Search the Community

Δημοσιεύθηκε στη Διαύγεια η σχετική εγκύκλιος με την οποία το Δημόσιο παύει να διεκδικεί αγροτικά ακίνητα που το ίδιο είχε παραχωρήσει στο παρελθόν στους πολίτες. Η εγκύκλιος δίνει διευκρινίσεις για την εφαρμογή των άρθρων 12 και 14 του ν. 5293/2026 (Α΄ 57), σχετικά με τη μη προβολή δικαιωμάτων του Δημοσίου σε ακίνητα που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του νόμου 4061/2012 (Α΄66) έναντι τρίτων. Καθορίζει ποιες περιπτώσεις καλύπτονται και ποιες εξαιρούνται, ποια έγγραφα αρκούν για να αποδείξει ο πολίτης το δικαίωμά του και πώς θα κινηθεί η Διοίκηση, ώστε να μην ξαναβρεθεί κανείς αντιμέτωπος με το ίδιο το κράτος για τη δική του γη. Οι υπηρεσίες καλούνται επίσης να χορηγούν αμελλητί τις βεβαιώσεις και τα έγγραφα που ζητά ο πολίτης. Η παρούσα εγκύκλιος ρυθμίζει αποκλειστικά και μόνο τα ακίνητα που διαχειρίζεται το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Οι διατάξεις του παρόντος δεν εφαρμόζονται σε ακίνητα (αγροτεμάχια) τα οποία, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος: α) εμπίπτουν στον ν. 998/1979 (Α΄ 289), περί προστασίας των δασών και των δασικών εν γένει εκτάσεων της Χώρας (άρα όσα αγροτεμάχια εμπίπτουν στο δασικό χάρτη - που είναι προγενέστερος του παρόντος - και έχουν χαρακτηριστεί ως δασικά δεν έχουν τη δυνατότητα να εφαρμόσουν την συγκεκριμένη ρύθμιση) β) βρίσκονται εντός οριοθετημένου υδατορέματος, σύμφωνα με το άρθρο 3 του ν. 4258/2014 (Α΄ 94), περί διαδικασίας οριοθέτησης ή εντός ζώνης πενήντα (50) μέτρων από τις οριοθετημένες όχθες αυτού, καθώς και εντός αιγιαλού, παραλίας, όχθης, παρόχθιας ζώνης ή πυθμένα (άρα δεν περιλαμβάνονται στην ρύθμιση όσα αγροτεμάχια είναι σε απόσταση 50 μέτρων από μη πλεύσιμους ποταμούς, χείμαρρους, ρέματα και ρυάκια) γ) αποτελούν πράγματα εκτός συναλλαγής, είτε ανήκουν στην κυριότητα, διοίκηση και διαχείριση του Δημοσίου, κατά το άρθρο 7 του Κώδικα νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς (ν. 4858/2021, Α΄ 220), περί κυριότητας, διοίκησης και διαχείρισης σε ακίνητα μνημεία, οργανωμένους αρχαιολογικούς χώρους και εν γένει ακίνητα πολιτιστικής κληρονομιάς, είτε είναι εκτός συναλλαγής κατά το άρθρο 966 του Αστικού Κώδικα». Γίνεται μνεία ότι στο άρθρο 966 του Αστικού Κώδικα ορίζεται ότι «Πράγματα εκτός συναλλαγής είναι τα κοινά σε όλους, τα κοινόχρηστα και τα προορισμένα στην εξυπηρέτηση δημόσιων, δημοτικών, κοινοτικών ή θρησκευτικών σκοπών». Επισημαίνεται, ότι σύμφωνα με τη νομολογία «Κοινά» σε όλους σύμφωνα με τη νομολογία είναι π.χ. η θάλασσα, ο ατμοσφαιρικός αέρας κ.α., «Κοινόχρηστα» είναι π.χ. τα νερά με ελεύθερη και αέναη ροή, οι οδοί (δρόμοι κάθε κατηγορίας: εθνικοί, δημοτικοί, κοινοτικοί, αγροτικοί, οι πλατείες, οι γιαλοί (παραλίες), τα λιμάνια και οι όρμοι, οι όχθες πλεύσιμων ποταμών, οι μεγάλες λίμνες και οι όχθες τους κ.α., ενώ «Πράγματα προορισμένα για εξυπηρέτηση δημοσίων/θρησκευτικών σκοπών» είναι π.χ. πράγματα που ανήκουν στο Κράτος ή σε ΟΤΑ (π.χ. δημόσια κτίρια, σχολεία, νοσοκομεία), χώροι λατρείας (π.χ. Ιεροί Ναοί, νεκροταφεία) κ.λ.π. Άρθρο 12: Μη προβολή δικαιωμάτων του Δημοσίου έναντι τρίτων και αναγνώριση εμπράγματων δικαιωμάτων τρίτων Το Δημόσιο δεν προβάλλει δικαιώματα έναντι τρίτων και απέχει από την άσκηση αγωγών της παραγρ. 2 του άρθρου 6 του ν. 2664/1998 (Α΄ 275) στις κάτωθι περιπτώσεις: Α) ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΕΓΓΡΑΦΑ ● Περίπτωση β’ της παραγρ. 1 άρθρου 12 του ν. 5293/2026: «12. 1. β) ο τρίτος κατέχει το ακίνητο μετά από προσωρινό παραχωρητήριο ή έναρξη διαδικασίας διανομής, συμπεριλαμβανομένων των αγροτικών διανομών από οποιαδήποτε αιτία, καθώς και των διανομών αγροκτημάτων και συνοικισμών σε γηγενείς κληρούχους που έγιναν μετά τη δημοσίευση του ν. 18/1944 (Α΄ 14), από το Δημόσιο προς τον τρίτο ή τον δικαιοπάροχό του, υπό την προϋπόθεση ότι η παραχώρηση ή η διανομή δεν ολοκληρώθηκε χωρίς υπαιτιότητα του δικαιούχου». Απαιτούμενα έγγραφα (βάσει της παραγρ. 2 του άρθρου 14 του ν. 5293/2026): «14. 2. Η προϋπόθεση της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 12 αποδεικνύεται από τον προσωρινό τίτλο ή τη διοικητική πράξη της ατελούς μεταβίβασης ή τους πίνακες διανομών ή σχετική βεβαίωση της αρμόδιας υπηρεσίας». ● Περίπτωση γ’ της παραγρ. 1 άρθρου 12 του ν. 5293/2026 «12. 1. γ) επί ακινήτων που διαχειρίζεται το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ο τρίτος ή ο δικαιοπάροχός του: γα) απέκτησε κυριότητα βάσει τίτλου, ο οποίος μεταγράφηκε μέχρι την 5η Ιουνίου 1993 ή γβ) συντρέχουν οι προϋποθέσεις των υποπερ. ββ), γγ) ή δδ) της περ. α), της περ. β) ή της περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 22 του ν. 4061/2012 (Α΄ 66), περί μη προβολής δικαιωμάτων κυριότητας από το Δημόσιο». Γίνεται μνεία, ότι η υποπερίπτωση γα) της περίπτωσης γ) της παραγρ. 1 αφορά στην απόκτηση κυριότητας βάσει τίτλου, ο οποίος μεταγράφηκε μέχρι την 5η Ιουνίου 1993. Πρόκειται για αυτοτελή προϋπόθεση, η οποία επαναλαμβάνει, ως προς το χρονικό ορόσημο, εκείνο της επαχθούς αιτίας της περ. α) της ίδιας παραγράφου του άρθρου 12, εξειδικευμένη στην περίπτωση γ, όμως, στα ακίνητα διαχείρισης του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (και για το λόγο αυτό δεν παρατίθεται καθόλου στην εν λόγω εγκύκλιο η περίπτωση α). Κρίσιμο στοιχείο είναι η μεταγραφή του τίτλου εντός της ως άνω προθεσμίας, η οποία αποδεικνύεται -κατά την περίπτωση α) της παραγρ. 3 του άρθρου 14- από τον ίδιο τον μεταγεγραμμένο τίτλο. Διευκρινίζεται ότι, στην υποπερίπτωση γα) της περίπτωσης γ) της παραγρ. 1 του άρθρου 12 («απέκτησε κυριότητα βάσει τίτλου, ο οποίος μεταγράφηκε μέχρι την 5η Ιουνίου 1993»), ο νόμος απαιτεί τίτλο που μεταγράφηκε μέχρι την 5η Ιουνίου 1993 και δεν προσθέτει, ως προϋπόθεση, την επαχθή αιτία του τίτλου (ήτοι συναλλαγή με οικονομικό αντάλλαγμα όπως η πώληση), διαφοροποιούμενος, ως προς το σημείο αυτό, τόσο από την περίπτωση α) της παραγρ. 1 άρθρου 12 του ν. 5293/2026 (που είναι γενική διάταξη, ενώ για τα ακίνητα διαχείρισης ΥΠ.Α.Α.Τ. έχει θεσπιστεί η ειδική περίπτωση γ) της παραγράφου 1), όσο και από την αντίστοιχη υποπερίπτωση αα) της περίπτωσης α) της παραγράφου 1 του άρθρου 22 του ν. 4061/2012 (η οποία διάταξη ισχύει παράλληλα, όπως θα αναφερθεί και παρακάτω). Απαιτούμενα έγγραφα (βάσει της παραγρ. 3 του άρθρου 14 του ν. 5293/2026) «14. 3. Η προϋπόθεση της περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 12 αποδεικνύεται από: α) τον τίτλο, ο οποίος μεταγράφηκε μέχρι την 5η Ιουνίου 1993 ή β) την πράξη παραχώρησης διοικητικού οργάνου ή το πρωτόκολλο παράδοσης και παραλαβής οικοπέδου της Επιτροπής Αποκαταστάσεων Προσφύγων κυρωμένων διανομών αγροκτημάτων της Χώρας ή σχετική βεβαίωση της αρμόδιας υπηρεσίας, με την οποία διαπιστώνεται το πραγματικό γεγονός, όπως αυτό προκύπτει από τα τηρούμενα αρχεία της και τα υποβληθέντα από τον τρίτο έγγραφα, ότι ο ίδιος ή ο δικαιοπάροχός του απέκτησε το ακίνητο ως δικαιούχος οικοπέδου σε συνοικισμό κυρωμένων διανομών αγροκτημάτων της Χώρας, σύμφωνα με το άρθρο 26 του από 29.10.1949 Αγροτικού Κώδικα (Α’ 342) ή την απόφαση της Επιτροπής Απαλλοτριώσεων της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 22 του ν. 4061/2012 (Α’ 66), περί μη προβολής δικαιωμάτων κυριότητας από το Δημόσιο, βάσει της οποίας ο τρίτος ή ο δικαιοπάροχός του κρίθηκε δικαιούχος του οικοπέδου ή του κλήρου ή εφόσον, από τα τηρούμενα αρχεία της αρμόδιας υπηρεσίας και τα υποβληθέντα από τον τρίτο έγγραφα, διαπιστώνεται το πραγματικό γεγονός ότι ο ίδιος ή ο δικαιοπάροχός του νέμεται το ακίνητο πριν την 1η Ιανουαρίου 1965 για γεωργική χρήση, η οποία εξακολουθούσε να ασκείται μέχρι την έναρξη ισχύος του άρθρου 22 του ν. 4061/2012». Στο σημείο αυτό, δέον όπως παρατεθεί απόσπασμα από την Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης (Κεφ. Α: Αιτιολογική Έκθεση {σελ. 36}, βλ. Συνημμένο 3) του ν. 5293/2026), σύμφωνα με το οποίο: «…Επιπλέον, διευκρινίζεται ότι, στις περιπτώσεις ατελών παραχωρήσεων ή διανομών εποικιστικών εκτάσεων, η έναρξη της σχετικής διαδικασίας και η ταυτοποίηση της έκτασης πρέπει να προκύπτουν από συγκεκριμένες διοικητικές πράξεις. Ενδεικτικά, η έναρξη μπορεί να προκύπτει από πράξη κήρυξης απαλλοτρίωσης, πράξη διάθεσης ή απόφαση της αρμόδιας επιτροπής, ενώ η ταυτοποίηση της έκτασης, ιδίως από πίνακα και χάρτη διανομής, πρακτικά ή αποφάσεις της Επιτροπής Οριστικών Διανομών, προσωρινό τίτλο, πρωτόκολλο εγκατάστασης και κάθε άλλη διοικητική πράξη ατελούς μεταβίβασης. Ομοίως, η υπόδειξη ή εγκατάσταση πρέπει να αποδεικνύεται από οποιαδήποτε σχετική διοικητική πράξη ή και έγγραφο, όπως ενδεικτικά: απόφαση επιτροπής απαλλοτριώσεων ή επιτροπής οριστικών διανομών ή καταγραφής σε νομίμως υπογεγραμμένο αλλά μη κυρωμένο κτηματολογικό πίνακα ή πρωτόκολλο εγκατάστασης». ● Περίπτωση δ’ της παραγρ. 