Search the Community

Tο κόστος κατασκευής νέων κατοικιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αυξηθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία, επιβεβαιώνοντας τις πιέσεις που δέχεται ο κατασκευαστικός κλάδος από τις αυξήσεις στις τιμές των υλικών, της ενέργειας και του εργατικού κόστους. Σύμφωνα με την τελευταία έκδοση της Eurostat, Key Figures on European Business 2026, ο δείκτης τιμών παραγωγού για την κατασκευή νέων κτιρίων κατοικίας αυξήθηκε κατά 48,2% μεταξύ 2015 και 2025, αποτυπώνοντας τη συνολική μεταβολή του κόστους που αντιμετωπίζουν οι κατασκευαστές. Ο συγκεκριμένος δείκτης μετρά τις τιμές των κατασκευαστικών εργασιών από την πλευρά του εργολάβου και βασίζεται στα ποσά που καταβάλλουν οι πελάτες για την ανέγερση νέων κατοικιών, εξαιρουμένων των συλλογικών κατοικιών, όπως φοιτητικές εστίες ή γηροκομεία. Αποτελεί έναν από τους βασικότερους δείκτες για την παρακολούθηση της εξέλιξης του κόστους στον κατασκευαστικό τομέα και επηρεάζει άμεσα τόσο τις επενδύσεις όσο και τις τελικές τιμές των ακινήτων. Η περίοδος των μεγαλύτερων ανατιμήσεων Αν και η αύξηση κατά σχεδόν 50% αφορά ολόκληρη τη δεκαετία, η μεγαλύτερη επιβάρυνση καταγράφηκε μέσα σε μόλις τρία χρόνια. Το 2021 οι τιμές αυξήθηκαν κατά 5,8%, το 2022 σημειώθηκε η μεγαλύτερη ετήσια άνοδος με 12,2%, ενώ το 2023 ακολούθησε νέα αύξηση 6,9%. Οι εξελίξεις αυτές συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με τις αναταράξεις που προκάλεσαν η πανδημία, τα προβλήματα στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες, η εκτίναξη του ενεργειακού κόστους και οι αυξήσεις στις τιμές βασικών δομικών υλικών, όπως ο χάλυβας, το τσιμέντο και το ξύλο. Παράλληλα, σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες καταγράφηκε έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού, γεγονός που αύξησε περαιτέρω το συνολικό κόστος κατασκευής. Τα τελευταία δύο χρόνια, πάντως, ο ρυθμός αύξησης φαίνεται να επιβραδύνεται. Το 2024 οι τιμές αυξήθηκαν κατά 2,3%, ενώ το 2025 η άνοδος περιορίστηκε στο 1,3%, ένδειξη ότι η αγορά επιστρέφει σταδιακά σε πιο φυσιολογικούς ρυθμούς μετά τις έντονες αναταράξεις της προηγούμενης περιόδου. Μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών Πίσω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο κρύβονται σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη. Τη μεγαλύτερη αύξηση στο κόστος κατασκευής κατοικιών κατέγραψε η Βουλγαρία, όπου οι τιμές αυξήθηκαν κατά 166,1% μέσα στη δεκαετία. Ακολουθούν η Ουγγαρία με 155,4% και η Ρουμανία με 130,7%. Οι χώρες αυτές χαρακτηρίστηκαν από έντονη οικονομική ανάπτυξη, αυξημένη οικοδομική δραστηριότητα και σημαντικές αυξήσεις στους μισθούς του κατασκευαστικού κλάδου, γεγονός που συνέβαλε στη θεαματική άνοδο του κόστους. Στον αντίποδα, οι μικρότερες αυξήσεις σημειώθηκαν στην Ιταλία (+17,0%), την Ελλάδα (+17,3%) και τη Φινλανδία (+22,1%). Η ελληνική εικόνα Η Ελλάδα εμφανίζει τη δεύτερη χαμηλότερη αύξηση κόστους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, γεγονός που αρχικά μπορεί να δημιουργεί την εντύπωση ότι η εγχώρια αγορά παρέμεινε σχετικά σταθερή. Ωστόσο, η εικόνα αυτή χρειάζεται προσεκτική ερμηνεία. Η ελληνική οικοδομή βρέθηκε για πολλά χρόνια σε βαθιά ύφεση μετά την οικονομική κρίση, με σημαντική μείωση της κατασκευαστικής δραστηριότητας και περιορισμένες νέες επενδύσεις. Ως αποτέλεσμα, το επίπεδο των τιμών το 2015 βρισκόταν ήδη σε σχετικά χαμηλή βάση συγκριτικά με άλλες ευρωπαϊκές αγορές. Τα τελευταία χρόνια η οικοδομική δραστηριότητα ανακάμπτει, με αυξημένη ζήτηση για νέες κατοικίες, επενδύσεις στον τουρισμό, έργα ενεργειακής αναβάθμισης και μεγαλύτερη κινητικότητα στην αγορά ακινήτων. Παρότι η συνολική δεκαετής αύξηση παραμένει περιορισμένη σε ευρωπαϊκή σύγκριση, οι επαγγελματίες του κλάδου έχουν βιώσει σημαντικές αυξήσεις στις τιμές βασικών υλικών και στις αμοιβές συνεργείων, ιδιαίτερα την περίοδο 2021-2023. Επιπτώσεις στην αγορά ακινήτων Η αύξηση του κόστους κατασκευής επηρεάζει ολόκληρη την αλυσίδα της αγοράς κατοικίας. Για τους κατασκευαστές σημαίνει μεγαλύτερο κόστος υλοποίησης έργων και ανάγκη αναπροσαρμογής των προϋπολογισμών. Για τους επενδυτές συνεπάγεται υψηλότερες απαιτήσεις κεφαλαίου, ενώ για τους αγοραστές μεταφράζεται συχνά σε ακριβότερες νέες κατοικίες. Παράλληλα, το υψηλότερο κόστος μπορεί να επιβραδύνει την ανάπτυξη νέων οικιστικών έργων, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με αυξημένα επιτόκια χρηματοδότησης ή περιορισμένη αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Από την άλλη πλευρά, η σταδιακή αποκλιμάκωση των αυξήσεων κατά την τελευταία διετία δημιουργεί προσδοκίες για μεγαλύτερη σταθερότητα στον προγραμματισμό νέων επενδύσεων. Παρότι οι ακραίες αυξήσεις της περιόδου 2021-2023 φαίνεται να έχουν υποχωρήσει, οι προκλήσεις για τον ευρωπαϊκό κατασκευαστικό κλάδο παραμένουν. Η ενεργειακή μετάβαση, οι απαιτήσεις για πιο βιώσιμα και ενεργειακά αποδοτικά κτίρια, οι ελλείψεις εξειδικευμένου προσωπικού και η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές εξακολουθούν να επηρεάζουν το κόστος παραγωγής. Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι η αγορά εισέρχεται πλέον σε μια περίοδο ηπιότερων μεταβολών, χωρίς όμως να επιστρέφει στα επίπεδα κόστους της προηγούμενης δεκαετίας. Για τις επιχειρήσεις του κλάδου, αλλά και για όσους σχεδιάζουν να επενδύσουν ή να αποκτήσουν νέα κατοικία, η παρακολούθηση των εξελίξεων στις τιμές κατασκευής θα συνεχίσει να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη λήψη αποφάσεων. View full είδηση

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά στην εφαρμογή της επόμενης φάσης του Γενικού Κανονισμού Ασφάλειας Οχημάτων (GSR), φέρνοντας στο προσκήνιο μια τεχνολογική προσθήκη που αλλάζει τα δεδομένα στην παραγωγή των αυτοκινήτων. Από τις 7 Ιουλίου 2026, όλα τα νέα οχήματα που βγαίνουν από τις γραμμές παραγωγής και προορίζονται για τις αγορές των κρατών-μελών, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, πρέπει να διαθέτουν εργοστασιακή προεγκατάσταση για σύστημα αλκοολόμετρου, γνωστό στον κλάδο ως Alcolock. Η συγκεκριμένη ρύθμιση δεν αποτελεί ξαφνική απόφαση, καθώς η σχετική υποδομή είχε αρχίσει να συζητείται και να ενσωματώνεται σταδιακά σε επίπεδο εγκρίσεων τύπου. Ωστόσο, η έλευση του Ιουλίου ορίζει το ορόσημο όπου κανένα επιβατικό ΙΧ, φορτηγό ή λεωφορείο δεν θα μπορεί να λάβει άδεια πρώτης κυκλοφορίας εάν δεν φέρει τη συγκεκριμένη ψηφιακή και ηλεκτρική αναμονή. Τι είναι η διεπαφή Alcolock και πώς λειτουργεί Η τεχνολογία πίσω από τη διάταξη αυτή αφορά μια τυποποιημένη θύρα διασύνδεσης. Οι κατασκευαστές αυτοκινήτων υποχρεούνται να τροποποιήσουν τις ηλεκτρονικές αρχιτεκτονικές των οχημάτων τους, ώστε να υπάρχει μια έτοιμη υποδοχή "plug and play". Στην υποδοχή αυτή μπορεί να συνδεθεί μια συσκευή μέτρησης της αναπνοής (αλκοολόμετρο). Εάν το σύστημα ενεργοποιηθεί, ο οδηγός είναι υποχρεωμένος να φυσήξει στο ειδικό στόμιο πριν θέσει σε λειτουργία τον κινητήρα. Το αλκοολόμετρο αναλύει το δείγμα αέρα και, εάν τα επίπεδα αλκοόλ βρίσκονται πάνω από το νόμιμο όριο που έχει οριστεί, στέλνει σήμα στην κεντρική μονάδα ελέγχου (ECU) του αυτοκινήτου, η οποία με τη σειρά της κλειδώνει τη μίζα και εμποδίζει την εκκίνηση. Είναι κρίσιμο να διευκρινιστεί ότι η Ευρωπαϊκή Οδηγία επιβάλλει την ύπαρξη της προεγκατάστασης και όχι της ίδιας της συσκευής του αλκοολόμετρου. Οι αγοραστές καινούργιων αυτοκινήτων δεν θα βλέπουν ένα σωληνάκι να κρέμεται από το ταμπλό τους, ούτε θα απαιτείται έλεγχος για να ξεκινήσουν για την καθημερινή τους μετακίνηση. Ο ρόλος των εθνικών κυβερνήσεων και οι στόχοι του μέτρου Η απόφαση για το ποιος, πότε και πώς θα χρησιμοποιεί τη συσκευή Alcolock μετατίθεται αποκλειστικά στις εθνικές νομοθεσίες των κρατών-μελών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ ευθύνεται για περίπου το 25% των θανατηφόρων τροχαίων ατυχημάτων στους ευρωπαϊκούς