Search the Community
Showing results for tags 'κατοικία'.
-
Βασική επιδίωξη της Εθνικής Στρατηγικής για τη Στεγαστική Πολιτική («Στρατηγική») είναι η διαμόρφωση ενός συνεκτικού και αποτελεσματικού πλαισίου παρέμβασης, το οποίο θα ενισχύει την πρόσβαση όλων των πολιτών σε οικονομικά προσιτή, προσβάσιμη και ποιοτική κατοικία. Το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Προσιτή Στέγαση θέτει ως κομβικό στόχο την εξισορρόπηση προσφοράς και ζήτησης κατοικίας και οργανώνει τις δράσεις επίτευξης του στόχου αυτού σε τέσσερις (4) στρατηγικούς πυλώνες, ως εξής: Στρατηγικός Πυλώνας 1 - Ενίσχυση της προσφοράς κατοικίας, με προτεινόμενες δράσεις: o την ενίσχυση της παραγωγικότητας του κατασκευαστικού κλάδου: με στόχο τη μείωση κόστους και χρόνου κατασκευής, μέσω της καινοτομίας και της αντιμετώπισης των ελλείψεων ανθρώπινου δυναμικού· o την απλοποίηση και επιτάχυνση αδειοδοτήσεων: με αναφορά στη μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης, στην ψηφιοποίηση των διαδικασιών και στην απλούστευση χωροταξικών και πολεοδομικών κανόνων για ταχύτερη υλοποίηση· o τον συνδυασμό προσιτότητας, βιωσιμότητας και ποιότητας, μέσω ενεργειακών αναβαθμίσεων. Στρατηγικός Πυλώνας 2 - Κινητοποίηση πρόσθετων δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων, με προτεινόμενες δράσεις: o τη δημιουργία ευρωπαϊκής επενδυτικής πλατφόρμας για την αύξηση επενδύσεων σε προσιτή και κοινωνική κατοικία, με αξιοποίηση πόρων της ΕΕ, της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και ιδιωτικών κεφαλαίων· o την απλούστευση κρατικών ενισχύσεων για στεγαστικά προγράμματα: μέσω της αναθεώρησης του πλαισίου κρατικών ενισχύσεων (SGEI/Υπηρεσίες Γενικού Οικονομικού Συμφέροντος), προκειμένου να καταστεί ταχύτερη και ευρύτερη η δημόσια χρηματοδότηση. Στρατηγικός Πυλώνας 3 - Άμεση στήριξη σε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, με προτεινόμενες δράσεις: o τη ρύθμιση βραχυχρόνιων μισθώσεων σε περιοχές στεγαστικής πίεσης: με στόχο τη μείωση των κατοικιών σε βραχυχρόνια μίσθωση· o την αντιμετώπιση στρεβλώσεων και πιέσεων στην αγορά κατοικίας· o την προώθηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στα Κράτη Μέλη: μέσω μεταρρυθμίσεων σε φορολογία και καθεστώς χρήσεων γης. Στρατηγικός Πυλώνας 4 - Στήριξη των πλέον ευάλωτων ομάδων, με προτεινόμενες δράσεις: o τη στέγαση για νέους και φοιτητές: με επιδίωξη την εξασφάλιση της στεγαστικής προσιτότητας των νέων και φοιτητών· o την αντιμετώπιση της αστεγίας και στήριξη ευάλωτων νοικοκυριών: με προώθηση στεγαστικών λύσεων τύπου Housing First, ενίσχυση κοινωνικής κατοικίας και προστασία ενοικιαστών. Παράλληλα, και συμπληρωματικά προς το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Προσιτή Στέγαση, έχει συσταθεί Πανευρωπαϊκή Επενδυτική Πλατφόρμα, η οποία λειτουργεί ως μηχανισμός μεγάλης κλίμακας που θα κινητοποιεί πόρους από ευρωπαϊκές και εθνικές αναπτυξιακές τράπεζες καθώς και το InvestEU, με στόχο την κλιμάκωση των επενδύσεων στην προσφορά κατοικίας και τη διοχέτευση έως και περίπου €375 δισ. έως το έτος 2029 σε κοινωνική, προσιτή και βιώσιμη στέγαση. Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη-μέλη καλούνται να διαμορφώσουν ολοκληρωμένες και εξειδικευμένες στρατηγικές, ανταποκρινόμενα στις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις με μέτρα προσαρμοσμένα στις ιδιαιτερότητες της αγοράς κατοικίας σε εθνικό επίπεδο. Υπό την έννοια 11 αυτή, η στοχοθεσία, οι ομάδες-στόχοι καιτα μέτρα της Εθνικής Στρατηγικής για τη Στεγαστική Πολιτική (Ενότητες 2 και 3) εναρμονίζονται με τις κατευθύνσεις του Ευρωπαϊκού Σχεδίου και αντλούν, κατά περίπτωση, στοιχεία από καλές πρακτικές που έχουν αναπτυχθεί σε άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ, ενώ στα εργαλεία χρηματοδότησης της Στρατηγικής (Ενότητα 4) έχουν ενσωματωθεί επιχειρησιακά οι νέες δυνατότητες που παρέχονται πλέον σε ευρωπαϊκό επίπεδο. View full είδηση
-
- στεγαστική πολιτική
- κατοικία
-
(and 2 more)
Tagged with:
-
Βασική επιδίωξη της Εθνικής Στρατηγικής για τη Στεγαστική Πολιτική («Στρατηγική») είναι η διαμόρφωση ενός συνεκτικού και αποτελεσματικού πλαισίου παρέμβασης, το οποίο θα ενισχύει την πρόσβαση όλων των πολιτών σε οικονομικά προσιτή, προσβάσιμη και ποιοτική κατοικία. Το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Προσιτή Στέγαση θέτει ως κομβικό στόχο την εξισορρόπηση προσφοράς και ζήτησης κατοικίας και οργανώνει τις δράσεις επίτευξης του στόχου αυτού σε τέσσερις (4) στρατηγικούς πυλώνες, ως εξής: Στρατηγικός Πυλώνας 1 - Ενίσχυση της προσφοράς κατοικίας, με προτεινόμενες δράσεις: o την ενίσχυση της παραγωγικότητας του κατασκευαστικού κλάδου: με στόχο τη μείωση κόστους και χρόνου κατασκευής, μέσω της καινοτομίας και της αντιμετώπισης των ελλείψεων ανθρώπινου δυναμικού· o την απλοποίηση και επιτάχυνση αδειοδοτήσεων: με αναφορά στη μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης, στην ψηφιοποίηση των διαδικασιών και στην απλούστευση χωροταξικών και πολεοδομικών κανόνων για ταχύτερη υλοποίηση· o τον συνδυασμό προσιτότητας, βιωσιμότητας και ποιότητας, μέσω ενεργειακών αναβαθμίσεων. Στρατηγικός Πυλώνας 2 - Κινητοποίηση πρόσθετων δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων, με προτεινόμενες δράσεις: o τη δημιουργία ευρωπαϊκής επενδυτικής πλατφόρμας για την αύξηση επενδύσεων σε προσιτή και κοινωνική κατοικία, με αξιοποίηση πόρων της ΕΕ, της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και ιδιωτικών κεφαλαίων· o την απλούστευση κρατικών ενισχύσεων για στεγαστικά προγράμματα: μέσω της αναθεώρησης του πλαισίου κρατικών ενισχύσεων (SGEI/Υπηρεσίες Γενικού Οικονομικού Συμφέροντος), προκειμένου να καταστεί ταχύτερη και ευρύτερη η δημόσια χρηματοδότηση. Στρατηγικός Πυλώνας 3 - Άμεση στήριξη σε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, με προτεινόμενες δράσεις: o τη ρύθμιση βραχυχρόνιων μισθώσεων σε περιοχές στεγαστικής πίεσης: με στόχο τη μείωση των κατοικιών σε βραχυχρόνια μίσθωση· o την αντιμετώπιση στρεβλώσεων και πιέσεων στην αγορά κατοικίας· o την προώθηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στα Κράτη Μέλη: μέσω μεταρρυθμίσεων σε φορολογία και καθεστώς χρήσεων γης. Στρατηγικός Πυλώνας 4 - Στήριξη των πλέον ευάλωτων ομάδων, με προτεινόμενες δράσεις: o τη στέγαση για νέους και φοιτητές: με επιδίωξη την εξασφάλιση της στεγαστικής προσιτότητας των νέων και φοιτητών· o την αντιμετώπιση της αστεγίας και στήριξη ευάλωτων νοικοκυριών: με προώθηση στεγαστικών λύσεων τύπου Housing First, ενίσχυση κοινωνικής κατοικίας και προστασία ενοικιαστών. Παράλληλα, και συμπληρωματικά προς το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Προσιτή Στέγαση, έχει συσταθεί Πανευρωπαϊκή Επενδυτική Πλατφόρμα, η οποία λειτουργεί ως μηχανισμός μεγάλης κλίμακας που θα κινητοποιεί πόρους από ευρωπαϊκές και εθνικές αναπτυξιακές τράπεζες καθώς και το InvestEU, με στόχο την κλιμάκωση των επενδύσεων στην προσφορά κατοικίας και τη διοχέτευση έως και περίπου €375 δισ. έως το έτος 2029 σε κοινωνική, προσιτή και βιώσιμη στέγαση. Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη-μέλη καλούνται να διαμορφώσουν ολοκληρωμένες και εξειδικευμένες στρατηγικές, ανταποκρινόμενα στις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις με μέτρα προσαρμοσμένα στις ιδιαιτερότητες της αγοράς κατοικίας σε εθνικό επίπεδο. Υπό την έννοια 11 αυτή, η στοχοθεσία, οι ομάδες-στόχοι καιτα μέτρα της Εθνικής Στρατηγικής για τη Στεγαστική Πολιτική (Ενότητες 2 και 3) εναρμονίζονται με τις κατευθύνσεις του Ευρωπαϊκού Σχεδίου και αντλούν, κατά περίπτωση, στοιχεία από καλές πρακτικές που έχουν αναπτυχθεί σε άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ, ενώ στα εργαλεία χρηματοδότησης της Στρατηγικής (Ενότητα 4) έχουν ενσωματωθεί επιχειρησιακά οι νέες δυνατότητες που παρέχονται πλέον σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