1 άρθρου 12 του ν. 5293/2026 «12. 1. δ) κατ' εφαρμογή της αγροτικής εποικιστικής νομοθεσίας, έχει υποδειχθεί στον τρίτο ή σε δικαιοπαρόχους του από δημόσια αρχή, η εγκατάσταση σε συγκεκριμένο ακίνητο, ιδίως στο πλαίσιο διαδικασιών αποκατάστασης πληθυσμών (προσφύγων), αγροτικών διανομών και αναδασμών». Σημειώνεται, ότι η απαρίθμηση των διαδικασιών αποκατάστασης πληθυσμών (προσφύγων), αγροτικών διανομών και αναδασμών είναι -λόγω της χρήσης του όρου «ιδίως» στη διάταξη- ενδεικτική κι όχι περιοριστική. Απαιτούμενα έγγραφα (βάσει της παραγρ. 4 του άρθρου 14 του ν. 5293/2026): «14. 4. Η προϋπόθεση της περ. δ) της παρ. 1 του άρθρου 12 αποδεικνύεται με τη σχετική έγγραφη υπόδειξη ή διαταγή δημόσιας αρχής ή με σχετική βεβαίωση της αρμόδιας υπηρεσίας, με την οποία διαπιστώνεται το πραγματικό γεγονός, όπως αυτό προκύπτει από τα τηρούμενα αρχεία της και τα υποβληθέντα από τον τρίτο έγγραφα». ● Περίπτωση της παραγρ. 2 άρθρου 12 του ν. 5293/2026 «12. 2. Ο τρίτος αναγνωρίζεται δικαστικά ως κύριος έναντι του Δημοσίου, όταν το Δημόσιο δεν έχει ασκήσει πράξεις νομής μετά την 23η Φεβρουαρίου 1946 και ο ίδιος νέμεται καλόπιστα το ακίνητο με τους όρους του άρθρου 1042 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α΄164) για τουλάχιστον σαράντα (40) έτη πριν από τη 19η Μαρτίου 2003. Στον χρόνο νομής του τρίτου προσμετράται και ο χρόνος νομής των δικαιοπαρόχων του που διανύθηκε με τις ίδιες προϋποθέσεις». Η εγκύκλιος με θέμα Διευκρινίσεις για την εφαρμογή των άρθρων 12 και 14 του ν. 5293/2026 (Α΄ 57) σχετικά με τη μη προβολή δικαιωμάτων του Δημοσίου σε ακίνητα νόμου 4061/2012 (Α΄66) έναντι τρίτων : https://diavgeia.gov.gr/doc/9ΠΘΚ4653ΠΓ-Β6Φ?inline=true View full είδηση

Τους δήμους με το μεγαλύτερο καταγεγραμμένο χαρτοφυλάκιο ακινήτων στην Ελλάδα αναδεικνύει η έρευνα της BluPeak Estate Analytics, φωτίζοντας μία πλευρά της Τοπικής Αυτοδιοίκησης που συνήθως μένει στη σκιά της δημόσιας συζήτησης. Την ώρα που οι Πολεοδομίες βρίσκονται στο επίκεντρο ελέγχων, καταγγελιών και πολιτικών παρεμβάσεων για μεγαλύτερη διαφάνεια, ένα εξίσου κρίσιμο ερώτημα έρχεται στο προσκήνιο. Ποιος ελέγχει την ακίνητη περιουσία των ίδιων των Δήμων; Σύμφωνα με την επεξεργασία στοιχείων της BluPeak Estate Analytics στο συγκεντρωτικό αρχείο Κτηματολογίου ανά Δήμο, στους 332 Δήμους της χώρας εμφανίζονται συνολικά 389.556 εγγραφές και δικαιώματα που σχετίζονται με δημοτική ακίνητη περιουσία. Από αυτά, 194.787 αφορούν ΚΑΕΚ, δηλαδή μοναδικούς αριθμούς ταυτότητας ακινήτων στο Κτηματολόγιο, ενώ 194.769 αφορούν εγγραφές ή δικαιώματα που συνδέονται με τη δημοτική ακίνητη περιουσία. Τι δείχνουν οι αριθμοί Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο χαρακτηριστική στους Δήμους με το μεγαλύτερο πλήθος καταγραφών. Ο Δήμος Γρεβενών εμφανίζει 10.960 εγγραφές, ο Δήμος Μετεώρων 9.849, ο Δήμος Κιλκίς 9.577, ο Δήμος Αγρινίου 8.414 και ο Δήμος Τρικκαίων 7.428. Πρόκειται για μεγέθη που δεν αφορούν απλώς τεχνικές καταχωρήσεις σε ένα μητρώο. Αφορούν δημόσια περιουσία, η οποία πρέπει να προστατευθεί, να ταυτοποιηθεί, να αποτιμηθεί και, όπου είναι εφικτό, να αξιοποιηθεί. Η έρευνα δείχνει ότι 126 Δήμοι εμφανίζουν πάνω από 1.000 εγγραφές, ενώ 54 Δήμοι εμφανίζουν πάνω από 2.500 εγγραφές. Μεγέθη που είναι αδύνατο να ελεγχθούν αποτελεσματικά με αποσπασματικά αρχεία, χειρόγραφες καταστάσεις ή μεμονωμένα excel που τηρούνται ξεχωριστά από κάθε υπηρεσία. Η διαχείριση ενός τόσο μεγάλου αριθμού δικαιωμάτων απαιτεί ενιαίο ψηφιακό μητρώο, διασταύρωση δεδομένων και σαφή εικόνα για το νομικό, τεχνικό και οικονομικό προφίλ κάθε ακινήτου. Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στον όγκο των δεδομένων. Αφορά κυρίως την ποιότητά τους. Σε 56 Δήμους δεν εμφανίζεται συμπληρωμένο συνολικό πλήθος εγγραφών, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οι εγγραφές Κωδικού Αριθμού Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) ή ΕΚ είναι μηδενικές. Αυτό δημιουργεί ένα κρίσιμο διοικητικό ερώτημα. Πρόκειται πιθανότατα για Δήμους χωρίς καταγεγραμμένα δικαιώματα ή για Δήμους των οποίων η περιουσία δεν έχει αποτυπωθεί επαρκώς στο διαθέσιμο μητρώο. Η εμπειρία της BluPeak Estate Analytics δείχνει ότι το ζήτημα δεν σταματά στην ύπαρξη ή μη καταγραφής στο Κτηματολόγιο. Σε πολλές περιπτώσεις εντοπίζονται σοβαρές αποκλίσεις μεταξύ διαφορετικών μητρώων και πηγών. Κτηματολόγιο, Ε9, οικονομικές υπηρεσίες, τεχνικές υπηρεσίες, παλιοί τίτλοι, τοπογραφικά, μισθωτήρια και πραγματική χρήση δεν συνθέτουν συχνά μία ενιαία εικόνα. Υπάρχουν Δήμοι που εμφανίζουν χιλιάδες δικαιώματα στο Κτηματολόγιο, αλλά πολύ μικρότερο αριθμό ακινήτων στο Ε9. Υπάρχουν Δήμοι που έχουν δηλώσεις στο Ε9, χωρίς αντίστοιχη πλήρη εικόνα στο Κτηματολόγιο. Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις όπου οι ίδιες οι υπηρεσίες ενός Δήμου δεν διαθέτουν κοινή βάση δεδομένων για την περιουσία που διαχειρίζονται. Πρόκειται επί της ουσίας για ζήτημα δημόσιας διαχείρισης, διαφάνειας και λογοδοσίας. Αν η Πολιτεία απαιτεί διαφάνεια στις Πολεοδομίες, οι οποίες λειτουργούν στο πλαίσιο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τότε η ίδια απαίτηση πρέπει να ισχύσει και για τη δημοτική ακίνητη περιουσία. Μόλις το ¼ των δημοτικών ακινήτων μπορεί να αξιοποιηθεί άμεσα Σύμφωνα με την ανάλυση της BluPeak Estate Analytics, από κάθε 100 δημοτικά ακίνητα, μόλις 25 μπορούν να αξιοποιηθούν άμεσα. Άλλα 40 απαιτούν τεχνική, διοικητική ή νομική ωρίμανση, ενώ 35 εμφανίζουν σοβαρές εκκρεμότητες, ελλιπή στοιχεία ή περιορισμούς αξιοποίησης. Το συμπέρασμα είναι σαφές. Η ύπαρξη ενός ακινήτου δεν σημαίνει ότι είναι διαθέσιμο, καθαρό, ώριμο ή αξιοποιήσιμο. Η διάσταση αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μία περίοδο κατά την οποία η χώρα συζητά έντονα για τη στεγαστική κρίση. Πώς μπορεί να σχεδιαστεί ουσιαστική στεγαστική πολιτική, όταν δεν υπάρχει πλήρης εικόνα της δημοτικής ακίνητης περιουσίας; Πόσα δημοτικά κτίρια παραμένουν κενά; Πόσα οικόπεδα μπορούν να αξιοποιηθούν; Πόσα ακίνητα θα μπορούσαν να μετατραπούν σε κοινωνικές κατοικίες, φοιτητικές εστίες ή δομές φιλοξενίας; Πόσα παραμένουν μπλοκαρισμένα επειδή δεν έχουν ταυτοποιηθεί σωστά; Η σημασία του Μητρώου Δημοτικής Ακίνητης Περιουσίας Η απάντηση, σύμφωνα με την προσέγγιση της BluPeak Estate Analytics, ξεκινά από τη δημιουργία ψηφιακού μητρώου δημοτικής ακίνητης περιουσίας. Απαραίτητη προϋπόθεση για να υπάρξει αξιοποίηση είναι η καταγραφή. Δεν μπορεί να υπάρξει διαφάνεια χωρίς ενιαία δεδομένα, ούτε ολοκληρωμένη στεγαστική ή αναπτυξιακή πολιτική χωρίς πλήρη εικόνα των διαθέσιμων ακινήτων. Οι Δήμοι καλούνται πλέον να περάσουν από την παθητική κατοχή ακινήτων στην ενεργή διαχείριση της περιουσίας τους. Αυτό σημαίνει ταυτοποίηση, ψηφιοποίηση, διασταύρωση, αποτίμηση και σχέδιο αξιοποίησης. Η δημοτική περιουσία είναι αναγκαίο να σταματήσει να αντιμετωπίζεται ως ένα αρχείο που απλώς υπάρχει στις υπηρεσίες. Και απαραίτητο να μετατραπεί σε εργαλείο πολιτικής, ανάπτυξης και κοινωνικής ανταπόδοσης. View full είδηση

Δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ Α’ 103/29.06.2026) το νέο πλαίσιο που αφορά στη βάση επιβολής, τους συντελεστές και τους υπόχρεους του Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης (Τ.Τ.Α.) υπέρ των Δήμων (Άρθρα 392-394). Βάση επιβολής Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης 1. Επί της συνολικής αξίας της κάθε είδους ακίνητης περιουσίας που βρίσκεται εντός της εδαφικής περιφέρειας των δήμων, επιβάλλεται υπέρ αυτών τέλος τοπικής ανάπτυξης (Τ.Τ.Α.), σύμφωνα με τα παρακάτω οριζόμενα: α) στα πάσης φύσεως ακίνητα που βρίσκονται εντός εγκεκριμένου σχεδίου πόλεως ή εντός των ορίων οικισμών υφιστάμενων προ του έτους 1923 ή εντός ορίων οικισμών πληθυσμού κάτω των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων και β) στα κάθε είδους κτίσματα που βρίσκονται εκτός του εγκεκριμένου σχεδίου πόλεως ή εκτός ορίων οικισμών υφιστάμενων προ του έτους 1923 ή εκτός ορίων οικισμών πληθυσμού κάτω των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων. Σε αυτήν την περίπτωση, για τον υπολογισμό της αξίας λαμβάνεται υπόψη, από το δημοτικό συμβούλιο, η αξία των κτισμάτων συν την αξία της διπλάσιας έκτασης από εκείνης που καταλαμβάνουν τα κτίσματα. 2. Στο Τ.Τ.Α. δεν υπόκεινται τα πάσης φύσεως ακίνητα που ανήκουν: α) Στους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143), περί ορισμών, β) στους Ναούς, στις Ιερές Μονές, στο Ιερό Κοινό του Παναγίου Τάφου, στην Ιερά Μονή του Θεοβαδίστου Όρους Σινά, στο Άγιο Όρος, στην Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος και στα θρησκευτικά γενικά ιδρύματα, γ) στα αναγνωρισμένα ξένα θρησκεύματα και δόγματα, όταν τα χρησιμοποιούν αποκλειστικά για την άσκηση δημόσιας λατρείας και τη διεξαγωγή υποστηρικτικών υπηρεσιών θρησκευτικής φύσης, δ) στα κοινωφελή ιδρύματα που είναι καταχωρημένα στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Κοινωφελών Ιδρυμάτων και Περιουσιών, ε) στα ημεδαπά νομικά πρόσωπα που υπάρχουν ή θα συσταθούν και δεν έχουν κερδοσκοπικό χαρακτήρα, καθώς και στις περιουσίες του άρθρου 50 του Κώδικα κοινωφελών περιουσιών, σχολαζουσών κληρονομιών και λοιπών διατάξεων (ν. 4182/2013, Α’ 185), εφόσον με τη λειτουργία τους επιδιώκονται από αυτά σκοποί εθνωφελείς ή φιλανθρωπικοί ή εκπαιδευτικοί ή καλλιτεχνικοί ή κοινωφελείς, στ) στα αλλοδαπά νομικά πρόσωπα που επιδιώκουν σκοπούς όμοιους με αυτούς της περ. ε) υπό τον όρο της αμοιβαιότητας όπως αυτά καθορίζονται με την απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 446, περί εξουσιοδοτικών διατάξεων, ζ) στα αθλητικά σωματεία, ενώσεις, ομοσπονδίες που έχουν νόμιμα αναγνωρισθεί από τη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού δυνάμει της εγγραφής τους στη διαδικτυακή ηλεκτρονική πλατφόρμα με τίτλο «Ηλεκτρονικό Μητρώο Αθλητικών Σωματείων με Ειδική Αθλητική Αναγνώριση» που τηρείται στη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού, και τα οποία χρησιμοποιούνται αποκλειστικά ως γήπεδα ή χώροι αθλητικών εγκαταστάσεων για την πραγματοποίηση των αθλητικών τους σκοπών, η) σε ξένα κράτη, όταν αυτά χρησιμοποιούνται ως χώροι διπλωματικής αποστολής ή προξενικής αρχής κατά την έννοια των Συμβάσεων της Βιέννης για τις διπλωματικές σχέσεις του 1961 (ν.δ. 503/1970, Α’ 108) και για τις προξενικές σχέσεις του 1963 (ν. 90/1975, A’ 150), αντίστοιχα, ή ως κατοικία του αρχηγού διπλωματικής αποστολής ή προξενικής αρχής, κατά τα προβλεπόμενα στις εν λόγω διεθνείς συμβάσεις, καθώς και σε διεθνείς οργανισμούς, εφόσον αυτό προβλέπεται από διεθνή συμφωνία. Του Τ.Τ.Α. απαλλάσσονται: α) Οι χαρακτηρισμένοι ως κοινόχρηστοι χώροι πολυκατοικιών, ανεξαρτήτως παροχής ηλεκτρικού ρεύματος και β) τα ακίνητα που έχουν χαρακτηρισθεί: βα) ως δημόσιοι χώροι ταφής (νεκροταφεία), ββ) ως διατηρητέα, με απόφαση του αρμόδιου Υπουργού, και δεν ιδιοχρησιμοποιούνται ή δεν αποφέρουν εισόδημα, σύμφωνα με τη φορολογική δήλωση του υπόχρεου, βγ) ως μνημεία, σύμφωνα με τον Κώδικα νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς (ν. 4858/2021, Α’ 218) βδ) τα κτίσματα που βρίσκονται εκτός οικισμού ή σε αγροτικές περιοχές και χρησιμοποιούνται για τον σταυλισμό ζώων, βε) τα ακίνητα για τα οποία υφίσταται απαγόρευση οποιασδήποτε χρήσης, σύμφωνα με τον ισχύοντα πολεοδομικό σχεδιασμό, ιδίως ρυμοτομικό βάρος, ρυμοτομική απαλλοτρίωση, δέσμευση ακινήτου για κοινωφελή ή κοινόχρηστο σκοπό ή για λόγους προστασίας μνημείων και αρχαιοτήτων, ιδίως αρχαιολογική δέσμευση για ανασκαφές, κήρυξη αρχαιολογικού χώρου, καθώς και για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος, που έχει επιβληθεί από φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, αποκλειστικά κατά το μέρος για το οποίο υφίσταται η ως άνω απαγόρευση. Ειδικότερα: α) Στα κτίσματα οικοδομής που ανεγείρεται, επιβάλλεται Τ.Τ.Α. μετά από την πάροδο επτά (7) ετών από τη χορήγηση της οικοδομικής άδειας, εκτός εάν κατά τη χρονική αυτή περίοδο τα διαμερίσματα εκμισθωθούν ή κατά οιονδήποτε τρόπο χρησιμοποιηθούν. Το Τ.Τ.Α. επιβάλλεται, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 393, περί συντελεστή του Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης. Μετά από: αα) την πάροδο της επταετίας από τη χορήγηση της οικοδομικής άδειας ή αβ) την εκμίσθωση ή τη χρησιμοποίησή τους με οποιονδήποτε τρόπο πριν από την πάροδο των επτά (7) ετών, τα διαμερίσματα πολυκατοικίας που ανεγείρεται και δεν έχουν πωληθεί, τα οποία συμφωνήθηκε να μεταβιβασθούν στον εργολάβο ή σε τρίτα πρόσωπα που αυτός θα υποδείξει, για την εφαρμογή του παρόντος, θεωρούνται, κατ’ αμάχητο τεκμήριο, ότι έχουν μεταβιβασθεί στον εργολάβο μαζί με το ποσοστό του οικοπέδου που τους αναλογεί. Σε περίπτωση που ο εργολάβος υποσχέθηκε με συμβολαιογραφικό προσύμφωνο τη μεταβίβαση διαμερίσματος σε τρίτο πρόσωπο, το διαμέρισμα αυτό, θεωρείται, κατ’ αμάχητο τεκμήριο, ότι μεταβιβάσθηκε στον αγοραστή μαζί με το ποσοστό του οικοπέδου που αναλογεί από την παράδοσή του σε αυτόν, η οποία αποδεικνύεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο που καταρτίζεται μέσα σε δύο (2) μήνες από την παράδοση. β) Στις περιπτώσεις ηλεκτροδότησης οποιασδήποτε κατασκευής κεραίας κινητής τηλεφωνίας που εγκαθίσταται και λειτουργεί σύμφωνα με τον ν. 4635/2019 (Α’ 167), αρκεί η υποβολή στον Διαχειριστή Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας, με κοινοποίηση στον οικείο δήμο, υπεύθυνης δήλωσης του αρμόδιου μηχανικού, η οποία περιλαμβάνει κάθε στοιχείο που απαιτείται για τον υπολογισμό του Τ.Τ.Α. και ιδίως: βα) τα πλήρη στοιχεία αναφορικά με την οδό, τον αριθμό, τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου, το εμβαδόν του κτηρίου ή του υπαίθριου χώρου που πρόκειται να εγκατασταθεί η κατασκευή της κεραίας, ββ) τον αριθμό του μετρητή παροχής ηλεκτρικής ενέργειας που αντιστοιχεί στην κατασκευή της κεραίας, εφόσον αυτός υφίσταται, βγ) τα πλήρη στοιχεία του κατόχου της παροχής ηλεκτρικής ενέργειας της εγκατάστασης, ο οποίος αποτελεί τον υπόχρεο καταβολής του Τ.Τ.Α. 5. Το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Ελληνικό Κτηματολόγιο», με την ολοκλήρωση καταχώρησης κάθε εγγραπτέας πράξης με την οποία μεταβιβάζεται η κυριότητα ή νομή ή επικαρπία ακίνητου, ενημερώνει εντός δέκα (10) ημερών τον δήμο, στην εδαφική περιφέρεια του οποίου βρίσκεται το ακίνητο, α) Για τα πλήρη στοιχεία του ακινήτου αναφορικά με την οδό, τον αριθμό, τον όροφο, τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου, το εμβαδόν του ακίνητου, του οποίου η κυριότητα ή νομή ή επικαρπία μεταβάλλεται και β) για τα στοιχεία του δικαιοπάροχου και του αποκτώντα την κυριότητα ή νομή ή επικαρπία του ακινήτου, όπως αυτά καταχωρήθηκαν στη βάση δεδομένων του Ελληνικού Κτηματολογίου. Οφειλή Τ.Τ.Α., μέχρι την ημερομηνία της μεταβολής του πρώτου εδαφίου, βαρύνει τον δικαιοπάροχο. Συντελεστής Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης 1. Ο συντελεστής του τέλους τοπικής ανάπτυξης καθορίζεται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, η οποία λαμβάνεται σύμφωνα με το άρθρο 385, περί επιβολής τελών και εισφορών, κυμαίνεται από μηδέν κόμμα τριάντα τοις χιλίοις (0,30‰) μέχρι μηδέν κόμμα εβδομήντα τοις χιλίοις (0,70‰) επί της αξίας των ακινήτων και δύναται να διαφοροποιείται ανά δημοτική ενότητα. Κατ’ εξαίρεση, εφόσον από ειδική έκθεση της οικονομικής υπηρεσίας του δήμου προκύπτει ότι η επιβολή του τέλους με τον ανώτατο συντελεστή μηδέν κόμμα εβδομήντα τοις χιλίοις (0,70‰) οδηγεί σε εκτιμώμενα ετήσια έσοδα κατώτερα του ενενήντα πέντε τοις εκατό (95%) των συνολικώς εισπραχθέντων εσόδων από το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (Τ.Α.Π.) και τον Φόρο Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων (Φ.Η.Χ.) του οικονομικού έτους 2025, το δημοτικό συμβούλιο δύναται, με ειδικώς αιτιολογημένη απόφασή του, να καθορίζει συντελεστή ανώτερο του μηδέν κόμμα εβδομήντα τοις χιλίοις (0,70‰), αποκλειστικά μέχρι του ύψους που απαιτείται, ώστε τα εκτιμώμενα έσοδα από το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης να ανέρχονται στο ανωτέρω ποσοστό. 