Αναζήτηση στην κοινότητα

Στα μέσα Δεκεμβρίου (17/12/2025) η λεκάνη της Μεσογείου παρουσιάζει σχεδόν στο σύνολο της θετικές αποκλίσεις της επιφανειακής θερμοκρασίας της θάλασσας, της τάξεως των 0.6 – 1.6°C σε σχέση με τη περίοδο 1991-2020 (Εικόνα 1). Η νοτιοανατολική περιοχή της Μεσογείου και κυρίως το Αιγαίο παρουσιάζει τις υψηλότερες τιμές (1.2-1.6°C), με την Αδριατική, το νότιο Ιόνιο Πέλαγος και τη Δυτική Μεσόγειο να καταγράφουν θερμοκρασιακές ανωμαλίες συγκριτικά χαμηλότερες (0.5 – 0.9°C). Εικόνα 1. Αποκλίσεις της θερμοκρασίας της επιφάνειας της θάλασσας σε σχέση με την μέση τιμή της περιόδου 1991-2020 στην περιοχή της Μεσογείου από δορυφορικές μετρήσεις στις 18/12/2025. Πηγή δεδομένων: Marine/Copernicus. Επεξεργασία & Οπτικοποίηση δεδομένων: climatebook.gr. Σύμφωνα με τις δορυφορικές μετρήσεις από την αρχή της χρονιάς, οι αυξημένες θερμοκρασίες αποτελούν συνέχεια της ανοδικής τάσης που παρατηρείται επι σειρά μηνών στην Μεσόγειο. Υψηλές θερμοκρασίες πάνω από την μέση τιμή παρατηρούνται και στο Αιγαίο πέλαγος(Εικόνα 3) το τελευταίο δίμηνο. Εικόνα 2. Μέση ημερήσια, επιφανειακή θερμοκρασία της θάλασσας στη Μεσόγειο από δορυφορικές μετρήσεις από το 1982 μέχρι και το 2025. Πηγή δεδομένων: Marine/Copernicus. Επεξεργασία & Οπτικοποίηση δεδομένων: climatebook.gr. Εικόνα 3. Μέση ημερήσια, επιφανειακή θερμοκρασία της θάλασσας στο Αιγαίο πέλαγος από δορυφορικές μετρήσεις από το 1982 μέχρι και το 2025. Πηγή δεδομένων: Marine/Copernicus. Επεξεργασία & Οπτικοποίηση δεδομένων: climatebook.gr. View full είδηση

Η άνοδος της παγκόσμιας θερμοκρασίας ευθύνεται για τον θάνατο ενός ανθρώπου ανά λεπτό σε όλο τον κόσμο, αποκαλύπτει μεγάλη έρευνα για τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στην ανθρώπινη υγεία. Επιπλέον, σύμφωνα με την έρευνα, η εξάρτηση της ανθρωπότητας στα ορυκτά καύσιμα προκαλεί τοξική ατμοσφαιρική ρύπανση, φωτιές και την εξάπλωση ασθενειών όπως ο δάγκειος πυρετός. Η έκθεση, η πιο ολοκληρωμένη μέχρι σήμερα, αναφέρει ότι ο επιβλαβής αντίκτυπος της ανθρωπογενούς κλιματικής κρίσης στην υγεία των ανθρώπων θα επιδεινωθεί με ηγέτες όπως ο Ντόναλντ Τραμπ να καταργούν τις πολιτικές για το κλίμα και τις πετρελαϊκές εταιρείες να συνεχίζουν να εκμεταλλεύονται νέα αποθέματα. Σύμφωνα με τα ευρήματα των ειδικών, οι κυβερνήσεις χορήγησαν 2,5 δισεκατομμύρια δολάρια την ημέρα σε άμεσες επιδοτήσεις σε εταιρείες ορυκτών καυσίμων το 2023, ενώ οι άνθρωποι έχασαν περίπου το ίδιο ποσό λόγω των υψηλών θερμοκρασιών που τους εμπόδιζαν να εργαστούν σε αγροκτήματα και εργοτάξια. Στη μείωση της καύσης άνθρακα αποδίδεται η σωτηρία περίπου 400 ζωών ημερησίως την τελευταία δεκαετία, σύμφωνα με την έκθεση, ενώ η παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας αυξάνεται ραγδαία. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν πως ένα υγιές μέλλον είναι ανέφικτο, εάν τα ορυκτά καύσιμα συνεχίσουν να χρηματοδοτούνται με τους σημερινούς ρυθμούς. Η έκθεση αναφέρει ότι ο αριθμός των θανάτων που συνδέονται με την υπερθέρμανση έχει αυξηθεί κατά 23% από τη δεκαετία του 1990, ακόμη και μετά τη συνυπολογισμό της αύξησης του πληθυσμού, φτάνοντας σε μέσο όρο τις 546.000 περιπτώσεις ετησίως μεταξύ 2012 και 2021. «Αυτό σημαίνει περίπου έναν θάνατο που σχετίζεται με τη ζέστη κάθε λεπτό καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους», δήλωσε ο καθηγητής Ολι Τζέι, του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ της Αυστραλίας, ο οποίος συμμετείχε στην ομάδα ανάλυσης. «Είναι ένας πραγματικά συγκλονιστικός αριθμός και οι αριθμοί αυξάνονται». «Αυτή η [έκθεση] αποτυπώνει μια ζοφερή και αναμφισβήτητη εικόνα των καταστροφικών επιπτώσεων στην υγεία που αγγίζουν όλες τις γωνιές του κόσμου. Η καταστροφή ζωών και μέσων διαβίωσης θα συνεχίσει να κλιμακώνεται έως ότου τερματίσουμε την εξάρτησή μας από τα ορυκτά καύσιμα», σημειώνει η δρ. Μαρίνα Ρομανέλο του University College London (UCL), επικεφαλής της έκθεσης. «Κάθε χρόνο παρατηρούμε εκατομμύρια θανάτους που θα μπορούσαν να αποφευχθούν, λόγω της καθυστέρησης μας στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και στην προσαρμογή μας στις κλιματικές αλλαγές που δεν μπορούν να αποφευχθούν. Βλέπουμε σημαντικούς ηγέτες, κυβερνήσεις και εταιρείες να υποχωρούν από τις δεσμεύσεις τους για το κλίμα και να θέτουν τους ανθρώπους σε όλο και μεγαλύτερο κίνδυνο», προσθέτει. Πηγή: Kathimerini.gr, Guardian View full είδηση

Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά μετεωρολογικά δεδομένα που αφορούν αριθμητικά δεδομένα επανάλυσης του κλίματος, τα οποία ανέλυσε η επιστημονική ομάδα του meteo.gr / Ε.Α.Α., το καλοκαίρι του 2025 ήταν το 3ο θερμότερο από το 1960 για την Ελλάδα. Το καλοκαίρι του 2025 ξεπέρασε τις κανονικές για την εποχή θερμοκρασίες σε όλη τη χώρα. Ο Ιούνιος καταγράφηκε ως ο 2ος θερμότερος από το 1960, ενώ ο Ιούλιος ως ο 4ος θερμότερος. Πιο κοντά στα κανονικά για την εποχή επίπεδα ήταν ο Αύγουστος. Συνολικά, για τις 92 ημέρες του καλοκαιριού του 2025, οι 70 ήταν λίγο έως πολύ πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020 για την ίδια εποχή. Στην Εικόνα 1 παρουσιάζεται η μέση θερμοκρασία για το διάστημα του καλοκαιριού (Ιούνιος, Ιούλιος, Αύγουστος) από το 1960 μέχρι το 2025 για ολόκληρη την Ελλάδα. Το καλοκαίρι του 2025 καταγράφεται ως το 3ο θερμότερο, ξεπερνώντας κατά +1.5°C τη μέση τιμή της περιόδου 1991-2020 (μαύρη διακεκομμένη γραμμή). Είναι πολύ κοντά στο καλοκαίρι του 2021 και μόλις 0.3°C ψυχρότερο από το 2ο θερμότερο, το 2012. Το θερμότερο καλοκαίρι παραμένει, με μεγάλη διαφορά από το 2ο, το περσινό καλοκαίρι του 2024. Εικόνα 1. Μέση θερμοκρασία για την περίοδο του καλοκαιριού (Ιούνιος, Ιούλιος, Αύγουστος) στην Ελλάδα από το 1960 μέχρι και το 2025. Η μέση θερμοκρασία στην Ελλάδα για την περίοδο του καλοκαιριού έχει αυξηθεί κατά 2.4°C από το 1960 έως το 2025. Στην Εικόνα 2 παρουσιάζεται η κατάταξη του καλοκαιριού σε κάθε περιοχή της Ελλάδας με βάση τη μέση θερμοκρασία του καλοκαιριού από το 1960 έως το 2025. Παρατηρούμε πως σε περιοχές της Δυτικής Ελλάδας, της Πελοποννήσου και της Ανατολικής Μακεδονίας, το καλοκαίρι του 2025 ήταν το 2ο θερμότερο από το 1960, ενώ στα ηπειρωτικά ήταν το 4ο θερμότερο. Στη Κεντρική Μακεδονία, στον νομό Αττικής και στη νότια Πελοπόννησο καταγράφηκε το 3ο θερμότερο. Λιγότερο θερμό ήταν σε περιοχές των Κυκλάδων, σε κάποιες περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας και της Κρήτης. Εικόνα 2. Κατάταξη του καλοκαιριού 2025 σε κάθε σημείο της Ελλάδας με βάση τη μέση θερμοκρασία του καλοκαιριού κάθε έτους από το 1960. View full είδηση

