Search the Community

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν παγώνει την πυρηνική ενέργεια έως ότου ωριμάσουν οι πρώτοι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες (SMRs), ούτε τη μεταθέτει σε ένα αόριστο τεχνολογικό μέλλον. Αντίθετα, όπως αποτυπώνεται στη νέα έκθεση του Joint Research Centre για την πυρηνική ενέργεια στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Κομισιόν επανατοποθετεί τον ρόλο της τεχνολογίας στον πυρήνα του ευρωπαϊκού ενεργειακού και βιομηχανικού σχεδιασμού, αναγνωρίζοντάς την ως σταθερό πυλώνα χαμηλών εκπομπών, ασφάλειας εφοδιασμού και συστημικής σταθερότητας. «Η πυρηνική ενέργεια δεν αντιμετωπίζεται ως μεταβατική λύση μέχρι να έρθει κάτι καλύτερο, αλλά ως στοιχείο που πρέπει να διατηρηθεί, να ανανεωθεί και να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες της ενεργειακής μετάβασης», αναφέρουν πηγές της αγοράς στο energygame.gr. Σε αυτό το πλαίσιο, η «επόμενη ημέρα» της πυρηνικής ενέργειας στην Ευρώπη δεν ορίζεται από μία μόνο τεχνολογία, αλλά από μια ευρύτερη ανασύνταξη στρατηγικής σε τρία παράλληλα μέτωπα. Πρώτον, η Ευρώπη καλείται να αντιμετωπίσει το χρόνιο πρόβλημα κόστους και καθυστερήσεων στα μεγάλα πυρηνικά έργα, μετατρέποντας την εμπειρία των τελευταίων ετών σε αυστηρότερο έλεγχο ωριμότητας, τυποποίησης και χρονοδιαγραμμάτων. Δεύτερον, η έκθεση αναδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης και αναδιάρθρωσης της ευρωπαϊκής εφοδιαστικής αλυσίδας, από τον εξοπλισμό πυρηνικής ποιότητας έως το καύσιμο νέας γενιάς, με στόχο τη μείωση στρατηγικών εξαρτήσεων. Τρίτον, η πυρηνική πολιτική συνδέεται πλέον άμεσα με το ανθρώπινο κεφάλαιο και τη χρηματοδότηση: με ανάγκη για περίπου 250.000 νέους επιστήμονες και μηχανικούς και επενδύσεις άνω των 240 δισ. ευρώ έως το 2050, η πυρηνική ενέργεια παύει να αποτελεί τεχνικό υποκεφάλαιο της ενεργειακής μετάβασης και αναδεικνύεται σε κεντρικό ζήτημα βιομηχανικής πολιτικής, ανταγωνιστικότητας και στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πυρηνική ενέργεια καλύπτει σήμερα περίπου το 23% της ηλεκτροπαραγωγής στην ΕΕ, με περισσότερους από 100 ενεργούς αντιδραστήρες. Υπό αυτές τις συνθήκες, το κρίσιμο ερώτημα για τις ευρωπαϊκές πολιτικές δεν είναι αν η πυρηνική ενέργεια «επιστρέφει», αλλά πώς αποφεύγεται η σταδιακή απομείωση του υφιστάμενου στόλου τις επόμενες δεκαετίες και πώς διασφαλίζεται η συνέχειά του έως και μετά το 2050. Η παράταση ζωής των υφιστάμενων μονάδων αναδεικνύεται σε κρίσιμη επιλογή, όχι μόνο επειδή είναι η πιο οικονομικά αποδοτική λύση χαμηλών εκπομπών, αλλά επειδή λειτουργεί ως αναγκαία γέφυρα: κρατάει ζωντανή την ισχύ βάσης του συστήματος, όσο ωριμάζουν οι επόμενες επενδυτικές αποφάσεις. Χωρίς αυτή τη γέφυρα, το κενό που δημιουργείται δεν καλύπτεται ούτε τεχνικά ούτε χρονικά. Οι μεγάλοι πυρηνικοί αντιδραστήρες σημείο ισορροπίας του ευρωπαϊκού συστήματος Ως εκ τούτου, η συζήτηση μετακινείται από το «αν» είναι ανάγκη να υπάρχει πυρηνική ενέργεια στο «πώς» θα είναι βιώσιμη. Η προτεραιότητα για την Ευρώπη δεν είναι να ανοίξει έναν νέο κύκλο πειραματισμών, αλλά να κερδίσει χρόνο και αξιοπιστία. Οι μεγάλοι πυρηνικοί αντιδραστήρες παραμένουν το πραγματικό σημείο ισορροπίας του ευρωπαϊκού συστήματος. Παρά τη συζήτηση γύρω από νέες τεχνολογίες, η ευρωπαϊκή στρατηγική δεν εγκαταλείπει την ισχύ βάσης μεγάλης κλίμακας, αλλά επιχειρεί να τη σταθεροποιήσει και να την ανανεώσει. Η παράταση ζωής των υφιστάμενων μονάδων και η προώθηση νέων έργων μεγάλης ισχύος συνδέονται άμεσα με την ανάγκη αξιόπιστης παραγωγής σε συστήματα με υψηλή διείσδυση ΑΠΕ, αλλά και με τη διατήρηση τεχνογνωσίας που είχε αρχίσει να φθίνει. Το Flamanville-3 στη Γαλλία, που ξεκίνησε να κατασκευάζεται το 2007 έχει φτάσει να ξεπερνά τα 20 χρόνια χωρίς να έχει ακόμη τεθεί σε λειτουργία, με το κόστος να έχει υπερτριπλασιαστεί. Αντίστοιχα, το Hinkley Point C στη Βρετανία, που αρχικά είχε προϋπολογισμό 16 δισ. λιρών, υπολογίζεται πλέον να ξεπεράσει τα 35 δισ., με την πρώτη μονάδα να μην αναμένεται πριν το 2030. Για μια χώρα που δεν έχει προηγούμενη εμπειρία, η διαχείριση ενός τέτοιου έργου είναι σχεδόν αδύνατη χωρίς εξωτερική εξάρτηση. Το στοίχημα πλέον δεν είναι η τεχνολογική επιλογή, αλλά η ικανότητα της Ευρώπης να επανεκκινήσει μεγάλα πυρηνικά έργα με ελεγχόμενο κόστος, σαφή χρονοδιαγράμματα και ισχυρή βιομηχανική βάση, προϋποθέσεις που θα καθορίσουν αν οι μεγάλοι αντιδραστήρες θα παραμείνουν κεντρικός πυλώνας έως το 2050. Μικροί Αρθρωτοί Αντιδραστήρες (SMR): Στρατηγικός «Άσσος» ή Παράγοντας Αβεβαιότητας; Πάντως, η αγορά «φλερτάρει» με νέες τεχνολογίες και ως αποτέλεσμα αρχίζει να ανοίγει πέρα από τον στενό κύκλο των παραδοσιακών πυρηνικών παικτών. Η ανάγκη καλύτερου ελέγχου κόστους, μεγαλύτερης τυποποίησης και ανασυγκρότησης της βιομηχανικής βάσης δημιουργεί χώρο για νέες συμπράξεις, νέα επιχειρηματικά σχήματα και διαφορετικού τύπου συμμετοχές στην αλυσίδα αξίας. Σε αυτό το περιβάλλον, οι Μικροί Αρθρωτοί Αντιδραστήρες (SMRs) προβάλλουν ως εναλλακτική με διαφορετικό προφίλ ρίσκου, όχι όμως ως εύκολη λύση. Βασικό επιχείρημα είναι το χαμηλότερο αρχικό επενδυτικό κόστος σε σχέση με τις μεγάλες μονάδες. Σε απόλυτους αριθμούς, το κόστος κατασκευής ενός SMR εκτιμάται σήμερα ότι κυμαίνεται από περίπου 300 εκατ. έως 2 δισ. δολάρια ανά μονάδα, έναντι επενδύσεων που υπερβαίνουν τα 10 δισ. δολάρια για έναν μεγάλο πυρηνικό αντιδραστήρα. Ωστόσο, αυτή η διαφορά δεν μεταφράζεται αυτόματα σε χαμηλότερο κόστος ηλεκτροπαραγωγής. Τα πρώτα έργα SMR εμφανίζουν ευρύ εύρος εκτιμήσεων για το σταθμισμένο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο στις αρχικές φάσεις ανάπτυξης τοποθετείται σε επίπεδα συγκρίσιμα ή και υψηλότερα των μεγάλων αντιδραστήρων, καθώς απουσιάζουν ακόμη οι οικονομίες κλίμακας και η επαναληψιμότητα που θα μπορούσε να μειώσει το