δρόμους. Η ύπαρξη μιας έτοιμης, εργοστασιακής υποδομής λύνει το τεχνικό πρόβλημα της εκ των υστέρων μετατροπής ενός οχήματος. Έτσι, οι αρχές κάθε χώρας μπορούν να επιβάλλουν την τοποθέτηση της συσκευής Alcolock σε συγκεκριμένες ομάδες: Επαγγελματίες οδηγούς: Εταιρείες logistics, στόλοι λεωφορείων και ταξί μπορούν να διασφαλίσουν ότι οι υπάλληλοί τους οδηγούν απολύτως νηφάλιοι. Καθ' έξιν παραβάτες: Τα δικαστήρια ή οι αρχές έκδοσης αδειών θα μπορούν, αντί για πλήρη αφαίρεση διπλώματος, να επιτρέπουν την οδήγηση μόνο με την προϋπόθεση ότι ο παραβάτης θα εγκαταστήσει Alcolock στο ιδιωτικό του όχημα με δικά του έξοδα. Μελέτες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφάλειας Μεταφορών (ETSC) δείχνουν ότι η χρήση τέτοιων συστημάτων μειώνει τα ποσοστά υποτροπής έως και 95% σε σχέση με τα παραδοσιακά μέτρα, όπως τα πρόστιμα ή η προσωρινή αφαίρεση της άδειας οδήγησης. Παράλληλες αλλαγές στον εξοπλισμό ασφαλείας Η ενσωμάτωση της αναμονής Alcolock δεν έρχεται μεμονωμένα. Το πακέτο προδιαγραφών που τίθεται σε ισχύ περιλαμβάνει την υποχρεωτική παρουσία του εξελιγμένου Καταγραφέα Δεδομένων Συμβάντος (Event Data Recorder - EDR), του γνωστού «μαύρου κουτιού». Το σύστημα αυτό καταγράφει κρίσιμες παραμέτρους (ταχύτητα, κλίση, χρήση ζώνης, πίεση φρένου) 30 δευτερόλεπτα πριν και 10 δευτερόλεπτα μετά από μια σύγκρουση, ενώ πλέον περιλαμβάνει και πιο ακριβή δεδομένα για τις εκπομπές ρύπων. Επιπλέον, καθιερώνεται το προσαρμοζόμενο σήμα φρεναρίσματος έκτακτης ανάγκης (Emergency Stop Signal). Όταν το όχημα επιβραδύνει απότομα με ταχύτητα άνω των 50 χλμ/ώρα, τα πίσω φώτα stop δεν θα μένουν σταθερά αναμμένα, αλλά θα αναβοσβήνουν με μεγάλη συχνότητα για να προειδοποιήσουν έγκαιρα τους οδηγούς που ακολουθούν, μειώνοντας την πιθανότητα καραμπόλας. View full είδηση

Η Ευρώπη σε συντριπτικό ποσοστό, τουλάχιστον 95%, βίωσε το 2025 ετήσιες θερμοκρασίες άνω του μέσου όρου, με τα κύματα καύσωνα να επηρεάζουν μεγάλα τμήματα της ηπείρου, από τη Μεσόγειο ως την Αρκτική. Η ραγδαία αύξηση της θερμοκρασίας είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση κάλυψης χιονιού και πάγου, που παίζουν κρίσιμο ρόλο στην επιβράδυνση της κλιματικής αλλαγής. Τα παραπάνω διαπίστωσε η ετήσια έκθεση για την κατάσταση του κλίματος στην Ευρώπη το 2025, που εκπόνησαν το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων (ECMWF), το οποίο υλοποιεί την υπηρεσία Copernicus για την Κλιματική Αλλαγή, και ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO). Μεγάλο μέρος της Ευρώπης βίωσε περισσότερες ημέρες ισχυρής θερμικής καταπόνησης, σε σχέση με τον μέσο όρο, με τη Νότια και Ανατολική Ισπανία να καταγράφουν έως και 50 ημέρες περισσότερες από τον μέσο όρο με θερμοκρασίες άνω των 32 βαθμών Κελσίου. Επίσης, οι ελάχιστες θερμοκρασίες παρέμειναν πάνω από τον μέσο όρο για το μεγαλύτερο μέρος του έτους. Ένα ρεκόρ καύσωνα διάρκειας τριών εβδομάδων έπληξε την υποαρκτική Νορβηγία, τη Σουηδία και τη Φινλανδία, με τις θερμοκρασίες κοντά και εντός του Αρκτικού Κύκλου να ξεπερνούν τους 30 βαθμούς Κελσίου. Στην περιοχή Φρόστα της Νορβηγίας η θερμοκρασία έφτασε τους 34,9 βαθμούς Κελσίου! Τον Ιούλιο και στις αρχές Αυγούστου ακραία ζέστη έπληξε και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Στην Ελλάδα η έκθεση εκτιμά ότι το 85% του πληθυσμού επηρεάστηκε από ακραίες θερμοκρασίες κοντά ή πάνω από τους 40 βαθμούς Κελσίου, με μέγιστη καταγραφή τους 44 βαθμούς. Όπως διαπιστώνεται στην έκθεση, τα τελευταία 30 χρόνια η Ευρώπη θερμαίνεται δύο φορές πιο γρήγορα από τον παγκόσμιο μέσο όρο και αυτό την καθιστά την ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρο στον πλανήτη, με την Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη να θερμαίνονται ταχύτερα από τη Δυτική Ευρώπη και τα νησιά Σβάλμπαρντ στον ευρωπαϊκό Αρκτικό Ωκεανό να είναι μία από τις ταχύτερα θερμαινόμενες περιοχές στον πλανήτη. Σημαντική απώλεια χιονιού και πάγου Οι θερμοκρασίες πάνω από τον μέσο όρο και οι βροχοπτώσεις κάτω από τον μέσο όρο το 2025 οδήγησαν σε σημαντική απώλεια χιονιού και πάγου. Τον Μάρτιο του 2025 η χιονισμένη έκταση στην Ευρώπη ήταν περίπου 1,32 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα κάτω από τον μέσο όρο (31%), μια έκταση ισοδύναμη με τη συνολική έκταση της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Γερμανίας, της Ελβετίας και της Αυστρίας. Αυτό σηματοδότησε την τρίτη χαμηλότερη έκταση χιονιού από τότε που ξεκίνησαν οι καταγραφές το 1983. Επίσης, οι παγετώνες σε όλες τις ευρωπαϊκές περιοχές είχαν απώλεια μάζας, με την Ισλανδία να έχει τη δεύτερη μεγαλύτερη απώλεια παγετώνων που έχει καταγραφεί ποτέ. Η Γροιλανδία, επίσης, έχασε 139 δισεκατομμύρια τόνους πάγου. Αυτή η απώλεια πάγου συμβάλλει στην άνοδο της παγκόσμιας στάθμης της θάλασσας, με κάθε εκατοστό αύξησης να εκθέτει επιπλέον έξι εκατομμύρια ανθρώπους σε παράκτιες πλημμύρες. Η έκθεση καταδεικνύει μια συνεχιζόμενη τάση ταχείας θέρμανσης των πιο ψυχρών περιοχών της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της Αρκτικής και των Άλπεων, όπου το χιόνι και ο πάγος παίζουν κρίσιμο ρόλο στην επιβράδυνση της κλιματικής αλλαγής αντανακλώντας το ηλιακό φως πίσω στο Διάστημα. Κίνδυνος για τη βιοποικιλότητα Η ετήσια θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας για την περιοχή της Ευρώπης ήταν η υψηλότερη που έχει καταγραφεί ποτέ, σηματοδοτώντας την τέταρτη συνεχόμενη χρονιά με ρεκόρ θερμότητας. Αυτή η μακροπρόθεσμη τάση επηρεάζει αρνητικά τη βιοποικιλότητα, τα είδη και το φυσικό περιβάλλον. Τα θαλάσσια κύματα καύσωνα ήταν ευρέως διαδεδομένα το 2025 επηρεάζοντας το 86% της ωκεάνιας περιοχής της Ευρώπης. Ήταν επίσης πιο έντονα με το 36% της περιοχής να βιώνει σοβαρές ή ακραίες συνθήκες - πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί. Η Μεσόγειος θάλασσα έχει βιώσει τουλάχιστον μία ημέρα με ισχυρές συνθήκες θαλάσσιου καύσωνα κάθε ένα από τα τελευταία τρία χρόνια. Το 2025 η μέση ετήσια θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας ήταν η δεύτερη υψηλότερη που έχει παρατηρηθεί ποτέ. Στην έκθεση επισημαίνεται ότι τα πολυάριθμα ακραία φαινόμενα το 2025 επηρέασαν τη βιοποικιλότητα στα θαλάσσια και χερσαία οικοσυστήματα. Αναφέρονται ως παράδειγμα τα λιβάδια της Ποσειδωνίας στη Μεσόγειο που είναι σε κίνδυνο λόγω της κλιματικής αλλαγής. Τα τελευταία 50 χρόνια η έκτασή τους έχει μειωθεί κατά 34%, ωστόσο με βάση τα σενάρια των υψηλών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου προβλέπεται ότι η μείωσή τους μπορεί να φτάσει μέχρι και το 75% ως το 2050. Η καμένη έκταση από πυρκαγιές έφθασε σε επίπεδο ρεκόρ (οι πυρκαγιές έκαψαν περίπου 1,035 εκατομμύρια εκτάρια), όπως και οι εκπομπές αερίων από πυρκαγιές. Ιδιαίτερα έντονη περίοδο πυρκαγιών βίωσε η νοτιοανατολική Ευρώπη και η έκθεση αναφέρει το παράδειγμα της Ελλάδας που είδε ένα από τα πιο σοβαρά ξεσπάσματα πυρκαγιών τα τελευταία χρόνια, με τουλάχιστον 50 πυρκαγιές να έχουν αναφερθεί σε μόλις 24 ώρες. Οι καταιγίδες και οι πλημμύρες επηρέασαν χιλιάδες πολίτες σε όλη την Ευρώπη, αν και οι ακραίες βροχοπτώσεις και οι πλημμύρες ήταν λιγότερο εκτεταμένες από ό,τι τα τελευταία χρόνια. Οι ροές των ποταμών ήταν κάτω του μέσου όρου για έντεκα μήνες του έτους σε όλη την Ευρώπη, με το 70% των ποταμών να παρουσιάζει ετήσιες ροές κάτω του μέσου όρου. Όπως και το 2024, η Νοτιοανατολική Ευρώπη κατέγραψε επίπεδα του νερού των λιμνών κάτω του μέσου όρου. Η λίμνη Πρέσπα συνέχισε την μακροχρόνια φθίνουσα τάση της που ξεκίνησε τη δεκαετία του 1960. Τέλος, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας παρείχαν σχεδόν το ήμισυ της ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης το 2025, με την ηλιακή ενέργεια να φτάνει σε νέο ρεκόρ συνεισφοράς 12,5%. Τα ευρήματα της έκθεσης παρουσιάστηκαν σε συνέντευξη Τύπου, με τη συμμετοχή μέσων ενημέρωσης από όλο τον κόσμο, μεταξύ των οποίων και το ΑΠΕ-ΜΠΕ. Πολλές από τις ερωτήσεις δημοσιογράφων αφορούσαν στην πιθανότητα εμφάνισης του φαινομένου Ελ Νίνιο το 2026. Η γενική γραμματέας του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού, Σελέστε Σάουλο, απάντησε ότι "το Ελ Νίνιο αποτελεί πάντα σημείο ανησυχίας για πολλούς από εμάς". Εξήγησε ότι "οι θερμοκρασίες της θάλασσας στον Ειρηνικό Ωκεανό αυξάνονται ραγδαία καθιστώντας πιθανή την επιστροφή των συνθηκών Ελ Νίνιο ήδη από τον Μάιο/Ιούλιο 2026. Έτσι οδεύουμε σε πιθανές συνθήκες Ελ Νίνιο". Ωστόσο, προσέθεσε ότι μέχρι στιγμής "έχουμε ένα επίπεδο προβλεψιμότητας που δεν είναι τόσο υψηλό. Επομένως θα θέλαμε να περιμένουμε μέχρι τον Μάιο για να δούμε αν το φαινόμενο εξελιχθεί σε ισχυρό ή ασθενές Ελ Νίνιο". Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ View full είδηση