-
- στεγαστική πολιτική
- κατοικία
-
(and 2 more)
Tagged with:
-
Ας φανταστούμε ένα σακάκι σχεδιασμένο να προσαρμόζεται σε αλλαγές βάρους, καθημερινές και επίσημες χρήσεις, χειμώνα και άνοιξη. Αντί για πολλά σακάκια, ένα ευέλικτο θα μας εξυπηρετούσε καλύτερα. Έτσι θα έπρεπε να σχεδιάζονται και οι κατοικίες. Ωστόσο, οι περισσότερες κατοικίες σχεδιάζονται για έναν σταθερό τύπο νοικοκυριού, σαν η ζωή των ανθρώπων να μην αλλάζει. Κτηματομεσιτικά Σήμερα, η συζήτηση για το στεγαστικό περιορίζεται σε αριθμούς: 100.000 κατοικίες τον χρόνο, ένα εκατομμύριο μέχρι το 2030. Η συλλογιστική μοιάζει απλή: ανεπαρκής προσφορά σημαίνει ότι πρέπει να χτίσουμε περισσότερα και ταχύτερα. Κι αν όμως η στεγαστική κρίση δεν είναι μόνο ποσοτική, αλλά και σχεδιαστική; Πολλές πόλεις διαθέτουν ήδη επαρκή οικιστική επιφάνεια, αλλά εξακολουθούν να μην μπορούν να καλύψουν τη ζήτηση για κατοικία. Μεγάλο μέρος του στεγαστικού δυναμικού παραμένει εγκλωβισμένο σε μεγάλες, υποκατοικημένες ή ανελαστικές κατοικίες: το ένα τρίτο του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζει σε σπίτι που θεωρείται υπερβολικά μεγάλο για το νοικοκυριό του. Ο καλύτερος σχεδιασμός της κατοικίας μπορεί να απελευθερώσει αυτό το ανεκμετάλλευτο δυναμικό. Η κατοικία αντιμετωπίζεται όλο και περισσότερο ως εμπορικό προϊόν και όχι ως κοινωνική υποδομή. Οι κατόψεις γίνονται τρισδιάστατα φύλλα Excel: άκαμπτες, τυποποιημένες, βελτιστοποιημένες για βραχυπρόθεσμη αποδοτικότητα. Την ίδια στιγμή, η κοινωνία γίνεται ολοένα πιο σύνθετη: ανασυγκροτημένες οικογένειες, ενήλικα παιδιά που επιστρέφουν στο πατρικό, ηλικιωμένοι μόνοι, συγκατοικήσεις, διαζύγια ή μονογονεϊκές οικογένειες. Όταν ο σχεδιασμός αγνοεί αυτές τις πραγματικότητες, οι κατοικίες απαξιώνονται. Οι άνθρωποι μετακομίζουν όχι επειδή τα σπίτια τους είναι πολύ μικρά, αλλά επειδή δεν ανταποκρίνονται στη ζωή τους. Με ευέλικτες κατόψεις, πολλά νοικοκυριά θα μπορούσαν να παραμείνουν στο ίδιο σπίτι, να συγκατοικήσουν καλύτερα ή να δημιουργήσουν νέα σπίτια στο υπάρχον απόθεμα. Ο καλός σχεδιασμός βελτιώνει την καθημερινότητα και μειώνει την πίεση για νέες κατοικίες. Η κάτοψη είναι το ισχυρότερο εργαλείο για τον σχεδιασμό καλύτερων κατοικιών. Ύστερα από πολύχρονη έρευνα, αναπτύξαμε «αρχές προσαρμοστικότητας» που εφαρμόσαμε στο START-Ivry, στο ευρύτερο Παρίσι. Δεν απαιτούν περισσότερα τετραγωνικά, υψηλότερο κόστος ή νέες τεχνολογίες — μόνο καλύτερες κατόψεις. Έξι από αυτές είναι: 1. Η υπερευέλικτη κατοικία δύο υπνοδωματίων Τα περισσότερα σπίτια με δύο υπνοδωμάτια σχεδιάζονται για ένα μόνο νοικοκυριό, αλλά συχνά φιλοξενούν δύο: γονείς με ενήλικο παιδί, συγκάτοικους ή ηλικιωμένο με φροντιστή. Με ξεχωριστά υπνοδωμάτια—το ένα κοντά στην είσοδο, με δυνατότητα μελλοντικής μικρής κουζίνας—ώστε να εξασφαλίζεται ιδιωτικότητα, και δύο μικρά λουτρά, δύο νοικοκυριά μπορούν να μοιραστούν αυτόνομα το σπίτι. Μια έξυπνη κάτοψη μπορεί να αποτρέψει την ανάγκη μιας επιπλέον κατοικίας. 2. Η διαιρούμενη κατοικία Πολλά μεγάλα σπίτια υποχρησιμοποιούνται όταν τα παιδιά φύγουν, αλλά η μετακόμιση είναι δύσκολη για τους γονείς με τα χρόνια. Αν σπίτια με τρία ή περισσότερα υπνοδωμάτια είχαν σχεδιαστεί εξαρχής ώστε να διαιρούνται τεχνικά και νομικά, το αχρησιμοποίητο τμήμα θα μπορούσε να γίνει μικρή κατοικία για ενήλικο παιδί, φροντιστή ή ενοικιαστή. Ένα νέο σπίτι θα δημιουργούνταν χωρίς νέα οικοδόμηση. 3. Το επιπλέον δωμάτιο Μερικές φορές αρκεί ένα επιπλέον δωμάτιο: για την γέννηση ενός παιδιού, την εργασία από το σπίτι, τη φιλοξενία ενός ηλικιωμένου γονέα που χρειάζεται φροντίδα ή τη διαμονή ενός παιδιού χωρισμένων γονέων τα Σαββατοκύριακα. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με το «Plug» — έναν εξώστη που κλείνει — το διαιρούμενο «αρθρωτό (modular) καθιστικό» ή τη «μετακινούμενη κουζίνα». Έτσι, ένα νοικοκυριό μπορεί να παραμείνει στο σπίτι του. 4. Το co-residence Η συγκατοίκηση δεν θα έπρεπε να περιορίζεται στη φοιτητική κατοικία ή σε ξενοδοχειακού τύπου co-living. Ένα καλά σχεδιασμένο κοινό σπίτι προσφέρει σε κάθε κάτοικο μια ιδιωτική μονάδα—υπνοδωμάτιο και λουτρό—ενώ κουζίνα, καθιστικό και τραπεζαρία μοιράζονται. Για έξι κατοίκους, μειώνει απαιτούμενη επιφάνεια και ενεργειακή κατανάλωση έως 45%, προσφέροντας ιδιωτικότητα και αμοιβαία υποστήριξη, απαιτώντας λιγότερα ξεχωριστά σπίτια, 5. Η τυπολογία PLUS Η κατοικία ορίζεται συνήθως από τον αριθμό υπνοδωματίων. Όμως πολλά νοικοκυριά — μονογονεϊκές οικογένειες, διαζευγμένοι γονείς με κοινή επιμέλεια ή άτομα που εργάζονται από το σπίτι — χρειάζονται περισσότερο χώρο, όχι όμως ολόκληρη την επιφάνεια της επόμενης κατηγορίας. Η τυπολογία PLUS προσθέτει έναν μικρό, εξοπλισμένο χώρο «PLUS» με παράθυρο, αρκετό για ύπνο ή εργασία, και είναι πιο προσιτή οικονομικά από την επόμενη κατηγορία. 6. Η μικρή (compact) κατοικία Πολλά μονοπρόσωπα νοικοκυριά δυσκολεύονται να βρουν προσιτή κατοικία, εν μέρει επειδή εξακολουθούν να σχεδιάζονται μεγάλα σπίτια, παρότι τα μικρά νοικοκυριά αυξάνονται διαρκώς. Οι μικρές κατοικίες μπορούν να προσφέρουν εξαιρετική ποιότητα ζωής, εφόσον σχεδιαστούν σωστά. Έξυπνες κατόψεις και μεγαλύτερο ύψος ορόφου που επιτρέπει πατάρια μπορούν να μειώσουν την επιφάνεια κατά 25–40% χωρίς απώλεια ποιότητας. Θα πρέπει επίσης να μπορούν να συνενώνονται αργότερα, αν οι ανάγκες αλλάξουν. Μαζί, αυτές οι στρατηγικές προτείνουν έναν διαφορετικό τρόπο αντιμετώπισης της έλλειψης: όχι μόνο περισσότερα σπίτια, αλλά σπίτια που παραμένουν λειτουργικά για περισσότερα χρόνια. Εκτιμούμε ότι η ευέλικτη κατοικία θα μπορούσε να μειώσει την ανάγκη για νέα οικοδόμηση κατά περίπου 40%. Ο ακριβής αριθμός μπορεί να συζητηθεί· η αρχή όχι. Αν περισσότερες κατοικίες τα τελευταία 40 χρόνια είχαν σχεδιαστεί έτσι, η σημερινή έλλειψη θα ήταν μικρότερη. Το οικιστικό απόθεμα περιέχει κρυμμένο δυναμικό. Ο κακός σχεδιασμός το σπαταλά. Το εμπόδιο είναι συστημικό. Εταιρείες ανάπτυξης ακινήτων (developers) και τυποποιημένες διαρρυθμίσεις διαμορφώνουν την κατοικία πριν εμπλακούν ουσιαστικά οι αρχιτέκτονες. Οι αρχιτέκτονες καλούνται να σχεδιάσουν την όψη, ενώ η κάτοψη έχει ήδη καθοριστεί. Η τυποποίηση και η