κόστος ανά MWh. Με άλλα λόγια, οι SMRs είναι φθηνότεροι στο «εισιτήριο εισόδου», όχι κατ’ ανάγκη στο τελικό ενεργειακό αποτέλεσμα τουλάχιστον στα πρώτα τους βήματα. Σύμφωνα με τη WNISR 2025, κανένα SMR δεν έχει ακόμη αποδείξει εμπορική βιωσιμότητα. Το πιο ώριμο έργο στις ΗΠΑ, το πιλοτικό πρόγραμμα NuScale στην Πολιτεία της Γιούτα, ακυρώθηκε στα τέλη του 2023, καθώς το κόστος ανά kWh είχε υπερδιπλασιαστεί μέσα σε λίγα χρόνια και το συνολικό κόστος κατασκευής ξεπέρασε τα 9 δισ. δολάρια για μόλις 462 MW ισχύος. Τα 9 έργα Η Ευρωπαϊκή Βιομηχανική Συμμαχία για τους Μικρούς Αρθρωτούς Αντιδραστήρες, που ξεκίνησε το 2024, έχει θέσει ως στόχο την ανάπτυξη των πρώτων εμπορικών έργων στις αρχές της δεκαετίας του 2030, επιλέγοντας εννέα σχέδια που καλύπτουν διαφορετικές τεχνολογικές προσεγγίσεις και τελικές χρήσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται: • το CityHeat, που επικεντρώνεται στην αστική τηλεθέρμανση μέσω αντιδραστήρων ελαφρού ύδατος χαμηλής πίεσης και θερμοκρασίας, • το Nuward της EDF, ένας ολοκληρωμένος αντιδραστήρας PWR ισχύος περίπου 400 MWe με έμφαση στη συμπαραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας, • το NuScale VOYGR, αμερικανικής προέλευσης τεχνολογία που προωθείται σε ευρωπαϊκό έδαφος με πιλοτική εφαρμογή στη Ρουμανία, • το Project Quantum της Last Energy και στοχεύει κυρίως στην τροφοδοσία κέντρων δεδομένων, • το Rolls-Royce SMR, • το BWRX-300 της GE Hitachi, που δίνει έμφαση στην απλούστευση του σχεδιασμού και στη φυσική κυκλοφορία, • το EAGLES (ALFRED) στη Ρουμανία • το European LFR AS της newcleo, με στόχο την καύση πυρηνικών αποβλήτων και υψηλή απόδοση, • και το Thorizon One, Παρά τις υψηλές φιλοδοξίες και τον μεγάλο αριθμό σχεδίων, η πλειονότητα των έργων παραμένει σε στάδιο σχεδιασμού ή επίδειξης, με ορίζοντα τις πρώτες εμπορικές εφαρμογές στις αρχές της δεκαετίας του 2030. Οι προκλήσεις είναι σαφείς: κατακερματισμένα κανονιστικά πλαίσια, έλλειψη εμπειρίας αδειοδότησης νέων σχεδιασμών, περιορισμένη εφοδιαστική αλυσίδα πυρηνικής ποιότητας και αβεβαιότητα γύρω από την εξασφάλιση καυσίμου νέας γενιάς. Σε συνδυασμό με το χρηματοδοτικό μειονέκτημα της Ευρώπης έναντι των ΗΠΑ, οι SMRs συνιστούν σήμερα περισσότερο ένα στρατηγικό στοίχημα για τη δεκαετία του 2030 παρά μια άμεση λύση στα διαρθρωτικά προβλήματα κόστους και υλοποίησης της πυρηνικής ενέργειας. Το στοίχημα για την Ελλάδα Σε αυτό το περιβάλλον, όπου οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες αναζητούν ακόμη τον σταθερό τους βηματισμό μεταξύ φιλοδοξιών και εμπορικής ωρίμανσης, «η Ελλάδα καλείται πρωτίστως να κινηθεί με όρους προετοιμασίας και θεσμικής ωριμότητας, όχι βιασύνης. Οι βασικές προϋποθέσεις είναι σαφείς: συγκρότηση ενός ενιαίου εθνικού κέντρου συντονισμού που θα αναλάβει τον συνολικό πυρηνικό σχεδιασμό, θεσμική ένταξη της πυρηνικής ενέργειας, έστω σε επίπεδο σεναρίων, στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, ολοκλήρωση ενός αξιόπιστου πλαισίου διαχείρισης αποβλήτων με διεθνείς συνεργασίες και ενίσχυση της ρυθμιστικής ικανότητας και του ανθρώπινου δυναμικού», αναφέρουν άνθρωποι της αγοράς. Σε μια αγορά SMRs που διεθνώς βρίσκεται ακόμη στη φάση των πρώτων έργων επίδειξης, η Ελλάδα δεν χρειάζεται να «τρέξει» μπροστά από την τεχνολογία, αλλά να τοποθετηθεί έγκαιρα: να οικοδομήσει σχέσεις με ώριμες πυρηνικές χώρες, να εξετάσει εφαρμογές που ταιριάζουν στη γεωγραφία και στη δομή της οικονομίας της όπως data centers, αφαλάτωση ή πλωτές λύσεις και να διαμορφώσει από νωρίς το θεσμικό και κοινωνικό υπόβαθρο. Μόνο έτσι μπορεί να μετατρέψει μια αναδυόμενη, ακόμη αβέβαιη αγορά σε στρατηγική επιλογή, όταν και εφόσον οι SMRs περάσουν από το στάδιο της υπόσχεσης στο στάδιο της υλοποίησης. Σε αυτή τη φάση, η Ελλάδα δεν αποτελεί ακόμη πλήρες μέλος της «Πυρηνικής Συμμαχίας», αλλά συμμετέχει στις εργασίες της με καθεστώς παρατηρητή, ένα στάδιο που επιτρέπει πολιτική παρουσία, πρόσβαση στις συζητήσεις και στα τεχνικά έγγραφα, χωρίς ανάληψη δεσμεύσεων. Πρόκειται για ένα ενδιάμεσο αλλά ουσιαστικό βήμα, το οποίο επιτρέπει στην Ελλάδα να χαρτογραφήσει τις πολιτικές, τεχνολογικές και χρηματοδοτικές παραμέτρους της ευρωπαϊκής πυρηνικής στρατηγικής, πριν αποφασίσει αν και πότε θα προχωρήσει σε πλήρη ένταξη στη Nuclear Alliance. ΗΠΑ και Κίνα στο προσκήνιο Στο φόντο της ευρωπαϊκής ανασύνταξης, η σύγκριση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα φωτίζει με σαφήνεια τα όρια αλλά και τα ελλείμματα του ευρωπαϊκού μοντέλου. Στις ΗΠΑ, η πυρηνική πολιτική υποστηρίζεται από ενιαίο ρυθμιστικό πλαίσιο μέσω της Nuclear Regulatory Commission και από ισχυρά χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως τα φορολογικά κίνητρα και οι εγγυήσεις του Inflation Reduction Act, που επιτρέπουν την απορρόφηση του ρίσκου των πρώτων έργων – ακόμη κι όταν αυτά αποτυγχάνουν, όπως συνέβη με το πρόγραμμα NuScale. Η Κίνα, από την άλλη, ακολουθεί μια εντελώς διαφορετική διαδρομή: κρατικός έλεγχος της εφοδιαστικής αλυσίδας, τυποποιημένοι σχεδιασμοί μεγάλων αντιδραστήρων και ικανότητα υλοποίησης έργων εντός αυστηρών χρονοδιαγραμμάτων και χαμηλότερου κόστους, κάτι που η Ευρώπη δεν έχει καταφέρει την τελευταία δεκαετία. Υπό αυτές τις συνθήκες, η ευρωπαϊκή πρόκληση δεν είναι να «αντιγράψει» κανένα από τα δύο μοντέλα, αλλά να αποκαταστήσει τη δυνατότητα υλοποίησης πυρηνικών έργων με προβλέψιμο κόστος, θεσμική συνοχή και διατηρήσιμη βιομηχανική βάση, σε ένα πλαίσιο αυστηρής ρύθμισης και κοινωνικής λογοδοσίας. Το κρίσιμο στοιχείο, ωστόσο, είναι ο χρόνος. Η ευρωπαϊκή πυρηνική συζήτηση εισέρχεται σε φάση αποφάσεων μέσα στην επόμενη πενταετία, καθώς συμπίπτουν η ανάγκη αντικατάστασης παλαιών μονάδων, η πίεση για σταθερό φορτίο βάσης και η δοκιμασία της ενεργειακής ασφάλειας. Για την Ελλάδα, αυτό σημαίνει ότι το παράθυρο προετοιμασίας είναι συγκεκριμένο και όχι απεριόριστο. Όχι για να αποφασίσει σήμερα αν θα αποκτήσει πυρηνική ισχύ, αλλά για να κρίνει αν θα είναι παρούσα στο ευρωπαϊκό τραπέζι όταν οι επιλογές πάψουν να είναι θεωρητικές και μετατραπούν σε δεσμευτικές πολιτικές και επενδυτικές αποφάσεις. View full είδηση

