής ένδειας και την προαγωγή της ενεργειακής αειφορίας, την παραγωγή, αποθήκευση, ιδιοκατανάλωση, διανομή και προμήθεια ενέργειας, καθώς και τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας στην τελική χρήση σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.

      View full είδηση
    • By Engineer
      Στην ίδρυση Ενεργειακής Κοινότητας προχωρά ο Δήμος Κοζάνης σε συνεργασία με τη ΔΕΥΑΚ, τη ΔΙΑΔΥΜΑ, τον ΟΑΠΝ και την Κοβεντάρειο Δημοτική Βιβλιοθήκη. Για την εκκίνηση της Ενεργειακής Κοινότητας  Κοζάνης, σύμφωνα με τη Μελέτη Βιωσιμότητας  θα αναπτυχθούν αρχικά δραστηριότητες που αφορούν την παραγωγή και πώληση ηλεκτρικής ενέργειας από ένα φωτοβολταϊκό σταθμό εγκατεστημένης ισχύος 500 kWp καθώς και τη διενέργεια ενεργειακού συμψηφισμού παραγόμενης και καταναλισκόμενης ενέργειας (net-metering) από δεύτερο φωτοβολταϊκό σταθμό εγκατεστημένης ισχύος 500 kWp με στόχο την κάλυψη μέρους των ιδιοκαταναλώσεών των εταίρων της Ενεργειακής Κοινότητας.
      Για την επένδυση θα αξιοποιηθούν χρηματοδοτήσεις  από τομεακά επιχειρησιακά προγράμματα του ΕΣΠΑ 2014 – 2020, εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα και πρωτοβουλίες που χρηματοδοτούν σχετικές δραστηριότητες, όπως το Εθνικό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης.
      «Ο Δήμος Κοζάνης, προχωρά κάνοντας ένα σημαντικό βήμα με την σύσταση της Ενεργειακής Κοινότητας Κοζάνης  και αξιοποιεί τις δυνατότητες που προσφέρει η  νομοθεσία για την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ με την μέγιστη κοινωνική ανταποδοτικότητα. Επιδίωξη μας είναι το βήμα αυτό να είναι προσεκτικό και σταθερό, προσβλέποντας, όχι στην πρόσκαιρη επικοινωνιακή εκμετάλλευση του, αλλά στην διάνοιξη ενός αναπτυξιακού μονοπατιού για την Δυτικής Μακεδονία και την βέλτιστη αξιοποίηση των δημόσιων πόρων» δήλωσε ο Δήμαρχος Κοζάνης Λευτέρης Ιωαννίδης.
      Τα οφέλη για τον Δήμο και τους Δημότες
      Τα οφέλη από τη συμμετοχή στην Ενεργειακή Κοινότητα θα είναι για τους συμμετέχοντες φορείς η μείωση των δαπανών  για ηλεκτρική ενέργεια με τη διενέργεια ενεργειακού συμψηφισμού παραγόμενης και καταναλισκόμενης ενέργειας (net-metering).
      Επίσης μπορούν να υλοποιήσουν επενδύσεις αναβάθμισης της ενεργειακής αποδοτικότητας των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού τους με την αξιοποίησης εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων.
      Ο Δήμος Κοζάνης θα προβεί στον εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό μεγάλου τμήματος της παραγόμενης ενέργειας που του αναλογεί, με τις καταναλώσεις του δημοτικού φωτισμού (φωτισμός οδών και πλατειών). Σε συνδυασμό με την συνεχιζόμενη αντικατάσταση των υφιστάμενων λαμπτήρων στα φωτιστικά σώματα με λαμπτήρες χαμηλής κατανάλωσης τεχνολογίας LED και την εγκατάσταση συστήματος ηλεκτρονικής διαχείρισης έντασης φωτισμού, o Δήμος Κοζάνης θα μειώσει σημαντικά τις τρέχουσες δαπάνες δημοτικού φωτισμού, και αυτό  θα μπορεί να  έχει ως συνέπεια τη μείωση των δημοτικών τελών φωτισμού που πληρώνουν οι κάτοικοι και οι επιχειρήσεις της περιοχής μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ (ή των εκάστοτε παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας) παρέχοντας έμμεση οικονομική στήριξη.
      Στοχεύοντας στην αντιμετώπιση της ενεργειακής ένδειας, ο Δήμος Κοζάνης θα προβεί στον εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό τμήματος της παραγόμενης ενέργειας που του αναλογεί με νοικοκυριά που ανήκουν στις ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες του πληθυσμού.