Ως ο τρίτος θερμότερος Ιούλιος παγκοσμίως πέρασε στην ιστορία ο φετινός, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία του ευρωπαϊκού προγράμματος Copernicus –όπως αναλύθηκαν από την επιστημονική ομάδα του Climatebook- με το Όσλο και την Αθήνα να ξεχωρίζουν για τις μεγαλύτερες αποκλίσεις θερμοκρασίας στην Ευρώπη: +2,5°C και +2,3°C αντίστοιχα, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της περιόδου 1991–2020. Τα δεδομένα αυτά επιβεβαιώνουν ότι η κλιματική κρίση δεν «γνωρίζει» πλέον γεωγραφικά σύνορα. Οι υψηλές θερμοκρασίες μέσα στο καλοκαίρι εξακολουθούν να καταγράφονται στην περιοχή της Μεσογείου, ωστόσο οι καύσωνες επεκτείνονται και σε περιοχές της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης που άλλοτε θεωρούνταν «ανθεκτικές» σε τέτοια ακραία φαινόμενα. «Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν από τη μία ότι αυξάνεται η διάρκεια και η συχνότητα εμφάνισης των καυσώνων και από την άλλη ότι αυτές οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες εντοπίζονται πλέον και σε βορειότερα γεωγραφικά πλάτη: στις σκανδιναβικές χώρες, τη Γερμανία και αλλού. Ήταν ο τρίτος θερμότερος Ιούνιος παγκοσμίως. Στην Αγγλία, για παράδειγμα, φέτος καταγράφηκε η υψηλότερη θερμοκρασία Ιουνίου από το 1884», σημειώνει στην «Κ» ο Κωνσταντίνος Καρτάλης, καθηγητής του ΕΚΠΑ και μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κλιματική Αλλαγή. Κλιματικό “hot spot” η Μεσόγειος Ειδικά για τη Μεσόγειο, ο κ. Καρτάλης κάνει λόγο για κλιματικό “hot spot”, έναν όρο που αποδίδεται σε περιοχές του πλανήτη στις οποίες η κλιματική αλλαγή εξελίσσεται ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο. «Στην περίπτωση της Μεσογείου, αυτό αφορά κυρίως την αύξηση της θερμοκρασίας σε αέρα και θάλασσα, καθώς και τη μείωση της βροχόπτωσης. Ο βασικός λόγος για τον οποίο η Μεσόγειος είναι κλιματικό “hot spot” είναι οι αλλαγές στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία που προκαλούν συχνότερους και με μεγαλύτερη διάρκεια καύσωνες, αλλά και τη μεταφορά θερμών αερίων μαζών από τη Βόρεια Αφρική». Η Αθήνα, όπως προκύπτει και από τα τελευταία στοιχεία του Copernicus, βρίσκεται στην «κόκκινη ζώνη». Ο κ. Καρτάλης εξηγεί στην «Κ» γιατί η ελληνική πρωτεύουσα είναι περισσότερο ευάλωτη από άλλες μεσογειακές πόλεις απέναντι στις υψηλές θερμοκρασίες. «H έκθεση του ευρύτερου πολεοδομικού συγκροτήματος της Αθήνας σε ακραίες θερμοκρασίες είναι στα ίδια περίπου επίπεδα με τις περισσότερες παράκτιες μεσογειακές πόλεις, κυρίως αυτές που βρίσκονται στην ανατολική Μεσόγειο. Η ευαλωτότητά της, όμως, είναι σημαντικά μεγαλύτερη εξαιτίας της πυκνής της δόμησης, της περιορισμένης κάλυψης με πράσινο και του μεγάλου ποσοστού κτιρίων που στερούνται θερμομόνωσης», σημειώνει ο ίδιος και αναφέρεται στη σημασία της σωστής κατάρτισης των τοπικών πολεοδομικών σχεδίων των δήμων της χώρας μας, τα οποία αυτό το διάστημα βρίσκονται στο στάδιο της ετοιμασίας. «Να προταχθούν λύσεις πρασίνου» «Τα σχέδια αυτά οφείλουν να ενσωματώσουν τις περιβαλλοντικές συνθήκες και την κλιματική αλλαγή στον πολεοδομικό σχεδιασμό. Σε ένα πρακτικό παράδειγμα, δεν θα πρέπει να αυξηθεί ο συντελεστής δόμησης σε μια περιοχή που καταγράφεται ως θερμική νησίδα. Στην ίδια περιοχή θα πρέπει να προταχθούν λύσεις πρασίνου», τονίζει και προσθέτει: «Όταν πρέπει να προετοιμάσεις σχέδια ανθεκτικότητας στις υψηλές θερμοκρασίες και στους καύσωνες, χρειάζεται να γνωρίζεις ποιες αστικές περιοχές είναι θερμικές νησίδες –δηλαδή έχουν συστηματικά υψηλότερες θερμοκρασίες σε σχέση με τις γειτονικές τους– ώστε να προταχθούν στον σχεδιασμό. Ο σχεδιασμός αυτός πρέπει να περιλαμβάνει μέτρα που θα είναι στοχευμένα στα ειδικότερα χαρακτηριστικά της περιοχής. Άλλωστε, το ίδιο σχέδιο ανθεκτικότητας δεν μπορεί να εφαρμοσθεί αδιάκριτα σε όλη την πόλη». Σχολιάζοντας την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας που έκρινε ότι τα πολεοδομικά κίνητρα του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού δεν μπορούν να εφαρμόζονται οριζόντια, αλλά ότι πρέπει να εντάσσονται προσαρμοσμένα και τεκμηριωμένα στον πολεοδομικό σχεδιασμό κάθε περιοχής, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών κάνει λόγο για μία απόφαση προς τη σωστή κατεύθυνση, καθώς περιορίζει τον όγκο των κτιρίων σε επιβαρυμένες περιοχές. «Το πράσινο μπόνους δόμησης οδήγησε σε πογκρόμ των μονοκατοικιών αλλοιώνοντας τη φυσιογνωμία πολλών γειτονιών και επιβαρύνοντας το θερμικό τους περιβάλλον. Σε μία εποχή που οι πόλεις πλήττονται από την κλιματική αλλαγή, δεν χρειάζεται μπόνους για να γίνει μία κατασκευή πράσινη», σημειώνει. Ποιες θα μπορούσαν, όμως, να είναι οι πιο αποτελεσματικές λύσεις για τη μετρίαση των επιπτώσεων του καύσωνα σε πόλεις όπως η Αθήνα; «Για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας μιας πόλης στους καύσωνες, κατά κανόνα χρειάζεται περισσότερο πράσινο στους δρόμους, στις ταράτσες των κτιρίων, στις αυλές των σχολείων, καθώς και περισσότερα μικρά πάρκα. Επίσης, είναι απαραίτητο να γίνεται χρήση νέων κατασκευαστικών υλικών, κυρίως ψυχρών, που απορροφούν λιγότερο την ηλιακή ακτινοβολία στις οροφές των κτιρίων, στους δρόμους και εν γένει σε επιφάνειες. Χρειάζεται ακόμη αύξηση των σκιασμένων επιφανειών, ενεργειακά μονωμένα σπίτια, αλλά και μείωση της κυκλοφορίας των αυτοκινήτων που λειτουργούν ως πηγές θερμότητας στις επιβαρυμένες θερμικά περιοχές μιας πόλης», απαντά ο ίδιος. Τι (δεν) επιτεύχθηκε με τη Συμφωνία του Παρισιού Δέκα χρόνια μετά τη Συμφωνία του Παρισιού στη διάσκεψη του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (COP21), που είχε ως κύριο στόχο να περιορίσει την υπερθέρμανση του πλανήτη, ο Κωνσταντίνος Καρτάλης κάνει έναν σύντομο απολογισμό. Τι έχει επιτευχθεί από τότε και κυρίως, τι έχει πάει λάθος; «Στις επιτυχίες συγκαταλέγεται η αναγνώριση της κλιματικής αλλαγής ως παγκόσμιου κινδύνου, ο μετριασμός της κλιματικής αλλαγής ως κύριου στόχου πολιτικής στα εθνικά προγράμματα των κρατών-μελών των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και η σταδιακή ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ενεργειακό ισοζύγιο σε βάρος των ορυκτών καυσίμων που προκαλούν την κλιματική αλλαγή. Στις αποτυχίες είναι οπωσδήποτε οι αυξανόμενες αποκλίσεις από τους χρονικούς και ποσοτικούς στόχους και η αδυναμία ουσιαστικής υποστήριξης των αναπτυσσόμενων κρατών», τονίζει ο καθηγητής προσθέτοντας ότι «δυστυχώς η κλιματική αλλαγή εξελίσσεται ταχύτερα από τα μέτρα που λαμβάνονται για την αντιμετώπισή της». Η επίτευξη του μετριασμού της κλιματικής αλλαγής, εκτός από τον προφανή περιορισμό των αρνητικών επιπτώσεων, θα μπορούσε να έχει σημαντικά οφέλη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, σημειώνει ο κ. Καρτάλης. «Σε βάθος χρόνου, σταδιακά προς το 2050, θα σήμαινε την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και την ενεργειακή της αυτονομία μέσα από τη χρήση καθαρής ενέργειας. Σήμερα οι χώρες της Ε.Ε. δαπανούν περίπου 800 δισ. ευρώ ανά έτος για την προμήθεια ορυκτών καυσίμων, ενώ παραμένουν εξαρτημένες από τις διεθνείς αγορές και τις πολιτικές αναταράξεις που συχνά τις επηρεάζουν. Ας αναλογιστούμε το όφελος μίας ενεργειακά αυτόνομης Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα δαπανά ένα τέτοιο ποσό για την παιδεία, την κοινωνική συνοχή, την υγεία, την περιφερειακή ανάπτυξη, τη βιομηχανία και την τεχνολογία και που βέβαια δεν θα εξαρτάται από τις περίπλοκες γεωπολιτικές ισορροπίες και τη διπλωματία των αγωγών». Ως επιστήμονας, αλλά και ενεργός στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την κλιματική αλλαγή, ο Κ. Καρτάλης εκφράζει μέσω της «Κ» τη μεγαλύτερη ανησυχία του, αφήνοντας ωστόσο μία «χαραμάδα» ελπίδας. «Με ανησυχεί το κύμα αμφισβήτησης, αν όχι εγκατάλειψης της προσπάθειας, που έχει προκύψει μετά την αλλαγή της στάσης των Ηνωμένων Πολιτειών. Από την άλλη, μού δίνει ελπίδα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και πολλές ακόμη χώρες εκτός Ευρώπης διατηρούν σε μεγάλο βαθμό τους στόχους τους, αλλά και το γεγονός ότι οι πολίτες ζητούν δράσεις για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή στις επιπτώσεις της. Πιστεύω ότι η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Κλίμα που θα πραγματοποιηθεί τον ερχόμενο Νοέμβριο στη Βραζιλία θα μπορέσει να δώσει την ώθηση που χρειάζεται». View full είδηση