Χρησιμοποιώντας δεδομένα της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Copernicus Atmosphere Monitoring Service (CAMS), η επιστημονική ομάδα του Climatebook πραγματοποίησε την ακόλουθη ανάλυση που αφορά την εποχική διακύμανση των αερολυμάτων πάνω από την Ευρώπη για το 2025. Το CAMS πέρα από μετεωρολογικά δεδομένα, παρέχει επίσης και πλεγματικά δεδομένα της σύστασης του ατμοσφαιρικού αέρα σε παγκόσμια κλίμακα. Τα προϊόντα αυτά προέρχονται από τον συνδυασμό αριθμητικών μοντέλων με δορυφορικές και επίγειες παρατηρήσεις. Με την ομαδοποίηση και μέση τιμή ανά εποχή (χειμώνας, άνοιξη, καλοκαίρι, φθινόπωρο), επιτυγχάνεται η ανάδειξη των τυπικών μοτίβων κάθε περιόδου σε κάθε περιοχή, μειώνοντας έτσι τον θόρυβο που προκαλούν τα μεμονωμένα επεισόδια (πχ έντονη μεταφορά σκόνης). Η πρώτη μεταβλητή που αναλύθηκε είναι το Οπτικό Βάθος των Αερολυμάτων (Aerosol Optical Depth – AOD) στα 550 nm. Πρόκειται για έναν αδιάστατο δείκτη, ο οποίος ποσοτικοποιεί πόσο έντονα τα αερολύματα (σκόνη, θαλάσσιο άλας, καπνός, σωματίδια ρύπανσης) εξασθενούν την εισερχόμενη ηλιακή ακτινοβολία καθώς αυτή διέρχεται από την ατμόσφαιρα. Υψηλότερες τιμές του AOD σημαίνει περισσότερα σωματίδια και άρα πιο θολή ατμόσφαιρα. Στην Εικόνα 1, όπου παρουσιάζονται οι εποχικοί χάρτες για το 2025, το AOD είναι γενικά χαμηλότερο στη βόρεια και δυτική Ευρώπη το φθινόπωρο και τον χειμώνα, καθώς οι καιρικές συνθήκες (βροχή, χιόνι) απομακρύνουν τα σωματίδια από την ατμόσφαιρα. Την άνοιξη όμως και ιδιαίτερα το καλοκαίρι, το AOD αυξάνεται σημαντικά, λόγω της έντονης μεταφοράς Αφρικανικής σκόνης σε μεγάλες αποστάσεις και της ισχυρότερης φωτοχημείας στην ατμόσφαιρα. Εικόνα 1: Εποχικοί μέσοι όροι του AOD στα 550nm στην Ευρώπη για το 2025. Η δεύτερη μεταβλητή είναι το PM2.5 (μg m-3), το οποίο αναπαριστά τη συγκέντρωση των σωματιδίων με διάμετρο μικρότερη των 2.5 μικρομέτρων κοντά στην επιφάνεια του εδάφους και αποτελεί βασικό δείκτη της ποιότητας τους αέρα. Τα σωματίδια αυτά είναι επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία καθώς μπορούν να εισχωρήσουν στους πνεύμονες και να προκαλέσουν παθήσεις, ακόμα και θανάτους. Σε αντίθεση με το AOD που αφορά όλη την κατακόρυφη ατμοσφαιρική στήλη, το PM2.5 επικεντρώνεται στον αέρα που αναπνέουμε κοντά στο έδαφος και επηρεάζεται κυρίως από τοπικές πηγές ρύπανσης και την ανάμιξη εντός του οριακού στρώματος. Οι εποχικοί μέσοι όροι (βλ. Εικόνα 2) του PM₂.₅ δείχνουν υψηλότερες τιμές σε τμήματα της νότιας και ανατολικής Μεσογείου με αυξημένες συγκεντρώσεις να εμφανίζονται επίσης σε μεγάλες βιομηχανικές ζώνες τον χειμώνα (χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η βιομηχανική περιοχή της Βόρειας Ιταλίας), σε ορισμένες πυκνοκατοικημένες περιοχές, καθώς και σε χώρες εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν ακολουθούν τις πολιτικές μείωσης των εκπομπών ρύπων που έχει θεσπίσει η ΕΕ. Εικόνα 2: Εποχικοί μέσοι όροι του PM₂.₅ (μg m-3)στην Ευρώπη για το 2025. Η ταυτόχρονη ανάγνωση των δύο μεταβλητών είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στην εξαγωγή των συμπερασμάτων μας. Υψηλά επίπεδα AOD δεν σημαίνει πάντα υψηλό PM₂.₅ (επειδή τα σωματίδια μπορεί να βρίσκονται ψηλότερα στην ατμόσφαιρα), όμως όταν και τα δύο είναι αυξημένα στην ίδια εποχή και περιοχή, αυτό σημαίνει ότι το φορτίο αερολυμάτων είναι εκτεταμένο στην ατμόσφαιρα και ταυτόχρονα σημαντικό κοντά στην επιφάνεια του εδάφους επηρεάζοντας την ποιότητα του αέρα. View full είδηση

Τα δάση της Πορτογαλίας αυξάνονται ταχύτατα, αλλά με τεράστιο περιβαλλοντικό κόστος. Πώς προσπαθεί η χώρα να αντιστρέψει την πορεία; Οι δασικές εκτάσεις στην ΕΕ αυξάνονται οριακά, με αναφερόμενη ετήσια αύξηση 0,1%. Λαμβάνοντας υπόψη τόσο την επέκταση των δασών όσο και τις απώλειες, είτε από υλοτομία είτε από φυσικά φαινόμενα όπως πυρκαγιές, ξηρασίες και παράσιτα, η Ιρλανδία κατέχει την πρώτη θέση, πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, με ετήσια αύξηση 1,2%. Ακολουθούν η Εσθονία (+0,33%), η Βουλγαρία (+0,26%) και η Γαλλία (0,25%). Λίγες μόνο χώρες ανέφεραν (ελάχιστες) μειώσεις - όλες μεταξύ 0,06% και 0,01% - και συγκεκριμένα η Δανία, η Ολλανδία, η Σλοβενία, η Σουηδία και η Πολωνία. Τι κρύβεται πίσω από την αμφιλεγόμενη ανάπτυξη των δασών της Πορτογαλίας; Αν βγάλει κανείς τις απώλειες από την εξίσωση ωστόσο, ο ρυθμός ανάπτυξης των δασικών εκτάσεων στην Πορτογαλία είναι ασύγκριτα μεγαλύτερος σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Μέσα σε μόλις ένα χρόνο, οι δασικές εκτάσεις αυξήθηκαν κατά το εντυπωσιακό ποσοστό 11%, σύμφωνα με τη Eurostat. Γιατί; Η εκρηκτική αύξηση εκτιμάται ότι οφείλεται στη συστηματική αναδάσωση, αλλά εξαρτάται επίσης από τη σχετικά νεαρή ηλικία των δασών της χώρας, ιδίως λόγω της ευρείας χρήσης ευκαλύπτου. Αυτό το ταχέως αναπτυσσόμενο δέντρο, που κατάγεται από την Ωκεανία, κατέστησε την Πορτογαλία έναν από τους κορυφαίους παραγωγούς χαρτιού στην Ευρώπη, αλλά έφερε μαζί του και τεράστιες περιβαλλοντικές απειλές. Τα φύλλα του, πλούσια σε εξαιρετικά εύφλεκτα έλαια, έχουν πολλαπλασιάσει εκθετικά τον κίνδυνο πυρκαγιών. Επιπλέον, ο ευκάλυπτος απαιτεί τεράστιες ποσότητες νερού, στραγγίζοντας το υπέδαφος. Πυρκαγιά καίει ένα δάσος ευκαλύπτων στα περίχωρα της Sever do Vouga στις 18 Σεπτεμβρίου 2024 AP Photo/Bruno Fonseca Related Ποιες χώρες της ΕΕ ξοδεύουν περισσότερο για την πυροπροστασία Το πλάνο της Πορτογαλίας για να αντιστρέψει την κατάσταση Μόνο το 2025, η χώρα έχασε 263.000 εκτάρια από πυρκαγιές, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ σε σχέση με το μέγεθός της, περίπου 8 φορές το μέγεθος της Μάλτας, σύμφωνα με το Copernicus. Τώρα η χώρα προσπαθεί να αντιστρέψει την τάση βελτιώνοντας τη χαρτογράφηση των δασών και - κυρίως - δίνοντας κίνητρα για τη φύτευση τοπικών ειδών, όπως ο δρυς. Τον Νοέμβριο, το πορτογαλικό ινστιτούτο προστασίας της φύσης ICNF διένειμε περισσότερα από 100.000 δέντρα και θάμνους σε ολόκληρη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένων θαλάσσιων πεύκων, φλαμουριών και δενδρολίβανου. Τα αστικά και περιφερειακά πάρκα μπορούν επίσης να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα υποβάλλοντας τις αιτήσεις τους στο πρόγραμμα Floresta Comun. Επιπλέον, η ΕΕ, καθώς και ο εθνικός οργανισμός της Πορτογαλίας, όπως το Ίδρυμα για την Επιστήμη και την Τεχνολογία, έχουν διαθέσει εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ σε προγράμματα που αποσκοπούν στην προστασία και την αναγέννηση της βελανιδιάς. View full είδηση

Μια πολύ σημαντική πρωτιά για τον όμιλο Volkswagen, ο οποίος γίνεται ο πρώτος ευρωπαϊκός κατασκευαστής αυτοκινήτων που σχεδιάζει και παράγει in-house κυψέλες μπαταριών στην Ευρώπη. Συγκεκριμένα, ο όμιλος Volkswagen, μέσω της θυγατρικής του εταιρείας PowerCo ξεκινά την παραγωγή των πρώτων Unified Cells μπαταριών, στο Salzgitter gigafactory, το οποίο θεμελιώθηκε τον Ιούλιο του 2022, έχει επιφάνεια 69.000 τ.μ., παραγωγική δυναμικότητα έως 40 GWh (20 GWh στο πρώτο στάδιο που αντιστοιχεί σε περίπου 250.000 ηλεκτρικά οχήματα, ανάλογα με το μέγεθος μπαταρίας). Μάλιστα, χρησιμοποιεί ενέργεια 100% από ανανεώσιμες πηγές (αιολική και ηλιακή). Οι πρώτες κυψέλες (μπαταρίες) θα παραδοθούν άμεσα στις μάρκες του ομίλου για τελικές δοκιμές στον δρόμο, με την αρχική τους εφαρμογή να προγραμματίζεται για το επόμενο έτος στην οικογένεια των Electric Urban Car (ID.Polo, ID.Every1, ID.Cross, Skoda Epiq κ.ά.) των Volkswagen, Skoda και των άλλων μαρκών του ομίλου. Σημειώνεται ότι η PowerCo αναμένεται να καλύπτει περίπου το 50% της συνολικής ζήτησης για Unified Cells, με το υπόλοιπο να προέρχεται από εξωτερικούς συνεργάτες. Η τεχνολογία Unified Cell καλύπτει όλο το φάσμα σύγχρονων και μελλοντικών λύσεων, από κυψέλες LFP (φωσφορικού σιδήρου λιθίου) και NMC (νικελίου-μαγγανίου-κοβαλτίου) έως και μπαταρίες στερεάς κατάστασης (solid state). Η πρώτη Unified Cell της PowerCo βασίζεται στην τεχνολογία NMC και συγκαταλέγεται στις ισχυρότερες κυψέλες μαζικής παραγωγής στην κατηγορία της, προσφέροντας περίπου 10% υψηλότερη ενεργειακή πυκνότητα σε σύγκριση με προηγούμενες γενιές. Η παραγωγή πραγματοποιείται στο Salzgitter, ενώ θα ακολουθήσουν και παραλλαγές με διαφορετικές χημικές συνθέσεις, όπως η έκδοση LFP. Καταλήγοντας, μετά το gigafactory του Salzgitter θα πάρουν σειρά τα gigafactories της PowerCo στη Βαλένθια και στο St. Thomas του Καναδά. View full είδηση

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας παραμένουν η πιο οικονομική επιλογή για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη, ακόμη και αν συνυπολογιστεί το κόστος για νέα δίκτυα, συστήματα αποθήκευσης και εφεδρείες, σύμφωνα με νέα μελέτη της WindEurope σε συνεργασία με την Hitachi Energy. Η μελέτη εξέτασε πέντε διαφορετικά ενεργειακά σενάρια για την Ευρώπη: τέσσερα που επιτυγχάνουν καθαρό μηδενικό ισοζύγιο εκπομπών και ένα σενάριο «αργής μετάβασης», στο οποίο οι ευρωπαϊκοί κλιματικοί στόχοι δεν επιτυγχάνονται. Τα βασικά ευρήματα της μελέτης δείχνουν ότι: Τα σενάρια που βασίζονται σε πυρηνική ενέργεια, υδρογόνο ή τεχνολογίες αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα είναι πιο ακριβά κατά 487 έως 860 δισ. ευρώ έως το 2050, σε σχέση με ένα σενάριο που στηρίζεται στις ανανεώσιμες πηγές. Ένα σύστημα βασισμένο στις ανανεώσιμες πηγές θα είναι 1,6 τρισ. ευρώ φθηνότερο από ένα σενάριο αργής μετάβασης, κυρίως λόγω χαμηλότερου κόστους καυσίμων και εκπομπών CO₂. Μέχρι το 2035, η εξοικονόμηση φτάνει ήδη τα 331 δισ. ευρώ. Οι σωρευτικές εξοικονομήσεις ισοδυναμούν με το ετήσιο κόστος υγειονομικής περίθαλψης στην Ευρώπη, περίπου το 9% του ΑΕΠ της Ε.Ε. Επιπλέον, η μετάβαση σε υψηλό ποσοστό ανανεώσιμων πηγών προσφέρει: - Σταθερότητα και ενεργειακή ασφάλεια, με παραγωγή που υπερβαίνει τη ζήτηση. - Μείωση της εξάρτησης από εισαγωγές καυσίμων και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς, όπως η ενεργειακή κρίση μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. - Οφέλη για την απασχόληση: η ευρωπαϊκή βιομηχανία αιολικής ενέργειας, που απασχολεί σήμερα 440.000 άτομα, προβλέπεται να φτάσει τους 600.000 έως το 2030. Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η ενεργειακή μετάβαση προς ανανεώσιμες πηγές δεν είναι μόνο κλιματικά αναγκαία αλλά και οικονομικά συμφέρουσα, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια και θέσεις εργασίας στην Ευρώπη. View full είδηση

Παρά το γεγονός ότι η κλιματική κρίση αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για τους περισσότερους δημάρχους σε 54 πόλεις, στις Tοπικές Αυτοδιοικήσεις του 1/5 των πόλεων δεν υπάρχει ειδική ομάδα για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή Την ώρα που οι κλιματικές απειλές στην Ευρώπη εντείνονται, οι ευρωπαϊκές τοπικές αρχές δυσκολεύονται να προσαρμοστούν στο νέο περιβάλλον, το οποίο ωστόσο αναγνωρίζουν, ενώ φαίνεται να μην έχουν και την απαιτούμενη χρηματοδότηση για να προχωρήσουν στις αλλαγές που κρίνονται απαραίτητες. Αυτό είναι το στοιχείο που αναδεικνύεται από την έρευνα του Eurocities Pulse για την ετοιμότητα των πόλεων της Ευρώπης απέναντι στα νέα δεδομένα: Το 19% των πόλεων δεν διαθέτει καν ειδικό προσωπικό… Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος (ΕΟΠ), η Ευρώπη είναι η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος στον κόσμο, ενώ τα ακραία κλιματικά φαινόμενα προβλέπεται να επιδεινωθούν. Οι καύσωνες, οι πλημμύρες και οι ξηρασίες είναι οι τρεις πιο πιεστικοί αστικοί κλιματικοί κίνδυνοι, ενώ περισσότερο από το 75% των Ευρωπαίων ζουν σε αστικά κέντρα, γεγονός που τους τοποθετεί στην πρώτη γραμμή του αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής. Η έρευνα Eurocities ανέλυσε 54 πόλεις σε 17 ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Πορτογαλίας, της Ιταλίας, της Γερμανίας, της Ισπανίας και της Γαλλίας. Το 80% των πόλεων που συμμετείχαν στην έρευνα δηλώνουν ότι έχουν αναπτύξει ή αναπτύσσουν σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης που σχετίζεται με το κλίμα. Παράλληλα, το 78% των πόλεων διαθέτουν ή αναπτύσσουν σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για την ενημέρωση των κατοίκων σχετικά με τις κλιματικές απειλές.