      Τα οφέλη για τους φορείς
      Η Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Κοζάνης (ΔΕΥΑΚ), η ΔΙΑΔΥΜΑ, ο ΟΑΠΝ και η Κοβεντάρειος Δημοτική Βιβλιοθήκη θα μειώσουν τις υφιστάμενες δαπάνες ηλεκτρικής ενέργειας με τη διενέργεια εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού της παραγόμενης ενέργειας που τους  αναλογεί μειώνοντας τα λειτουργικά τους κόστη.
      Στη πρώτη φάση, πέραν της κύριας δραστηριότητάς της, η Ενεργειακή Κοινότητα Κοζάνης θα αναπτύξει συνεργασίες με άλλους δήμους της Περιφερειακής Ενότητας Κοζάνης με στόχο την προώθηση της παραγωγής ενέργειας μέσω ΑΠΕ και την μεταφορά της αποκτηθείσας τεχνογνωσίας.
      Παράλληλα θα υλοποιεί εκπαιδευτικές δράσεις και προγράμματα ευαισθητοποίησης των πολιτών στον τομέα της εξοικονόμησης ενέργειας, της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, της μετακίνησης με οικολογικούς τρόπους κ.λπ.
      Περαιτέρω στόχος του Δήμου Κοζάνης είναι  η συμμετοχή φυσικών προσώπων και ιδιωτών στην Ενεργειακή Κοινότητα, να  αναπτύξει δραστηριότητες παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών σε θέματα ΑΠΕ για πολίτες και επιχειρήσεις, να προχωρήσει στη δημιουργία ηλεκτρονικής ενημερωτικής πλατφόρμας για τις ΑΠΕ και την εξοικονόμηση ενέργειας, να αναπτύξει δράσεις ευαισθητοποίησης επιχειρήσεων και να επιδιώξει την υπογραφή μνημονίων συνεργασίας με μεγάλες επιχειρήσεις του τριτογενούς τομέα.
      Η Ενεργειακή Κοινότητα Κοζάνης (Ε.Κοιν.) είναι αστικός συνεταιρισμός αποκλειστικού σκοπού, ο οποίος διέπεται από τις διατάξεις του Ν. 4513/2018 και συμπληρωματικά από αυτές του Ν. 1667/1986 ως εκάστοτε ισχύουν. Έχει στόχο την προώθηση της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας (ως ορίζεται στο α. 2 § 1 του Ν. 4430/2016) και καινοτομίας στον ενεργειακό τομέα, την αντιμετώπιση της ενεργειακής ένδειας και την προαγωγή της ενεργειακής αειφορίας, την παραγωγή, αποθήκευση, ιδιοκατανάλωση, διανομή και προμήθεια ενέργειας, καθώς και τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας στην τελική χρήση σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.
    • By Engineer
      Στα χέρια των αγροτών του Βελβεντού βρίσκεται από σήμερα ο νέος Υδροηλεκτρικός Σταθμός του ΤΟΕΒ της περιοχής ισχύος 1,9 MW που εγκαινιάστηκε παρουσία πλήθος κόσμου από τον Περιφερειάρχη Θόδωρο Καρυπίδη.
       Πρόκειται για τον πρώτο αυτοδιαχειριζόμενο υδροηλεκτρικό σταθμό στην Ελλάδα που με την λειτουργία του αναμένεται να συμβάλλει σημαντικά στην μείωση του κόστους παραγωγής των προϊόντων που παράγει η περιοχή. Όπως εξήγησε ο πρόεδρος του ΤΟΕΒ Γιώργος Φραγκουλάκης  «προκειμένου να αρδεύουμε τις καλλιέργειες μας δαπανούμε 200.000 -280.000 ευρώ ετησίως για τη λειτουργία των αντλιοστασίων, και με τα χρήματα από τη λειτουργία του υδροηλεκτρικού σταθμού θα πληρώνουμε τα έξοδα λειτουργίας των αντλιοστασίων και ότι περισσεύει θα διοχετεύεται σε έργα επιδιόρθωσης του δικτύου άρδευσης που έχει κατασκευαστεί πριν από 40 έτη».