Σημαντική άνοδο κατέγραψαν οι επενδύσεις στην αγορά των serviced apartments στην Ευρώπη, με τον συνολικό όγκο συναλλαγών να φθάνει τα 1,2 δισ. ευρώ το 2025, σύμφωνα με νέα ανάλυση της Savills, επιβεβαιώνοντας την αυξανόμενη ελκυστικότητα του κλάδου για θεσμικούς επενδυτές. Η ενίσχυση της επενδυτικής δραστηριότητας αποδίδεται κυρίως στη σταθερή άνοδο της ζήτησης για ευέλικτες μορφές διαμονής, καθώς η συγκεκριμένη κατηγορία ακινήτων συνεχίζει να υπεραποδίδει σε σχέση με ευρύτερους τομείς της φιλοξενίας. Σύμφωνα με τη Savills, η ζήτηση για serviced apartments αυξάνεται με ταχύτερο ρυθμό από τον παραδοσιακό ξενοδοχειακό κλάδο, στοιχείο που προσελκύει ολοένα και περισσότερα επενδυτικά κεφάλαια. Η εταιρεία ανέλυσε 26 βασικές ευρωπαϊκές πύλες-πόλεις (gateway cities) και διαπίστωσε ότι ο συγκεκριμένος υποτομέας εξακολουθεί να παραμένει σημαντικά υποεκπροσωπημένος σε σχέση με τη συνολική προσφορά καταλυμάτων. Συγκεκριμένα, τα serviced apartments αντιστοιχούν μόλις στο 8% του υφιστάμενου αποθέματος διαμονής, ενώ το ποσοστό τους στο αναπτυξιακό pipeline ανέρχεται ήδη στο 12%, στοιχείο που υποδηλώνει αυξανόμενο μερίδιο στη μελλοντική προσφορά. Ανθεκτικά τα λειτουργικά κέρδη Τα λειτουργικά μεγέθη του κλάδου παραμένουν ιδιαίτερα ανθεκτικά. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Savills και της CoStar, το 2025 τα serviced apartments κατέγραψαν πληρότητα 79% και μέση ημερήσια τιμή (ADR) €136, επιβεβαιώνοντας την ισχυρή επιχειρησιακή τους απόδοση στις 26 αγορές που εξετάστηκαν. Παράλληλα, από το 2019 η υποκείμενη ζήτηση αυξάνεται με σύνθετο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 5,9%, έναντι μόλις 1% για τον ευρύτερο ξενοδοχειακό κλάδο. Όπως σημειώνει ο επικεφαλής Hospitality Thought Leadership EMEA της Savills, Thomas Emanuel, η άνοδος αυτή τροφοδοτείται από τη μεγαλύτερη διάρκεια ταξιδιών, την αυξημένη ευελιξία στα μοντέλα εργασίας και τη διατήρηση της Ευρώπης ως της μεγαλύτερης τουριστικής περιφέρειας παγκοσμίως. Το 2025 η Ευρώπη υποδέχθηκε εκτιμώμενα 800 εκατ. διεθνείς επισκέπτες, με τις ενδείξεις να παραπέμπουν σε συνέχιση της ανάπτυξης με μεσαίο μονοψήφιο ρυθμό τα επόμενα χρόνια. Η Savills επισημαίνει επίσης ότι η συγκέντρωση και επαγγελματοποίηση του κλάδου ενισχύουν περαιτέρω την επενδυτική του ελκυστικότητα. Operators που έως πρόσφατα δραστηριοποιούνταν σε μεμονωμένες εγχώριες αγορές προχωρούν πλέον σε διασυνοριακή επέκταση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με τη στήριξη θεσμικών κεφαλαίων και λειτουργικών μοντέλων υψηλής επαναληψιμότητας. Οι ρυθμιστικές παρεμβάσεις Παράλληλα, οι αυστηρότερες ρυθμιστικές παρεμβάσεις στις βραχυχρόνιες μισθώσεις λειτουργούν ως πρόσθετος μοχλός ανάπτυξης για τον κλάδο. Η επιβολή ορίων διανυκτερεύσεων, αδειοδοτικών καθεστώτων και αυστηρότερων ελέγχων σε πόλεις όπως το Άμστερνταμ, το Εδιμβούργο και το Παρίσι περιορίζει την άτυπη προσφορά, ανακατευθύνοντας τη ζήτηση προς πιο θεσμοθετημένα και συμβατά μοντέλα διαμονής, όπως τα serviced apartments. Σύμφωνα με τον Director, Hotel Capital Markets της Savills, Richard Dawes, η επενδυτική περίπτωση του κλάδου δεν στηρίζεται πλέον μόνο στην αύξηση της ζήτησης, αλλά και στη δομή της αγοράς, καθώς η κατακερματισμένη εικόνα της Ευρώπης δημιουργεί σημαντικά περιθώρια για κλιμάκωση, εξαγορές και περαιτέρω επαγγελματοποίηση. Για τα επενδυτικά κεφάλαια που αναζητούν ανθεκτικές ταμειακές ροές με προοπτικές ανάπτυξης, ο τομέας των serviced apartments εξελίσσεται σε στρατηγικά κρίσιμο τμήμα της ευρωπαϊκής αγοράς hospitality real estate. View full είδηση

Η πράσινη μετάβαση αλλάζει γρήγορα τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο κατασκευαστικός κλάδος στην Ευρώπη, επηρεάζοντας τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τους εργαζόμενους. Στο πλαίσιο αυτό, η European Federation of Building and Woodworkers (EFBWW) σε συνεργασία με το Just Transition and Climate Department (JTCD) της International Trade Union Confederation (ITUC) ανέθεσαν τη σύνταξη μιας ολοκληρωμένης έκθεσης (REPORT) και μιας σύντομης περίληψης (SUMMARY), οι οποίες εξετάζουν την πρόοδο της πράσινης μετάβασης στον ευρωπαϊκό κατασκευαστικό τομέα, τις επιπτώσεις της στους εργαζόμενους και τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν τα συνδικάτα σε αυτή τη διαδικασία: The green transformation of the building and the construction sector: Strategies for trade unions and workers’ representatives Report Summary Με βάση τα συμπεράσματα της έκθεσης δημιουργήθηκε ένα πρακτικό εκπαιδευτικό εγχειρίδιο που επιτρέπει σε έμπειρα στελέχη συνδικαλιστικών οργανώσεων —ακόμη και αν δεν είναι επαγγελματίες εκπαιδευτές— να οργανώσουν μια μονοήμερη εκπαίδευση για το θέμα της Just Transition στον κατασκευαστικό κλάδο. Το εγχειρίδιο συνοδεύεται από υλικό όπως παρουσιάσεις, φυλλάδια, κάρτες δραστηριοτήτων και αναλυτικό σχέδιο συνεδριών, ώστε οι συμμετέχοντες (εκπρόσωποι εργαζομένων, μέλη συμβουλίων εργαζομένων και διαπραγματευτές του κλάδου) να κατανοήσουν καλύτερα τις πολιτικές της ΕΕ, να συζητήσουν πρακτικές των συνδικάτων και να εξετάσουν πώς μπορούν οι συλλογικές διαπραγματεύσεις να συμβάλουν σε μια δίκαιη πράσινη μετάβαση που προστατεύει τους εργαζόμενους. Το εγχειρίδιο καθοδηγεί τους εκπαιδευτές σε τέσσερα βασικά σημεία: τι πρέπει να διδαχθεί, πώς να οργανωθεί η εκπαίδευση, πώς μπορούν να επιλεγούν και να συνδυαστούν οι ενότητες του προγράμματος και ποιο εκπαιδευτικό υλικό χρειάζεται. Τα βασικά θέματα που καλύπτονται σχετίζονται με έννοιες της πράσινης μετάβασης, πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τέσσερις κύριους τομείς συλλογικών συμβάσεων εργασίας: απασχόληση, υγεία και ασφάλεια στην εργασία (OSH), δεξιότητες και συνθήκες εργασίας. Η εκπαίδευση έχει σχεδιαστεί με απλό και διαδραστικό τρόπο. Περιλαμβάνει σύντομες παρουσιάσεις, εργασία σε μικρές ομάδες και συζήτηση των αποτελεσμάτων, ενώ παρέχονται συγκεκριμένες οδηγίες για τη διάρκεια κάθε δραστηριότητας, τα υλικά που χρειάζονται και τον τρόπο διευκόλυνσης της συζήτησης. Οι ενότητες είναι επίσης ευέλικτες: μπορούν να υλοποιηθούν όλες μαζί ή να συνδυαστούν ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε ομάδας. Για τη διεξαγωγή του σεμιναρίου αρκεί μια βασική γνώση των θεμάτων της πράσινης μετάβασης στον κατασκευαστικό κλάδο, καθώς το ίδιο το εγχειρίδιο και το συνοδευτικό υλικό παρέχουν την απαραίτητη υποστήριξη. Στο κείμενο περιλαμβάνονται επίσης σημειώσεις για τον εκπαιδευτή που βοηθούν στην οργάνωση των ομάδων, στην αντιμετώπιση πιθανών γλωσσικών διαφορών σε πολυγλωσσικά περιβάλλοντα και στην παρουσίαση των αποτελεσμάτων των εργασιών. Το εγχειρίδιο και το συνοδευτικό υλικό εκπαίδευσης είναι διαθέσιμα για λήψη: Training manual – Green Transition in Construction Power point for trainers EU Discovery Cards: ENGLISH version CBA Cards: ENGLISH version Case Studies: Austria ENGLISH version / Austria FRENCH Version / BELGIUM ENGLISH version / BELGIUM FRENCH Version / SPAIN ENGLISH version / SPAIN FRENCH Version Knowledge Tests: Prior ENGLISH version / Prior FRENCH Version / After ENGLISH version / After FRENCH version Strategy Canvas: ENGLISH version Πηγή: https://www.efbww.eu/publications/reports-and-studies/training-manual-the-green-transformation-of-the-building-and-the/4930-a View full είδηση