Όσον αφορά τα κτίρια, το 81% των πόλεων έχει ή αναπτύσσει οικοδομικούς κανονισμούς για νέες αναπτύξεις που εστιάζουν στην ανθεκτικότητα, ενώ το 56% των πόλεων διενεργεί τακτικές αξιολογήσεις κλιματικών κινδύνων κάθε δύο έως τρία χρόνια. Το 13% δεν περιορίζει τις αναπτύξεις σε περιοχές που είναι επιρρεπείς σε πλημμύρες. Κλιματική κρίση και έλειψη χρηματοδότησης συμβαδίζουν; Η δράση για το κλίμα παραμένει κορυφαία προτεραιότητα για το 2025 για σχεδόν 100 δημάρχους, με πολύ περισσότερους από τους μισούς να την επιλέγουν για τρίτη συνεχή χρονιά, σύμφωνα με την έρευνα Eurocities Pulse Mayors. Παρά το γεγονός ότι το 61% των ευρωπαϊκών πόλεων διαθέτει έως και 10 μέλη του προσωπικού που ασχολούνται με την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, το 19% των πόλεων δεν διαθέτει ειδικό προσωπικό. Η έλλειψη χρηματοδότησης, ο περιορισμένος αριθμός προσωπικού και η έλλειψη συντονισμού μεταξύ των υπηρεσιών αποτελούν τις κύριες προκλήσεις για τη βελτίωση του σχεδιασμού έκτακτης ανάγκης. Τα δημοτικά έσοδα (87%) και η χρηματοδότηση της ΕΕ (83%) είναι οι πιο προσβάσιμες πηγές παραδοσιακής χρηματοδότησης για την προσαρμογή στις πόλεις. “Οι πόλεις της Ευρώπης εργάζονται για την προστασία των ανθρώπων και των υποδομών, αλλά δεν μπορούν να το κάνουν μόνες τους“, λέει ο Χάρης Δούκας, σκιώδης Επίτροπος Eurocities για την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή και δήμαρχος Αθηναίων, που μίλησε σχετικά στο euronews “Χρειάζονται επειγόντως ισχυρότερη και μακροπρόθεσμη εθνική και ευρωπαϊκή στήριξη, ιδίως χρηματοδότηση και ανάπτυξη ικανοτήτων, για να διασφαλίσουν ότι όλες οι λειτουργίες, τα περιουσιακά στοιχεία και οι χώροι τους είναι ανθεκτικοί σε ρεαλιστικά κλιματικά σενάρια, προστατεύοντας τις πόλεις και τους πολίτες από τις κλιμακούμενες απειλές της κλιματικής αλλαγής”, προσθέτει. View full είδηση

Ραγδαίες ανακατατάξεις σημειώνονται στην αγορά των data centres στην Ευρώπη, καθώς η ζήτηση για υποδομές τεχνητής νοημοσύνης σημειώνει ιστορικό άλμα. Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση της CBRE, οι συμφωνίες για AI–focused colocation capacity έφτασαν τα 414 MW στο εννεάμηνο του 2025, από μόλις 133 MW την αντίστοιχη περίοδο του 2024 καταγράφοντας μια αύξηση που, όπως λένε οι αναλυτές, αλλάζει τα δεδομένα του κλάδου. Η άνοδος αυτή συμπίπτει με την ταχεία επέκταση των λεγόμενων neoclouds, των νέων παρόχων υποδομών ειδικά για εφαρμογές AI, οι οποίοι σπεύδουν να εξασφαλίσουν μεγάλες εγκαταστάσεις σε όλη την Ευρώπη. Την ίδια στιγμή, η δραστηριότητα των παραδοσιακών hyperscalers εμφανίζει πρόσκαιρη επιβράδυνση, αφήνοντας διαθέσιμη χωρητικότητα που αξιοποιείται πλέον από τους νεοεισερχόμενους παίκτες. Το επίκεντρο της «έκρηξης» εντοπίζεται στην Σκανδιναβία, που συγκεντρώνει το 57% της συνολικής AI χωρητικότητας που έχει υπογραφεί μέχρι στιγμής το 2025. Η πρόσβαση σε άφθονη, χαμηλού κόστους ανανεώσιμη ενέργεια καθιστά τη Σκανδιναβία την πλέον ελκυστική περιοχή για ενεργοβόρους AI υπολογιστικούς φόρτους, που απαιτούν έως και τριπλάσια ενεργειακή πυκνότητα σε σχέση με τα παραδοσιακά workloads. Οι επενδυτικές ευκαιρίες για developers και operators είναι πλέον ιδιαίτερα ελκυστικές, με τις εταιρείες να διεκδικούν υψηλότερα μισθώματα για εγκαταστάσεις «AI-ready». Το ενεργειακό κόστος και η υποδομή ισχύος αποτελούν πλέον τον κρίσιμο παράγοντα επιλογής τοποθεσίας, καθώς οι ανάγκες ψύξης, διανομής ενέργειας και ενισχυμένης υποδομής αυξάνουν σημαντικά το αρχικό επενδυτικό κόστος. «Οι neoclouds έχουν επεκτείνει σημαντικά το αποτύπωμά τους στην Ευρώπη φέτος, απορροφώντας διαθέσιμους χώρους που είχαν σχεδιαστεί για hyperscalers. Είναι ένδειξη ότι οι πάροχοι data centres αισθάνονται πλέον μεγαλύτερη άνεση με τις ανάγκες και τους όρους συνεργασίας των neoclouds», ανέφερε ο Andrew Jay, επικεφαλής Data Centre Solutions Ευρώπης της CBRE. Οι operators, σύμφωνα με την CBRE, ακολουθούν μια προσέγγιση αυξημένης διαχείρισης κινδύνου, επιβάλλοντας αυξημένα μισθώματα και πιο αυστηρές συμβατικές δομές, ώστε να αντισταθμίσουν τα υψηλά κόστη κατασκευής των νέων, ενεργειακά απαιτητικών εγκαταστάσεων. «Βλέπουμε εντυπωσιακή ανάπτυξη των neocloud providers, ιδιαίτερα στα Nordics, όπου η φθηνότερη και πιο άφθονη ανανεώσιμη ενέργεια τους δίνει σημαντικό πλεονέκτημα», σημείωσε ο Kevin Restivo, Director European Data Centre Research της CBRE. Με την τεχνητή νοημοσύνη να αυξάνει εκθετικά τις απαιτήσεις σε ισχύ και θερμική διαχείριση, η ευρωπαϊκή αγορά data centres εισέρχεται σε περίοδο ανακατάταξης, με τις επενδύσεις να κατευθύνονται κυρίως προς περιοχές με «πράσινη» ενεργειακή υπεροχή – και τους νέους παίκτες να κερδίζουν έδαφος με ταχύτητα που δεν έχει προηγούμενο. View full είδηση