Τα δορυφορικά δεδομένα υψηλής ανάλυσης, όπως αυτά που παρέχει ο δορυφόρος Landsat-9, προσφέρουν τη δυνατότητα λεπτομερούς καταγραφής της θερμοκρασίας επιφάνειας του εδάφους. Αυτά τα δεδομένα αποτελούν πολύτιμο εργαλείο για την κατανόηση των επιπτώσεων φυσικών καταστροφών, όπως οι δασικές πυρκαγιές, στο μικροκλίμα μιας περιοχής. Στο πλαίσιο αυτό, η μονάδα METEO του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών ανέλυσε δορυφορικά δεδομένα από δύο διαδοχικές θερμές περιόδους: 17 Ιουλίου 2024, πριν την καταστροφική πυρκαγιά του Βαρνάβα / Πεντέλης, και 26 Ιουνίου 2025, περίπου έντεκα μήνες μετά. Η σύγκριση μεταξύ των δύο ημερομηνιών αποκαλύπτει θερμοκρασιακές διαφορές της τάξης του 1-2°C σε πολλές περιοχές, οι οποίες μπορούν να αποδοθούν σε φυσικές διακυμάνσεις των καιρικών συνθηκών. Ωστόσο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περιοχή που επλήγη από τη μεγάλη πυρκαγιά του Αυγούστου 2024. Όπως φαίνεται και στο σχετικό χάρτη, εντός των ορίων της καμένης έκτασης, οι τιμές της θερμοκρασίας εδάφους τον Ιούνιο του 2025 εμφανίζονται αυξημένες έως και 10°C σε σύγκριση με τις αντίστοιχες του Ιουλίου 2024, πριν την πυρκαγιά. Παρά την παρέλευση σημαντικού χρονικού διαστήματος, η απώλεια της βλάστησης εξακολουθεί να έχει ισχυρή επίδραση στην ενεργειακή ισορροπία της περιοχής, οδηγώντας σε σημαντική επιφανειακή θέρμανση. Υπενθυμίζεται ότι οι μετρήσεις αφορούν τη θερμοκρασία επιφάνειας του εδάφους. Ωστόσο, είναι εύλογο να αναμένει κανείς αντίστοιχες—έστω και μικρότερης έντασης—διαφορές και στη θερμοκρασία του αέρα κοντά στην επιφάνεια. Συμπερασματικά, τα δορυφορικά δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι η καταστροφή της δασικής βλάστησης λόγω πυρκαγιάς συνεπάγεται σημαντική αύξηση της θερμοκρασίας του εδάφους, με πιθανές επιπτώσεις στο μικροκλίμα, και τη γενικότερη οικολογική ισορροπία της περιοχής. Εικόνα 1. Διαφορά θερμοκρασίας εδάφους πάνω από την Αττική κατά την 17/07/2024 με 26/06/202 View full είδηση

Καμπανάκι για τον καιρό και τον καύσωνα που επελαύνει την χώρα και θα παραμείνει έως και την Παρασκευή 27/6 όπου αναμένεται να κορυφωθεί, χτυπά ο μετεωρολόγος Θοδωρής Κολυδάς. Πότε είναι λανθασμένες οι μετρήσεις της θερμοκρασίας από τα αυτοκίνητα και πού μπορεί να φτάσει πραγματικά η ζέστη, εξηγεί με νέα ανάρτησή του ο πρώην διευθυντής της ΕΜΥ. Καύσωνας: 70°C στο ταμπλό – Τι δεν λένε τα θερμόμετρα αυτοκινήτου Σε περιόδους έντονου καύσωνα, οι θερμοκρασίες που καταγράφονται από τα αυτοκίνητα συχνά δίνουν μια παραπλανητική εικόνα της θερμικής κατάστασης του περιβάλλοντος, εξηγεί Θοδωρής Κολυδάς, επισημαίνοντας πως οι επίσημες μετρήσεις από τους μετεωρολογικούς σταθμούς γίνονται με αυστηρές προδιαγραφές: σε ύψος δύο μέτρων από το έδαφος, σε σκιερό και καλά αεριζόμενο περιβάλλον. Ωστόσο, η θερμική επιβάρυνση που βιώνει ο πολίτης, ειδικά στο αστικό περιβάλλον και ακόμη περισσότερο μέσα σε ένα όχημα, μπορεί να διαφέρει δραματικά. Η θερμότητα που παγιδεύεται και συσσωρεύεται σε μεταλλικές και γυάλινες επιφάνειες, η αντανάκλαση της ηλιακής ακτινοβολίας από την άσφαλτο και τα κτίρια, αλλά και το φαινόμενο της «αστικής θερμικής νησίδας», προκαλούν σημαντικές υπερβάσεις στις πραγματικές συνθήκες. Σε σχετικό του άρθρο ο Θεόδωρος Κολυδάς παραθέτει χαρακτηριστικό πίνακα. Πού φτάνει η θερμοκρασία όταν ο ήλιος χτυπά το αυτοκίνητο Χαρακτηριστικά, αν η επίσημη θερμοκρασία είναι 40°C, η πραγματική θερμοκρασία που μπορεί να μετρηθεί κοντά σε θερμαινόμενες επιφάνειες —όπως ένα παράθυρο αυτοκινήτου που βρίσκεται εκτεθειμένο στον ήλιο— ενδέχεται να φτάσει ή και να ξεπεράσει τους 60 με 70 βαθμούς Κελσίου. Όπως σημειώνει ο κ. Κολυδάς, πρόκειται για μια σημαντική διαφοροποίηση που δεν πρέπει να παραβλέπεται. View full είδηση

Πνιγηρή ατμόσφαιρα, όλο και περισσότερες ημέρες που οι πόλεις «βράζουν» από τις ακραία υψηλές θερμοκρασίες και ένα μέλλον που προβλέπεται ακόμα πιο δύσκολο για τους κατοίκους των αστικών κέντρων σε όλη την Ευρώπη. Τα έκτακτα μέτρα δεν αρκούν και πλέον στη μάχη για πιο ανθεκτικές πόλεις μπαίνει η τεχνολογία των ψηφιακών διδύμων, τονίζεται σε ρεπορτάζ της Έρης Δρίβα στο economix.gr. Οι ευρωπαϊκές πόλεις, μεταξύ των οποίων και η Αθήνα, βιώνουν ολοένα και σοβαρότερους καύσωνες και αυξανόμενη ατμοσφαιρική ρύπανση, γεγονός που θέτει μεγάλους κινδύνους για τη δημόσια υγεία και τη βιωσιμότητα των πόλεων. Πρόσφατη έρευνα, μάλιστα, αποκάλυψε ότι η κλιματική αλλαγή θα οδηγήσει πιθανότατα σε σημαντική αύξηση των θανάτων από καύσωνα σε ολόκληρη την Ευρώπη, μία τάση που διατηρείται σε όλα τα υπό μελέτη σενάρια, ακόμα και σε συνθήκες υψηλής προσαρμογής στη ζέστη, ενισχύοντας την ανάγκη για επιθετικές πολιτικές μετριασμού. Σε απάντηση, το UrbanAIR, μια νέα πρωτοβουλία που χρηματοδοτείται από την ΕΕ, συνεργάζεται με ευρωπαϊκές πόλεις για την ανάπτυξη εργαλείων υποστήριξης αποφάσεων που ενσωματώνουν ατμοσφαιρικά μοντέλα σε επίπεδο γειτονιάς και δρόμου με παρατηρήσεις θερμοκρασίας και ανέμου σε πραγματικό χρόνο. Με την ενσωμάτωση γνώσεων συμπεριφοράς με βάση τη μοντελοποίηση παραγόντων και την άμεση συνεργασία με τις πόλεις, το UrbanAIR αντιμετωπίζει προκλήσεις στον αστικό σχεδιασμό, τον προγραμματισμό, την αντιμετώπιση κινδύνων και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Με την υποστήριξη του προγράμματος Horizon Europe, το UrbanAIR φέρνει κοντά 18 κορυφαίους εταίρους από 11 ευρωπαϊκές χώρες για την ανάπτυξη ενός καινοτόμου εργαλείου υποστήριξης αποφάσεων. Απαραίτητο εργαλείο για τον πολεοδομικό σχεδιασμό Το εργαλείο θα παρέχει στους πολεοδόμους και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, προβλέψεις βασισμένες σε δεδομένα και χρήσιμες γνώσεις για να σχεδιάσουν πιο δροσερές, πιο καθαρές και πιο ανθεκτικές πόλεις. Η πρωτοτυπία του UrbanAIR έγκειται στην ενσωμάτωση της μοντελοποίησης με βάση τη φυσική, με την υποστήριξη αποφάσεων, την ποσοτικοποίηση της αβεβαιότητας και την προσομοίωση της ανθρώπινης συμπεριφοράς και τη με τις πόλεις. Ο ολοκληρωμένος ψηφιακός δίδυμος προσομοιώνει τις κλιματικές συνθήκες και αντικατοπτρίζει τον τρόπο με τον οποίο οι κοινότητες αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον τους. Βασικά χαρακτηριστικά του εικονικού μοντέλου Μοντελοποίηση του κλίματος – Οι προσομοιώσεις που βασίζονται στη φυσική και στα δεδομένα θα προβλέπουν πώς η θερμότητα και η ατμοσφαιρική ρύπανση επηρεάζουν τα διάφορα τμήματα μιας πόλης, δημιουργώντας ουσιαστικά σενάρια και ποσοτικοποιώντας τις αβεβαιότητες για να βοηθήσουν τους σχεδιαστές σε στοχευμένες και αποτελεσματικές παρεμβάσεις. Συμμετοχή της κοινότητας – Η αντίδραση και τα σχόλια των κατοίκων θα ενσωματώνεται συστηματικά για την ανάπτυξη πρακτικών, ανθρωποκεντρικών στρατηγικών αστικού σχεδιασμού. Υποστήριξη στη λήψη αποφάσεων – Το εργαλείο θα εφοδιάσει τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής με τα κατάλληλα μέσα προκειμένου να συνδυάζουν περιβαλλοντικούς, κοινωνικούς και οικονομικούς παράγοντες όταν αναπτύσσουν αστικά έργα. Από την έρευνα στην πραγματικότητα Μία από τις σημαντικότερες καινοτομίες του εργαλείου UrbanAIR είναι η επέκταση της μοντελοποίησης του κλίματος σε επίπεδο γειτονιάς, κάτι που επιτυγχάνεται με την αξιοποίηση του Destination Earth -ενός παγκόσμιου ψηφιακού διδύμου του πλανήτη- και την εφαρμογή του σε μετεωρολογικά μοντέλα. Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά κλιματικά μοντέλα, το εργαλείο αυτό θα παρέχει τοπικές πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο, δίνοντας στις πόλεις τη δυνατότητα να λαμβάνουν στοχευμένες και αποτελεσματικές αποφάσεις για την καταπολέμηση της ακραίας ζέστης και της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Απώτερος στόχος του UrbanAIR είναι η βελτίωση του αστικού σχεδιασμού και προγραμματισμού, η ανάπτυξη λύσεων για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και η υποστήριξη στην αντιμετώπιση των κινδύνων στο πλαίσιο μίας πόλης. Οι 5 πόλεις που ανοίγουν τον δρόμο Το UrbanAIR επιδεικνύει το πλαίσιο του ψηφιακού δίδυμου μέσω δύο βασικών περιπτώσεων χρήσης σε 5 πόλεις: Αρχικά είναι οι πόλεις δράσης και συγκεκριμένα η Βαρκελώνη και η Αμβέρσα, όπου αναπτύσσεται και δοκιμάζεται το πρωτότυπο ψηφιακό δίδυμο σε συνεργασία με τοπικούς φορείς. Οι προκλήσεις που καλούνται να αντιμετωπίσουν είναι η ποιότητα του αέρα, η θερμική καταπόνηση και η αστική ανθεκτικότητα. Η δεύτερη περίπτωση είναι οι πόλεις μάθησης στις οποίες εντάσσονται το Παρίσι, το Ρότερνταμ και το Μπρίστολ. Σε αυτές τις πόλεις γίνεται η επικύρωση της επεκτασιμότητας σε διαφορετικά περιβάλλοντα και η βελτίωση των εργαλείων με βάση τα σχόλια από την εφαρμογή σε πραγματικές συνθήκες. Αυτές οι περιπτώσεις χρήσης αναδεικνύουν την ετοιμότητα του UrbanAIR να υποστηρίξει τον αστικό σχεδιασμό και να επεκτείνει τον αντίκτυπό του σε άλλους δήμους. Το πρόγραμμα έχει διάρκεια 4 ετών, έως το τέλος του 2028 και προϋπολογισμό ύψους 14,3 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ η χρηματοδότηση προέρχεται από το HORIZON-INFRA-2024- TECH-01-03: New Digital Twins for Destination Earth. View full είδηση