2. Για τον υπολογισμό της αξίας των ακινήτων λαμβάνονται υπόψη τα τετραγωνικά μέτρα, το ύψος της τιμής ζώνης και ο συντελεστής παλαιότητας, όπως καθορίζονται με την κατ’ εξουσιοδότηση της παρ. 2 του άρθρου 4 του ν. 5219/2025 (Α’ 130), περί προσδιορισμού αξίας ακινήτων με βάση το σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού αξίας ακινήτων, απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Στις περιοχές που δεν έχει γίνει καθορισμός της τιμής των ακινήτων με αποφάσεις του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κατά την ανωτέρω διαδικασία, ο υπολογισμός της αξίας τους γίνεται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, το οποίο λαμβάνει υπόψη και τα τηρούμενα στην αρμόδια Φορολογική Αρχή στοιχεία καθώς και τα στοιχεία των άλλων μητρώων που τηρούνται και παρέχονται στους δήμους σύμφωνα με το άρθρο 743, περί παροχής στοιχείων στους δήμους και τις περιφέρειες. Υπόχρεοι καταβολής Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης 1. Το τέλος τοπικής ανάπτυξης (Τ.Τ.Α.) βαρύνει τον κύριο του ακινήτου κατά την 1η Ιανουαρίου κάθε έτους και σε περίπτωση επικαρπίας ή νομής τον επικαρπωτή ή νομέα. 2. Το Τ.Τ.Α. υπολογίζεται λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των ακινήτων της παρ. 1 του άρθρου 392, περί βάσης επιβολής του Τ.Τ.Α. που ανήκουν στον ίδιο υπόχρεο και βρίσκονται μέσα στην εδαφική περιφέρεια του δήμου κατά τις διακρίσεις της παρ. 1 του άρθρου 395 περί διαδικασιών βεβαίωσης και είσπραξης του Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης, και το άρθρο 396, περί κυρώσεων. Σε περίπτωση συνιδιοκτησίας, το ποσό του Τ.Τ.Α. υπολογίζεται κατά τον λόγο της μερίδας κάθε συνιδιοκτήτη. 3. Ο καθιστάμενος για πρώτη φορά, ιδιοκτήτης ή επικαρπωτής ή νομέας ακινήτων, οφείλει να υποβάλει ηλεκτρονικά στον δήμο που βρίσκονται τα ακίνητα, μέσα σε έναν (1) μήνα από την πράξη αναγνώρισης του δικαιώματός του, δήλωση ακινήτων. Ομοίως, οφείλει να υποβάλλει με ηλεκτρονικό τρόπο νέα δήλωση, για τα ακίνητα εκείνα στα οποία έχει επέλθει μεταβολή στα στοιχεία της αρχικής δήλωσης, εντός δύο (2) μηνών από τη μεταβολή αυτή. View full είδηση

Μόλις το 19% των ακινήτων που είναι κλειστά και αναξιοποίητα σήμερα στην Ελλάδα, χαρακτηρίζεται ως νομικά καθαρό, δηλαδή χωρίς εκκρεμότητες ή εμπόδια που μπλοκάρουν την αξιοποίησή του. Αυτό αποτυπώνεται με βάση στοιχεία του διεθνούς δείκτη FREI, o οποίος ταξινομεί ανάλογα με το αν μπορούν να κατοικηθούν, να μισθωθούν, να πωληθούν ή να αξιοποιηθούν χωρίς θεσμικά, νομικά ή τεχνικά εμπόδια. Κρίσιμο εύρημα αποτελεί επίσης ότι μόνο το 10% του συνόλου των κλειστών ακινήτων στην Ελλάδα είναι άμεσα αξιοποιήσιμο. Με άλλα λόγια, ένα πολύ μεγάλο τμήμα του φαινομενικού αποθέματος παραμένει ουσιαστικά «ανενεργό». Επί της ουσίας υπάρχει στα χαρτιά, αλλά δεν είναι έτοιμο να καλύψει πραγματικές στεγαστικές ή επενδυτικές ανάγκες. Το 1/3 των συνολικών ακινήτων στην Ελλάδα είναι αναξιοποίητα Με βάση το διάγραμμα του Frei Funnel που αξιοποιεί κατά την διαδικασία ψηφιακής χαρτογράφησης και αξιολόγησης ακινήτων η BluPeak Estate Analytics, το 32% αφορά το συνολικό απόθεμα των ακινήτων που παραμένουν αναξιοποίητα από το σύνολο των ακινήτων που υφίστανται στην Ελλάδα. Από αυτή τη δεξαμενή, μόλις το 25% εμφανίζεται ως καταγεγραμμένο, γεγονός που δείχνει ήδη μια πρώτη απώλεια ορατότητας και οργανωμένης πληροφόρησης για την πραγματική κατάσταση της αγοράς. Ακολουθεί το στάδιο της τεχνικής καταλληλότητας, όπου το ποσοστό υποχωρεί στο 14%, κάτι που σημαίνει ότι ένα σημαντικό μέρος του αποθέματος είτε χρειάζεται παρεμβάσεις είτε δεν μπορεί να διατεθεί άμεσα στην αγορά. Η διάκριση των ακινήτων είναι κρίσιμη για την αξιοποίησή τους. Ένα ακίνητο που εμφανίζεται δηλωμένο αλλά έχει ασάφεια στο ιδιοκτησιακό του καθεστώς, εκκρεμότητες στο Κτηματολόγιο, πολεοδομικά προβλήματα ή ελλιπή τεχνικά στοιχεία δεν είναι πραγματικά διαθέσιμο. Είναι θεωρητικά καταγεγραμμένο, αλλά πρακτικά ανενεργό. Ενδεικτικό σενάριο: Από τα 100 ακίνητα των δήμων, ελάχιστα είναι έτοιμα προς αξιοποίηση Η μεγάλη εικόνα της δημοτικής ακίνητης περιουσίας συχνά δημιουργεί την εντύπωση ότι οι ΟΤΑ διαθέτουν σημαντικά περιθώρια παρέμβασης στο στεγαστικό και στην τοπική ανάπτυξη. Όμως η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη. Το ενδεικτικό σενάριο που αποτυπώνεται στο σχετικό γράφημα που παραθέτει η BluPeak Estate Analytics δείχνει ότι από ένα σύνολο 100 ακινήτων, μόνο ένα μικρό μέρος μπορεί να αξιοποιηθεί άμεσα, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό παραμένει παγωμένο ή χρειάζεται προηγουμένως διορθωτικές κινήσεις. Συγκεκριμένα, από το συνολικό απόθεμα, μόλις περίπου το ένα τέταρτο εμφανίζεται ως άμεσα αξιοποιήσιμο. Πρόκειται για ακίνητα που μπορούν να περάσουν γρήγορα σε χρήση, είτε για στεγαστικούς είτε για κοινωνικούς ή αναπτυξιακούς σκοπούς, χωρίς να απαιτούνται χρονοβόρες διαδικασίες ωρίμανσης. Την ίδια στιγμή, περίπου τέσσερα στα δέκα ακίνητα εντάσσονται στην κατηγορία των μικρών παρεμβάσεων. Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι εκτός δυνατοτήτων αξιοποίησης, αλλά χρειάζονται τεχνικές, διοικητικές ή λειτουργικές διορθώσεις προτού μπορέσουν να ενεργοποιηθούν. Είναι, με άλλα λόγια, ένα απόθεμα που μπορεί να αποκτήσει αξία και χρησιμότητα, αρκεί να υπάρξει οργανωμένο σχέδιο για τη διαχείριση αυτών των ακινήτων. Υπάρχει, ωστόσο, και μια τρίτη κατηγορία, εξίσου κρίσιμη. Τα μπλοκαρισμένα ακίνητα, όπου στο συγκεκριμένο παράδειγμα αντιστοιχούν επίσης σε σημαντικό μέρος του χαρτοφυλακίου. Αυτές είναι περιπτώσεις όπου η αξιοποίηση αναστέλλεται λόγω νομικών, θεσμικών, διοικητικών ή άλλων σοβαρών εμποδίων. Όσο αυτά τα εμπόδια παραμένουν, τα συγκεκριμένα ακίνητα δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως πραγματικό εργαλείο πολιτικής, ακόμη κι αν τυπικά ανήκουν στη δημοτική περιουσία. Την ώρα που στην Ελλάδα η αποτύπωση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας παραμένει συχνά ελλιπής, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη προχωρήσει σε μια διαφορετική λογική: στην πλήρη καταγραφή και ενεργή διαχείρισή της. Στην Ολλανδία και τη Δανία, για παράδειγμα, λειτουργούν ολοκληρωμένα ψηφιακά μητρώα που συνδέουν ιδιοκτησιακά, πολεοδομικά και τεχνικά δεδομένα σε ενιαίες πλατφόρμες, δίνοντας σε δήμους και δημόσιους φορείς τη δυνατότητα να γνωρίζουν σε πραγματικό χρόνο ποια ακίνητα είναι διαθέσιμα και ποια είναι η κατάστασή τους. Στη Γερμανία, η αξιοποίηση γεωχωρικών συστημάτων και μητρώων περιουσίας έχει ενταχθεί στον σχεδιασμό στεγαστικών πολιτικών, ενώ στη Γαλλία η συστηματική καταγραφή της δημόσιας περιουσίας λειτουργεί ως εργαλείο ανάπτυξης προγραμμάτων κοινωνικής κατοικίας και συνεργασιών με ιδιώτες. Το κοινό χαρακτηριστικό δεν είναι ότι οι χώρες αυτές διαθέτουν περισσότερα ακίνητα. Είναι ότι διαθέτουν καλύτερα δεδομένα, γεγονός που οδηγεί σε σαφείς εκτιμήσεις και στοχευμένες παρεμβάσεις συστηματικής αξιοποίησης. Η ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια και έλεγχο στην αγορά Την εικόνα δίνει η πρόσφατη έρευνα της BluPeak που πραγματοποίησε για λογαριασμό της η Ierax Analytix. Σε αυτήν καταγράφεται η έντονη κοινωνική απαίτηση για μεγαλύτερη διαφάνεια και ουσιαστικότερο έλεγχο στην αγορά ακινήτων. Στην ηλικιακή ομάδα 25-35 ετών, το 82% θεωρεί ότι η έλλειψη ελέγχου επηρεάζει άμεσα τις τιμές, ενώ το 75% αξιολογεί ως σημαντική την ψηφιακή καταγραφή όλων των ακινήτων. Στο ίδιο δείγμα, το 81% δηλώνει ότι η στεγαστική του κατάσταση επηρεάζει τις βασικές επιλογές ζωής του, ένδειξη ότι το στεγαστικό έχει πάψει να είναι μόνο οικονομικό πρόβλημα και εξελίσσεται σε παράγοντα συνολικής κοινωνικής πίεσης. Αντίστοιχα ισχυρό είναι το μήνυμα και στις μεγαλύτερες ηλικίες. Στην ομάδα 36-55 ετών, το 70% θεωρεί σημαντική τη δημιουργία ενός ενιαίου, δημόσιου Μητρώου Ιδιοκτησίας Ακινήτων, ενώ το 60% εκτιμά ότι ένα τέτοιο εργαλείο θα μπορούσε να συμβάλει στη σταθεροποίηση των τιμών. Την ίδια ώρα, το 72% θεωρεί ότι η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας μπορεί να λειτουργήσει ως ανάχωμα στη στεγαστική κρίση. View full είδηση