προκατασκευή παρουσιάζονται ως οι μόνες λύσεις. Οι κακοσχεδιασμένες κατοικίες κινδυνεύουν να εγκλωβίσουν το οικιστικό απόθεμα σε διαρρυθμίσεις που θα απαξιωθούν γρήγορα καθώς τα νοικοκυριά εξελίσσονται, διαιωνίζοντας το πρόβλημα της έλλειψης. Χρειαζόμαστε μια νέα αφήγηση για την κατοικία: με επίκεντρο τους ανθρώπους, όχι τα φύλλα Excel. Οι ευέλικτες κατοικίες δεν είναι ακριβότερες — στο START-Ivry τις κατασκευάσαμε με 1.580–1.750 €/m² το 2019 — ούτε απαιτούν μεγαλύτερες επιφάνειες ή νέα κατασκευαστικά συστήματα. Απαιτούν ευφυΐα εκεί όπου χτυπά η καρδιά του σπιτιού: στην κάτοψη. Όπως μου είπε κάποτε ένας developer: «Γιατί όλη αυτή η προσπάθεια να βελτιώσουμε την κατοικία, Beatriz; Τα πουλάμε όλα — όσο κακά κι αν είναι.» Αυτή η φράση αποκαλύπτει το πρόβλημα: η αγορά μπορεί να πουλήσει κακά σπίτια, αλλά η κοινωνία είναι αυτή που πρέπει να ζήσει σε αυτά. Ο σχεδιασμός ευέλικτων κατοικιών, που μειώνουν την ανάγκη για νέα οικοδόμηση, δεν είναι ουτοπία. Είναι εφικτός και αποτελεί επείγουσα συλλογική ευθύνη. Το να χτίζουμε εκατομμύρια κακοσχεδιασμένα σπίτια ταχύτερα θυμίζει τη μαζική παραγωγή ακατάλληλων σακακιών: όσα κι αν φτιάξουμε, εφόσον δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες των ανθρώπων, θα τους αναγκάζουν πάντα να αναζητούν ένα άλλο. Της Beatriz Ramo (STAR strategies + architecture) https://st-ar.nl/ https://www.instagram.com/star_strategies_architecture/ Η απεικόνιση των προτάσεων σχεδιασμού: 3a_The-Super-Versatile-Two-Bedroom-unit©STAR.pdf 3b_The-Super-Versatile-Two-Bedroom-unit©STAR.pdf 4_The-Divisible-Home©STAR.pdf 5a_The-Extra-Room©STAR.pdf 6_Co-residence©STAR.pdf 7a_The-PLUS-Typology©STAR.pdf 8_Compact-dwellings©STAR.pdf Αναλυτικά το πλήρες άρθρο: 260727_Design-Housing-Crisis_Article-Full_GR.pdf View full είδηση
- 1 reply
-
- κατοικία
- στεγαστική κρίση
-
(and 1 more)
Tagged with:
-
Ας φανταστούμε ένα σακάκι σχεδιασμένο να προσαρμόζεται σε αλλαγές βάρους, καθημερινές και επίσημες χρήσεις, χειμώνα και άνοιξη. Αντί για πολλά σακάκια, ένα ευέλικτο θα μας εξυπηρετούσε καλύτερα. Έτσι θα έπρεπε να σχεδιάζονται και οι κατοικίες. Ωστόσο, οι περισσότερες κατοικίες σχεδιάζονται για έναν σταθερό τύπο νοικοκυριού, σαν η ζωή των ανθρώπων να μην αλλάζει. Κτηματομεσιτικά Σήμερα, η συζήτηση για το στεγαστικό περιορίζεται σε αριθμούς: 100.000 κατοικίες τον χρόνο, ένα εκατομμύριο μέχρι το 2030. Η συλλογιστική μοιάζει απλή: ανεπαρκής προσφορά σημαίνει ότι πρέπει να χτίσουμε περισσότερα και ταχύτερα. Κι αν όμως η στεγαστική κρίση δεν είναι μόνο ποσοτική, αλλά και σχεδιαστική; Πολλές πόλεις διαθέτουν ήδη επαρκή οικιστική επιφάνεια, αλλά εξακολουθούν να μην μπορούν να καλύψουν τη ζήτηση για κατοικία. Μεγάλο μέρος του στεγαστικού δυναμικού παραμένει εγκλωβισμένο σε μεγάλες, υποκατοικημένες ή ανελαστικές κατοικίες: το ένα τρίτο του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζει σε σπίτι που θεωρείται υπερβολικά μεγάλο για το νοικοκυριό του. Ο καλύτερος σχεδιασμός της κατοικίας μπορεί να απελευθερώσει αυτό το ανεκμετάλλευτο δυναμικό. Η κατοικία αντιμετωπίζεται όλο και περισσότερο ως εμπορικό προϊόν και όχι ως κοινωνική υποδομή. Οι κατόψεις γίνονται τρισδιάστατα φύλλα Excel: άκαμπτες, τυποποιημένες, βελτιστοποιημένες για βραχυπρόθεσμη αποδοτικότητα. Την ίδια στιγμή, η κοινωνία γίνεται ολοένα πιο σύνθετη: ανασυγκροτημένες οικογένειες, ενήλικα παιδιά που επιστρέφουν στο πατρικό, ηλικιωμένοι μόνοι, συγκατοικήσεις, διαζύγια ή μονογονεϊκές οικογένειες. Όταν ο σχεδιασμός αγνοεί αυτές τις πραγματικότητες, οι κατοικίες απαξιώνονται. Οι άνθρωποι μετακομίζουν όχι επειδή τα σπίτια τους είναι πολύ μικρά, αλλά επειδή δεν ανταποκρίνονται στη ζωή τους. Με ευέλικτες κατόψεις, πολλά νοικοκυριά θα μπορούσαν να παραμείνουν στο ίδιο σπίτι, να συγκατοικήσουν καλύτερα ή να δημιουργήσουν νέα σπίτια στο υπάρχον απόθεμα. Ο καλός σχεδιασμός βελτιώνει την καθημερινότητα και μειώνει την πίεση για νέες κατοικίες. Η κάτοψη είναι το ισχυρότερο εργαλείο για τον σχεδιασμό καλύτερων κατοικιών. Ύστερα από πολύχρονη έρευνα, αναπτύξαμε «αρχές προσαρμοστικότητας» που εφαρμόσαμε στο START-Ivry, στο ευρύτερο Παρίσι. Δεν απαιτούν περισσότερα τετραγωνικά, υψηλότερο κόστος ή νέες τεχνολογίες — μόνο καλύτερες κατόψεις. Έξι από αυτές είναι: 1. Η υπερευέλικτη κατοικία δύο υπνοδωματίων Τα περισσότερα σπίτια με δύο υπνοδωμάτια σχεδιάζονται για ένα μόνο νοικοκυριό, αλλά συχνά φιλοξενούν δύο: γονείς με ενήλικο παιδί, συγκάτοικους ή ηλικιωμένο με φροντιστή. Με ξεχωριστά υπνοδωμάτια—το ένα κοντά στην είσοδο, με δυνατότητα μελλοντικής μικρής κουζίνας—ώστε να εξασφαλίζεται ιδιωτικότητα, και δύο μικρά λουτρά, δύο νοικοκυριά μπορούν να μοιραστούν αυτόνομα το σπίτι. Μια έξυπνη κάτοψη μπορεί να αποτρέψει την ανάγκη μιας επιπλέον κατοικίας. 2. Η διαιρούμενη κατοικία Πολλά μεγάλα σπίτια υποχρησιμοποιούνται όταν τα παιδιά φύγουν, αλλά η μετακόμιση είναι δύσκολη για τους γονείς με τα χρόνια. Αν σπίτια με τρία ή περισσότερα υπνοδωμάτια είχαν σχεδιαστεί εξαρχής ώστε να διαιρούνται τεχνικά και νομικά, το αχρησιμοποίητο τμήμα θα μπορούσε να γίνει μικρή κατοικία για ενήλικο παιδί, φροντιστή ή ενοικιαστή. Ένα νέο σπίτι θα δημιουργούνταν χωρίς νέα οικοδόμηση. 3. Το επιπλέον δωμάτιο Μερικές φορές αρκεί ένα επιπλέον δωμάτιο: για την γέννηση ενός παιδιού, την εργασία από το σπίτι, τη φιλοξενία ενός ηλικιωμένου γονέα που χρειάζεται φροντίδα ή τη διαμονή ενός παιδιού χωρισμένων γονέων τα Σαββατοκύριακα. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με το «Plug» — έναν εξώστη που κλείνει — το διαιρούμενο «αρθρωτό (modular) καθιστικό» ή τη «μετακινούμενη κουζίνα». Έτσι, ένα νοικοκυριό μπορεί να παραμείνει στο σπίτι του. 4. Το co-residence Η συγκατοίκηση δεν θα έπρεπε να περιορίζεται στη φοιτητική κατοικία ή σε ξενοδοχειακού τύπου co-living. Ένα καλά σχεδιασμένο κοινό σπίτι προσφέρει σε κάθε κάτοικο μια ιδιωτική μονάδα—υπνοδωμάτιο και λουτρό—ενώ κουζίνα, καθιστικό και τραπεζαρία μοιράζονται. Για έξι κατοίκους, μειώνει απαιτούμενη επιφάνεια και ενεργειακή κατανάλωση έως 45%, προσφέροντας ιδιωτικότητα και αμοιβαία υποστήριξη, απαιτώντας λιγότερα ξεχωριστά σπίτια, 5. Η τυπολογία PLUS Η κατοικία ορίζεται συνήθως από τον αριθμό υπνοδωματίων. Όμως πολλά νοικοκυριά — μονογονεϊκές οικογένειες, διαζευγμένοι γονείς με κοινή επιμέλεια ή άτομα που εργάζονται από το σπίτι — χρειάζονται περισσότερο χώρο, όχι όμως ολόκληρη την επιφάνεια της επόμενης κατηγορίας. Η τυπολογία PLUS προσθέτει έναν μικρό, εξοπλισμένο χώρο «PLUS» με παράθυρο, αρκετό για ύπνο ή εργασία, και είναι πιο προσιτή οικονομικά από την επόμενη κατηγορία. 