Το 2020 ήταν η πιο ζεστή χρονιά για την Ευρώπη ανακοίνωσε το πρόγραμμα Copernicus της ΕΕ, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για την κλιματική αλλαγή. Σε παγκόσμιο επίπεδο, το 2020 ήταν η μία από τις δύο πιο θερμές χρονιές που έχουν καταγραφεί, στα ίδια επίπεδα με το 2016. Όμως, ήταν η πιο ζεστή χρονιά που έχει βιώσει η Ευρώπη, καθώς η μέση θερμοκρασία ξεπέρασε κατά 0,4 βαθμό Κελσίου αυτή των πέντε πιο θερμών ετών, όλα τους την προηγούμενη δεκαετία. «Η θερμοκρασία παρουσιάζει άνοδο όλες τις εποχές στην Ευρώπη», παρατήρησε η Φρέγια Βάμποργκ επιστήμονας του ευρωπαϊκού προγράμματος. Ο χειμώνας του 2020 ήταν ο πιο ζεστός που έχει καταγραφεί ποτέ, καθώς η θερμοκρασία ήταν υψηλότερη κατά 3,4 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τη μέση θερμοκρασία που καταγράφηκε τους χειμώνες την περίοδο 1981-2020. Η υπερθέρμανση ήταν ιδιαίτερα αισθητή στο βορειοανατολικό τμήμα της ηπείρου, κυρίως στις αρκτικές περιοχές της Σιβηρίας, όπου καταγράφηκε η πιο ζεστή χρονιά από τότε που διατηρούνται αρχεία, με θερμοκρασία κατά 4,3 βαθμούς ανώτερη από τον μέσο όρο. Στο σύνολό της η Αρκτική γνώρισε τη δεύτερη θερμότερη χρονιά της, με τη θερμοκρασία να είναι 2,2 βαθμούς Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1981-2020. Αλλά και το περασμένο φθινόπωρο ήταν το θερμότερο που έχει καταγραφεί στην Ευρώπη. Από την άλλη, οι καύσωνες του καλοκαιριού δεν ήταν ούτε τόσο έντονοι, ούτε τόσο παρατεταμένοι όσο τα τελευταία χρόνια, παρά το γεγονός ότι σε κάποιες περιοχές καταγράφηκε ρεκόρ ζέστης, όπως στις σκανδιναβικές χώρες και τη Γαλλία. Η συγκέντρωση στην ατμόσφαιρα των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, κυρίως του διοξειδίου του άνθρακα και του μεθανίου, αυξήθηκε κατά 0,6% και 0,8% αντίστοιχα σε σχέση με το 2019, για να φτάσει το 2020 στο υψηλότερο επίπεδό που έχει καταγραφεί πότέ από το 2003 που διατηρούνται αρχεία. Τα συμπεράσματα της έκθεσης του προγράμματος Copernicus απέχουν πολύ από τους στόχους της Συμφωνίας του Παρισιού για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, που προβλέπει τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου και τον περιορισμό της ανόδου της θερμοκρασίας του πλανήτη στον 1,5% βαθμό Κελσίου σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή. Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός θα πρέπει να μειωθεί η έκλυση του διοξειδίου του άνθρακα κατά 7,6% ετησίως κάθε χρόνο από το 2020 ως το 2030. «Είναι επιτακτική ανάγκη να δράσουμε. Όλοι οι δείκτες πάνω προς τη λάθος κατεύθυνση», τόνισε ο Ζαν- Νοέλ Τεπότ διευθυντής του ευρωπαϊκού προγράμματος. View full είδηση

Το 2020 ήταν η θερμότερη χρονιά που καταγράφηκε στην Ευρώπη, καταρρίπτοντας το προηγούμενο ρεκόρ του 2019 κατά 0,4° C, σύμφωνα με το δορυφορικό σύστημα παρατήρησης της Γης, «Copernicus». Σε παγκόσμιο επίπεδο, η χρονιά που πέρασε ισοδυναμεί με το 2016 οπότε είχε καταγραφεί το ρεκόρ της πιο ζεστής χρονιάς. Επίσης, το 2020 ήταν η έκτη συνεχόμενη χρονιά που σημειώθηκε η πιο υψηλή θερμοκρασία κατά τη δεκαετία 2011-2020. Ανησυχητικό είναι ότι αυτό συνέβη σε ένα έτος «La Nina», όπου οι κλιματολογικές συνθήκες συνήθως είναι πιο δροσερές. Το 2016, το οποίο συνδέθηκε με το 2020 ως το πιο ζεστό έτος, ήταν μια χρονιά «El Nino», όπου οι κλιματολογικές συνθήκες θα ήταν φυσικά πιο ζεστές, παράλληλα με την ανθρώπινη θέρμανση. http://greenagenda.gr/wp-content/uploads/2021/01/C3S_PR_Jan2021_Fig1_12month_anomaly_Global_ea_2t_202001-202012-600-x-432.jpg «Βρισκόμαστε σε μια εποχή που καταρρίπτονται συνεχώς ρεκόρ. Αυτό δεν είναι πλέον έκτακτη είδηση, αλλά μια ανθρώπινη κρίση», δήλωσε ο Δρ Marshall Shepherd, διακεκριμένος Καθηγητής Ατμοσφαιρικών Επιστημών και Γεωγραφίας. Η ανάλυση των θερμοκρασιών παγκοσμίως πραγματοποιείται τακτικά από επιστημονικά ιδρύματα, όπως η NASA και το Berkeley Earth. http://greenagenda.gr/wp-content/uploads/2021/01/c1-600-x-305.jpg Λόγω των μικρών διαφορών μεταξύ τους, είναι πιθανό το 2020 να μην ήταν πιο ζεστό από το 2016, αλλά επιβεβαιώνεται η συνολική τάση. Αυξήθηκε το CO2 παρά την καραντίνα Παράλληλα, παρά τα lockdown λόγω της COVID-19, οι συγκεντρώσεις του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα συνέχισαν να αυξάνονται, με ρυθμό περίπου 2,3 ppm / έτος το 2020. Το σύνολο δεδομένων του C3S για θερμοκρασίες επιφανειακού αέρα δείχνει ότι: Σε παγκόσμιο επίπεδο, το 2020 ήταν ισοδύναμο με το ρεκόρ του 2016 Το 2020 ήταν 0,6 ° C θερμότερο από την τυπική περίοδο αναφοράς 1981-2010 και περίπου 1,25 ° C πάνω από την προ-βιομηχανική περίοδο 1850-1900 Αυτό κάνει τα τελευταία έξι χρόνια τα θερμότερα έξι στο ρεκόρ Η Ευρώπη σημείωσε τη θερμότερη χρονιά της σε 1,6 ° C πάνω από την περίοδο αναφοράς 1981-2010 και 0,4 ° C πάνω από το 2019, την προηγούμενη θερμότερη χρονιά Η μεγαλύτερη ετήσια απόκλιση θερμοκρασίας από τον μέσο όρο 1981-2010 συγκεντρώθηκε πάνω από την Αρκτική και τη βόρεια Σιβηρία, φτάνοντας τους 6 ° C πάνω από τον μέσο όρο Επιπλέον, οι δορυφορικές μετρήσεις των παγκόσμιων συγκεντρώσεων CO2 στην ατμόσφαιρα δείχνουν ότι: Ο μέσος όρος της συνολικής στήλης CO2 έφτασε τα 413 ppm Το CO2 συνέχισε να αυξάνεται το 2020, αυξάνοντας κατά 2,3 ± 0,4 ppm, ελαφρώς μικρότερο από τον ρυθμό ανάπτυξης του προηγούμενου έτους «Ενώ οι συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα αυξήθηκαν ελαφρώς λιγότερο το 2020 από ό, τι το 2019, αυτό δεν αποτελεί αιτία εφησυχασμού. Μέχρι να μειωθούν οι καθαρές παγκόσμιες εκπομπές, το διοξείδιο του άνθρακα θα συνεχίσει να συσσωρεύεται στην ατμόσφαιρα και να οδηγήσει σε περαιτέρω κλιματική αλλαγή», δήλωσε ο Vincent-Henri Peuch, διευθυντής της Υπηρεσίας Παρακολούθησης Ατμόσφαιρας Copernicus. http://greenagenda.gr/wp-content/uploads/2021/01/c2-600-x-319.jpg Η τάση αυτή υπογραμμίζει τον επείγοντα χαρακτήρα της ταχείας μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, οι οποίες είναι ο κύριος συντελεστής της ανθρωπογενούς υπερθέρμανσης του πλανήτη. Το CO2 συνέχισε να αυξάνεται το 2020, αυξάνοντας κατά 2,3 ± 0,4 ppm, ελαφρώς μικρότερο από τον ρυθμό ανάπτυξης του προηγούμενου έτους. «Κάψα» σε Αρκτική και βόρεια Σιβηρία Περιοχές της Αρκτικής και της βόρειας Σιβηρίας είδαν μερικές από τις μεγαλύτερες ετήσιες αποκλίσεις θερμοκρασίας από το μέσο όρο το 2020, με μια μεγάλη περιοχή να εμφανίζει αποκλίσεις έως και 3 ° C και σε ορισμένες περιοχές ακόμη και πάνω από 6 ° C για το σύνολο του έτους. Σε μηνιαία βάση, οι μεγαλύτερες θετικές ανωμαλίες θερμοκρασίας για την περιοχή έφτασαν επανειλημμένα πάνω από τους 8 ° C. Η Δυτική Σιβηρία γνώρισε έναν εξαιρετικά ζεστό χειμώνα και άνοιξη, ένα μοτίβο που παρατηρήθηκε επίσης το καλοκαίρι και το φθινόπωρο στην Σιβηρική Αρκτική και σε μεγάλο μέρος του Αρκτικού Ωκεανού. http://greenagenda.gr/wp-content/uploads/2021/01/c4-600-x-391.jpg Επιπλέον, η εποχή της πυρκαγιάς ήταν ασυνήθιστα ενεργή σε αυτήν την περιοχή, με πυρκαγιές που εντοπίστηκαν για πρώτη φορά τον Μάιο, συνεχίζοντας όλο το καλοκαίρι και μέχρι το φθινόπωρο. Ως αποτέλεσμα, το poleward του Αρκτικού Κύκλου, οι πυρκαγιές απελευθέρωσαν ρεκόρ ποσότητα 244 μεγατόνων διοξειδίου του άνθρακα το 2020, πάνω από το ένα τρίτο περισσότερο από το ρεκόρ του 2019. Κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους, ο θαλάσσιος πάγος της Αρκτικής ήταν σημαντικά χαμηλότερος από τον μέσο όρο για την περίοδο του έτους, με τον Ιούλιο και τον Οκτώβριο να βλέπει τη χαμηλότερη έκταση του θαλάσσιου πάγου που καταγράφεται για τον αντίστοιχο μήνα. Σε γενικές γραμμές, το Βόρειο Ημισφαίριο παρουσίασε πάνω από τις μέσες θερμοκρασίες για το έτος, εκτός από μια περιοχή πάνω από τον κεντρικό Βόρειο Ατλαντικό. Αντίθετα, τμήματα του Νότιου Ημισφαιρίου είδαν κάτω από τις μέσες θερμοκρασίες, κυρίως στον ανατολικό Ισημερινό Ειρηνικό, που σχετίζονται με τις ψυχρότερες συνθήκες La Niña που αναπτύσσονται κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Είναι αξιοσημείωτο ότι το 2020 ταιριάζει με το ρεκόρ του 2016 παρά τη δροσερή La Niña, ενώ το 2016 ήταν μια χρονιά ρεκόρ που ξεκίνησε με μια ισχυρή εκδήλωση του φαινομένου El Niño. Greenagenda.gr newsroom View full είδηση