       Το Βελβεντό είναι μια αγροτική κωμόπολη διαθέτει δυο υγιείς συνεταιρισμούς και τα προϊόντα που παράγει από τις δενδροκαλλιέργειες ροδάκινων, νεκταρινιών και μήλων διοχετεύονται σε μεγάλο ποσοστό στις αγορές της Ευρώπης και την Ρωσίας. Ο πρόεδρος του ΑΣΕΠΟΠ Νίκος Κουτλιάμπας ανέφερε ότι «το κόστος τής άρδευσης σε κάποιες περιπτώσεις αντιπροσωπεύει το 10% του κόστους της καλλιέργειας» και με την λειτουργία του αυτοδιαχειριζόμενου υδροηλεκτρικού έργου φιλοδοξούμε να το ελαχιστοποιήσουμε η να το μηδενίσουμε διευκολύνοντας τον οικογενειακό αγροτικό προϋπολογισμό και δίνοντας κίνητρα σε νέους αγρότες να μπουν με αισιοδοξία στις καλλιέργειες των χωραφιών μας»
      Ο προϋπολογισμός του έργου κατασκευής του υδροηλεκτρικού σταθμού, του αγωγού μεταφοράς νερού, μήκους 4,5 χλμ και των έργων στις δεξαμενές επιτήρησης προσέγγισε τα 3 εκατ. ευρώ. Το αρχικό έργο του αγωγού, κόστους 1,5 εκατ. ευρώ,  χρηματοδοτήθηκε το 2005 από την τότε Νομαρχία Κοζάνης. Ο πρώην δήμος Βελβεντού το 2009 διέθεσε 500. 000 ευρώ στον ΤΟΕΒ για το ξεκίνημα του έργου. Η κατασκευή του εργοστασίου επένδυσης 1 εκατ. ευρώ, δημοπρατήθηκε το 2012 και παρόλες τις καθυστερήσεις η την έλλειψη χρηματοδότησης, ο περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας, Θόδωρος Καρυπίδης, το 2015 διέθεσε χρήματα από τον τοπικό πόρο ανάπτυξης για την προμήθεια του μηχανολογικού εξοπλισμού, προκειμένου να ολοκληρωθεί το έργο.
      «Η μέρα είναι διδακτική για όλους μας» τόνισε τον χαιρετισμό του ο περιφερειάρχης «δεν θα μπορούσαμε να κλείσουμε τα μάτια στο γεγονός ότι το συγκεκριμένο έργο συμβάλλει στην καλύτερη οργάνωση και την βελτίωση του εισοδήματος των αγροτών της περιοχής» και συμπλήρωσε ότι «το υποστηρίξαμε από την πρώτη στιγμή που αναλάβαμε με τους πόρους που χρειαζόταν προκειμένου να λειτουργήσει έγκαιρα προς όφελος της τοπικής κοινωνίας».  
      Ο υδροηλεκτρικός σταθμός έχει ονομαστική ισχύ 1,9 MW και εκμεταλλεύεται τα νερά από την ορεινή θέση «Σκεπασμένο» τα οποία χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος το χειμώνα ενώ  θα χρησιμεύουν την άρδευση των χωραφιών το καλοκαίρι,
      Η ιδέα της δημιουργίας του έργου ξεκίνησε το 2000, όταν δύο ιδιωτικές εταιρείες και η ΔΕΗ Ανανεώσιμες άρχισαν να δείχνουν ενδιαφέρον για την αξιοποίηση των νερών με τη δημιουργία υδροηλεκτρικών σταθμών. Όπως εξηγεί ο πρώην δήμαρχος Βελβεντού Μανώλης Στεργίου «το 2003 ,συνεκτιμώντας τα οφέλη από μια τέτοια ενέργεια, αποφασίσαμε να βάλουμε στο "παιχνίδι" τους αγρότες μας, ώστε να κατασκευάσουν οι ίδιοι μέσω του ΤΟΕΒ το μικρό υδροηλεκτρικό έργο, προκειμένου από τα εξασφαλισμένα κέρδη της λειτουργίας του να μπορούν να αποπληρώνουν το κόστος λειτουργία των αντλιοστασίων που ποτίζουν τις δενδροκαλλιέργειάς του κάμπου».
      Το έργο ολοκληρώθηκε το 2017, τέθηκε σε δοκιμαστική λειτουργία από τον ανάδοχο και μετά την ολοκλήρωση των διαδικασιών ένταξης του  στο  διασυνδεόμενο σύστημα ενέργειας, το υδροηλεκτρικό έργο σήμερα βρίσκεται σε κανονική  εμπορική λειτουργία.

      View full είδηση
×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.