Η Ευρώπη ενδέχεται να δει σχεδόν το μισό των προγραμματισμένων έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) να μένουν αδρανή εξαιτίας περιορισμών στο δίκτυο, σύμφωνα με νέα μελέτη του think tank Ember, στοιχεία της οποίας μετέδωσε το Montel. Περισσότερα από 120 GW προγραμματισμένων έργων αιολικής και ηλιακής ενέργειας σε 20 ευρωπαϊκές χώρες – δηλαδή περίπου το ήμισυ των συνολικά αναμενόμενων – βρίσκονται σε κίνδυνο, όπως επισημαίνεται. Τα δεδομένα της μελέτης δείχνουν ότι από τα περίπου 240 GW αναμενόμενων προσθηκών ΑΠΕ έως το τέλος της δεκαετίας, η μισή ποσότητα θα μπορούσε να καθυστερήσει ή να μπλοκαριστεί λόγω συμφόρησης στα δίκτυα. Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως σε Αυστρία, Βουλγαρία, Λετονία, Ολλανδία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία και Σλοβακία, ενώ σε πολλές μεγάλες αγορές όπως η Γερμανία και η Ιταλία η έλλειψη δημοσιευμένων επαρκών δεδομένων δικτύου υποδηλώνει ότι η πρόκληση μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερη. «Με τις τιμές ενέργειας να εκτοξεύονται, τα δίκτυα της Ευρώπης αποτελούν κρίσιμο παράγοντα στην προσπάθεια εγκατάστασης ΑΠΕ για την αντικατάσταση των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων και την προστασία των νοικοκυριών από τις ασταθείς τιμές», δήλωσε η Elisabeth Cremona, ανώτερη αναλύτρια ενέργειας της Ember και κύρια συγγραφέας της έκθεσης. Η ίδια τόνισε ότι οι «συμφόρησεις στα δίκτυα δεν είναι πλέον απλώς τεχνικό ζήτημα. Αποτελούν ζήτημα ασφάλειας». Ουρά έργων ΑΠΕ που αγγίζει τα 700 GW – Εμπόδιο τα ηλεκτρικά δίκτυα Η έλλειψη χωρητικότητας στα δίκτυα και η ουρά σχεδόν 700 GW έργων που περιμένουν σύνδεση σε 10 χώρες σημαίνουν ότι πολλά νέα έργα ΑΠΕ στην ΕΕ θα αντιμετωπίσουν σημαντικές καθυστερήσεις. Η στρατηγική της Ευρώπης για μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα βασίζεται στον εξηλεκτρισμό των μεταφορών, της θέρμανσης και της βιομηχανίας, καθώς και στην ταχεία ανάπτυξη εγχώριας παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας. Σύμφωνα με τη μελέτη, σε 17 χώρες που παρέχουν δεδομένα για τα δίκτυα μεταφοράς, περίπου τα δύο τρίτα (66%) των 158 GW μεγάλων έργων αιολικής και ηλιακής ενέργειας που προγραμματίζονται έως το 2030 κινδυνεύουν να μπλοκαριστούν. Επιπλέον, προβλήματα σε δίκτυα διανομής θα μπορούσαν να καθυστερήσουν ή να εμποδίσουν 16 GW φωτοβολταϊκών σε στέγες, επηρεάζοντας περισσότερα από 1,5 εκατομμύρια νοικοκυριά σε έξι χώρες. Η διαθεσιμότητα δικτύου καθορίζει επίσης πού μπορούν να πραγματοποιηθούν νέες επενδύσεις. Από τις επτά χώρες που δημοσιεύουν δεδομένα για βιομηχανικά φορτία, η Αυστρία, η Βουλγαρία και η Ρουμανία δεν έχουν διαθέσιμη χωρητικότητα για νέα βιομηχανικά φορτία, ενώ η Τσεχία, το Βέλγιο και η Λετονία μπορούν να καλύψουν σημαντική ζήτηση. Η έκθεση της Ember καταδεικνύει ότι η ετοιμότητα των δικτύων αποτελεί πλέον δείκτη οικονομικής ετοιμότητας και όχι απλώς τεχνικό ζήτημα, καθορίζοντας την επιτυχία της Ευρώπης στην απεξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα και στην επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης. View full είδηση

Με αφορμή τη Στατιστική της Αιολικής Ενέργειας από τη WindEurope Η ευρωπαϊκή αιολική ισχύς έφθασε τα 304 GW, με ετήσιο ρεκόρ νέων χερσαίων αιολικών πάρκων Το 19% της ηλεκτρικής ζήτησης στην Ε.Ε. καλύφθηκε από τον άνεμο To 2025 οριστικοποιήθηκαν στην Ευρώπη επενδύσεις €45 δισ. σε νέα αιολικά Στην Γερμανία οι περισσότερες νέες εγκαταστάσεις και νέες αδειοδοτήσεις Ο αιολικός τομέας σε Ευρώπη και διεθνώς συνέχισε την ανοδική του πορεία το 2025, επιβεβαιώνοντας ότι η αιολική ενέργεια αποτελεί βασικό πυλώνα της ενεργειακής ασφάλειας και της ανταγωνιστικότητας. Παρά τις γεωπολιτικές προκλήσεις και την αβεβαιότητα που εξακολουθούν να επηρεάζουν τις αγορές ενέργειας, η Ευρώπη κατέγραψε ρεκόρ νέων χερσαίων αιολικών εγκαταστάσεων, ενώ και η παγκόσμια ανάπτυξη διατηρήθηκε σε υψηλά επίπεδα. Συνολικά, η ευρωπαϊκή αιολική ισχύς ανήλθε στα 304 GW το τέλος του 2025. Ο άνεμος κάλυψε το 19% της ηλεκτρικής ζήτησης στην Ε.Ε., επιβεβαιώνοντας ότι η αιολική ενέργεια κατέχει σημαντικό μερίδιο στο ενεργειακό μείγμα της ηπείρου γεγονός που συμβάλλει στη συγκράτηση των τιμών του ηλεκτρισμού. Το 2025 οριστικοποιήθηκαν στην Ευρώπη δεσμευτικές επενδυτικές αποφάσεις (Final Investment Decisions, FID) για νέα αιολικά πάρκα συνολικού ύψους €45 δισ. Από αυτά περίπου τα μισά αφορούν επενδύσεις σε χερσαία αιολικά πάρκα (€22,8 δισ.) και τα άλλα μισά σε υπεράκτια αιολικά πάρκα (€22,5 δισ.) Νέο ρεκόρ εγκαταστάσεων στην Ευρώπη το 2025 Σύμφωνα με τη στατιστική που ανακοίνωσε η WindEurope, οι νέες εγκαταστάσεις αιολικών πάρκων στην Ευρώπη το 2025 έφτασαν τα 19,1 GW, αριθμός που αντανακλά τη σταθερή ενίσχυση του κλάδου. Η χερσαία αιολική ενέργεια κυριάρχησε με 17,2 GW νέων έργων – που αποτελεί νέο ιστορικό ρεκόρ – ενώ προστέθηκαν 2 GW υπεράκτιων αιολικών έργων. Η Γερμανία κατέγραψε την ισχυρότερη ανάπτυξη, προσθέτοντας 5,7 GW νέας ισχύος, αποδεικνύοντας ότι η επιτάχυνση των αδειοδοτικών διαδικασιών και η σταθερότητα του θεσμικού πλαισίου, συμβάλλουν θετικά στην ανάπτυξη των επενδύσεων. Χαρακτηριστικά, μέσα στο 2025 εγκρίθηκαν στη Γερμανία άδειες για 20,8 GW νέων έργων. Από τις υπόλοιπες αγορές της περιοχής, τις υψηλότερες επιδόσεις παρουσίασαν η Τουρκία (2,1 GW), η Σουηδία (1,8 GW), η Ισπανία (1,6 GW) και η Γαλλία (1,4 GW). Η αιολική ενέργεια στον πυρήνα του ευρωπαϊκού ενεργειακού μείγματος Η διείσδυση της αιολικής ενέργειας στην Ευρώπη παραμένει αξιοσημείωτα υψηλή: Η Δανία εξακολουθεί να κατέχει την ευρωπαϊκή πρωτιά με 50% κάλυψη της ζήτησης το 2025 από αιολική ενέργεια. Λιθουανία και Ιρλανδία βρίσκονται στο 33% Το Ηνωμένο Βασίλειο αγγίζει το 31%. Σουηδία, Ολλανδία, Γερμανία, Φινλανδία και Πορτογαλία καταγράφουν επίσης υψηλά ποσοστά πάνω από 25%. Για να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες του πολέμου, σημαντικές Ευρωπαϊκές χώρες αυξάνουν τους στόχους τους: Η Γερμανία ανακοίνωσε στις 25 Μαρτίου ότι θα αυξήσει κατά 12GW την ισχύ των διαγωνισμών που θα προκηρύξει έως το 2030 για νέα χερσαία αιολικά πάρκα. Το Ηνωμένο Βασίλειο ανακοίνωσε στις 15 Μαρτίου ότι θα επιταχύνει τον επόμενο μεγάλο διαγωνισμό AR8 που αφορά 18 νέα θαλάσσια αιολικά πάρκα, όπως και νέα χερσαία αιολικά και φωτοβολταϊκά έργα. Η νέα ημερομηνία είναι εντός του Ιουνίου. Παγκόσμια τάση η συνεχής ενίσχυση της αιολικής ενέργειας Η ευρωπαϊκή καλή πορεία του κλάδου, εναρμονίζεται με την παγκόσμια τάση, όπου ο αιολικός κλάδος παραμένει από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους στον χώρο των ΑΠΕ, πλησιάζοντας τα 170 GW νέων αιολικών το 2025. Η Κίνα διατηρεί τον ηγετικό της ρόλο αφού εγκατέστησε πάνω από το 73% αυτών των νέων αιολικών πάρκων. Αλλά και στις ΗΠΑ η αγορά παρουσιάζει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα και ανάπτυξη με την προσθήκη πάνω από 6 GW, που συνιστά αύξηση σχεδόν 48% σε σχέση με την περυσινή επίδοση. Οι παγκόσμιες επενδύσεις στην πράσινη τεχνολογία ανήλθαν στα 2,3 τρισ. δολάρια το 2025, επιβεβαιώνοντας ότι η ενεργειακή μετάβαση εξελίσσεται διαρκώς. Η ελληνική πραγματικότητα Σε αυτό το διεθνές περιβάλλον έντονης ανάπτυξης, η Ελλάδα έχει σημειώσει ικανοποιητική πρόοδο χάρη στις μακροχρόνιες προσπάθειες των επαγγελματιών, του επιστημονικού κόσμου και των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον εγχώριο αιολικό κλάδο. Η χώρα δεν πρέπει να επιβραδύνει αυτή την πορεία αλλά πρέπει να συνεχίσει την προσπάθεια να ακολουθήσει τη δυναμική που παρουσιάζουν οι ευρωπαϊκές και παγκόσμιες αγορές. Έτσι θα απολαύσει τα οφέλη από τα πλεονεκτήματα που διαθέτει: υψηλό αιολικό δυναμικό, ώριμη βιομηχανία και ισχυρό ενδιαφέρον επενδυτών. Mπορείτε να δείτε τα στοιχεία της WindEurope Ακολουθούν διαγράμματα που έχει επεξεργαστεί η ΕΛΕΤΑΕΝ 10 Φεβρουαρίου, 2026Οι οριζόντιοι αποκλεισμοί περιοχών με υψηλό αιολικό δυναμικό αυξάνουν το κόστος ενέργειας View full είδηση