Δεν είναι, δυστυχώς, ένα σπάνιο καιρικό φαινόμενο για την Ελλάδα ο πολυήμερος καύσωνας της τελευταίας περιόδου. Οπως καταγράφει το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών από το 1981 μέχρι σήμερα, συνολικά 10 καύσωνες με τα ίδια χαρακτηριστικά, δηλαδή τις υψηλές θερμοκρασίες και τη μεγάλη διάρκεια, έχουν χτυπήσει τη χώρα. Η δημοσιογραφική ομάδα του MIIR, σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Δημοσιογραφίας Δεδομένων (EDJNET) επεξεργάστηκε κλιματικά δεδομένα του European Centre for Medium – Range Weather Forecasts, συγκρίνοντας τη μέση θερμοκρασία σε όλους τους δήμους της χώρας για τη δεκαετία του 1960 και για τη δεκαετία 2009 – 2018, που αποτυπώνουν με απτό τρόπο τα αποτελέσματα της κλιματικής αλλαγής. Τα αρχικά δεδομένα έχουν ληφθεί από την υπηρεσία Copernicus, που προσφέρεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αναπτύσσεται από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προβλέψεων (ECMWF). Αποτελούνται από μια σύνθεση διαφόρων κλιματολογικών μεταβλητών και περιέχουν επίσης δεδομένα σχετικά με τη θερμοκρασία που μετράται στα 2 μέτρα από το επίπεδο του εδάφους. Πρόκειται για μια πολύ πλούσια βάση στοιχείων, καθώς αποτελείται από σχεδόν 97 δισεκατομμύρια σημεία δεδομένων: 1.142.761 χωρικά κύτταρα, το καθένα με 4 μετρήσεις θερμοκρασίας που καλύπτουν χρονικό διάστημα 58 ετών (από 01/01/1961 έως 31/12/2018). Το αποτέλεσμα, αν και μοιάζει γνωστό, δεν παύει να είναι ιδιαιτέρως ανησυχητικό. Δείτε τον διαδραστικό χάρτη εδώ: https://miir.gr/el/poso-zestoteri-einai-kathe-periochi-tis-elladas-simera-se-schesi-me-ti-dekaetia-toy-60/ Στο 60% των ευρωπαϊκών δήμων, η μέση θερμοκρασία έχει αυξηθεί 1-2 βαθμούς Κελσίου τα τελευταία 50 χρόνια (διάμεσος 1,68°C αύξηση). Σε πάνω από 35.000 ευρωπαϊκούς δήμους (το 1/3 των δήμων της ηπείρου), η μέση θερμοκρασία έχει αυξηθεί πάνω από 2°C. Μόλις 73 γεωγραφικές ευρωπαϊκές περιφέρειες σε ένα σύνολο 102.445 καταγράφουν έστω μια μικρή μείωση της θερμοκρασίας την ίδια περίοδο. Στην Ελλάδα, από τις 20 πόλεις με τον μεγαλύτερο πληθυσμό, τη μεγαλύτερη αύξηση θερμοκρασίας έχουν κατά σειρά: Tα Χανιά (+2,26°C), η Λαμία (+1,94 °C), τα Τρίκαλα (+1,84 °C), η Αθήνα (+1,73°C), οι Σέρρες (+1,52 °C) και η Θεσσαλονίκη (+1,48 °C). Σε όλη τη χώρα, τις μεγαλύτερες αυξήσεις έχουν ο δήμος Τυμπακίου (+2,81°C) στον νομό Ηρακλείου, το παραθαλάσσιο χωριό Καμηλάρι στη νότια Κρήτη (+2,71 °C) και το χωριό Πιτσίδια (+2,71 °C), στον νομό Ηρακλείου και αυτό. Μπορεί μια αύξηση π.χ. της τάξης του 1,5 βαθμού, όπως συμβαίνει στη Θεσσαλονίκη και στην Κατερίνη, να φαντάζει μικρή, όμως στην πραγματικότητα πρόκειται για δραματική αλλαγή. Για παράδειγμα, κάτι τέτοιο έχει ως αποτέλεσμα 20 ημέρες με θερμοκρασία νύχτας άνω των 30 βαθμών, αντί για 5. Αν στα επόμενα χρόνια υπάρξει μια νέα αύξηση 1,5 βαθμού Κελσίου (ιδανικό σενάριο), αυτό θα συνεπάγεται τα εξής: Οι δασικές εκτάσεις που θα καίγονται ετησίως θα αυξηθούν κατά 41%, οι ακραίοι καύσωνες που κανονικά εμφανίζονται μία φορά στα είκοσι χρόνια, θα αυξηθούν κατά 173%, οι ραγδαίες βροχοπτώσεις θα αυξηθούν κατά 10%. Αν αυξηθεί η θερμοκρασία κατά 2 βαθμούς, τότε οι δασικές εκτάσεις που θα καίγονται ετησίως θα αυξηθούν κατά 62%, οι ακραίοι καύσωνες κατά 478% και οι ραγδαίες βροχοπτώσεις κατά 21%. Οι περιοχές της Μεσογείου και της Μ. Ανατολής θα έχουν μείωση κατά 9% στα αποθέματα νερού (στο σενάριο του 1,5 βαθμού αύξησης) και 17% στους 2 βαθμούς. «Τα τελευταία 40 χρόνια, ο αριθμός των καυσώνων έχει τουλάχιστον διπλασιαστεί ή τριπλασιαστεί. Ομως δεν είναι μόνο η θερμοκρασία. Εχουμε παράλληλα λιώσιμο των πάγων, άρα αύξηση του ύψους της θάλασσας, παρουσιάζεται αύξηση σε περιοχές που έχουμε μεγάλες χρονοσειρές στην εμφάνιση των κυκλώνων (π.χ. Ατλαντικός)», εξηγεί ο Νίκος Μιχαλόπουλος, διευθυντής του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Οπως υπογραμμίζει ο ίδιος, «στην Ελλάδα τα δεδομένα δείχνουν μία μείωση στις βροχοπτώσεις. Μία από τις περιοχές που θα πληγεί ιδιαίτερα θα είναι η Κρήτη. Το ανατολικό τμήμα της Ελλάδας θα έχει πολύ σοβαρές επιπτώσεις. Αυξημένη ξηρασία, αυξημένη πιθανότητα πυρκαγιών. Αυτά ήδη φαίνονται. Τις επόμενες δύο δεκαετίες, αν δεν λάβουμε μέτρα, υπάρχει κίνδυνος η θερμοκρασία να φτάσει έως και 3,5 βαθμούς πάνω, το οποίο θα είναι πραγματική καταστροφή. Ο,τι σήμερα είναι ημέρες καύσωνα, στο τέλος του αιώνα θα είναι οι πιο δροσερές μέρες». Πηγή δεδομένων: European Data Journalism Network Αναπαραγωγή σύμφωνα με τους κανόνες που διέπουν το CC BY 4.0 View full είδηση