6. Η μικρή (compact) κατοικία Πολλά μονοπρόσωπα νοικοκυριά δυσκολεύονται να βρουν προσιτή κατοικία, εν μέρει επειδή εξακολουθούν να σχεδιάζονται μεγάλα σπίτια, παρότι τα μικρά νοικοκυριά αυξάνονται διαρκώς. Οι μικρές κατοικίες μπορούν να προσφέρουν εξαιρετική ποιότητα ζωής, εφόσον σχεδιαστούν σωστά. Έξυπνες κατόψεις και μεγαλύτερο ύψος ορόφου που επιτρέπει πατάρια μπορούν να μειώσουν την επιφάνεια κατά 25–40% χωρίς απώλεια ποιότητας. Θα πρέπει επίσης να μπορούν να συνενώνονται αργότερα, αν οι ανάγκες αλλάξουν. Μαζί, αυτές οι στρατηγικές προτείνουν έναν διαφορετικό τρόπο αντιμετώπισης της έλλειψης: όχι μόνο περισσότερα σπίτια, αλλά σπίτια που παραμένουν λειτουργικά για περισσότερα χρόνια. Εκτιμούμε ότι η ευέλικτη κατοικία θα μπορούσε να μειώσει την ανάγκη για νέα οικοδόμηση κατά περίπου 40%. Ο ακριβής αριθμός μπορεί να συζητηθεί· η αρχή όχι. Αν περισσότερες κατοικίες τα τελευταία 40 χρόνια είχαν σχεδιαστεί έτσι, η σημερινή έλλειψη θα ήταν μικρότερη. Το οικιστικό απόθεμα περιέχει κρυμμένο δυναμικό. Ο κακός σχεδιασμός το σπαταλά. Το εμπόδιο είναι συστημικό. Εταιρείες ανάπτυξης ακινήτων (developers) και τυποποιημένες διαρρυθμίσεις διαμορφώνουν την κατοικία πριν εμπλακούν ουσιαστικά οι αρχιτέκτονες. Οι αρχιτέκτονες καλούνται να σχεδιάσουν την όψη, ενώ η κάτοψη έχει ήδη καθοριστεί. Η τυποποίηση και η προκατασκευή παρουσιάζονται ως οι μόνες λύσεις. Οι κακοσχεδιασμένες κατοικίες κινδυνεύουν να εγκλωβίσουν το οικιστικό απόθεμα σε διαρρυθμίσεις που θα απαξιωθούν γρήγορα καθώς τα νοικοκυριά εξελίσσονται, διαιωνίζοντας το πρόβλημα της έλλειψης. Χρειαζόμαστε μια νέα αφήγηση για την κατοικία: με επίκεντρο τους ανθρώπους, όχι τα φύλλα Excel. Οι ευέλικτες κατοικίες δεν είναι ακριβότερες — στο START-Ivry τις κατασκευάσαμε με 1.580–1.750 €/m² το 2019 — ούτε απαιτούν μεγαλύτερες επιφάνειες ή νέα κατασκευαστικά συστήματα. Απαιτούν ευφυΐα εκεί όπου χτυπά η καρδιά του σπιτιού: στην κάτοψη. Όπως μου είπε κάποτε ένας developer: «Γιατί όλη αυτή η προσπάθεια να βελτιώσουμε την κατοικία, Beatriz; Τα πουλάμε όλα — όσο κακά κι αν είναι.» Αυτή η φράση αποκαλύπτει το πρόβλημα: η αγορά μπορεί να πουλήσει κακά σπίτια, αλλά η κοινωνία είναι αυτή που πρέπει να ζήσει σε αυτά. Ο σχεδιασμός ευέλικτων κατοικιών, που μειώνουν την ανάγκη για νέα οικοδόμηση, δεν είναι ουτοπία. Είναι εφικτός και αποτελεί επείγουσα συλλογική ευθύνη. Το να χτίζουμε εκατομμύρια κακοσχεδιασμένα σπίτια ταχύτερα θυμίζει τη μαζική παραγωγή ακατάλληλων σακακιών: όσα κι αν φτιάξουμε, εφόσον δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες των ανθρώπων, θα τους αναγκάζουν πάντα να αναζητούν ένα άλλο. Της Beatriz Ramo (STAR strategies + architecture) https://st-ar.nl/ https://www.instagram.com/star_strategies_architecture/ Η απεικόνιση των προτάσεων σχεδιασμού: 3a_The-Super-Versatile-Two-Bedroom-unit©STAR.pdf 3b_The-Super-Versatile-Two-Bedroom-unit©STAR.pdf 4_The-Divisible-Home©STAR.pdf 5a_The-Extra-Room©STAR.pdf 6_Co-residence©STAR.pdf 7a_The-PLUS-Typology©STAR.pdf 8_Compact-dwellings©STAR.pdf Αναλυτικά το πλήρες άρθρο: 260727_Design-Housing-Crisis_Article-Full_GR.pdf
- 1 comment
-
- 1
-
-
- κατοικία
- στεγαστική κρίση
-
(and 1 more)
Tagged with:
-
Με αφορμή τη φετινή επέτειο των 250 χρόνων από την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας των ΗΠΑ, ο αρχιτέκτονας και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πατρών, Πάνος Δραγώνας, επιλέγει έντεκα κατοικίες, σχεδιασμένες, βέβαια, από αρχιτέκτονες για να μας αφηγηθεί την ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών. Τι μπορεί να μας πει η ιστορία μιας μεγάλης χώρας όπως η Αμερική μέσα από τα σπίτια της; Μπορεί μια κατοικία να πάρει θέση για τη δημοκρατία; Να εκφράσει μια ιδέα για την ελευθερία ή την πρόοδο; Να αποτυπώσει την αισιοδοξία μιας κοινωνίας απέναντι στην τεχνολογία ή, αντίθετα, την αμφιβολία της απέναντι στις μεγάλες βεβαιότητες της εποχής της; Και τι συμβαίνει όταν οι υποσχέσεις μιας εποχής αρχίζουν να μετατρέπονται σε αντιφάσεις ή τα οράματα του μέλλοντος σε ερωτήματα για το παρόν; Διακόσια πενήντα χρόνια μετά την αμερικανική ανεξαρτησία, θα επιχειρήσουμε μια περιήγηση σε μερικά από τα πιο εμβληματικά σπίτια της αμερικανικής αρχιτεκτονικής. Κάποιες φορές οι τοίχοι, τα παράθυρα και οι στέγες αφηγούνται πολύ περισσότερα από όσα αρχικά μοιάζουν διατεθειμένα να αποκαλύψουν. Σχέδιο της δυτικής εισόδου του Monticello από τον Ρόμπερτ Μιλς. © Ιστορική Εταιρεία της Μασαχουσέτης. Πηγή: Monticello.Org. «… architecture is my delight, and putting up, and pulling down, one of my favourite amusements». Η ρήση αποδίδεται στον Τζέφερσον αλλά για την πηγή της μπορείτε να διαβάσετε εδώ. Το Monticello, η κατοικία του Thomas Jefferson κοντά στο Charlottesville της Virginia, κατασκευάστηκε σταδιακά μεταξύ 1768 και 1809 και σχεδιάστηκε από τον ίδιο τον χρήστη του. Πρόκειται ίσως για το πρώτο μεγάλο αρχιτεκτονικό μανιφέστο της αμερικανικής δημοκρατίας. Αν και ο Jefferson δεν ήταν ο ίδιος αρχιτέκτονας, μελέτησε συστηματικά την αρχιτεκτονική θεωρία και ιδιαίτερα το έργο του Andrea Palladio. Το Monticello αντλεί άμεσα από την παράδοση της παλλαδιανής βίλας και ιδιαίτερα από τη Villa Rotonda: η τοποθέτηση στην κορυφή του λόφου, ο συμμετρικός όγκος, η κεντρική αίθουσα και η στενή σχέση με το τοπίο παραπέμπουν ευθέως στο ιταλικό πρότυπο. Η επιλογή αυτή δεν υπήρξε μόνο αισθητική. Για τον Jefferson, η νέα δημοκρατία δεν μπορούσε να στεγαστεί σε αρχιτεκτονικές μορφές που παρέπεμπαν σε βασιλείς και αριστοκρατίες. Ο κλασικισμός συμβόλιζε τον ορθό λόγο, την αναλογία, τη συμμετρία και την πολιτική αρετή των δημοκρατικών πολιτειών της αρχαιότητας. Η αυστηρή γεωμετρική οργάνωση του Monticello αντανακλά έτσι την ιδέα μιας πολιτείας βασισμένης στην ισορροπία και τη συνταγματική τάξη, ενώ η επιλογή της αγροτικής βίλας αντί του παλατιού εκφράζει το ιδεώδες του ανεξάρτητου πολίτη και μικροϊδιοκτήτη γεωργού που βρίσκεται στον πυρήνα της πολιτικής σκέψης του Jefferson. Νέακατασκευών Υπάρχει βέβαια μια βαθιά αντίφαση στον πυρήνα του έργου. Το Monticello υπήρξε μια φυτεία που λειτουργούσε χάρη στην εργασία εκατοντάδων σκλαβωμένων ανθρώπων. Η κατοικία που συμβολίζει τη γέννηση της αμερικανικής δημοκρατίας οικοδομήθηκε ταυτόχρονα πάνω στην άρνηση της ελευθερίας ενός μεγάλου μέρους του πληθυσμού της. Το Monticello απεικονίζεται και στο επίσημο νόμισμα των 5 cents (nickel) Ο Τόμας Τζέφερσον θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους γαστρίμαργους και οινόφιλους της αμερικανικής ιστορίας. Το 2011, ο γαστρογράφος «Αθήναιος» είχε γράψει στη LIFO ένα κείμενο για τη σχέση του Τζέφερσον με τη Γαστρονομία. Μην παραλείψετε λοιπόν να ρίξετε μια ματιά στον λαχανόκηπο και στον οπωρώνα του Monticello καθώς κι αυτοί ήταν σχεδιασμένοι, προσεκτικά, από τον ιδιοκτήτη του. Αντίγραφο της καλύβας του Henry David Thoreau στο κρατικό καταφύγιο Walden Pond στο Concord της Μασαχουσέτης. Η αρχική καλύβα διαλύθηκε μετά την αποχώρηση του Thoreau. «A man can never say of any landscape that he has exhausted it», Henry David Thoreau, Ημερολόγιο, 19 Απριλίου 1850. Η καλύβα που έχτισε ο Henry David Thoreau στις όχθες της λίμνης Walden στη Μασαχουσέτη το καλοκαίρι του 1845 ήταν ένα εξαιρετικά απλό ξύλινο κτίσμα, διαστάσεων περίπου 3 επί 4,5 μέτρα και συνολικής επιφάνειας μόλις 14 τετραγωνικών μέτρων. Κατασκευάστηκε σε ένα μικρό ξέφωτο μέσα στο δάσος, χρησιμοποιώντας υλικά