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί μια από τις πιο φιλόδοξες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στο επιχειρηματικό της οικοσύστημα, με στόχο την ουσιαστική εξάλειψη της γραφειοκρατίας που για δεκαετίες λειτουργεί ως τροχοπέδη για την ανάπτυξη εταιρειών. Μέσα από την πρόταση για το λεγόμενο «28ο καθεστώς» και τη νέα εταιρική μορφή EU Inc., η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να δημιουργήσει ένα ενιαίο, απλό και πλήρως ψηφιακό πλαίσιο λειτουργίας επιχειρήσεων σε όλη την Ένωση, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση σε startups και scaleups που μέχρι σήμερα δυσκολεύονται να αναπτυχθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Τα βασικά πλεονεκτήματα της πρότασης συνοψίζονται στα εξής: Ίδρυση εταιρείας πλήρως ψηφιακά χωρίς φυσική παρουσία Ολοκλήρωση σύστασης μέσα σε 48 ώρες Μέγιστο κόστος σύστασης 100 ευρώ Καμία απαίτηση ελάχιστου μετοχικού κεφαλαίου Ενιαίο ευρωπαϊκό μητρώο επιχειρήσεων Αρχή «μία φορά υποβολή στοιχείων» για όλες τις δημόσιες υπηρεσίες Απλοποιημένες διαδικασίες μεταβίβασης μετοχών και εταιρικής διακυβέρνησης Ευκολότερη πρόσβαση σε επενδυτικά εργαλεία και χρηματοδότηση Πανευρωπαϊκό σύστημα stock options για εργαζόμενους Απλοποιημένες διαδικασίες πτώχευσης και επανεκκίνησης εταιρειών Η ουσία της πρωτοβουλίας βρίσκεται στο γεγονός ότι η Ευρώπη αναγνωρίζει πλέον ανοιχτά το βασικό της πρόβλημα: δεν υστερεί στη δημιουργία καινοτομίας, αλλά στη δυνατότητα των επιχειρήσεων να κλιμακωθούν και να ανταγωνιστούν διεθνώς. Παρά τη μεγάλη παραγωγή επιστημονικής γνώσης και τη δυναμική παρουσία σε τομείς όπως η έρευνα και τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, οι ευρωπαϊκές εταιρείες συχνά έρχονται αντιμέτωπες με ένα κατακερματισμένο νομικό και διοικητικό περιβάλλον, το οποίο τις αναγκάζει να προσαρμόζονται σε διαφορετικά καθεστώτα σε κάθε χώρα. Το EU Inc. της Ευρωπαικής Ένωσης θέλει να αλλάξει αυτό το μοντέλο, εισάγοντας ένα ενιαίο σύνολο κανόνων που θα ισχύει παράλληλα με τα εθνικά νομικά πλαίσια. Με απλά λόγια, μια εταιρεία θα μπορεί να ιδρυθεί σε ένα κράτος-μέλος αλλά να λειτουργεί σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση χωρίς να χρειάζεται να «αναπαράγει» τη νομική της υπόσταση σε κάθε χώρα. Αυτό αποτελεί μια ουσιαστική αναβάθμιση της ενιαίας αγοράς, η οποία μέχρι σήμερα παρέμενε ενιαία περισσότερο σε θεωρητικό παρά σε πρακτικό επίπεδο. Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη μετάβαση παίζει η ψηφιοποίηση. Η πρόταση προβλέπει τη δημιουργία ενός πλήρως ψηφιακού περιβάλλοντος για τη λειτουργία επιχειρήσεων, όπου διαδικασίες όπως η ίδρυση, η υποβολή φορολογικών δηλώσεων, η σύναψη συμβάσεων ή η αδειοδότηση θα μπορούν να πραγματοποιούνται εξ ολοκλήρου ηλεκτρονικά. Εργαλεία όπως το European Business Wallet φιλοδοξούν να λειτουργήσουν ως ψηφιακή «ταυτότητα» της επιχείρησης, επιτρέποντας αυτοματοποιημένες συναλλαγές με δημόσιους φορείς και συνεργάτες σε όλη την Ευρώπη. Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη χρηματοδότηση, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προωθεί παρεμβάσεις που διευκολύνουν τη ροή κεφαλαίων προς startups και scaleups, μεταξύ άλλων μέσω της αναθεώρησης του κανονισμού για τα ευρωπαϊκά κεφάλαια επιχειρηματικών συμμετοχών, με στόχο μια πιο δυναμική και ενιαία αγορά venture capital. Η βελτίωση της πρόσβασης σε επενδύσεις θεωρείται κρίσιμη, καθώς πολλές ευρωπαϊκές εταιρείες αναγκάζονται σήμερα να αναζητήσουν κεφάλαια εκτός ΕΕ για να συνεχίσουν την ανάπτυξή τους. Εξίσου σημαντική είναι η έμφαση που δίνεται στην προσέλκυση επενδύσεων και ταλέντου. Η εισαγωγή ενός κοινού ευρωπαϊκού πλαισίου για stock options αναμένεται να διευκολύνει τις εταιρείες να προσελκύουν και να διατηρούν εργαζομένους, ενώ η φορολόγηση των σχετικών παροχών μόνο κατά την πώληση των μετοχών επιχειρεί να διορθώσει ένα χρόνιο αντικίνητρο. Την ίδια στιγμή, εξετάζονται μέτρα που θα επιτρέπουν μεγαλύτερη ευελιξία στην εργασία, όπως η πλήρης διασυνοριακή τηλεργασία για startups και scaleups. Ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο της πρότασης είναι η απλοποίηση των διαδικασιών αποτυχίας. Σε αντίθεση με το υφιστάμενο περιβάλλον, όπου η πτώχευση μπορεί να σημαίνει πολυετή νομική εμπλοκή και οικονομική επιβάρυνση, το νέο πλαίσιο εισάγει ταχύτερες και πιο ευέλικτες διαδικασίες εκκαθάρισης, δίνοντας τη δυνατότητα στους επιχειρηματίες να επανεκκινήσουν γρηγορότερα. Παρά τη φιλόδοξη στόχευση, παραμένουν ερωτήματα για την πρακτική εφαρμογή της πρότασης. Η επιτυχία του EU Inc. θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το κατά πόσο τα κράτη-μέλη θα υιοθετήσουν ουσιαστικά το νέο πλαίσιο και θα αποφύγουν την εισαγωγή έμμεσων περιορισμών που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τον ενιαίο χαρακτήρα του. Η δημιουργία εξειδικευμένων δικαστικών δομών και η εναρμόνιση διοικητικών πρακτικών αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για την ομαλή λειτουργία του συστήματος. Σε κάθε περίπτωση, η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί ένα σαφές μήνυμα ότι η Ευρώπη επιδιώκει να επαναπροσδιορίσει τη θέση της στον παγκόσμιο τεχνολογικό ανταγωνισμό. Το EU Inc. όπως αναφέρεται δεν είναι απλώς μια νομική καινοτομία, αλλά μια προσπάθεια να μετατραπεί η ενιαία αγορά σε πραγματικό πλεονέκτημα για τις επιχειρήσεις. View full είδηση

Με τη στεγαστική κρίση να πιέζει ολοένα και περισσότερο τα νοικοκυριά σε ολόκληρη την Ευρώπη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την Τρίτη (10/3) την πρώτη ολοκληρωμένη έκθεση πολιτικής για την αγορά κατοικίας, θέτοντας έναν οδικό χάρτη παρεμβάσεων που περιλαμβάνει φορολογικά κίνητρα, ταχύτερες πολεοδομικές άδειες και ενίσχυση επενδύσεων σε νέες και ανακαινισμένες κατοικίες. Η έκθεση εγκρίθηκε με 367 ψήφους υπέρ, 166 κατά και 84 αποχές, σηματοδοτώντας την πρώτη επίσημη τοποθέτηση του Κοινοβουλίου για το πώς θα πρέπει να αντιμετωπιστεί η στεγαστική κρίση που πλήττει τα περισσότερα κράτη-μέλη. Η στεγαστική κρίση έχει γίνει κοινωνική και οικονομική πρόκληση Η έκθεση της Ειδικής Επιτροπής για τη Στέγαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επισημαίνει ότι εκατομμύρια Ευρωπαίοι αντιμετωπίζουν ολοένα πιο δύσκολες συνθήκες διαβίωσης λόγω της έλλειψης προσιτής κατοικίας και της συνεχούς αύξησης των τιμών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, τα ενοίκια στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν αυξηθεί πάνω από 30% την τελευταία δεκαετία, ενώ η προσφορά κατοικιών δεν ακολουθεί τη ζήτηση, δημιουργώντας σημαντικό έλλειμμα στέγης σε πολλές μεγάλες πόλεις. Ο εισηγητής της έκθεσης Borja Giménez Larraz υπογράμμισε ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει έλλειμμα περίπου 10 εκατομμυρίων κατοικιών, προειδοποιώντας ότι «μια γενιά που δεν μπορεί να αποκτήσει σπίτι δεν μπορεί να χτίσει το μέλλον της». Φορολογικά κίνητρα για αγορά και μακροχρόνια μίσθωση Μεταξύ των βασικών προτάσεων της έκθεσης είναι η εφαρμογή φορολογικών κινήτρων που θα στηρίζουν: τα νοικοκυριά χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος τους αγοραστές πρώτης κατοικίας τη μακροχρόνια μίσθωση αντί των βραχυχρόνιων εκμισθώσεων Οι ευρωβουλευτές ζητούν επίσης τη μείωση φορολογικών εμποδίων – όπως υψηλά τέλη μεταβίβασης – που συχνά δυσκολεύουν την πρόσβαση στην αγορά κατοικίας. Παράλληλα, προτείνεται καλύτερος συντονισμός των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων και αξιοποίηση αδιάθετων πόρων από το Recovery and Resilience Facility για την κατασκευή και ανακαίνιση κοινωνικών και προσιτών κατοικιών. Ταχύτερες πολεοδομικές άδειες και λιγότερη γραφειοκρατία Ένα από τα πιο συγκεκριμένα μέτρα που προτείνει η έκθεση είναι η επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρουσιάσει πακέτο απλοποίησης διαδικασιών στον κατασκευαστικό τομέα, με στόχο οι πολεοδομικές άδειες να εκδίδονται εντός 60 ημερών μέσω ψηφιακών διαδικασιών. Η επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων θεωρείται κρίσιμη για την αύξηση της οικ οδομικής δραστηριότητας και τη μείωση του κόστους νέων έργων. Ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων Η έκθεση αναγνωρίζει επίσης τον αυξανόμενο ρόλο των βραχυχρόνιων μισθώσεων στην πίεση που δέχεται η αγορά κατοικίας. Οι ευρωβουλευτές ζητούν η επερχόμενη ευρωπαϊκή νομοθεσία να εξασφαλίζει ισορροπία ανάμεσα: στην ανάπτυξη του τουρισμού και στη διατήρηση επαρκούς προσφοράς κατοικιών για μόνιμη κατοικία Οι αποφάσεις για τα συγκεκριμένα μέτρα θα συνεχίσουν να λαμβάνονται κυρίως σε εθνικό και τοπικό επίπεδο, ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαιτερότητες κάθε αγοράς. Περισσότερες επενδύσεις σε κατασκευή και ανακαίνιση Η έκθεση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας κατασκευών και ανακαινίσεων. Οι ευρωβουλευτές προτείνουν: ενίσχυση της παραγωγής υλικών κατασκευής στην Ευρώπη επενδύσεις σε βιώσιμες τεχνολογίες κτιρίων καλύτερη εκπαίδευση εργαζομένων στον κατασκευαστικό κλάδο Στόχος είναι να αυξηθεί η παραγωγική ικανότητα του κλάδου ώστε να επιταχυνθεί η δημιουργία νέων κατοικιών και να μειωθεί το κόστος κατασκευής. View full είδηση

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε πρόταση για μια Πράξη για την Επιτάχυνση της Βιομηχανικής Παραγωγής (ή IAA – Industrial Accelerator Act) προκειμένου να αυξήσει τη ζήτηση για τεχνολογίες και προϊόντα χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών που είναι φτιαγμένα στην Ευρώπη. Η Πράξη επιδιώκει να τονώσει τη βιομηχανική παραγωγή, να στηρίξει την ανάπτυξη των επιχειρήσεων και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, αλλά και να επιταχύνει τη μετάβαση της βιομηχανίας σε καθαρότερες τεχνολογίες. Ακολουθώντας την έκθεση Ντράγκι, η Πράξη για την Επιτάχυνση της Βιομηχανικής Παραγωγής θεσπίζει στοχευμένες απαιτήσεις «Made in EU» και/ή χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών για τις δημόσιες συμβάσεις και τα καθεστώτα δημόσιας στήριξης, σε στρατηγικούς τομείς όπως ο χάλυβας, το τσιμέντο, το αλουμίνιο, τα αυτοκίνητα και οι τεχνολογίες μηδενικών καθαρών εκπομπών. Το πλαίσιο μπορεί να επεκταθεί και σε άλλες ενεργοβόρες βιομηχανίες. Επίσης, προκειμένου να απλουστευθούν και να επιταχυνθούν τα έργα βιομηχανικής παραγωγής, τα κράτη μέλη θα θεσπίσουν μια ενιαία ψηφιακή διαδικασία αδειοδότησης. Η Πράξη επιδιώκει να αυξήσει το ποσοστό της βιομηχανικής παραγωγής στο ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) από 14,3% το 2024 σε 20% έως το 2035, ενισχύοντας τη βιομηχανική βάση της Ευρώπης, σε ένα τοπίο που χαρακτηρίζεται από αυξανόμενο παγκόσμιο ανταγωνισμό και εξαρτήσεις στον εφοδιασμό. Η πρόταση προάγει την αμοιβαιότητα στις δημόσιες συμβάσεις, ενώ παράλληλα διατηρεί τον ανοικτό χαρακτήρα της ΕΕ στο εμπόριο και τις επενδύσεις. Οι χώρες που παρέχουν στις επιχειρήσεις της ΕΕ συγκρίσιμη πρόσβαση στην αγορά, όπως τα συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας του ΠΟΕ για τις δημόσιες συμβάσεις ή οι χώρες που έχουν συνάψει συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών ή τελωνειακή ένωση με την ΕΕ, μπορούν να απολαμβάνουν ίση μεταχείριση. Όσον αφορά μεγάλες επενδύσεις άνω των 100 εκατ. ευρώ, σε στρατηγικούς τομείς στους οποίους μία μόνο τρίτη χώρα ελέγχει πάνω από το 40% της παγκόσμιας παραγωγικής ικανότητας, η Πράξη για την Επιτάχυνση της Βιομηχανικής Παραγωγής καθορίζει προϋποθέσεις για τη δημιουργία θέσεων εργασίας υψηλής ποιότητας, την καινοτομία, τη μεταφορά τεχνολογίας, καθώς και ποσοστό τουλάχιστον 50% ευρωπαϊκής απασχόλησης. Συνολικά, η Πράξη επιδιώκει να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια και την ανθεκτικότητα της αλυσίδας εφοδιασμού της ΕΕ. View full είδηση

Το Building Information Modelling (BIM) αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο ως βασικό εργαλείο για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, τη βιωσιμότητα και την αποδοτικότητα των δημόσιων συμβάσεων στον κατασκευαστικό και τον τομέα των υποδομών. Ωστόσο, η εφαρμογή της σε ευρωπαϊκό επίπεδο παραμένει άνιση. Για να αποτυπωθεί η πραγματική εικόνα, το ευρωπαϊκό δίκτυο/κοινότητα Public Buyers Community πραγματοποίησε μια εκτενή έρευνα, τα αποτελέσματα της οποίας παρουσιάζονται στην έκθεση “BIM integration in Public Procurement – Survey Analysis Report”. Όπως ενημερώνει ανάρτηση στη στήλη Διεθνής Ενημέρωση της ιστοσελίδας του ΤΕΕ (https://web.tee.gr/int-news/), στην έρευνα συμμετείχαν δημόσιοι φορείς, ιδιωτικές επιχειρήσεις (μεγάλες εταιρείες και ΜμΕ), καθώς και ακαδημαϊκά και μη κερδοσκοπικά ιδρύματα που δραστηριοποιούνται στον κλάδο των κτιρίων και των υποδομών. Οι απαντήσεις προήλθαν κυρίως από την Ισπανία, τη Γαλλία, την Ιρλανδία, την Τσεχία, την Αυστρία, τη Σλοβενία, τη Βουλγαρία και την Πορτογαλία, ενώ υπήρξε και σημαντική συμμετοχή από την Τουρκία, την Τυνησία, την Ελλάδα, την Κύπρο, το Λουξεμβούργο, την Πολωνία, τη Δανία, τη Σουηδία και τη Ρουμανία. Η γεωγραφική αυτή διασπορά δείχνει ότι το ενδιαφέρον για τις BIM-enabled δημόσιες συμβάσεις δεν περιορίζεται σε μία περιοχή, αλλά αφορά ολόκληρη την Ευρώπη και γειτονικές χώρες. Τα αποτελέσματα καταγράφουν ισχυρή συναίνεση γύρω από τη στρατηγική αξία του BIM στις δημόσιες συμβάσεις. Πάνω από τα τρία τέταρτα των συμμετεχόντων θεωρούν ιδιαίτερα σημαντική την ύπαρξη σαφών εθνικών υποχρεωτικών πλαισίων (BIM mandates), υποστηριζόμενων από ξεκάθαρα νομικά και κανονιστικά εργαλεία. Η έλλειψη τέτοιων πλαισίων οδηγεί συχνά σε αποσπασματική και εθελοντική εφαρμογή, που δεν ευνοεί τις επενδύσεις, την τυποποίηση και τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Παράλληλα, η έρευνα υπογραμμίζει ότι η επιτυχής υιοθέτηση του BIM δεν είναι μόνο θέμα κανονισμών. Απαιτείται ένα ολοκληρωμένο «οικοσύστημα», με εναρμονισμένα πρότυπα και οδηγίες, σαφή οδικό χάρτη εφαρμογής, προγράμματα κατάρτισης και ανάπτυξης δεξιοτήτων, καθώς και αξιόπιστες ψηφιακές υποδομές που διασφαλίζουν την ποιότητα, τη διαλειτουργικότητα και την ιχνηλασιμότητα των δεδομένων σε όλο τον κύκλο ζωής των έργων. Πολλοί συμμετέχοντες τονίζουν ότι το BIM δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά μέσο για καλύτερα δεδομένα, μεγαλύτερη διαφάνεια, βιωσιμότητα και τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων. Ταυτόχρονα, αναδεικνύονται και τα εμπόδια που εξακολουθούν να επιβραδύνουν την πρόοδο: έλλειψη εθνικού συντονισμού, περιορισμένες ευκαιρίες εκπαίδευσης για τους δημόσιους αγοραστές, δημοσιονομικοί περιορισμοί και, σε ορισμένες περιπτώσεις, αντίσταση στην αλλαγή. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αν και θεωρούνται κρίσιμος παράγοντας καινοτομίας, αντιμετωπίζουν επιπλέον δυσκολίες, όπως κενά δεξιοτήτων, αρχικό κόστος προσαρμογής και πολύπλοκες ή ασυνεπείς απαιτήσεις στους διαγωνισμούς. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι συμμετέχοντες εκφράζουν έντονη υποστήριξη για την ανάπτυξη εναρμονισμένων BIM κατευθυντήριων γραμμών, ώστε να μειωθεί ο κατακερματισμός, να διευκολυνθεί η διασυνοριακή συνεργασία και να ενισχυθεί η ενιαία ψηφιακή αγορά στον κατασκευαστικό τομέα. Υπάρχει επίσης ευρεία συμφωνία ότι τα κράτη-μέλη πρέπει να αναλάβουν ηγετικό ρόλο, σε συνεργασία με εθνικά BIM offices, επαγγελματικά δίκτυα και συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, ώστε οι πολιτικές να μεταφραστούν σε πρακτική εφαρμογή. Η έκθεση της Public Buyers Community προσφέρει μια καθαρή και τεκμηριωμένη εικόνα της σημερινής κατάστασης του BIM στις δημόσιες συμβάσεις και φωτίζει τα επόμενα βήματα που απαιτούνται για να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό του. Αποτελεί χρήσιμο εργαλείο για μηχανικούς, δημόσιους φορείς και επαγγελματίες της αγοράς που ενδιαφέρονται να παρακολουθήσουν τις ευρωπαϊκές εξελίξεις και να προετοιμαστούν για τις αλλαγές που έρχονται. Το πλήρες αρχείο είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα της Public Buyers Community https://public-buyers-community.ec.europa.eu/communities/bim-and-public-procurement/resources/advancing-bim-public-procurement-key-insights-bim View full είδηση