Ο μήνας Ιούλιος, μπορεί να είναι γενικά ο ζεστότερος μήνας του έτους, όμως, ο Ιούλιος του 2021 ξεπέρασε τον εαυτό του, καθώς έγινε ο ζεστότερος Ιούλιος και ο θερμότερος μήνας που έχει ποτέ καταγραφεί στη Γη, όπως ανακοίνωσε η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας. Ο μήνας Ιούλιος του 2021 υπήρξε ο θερμότερος μήνας που έχει ποτέ καταγραφεί στη Γη, ανακοίνωσε σήμερα η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (ΝΟΑΑ), υπογραμμίζοντας τον ρόλο της κλιματικής αλλαγής σε αυτό το νέο ρεκόρ. «Σε αυτή την περίπτωση, η πρώτη θέση είναι η χειρότερη», δήλωσε σε ένα δελτίο τύπου ο επικεφαλής της ΝΟΑΑ, Ρικ Σπίνραντ. «Ο μήνας Ιούλιος είναι γενικά ο ζεστότερος μήνας του έτους, όμως, ο Ιούλιος του 2021 ξεπέρασε τον εαυτό του, καθώς έγινε ο ζεστότερος Ιούλιος και ο θερμότερος μήνας που έχει ποτέ καταγραφεί», όπως είπε. «Αυτό το νέο ρεκόρ προστίθεται στην ανησυχητική – που προκαλεί αναστάτωση – πορεία, την οποία η κλιματική αλλαγή έχει ορίσει για την υφήλιο», προσέθεσε χαρακτηριστικά. Η παγκόσμια θερμοκρασία στην επιφάνεια του πλανήτη ήταν υψηλότερη κατά 0,01 βαθμό Κελσίου σε σύγκριση με τον προηγούμενο πιο ζεστό μήνα Ιούλιο, το 2016. Τα στατιστικά άρχισαν να καταγράφονται πριν από 142 χρόνια, διευκρίνισε η NOAA. Η ευρωπαϊκή υπηρεσία Copernicus για την κλιματική αλλαγή εκτίμησε, από την πλευρά της, την περασμένη εβδομάδα, ότι ο μήνας Ιούλιος του 2021 ήταν ο τρίτος θερμότερος μήνας Ιούλιος στα χρονικά. View full είδηση

Αύξηση της θερμοκρασίας στην Ελλάδα μέχρι τα μέσα του αιώνα από 2 έως και 3,4 βαθμούς Κελσίου, συχνότερα θερμά επεισόδια, καύσωνες και τροπικές νύχτες τα καλοκαίρια, ξηρασία και πίεση στην αγροτική παραγωγή, δυσφορία στους τουριστικούς προορισμούς, μεγάλη κατανάλωση ενέργειας για ψύξη. Το κοντινό μέλλον της κλιματικής αλλαγής περιγράφεται συγκεκριμένα από τη νέα έρευνα της διαΝΕΟσις, που παρουσιάζει η «Κ». Το πιο σημαντικό είναι πως δεν μένει στις αρνητικές επισημάνσεις, αλλά αναζητάει τα «πράσινα» μονοπάτια και δρόμους για να αναστραφεί και να αντιμετωπιστεί η κλιματική κρίση. Τα έντονα και ακραία καιρικά φαινόμενα, που πυκνώνουν, τροφοδοτούν την ανησυχία και τη συζήτηση για την κλιματική αλλαγή. Μια πολύ ουσιαστική συνεισφορά στην κατανόηση των τάσεων αποτελεί η έρευνα «Οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής στην Ελλάδα», που διεξήχθη από επιστημονική ομάδα υπό τον συντονισμό του καθηγητή του ΕΚΠΑ Κώστα Καρτάλη. Η έρευνα μελετάει τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην πρωτογενή παραγωγή και στον τουρισμό, καθώς και τη ζωή στις πόλεις στις επόμενες δεκαετίες (και όχι στο απόμακρο μέλλον), σε δύο περιόδους: 2026-2045 και 2046-2065. Οι ερευνητές στην ογκώδη μελέτη τους χώρισαν την Ελλάδα σε 850 τετράγωνα με πλευρές 12,5Χ12,5 χιλιομέτρων. Με εργαλείο τρία από τα σενάρια της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (ΙPCC) εξέτασαν 21 κλιματικούς δείκτες για τις 850 περιοχές δημιουργώντας ένα πολύχρωμο ψηφιδωτό της χώρας, με συγκεκριμένες προβλέψεις για κάθε τετράγωνο. Οι τρεις περιπτώσεις Τα τρία σενάρια που χρησιμοποιούνται είναι το RCP 2.6 (αισιόδοξο), που προβλέπει άνοδο της μέσης θερμοκρασίας της Γης έως 2 βαθμούς Κελσίου μέχρι το 2100, το RCP 4.5 (μεσαίο), σύμφωνα με το οποίο η αύξηση αγγίζει τους 3 βαθμούς, και το RCP 8.5 (δυσμενές), με δραματική αύξηση της θερμοκρασίας έως και 5 βαθμούς (σε κάποιες περιοχές) μέχρι το 2100. Η άνοδος της μέσης θερμοκρασίας της χώρας αφήνει πολύ πιο έντονο αποτύπωμα μέσα στις ελληνικές τσιμεντουπόλεις, σε συνδυασμό με το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας. Στην Αθήνα, η μέση θερμοκρασία στο ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα θα ανέβει στους 17 βαθμούς Κελσίου σύμφωνα με το ευνοϊκό σενάριο ή θα αγγίξει τους 18° C με το δυσμενές, από 15,6° C που ήταν την περίοδο 1971-2000. Αυτή η άνοδος μεταφράζεται σε ακόμα πυκνότερους καύσωνες και «θερμά επεισόδια». Την περίοδο 1971-2000 στο κέντρο της Αθήνας σημειώνονταν κατά μέσον όρο 1,4 «θερμά επεισόδια» το έτος. Την ερχόμενη 25ετία, ακόμα και με το καλύτερο σενάριο, θα έχουμε κατά μέσον όρο έξι. Με το μεσαίο σενάριο θα έχουμε πάνω από εννιά! Στην Πάτρα και στην Καλαμάτα, με το πιο απαισιόδοξο σενάριο, η αύξηση της μέσης θερμοκρασίας τους καλοκαιρινούς μήνες θα ξεπεράσει τους 3 βαθμούς! Η μεγάλη αύξηση των ημερών με θερμοκρασίες άνω των 37° C και των «τροπικών νυχτών» (όπου το θερμόμετρο δεν πέφτει κάτω από τους 20° C) έχει σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία, καθώς συνδέεται με τάσεις ανόδου της θνησιμότητας και των καρδιαγγειακών παθήσεων. Στον αγροτικό τομέα υπάρχει η εκτίμηση πως για πολλές καλλιέργειες η βλαστική περίοδος θα επιμηκυνθεί, «διαμορφώνοντας ευνοϊκότερες συνθήκες καλλιέργειας σε όλη την Ελλάδα». Θα δημιουργηθούν όροι για την ανάπτυξη κάποιων καλλιεργειών, όπως το βαμβάκι (λόγω αυξημένων θερμοκρασιών). Συνολικά, όμως, οι συνέπειες στον αγροτικό τομέα θα είναι αρνητικές. Μείωση βροχοπτώσεων και εδαφικής υγρασίας, αύξηση ημερών με πολύ υψηλές θερμοκρασίες. Τα υδάτινα αποθέματα Οι περισσότερες καλλιέργειες και η κτηνοτροφία θα επηρεαστούν αρνητικά κυρίως στο Ηράκλειο, στην Ηλεία, στην Κορινθία και στη Λάρισα. Η καλλιέργεια ζωοτροφών θα έχει μειωμένη απόδοση και μεγαλύτερες απαιτήσεις για νερό. Συνολικά το ζήτημα της σωστής διαχείρισης των διαθέσιμων πόρων και ειδικά του νερού αναδεικνύεται σε κρίσιμο. Και στον τουριστικό τομέα, μια πρώτη, επιπόλαιη ανάγνωση των δεδομένων μπορεί να οδηγήσει στο συμπέρασμα πως η κλιματική αλλαγή λειτουργεί θετικά, προκαλώντας επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, με καλοκαιρινές συνθήκες από Μάιο έως Σεπτέμβριο. Ομως, η ολοένα και συχνότερη εμφάνιση επεισοδίων καύσωνα θα χειροτερεύει δραστικά την τουριστική εμπειρία στην Ελλάδα. Οι ερευνητές επέλεξαν 91 τουριστικές περιοχές, χωρισμένες σε τρεις κατηγορίες ανάλογα με το αν είναι πολύ ανεπτυγμένες (π.χ. Μύκονος, Σαντορίνη, Ρόδος, Χερσόνησος Ηρακλείου), απλά ανεπτυγμένες (Μονεμβασιά, Ναύπλιο, Σύρος) ή αναπτυσσόμενες (Κάρπαθος, Αιδηψός, Κύθηρα, Παξοί). Το συμπέρασμα είναι πως με το δυσμενές σενάριο, στις 52 από αυτές τις περιοχές η αύξηση της θερμοκρασίας μέχρι τα μέσα του αιώνα θα ξεπεράσει τους 2,5 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με την περίοδο 1971-2000. Στη μελέτη υπολογίζεται πως σήμερα η μέση Ελληνίδα ή ο μέσος Ελληνας εκπέμπει επτά τόνους διοξειδίου του άνθρακα ανά έτος, ποσότητα που πρέπει να μειωθεί στους τρεις τόνους μέχρι το 2030, σύμφωνα με τον στόχο της Ε.Ε. για μείωση των εκλύσεων κατά 55%. Μερικά πράγματα μπορούν να γίνουν από τους πολίτες ξεχωριστά, όπως για παράδειγμα η αποφυγή χρήσης αεροπλάνου (ειδικά για κοντινές αποστάσεις) καθώς και η σωστή χρήση του Ι.Χ. αυτοκινήτου. Υπολογίζεται πως οι μετακινήσεις με Ι.Χ. αυτοκίνητα και τα αεροπορικά ταξίδια ευθύνονται έως και για τις μισές εκλύσεις CO2 του καθενός μας. Ενας πολίτης που ταξιδεύει τέσσερις φορές τον χρόνο Αθήνα – Θεσσαλονίκη μετ’ επιστροφής με το αεροπλάνο εκλύει 1,28 τόνους ισοδύναμου CO2. Το ίδιο ταξίδι με τρένο προκαλεί μόνο 0,28 τόνους ισοδύναμου CO2 κατ’ άτομο. Τι δέον γενέσθαι Αλλά η μεγάλη, η κρίσιμη μείωση των εκπομπών δεν μπορεί να έρθει από επιλογές συνειδητοποιημένων πολιτών σε προσωπικό επίπεδο (όσο χρήσιμες κι αν είναι), αλλά από συνολικές παρεμβάσεις σε επίπεδο πολιτικής. Με αλλαγή του μείγματος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με διαρκή ενίσχυση των ΑΠΕ, με ενεργειακά αποδοτικά κτίρια και υποδομές, με βαθιές αλλαγές σε βιομηχανία, κατανάλωση, κτηνοτροφία και γεωργία. Με ανάπτυξη του πρασίνου στις πόλεις, τόσο με μεγάλες παρεμβάσεις όσο και με μικρά ή μεσαία αστικά πάρκα, οάσεις μέσα σε πυκνοκατοικημένες περιοχές. Η έρευνα μελετάει ορισμένες συγκεκριμένες τέτοιες παρεμβάσεις και τα αποτελέσματά τους. Πολύ περισσότερο από ένα καμπανάκι κινδύνου, η έρευνα της διαΝΕΟσις είναι και ένας οδηγός απαντήσεων, μια ανίχνευση ελπιδοφόρων διαδρομών σε ένα μέλλον που εάν επικρατήσει το business as usual (ακόμα και με πράσινο περιτύλιγμα) φαίνεται πολύ γκρίζο. View full είδηση