Πάνω από 11500 πλειστηριασμοί κατοικιών έχουν προγραμματιστεί για το επόμενο εξάμηνο του 2026 με το 50% των διαδικασιών να έχουν δρομολογηθεί για τον Μάιο (2.940) και τον Ιούλιο (2.449). Συγκεκριμένα σύμφωνα με τα στοιχεία της ReDataset, (βραχίονας δεδομένων και αναλύσεων του ομίλου Resolute Cepal Greece) έως και τον Νοέμβριο του 2026 έχουν ήδη προγραμματιστεί 11.568. Το 75% των ακινήτων αυτών έχει τιμή πρώτης προσφοράς κάτω από 150.000 ευρώ, ενώ η μεγαλύτερη κατηγορία αφορά κατοικίες αξίας από 50.000 έως 100.000 ευρώ. Τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι περίπου το 65% των ακινήτων που βγαίνουν στο «σφυρί» είναι διαμερίσματα, ενώ ακολουθούν οι μονοκατοικίες. Επιπλέον, έως τον Νοέμβριο του 2026 αναμένεται να πλειστηριαστούν και 435 ολόκληρα κτίρια κατοικιών. Ως προς την επιφάνεια των ακινήτων, το 25% αφορά κατοικίες από 75 έως 100 τετραγωνικά μέτρα, ενώ πάνω από το 50% κυμαίνεται μεταξύ 75 και 150 τ.μ. Σε γεωγραφικό επίπεδο, η Αθήνα συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αριθμό πλειστηριασμών, ακολουθούμενη από την Πάτρα και τη Θεσσαλονίκη. Υψηλά ποσοστά εμφανίζουν επίσης η Ρόδος, ο Πειραιάς, η Λάρισα, ο Βόλος και το Ηράκλειο Κρήτης. Σύμφωνα με έρευνα της ReDataset, το 2025 πραγματοποιήθηκαν περίπου 36.000 πλειστηριασμοί ακινήτων συνολικά, έναντι 35.700 το 2024 και 31.600 το 2023, γεγονός που δείχνει συνεχή αύξηση της πίεσης στην αγορά. Ωστόσο, το ποσοστό επιτυχίας μειώθηκε στο 15,2% από 19,3% το 2024, κάτι που σημαίνει ότι αρκετά ακίνητα δεν βρίσκουν αγοραστή στην πρώτη διαδικασία. Η μείωση αυτή συνδέεται με τη στροφή των επενδυτών προς φθηνότερα και πιο εμπορικά ακίνητα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της αγοράς, η μεγαλύτερη ζήτηση επικεντρώνεται πλέον σε κατοικίες κάτω των 100.000 ευρώ και σε διαμερίσματα μεσαίου μεγέθους, ενώ ακίνητα σε απομακρυσμένες περιοχές ή υψηλότερης αξίας συχνά μένουν χωρίς ενδιαφέρον. View full είδηση

Ο κος Καβαλλάρης και ο κος Κοκκολιάς συζητούν διεξοδικά τα πιο επίκαιρα φορολογικά ζητήματα που απασχολούν τον κλάδο. Η συζήτηση εστιάζει στις ιδιαιτερότητες της φορολογίας ακινήτων, τις κατασκευές, τις υποχρεώσεις των μηχανικών και τις επιπτώσεις από τις μισθώσεις. Ένας απαραίτητος οδηγός για επαγγελματίες και ιδιοκτήτες ακινήτων! View full είδηση

Στην πρώτη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά τον δείκτη επιβάρυνσης κόστους κατοικίας, με το 28,9% των πολιτών (και σχεδόν το 40% των ενοικιαστών) να δαπανούν περισσότερο από το 40% του εισοδήματός τους για να καλύψουν τις στεγαστικές τους ανάγκες, κατατάσσεται η Ελλάδα, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος. Η ραγδαία εξάπλωση της βραχυχρόνιας μίσθωσης και προγράμματα όπως η Golden Visa έχουν απορροφήσει ένα σημαντικό τμήμα του οικιστικού αποθέματος. Η κατοικία παύει να αντιμετωπίζεται ως κοινωνικό αγαθό και μετατρέπεται σε διεθνώς εμπορεύσιμο περιουσιακό στοιχείο. Παρά τη συνολική μείωση του πληθυσμού, παρατηρείται μια εντυπωσιακή αύξηση των μονοπρόσωπων νοικοκυριών (άνω του 36% στην Αττική), επιβεβαιώνοντας όλα όσα είχε πει στο energodromio.gr ο κ. Παραδιάς. Η μεταβολή αυτή δημιουργεί πρόσθετη ζήτηση για μικρότερα διαμερίσματα εντός του αστικού ιστού, σε μια αγορά που αδυνατεί να ανταποκριθεί. Παράλληλα, η οικοδομική δραστηριότητα παραμένει «αναιμική». Η κατακόρυφη αύξηση του κόστους κατασκευής μετά το 2021, η γραφειοκρατία στις μεταβιβάσεις και το παρωχημένο κτιριακό απόθεμα (χαμηλή ενεργειακή απόδοση, πολυϊδιοκτησία) εμποδίζουν τη διοχέτευση νέων ακινήτων στην αγορά. Όξυνση του δημογραφικού Οι συνέπειες της μη προσιτής στέγης είναι αλυσιδωτές. Πλήττονται πρωτίστως οι νέοι, οι οποίοι καθυστερούν την οικονομική τους ανεξαρτητοποίηση και τη δημιουργία οικογένειας, οξύνοντας το ήδη σοβαρό δημογραφικό πρόβλημα της χώρας. Παράλληλα, η κρίση υπονομεύει την κινητικότητα των εργαζομένων, καθώς το απαγορευτικό κόστος στέγασης σε περιοχές υψηλής ζήτησης προκαλεί ελλείψεις προσωπικού και αυξάνει το κόστος εργασίας, πλήττοντας τελικά την παραγωγικότητα της εθνικής οικονομίας. Το στεγαστικό ζήτημα στην Ελλάδα δεν αποτελεί πλέον μια παροδική διακύμανση της αγοράς, αλλά ένα διαρθρωτικό αδιέξοδο. Η αντιμετώπισή του απαιτεί μια ολιστική κρατική παρέμβαση που θα υπερβαίνει τα βραχυπρόθεσμα επιδόματα και θα εστιάζει στην αύξηση της προσφοράς, τον πολεοδομικό ανασχεδιασμό και την προστασία της στέγης ως θεμελιώδους προϋπόθεσης για την κοινωνική συνοχή. View full είδηση

Δημοσιεύθηκε ο Ν.5293/26 στο ΦΕΚ 57/Α'/07.04.2026 με τίτλο: Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη. Στο Τμήμα Ε΄ ρυθμίζονται οι διατάξεις για την μεταβίβαση ακινήτων: Άρθρο 15 - Υπηρεσία μιας στάσης (one-stop shop) για τη σύσταση και μεταβίβαση εμπράγματων δικαιωμάτων επί ακινήτων 1. Ο συμβολαιογράφος καθιερώνεται ως υπηρεσία μιας στάσης για τη μεταβίβαση ακινήτων από επαχθή, χαριστική αιτία και αιτία θανάτου. 2. Στο πλαίσιο της υπηρεσίας μιας στάσης, ο συμβολαιογράφος: α) συντάσσει το σχέδιο του συμβολαίου σε συμφωνία με τους συμβαλλομένους, β) συλλέγει με διαλειτουργικότητα τα δικαιολογητικά που απαιτούνται από τις δημόσιες υπηρεσίες, και ιδίως: βα) αποδεικτικά φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας, ββ) ηλεκτρονική ταυτότητα ακινήτου, βγ) κτηματολογικό φύλλο, κτηματολογικό διάγραμμα και πιστοποιητικό κτηματογραφούμενου ακινήτου του μεταβιβαζόμενου ακινήτου, βδ) δικαιολογητικά που απαιτούνται για τη συμπλήρωση της δήλωσης φόρου μεταβίβασης ακινήτου, περιλαμβανομένων και των δικαιολογητικών που απαιτούνται για κάθε απαλλαγή από αυτόν ή μείωση αυτού, καθώς και της δήλωσης φόρου κληρονομίας, δωρεάς ή γονικής παροχής, περιλαμβανομένων και των δικαιολογητικών που απαιτούνται για κάθε απαλλαγή από αυτόν ή μείωση αυτού, γ) συμπληρώνει με βάση τα στοιχεία που του παρέχουν οι συμβαλλόμενοι και αναρτά στην εφαρμογή myPROPERTY τη δήλωση, εισπράττει μετά από τον άμεσο προσδιορισμό και αποδίδει τον οφειλόμενο φόρο κληρονομίας, δωρεάς ή γονικής παροχής, δ) συμπληρώνει με βάση τα στοιχεία που του παρέχουν οι συμβαλλόμενοι και αναρτά στην εφαρμογή myPROPERTY τη δήλωση, εισπράττει μετά από τον άμεσο προσδιορισμό και αποδίδει τον φόρο κληρονομίας, δωρεάς ή γονικής παροχής για το μεταβιβαζόμενο ακίνητο, αν δεν έχει καταβληθεί, ε) παρακρατεί από το τίμημα και καταβάλλει προς τη Φορολογική Διοίκηση το ποσό που έχει προσδιοριστεί με πράξη του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.), προς εξόφληση των οφειλών προς το Δημόσιο και προς άρση της κατάσχεσης που τυχόν έχει επιβληθεί επί του μεταβιβαζόμενου ακινήτου στο πλαίσιο αναγκαστικής εκτέλεσης για οφειλή προς τη Φορολογική Διοίκηση, στ) εισπράττει και αποδίδει τα τέλη καταχώρισης του συμβολαίου στο Κτηματολόγιο, κατόπιν υπολογισμού και βεβαίωσης του ποσού των οφειλόμενων τελών από την αρμόδια υπηρεσία του Κτηματολογίου, ζ) δύναται να εισπράττει και να αποδίδει το τίμημα της συναλλαγής στον πωλητή, εφόσον τούτο συμφωνείται ρητά από τους συμβαλλομένους και τον συμβολαιογράφο και προβλέπεται ειδικά στη συμβολαιογραφική πράξη. Η καταβολή μέρους ή του συνόλου του τιμήματος στον ακατάσχετο δεσμευμένο λογαριασμό ειδικού σκοπού (escrow account) που τηρεί ο συμβολαιογράφος συνιστά μερική ή ολική εξόφληση, ενώ η μη καταβολή ή η εκπρόθεσμη καταβολή του στον λογαριασμό αυτόν έχει τις ίδιες έννομες συνέπειες με τη μη καταβολή ή την εκπρόθεσμη καταβολή στον πωλητή. Στις περιπτώσεις των προηγούμενων εδαφίων, ο συμβολαιογράφος συντάσσει, μετά από αίτηση του αγοραστή, πράξη μερικής ή ολικής εξόφλησης, χωρίς να απαιτείται η σύμπραξη του πωλητή, βεβαιώνοντας την κατάθεση του σχετικού ποσού στον ειδικό λογαριασμό του και την απόδοσή του, στον υποδειχθέντα στη συμβολαιογραφική πράξη, τραπεζικό λογαριασμό του πωλητή, η) υπογράφει τη συμβολαιογραφική πράξη μετά από τους συμβαλλομένους και την καταβολή των συνολικών χρηματικών ποσών που έχουν συμφωνηθεί και αυτών που αντιστοιχούν σε φόρους, τέλη, έξοδα, αμοιβή του συμβολαιογράφου, και θ) υποβάλλει τη συμβολαιογραφική πράξη στο Κτηματολόγιο με διαλειτουργικότητα προς καταχώριση. 