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν παγώνει την πυρηνική ενέργεια έως ότου ωριμάσουν οι πρώτοι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες (SMRs), ούτε τη μεταθέτει σε ένα αόριστο τεχνολογικό μέλλον. Αντίθετα, όπως αποτυπώνεται στη νέα έκθεση του Joint Research Centre για την πυρηνική ενέργεια στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Κομισιόν επανατοποθετεί τον ρόλο της τεχνολογίας στον πυρήνα του ευρωπαϊκού ενεργειακού και βιομηχανικού σχεδιασμού, αναγνωρίζοντάς την ως σταθερό πυλώνα χαμηλών εκπομπών, ασφάλειας εφοδιασμού και συστημικής σταθερότητας. «Η πυρηνική ενέργεια δεν αντιμετωπίζεται ως μεταβατική λύση μέχρι να έρθει κάτι καλύτερο, αλλά ως στοιχείο που πρέπει να διατηρηθεί, να ανανεωθεί και να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες της ενεργειακής μετάβασης», αναφέρουν πηγές της αγοράς στο energygame.gr. Σε αυτό το πλαίσιο, η «επόμενη ημέρα» της πυρηνικής ενέργειας στην Ευρώπη δεν ορίζεται από μία μόνο τεχνολογία, αλλά από μια ευρύτερη ανασύνταξη στρατηγικής σε τρία παράλληλα μέτωπα. Πρώτον, η Ευρώπη καλείται να αντιμετωπίσει το χρόνιο πρόβλημα κόστους και καθυστερήσεων στα μεγάλα πυρηνικά έργα, μετατρέποντας την εμπειρία των τελευταίων ετών σε αυστηρότερο έλεγχο ωριμότητας, τυποποίησης και χρονοδιαγραμμάτων. Δεύτερον, η έκθεση αναδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης και αναδιάρθρωσης της ευρωπαϊκής εφοδιαστικής αλυσίδας, από τον εξοπλισμό πυρηνικής ποιότητας έως το καύσιμο νέας γενιάς, με στόχο τη μείωση στρατηγικών εξαρτήσεων. Τρίτον, η πυρηνική πολιτική συνδέεται πλέον άμεσα με το ανθρώπινο κεφάλαιο και τη χρηματοδότηση: με ανάγκη για περίπου 250.000 νέους επιστήμονες και μηχανικούς και επενδύσεις άνω των 240 δισ. ευρώ έως το 2050, η πυρηνική ενέργεια παύει να αποτελεί τεχνικό υποκεφάλαιο της ενεργειακής μετάβασης και αναδεικνύεται σε κεντρικό ζήτημα βιομηχανικής πολιτικής, ανταγωνιστικότητας και στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πυρηνική ενέργεια καλύπτει σήμερα περίπου το 23% της ηλεκτροπαραγωγής στην ΕΕ, με περισσότερους από 100 ενεργούς αντιδραστήρες. Υπό αυτές τις συνθήκες, το κρίσιμο ερώτημα για τις ευρωπαϊκές πολιτικές δεν είναι αν η πυρηνική ενέργεια «επιστρέφει», αλλά πώς αποφεύγεται η σταδιακή απομείωση του υφιστάμενου στόλου τις επόμενες δεκαετίες και πώς διασφαλίζεται η συνέχειά του έως και μετά το 2050. Η παράταση ζωής των υφιστάμενων μονάδων αναδεικνύεται σε κρίσιμη επιλογή, όχι μόνο επειδή είναι η πιο οικονομικά αποδοτική λύση χαμηλών εκπομπών, αλλά επειδή λειτουργεί ως αναγκαία γέφυρα: κρατάει ζωντανή την ισχύ βάσης του συστήματος, όσο ωριμάζουν οι επόμενες επενδυτικές αποφάσεις. Χωρίς αυτή τη γέφυρα, το κενό που δημιουργείται δεν καλύπτεται ούτε τεχνικά ούτε χρονικά. Οι μεγάλοι πυρηνικοί αντιδραστήρες σημείο ισορροπίας του ευρωπαϊκού συστήματος Ως εκ τούτου, η συζήτηση μετακινείται από το «αν» είναι ανάγκη να υπάρχει πυρηνική ενέργεια στο «πώς» θα είναι βιώσιμη. Η προτεραιότητα για την Ευρώπη δεν είναι να ανοίξει έναν νέο κύκλο πειραματισμών, αλλά να κερδίσει χρόνο και αξιοπιστία. Οι μεγάλοι πυρηνικοί αντιδραστήρες παραμένουν το πραγματικό σημείο ισορροπίας του ευρωπαϊκού συστήματος. Παρά τη συζήτηση γύρω από νέες τεχνολογίες, η ευρωπαϊκή στρατηγική δεν εγκαταλείπει την ισχύ βάσης μεγάλης κλίμακας, αλλά επιχειρεί να τη σταθεροποιήσει και να την ανανεώσει. Η παράταση ζωής των υφιστάμενων μονάδων και η προώθηση νέων έργων μεγάλης ισχύος συνδέονται άμεσα με την ανάγκη αξιόπιστης παραγωγής σε συστήματα με υψηλή διείσδυση ΑΠΕ, αλλά και με τη διατήρηση τεχνογνωσίας που είχε αρχίσει να φθίνει. Το Flamanville-3 στη Γαλλία, που ξεκίνησε να κατασκευάζεται το 2007 έχει φτάσει να ξεπερνά τα 20 χρόνια χωρίς να έχει ακόμη τεθεί σε λειτουργία, με το κόστος να έχει υπερτριπλασιαστεί. Αντίστοιχα, το Hinkley Point C στη Βρετανία, που αρχικά είχε προϋπολογισμό 16 δισ. λιρών, υπολογίζεται πλέον να ξεπεράσει τα 35 δισ., με την πρώτη μονάδα να μην αναμένεται πριν το 2030. Για μια χώρα που δεν έχει προηγούμενη εμπειρία, η διαχείριση ενός τέτοιου έργου είναι σχεδόν αδύνατη χωρίς εξωτερική εξάρτηση. Το στοίχημα πλέον δεν είναι η τεχνολογική επιλογή, αλλά η ικανότητα της Ευρώπης να επανεκκινήσει μεγάλα πυρηνικά έργα με ελεγχόμενο κόστος, σαφή χρονοδιαγράμματα και ισχυρή βιομηχανική βάση, προϋποθέσεις που θα καθορίσουν αν οι μεγάλοι αντιδραστήρες θα παραμείνουν κεντρικός πυλώνας έως το 2050. Μικροί Αρθρωτοί Αντιδραστήρες (SMR): Στρατηγικός «Άσσος» ή Παράγοντας Αβεβαιότητας; Πάντως, η αγορά «φλερτάρει» με νέες τεχνολογίες και ως αποτέλεσμα αρχίζει να ανοίγει πέρα από τον στενό κύκλο των παραδοσιακών πυρηνικών παικτών. Η ανάγκη καλύτερου ελέγχου κόστους, μεγαλύτερης τυποποίησης και ανασυγκρότησης της βιομηχανικής βάσης δημιουργεί χώρο για νέες συμπράξεις, νέα επιχειρηματικά σχήματα και διαφορετικού τύπου συμμετοχές στην αλυσίδα αξίας. Σε αυτό το περιβάλλον, οι Μικροί Αρθρωτοί Αντιδραστήρες (SMRs) προβάλλουν ως εναλλακτική με διαφορετικό προφίλ ρίσκου, όχι όμως ως εύκολη λύση. Βασικό επιχείρημα είναι το χαμηλότερο αρχικό επενδυτικό κόστος σε σχέση με τις μεγάλες μονάδες. Σε απόλυτους αριθμούς, το κόστος κατασκευής ενός SMR εκτιμάται σήμερα ότι κυμαίνεται από περίπου 300 εκατ. έως 2 δισ. δολάρια ανά μονάδα, έναντι επενδύσεων που υπερβαίνουν τα 10 δισ. δολάρια για έναν μεγάλο πυρηνικό αντιδραστήρα. Ωστόσο, αυτή η διαφορά δεν μεταφράζεται αυτόματα σε χαμηλότερο κόστος ηλεκτροπαραγωγής. Τα πρώτα έργα SMR εμφανίζουν ευρύ εύρος εκτιμήσεων για το σταθμισμένο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο στις αρχικές φάσεις ανάπτυξης τοποθετείται σε επίπεδα συγκρίσιμα ή και υψηλότερα των μεγάλων αντιδραστήρων, καθώς απουσιάζουν ακόμη οι οικονομίες κλίμακας και η επαναληψιμότητα που θα μπορούσε να μειώσει το κόστος ανά MWh. Με άλλα λόγια, οι SMRs είναι φθηνότεροι στο «εισιτήριο εισόδου», όχι κατ’ ανάγκη στο τελικό ενεργειακό αποτέλεσμα τουλάχιστον στα πρώτα τους βήματα. Σύμφωνα με τη WNISR 2025, κανένα SMR δεν έχει ακόμη αποδείξει εμπορική βιωσιμότητα. Το πιο ώριμο έργο στις ΗΠΑ, το πιλοτικό πρόγραμμα NuScale στην Πολιτεία της Γιούτα, ακυρώθηκε στα τέλη του 2023, καθώς το κόστος ανά kWh είχε υπερδιπλασιαστεί μέσα σε λίγα χρόνια και το συνολικό κόστος κατασκευής ξεπέρασε τα 9 δισ. δολάρια για μόλις 462 MW ισχύος. Τα 9 έργα Η Ευρωπαϊκή Βιομηχανική Συμμαχία για τους Μικρούς Αρθρωτούς Αντιδραστήρες, που ξεκίνησε το 2024, έχει θέσει ως στόχο την ανάπτυξη των πρώτων εμπορικών έργων στις αρχές της δεκαετίας του 2030, επιλέγοντας εννέα σχέδια που καλύπτουν διαφορετικές τεχνολογικές προσεγγίσεις και τελικές χρήσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται: • το CityHeat, που επικεντρώνεται στην αστική τηλεθέρμανση μέσω αντιδραστήρων ελαφρού ύδατος χαμηλής πίεσης και θερμοκρασίας, • το Nuward της EDF, ένας ολοκληρωμένος αντιδραστήρας PWR ισχύος περίπου 400 MWe με έμφαση στη συμπαραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας, • το NuScale VOYGR, αμερικανικής προέλευσης τεχνολογία που προωθείται σε ευρωπαϊκό έδαφος με πιλοτική εφαρμογή στη Ρουμανία, • το Project Quantum της Last Energy και στοχεύει κυρίως στην τροφοδοσία κέντρων δεδομένων, • το Rolls-Royce SMR, • το BWRX-300 της GE Hitachi, που δίνει έμφαση στην απλούστευση του σχεδιασμού και στη φυσική κυκλοφορία, • το EAGLES (ALFRED) στη Ρουμανία • το European LFR AS της newcleo, με στόχο την καύση πυρηνικών αποβλήτων και υψηλή απόδοση, • και το Thorizon One, Παρά τις υψηλές