Οι απώλειες θα είναι μεγαλύτερες μεταξύ των ενδημικών ειδών σε ορεινά και νησιωτικά οικοσυστήματα. Οι περιοχές υψηλής βιοποικιλότητας, όπως οι ζούγκλες, τα τροπικά νησιά και οι κοραλλιογενείς ύφαλοι, θα πληγούν δυσανάλογα αν η θερμοκρασία αυξηθεί κατά 3 βαθμούς Κελσίου μέχρι τα τέλη του αιώνα, προειδοποιεί νέα μελέτη. Χωρίς πρόσθετα μέτρα, πιθανότατα θα πρέπει να πούμε αντίο σε εμβληματικά είδη όπως οι λεμούριοι της Μαδαγασκάρης ή οι γιγάντιες χελώνες των Γκαλάπαγκος. Ανασκόπηση χιλιάδων προηγούμενων μελετών για 270 περιοχές υψηλής βιοποικιλότητας προειδοποιεί ότι οι απώλειες θα είναι μεγαλύτερες σε απομονωμένα νησιά και βουνά που φιλοξενούν «ενδημικά» είδη, ζώα και φυτά που δεν υπάρχουν πουθενά αλλού στον κόσμο. Τα ενδημικά είδη αντιμετωπίζουν 3 έως 10 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο εξαφάνισης σε σχέση με ντόπια είδη που ζουν και σε άλλες περιοχές ή σε σχέση με τα εισαγόμενα είδη, προειδοποιεί μεγάλη, διεθνής ερευνητική ομάδα στην επιθεώρηση Biological Conservation. Η Μαδαγασκάρη, οι Φιλιππίνες, η Σρι Λάνκα και τα νησιά της Καραϊβικής και του Ινδικού μπορεί να χάσουν όλα τα ενδημικά είδη φυτών μέσα στα επόμενα 30 χρόνια, εκτιμά η μετα-ανάλυση. Πέρα από του λεμούριους, που ήδη κρέμονται στο χείλος της εξαφάνισης, άλλα είδη που κινδυνεύουν να χαθούν είναι ο γαλάζιος γερανός της Νότιας Αφρικής και η λεοπάρδαλη του χιονιού στα Ιμαλάια. Σε κίνδυνο άμεσης εξαφάνισης εκτιμάται ότι θα βρεθεί το 100% των ενδημικών ειδών στα πλούσια ορεινά οικοσυστήματα, το 84% των ενδημικών ειδών σε νησιά, το 34% σε χερσαία οικοσυστήματα και το 46% στα θαλάσσια οικοσυστήματα. Σύμφωνα με τον ορισμό των ερευνητών, ο οποίος βασίζεται στα κριτήρια του οργανισμού IUCN που εκδίδει το επίσημο Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Ειδών, υψηλό κίνδυνο εξαφάνισης αντιμετωπίζουν τα είδη των οποίων οι πληθυσμοί προβλέπεται να συρρικνωθούν κατά τουλάχιστον 80% λόγω της κλιματικής αλλαγής. Σχεδόν όλα τα χερσαία είδη στις περιοχές που εξετάστηκαν αναμένεται να επηρεαστούν, με την εξαίρεση των ξενικών (ξενόφερτων) ειδών, τα οποία μπορεί να βρουν ευκαιρία να πολλαπλασιαστούν και να ασκήσουν περαιτέρω πιέσεις στα ντόπια και ενδημικά είδη. Η μελέτη προβλέπει πάντως πως, αν η άνοδος της θερμοκρασίας μέχρι το 2100 περιοριστεί στον 1,5 βαθμό, όπως προβλέπει η Συμφωνία του Παρισιού κατά της κλιματικής αλλαγής, ο κίνδυνος εξαφάνισης για τα περισσότερα είδη θα μειωθεί κατά δέκα φορές. Η Συμφωνία ωστόσο δεν είναι νομικά δεσμευτική και βασίζεται σε εθελοντικές δεσμεύσεις της κάθε κυβέρνησης. Με βάση τις μέχρι σήμερα δεσμεύσεις, η άνοδος της θερμοκρασίας είναι πιθανό να φτάσει τους 3 με 5 βαθμούς μέχρι το 2100, σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. Ήδη η αύξηση της θερμοκρασίας υπερβαίνει σήμερα τον 1 βαθμό. View full είδηση

Τη Δευτέρα 3 Ιουλίου η μέση παγκόσμια θερμοκρασία ανέβηκε στα υψηλότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί από τότε που άρχισαν να τηρούνται επίσημα αρχεία, δείχνουν δεδομένα της Αμερικανικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (ΝΟΑΑ). Η μέση θερμοκρασία έφτασε τη Δευτέρα τους 17,01 βαθμούς Κελσίου, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ των 16,92 βαθμών που καταγράφηκε τον Αύγουστο του 2016. Το νέο ρεκόρ έρχεται την ώρα που το φαινόμενο Ελ Νίνιο έρχεται να επιδεινώσει την κλιματική αλλαγή ανεβάζοντας τις θερμοκρασίες σε πολλές περιοχές του πλανήτη. Ήδη τις τελευταίες ημέρες η μέση παγκόσμια θερμοκρασία του αέρα υπερβαίνει τα προβιομηχανικά επίπεδα κατά περισσότερο από 1,5 βαθμούς Κελσίου, όπως ανακοίνωσε η Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής του ευρωπαϊκού προγράμματος Copernicus. Αν και η μέση θερμοκρασία είχε ξεπεράσει και στο παρελθόν το όριο των 1,5 βαθμών που προβλέπει η Συμφωνία του Παρισιού για την άνοδο της θερμοκρασίας έως το τέλος του αιώνα, είναι η πρώτη φορά που αυτό συμβαίνει για αρκετές συνεχόμενες ημέρες στη διάρκεια του καλοκαιριού στο βόρειο ημισφαίριο. Η επιφανειακή θερμοκρασία των ωκεανών επίσης κατέρριψε τα ρεκόρ για τους μήνες Απρίλιο και Μάιο. Οι νότιες περιοχές των ΗΠΑ πλήττονται από καύσωνα εδώ και εβδομάδες, ενώ στην Κίνα ο υδράργυρος ανέβηκε στους 35 βαθμούς και στην Αφρική άγγιξε τους 50. Στην Ευρώπη, όπου η μέση θερμοκρασία αυξάνεται δύο φορές ταχύτερα από ό,τι στον υπόλοιπο πλανήτη, η Ισπανία καταγράφει ρεκόρ ζέστης και ανησυχεί για επανάληψη των περυσινών φονικών καυσώνων. Ακόμα και στην Ανταρκτική, η οποία αυτή την περίοδο βρίσκεται στη μέση του χειμώνα στο νότιο ημισφαίριο, καταγράφει ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες. Η Ερευνητική Βάση Βερντάτσι της Ουκρανίας σε νησί έξω από την ηπειρωτική Ανταρκτική πρόσφατα κατέγραψε νέο ρεκόρ για τον μήνα Ιούλιο στους 8,7 βαθμούς Κελσίου. Το νέο παγκόσμιο ρεκόρ «δεν είναι ένα ορόσημο που πρέπει να γιορτάσουμε» σχολίασε στο Reuters η Φριντερίκε Ότο, κλιματολόγος του Imperial College στο Λονδίνο. «Είναι θανατική καταδίκη για τους ανθρώπους και τα οικοσυστήματα», πρόσθεσε. Στο προσεχές μέλλον θα πρέπει να περιμένουμε νέα ρεκόρ ζέστης, προειδοποίησε ο Ζέκι Χάουσφαδερ, ερευνητής της αμερικανικής οργάνωσης Berkeley Earth για την επιστήμη του κλίματος. «Δυστυχώς, είναι το πρώτο μιας σειράς νέων ρεκόρ τη φετινή χρονιά καθώς οι αυξανόμενες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, σε συνδυασμό με ένα επιδεινούμενο Ελ Νίνιο, σπρώχνουν τις θερμοκρασίες σε νέα ύψη» είπε. Οι μέχρι σήμερα δεσμεύσεις των κυβερνήσεων για μείωση των εκπομπών άνθρακα υπολογίζεται ότι οδηγούν σε άνοδο της θερμοκρασίας κατά τουλάχιστον 2,6 βαθμούς έως το τέλος του αιώνα. View full είδηση