Από τη γοτθική μεγαλοπρέπεια του St. Pancras μέχρι τη φουτουριστική γραμμή της Napoli Afragola, οι ευρωπαϊκοί σιδηροδρομικοί σταθμοί αφηγούνται την ιστορία της ηπείρου μέσα από πέτρα, γυαλί και φως. Υπάρχουν πόλεις που τις θυμάσαι από τα μνημεία τους, και άλλες που τις κρατάς μέσα σου από τις αφίξεις και τις αναχωρήσεις σου. Οι μεγάλοι σιδηροδρομικοί σταθμοί της Ευρώπης ανήκουν στη δεύτερη κατηγορία: είναι τα «πρώτα βλέμματα» και τα «τελευταία ίχνη» ενός ταξιδιού. Κτίρια που χτίστηκαν για να υπηρετούν την κίνηση, αλλά έμειναν στη μνήμη ως ναοί της αρχιτεκτονικής φαντασίας. Κι ενώ ο σύγχρονος ταξιδιώτης συχνά διαλέγει τον αέρα αντί για τις ράγες, η εμπειρία του τρένου παραμένει αξεπέραστη – μια τελετουργία που ενώνει το σήμερα με την εποχή όπου το σιδηροδρομικό δίκτυο άλλαξε για πάντα τον τρόπο που αντιλαμβανόμασταν αποστάσεις και προορισμούς. Από θολωτές οροφές που θυμίζουν ουρανό έως πρόσοψης που μοιάζουν με κόσμους ολόκληρους, οι πιο όμορφοι σταθμοί δεν είναι απλώς σημεία transit· είναι σημεία θαυμασμού. Είτε τους συναντά κανείς σε μια καθημερινή διαδρομή είτε σε ένα μεγάλο, ονειρεμένο ταξίδι, αποτελούν υπενθύμιση ότι η αρχιτεκτονική μπορεί να κάνει ακόμη και την αναμονή σε μια αποβάθρα να μοιάζει στιγμή αξέχαστη. St. Pancras International, Ηνωμένο Βασίλειο Σκηνικό βικτωριανής εποχής που έχει χρησιμοποιηθεί ως location σε ταινίες και σειρές όπως ο Harry Potter, το Bridgerton και το The Crown, ο σιδηροδρομικός σταθμός του St. Pancras είναι ο ομορφότερος του Λονδίνου. Από τις περίτεχνες πύλες του ως την τολμηρή για την εποχή της σιδερένια και γυάλινη οροφή με τα 25 τοξωτά δοκάρια, και από το γοτθικό Midland Grand Hotel που υψώνεται πάνω από τον σταθμό μέχρι τo συγκινητικό γλυπτό The Meeting Place με το αγκαλιασμένο ζευγάρι του Βρετανού Paul Day, κάθε γωνιά του σταθμού έχει να αφηγηθεί ιστορίες τέχνης, δεξιοτεχνίας και μηχανικής. Helsinki Central, Φινλανδία Η μνημειώδης κυρτή είσοδος με τα δύο ζευγάρια αγαλμάτων που κρατούν σφαιρικές λάμπες και ο ψηλός πύργος με το ρολόι καθιστούν τον κεντρικό σταθμό του Ελσίνκι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα κτίρια της πόλης και ένα από τα σπουδαιότερα παραδείγματα φινλανδικής αρχιτεκτονικής. Πρόκειται για έργο του Φινλανδοαμερικανού αρχιτέκτονα και πολεοδόμου Eliel Saarinen, πατέρα του διάσημου αρχιτέκτονα και βιομηχανικού σχεδιαστή Eero Saarinen, που ολοκληρώθηκε το 1909. Amsterdam Centraal, Ολλανδία Ο κεντρικός σιδηροδρομικός σταθμός του Άμστερνταμ σχεδιάστηκε από τον Ολλανδό αρχιτέκτονα Pierre Cuypers -που έχει σχεδιάσει επίσης και το Rijksmuseum και άνοιξε το 1889. Το γοτθικό, νεοαναγεννησιακό κτίριο με τους πύργους με τα ρολόγια, τα βιτρό παράθυρα και τις αποβάθρες με τις οροφές από χυτοσίδηρο, χτίστηκε πάνω σε 8.067 ξύλινους πασσάλους, σχηματίζοντας τρία τεχνητά νησιά. Στο ανατολικό τμήμα του σταθμού, πίσω μια περίτεχνα διακοσμημένη πύλη, βρίσκεται το pavilion που στεγάζει την Koninklijke Wachtkamer, την Αίθουσα Αναμονής της Βασίλισσας, με χώρο για την βασιλική άμαξα – μία από τις πέντε τέτοιες αίθουσες που κατασκευάστηκαν τότε σε ολλανδικούς σιδηροδρομικούς σταθμούς. Antwerpen Centraal, Βέλγιο Η αίθουσα αναμονής του κεντρικού σιδηροδρομικού σταθμού της Αμβέρσας, που ολοκληρώθηκε το 1905, είναι ένα μοναδικό έργο αρχιτεκτονικής – ο «καθεδρικός των τρένων», όπως συχνά αποκαλείται. Τα τοξωτά παράθυρα και οι φεγγίτες που την πλημμυρίζουν με φως, η εκθαμβωτική θολωτή οροφή από σίδερο και γυαλί και ο πλούσιος διάκοσμος με πάνω από είκοσι είδη μαρμάρου και πέτρας συνθέτουν ένα εντυπωσιακό σύνολο. Το μεγαλοπρεπές, εκλεκτικό στυλ του – από νεοαναγεννησιακό και γοτθικό μέχρι νεομπαρόκ και αρ νουβό – είναι έργο του αρχιτέκτονα Louis Delacenserie από τη Μπριζ. Milano Centrale, Ιταλία Το σχέδιο του νέου κτιρίου του κεντρικού σταθμού του Μιλάνου, που εγκρίθηκε το 1912, είχε τον ποιητικό τίτλο In Motu Vita («Η ζωή σε κίνηση») και ήταν έργο του αρχιτέκτονα Ulisse Stacchini. Ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος καθυστέρησε τα έργα, έως ότου ο Μουσολίνι αποφάσισε ότι ο σταθμός έπρεπε να γίνει σύμβολο δύναμης της φασιστικής Ιταλίας, επιταχύνοντας την κατασκευή· εγκαινιάστηκε επίσημα την 1η Ιουλίου 1931. Πρόκειται για έναν ασυνήθιστο συνδυασμό αρχιτεκτονικών στυλ, από Liberty – την ιταλική εκδοχή του αρ νουβό – μέχρι αρ ντεκό, με μεγαλειώδη πρόσοψη μήκους 200 μ. και θόλο ύψους 72 μ., επιβλητικά πέτρινα γλυπτά, μαρμάρινο δάπεδο 11.000 τ.μ. και πέντε τεράστια υπόστεγα αποβάθρων με σιδερένιες και γυάλινες καμάρες. Ένας σταθμός που ο Frank Lloyd Wright χαρακτήρισε «τον ωραιότερο στον κόσμο». São Bento, Πορτογαλία Η λιθόκτιστη πρόσοψη του σταθμού του Πόρτο, που λειτούργησε για πρώτη φορά το 1916, είναι εμπνευσμένη από την παρισινή μεγαλοπρέπεια του 19ου αιώνα και σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα José Marques da Silva. Εκείνο, όμως, που συναρπάζει τους ταξιδιώτες εδώ και σχεδόν 100 χρόνια είναι οι τοίχοι στο εσωτερικό του κτιρίου: 20.000 εφυαλωμένα κεραμικά πλακίδια που αναπαριστούν σκηνές από την ιστορία της Πορτογαλίας, έργο του ζωγράφου Jorge Colaço, ο οποίος χρειάστηκε έντεκα χρόνια για να ολοκληρώσει τις τοιχογραφίες. Gare du Nord, Γαλλία Ο εμβληματικός σταθμός Gare du Nord, στο 10ο διαμέρισμα του Παρισιού, σχεδιάστηκε από τον γεννημένο στη Γερμανία Γάλλο αρχιτέκτονα Jacques Ignace Hittorff και εγκαινιάστηκε το 1865. Αποτελεί εξαιρετικό παράδειγμα Beaux-Arts αρχιτεκτονικής αλλά και προηγμένης μηχανικής, με πρόσοψη στολισμένη με 23 αγάλματα γυναικείων μορφών που συμβολίζουν τις πόλεις τις οποίες εξυπηρετεί ο σταθμός – από τη Δουνκέρκη ως τη Βαρσοβία – και κεντρική αίθουσα με οροφή από γυαλί και χυτοσίδηρο που λούζεται στο φως. @calatrava.com Gare de Mons, Βέλγιο Είκοσι χρόνια και 300 εκατ. ευρώ χρειάστηκαν για να ολοκληρωθεί ο νέος σιδηροδρομικός σταθμός στη Μονς του Βελγίου, έργο του Ισπανού αρχιτέκτονα και πολιτικού μηχανικού Santiago Calatrava. Η εμμονή του με το φως, τις καμπύλες και τη γλυπτική είναι εμφανής στο νέο σταθμό, που έχει χαρακτηριστεί «γέφυρα» ανάμεσα στη νέα και την παλιά πόλη, συνδέοντας τη βόρεια πλευρά με το ιστορικό κέντρο μέσω ενός κεντρικού διαδρόμου από τον οποίο εκτείνονται οι αποβάθρες. Η κατασκευή με τους λευκούς, γωνιώδεις πυλώνες και τις ξύλινες λεπτομέρειες μοιάζει με τεράστιο διάτρητο γλυπτό, ενώ το εσωτερικό θυμίζει κάτι ανάμεσα σε σκελετό δεινοσαύρου και φουτουριστικό καθεδρικό ναό. @zaha-hadid.com Napoli Afragola, Ιταλία Με την υπογραφή των Zaha Hadid Architects και τη χαρακτηριστική φουτουριστική αισθητική της Βρετανοϊρανής starchitect, ο σταθμός Napoli Afragola βρίσκεται βόρεια της Νάπολης και εγκαινιάστηκε τον Ιούνιο του 2017. Από ψηλά, το κτίριο – ένας τεράστιος υπερυψωμένος διάδρομος με γυάλινη οροφή και μεταλλικά στηρίγματα – μοιάζει με λευκή κυματιστή γραμμή που ξεδιπλώνεται στο τοπίο. Εξωτερική φωτογραφία: calatrava.com Φωτογραφίες: Getty Images/Ideal Image View full είδηση