φιλοδοξίες και τον μεγάλο αριθμό σχεδίων, η πλειονότητα των έργων παραμένει σε στάδιο σχεδιασμού ή επίδειξης, με ορίζοντα τις πρώτες εμπορικές εφαρμογές στις αρχές της δεκαετίας του 2030. Οι προκλήσεις είναι σαφείς: κατακερματισμένα κανονιστικά πλαίσια, έλλειψη εμπειρίας αδειοδότησης νέων σχεδιασμών, περιορισμένη εφοδιαστική αλυσίδα πυρηνικής ποιότητας και αβεβαιότητα γύρω από την εξασφάλιση καυσίμου νέας γενιάς. Σε συνδυασμό με το χρηματοδοτικό μειονέκτημα της Ευρώπης έναντι των ΗΠΑ, οι SMRs συνιστούν σήμερα περισσότερο ένα στρατηγικό στοίχημα για τη δεκαετία του 2030 παρά μια άμεση λύση στα διαρθρωτικά προβλήματα κόστους και υλοποίησης της πυρηνικής ενέργειας. Το στοίχημα για την Ελλάδα Σε αυτό το περιβάλλον, όπου οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες αναζητούν ακόμη τον σταθερό τους βηματισμό μεταξύ φιλοδοξιών και εμπορικής ωρίμανσης, «η Ελλάδα καλείται πρωτίστως να κινηθεί με όρους προετοιμασίας και θεσμικής ωριμότητας, όχι βιασύνης. Οι βασικές προϋποθέσεις είναι σαφείς: συγκρότηση ενός ενιαίου εθνικού κέντρου συντονισμού που θα αναλάβει τον συνολικό πυρηνικό σχεδιασμό, θεσμική ένταξη της πυρηνικής ενέργειας, έστω σε επίπεδο σεναρίων, στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, ολοκλήρωση ενός αξιόπιστου πλαισίου διαχείρισης αποβλήτων με διεθνείς συνεργασίες και ενίσχυση της ρυθμιστικής ικανότητας και του ανθρώπινου δυναμικού», αναφέρουν άνθρωποι της αγοράς. Σε μια αγορά SMRs που διεθνώς βρίσκεται ακόμη στη φάση των πρώτων έργων επίδειξης, η Ελλάδα δεν χρειάζεται να «τρέξει» μπροστά από την τεχνολογία, αλλά να τοποθετηθεί έγκαιρα: να οικοδομήσει σχέσεις με ώριμες πυρηνικές χώρες, να εξετάσει εφαρμογές που ταιριάζουν στη γεωγραφία και στη δομή της οικονομίας της όπως data centers, αφαλάτωση ή πλωτές λύσεις και να διαμορφώσει από νωρίς το θεσμικό και κοινωνικό υπόβαθρο. Μόνο έτσι μπορεί να μετατρέψει μια αναδυόμενη, ακόμη αβέβαιη αγορά σε στρατηγική επιλογή, όταν και εφόσον οι SMRs περάσουν από το στάδιο της υπόσχεσης στο στάδιο της υλοποίησης. Σε αυτή τη φάση, η Ελλάδα δεν αποτελεί ακόμη πλήρες μέλος της «Πυρηνικής Συμμαχίας», αλλά συμμετέχει στις εργασίες της με καθεστώς παρατηρητή, ένα στάδιο που επιτρέπει πολιτική παρουσία, πρόσβαση στις συζητήσεις και στα τεχνικά έγγραφα, χωρίς ανάληψη δεσμεύσεων. Πρόκειται για ένα ενδιάμεσο αλλά ουσιαστικό βήμα, το οποίο επιτρέπει στην Ελλάδα να χαρτογραφήσει τις πολιτικές, τεχνολογικές και χρηματοδοτικές παραμέτρους της ευρωπαϊκής πυρηνικής στρατηγικής, πριν αποφασίσει αν και πότε θα προχωρήσει σε πλήρη ένταξη στη Nuclear Alliance. ΗΠΑ και Κίνα στο προσκήνιο Στο φόντο της ευρωπαϊκής ανασύνταξης, η σύγκριση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα φωτίζει με σαφήνεια τα όρια αλλά και τα ελλείμματα του ευρωπαϊκού μοντέλου. Στις ΗΠΑ, η πυρηνική πολιτική υποστηρίζεται από ενιαίο ρυθμιστικό πλαίσιο μέσω της Nuclear Regulatory Commission και από ισχυρά χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως τα φορολογικά κίνητρα και οι εγγυήσεις του Inflation Reduction Act, που επιτρέπουν την απορρόφηση του ρίσκου των πρώτων έργων – ακόμη κι όταν αυτά αποτυγχάνουν, όπως συνέβη με το πρόγραμμα NuScale. Η Κίνα, από την άλλη, ακολουθεί μια εντελώς διαφορετική διαδρομή: κρατικός έλεγχος της εφοδιαστικής αλυσίδας, τυποποιημένοι σχεδιασμοί μεγάλων αντιδραστήρων και ικανότητα υλοποίησης έργων εντός αυστηρών χρονοδιαγραμμάτων και χαμηλότερου κόστους, κάτι που η Ευρώπη δεν έχει καταφέρει την τελευταία δεκαετία. Υπό αυτές τις συνθήκες, η ευρωπαϊκή πρόκληση δεν είναι να «αντιγράψει» κανένα από τα δύο μοντέλα, αλλά να αποκαταστήσει τη δυνατότητα υλοποίησης πυρηνικών έργων με προβλέψιμο κόστος, θεσμική συνοχή και διατηρήσιμη βιομηχανική βάση, σε ένα πλαίσιο αυστηρής ρύθμισης και κοινωνικής λογοδοσίας. Το κρίσιμο στοιχείο, ωστόσο, είναι ο χρόνος. Η ευρωπαϊκή πυρηνική συζήτηση εισέρχεται σε φάση αποφάσεων μέσα στην επόμενη πενταετία, καθώς συμπίπτουν η ανάγκη αντικατάστασης παλαιών μονάδων, η πίεση για σταθερό φορτίο βάσης και η δοκιμασία της ενεργειακής ασφάλειας. Για την Ελλάδα, αυτό σημαίνει ότι το παράθυρο προετοιμασίας είναι συγκεκριμένο και όχι απεριόριστο. Όχι για να αποφασίσει σήμερα αν θα αποκτήσει πυρηνική ισχύ, αλλά για να κρίνει αν θα είναι παρούσα στο ευρωπαϊκό τραπέζι όταν οι επιλογές πάψουν να είναι θεωρητικές και μετατραπούν σε δεσμευτικές πολιτικές και επενδυτικές αποφάσεις. View full είδηση

Χρησιμοποιώντας δεδομένα της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Copernicus Atmosphere Monitoring Service (CAMS), η επιστημονική ομάδα του Climatebook πραγματοποίησε την ακόλουθη ανάλυση που αφορά την εποχική διακύμανση των αερολυμάτων πάνω από την Ευρώπη για το 2025. Το CAMS πέρα από μετεωρολογικά δεδομένα, παρέχει επίσης και πλεγματικά δεδομένα της σύστασης του ατμοσφαιρικού αέρα σε παγκόσμια κλίμακα. Τα προϊόντα αυτά προέρχονται από τον συνδυασμό αριθμητικών μοντέλων με δορυφορικές και επίγειες παρατηρήσεις. Με την ομαδοποίηση και μέση τιμή ανά εποχή (χειμώνας, άνοιξη, καλοκαίρι, φθινόπωρο), επιτυγχάνεται η ανάδειξη των τυπικών μοτίβων κάθε περιόδου σε κάθε περιοχή, μειώνοντας έτσι τον θόρυβο που προκαλούν τα μεμονωμένα επεισόδια (πχ έντονη μεταφορά σκόνης). Η πρώτη μεταβλητή που αναλύθηκε είναι το Οπτικό Βάθος των Αερολυμάτων (Aerosol Optical Depth – AOD) στα 550 nm. Πρόκειται για έναν αδιάστατο δείκτη, ο οποίος ποσοτικοποιεί πόσο έντονα τα αερολύματα (σκόνη, θαλάσσιο άλας, καπνός, σωματίδια ρύπανσης) εξασθενούν την εισερχόμενη ηλιακή ακτινοβολία καθώς αυτή διέρχεται από την ατμόσφαιρα. Υψηλότερες τιμές του AOD σημαίνει περισσότερα σωματίδια και άρα πιο θολή ατμόσφαιρα. Στην Εικόνα 1, όπου παρουσιάζονται οι εποχικοί χάρτες για το 2025, το AOD είναι γενικά χαμηλότερο στη βόρεια και δυτική Ευρώπη το φθινόπωρο και τον χειμώνα, καθώς οι καιρικές συνθήκες (βροχή, χιόνι) απομακρύνουν τα σωματίδια από την ατμόσφαιρα. Την άνοιξη όμως και ιδιαίτερα το καλοκαίρι, το AOD αυξάνεται σημαντικά, λόγω της έντονης μεταφοράς Αφρικανικής σκόνης σε μεγάλες αποστάσεις και της ισχυρότερης φωτοχημείας στην ατμόσφαιρα. Εικόνα 1: Εποχικοί μέσοι όροι του AOD στα 550nm στην Ευρώπη για το 2025. Η δεύτερη μεταβλητή είναι το PM2.5 (μg m-3), το οποίο αναπαριστά τη συγκέντρωση των σωματιδίων με διάμετρο μικρότερη των 2.5 μικρομέτρων κοντά στην επιφάνεια του εδάφους και αποτελεί βασικό δείκτη της ποιότητας τους αέρα. Τα σωματίδια αυτά είναι επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία καθώς μπορούν να εισχωρήσουν στους πνεύμονες και να προκαλέσουν παθήσεις, ακόμα και θανάτους. Σε αντίθεση με το AOD που αφορά όλη την κατακόρυφη ατμοσφαιρική στήλη, το PM2.5 επικεντρώνεται στον αέρα που αναπνέουμε κοντά στο έδαφος και επηρεάζεται κυρίως από τοπικές πηγές ρύπανσης και την ανάμιξη εντός του οριακού στρώματος. Οι εποχικοί μέσοι όροι (βλ. Εικόνα 2) του PM₂.₅ δείχνουν υψηλότερες τιμές σε τμήματα της νότιας και ανατολικής Μεσογείου με αυξημένες συγκεντρώσεις να εμφανίζονται επίσης σε μεγάλες βιομηχανικές ζώνες τον χειμώνα (χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η βιομηχανική περιοχή της Βόρειας Ιταλίας), σε ορισμένες πυκνοκατοικημένες περιοχές, καθώς και σε χώρες εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν ακολουθούν τις πολιτικές μείωσης των εκπομπών ρύπων που έχει θεσπίσει η ΕΕ. Εικόνα 2: Εποχικοί μέσοι όροι του PM₂.₅ (μg m-3)στην Ευρώπη για το 2025. Η ταυτόχρονη ανάγνωση των δύο μεταβλητών είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στην εξαγωγή των συμπερασμάτων μας. Υψηλά επίπεδα AOD δεν σημαίνει πάντα υψηλό PM₂.₅ (επειδή τα σωματίδια μπορεί να βρίσκονται ψηλότερα στην ατμόσφαιρα), όμως όταν και τα δύο είναι αυξημένα στην ίδια εποχή και περιοχή, αυτό σημαίνει ότι το φορτίο αερολυμάτων είναι εκτεταμένο στην ατμόσφαιρα και ταυτόχρονα σημαντικό κοντά στην επιφάνεια του εδάφους επηρεάζοντας την ποιότητα του αέρα. View full είδηση