από μια παλαιότερη αγροτική καλύβα που είχε αποσυναρμολογηθεί στην περιοχή. Ο ίδιος ο Thoreau κατέγραψε με σχολαστικότητα ακόμη και το συνολικό κόστος της κατασκευής: 28,12 δολάρια και μισό σεντ. Το εσωτερικό της κατοικίας ήταν σχεδόν μοναστικό στην απλότητά του. Περιλάμβανε ένα κρεβάτι, ένα γραφείο, ένα τραπέζι, ένα τζάκι και τρεις καρέκλες, «μία για τη μοναξιά, δύο για τη φιλία και τρεις για την κοινωνία», όπως έγραφε ο ίδιος. Η καλύβα δεν κατασκευάστηκε ως καταφύγιο απομόνωσης ούτε ως άρνηση της κοινωνίας. Η κατοίκηση στη Walden υπήρξε κυρίως ένα πείραμα: πόσα από όσα θεωρούσε απαραίτητα η αμερικανική κοινωνία του 19ου αιώνα ήταν πραγματικά αναγκαία; Θα μπορούσε ένας άνθρωπος να ζήσει με λιγότερα αγαθά, λιγότερη εργασία και λιγότερες οικονομικές εξαρτήσεις, αποκτώντας έτσι περισσότερο χρόνο και ελευθερία; Υπό αυτή την έννοια, η καλύβα της Walden αποτελεί ίσως την πιο καθαρή αρχιτεκτονική έκφραση ενός από τους κεντρικούς αμερικανικούς μύθους: του ανεξάρτητου ατόμου που αναζητά την ελευθερία μέσα από την αυτάρκεια και τη στενή σχέση με τη φύση. Από τις ξύλινες καμπίνες της αμερικανικής υπαίθρου μέχρι τα off-grid καταφύγια, η σκιά της εξακολουθεί να πλανάται πάνω από την αμερικανική κατοικία. Διαβάστε: Henry David Thoreau, Walden or Life in the Woods. Gutenberg Project. Robie House. Φωτογραφία: Photo by Tom Rossiter. Πανεπιστήμιο του Σικάγο. Το Robie House κατασκευάστηκε το 1909 στο Σικάγο και σχεδιάστηκε από τον Frank Lloyd Wright. Θεωρείται το σημαντικότερο ίσως παράδειγμα του Prairie Style και ένα από τα πιο σημαντικά σπίτια του 20ού αιώνα. Οι μεγάλες οριζόντιες γραμμές, οι τολμηροί πρόβολοι και η συνεχής ροή των εσωτερικών χώρων συνθέτουν μια αρχιτεκτονική που μοιάζει να αναπτύσσεται παράλληλα με τον ορίζοντα των αμερικανικών πεδιάδων. Σε αντίθεση με την ευρωπαϊκή κατοικία του 19ου αιώνα, όπου τα δωμάτια οργανώνονταν ως μια ακολουθία διακριτών χώρων, το Robie House αντιμετωπίζει το σπίτι ως ένα συνεχές πεδίο κίνησης, θέας και ζωής. Το έργο επιχειρεί να απαντήσει σε ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα της αμερικανικής αρχιτεκτονικής των αρχών του 20ού αιώνα: πώς μπορεί να μοιάζει μια αρχιτεκτονική που γεννήθηκε στην Αμερική και δεν αποτελεί απλώς συνέχεια των ευρωπαϊκών προτύπων; Για τον Wright, η απάντηση βρισκόταν στο ίδιο το αμερικανικό τοπίο – στις αχανείς πεδιάδες της Μεσοδυτικής Αμερικής, στον ανοιχτό ορίζοντα και στην απουσία του ιστορικού βάρους των ευρωπαϊκών πόλεων. Το σπίτι δεν κοιτά προς την Ευρώπη αλλά προς τον αμερικανικό ορίζοντα. Όπως η αμερικανική λογοτεχνία, η μουσική και η τέχνη των αρχών του 20ού αιώνα, έτσι και το Robie House σηματοδοτεί τη στιγμή κατά την οποία η αμερικανική κουλτούρα παύει να αναζητά νομιμοποίηση στην Ευρώπη και αρχίζει να διαμορφώνει τη δική της φωνή. Έχει γραφτεί, άραγε, τραγούδι για άλλον αρχιτέκτονα; Simon & Garfunkel – So Long, Frank Lloyd Wright. Farnsworth House. Πηγή. Το Farnsworth House κατασκευάστηκε μεταξύ 1945 και 1951 κοντά στο Plano του Illinois, και σχεδιάστηκε από τον Ludwig Mies van der Rohe για τη γιατρό Edith Farnsworth. Δύο οριζόντιες λευκές πλάκες, λεπτοί χαλύβδινοι στύλοι και ένα συνεχές γυάλινο περίβλημα συνθέτουν ένα από τα πιο εμβληματικά σπίτια του 20ού αιώνα και ίσως την καθαρότερη έκφραση του αρχιτεκτονικού λεξιλογίου του Mies. Το σπίτι μοιάζει λιγότερο με κτίριο και περισσότερο με ένα περίπτερο μέσα στο τοπίο. Οι παραδοσιακοί τοίχοι εξαφανίζονται, το εσωτερικό οργανώνεται ως ένας ενιαίος χώρος και η φύση εισχωρεί οπτικά στην καθημερινή ζωή των κατοίκων. Αν το Robie House κοιτούσε προς τον αμερικανικό ορίζοντα, το Farnsworth House μοιάζει σχεδόν να διαλύεται μέσα σε αυτόν. Το έργο σηματοδοτεί επίσης μια ευρύτερη πολιτισμική μετατόπιση. Μέσα από τον πόλεμο και την άνοδο του ναζισμού, η ευρωπαϊκή πρωτοπορία μεταφέρεται στις Ηνωμένες Πολιτείες και μαζί της μεταφέρεται και το κέντρο βάρους της μοντέρνας αρχιτεκτονικής. Η Αμερική δεν αποτελεί πλέον την περιφέρεια που αναζητά πρότυπα στην Ευρώπη αλλά το νέο σπίτι του μοντερνισμού. Υπάρχει όμως και μια σκιά στην ιστορία του έργου. Η σχέση ανάμεσα στον Mies και την Edith Farnsworth κατέληξε σε βαθιά σύγκρουση και τελικά στα δικαστήρια, καθώς η ιδιοκτήτρια θεωρούσε ότι το σπίτι ήταν δύσκολο να κατοικηθεί και υπερβολικά υποταγμένο στην αρχιτεκτονική ιδέα που το γέννησε. Το Farnsworth House έγινε έτσι ένα από τα πιο διάσημα παραδείγματα της έντασης ανάμεσα στην αρχιτεκτονική τελειότητα και την καθημερινή ζωή. Pop Culture Alert! Στην ταινία «Batman v. Superman» του Zack Snyder (τη μίσησαν οι κριτικοί, τη λάτρεψε το κοινό), το Wayne Manor που είναι βέβαια το σπίτι του Batman, «κατά κόσμον» Bruce Wayne, καίγεται. Μετακομίζει λοιπόν σε ένα νέο σπίτι που αντλεί έμπνευση από τα δύο αριστουργήματα του μοντερνισμού, το Farnsworth House και το Glass House που παρουσιάζουμε παρακάτω. The Glass House, Philip Johnson. Πηγή. Το Glass House κατασκευάστηκε το 1949 στο New Canaan του Connecticut και σχεδιάστηκε από τον Philip Johnson ως δική του κατοικία. Ένα απόλυτα συμμετρικό γυάλινο περίπτερο, αποτελούμενο σχεδόν αποκλειστικά από γυαλί και χάλυβα, αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σπίτια του 20ού αιώνα και την αμερικανική απάντηση στο Farnsworth House του Mies van der Rohe. Οι εξωτερικοί τοίχοι έχουν σχεδόν εξαφανιστεί. Το τοπίο γίνεται το φόντο της καθημερινής ζωής, ενώ ο μόνος πραγματικά κλειστός χώρος του σπιτιού είναι ένας κυλινδρικός πυρήνας από τούβλο που στεγάζει το λουτρό και το τζάκι. Το σπίτι μοιάζει λιγότερο με καταφύγιο και περισσότερο με περίπτερο ή σκηνή μέσα στο τοπίο. Σε αντίθεση όμως με το Farnsworth House, όπου η φύση παραμένει άγρια και σχεδόν ανεξέλεγκτη, εδώ το τοπίο είναι προσεκτικά σχεδιασμένο και σκηνοθετημένο. Το Glass House δεν κατοικεί τη φύση· την παρατηρεί. Το σπίτι γίνεται έτσι μια διερεύνηση των ορίων ανάμεσα στο δημόσιο και το ιδιωτικό. Η ζωή του κατοίκου εκτίθεται διαρκώς στο βλέμμα των άλλων, ενώ η ίδια η κατοίκηση μετατρέπεται σε μια μορφή παράστασης. Πολύ πριν από τα κοινωνικά δίκτυα και την κουλτούρα της διαρκούς έκθεσης του εαυτού, το Glass House προτείνει μια ζωή σχεδόν ολοκληρωτικά ορατή. Case Study House No. 8 (Eames House), Pacific Palisades, Los Angeles, California, 1949. Charles and Ray Eames. Φωτογραφία: Gunnar Klack / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0). του Los Angeles και σχεδιάστηκε από τους Charles και Ray Eames ως κατοικία και εργαστήριο για τους ίδιους. Αποτελεί το διασημότερο ίσως παράδειγμα του προγράμματος Case Study Houses, μέσω του οποίου το περιοδικό Arts & Architecture επιχείρησε να επανεφεύρει την αμερικανική κατοικία της μεταπολεμικής εποχής. Κατασκευασμένο από τυποποιημένα βιομηχανικά στοιχεία, χαλύβδινο σκελετό και προκατασκευασμένα πάνελ, το σπίτι μοιάζει περισσότερο με προϊόν συναρμολόγησης παρά με συμβατική οικοδομή. Η αισιοδοξία της βιομηχανικής παραγωγής διαπερνά κάθε πτυχή του έργου. Όπως το αυτοκίνητο και οι οικιακές