Μία νέα πλατφόρμα και ένας ολοκληρωμένος χάρτης σεισμικού κινδύνου για την Ευρώπη προσφέρουν πολύτιμη γνώση για την πρόληψη και την προστασία από τους σεισμούς. Η πλατφόρμα EFEHR συνδυάζει δεδομένα σεισμολόγων και μηχανικών για την εκτίμηση κινδύνου και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κοινοτήτων. Η εκτίμηση σεισμικού κινδύνου, γνωστή και ως σεισμικό ρίσκο, αξιολογεί τον πιθανό αντίκτυπο των μελλοντικών σεισμών στις υποδομές και στην ασφάλεια των πολιτών. Για την εκτίμησή του απαιτούνται πληροφορίες σχετικά με την πυκνότητα των κτιρίων και των ανθρώπων, τη δομική ευπάθεια και τις τοπικές συνθήκες εδάφους. Δείτε ΕΔΩ τον διαδραστικό χάρτη για τον σεισμικό κίνδυνο: https://maps.eu-risk.eucentre.it/map/european-seismic-risk-index-viewer/#6/38.600/26.082 Με την εισαγωγή του Ευρωπαϊκού Μοντέλου Σεισμικού Κινδύνου ESRM20 το 2020, η Ευρώπη απέκτησε την πρώτη ανοικτή και εναρμονισμένη βάση για τον υπολογισμό του σεισμικού κινδύνου. Το μοντέλο επισημαίνει ότι παλαιότερα κτίρια, πυκνοκατοικημένες περιοχές και περιοχές υψηλής σεισμικότητας οδηγούν τον χάρτη κινδύνου. Παρά την ύπαρξη σύγχρονων κανονισμών, χιλιάδες παλιά ή ανεπαρκώς ενισχυμένα κτίρια παραμένουν υψηλού κινδύνου. Η κατηγοριοποίηση των περιοχών -Οι πιο επικίνδυνες Η κοινοπραξία EFEHR και η βάση δεδομένων EM-DAT καταγράφουν ότι κατά τον 20ό αιώνα, οι σεισμοί προκάλεσαν πάνω από 200.000 θανάτους στην Ευρώπη, με τις μεγαλύτερες απώλειες σε Ιταλία και Τουρκία. Ο χάρτης κινδύνου κατηγοριοποιεί περιοχές σε ζώνες χαμηλού, μέτριου και υψηλού κινδύνου, βοηθώντας στον αντισεισμικό σχεδιασμό και στη λήψη προληπτικών μέτρων. Με τη χρήση της πλατφόρμας, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να συγκρίνουν τον σεισμικό κίνδυνο μεταξύ χωρών, να βελτιώσουν τα μέτρα πρόληψης και να μειώσουν τις πιθανές οικονομικές και ανθρώπινες απώλειες. Οι πιο επικίνδυνες περιοχές στην Ευρώπη περιλαμβάνουν την Τουρκία, την Ελλάδα, την Αλβανία, την Ιταλία και τη Ρουμανία, με πόλεις όπως η Κωνσταντινούπολη, η Σμύρνη, η Αθήνα, η Κατάνια και το Βουκουρέστι να αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα υψηλές σεισμικές απειλές. View full είδηση

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε προσκλήσεις υποβολής έργων για τη χορήγηση κονδυλίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) συνολικής αξίας λίγο άνω των 204 εκατ. ευρώ, για την ανάπτυξη και την υιοθέτηση καινοτόμων ψηφιακών τεχνολογιών σε ολόκληρη την Ευρώπη. Οι εννέα προσκλήσεις στο πλαίσιο του προγράμματος «Ψηφιακή Ευρώπη» εστιάζουν στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) και των μεγάλων δεδομένων, στην ολοκλήρωση του δικτύου ευρωπαϊκών κόμβων ψηφιακής καινοτομίας, στην ανάπτυξη του ευρωπαϊκού πορτοφολιού ψηφιακής ταυτότητας, στην καινοτομία στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, στη στήριξη των ψηφιακών δεξιοτήτων και στην ανάπτυξη ψηφιακών λύσεων για τον δημόσιο τομέα. Σήμερα προκηρύσσουμε πρόσκληση υποβολής προτάσεων ύψους 15 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη του ευρωπαϊκού πορτοφολιού ψηφιακής ταυτότητας και των φορητών αδειών οδήγησης, ενώ οκτώ ακόμη προσκλήσεις θα προκηρυχθούν στις 4 Νοεμβρίου. Οι οκτώ αυτές προσκλήσεις θα περιλαμβάνουν: α) χρηματοδότηση ύψους 79,2 εκατ. ευρώ για την ενοποίηση και 8 εκατ. ευρώ για την ολοκλήρωση του δικτύου ευρωπαϊκών κόμβων ψηφιακής καινοτομίας που βοηθούν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να ψηφιοποιήσουν τις δραστηριότητές τους, β) ενίσχυση ύψους 22,5 εκατ. ευρώ για τη στήριξη της βιοϊατρικής έρευνας και την ανάπτυξη εξατομικευμένης υγειονομικής περίθαλψης μέσω της ευρωπαϊκής υποδομής γονιδιωματικών δεδομένων και 14,4 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη λύσεων με βάση την ΤΝ στην ιατρική απεικόνιση, γ) χρηματοδότηση ύψους 9 εκατ. ευρώ για την κοινοχρησία βιομηχανικών δεδομένων, δ) συνδυασμένη χρηματοδότηση ύψους 4,5 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία της πλατφόρμας γραμματείας και συνεργασίας για την ευρωπαϊκή συμμαχία συνδεδεμένων και αυτόνομων οχημάτων με σκοπό την καινοτομία στον ευρωπαϊκό τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, ε) επένδυση ύψους 6 εκατ. ευρώ για τους κόμβους του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Ψηφιακών Μέσων (EDMO) για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης. Η δημοσίευση των προσκλήσεων αυτών έρχεται σε συνέχεια της πρώτης τροποποίησης του προγράμματος εργασίας DIGITAL 2025-2027, που εγκρίθηκε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα. Διασφαλίζει ότι το πρόγραμμα εξυπηρετεί τις πολιτικές προτεραιότητες της Επιτροπής και ότι ανταποκρίνεται στις τρέχουσες τεχνολογικές εξελίξεις. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων και τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων διατίθενται στη διαδικτυακή πύλη υποβολής προσφορών για τις χρηματοδοτήσεις της Ε.Ε. View full είδηση