3. Για τις ενέργειες της παρ. 2 οφείλεται αμοιβή σύμφωνα με το άρθρο 40 του Κώδικα Συμβολαιογράφων (ν. 2830/2000, Α’ 96), περί δικαιωμάτων συμβολαιογράφων. Άρθρο 16 - Κατάργηση υποχρεωτικής επισύναψης τοπογραφικού διαγράμματος σε συμβόλαια ακινήτων που βρίσκονται σε περιοχές που έχουν κτηματογραφηθεί - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 5 ν. 651/1977 Στην παρ. 1 του άρθρου 5 του ν. 651/1977 (Α’ 207), περί υποχρεωτικής επισύναψης τοπογραφικού διαγράμματος σε συμβόλαια μεταβίβασης ακινήτου, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) το κείμενο μεταφέρεται από την καθαρεύουσα στη δημοτική γλώσσα, β) το τελευταίο εδάφιο αντικαθίσταται, και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής: «1. Σε κάθε δικαιοπραξία που έχει ως αντικείμενο τη μεταβίβαση λόγω πώλησης οικοπέδου ή αγροτεμαχίου με ή χωρίς κτίσματα, επισυνάπτεται στο πωλητήριο συμβόλαιο τοπογραφικό διάγραμμα, το οποίο υπογράφεται από τους συμβαλλομένους και τον μηχανικό ή υπομηχανικό που το συνέταξε, στο οποίο αναγράφονται τα μήκη των πλευρών, τα όρια προς τις όμορες ιδιοκτησίες, τα ονόματα των γνωστών ιδιοκτητών τους, καθώς και το εμβαδόν του πωλούμενου ακινήτου. Επί του διαγράμματος ο μηχανικός ή υπομηχανικός που το συντάσσει δηλώνει υπεύθυνα αν, επί του μεταβιβαζόμενου ακινήτου, επιτρέπεται ή όχι η ανοικοδόμηση σύμφωνα με τις κείμενες πολεοδομικές διατάξεις. Αν το μεταβιβαζόμενο ακίνητο αποτελεί τμήμα μεγαλύτερης έκτασης, βεβαιώνεται στο ίδιο σχεδιάγραμμα από τον μηχανικό ή υπομηχανικό αν και το μέρος που απομένει στον πωλητή πληροί ή όχι τους όρους δόμησης. Εξαιρούνται από την υποχρέωση του προηγούμενου εδαφίου οι μεταβιβάσεις λόγω πώλησης αγροτεμαχίων που βρίσκονται σε καθαρά αγροτικές περιοχές, με ή χωρίς κτίσματα. Δεν απαιτείται να επισυναφθεί το τοπογραφικό διάγραμμα της παρούσας σε δικαιοπραξίες με αντικείμενο τη μεταβίβαση ακινήτου που βρίσκεται σε περιοχή στην οποία υφίσταται λειτουργούν Κτηματολόγιο, εφόσον στην περιοχή αυτή έχει κυρωθεί και μεταγραφεί πράξη εφαρμογής και με τη δικαιοπραξία δεν μεταβάλλονται τα όρια του μεταβιβαζόμενου ακινήτου.» Ν.5293-26 (ΦΕΚ -57Α'-07.04.2026) Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη.pdf View full είδηση

Η ελληνική πρωτεύουσα κατατάσσεται στη δεύτερη θέση, πίσω από την Κοπεγχάγη, σε ότι αφορά στην αύξηση της αξίας των ξενοδοχείων της το 2025, ενισχύοντας σταδιακά την ελκυστικότητά της μεταξύ των θεσμικών επενδυτών. Μεταξύ των ευρωπαϊκών πρωτευουσών με τις ισχυρότερες επιδόσεις ως προς το επενδυτικό ενδιαφέρον στα ξενοδοχειακά ακίνητα συγκαταλέγεται η Αθήνα, η οποία μάλιστα εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να διατηρεί τη θετική της δυναμική σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Με βάση τη σχετική ανάλυση από την εταιρεία συμβούλων HVS (HVS 2026 European Hotel Valuation Index) σε ένα δείγμα 31 ευρωπαϊκών πόλεων, το 2025 οι αξίες των ξενοδοχείων στην Αθήνα αυξήθηκαν κατά 5,5%, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο που διαμορφώθηκε μόλις στο +0,2%. Η ελληνική πρωτεύουσα κατατάσσεται στη δεύτερη θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών αγορών, πίσω από την Κοπεγχάγη, η οποία κατέγραψε άνοδο 5,9% σε σύγκριση με το 2024, εξέλιξη που αποδίδεται κυρίως στη βελτιωμένη συνδεσιμότητα του αεροδρομίου της πόλης αλλά και στις συζητήσεις για πιθανούς περιορισμούς στις νέες ξενοδοχειακές αναπτύξεις. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η αγορά ξενοδοχειακών συναλλαγών κατέγραψε έντονη κινητικότητα: Ο αριθμός των συναλλαγών, σύμφωνα με την ανάλυση της HVS αυξήθηκε κατά 175 σε σχέση με το 2024, με τον συνολικό όγκο να φτάνει τα 22,6 δισ. ευρώ το 2025, σημειώνοντας ετήσια άνοδο 30%. Παρά τη σημαντική αυτή ενίσχυση, το επίπεδο των συναλλαγών εξακολουθεί να υπολείπεται περίπου κατά 17% σε σχέση με τα προ πανδημίας επίπεδα του 2019. Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, το Λονδίνο παρέμεινε η μεγαλύτερη αγορά στην Ευρώπη, με συναλλαγές κοντά στα 2,3 δισ. ευρώ, παρά τη μείωση κατά 22% σε σχέση με το 2024. Το Παρίσι διατήρησε τη δεύτερη θέση με 1,9 δισ. ευρώ σε όγκο συναλλαγών, σημειώνοντας αύξηση 25% σε ετήσια βάση και ακολουθεί το Βερολίνο με 700 εκατ. ευρώ. Η Αθήνα είναι και αυτή στις τοπ μεγαλουπόλεις με έναν όγκο συναλλαγών στα 663 εκατ. ευρώ την περασμένη χρονιά και η Πράγα με 580 εκατ. ευρώ, συμπληρώνοντας τη λίστα των αγορών με τη μεγαλύτερη κινητικότητα, καταγράφοντας τριψήφια ποσοστά ανάπτυξης σε σύγκριση με το 2024. Ελκυστική για θεσμικούς επενδυτές η αθηναϊκή αγορά ξενοδοχειακών ακινήτων «Η συνεχιζόμενη θετική πορεία – αν και πιο μετριοπαθής σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια – συνεχίζει να ενισχύει την άνοδο των αξιών των ξενοδοχειακών ακινήτων στην πόλη», αναφέρεται στην ανάλυση. «Η Αθήνα γίνεται επίσης ολοένα και πιο ελκυστική για θεσμικούς επενδυτές, γεγονός που φαίνεται ότι θα βελτιώσει περαιτέρω τη θετική της πορεία σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα». Σημειώνεται εδώ ότι στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, από το 2016 και μετά, οι υψηλότερες επιδόσεις της ελληνικής πρωτεύουσας καταγράφηκαν το 2024 με ένα +11,8% στις αξίες των ξενοδοχείων έναντι του 2023, ενώ η χειρότερη επίδοση, όπως είναι εύλογο καταγράφηκε τη χρονιά της πανδημίας, το 2020 με ένα μείον 18,2%. Ο μέσος ετήσιος ρυθμός ανόδου στη δεκαετία για την ελληνική πρωτεύουσα συμπίπτει επίσης με ένα +5,5% όταν στην υπόλοιπη Ευρώπη οι αντίστοιχοι ετήσιοι ρυθμοί ανόδου υπολογίζονται στο +0,7% για την περίοδο 2016 – 2025. Η άνοδος της Αθήνας όσον αφορά το επενδυτικό ενδιαφέρον αποδίδεται στις «σταθερές αυξήσεις όσον αφορά το Έσοδο ανά Διαθέσιμο Δωμάτιο (RevPAR). Η ανάλυση της HVS, αναφέρεται και στις σημαντικότερες μεμονωμένες συναλλαγές που σημειώθηκαν πέρυσι όπου περιλαμβάνεται και μία ελληνική, αυτή του εφοπλιστή Γ. Προκοπίου για τον Αστέρα Βουλιαγμένης το Φεβρουάριο του 2025 για το υπόλοιπο των μετοχών της εταιρείας. «Μετά από χρόνια στασιμότητας, οι συναλλαγές μεμονωμένων ακινήτων αυξήθηκαν κατά 68% το 2025, φτάνοντας σε όγκο 15,6 δισ. ευρώ με αύξηση σε ετήσια βάση κατά 48%, με ενδεικτικά στις πιο αξιοσημείωτες να περιλαμβάνονται το θέρετρο Mare Nostrum Resort στην Τενερίφη με 1.037 δωμάτια με μία αξία στα 430 εκατ. ευρώ ή 415.000 ευρώ ανά δωμάτιο τον Ιούνιο του 2025, το Pullman Montparnasse στο Παρίσι με 957 δωμάτια στα 300 εκατ. ευρώ ή 313.000 ευρώ ανά δωμάτιο και το Caesare Augustus στο Κάπρι με 55 δωμάτια έναντι 180 εκατ. ή 3,3 εκατ. ευρώ. Παρά το γεγονός ότι ο όγκος συναλλαγών στο Ηνωμένο Βασίλειο μειώθηκε το 2025, καταγράφοντας πτώση 10% σε ετήσια βάση, η χώρα παρέμεινε η επενδυτική αγορά με τη μεγαλύτερη ρευστότητα το 2025, αντιπροσωπεύοντας το 25% του συνολικού όγκου συναλλαγών. Τη δεύτερη και τρίτη θέση κατέλαβαν η Γαλλία (16%) και η Ισπανία (14%). Και οι δύο αγορές σημείωσαν ισχυρή ετήσια ανάπτυξη, 73% και 25% αντίστοιχα. View full είδηση

Το δ΄ τρίμηνο του 2025, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των τιμών των διαμερισμάτων για το σύνολο της χώρας διαμορφώθηκε στο 7,6%. Με βάση την παλαιότητα ακινήτου, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των τιμών των νέων διαμερισμάτων διαμορφώθηκε στο 7,4% και των παλαιών στο 7,8%. Με βάση τη γεωγραφική θέση, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των τιμών των διαμερισμάτων διαμορφώθηκε σε 5,9% στην Αθήνα, 8,0% στη Θεσσαλονίκη, 10,5% στις άλλες μεγάλες πόλεις και 8,6% στις λοιπές περιοχές της χώρας. Με βάση τα διαθέσιμα προσωρινά στοιχεία, εκτιμάται ότι το δ΄ τρίμηνο του 2025 οι τιμές των διαμερισμάτων (σε ονομαστικούς όρους) ήταν κατά μέσο όρο αυξημένες κατά 7,6% σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024. Για το 2025, οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν με μέσο ετήσιο ρυθμό 7,8%, έναντι αύξησης 9,1% το 2024. Πιο αναλυτικά, η αύξηση των τιμών το δ΄ τρίμηνο του 2025 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024 ήταν 7,4% για τα νέα διαμερίσματα, δηλ. ηλικίας έως 5 ετών, και 7,8% για τα παλαιά, δηλ. ηλικίας άνω των 5 ετών. Για το 2025, ο μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης των τιμών για τα νέα διαμερίσματα ήταν 7,4%, έναντι ρυθμού αύξησης 10,2% το 2024, ενώ ο μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης για τα παλαιά διαμερίσματα ήταν 8,1% το 2025, έναντι αύξησης 8,4% το 2024. Από την ανάλυση των στοιχείων κατά γεωγραφική περιοχή προκύπτει ότι η αύξηση των τιμών των διαμερισμάτων το δ΄ τρίμηνο του 2025 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024 ήταν 5,9% στην Αθήνα, 8,0% στη Θεσσαλονίκη, 10,5% στις άλλες μεγάλες πόλεις και 8,6% στις λοιπές περιοχές της χώρας. Για το σύνολο του 2025, η αύξηση των τιμών στις ίδιες περιοχές σε σχέση με το 2024 ήταν 6,2%, 9,6%, 9,8% και 8,8% αντίστοιχα. Τέλος, για το σύνολο των αστικών περιοχών της χώρας, το δ΄ τρίμηνο του 2025 οι τιμές των διαμερισμάτων ήταν κατά μέσο όρο αυξημένες κατά 7,3% σε σύγκριση με το δ΄ τρίμηνο του 2024, ενώ για το 2025 η μέση ετήσια αύξηση διαμορφώθηκε στο 7,5%. (1) Τυχόν διαφορές μεταξύ επιπέδων τιμών και μεταβολών στον πίνακα οφείλονται σε στρογγυλοποίηση. * Προσωρινά στοιχεία. Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος. Περισσότερες πληροφορίες: Για την κατασκευή των δεικτών της Τράπεζας της Ελλάδος σχετικά με τις τιμές στην αγορά οικιστικών ακινήτων χρησιμοποιούνται τα αναλυτικά στοιχεία, τα οποία συγκεντρώνει το Τμήμα Ανάλυσης Αγοράς Ακινήτων από τις αρχές του 2009, με βάση την ΠΔ/ΤΕ 2610/31.10.2008, από όλα τα πιστωτικά ιδρύματα που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα. Τα στοιχεία αυτά περιλαμβάνουν τις εκτιμήσεις των τραπεζών για την τρέχουσα εμπορική αξία των οικιστικών ακινήτων, καθώς και πληροφορίες για τα ποιοτικά χαρακτηριστικά τους. Ο αριθμός των εκτιμήσεων που έχουν ήδη αναγγελθεί στην Τράπεζα της Ελλάδος (με περίοδο αναφοράς έως το τέλος Δεκεμβρίου του 2025) ανήλθε συνολικά σε 957,8 χιλιάδες (65,3% διαμερίσματα, 18,4% μονοκατοικίες, 6,3% μεζονέτες, 6,0% οικόπεδα και 4,0% λοιπά ακίνητα). Σχετικοί σύνδεσμοι: Δείκτες τιμών οικιστικών και επαγγελματικών ακινήτων και άλλοι βραχυχρόνιοι δείκτες Στατιστικά σύνολα δεδομένων σε μηχαναγνώσιμη μορφή (Open data): Αγορά ακινήτων View full είδηση

Μια απαιτητική και πολυεπίπεδη ατζέντα έχει μπροστά του το Υπερταμείο, το οποίο καλείται να κινηθεί ταυτόχρονα σε διαφορετικά και ετερόκλητα πεδία, σε ένα περιβάλλον με στενά χρονοδιαγράμματα και συνεχή ανάγκη για απτά αποτελέσματα, διαχειριζόμενο παράλληλα ανοιχτά μέτωπα σε ακίνητα, λιμάνια, υποδομές και μεγάλους δημόσιους οργανισμούς. Η διοίκηση του Υπερταμείου παρουσίασε χθες τον απολογισμό της περσινής χρονιάς, σκιαγραφώντας παράλληλα έναν οδικό χάρτη και δίνοντας έμφαση στις παρεμβάσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη, καθώς και στα επόμενα βήματα του μετασχηματισμού. Για το φιλόδοξο σχέδιο της αξιοποίησης της τεράστιας ακίνητης περιουσίας της Εταιρείας Ακινήτων του Δημοσίου (ΕΤΑΔ), ο διευθύνων σύμβουλος του Υπερταμείου, Γιάννης Παπαχρήστου δήλωσε ότι έχει ολοκληρωθεί η καταγραφή των 1.000 πρώτων ακινήτων σε όλη την Ελλάδα, ενώ εντός του επόμενου μήνα θα κληθούν οι μελετητές να "χαρτογραφήσουν" επιπλέον 9.000, με στόχο την καταμέτρηση των συνολικά 36.000 ακινήτων της Εταιρείας. Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας, το Δημόσιο θα αποκτήσει για πρώτη φορά πλήρη και ακριβή εικόνα της ακίνητης περιουσίας του, με στόχο την τουριστική, εμπορική ή αστική τους χρήση. Να σημειωθεί ότι η ΕΤΑΔ, θυγατρική του Υπερταμείου, διαχειρίζεται ένα ευρύ χαρτοφυλάκιο ακινήτων σε όλη τη χώρα, που περιλαμβάνει τουριστικά και ιστορικού ενδιαφέροντος ακίνητα — όπως πρώην Ξενία, μαρίνες, κάμπινγκ, γκολφ, χιονοδρομικά κέντρα, μουσεία, σπήλαια και ιαματικές πηγές — καθώς και μεγάλο αριθμό υποδομών, από κτίρια δημόσιων υπηρεσιών, σχολεία και νοσοκομεία έως λιμενικές ζώνες, δρόμους και κοινόχρηστους χώρους. Παράλληλα, ο μετασχηματισμός των ΕΛΤΑ εξελίσσεται σε δύσκολη άσκηση, καθώς τρία χρόνια μετά την εκκίνησή του τα αποτελέσματα δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί με σαφήνεια στην ανταγωνιστικότητα και στην ποιότητα εξυπηρέτησης. Ο Οργανισμός εξακολουθεί να αναζητά σταθερό βηματισμό σε μια αγορά όπου οι ιδιωτικοί πάροχοι κινούνται με μεγαλύτερη ταχύτητα, ενώ οι εξαγγελίες για εξυγίανση δεν έχουν μέχρι στιγμής μεταφραστεί σε ουσιαστική αλλαγή εικόνας. Σε αυτό το πλαίσιο, η διοίκηση του Υπερταμείου επιχειρεί να δώσει πιο συγκεκριμένο ορίζοντα στις παρεμβάσεις, παρουσιάζοντας σχέδιο με χρονικό ορίζοντα 12 έως 18 μηνών. Το πλάνο στηρίζεται στην ανάπτυξη τραπεζικών υπηρεσιών, στην αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας και στην επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού, με κομβικά έργα την εγκατάσταση νέου ERP, τον εκσυγχρονισμό των Κέντρων Διαλογής και την πλήρη ανάπτυξη συστημάτων Track and Trace. Παράλληλα σχέδιο προβλέπει ανανέωση της εταιρικής ταυτότητας και επέκταση — και όχι συρρίκνωση — των σημείων επαφής με τους πολίτες μέσω ενός πολυκαναλικού δικτύου που περιλαμβάνει καταστήματα, πράκτορες courier, 1.300 ταχυδρόμους και θυρίδες, ανεβάζοντας συνολικά τα σημεία επαφής σε περίπου 2.300. Ανοιχτό παραμένει και το ενδεχόμενο δημιουργίας shop-in-shop σε σούπερ μάρκετ, ενώ επίκειται απόφαση για τον εκσυγχρονισμό των κέντρων διαλογής. Ο ΟΑΣΑ αποτελεί μία ακόμη σύνθετη πρόκληση για το Υπερταμείο, καθώς συνδυάζει έντονο κοινωνικό ρόλο με απαιτήσεις οικονομικής βιωσιμότητας. Η προσπάθεια εκσυγχρονισμού βρίσκεται σε εξέλιξη καθώς ήδη περίπου 1.000 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία κυκλοφορούν στους δρόμους, με σχεδόν το 75% του στόλου να είναι καινούργιο. Έως το 2027 τα λεωφορεία αναμένεται να αυξηθούν από 1.400 σε 1.700 και οι 75 συρμοί του μετρό να έχουν σχεδόν πλήρως ανανεωθεί. To οικονομικό αποτύπωμα του Ταμείου Με χαρτοφυλάκιο ονομαστικής αξίας 12,3 δισ. ευρώ και παρουσία σε 11 τομείς της οικονομίας, το Υπερταμείο/Growthfund βρίσκεται σε φάση εξέλιξης του θεσμικού και επενδυτικού του ρόλου. Για την περίοδο 2025-2027, η διοίκηση εκτιμά οργανικά κέρδη άνω του 1 δισ. ευρώ, ενώ τα συνολικά μερίσματα προς το Δημόσιο υπολογίζεται ότι θα προσεγγίσουν τα 700 εκατ. ευρώ. Για το 2026 προγραμματίζονται δημοπρατήσεις έργων στρατηγικής σημασίας μέσω της Μονάδας Στρατηγικών Συμβάσεων (PPF) άνω του 1 δισ. ευρώ, ενώ μέσω του επενδυτικού βραχίονα HIIF εκτιμάται ότι μπορούν να κινητοποιηθούν κεφάλαια άνω του 1 δισ. ευρώ σε ορίζοντα τριετίας. Η διοίκηση αποτιμά τη συνολική συμβολή του Υπερταμείου στην ελληνική οικονομία σε 25 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 15 δισ. ευρώ συνδέονται με τη δραστηριότητα του ΤΑΙΠΕΔ. Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, το 2025 αναμένεται ομιλική κερδοφορία περίπου 400 εκατ. ευρώ, έναντι σωρευτικών κερδών περίπου 370 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2017-2024. Παράλληλα, η οικονομική εικόνα των θυγατρικών παρουσιάζει βελτίωση τα τελευταία χρόνια: από ζημιές 176 εκατ. ευρώ το 2015, το 2024 καταγράφηκαν κέρδη περίπου 100 εκατ. ευρώ, ενώ η πλειονότητα των εταιρειών (8 στις 10) εμφανίζεται πλέον κερδοφόρα. Από το 2017 έως το 2025 έχουν αποδοθεί στο Ελληνικό Δημόσιο περισσότερα από 280 εκατ. ευρώ, τα οποία κατευθύνθηκαν στην αποπληρωμή του χρέους και στη χρηματοδότηση δημοσίων επενδύσεων. View full είδηση

Tις κρίσιμες πτυχές και προκλήσεις της Ελληνικής αγοράς κατοικίας, αναδεικνύοντας το ζήτημα της στέγασης ως ένα βαθύ και πολυδιάστατο κοινωνικό φαινόμενο αποκάλυψε πρόσφατη έρευνα της BluPeak που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την Ierax Analytix. Η έρευνα αναδεικνύει όχι μόνο τις κοινωνικές και δομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η στέγαση στην Ελλάδα, αλλά και την επιτακτική ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια, θεσμική καινοτομία και αποτελεσματική υποστήριξη στις μεταβαλλόμενες ανάγκες των νοικοκυριών, θέτοντας τη βάση για μια πιο βιώσιμη και δίκαιη αγορά κατοικίας. Η στέγαση συνιστά ένα διαγενεακό πρόβλημα, καθώς οι νεότερες γενιές βιώνουν εντονότερη οικονομική πίεση και περιορισμό επιλογών, ενώ οι μεγαλύτερες ηλικίες, παρά τα υψηλότερα επίπεδα ιδιοκτησίας, καλούνται να ανταποκριθούν σε αυξανόμενες ανάγκες μετακίνησης, αναβάθμισης κατοικίας και οικονομικής προσαρμογής. Σύμφωνα με την έρευνα το μέσο ποσό με βάση το μηνίαιο καθαρό εισόδημα που απορροφάτε απο το κόστος στέγασης για άτομα ηλικίας 36-55 ετών ανέρχεται σε €443. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην ίδια ηλικιακή ομάδα για το 37% των ερωτηθέντων έχουν καθαρό μηνιαίο εισόδημα €900-€1300. Αντίστοιχα για την ηλικιακή ομάδα 25-35 ετών το κόστος στέγασης επιδεινώνεται σημαντικά με το 20% των ερωτηθέντων να δαπανά πάνω απο 40% του εισοδήματός τους για στέγαση. Αδιαφανής η ελληνική αγορά Ακινήτων, αναγκαία τα μητρώα ιδιοκτησίας και ψηφιακές πλατφόρμες Η έλλειψη εμπιστοσύνης και η αίσθηση ανεπαρκούς ελέγχου χαρακτηρίζουν οριζόντια την αγορά, με τους περισσότερους να θεωρούν ότι οι αδήλωτες πρακτικές παραβιάζουν την αγορά και επηρεάζουν αρνητικά τις τιμές, δημιουργώντας έτσι ένα κοινό κοινωνικό έδαφος που απαιτεί διαφανείς και αποτελεσματικές λύσεις. Παράλληλα, η κοινωνική αποδοχή για την υιοθέτηση εργαλείων καταγραφής και ελέγχου ακινήτων είναι ισχυρή, με θετική στάση απέναντι σε ενιαία μητρώα ιδιοκτησίας και ψηφιακές πλατφόρμες διαφάνειας, γεγονός που υποδηλώνει ότι η αγορά είναι ώριμη για καινοτόμες παρεμβάσεις και θεσμικές μεταρρυθμίσεις. Τα ακίνητα των Δήμων και η “τρύπα” στα Ε9 Επιπλέον, η αυξανόμενη στεγαστική πίεση μεταφράζεται σε μεγαλύτερη ζήτηση για θεσμικές λύσεις, ιδιαίτερα από ενοικιαστές και μεταβατικά νοικοκυριά, τα οποία εμφανίζουν αυξημένη ανάγκη για παρέμβαση και υιοθέτηση διαφανών εργαλείων. Αυτές οι δυναμικές δημιουργούν ευκαιρίες για υπηρεσίες, πολιτικές και προϊόντα που ενισχύουν και διευκολύνουν τη στεγαστική κινητικότητα. Ο κ. Βασίλειος Ηλιόπουλος, CEO της BluPeak, μιλώντας στο ered, επισημαίνει ότι μια από τις θεσμικές παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να συμβάλουν ουσιαστικά στην ενίσχυση της προσφοράς κατοικίας είναι η αξιοποίηση των ακινήτων που ανήκουν όχι μόνο στο Ελληνικό Δημόσιο αλλά και στους Δήμους της χώρας. Το διαθέσιμο απόθεμα ακινήτων προς αξιοποίηση θεωρείται σημαντικό, ωστόσο η χαρτογράφησή του από τις κατά τόπους δημοτικές αρχές βρίσκεται ακόμη σε πολύ πρώιμο στάδιο, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την άμεση αξιοποίησή του για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης. Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι αρκετοί Δήμοι είτε δεν διαθέτουν καθόλου δήλωση Ε9 για την ακίνητη περιουσία τους είτε αυτή είναι ελλιπώς ενημερωμένη. Ως αποτέλεσμα, παρότι πολλές δημοτικές αρχές επιδεικνύουν σαφή πρόθεση να συμβάλουν στην αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος, αδυνατούν στην πράξη να διοχετεύσουν ακίνητα προς αξιοποίηση στην αγορά, καθώς δεν υπάρχει πλήρης και συστηματική καταγραφή των περιουσιακών στοιχείων που κατέχουν. Όπως επισημαίνει ο κ. Ηλιόπουλος, το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία υπό το πρίσμα του Προεδρικού Διατάγματος 54/2018, σύμφωνα με το οποίο οι Δήμοι υποχρεούνται να δημοσιεύουν οικονομικές καταστάσεις με βάση τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα (IFRS). Από την 1η Ιανουαρίου 2026 η εφαρμογή του πλαισίου καθίσταται υποχρεωτική, καθώς έληξε η μεταβατική περίοδος που είχε δοθεί στους ΟΤΑ για να προσαρμοστούν. Η ελλιπής χαρτογράφηση της δημοτικής ακίνητης περιουσίας επηρεάζει άμεσα και το Μητρώο Παγίων των Δήμων, δημιουργώντας ζητήματα κανονιστικής συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις του θεσμικού πλαισίου. Το Μητρώο Ακινήτων θα μπορούσε σημαντικά να συμβάλλει στην αξιοποίηση χιλιάδων ακινήτων αν διευρυνόταν ώστε εκτός από τα ακίνητα των ιδιωτών περιλάμβανε και αυτά των φορέων του Δημοσίου και του Ευρύτερου Δημοσίου View full είδηση

Τα περισσότερα από αυτά τα κτίρια παραμένουν κλειστά, ακόμη και για δεκαετίες, καθώς οι χρονοβόρες διαδικασίες αδειοδοτήσεων, οι συχνές αλλαγές απαιτήσεων και η απουσία χρηματοδοτικών - φορολογικών κινήτρων αποθαρρύνουν τους επενδυτές. Παρότι διαθέτει ένα από τα παλαιότερα και πλουσιότερα κτιριακά αποθέματα στην Ευρώπη, η Ελλάδα εξακολουθεί να δυσκολεύεται σημαντικά στην επαναχρησιμοποίηση διατηρητέων και παλαιών βιομηχανικών ακινήτων. Το αποτέλεσμα είναι περισσότερα από τα μισά διατηρητέα κτίρια στην Αθήνα να παραμένουν σήμερα κλειστά, συχνά για δεκαετίες. Οι λόγοι δεν είναι μονοδιάστατοι, καθώς όπως επισημαίνουν ειδικοί τα εμπόδια είναι τεχνικά, θεσμικά, χρηματοδοτικά και κυρίως χρονικά. Το πρώτο και μεγαλύτερο εμπόδιο αφορά τα ίδια τα κτίρια. Κάθε διατηρητέο ή παλαιό βιομηχανικό ακίνητο αποτελεί μια ξεχωριστή περίπτωση. Η κατάσταση στην οποία βρίσκεται, ο βαθμός φθοράς, ο τρόπος χαρακτηρισμού του, αν πρόκειται για μνημείο ή απλώς για κτίριο με προστατευόμενες όψεις, επηρεάζουν καθοριστικά το εύρος των παρεμβάσεων. Το βασικό πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι μέχρι και το τέλος του έργου δεν μπορεί κανείς να γνωρίζει με ακρίβεια το τελικό κόστος και το χρονοδιάγραμμα. Σε τέτοιου είδους έργα «είναι βέβαιο ότι θα πέσεις έξω», τόσο οικονομικά όσο και χρονικά. Όλα τα μεγάλα έργα αποκατάστασης διατηρητέων που υλοποιήθηκαν στην Ελλάδα κόστισαν τελικά περισσότερο και χρειάστηκαν πολύ περισσότερο χρόνο από τον αρχικό σχεδιασμό. Αυτό καθιστά τέτοιες επενδύσεις υψηλού ρίσκου, ιδιαίτερα για ιδιώτες developers που καλούνται να απορροφήσουν απρόβλεπτες επιβαρύνσεις. Αν υπάρχει ένας παράγοντας που θεωρείται καθοριστικός, αυτός είναι ο χρόνος. Οι καθυστερήσεις στις αδειοδοτήσεις, οι αλλεπάλληλες εγκρίσεις, οι αρχαιολογικές έρευνες και οι συχνές αλλαγές απαιτήσεων μετατρέπουν τον χρόνο στον μεγαλύτερο εχθρό τέτοιων έργων. Ειδικά σε περιοχές ιστορικής ή αρχιτεκτονικής σημασίας, όπως το κέντρο της Αθήνας, κάθε στάδιο μπορεί να ανοίξει νέο κύκλο εγκρίσεων. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που πολλά ακίνητα παραμένουν κλειστά, καθώς η αβεβαιότητα αποθαρρύνει τους επενδυτές πριν καν ξεκινήσουν. Απουσία χρηματοδοτικών κινήτρων Σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, στην Ελλάδα δεν υπάρχουν σήμερα στοχευμένα χρηματοδοτικά ή φορολογικά κίνητρα για την επαναχρησιμοποίηση διατηρητέων και βιομηχανικών ακινήτων. Παρότι κατά καιρούς έχουν συζητηθεί προγράμματα επιδότησης, αυτά δεν έχουν αποκτήσει μόνιμο και σταθερό χαρακτήρα. Για έναν developer, ένα τέτοιο έργο αντιμετωπίζεται ουσιαστικά όπως οποιοδήποτε άλλο, καθαναλαμβάνει εξ ολοκλήρου το κόστος και το ρίσκο, χωρίς ειδική στήριξη. Οι τράπεζες, από την πλευρά τους, εξετάζουν τη χρηματοδότηση με αυστηρά κριτήρια βιωσιμότητας και συχνά με μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα, λόγω της αβεβαιότητας που συνοδεύει τέτοια projects. Η σύγκριση με αγορές όπως η Ολλανδία και η Γερμανία είναι αποκαλυπτική. Εκεί, η επαναχρησιμοποίηση υφιστάμενων κτιρίων αποτελεί συνειδητή στρατηγική επιλογή, τόσο για περιβαλλοντικούς λόγους όσο και για λόγους αστικής πολιτικής. Οι διαδικασίες αδειοδότησης είναι σαφείς και προβλέψιμες, με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, ενώ υπάρχει θεσμοθετημένη συνεργασία μεταξύ επενδυτών, δημόσιων φορέων και τοπικής αυτοδιοίκησης. Το αποτέλεσμα είναι ότι ο επενδυτής γνωρίζει από την αρχή τι τον περιμένει. Στην Ελλάδα, αντίθετα, απουσιάζει μια ενιαία στρατηγική. Η πολυνομία, οι αντικρουόμενες αρμοδιότητες και η έλλειψη συντονισμού δημιουργούν ένα περιβάλλον αβεβαιότητας που λειτουργεί αποτρεπτικά. Μονόδρομος η επαναχρησιμοποίηση του παλαιού αποθέματος Κι όμως, παρά τις δυσκολίες, η Ελλάδα διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα. Περισσότερο από το 50% του κτιριακού αποθέματος είναι άνω των 50 ετών, γεγονός που από μόνο του καθιστά την επαναχρησιμοποίηση μονόδρομο. Παράλληλα, υπάρχει έντονη ζήτηση για νέες χρήσεις, ξενοδοχεία πόλης, κατοικία, serviced apartments και σύγχρονους χώρους γραφείων. Σύμφωνα με επαγγελματίες του κλάδου, όταν τέτοια έργα ολοκληρώνονται σωστά, μπορούν να προσφέρουν όχι μόνο περιβαλλοντικό και κοινωνικό όφελος, αλλά και ισχυρές επενδυτικές αποδόσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι εταιρείες με εμπειρία στον τομέα έχουν στραφεί στρατηγικά στην επαναχρησιμοποίηση υφιστάμενων κτιρίων, αντί για νέες κατασκευές. Τα διατηρητέα και τα παλιά βιομηχανικά ακίνητα δεν μένουν κλειστά επειδή «δεν αξίζουν», αλλά επειδή το πλαίσιο μέσα στο οποίο καλούνται να αξιοποιηθούν είναι εξαιρετικά απαιτητικό και αβέβαιο. Χωρίς ταχύτερες διαδικασίες, ξεκάθαρους κανόνες και στοχευμένα κίνητρα, η αξιοποίηση αυτού του τεράστιου αποθέματος θα συνεχίσει να εξαρτάται από λίγους και τολμηρούς επενδυτές και όχι από μια οργανωμένη εθνική στρατηγική αστικής αναγέννησης. View full είδηση