συσκευές μεταμόρφωσαν την καθημερινότητα της αμερικανικής μεσαίας τάξης, έτσι και η κατοικία φαινόταν πλέον δυνατόν να παραχθεί ταχύτερα, οικονομικότερα και για περισσότερους ανθρώπους. Το σπίτι των Eames εκφράζει ίσως καλύτερα από οποιοδήποτε άλλο έργο την πεποίθηση ότι η τεχνολογία και η βιομηχανία μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια καλύτερη ζωή. Το σπίτι που σχεδιάστηκε ως πρότυπο για μια νέα εποχή μαζικής παραγωγής δεν αναπαράχθηκε βέβαια ποτέ. Παραμένει μοναδικό, περισσότερο πρότυπο και έμπνευση παρά προϊόν μαζικής παραγωγής, και ίσως ακριβώς γι’ αυτό εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο αγαπημένα σπίτια του 20ού αιώνα. Chemosphere (Malin House), Los Angeles, California, 1960–1961. John Lautner. Φωτογραφία: ikkoskinen / Wikimedia Commons (CC BY 2.0). Το Chemosphere κατασκευάστηκε το 1960 στους λόφους του Los Angeles και σχεδιάστηκε από τον John Lautner για τον μηχανικό της αεροδιαστημικής βιομηχανίας Leonard Malin. Ένα οκταγωνικό σπίτι που αιωρείται πάνω σε έναν και μόνο πυλώνα, σε μια απότομη πλαγιά με κλίση σχεδόν 45 μοιρών, έγινε γρήγορα ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα της αμερικανικής αρχιτεκτονικής του 20ού αιώνα. Το σπίτι μοιάζει λιγότερο με κατοικία και περισσότερο με διαστημική κάψουλα που προσγειώθηκε στους λόφους της Καλιφόρνιας. Η τεχνολογία δεν χρησιμοποιείται απλώς για να επιλύσει ένα κατασκευαστικό πρόβλημα αλλά για να υπερβεί τους περιορισμούς του εδάφους, της βαρύτητας και τελικά της ίδιας της φύσης. Το Chemosphere συμπυκνώνει ίσως καλύτερα από οποιοδήποτε άλλο σπίτι την αισιοδοξία της αμερικανικής διαστημικής εποχής. Χτίζεται την ίδια στιγμή που η νότια Καλιφόρνια εξελίσσεται στο κέντρο της αεροδιαστημικής βιομηχανίας και λίγα μόλις χρόνια πριν από την προσελήνωση. Όπως το Eames House εξέφρασε την πίστη στη βιομηχανία, έτσι το Chemosphere εκφράζει την πεποίθηση ότι η τεχνολογία μπορεί να λύσει κάθε πρόβλημα και να ανοίξει νέους κόσμους. Το σπίτι αυτό δεν εκφράζει τόσο το μέλλον όσο τον τρόπο με τον οποίο η Αμερική του 1960 φανταζόταν το μέλλον. Ίσως γι’ αυτό η εμφάνισή του στην ταινία Body Double του Brian De Palma, ένα τέταρτο του αιώνα αργότερα, αποκτά σχεδόν συμβολικό χαρακτήρα. Στην ταινία, το Chemosphere λειτουργεί ως ένα απομονωμένο παρατηρητήριο πάνω από την πόλη, από όπου ο πρωταγωνιστής παρακολουθεί τη ζωή των άλλων να εκτυλίσσεται σαν θέαμα. Η αισιοδοξία της διαστημικής εποχής έχει πλέον δώσει τη θέση της στην απομόνωση, την ηδονοβλεψία και την κυριαρχία της εικόνας. Δείτε στο YouTube το ντοκιμαντέρ του συγγραφέα και κινηματογραφιστή Murray Grigor που το έργο του περιστρέφεται γύρω από την Αρχιτεκτονική «Infinite Space: The Architecture of John Lautner». Μιλάει και ο ίδιος ο Lautner και εξηγεί την Αρχιτεκτονική ως αναπόσπαστο κομμάτι του φυσικού περιβάλλοντος. Vanna Venturi House in Chestnut Hill, built in 1989 by architect Robert Venturi. Το Vanna Venturi House κατασκευάστηκε μεταξύ 1962 και 1964 στη Φιλαδέλφεια και σχεδιάστηκε από τον Robert Venturi για τη μητέρα του, Vanna Venturi. Παρά το μικρό του μέγεθος, θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα σπίτια του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα και σημείο εκκίνησης του αρχιτεκτονικού μεταμοντερνισμού. Το σπίτι μοιάζει εκ πρώτης όψεως με το αρχέτυπο παιδικό σχέδιο μιας κατοικίας: μια στέγη, μια καμινάδα, ένα αέτωμα, ένα παράθυρο στο κέντρο της πρόσοψης. Ωστόσο, τίποτε δεν βρίσκεται ακριβώς εκεί που θα περίμενε κανείς να βρίσκεται. Η συμμετρία διαταράσσεται, η κλίμακα γίνεται αμφίσημη και τα αρχιτεκτονικά στοιχεία μοιάζουν ταυτόχρονα οικεία και παράξενα. Με το έργο αυτό ο Venturi αμφισβητεί τις βεβαιότητες του μοντερνισμού και επαναφέρει την ιστορία, τη μνήμη και την αντίφαση στο επίκεντρο της αρχιτεκτονικής σκέψης. Το σπίτι αποτελεί την υλοποίηση των ιδεών που λίγο αργότερα θα διατυπώσει στο βιβλίο Complexity and Contradiction in Architecture και σηματοδοτεί τη μετάβαση από την καθαρότητα των μεγάλων αφηγήσεων στην αποδοχή της πολυπλοκότητας. Η δεκαετία του 1960 είναι η στιγμή κατά την οποία η αμερικανική κοινωνία αρχίζει να αμφισβητεί τις μεγάλες βεβαιότητες – πολιτικά, κοινωνικά και πολιτισμικά. Ο μεταμοντερνισμός δεν αποτελεί μόνο ένα αρχιτεκτονικό φαινόμενο αλλά μέρος μιας ευρύτερης πολιτισμικής μετάβασης από τη βεβαιότητα στην αμφιβολία. Ίσως όχι τυχαία, το εμβληματικό αυτό έργο δεν σχεδιάστηκε για έναν βιομήχανο ή έναν συλλέκτη τέχνης αλλά για τη μητέρα του αρχιτέκτονα. Μετά από μισό αιώνα αρχιτεκτονικής που αναζητούσε το μέλλον, ο Venturi τόλμησε να κοιτάξει ξανά προς το παρελθόν. Και η αισιοδοξία δίνει τη θέση της στην πολυπλοκότητα. Δείτε ένα σύντομο βίντεο από το PBS για το Vanna Venturi House όπου μιλάει και ο ίδιος ο αρχιτέκτονας. House VI (Frank Residence), Cornwall, Connecticut, 1972–1975. Peter Eisenman. Image courtesy of Eisenman Architects. Αν το Vanna Venturi House επανέφερε την ιστορία, τη μνήμη και το αρχέτυπο του σπιτιού στην αρχιτεκτονική συζήτηση, το House VI του Peter Eisenman επιχείρησε σχεδόν το αντίθετο. Κατασκευασμένο για ένα ζευγάρι το 1975 στο Connecticut, το σπίτι αντιμετωπίζει την κατοικία όχι ως σύμβολο ή πολιτισμικό αντικείμενο αλλά ως θεωρητικό πείραμα. Το House VI δεν προκύπτει από λειτουργικές ανάγκες ούτε από την αναζήτηση μιας αναγνωρίσιμης μορφής. Αναπτύσσεται μέσα από μια ακολουθία γεωμετρικών μετασχηματισμών, σαν ένα τρισδιάστατο διάγραμμα που αποκτά σταδιακά υλική υπόσταση. Το αποτέλεσμα είναι ένα σπίτι όπου οι τομές, οι άξονες και οι γεωμετρικές πράξεις αποκτούν μεγαλύτερη σημασία από την ίδια την κατοίκηση. Ένα υποστύλωμα διαπερνά το τραπέζι της τραπεζαρίας, μια σκάλα δεν οδηγεί πουθενά και ορισμένα στοιχεία μοιάζουν να ανήκουν περισσότερο σε ένα κείμενο παρά σε ένα σπίτι. Περιμένουν να διαβαστούν και όχι να χρησιμοποιηθούν. Η δεκαετία του 1970 είναι όμως και μια περίοδος πολιτισμικής αναδιάταξης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η αισιοδοξία της μεταπολεμικής περιόδου έχει πλέον τραυματιστεί από το Βιετνάμ και το Watergate, ενώ η πίστη ότι η τεχνολογία και η οικονομική ανάπτυξη μπορούν να επιλύσουν κάθε πρόβλημα αρχίζει να εξασθενεί. Την ίδια στιγμή, η θεωρία, η γλωσσολογία, ο στρουκτουραλισμός και ο μετά-στρουκτουραλισμός αποκτούν πρωτοφανή επιρροή στα αμερικανικά πανεπιστήμια. Μέσα σε αυτό το κλίμα, το House VI μπορεί να διαβαστεί ως κάτι περισσότερο από ένα αρχιτεκτονικό πείραμα. Αντικατοπτρίζει μια εποχή κατά την οποία η αμερικανική κουλτούρα παύει να αναζητά νέες βεβαιότητες και στρέφεται προς την ανάλυση των ίδιων των μηχανισμών παραγωγής του νοήματος. Αν ο μοντερνισμός αντιμετώπισε το σπίτι ως μηχανή κατοίκησης, ο Eisenman το αντιμετώπισε ως μηχανή σκέψης. Ex of In House, Rhinebeck, New York, 2016. Steven Holl. Image courtesy of Steven Holl Architects. Το Ex of In House ολοκληρώθηκε το 2016 στο Rhinebeck της Νέας Υόρκης και σχεδιάστηκε από τον Steven Holl ως προσωπική κατοικία και