Οι καύσωνες αποτελούν την πιο θανατηφόρο φυσική καταστροφή, παρόλο που δεν συνοδεύονται από την ένταση και τη βία που χαρακτηρίζει άλλα φαινόμενα (π.χ. πλημμύρες, θύελλες). Το γεγονός αυτό, ιδιαίτερα υπό το πρίσμα της κλιματικής κρίσης, καθιστά επιτακτική την ανάγκη αναγνώρισης και κατηγοριοποίησης των κινδύνων που εισάγουν οι καύσωνες στο ανθρώπινο περιβάλλον. Σε αυτό το πλαίσιο, η μονάδα ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (ΕΑΑ), σε συνεργασία με την επιστημονική επιτροπή του Arsht-Rock Resilience Center του ιδρύματος Atlantic Council, και τον Δήμο Αθηναίων, έχει ξεκινήσει από την καλοκαιρινή περίoδο του 2022 την πιλοτική κατηγοριοποίηση των ημερών με υψηλές θερμοκρασίες για την πόλη της Αθήνας. Το σύστημα κατηγοριοποίησης βασίζεται σε έναν αλγόριθμο πρόγνωσης των επιπτώσεων επερχόμενων ημερών με υψηλές θερμοκρασίες στην υγεία των κατοίκων της Αθήνας. Η ανάπτυξη του αλγορίθμου πραγματοποιήθηκε ειδικά για την πόλη της Αθήνας, μέσα από τη συσχέτιση ιστορικών μετεωρολογικών δεδομένων και δεδομένων επιπτώσεων στην ανθρώπινη υγεία. Πριν την πιλοτική επιχειρησιακή εφαρμογή του αλγορίθμου κατηγοριοποίησης για την Αθήνα, προηγήθηκε ενδελεχής μελέτη ημερών με υψηλές θερμοκρασίες για περίοδο δύο δεκαετιών. Η στατιστική ανάλυση οδήγησε στη διαμόρφωση τεσσάρων κατηγοριών ταξινόμησης, όπως διακρίνεται στον παρακάτω πίνακα και σχήμα: Για παράδειγμα, ακραίες θερμοκρασίες (κατηγορία 3) παρατηρήθηκαν στην Αθήνα το καλοκαίρι του 2007 κατά τη διάρκεια του επεισοδίου καύσωνα μεταξύ 22 και 29 Ιουνίου, ενώ πολύ υψηλές θερμοκρασίες (κατηγορία 1) καταγράφηκαν στην Αθήνα από τις 26 Ιουλίου έως και τις 29 Ιουλίου του 2012. Η παραπάνω προσέγγιση κατηγοριοποίησης ημερών με υψηλές θερμοκρασίας ακολουθείται σε μεγάλες πόλεις των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής (Λος Άντζελες, Κάνσας, Μαΐάμι, Μιλγουόκι), καθώς και στην Σεβίλλη, στην Ισπανία. Η συμμετοχή της Αθήνας στις πόλεις πιλοτικής εφαρμογής του συστήματος κατηγοριοποίησης αποτελεί μια πολύ σημαντική πρωτοβουλία, η οποία αποτελεί μέρος της συνεχούς παγκόσμιας προσπάθειας βελτίωσης των προειδοποιήσεων υψηλών θερμοκρασιών και σχετικών επιπτώσεων στην ανθρώπινη υγεία, με απώτερο σκοπό την προστασία και βελτίωση της ζωής εκατομμυρίων ανθρώπων. Τα στοιχεία επιπτώσεων στην ανθρώπινη υγεία που χρησιμοποιήθηκαν για την ανάπτυξη του παραπάνω συστήματος κατηγοριοποίησης, παρασχέθηκαν από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ). Αποτελέσματα και συμπεράσματα που προκύπτουν από το παρόν έργο ανήκουν αποκλειστικά στην ερευνητική ομάδα που επεξεργάστηκε τα στοιχεία. View full είδηση

Ο παρακάτω χάρτης δείχνει τις τιμές των αποκλίσεων της θερμοκρασίας ανά μήνα σε επτά γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας. Οι αποκλίσεις υπολογίστηκαν ως προς τον μέσο όρο της τελευταίας δεκαετίας (2010-2019, η οποία σημειώνεται ότι ήταν μια θερμή δεκαετία)) σύμφωνα με τις καταγραφές 53 μετεωρολογικών σταθμών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Διαπιστώνουμε ότι σε 3 από τις 7 περιοχές (Βόρεια Ελλάδα, Δυτική Ελλάδα, Πελοπόννησος), η θερμοκρασία ήταν υψηλότερη του μέσου όρου της δεκαετίας 2010-2019 στους 7 μήνες του χρόνου, στη Θεσσαλία 8 μήνες, στην Κρήτη 4 μήνες και στα Δωδεκάνησα/Νησιά Αιγαίου 5 μήνες. Ο ψυχρότερος μήνας σε όλες τις περιοχές ήταν ο Μάρτιος του 2022 και οι θερμότεροι μήνες ήταν ο Ιούνιος, ο Οκτώβριος, ο Νοέμβριος και ο Δεκέμβριος του 2022. Η καλύτερη κατάσταση από άποψη αποκλίσεων της θερμοκρασίας καταγράφηκε σε Κρήτη και Κυκλάδες. Αντιθέτως στη Θεσσαλία, Ήπειρο και Βόρεια Ελλάδα, οι αποκλίσεις της μέγιστης θερμοκρασίας τους τρεις τελευταίους μήνες του 2022 ήταν πολύ μεγάλη. Ο Δεκέμβριος του 2022 ήταν ο θερμότερος από το 2010, ενώ ο Μάρτιος του 2022 ήταν ο ψυχρότερος από το 2010. Μπορείτε να βλέπετε τις αποκλίσεις των τιμών της μέγιστης θερμοκρασίας ανά περιφέρεια και ανά μήνα από τη σελίδα μας πατώντας εδώ https://meteo.gr/climatic_deviation.cfm View full είδηση

Τρεις φορές ταχύτερα, έναντι του παγκόσμιου μέσου όρου, αυξάνεται η θερμοκρασία στην ανατολική Μεσόγειο, με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής να κάνουν ήδη αισθητή την παρουσία τους και στην Ελλάδα, κυρίως σε Κρήτη και ανατολική Πελοπόννησο, επισήμανε ο επιστημονικός υπεύθυνος του δικτύου climpact, καθηγητής Νίκος Μιχαλόπουλος στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών. Κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για τον πρωτογενή τομέα, ο ίδιος, μιλώντας στο διαδικτυακό φόρουμ διαλόγου,με θέμα: «Μετριασμός των επιπτώσεων και Προσαρμογή της Ελληνικής Γεωργίας στην Κλιματική Αλλαγή» διατύπωσε τη θέση του, λέγοντας χαρακτηριστικά: «πολύ φοβάμαι ότι θα αναγκαστούμε να πάμε σε αναδιάρθρωση καλλιεργειών στα επόμενα χρόνια». “Η Ανατολική Μεσόγειος και ο Αρκτικός Κύκλος αποτελούν τα δύο από τα πιο σημαντικά χοτ σποτ σε παγκόσμιο επίπεδο σε ό,τι αφορά την εκδήλωση επιπτώσεων κλιματικής αλλαγής», τόνισε. Ο κ. Μιχαλόπουλος σημείωσε ότι λόγω των ιδιαίτερα υψηλών θερμοκρασιών αναμένουμε μείωση στην απόδοση καλλιεργειών, λόγω της αύξησης στη συχνότητα των ακραίων καιρικών φαινομένων συχνότερες καταστροφές καλλιεργειών και εξαιτίας της μείωση διαθεσιμότητας νερού, λόγω παρατεταμένων περιόδων ξηρασίας, θα έχουμε ως αποτέλεσμα την αύξηση ζήτησης νερού για άρδευση. Πρόσθεσε, ότι η αύξηση της θερμοκρασίας και της υγρασίας στον αέρα θα έχουν ως αποτέλεσμα τον πολλαπλασιασμό ασθενειών παρασίτων και ζιζανίων που επηρεάζουν την απόδοση των καλλιεργειών ποιοτικά και ποσοτικά. «Περιμένουμε αύξηση στη διάρκεια της βλαστικής περιόδου εξαιτίας της αύξησης θερμοκρασίας, πίεση στα υδάτινα αποθέματα περιοχών με ήδη αυξημένη ευπάθεια, μείωση οργανικής ουσίας εδάφους και αύξηση κινδύνου ζημιών, υφαλμύρωση και υποβάθμιση γεωργικών εδαφών και αύξηση του κινδύνου απώλειας γεωργικής γης», τόνισε. Ως αποδεικτικά στοιχεία για τη σπουδαιότητα της γεωργίας ανέφερε ότι η αγροτική γη στην ΕΕ καλύπτει το 40% της επιφάνειάς της, ενώ βιομηχανίες και υπηρεσίες, που σχετίζονται με γεωργία και τρόφιμα, προσφέρουν πάνω από 44 εκατ. θέσεις εργασίας. Στην Ελλάδα ο γεωργικός τομέας παρήγαγε το 4% του ΑΕΠ και μαζί με τον τουρισμό θεωρούνται οι τομείς που μπορούν να συμβάλλουν στην ανάπτυξη της εθνικής οικονομίας. Για το δίκτυο Climpact, που σήμερα απαρτίζεται από 11 φορείς, τόνισε ότι αποστολή του είναι να αξιοποιήσει το σημαντικό αριθμό υποδομών, που θα ενισχυθούν μελλοντικά, για πιο ακριβή αποτελέσματα και καλύτερη ποσοτικοποίηση της κλιματικής αλλαγής και των επιπτώσεών της. Στόχοι του είναι η βελτιστοποίηση των υφιστάμενων κλιματικών υπηρεσιών με συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, η αξιοποίηση νέων ερευνητικών αποτελεσμάτων και μεθοδολογιών, για παραγωγή πρωτότυπων και καινοτόμων κλιματικών υπηρεσιών,η δημιουργία εθνικής ανοιχτής βάσης δεδομένων και η έγκαιρη και έγκυρη διαχείριση και διάχυση πληροφοριών προς τους τελικούς φορείς που είναι επιφορτισμένοι με τη λήψη αποφάσεων, αλλά και σχεδιασμό πολιτικών. View full είδηση

Ένα ιδιόμορφο «παγκόσμιο ρεκόρ» κατέχει από τη Δευτέρα η πόλη Nawabshah στο Πακιστάν καθώς έγινε η πρώτη περιοχή στην οποία τα θερμόμετρα κατέγραψαν θερμοκρασία πάνω από 50 βαθμούς Κελσίου για τον μήνα Απρίλιου. Συγκεκριμένα τα θερμόμετρα τη Δευτέρα έπιασαν κόκκινο με θερμοκρασία 50,2 βαθμών Κελσίου. Οι κάτοικοι της περιοχής εξετάζουν ήδη σοβαρά το ενδεχόμενο να μετακινηθούν σε άλλες περιοχές καθώς φοβούνται πού μπορεί να φτάσει η θερμοκρασία τους καλοκαιρινούς μήνες. «Είχαμε εκδώσει έκτακτο δελτίο επικίνδυνων καιρικών φαινομένων για τη συγκεκριμένη περιοχή αλλά δεν περιμέναμε και ένα τέτοιο "παγκόσμιο ρεκόρ" τον Απρίλιο» δήλωσε ο επικεφαλής της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας του Πακιστάν. Σύμφωνα με τον ίδιο λόγω των υψηλών θερμοκρασιών σημειώθηκαν τουλάχιστον 24 περιστατικά θερμοπληξίας με πέντε εκ των ασθενών να νοσηλεύονται σε κρίσιμη κατάσταση καθώς εμφάνισαν απώλεια συνείδησης. Τοπικά ΜΜΕ αναφέρουν ότι ανάμεσα στα θύματα της υψηλής θερμοκρασίας ήταν κυρίως εργάτες και μοτοσικλετιστές. Το 2017 ομάδα ειδικών ενέταξε το Πακιστάν στις 10 χώρες που αναμένεται να επηρεαστούν περισσότερο από την κλιματική αλλαγή. Δύο χρόνια νωρίτερα, το 2015, ένα σφοδρό κύμα καύσωνα άφησε πίσω του 1.200 νεκρους και πάνω από 40.000 άτομα με θερμοπληξία. View full είδηση