Η Ευρώπη ενεργοποιεί 17 μέτρα για τη στέγη με αιχμή τον διπλασιασμό των κονδυλίων μέσα από άμεσες ενισχύσεις και δάνεια, δίνοντας τη δυνατότητα στις χώρες-μέλη με οξύ πρόβλημα, και μεταξύ αυτών την Ελλάδα, να επιλέξουν μέσα από μια ευρεία γκάμα παρεμβάσεων για να το αντιμετωπίσουν, σύμφωνα με τον ευρωβουλευτή Γιώργο Αυτιά. Όπως γράφει στην εφημερίδα Απογευματινή, η χώρα μας την ίδια στιγμή προχωρά σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες ώστε να ανοίξουν τουλάχιστον 200.000 κλειστά σπίτια και να αξιοποιηθούν τα ακίνητα του Δημοσίου. Στόχος να ενισχυθεί σημαντικά η προσφορά κατοικιών και οι τιμές να γίνουν πιο προσιτές. Μεταξύ των παρεμβάσεων που δρομολογεί η κυβέρνηση είναι η ανακατανομή κονδυλίων και η διοχέτευσή τους σε νέα στεγαστικά προγράμματα, όχι μόνο ενεργειακής αναβάθμισης, η μόνιμη ενίσχυση με φτηνά δάνεια αλλά και οι φορολογικές ελαφρύνσεις. Σχετικές ανακοινώσεις τόσο από την Κομισιόν όσο και από την κυβέρνηση αναμένονται άμεσα. Πλέον η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αποφασίσει και προχωρά σε: Διπλασιασμό των κονδυλίων αλλά και των δανείων που διατίθενται σε προγράμματα στέγασης, όπως αναφέρει ο επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γιόγκερσεν. Τονίζει μάλιστα ότι «η Επιτροπή έχει σκοπό να καταργήσει την άσκοπη γραφειοκρατία και να απλουστεύσει τις διαδικασίες ώστε η διαθέσιμη χρηματοδότηση να μπορεί να εκταμιεύεται το συντομότερο». Για την Ελλάδα αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι τα 2+1 δισ. ευρώ θα μπορούσαν να γίνουν 4+2 δισ. ευρώ. Αξιοποίηση ακινήτων του Δημοσίου. Επιδότηση ενοικίου σε χαμηλόμισθους. Ενίσχυση της Κοινωνικής Κατοικίας Δραστική παρέμβαση στο Airbnb Ευκολότερη ανακαίνιση ακινήτων. Απλοποίηση χορήγησης δανείων. Φορολογικά κίνητρα για δάνεια. Μείωση του διοικητικού φόρτου. Κίνητρα εργασίας και σύνδεση με αγορά ακινήτου. Ενίσχυση των φοιτητικών κατοικιών. Στήριξη ιδιοκτητών και ενοικιαστών. Δημιουργία Αστυνομίας για την αισχροκέρδεια. Στήριξη νέων χωρίς γονείς. Δυνατότητα επενδύσεων για κατοικίες, με ιδιώτες, Τοπική Αυτοδιοίκηση, Περιφέρεις. Λιγότερη γραφειοκρατία για γονικές παροχές και δωρεές. Μείωση διαδικασιών για οικοδομικές άδειες. Οι κινήσεις της Αθήνας Η κυβέρνηση ήδη προγραμματίζει τις επόμενες κινήσεις με βάση τη φαρέτρα των επιλογών που της δίνει η Κομισιόν. Ωστόσο προωθεί ή θα ενεργοποιήσει και σημαντικά μέτρα φορολογικής ελάφρυνσης όπως: Η επέκταση και για το 2026 της τριετούς φοροαπαλλαγής για κενά ακίνητα που διατίθενται για μακροχρόνια μίσθωση. – Σε τρίτεκνες ή πολύτεκνες οικογένειες, η απαλλαγή θα ισχύει και για ακίνητα άνω των 120 τ.μ., συν 20 τ.μ. για κάθε εξαρτώμενο τέκνο άνω των δύο. – Αν αποχωρήσει ο ενοικιαστής πριν από την τριετία, η απαλλαγή συνεχίζει να ισχύει. – Ειδικά για τις περιπτώσεις μίσθωσης σε ιατρικό ή νοσηλευτικό προσωπικό, εκπαιδευτικούς και σε στρατιωτικούς και Σώματα Ασφαλείας, η απαλλαγή ισχύει ακόμη και αν το ακίνητο μισθώνεται για 6 μήνες. – Δημιουργείται από το 2026 ενδιάμεσος συντελεστής 25% (από 35%) για εισόδημα από μισθώματα, το ύψος του οποίου κυμαίνεται από 12.000 έως 24.000 ευρώ. Ωφελούνται 160.000 ιδιοκτήτες. – Επεκτείνεται για ένα έτος η αναστολή του ΦΠΑ στις νέες οικοδομές. – Παρατείνεται η μείωση του φόρου εισοδήματος για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων. – Επεκτείνεται ο περιορισμός νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων στα τρία δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας. – Η κοινωνική αντιπαροχή αξιοποιείται με στόχο την εξασφάλιση κοινωνικής μίσθωσης σε ευάλωτες ομάδες. – Μειώνεται ο ΕΝΦΙΑ κατά 50% και από το 2027 καταργείται πλήρως για κύριες κατοικίες σε οικισμούς με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους, πλην Αττικής. Το μέτρο αφορά περίπου 1 εκατομμύριο ακίνητα. View full είδηση

Στις «πέντε πιο δυναμικά ανερχόμενες αγορές της Ευρώπης» στον τομέα των branded residences (κατοικίες με διεθνές brand/ξενοδοχειακή υπογραφή) κατατάσσεται πλέον η Ελλάδα. Οι λεγόμενες branded residences -η ανάπτυξη κατοικιών σε συνεργασία με διεθνώς αναγνωρισμένα brands ξενοδοχείων και lifestyle είναι μία από τις πιο ισχυρές τάσεις των τελευταίων ετών. Προσφέρουν υπηρεσίες και ανέσεις πεντάστερου ξενοδοχείου — concierge, fine dining, spa, διαχείριση κατοικίας — αλλά σε ένα ιδιωτικό περιβάλλον. Σε αυτές ο αγοραστής δεν αγοράζει απλώς μια κατοικία· επενδύει σε ένα ολόκληρο περιβάλλον ζωής από χώρους ευεξίας, καταστήματα, ψυχαγωγία, σχολεία, πράσινους χώρους και υπηρεσίες υψηλού επιπέδου.. Οι αναπτυξιακές εταιρείες το γνωρίζουν και δημιουργούν ολοκληρωμένες κοινότητες που λειτουργούν σαν μικρές αυτόνομες κοινότητες. Είτε πρόκειται για οικογένειες, είτε για λάτρεις της ευεξίας ή για επαγγελματίες που εργάζονται εξ αποστάσεως, οι κοινότητες αυτές προσφέρουν ένα προσωποποιημένο lifestyle. Οι επώνυμες κατοικίες διατηρούν υψηλότερη αξία μεταπώλησης και επιτυγχάνουν καλύτερες αποδόσεις ενοικίασης, καθώς επωφελούνται από το κύρος και την επιχειρησιακή αριστεία του brand. Από το Ντουμπάι μέχρι το Πουκέτ και το Μπατούμι, τέτοιου είδους συνεργασίες δημιουργούν έναν νέο, παγκόσμιο «χρυσό κανόνα» στο luxury real estate. Σύμφωνα με μελέτη της Savills, το «brand premium» (η προσαύξηση τιμής λόγω της επωνυμίας) στην Ευρώπη το 2024 ήταν περίπου +29% σε σχέση με μη-branded κατοικίες. Σύμφωνα με εκτιμήσεις τα «branded residences» στην Ελλάδα η οποία εισέρχεται ενεργά στο διεθνές πεδίο των branded luxury κατοικιών — στοιχείο που ενισχύει την προσέλκυση διεθνών επενδυτών -θα αντιπροσωπεύουν περίπου 18% των ultra-luxury συναλλαγών έως το 2027, έναντι μόλις ~4% το 2022. Επιπλέον, πάνω από 1.000 κατοικίες υψηλού επιπέδου (βίλες, διαμερίσματα) είτε βρίσκονται σε φάση κατασκευής είτε έχουν ξεκινήσει έργο σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας — από Πύλο, Γλυφάδα, Ελληνικό, Ελούντα, Τζια, κ.ά. — για παράδοση μέσα στα επόμενα 3-6 χρόνια. View full είδηση