εργαστήριο. Το όνομά του προέρχεται από τη βασική ιδέα της σύνθεσης: το «IN» αντιστοιχεί στους θερμαινόμενους εσωτερικούς χώρους, ενώ το «EX» στους ενδιάμεσους και υπαίθριους χώρους που διεισδύουν διαρκώς στο εσωτερικό του σπιτιού. Σε αντίθεση με την παραδοσιακή κατοικία, το σπίτι δεν οργανώνεται γύρω από ένα σαφές όριο ανάμεσα στο μέσα και το έξω. Οι χώροι διαμορφώνουν μια διαβάθμιση θερμοκρασιών, φωτισμών και εμπειριών, όπου το κτίριο λειτουργεί περισσότερο ως μικροκλίμα παρά ως κλειστό αντικείμενο. Η προσέγγιση αυτή συνδέεται με τη φαινομενολογική παράδοση της αρχιτεκτονικής και με το ενδιαφέρον για το σώμα, τις αισθήσεις και τη βιωμένη εμπειρία του χώρου. Το φως, η σκιά, η θερμοκρασία, ο αέρας και η κίνηση αποκτούν μεγαλύτερη σημασία από τη μορφή του ίδιου του κτιρίου. Η αρχιτεκτονική παύει να είναι αντικείμενο προς παρατήρηση και γίνεται ξανά εμπειρία προς βίωση. Το σπίτι εκφράζει επίσης μια βαθύτερη μετατόπιση της σύγχρονης αμερικανικής κουλτούρας. Μετά από έναν αιώνα κατά τον οποίο η αρχιτεκτονική αναζήτησε την πρόοδο στη βιομηχανία, την τεχνολογία ή τη θεωρία, η κλιματική κρίση και η περιβαλλοντική αβεβαιότητα επαναφέρουν στο προσκήνιο το ερώτημα της σχέσης μας με τον φυσικό κόσμο. Αν το Chemosphere εξέφραζε την πίστη ότι η τεχνολογία μπορεί να υπερβεί τη φύση, το Ex of In House μοιάζει να αναρωτιέται πώς μπορούμε να μάθουμε ξανά να ζούμε μέσα σε αυτήν. Η αρχιτεκτονική δεν υπόσχεται πλέον μια νέα ουτοπία· αναζητά έναν διαφορετικό τρόπο να κατοικήσουμε το παρόν. Slow House, North Haven, Long Island, New York, 1989–1991 (μη υλοποιημένο έργο). Elizabeth Diller and Ricardo Scofidio. Image courtesy of Diller Scofidio + Renfro. Το τελευταίο σπίτι αυτής της διαδρομής δεν κατασκευάστηκε ποτέ. Το Slow House σχεδιάστηκε το 1989 από τους Elizabeth Diller και Ricardo Scofidio για ένα οικόπεδο στο Long Island με θέα στον Ατλαντικό Ωκεανό. Η κατοικία οργανωνόταν γύρω από μια αργή, σχεδόν τελετουργική πορεία προς ένα μεγάλο παράθυρο που πλαισίωνε τη θέα προς τη θάλασσα. Στο τέλος της διαδρομής όμως ο επισκέπτης ανακάλυπτε ότι δίπλα στο παράθυρο υπήρχε μια οθόνη η οποία αναπαρήγαγε ακριβώς την ίδια εικόνα. Το ερώτημα που έθετε το έργο ήταν ταυτόχρονα απλό και ανησυχητικό: ποια είναι πλέον η σχέση μας με την πραγματικότητα όταν η εικόνα της πραγματικότητας είναι παντού διαθέσιμη; Με έναν παράδοξο τρόπο, το Slow House μοιάζει να συνομιλεί με πολλά από τα σπίτια που προηγήθηκαν. Αν το Glass House διερευνούσε τα όρια ανάμεσα στο δημόσιο και το ιδιωτικό, αν το Chemosphere μετατρεπόταν στο Body Double σε μηχανή παρατήρησης και αν το Ex of In House επιχειρούσε να αποκαταστήσει μια άμεση σχέση με το περιβάλλον, το έργο των Diller και Scofidio αναρωτιέται αν μια τέτοια άμεση σχέση εξακολουθεί να είναι δυνατή. Από το Monticello μέχρι το Ex of In House, η αμερικανική κατοικία υπήρξε διαδοχικά η μορφή της δημοκρατίας, της ελευθερίας, της τεχνολογίας, της προόδου, της αμφιβολίας και της οικολογικής συνείδησης. Το Slow House κλείνει αυτή την αφήγηση με έναν διαφορετικό τρόπο: όχι προτείνοντας μια νέα ουτοπία, αλλά αμφισβητώντας την ίδια την εμπειρία του κόσμου πάνω στην οποία στηρίχθηκαν όλες οι προηγούμενες. Διακόσια πενήντα χρόνια μετά την κατοικία του Jefferson, το σημαντικότερο ίσως ερώτημα δεν είναι πλέον πώς θα κατοικήσουμε τον κόσμο, αλλά αν εξακολουθούμε να τον κατοικούμε άμεσα. View full είδηση
-
Με αφορμή τη φετινή επέτειο των 250 χρόνων από την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας των ΗΠΑ, ο αρχιτέκτονας και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πατρών, Πάνος Δραγώνας, επιλέγει έντεκα κατοικίες, σχεδιασμένες, βέβαια, από αρχιτέκτονες για να μας αφηγηθεί την ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών. Τι μπορεί να μας πει η ιστορία μιας μεγάλης χώρας όπως η Αμερική μέσα από τα σπίτια της; Μπορεί μια κατοικία να πάρει θέση για τη δημοκρατία; Να εκφράσει μια ιδέα για την ελευθερία ή την πρόοδο; Να αποτυπώσει την αισιοδοξία μιας κοινωνίας απέναντι στην τεχνολογία ή, αντίθετα, την αμφιβολία της απέναντι στις μεγάλες βεβαιότητες της εποχής της; Και τι συμβαίνει όταν οι υποσχέσεις μιας εποχής αρχίζουν να μετατρέπονται σε αντιφάσεις ή τα οράματα του μέλλοντος σε ερωτήματα για το παρόν; Διακόσια πενήντα χρόνια μετά την αμερικανική ανεξαρτησία, θα επιχειρήσουμε μια περιήγηση σε μερικά από τα πιο εμβληματικά σπίτια της αμερικανικής αρχιτεκτονικής. Κάποιες φορές οι τοίχοι, τα παράθυρα και οι στέγες αφηγούνται πολύ περισσότερα από όσα αρχικά μοιάζουν διατεθειμένα να αποκαλύψουν. Σχέδιο της δυτικής εισόδου του Monticello από τον Ρόμπερτ Μιλς. © Ιστορική Εταιρεία της Μασαχουσέτης. Πηγή: Monticello.Org. «… architecture is my delight, and putting up, and pulling down, one of my favourite amusements». Η ρήση αποδίδεται στον Τζέφερσον αλλά για την πηγή της μπορείτε να διαβάσετε εδώ. Το Monticello, η κατοικία του Thomas Jefferson κοντά στο Charlottesville της Virginia, κατασκευάστηκε σταδιακά μεταξύ 1768 και 1809 και σχεδιάστηκε από τον ίδιο τον χρήστη του. Πρόκειται ίσως για το πρώτο μεγάλο αρχιτεκτονικό μανιφέστο της αμερικανικής δημοκρατίας. Αν και ο Jefferson δεν ήταν ο ίδιος αρχιτέκτονας, μελέτησε συστηματικά την αρχιτεκτονική θεωρία και ιδιαίτερα το έργο του Andrea Palladio. Το Monticello αντλεί άμεσα από την παράδοση της παλλαδιανής βίλας και ιδιαίτερα από τη Villa Rotonda: η τοποθέτηση στην κορυφή του λόφου, ο συμμετρικός όγκος, η κεντρική αίθουσα και η στενή σχέση με το τοπίο παραπέμπουν ευθέως στο ιταλικό πρότυπο. Η επιλογή αυτή δεν υπήρξε μόνο αισθητική. Για τον Jefferson, η νέα δημοκρατία δεν μπορούσε να στεγαστεί σε αρχιτεκτονικές μορφές που παρέπεμπαν σε βασιλείς και αριστοκρατίες. Ο κλασικισμός συμβόλιζε τον ορθό λόγο, την αναλογία, τη συμμετρία και την πολιτική αρετή των δημοκρατικών πολιτειών της αρχαιότητας. Η αυστηρή γεωμετρική οργάνωση του Monticello αντανακλά έτσι την ιδέα μιας πολιτείας βασισμένης στην ισορροπία και τη συνταγματική τάξη, ενώ η επιλογή της αγροτικής βίλας αντί του παλατιού εκφράζει το ιδεώδες του ανεξάρτητου πολίτη και μικροϊδιοκτήτη γεωργού που βρίσκεται στον πυρήνα της πολιτικής σκέψης του Jefferson. Νέακατασκευών Υπάρχει βέβαια μια βαθιά αντίφαση στον πυρήνα του έργου. Το Monticello υπήρξε μια φυτεία που λειτουργούσε χάρη στην εργασία εκατοντάδων σκλαβωμένων ανθρώπων. Η κατοικία που συμβολίζει τη γέννηση της αμερικανικής δημοκρατίας οικοδομήθηκε ταυτόχρονα πάνω στην άρνηση της ελευθερίας ενός μεγάλου μέρους του πληθυσμού της. Το Monticello απεικονίζεται και στο επίσημο νόμισμα των 5 cents (nickel) Ο Τόμας Τζέφερσον θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους γαστρίμαργους και οινόφιλους της αμερικανικής ιστορίας. Το 2011, ο γαστρογράφος «Αθήναιος» είχε γράψει στη LIFO ένα κείμενο για τη σχέση του Τζέφερσον με τη Γαστρονομία. Μην παραλείψετε λοιπόν να ρίξετε μια ματιά στον λαχανόκηπο και στον οπωρώνα του Monticello καθώς κι αυτοί ήταν σχεδιασμένοι, προσεκτικά, από τον ιδιοκτήτη του. Αντίγραφο της καλύβας του Henry David Thoreau στο κρατικό καταφύγιο Walden Pond στο Concord της Μασαχουσέτης. Η αρχική καλύβα διαλύθηκε μετά την αποχώρηση του Thoreau. «A man can never say of any landscape that he has exhausted it», Henry David Thoreau, Ημερολόγιο, 19 Απριλίου 1850. Η καλύβα που έχτισε ο Henry David Thoreau στις όχθες της λίμνης Walden στη Μασαχουσέτη το καλοκαίρι του 1845 ήταν ένα εξαιρετικά απλό ξύλινο κτίσμα, διαστάσεων περίπου 3 επί 4,5 μέτρα και συνολικής επιφάνειας μόλις 14 τετραγωνικών μέτρων. Κατασκευάστηκε σε ένα μικρό ξέφωτο μέσα στο δάσος, χρησιμοποιώντας υλικά από μια παλαιότερη αγροτική καλύβα που είχε αποσυναρμολογηθεί στην περιοχή. Ο ίδιος ο Thoreau κατέγραψε με σχολαστικότητα ακόμη και το συνολικό κόστος της κατασκευής: 28,12 δολάρια και μισό σεντ. Το εσωτερικό της κατοικίας ήταν σχεδόν μοναστικό στην απλότητά του. Περιλάμβανε ένα κρεβάτι, ένα γραφείο, ένα τραπέζι, ένα τζάκι και τρεις καρέκλες, «μία για τη μοναξιά, δύο για τη φιλία και τρεις για την κοινωνία», όπως έγραφε ο ίδιος. Η καλύβα δεν κατασκευάστηκε ως καταφύγιο απομόνωσης ούτε ως άρνηση της κοινωνίας. Η κατοίκηση στη Walden υπήρξε κυρίως ένα πείραμα: πόσα από όσα θεωρούσε απαραίτητα η αμερικανική κοινωνία του 19ου αιώνα ήταν πραγματικά αναγκαία; Θα μπορούσε ένας άνθρωπος να ζήσει με λιγότερα αγαθά, λιγότερη εργασία και λιγότερες οικονομικές εξαρτήσεις, αποκτώντας έτσι περισσότερο χρόνο και ελευθερία; Υπό αυτή την έννοια, η καλύβα της Walden αποτελεί ίσως την πιο καθαρή αρχιτεκτονική έκφραση ενός από τους κεντρικούς αμερικανικούς μύθους: του ανεξάρτητου ατόμου που αναζητά την ελευθερία μέσα από την αυτάρκεια και τη στενή σχέση με τη φύση. Από τις ξύλινες καμπίνες της αμερικανικής υπαίθρου μέχρι τα off-grid καταφύγια, η σκιά της εξακολουθεί να πλανάται πάνω από την αμερικανική κατοικία. Διαβάστε: Henry David Thoreau, Walden or Life in the Woods. Gutenberg Project. Robie House. Φωτογραφία: Photo by Tom Rossiter. Πανεπιστήμιο του Σικάγο. Το Robie House κατασκευάστηκε το 1909 στο Σικάγο και σχεδιάστηκε από τον Frank Lloyd Wright. Θεωρείται το σημαντικότερο ίσως παράδειγμα του Prairie Style και ένα από τα πιο σημαντικά σπίτια του 20ού αιώνα. Οι μεγάλες οριζόντιες γραμμές, οι τολμηροί πρόβολοι και η συνεχής ροή των εσωτερικών χώρων συνθέτουν μια αρχιτεκτονική που μοιάζει να αναπτύσσεται παράλληλα με τον ορίζοντα των αμερικανικών πεδιάδων. Σε αντίθεση με την ευρωπαϊκή κατοικία του 19ου αιώνα, όπου τα δωμάτια οργανώνονταν ως μια ακολουθία διακριτών χώρων, το Robie House αντιμετωπίζει το σπίτι ως ένα συνεχές πεδίο κίνησης, θέας και ζωής. Το έργο επιχειρεί να απαντήσει σε ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα της αμερικανικής αρχιτεκτονικής των αρχών του 20ού αιώνα: πώς μπορεί να μοιάζει μια αρχιτεκτονική που γεννήθηκε στην Αμερική και δεν αποτελεί απλώς συνέχεια των ευρωπαϊκών προτύπων; Για τον Wright, η απάντηση βρισκόταν στο ίδιο το αμερικανικό τοπίο – στις αχανείς πεδιάδες της Μεσοδυτικής Αμερικής, στον ανοιχτό ορίζοντα και στην απουσία του ιστορικού βάρους των ευρωπαϊκών πόλεων. Το σπίτι δεν κοιτά προς την Ευρώπη αλλά προς τον αμερικανικό ορίζοντα. Όπως η αμερικανική λογοτεχνία, η μουσική και η τέχνη των αρχών του 20ού αιώνα, έτσι και το Robie House σηματοδοτεί τη στιγμή κατά την οποία η αμερικανική κουλτούρα παύει να αναζητά νομιμοποίηση στην Ευρώπη και αρχίζει να διαμορφώνει τη δική της φωνή. Έχει γραφτεί, άραγε, τραγούδι για άλλον αρχιτέκτονα; Simon & Garfunkel – So Long, Frank Lloyd Wright. Farnsworth House. Πηγή. Το Farnsworth House κατασκευάστηκε μεταξύ 1945 και 1951 κοντά στο Plano του Illinois, και σχεδιάστηκε από τον Ludwig Mies van der Rohe για τη γιατρό Edith Farnsworth. Δύο οριζόντιες λευκές πλάκες, λεπτοί χαλύβδινοι στύλοι και ένα συνεχές γυάλινο περίβλημα συνθέτουν ένα από τα πιο εμβληματικά σπίτια του 20ού αιώνα και ίσως την καθαρότερη έκφραση του αρχιτεκτονικού λεξιλογίου του Mies. Το σπίτι μοιάζει λιγότερο με κτίριο και περισσότερο με ένα περίπτερο μέσα στο τοπίο. Οι παραδοσιακοί τοίχοι εξαφανίζονται, το εσωτερικό οργανώνεται ως ένας ενιαίος χώρος και η φύση εισχωρεί οπτικά στην καθημερινή ζωή των κατοίκων. Αν το Robie House κοιτούσε προς τον αμερικανικό ορίζοντα, το Farnsworth House μοιάζει σχεδόν να διαλύεται μέσα σε αυτόν. Το έργο σηματοδοτεί επίσης μια ευρύτερη πολιτισμική μετατόπιση. Μέσα από τον πόλεμο και την άνοδο του ναζισμού, η ευρωπαϊκή πρωτοπορία μεταφέρεται στις Ηνωμένες Πολιτείες και μαζί της μεταφέρεται και το κέντρο βάρους της μοντέρνας αρχιτεκτονικής. Η Αμερική δεν αποτελεί πλέον την περιφέρεια που αναζητά πρότυπα στην Ευρώπη αλλά το νέο σπίτι του μοντερνισμού. Υπάρχει όμως και μια σκιά στην ιστορία του έργου. Η σχέση ανάμεσα στον Mies και την Edith Farnsworth κατέληξε σε βαθιά σύγκρουση και τελικά στα δικαστήρια, καθώς η ιδιοκτήτρια θεωρούσε ότι το σπίτι ήταν δύσκολο να κατοικηθεί και υπερβολικά υποταγμένο στην αρχιτεκτονική ιδέα που το γέννησε. Το Farnsworth House έγινε έτσι ένα από τα πιο διάσημα παραδείγματα της έντασης ανάμεσα στην αρχιτεκτονική τελειότητα και την καθημερινή ζωή. Pop Culture Alert! Στην ταινία «Batman v. Superman» του Zack Snyder (τη μίσησαν οι κριτικοί, τη λάτρεψε το κοινό), το Wayne Manor που είναι βέβαια το σπίτι του Batman, «κατά κόσμον» Bruce Wayne, καίγεται. Μετακομίζει λοιπόν σε ένα νέο σπίτι που αντλεί έμπνευση από τα δύο αριστουργήματα του μοντερνισμού, το Farnsworth House και το Glass House που παρουσιάζουμε παρακάτω. The Glass House, Philip Johnson. Πηγή. Το Glass House κατασκευάστηκε το 1949 στο New Canaan του Connecticut και σχεδιάστηκε από τον Philip Johnson ως δική του κατοικία. Ένα απόλυτα συμμετρικό γυάλινο περίπτερο, αποτελούμενο σχεδόν αποκλειστικά από γυαλί και χάλυβα, αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σπίτια του 20ού αιώνα και την αμερικανική απάντηση στο Farnsworth House του Mies van der Rohe. Οι εξωτερικοί τοίχοι έχουν σχεδόν εξαφανιστεί. Το τοπίο γίνεται το φόντο της καθημερινής ζωής, ενώ ο μόνος πραγματικά κλειστός χώρος του σπιτιού είναι ένας κυλινδρικός πυρήνας από τούβλο που στεγάζει το λουτρό και το τζάκι. Το σπίτι μοιάζει λιγότερο με καταφύγιο και περισσότερο με περίπτερο ή σκηνή μέσα στο τοπίο. Σε αντίθεση όμως με το Farnsworth House, όπου η φύση παραμένει άγρια και σχεδόν ανεξέλεγκτη, εδώ το τοπίο είναι προσεκτικά σχεδιασμένο και σκηνοθετημένο. Το Glass House δεν κατοικεί τη φύση· την παρατηρεί. Το σπίτι γίνεται έτσι μια διερεύνηση των ορίων ανάμεσα στο δημόσιο και το ιδιωτικό. Η ζωή του κατοίκου εκτίθεται διαρκώς στο βλέμμα των άλλων, ενώ η ίδια η κατοίκηση μετατρέπεται σε μια μορφή παράστασης. Πολύ πριν από τα κοινωνικά δίκτυα και την κουλτούρα της διαρκούς έκθεσης του εαυτού, το Glass House προτείνει μια ζωή σχεδόν ολοκληρωτικά ορατή. Case Study House No. 8 (Eames House), Pacific Palisades, Los Angeles, California, 1949. Charles and Ray Eames. Φωτογραφία: Gunnar Klack / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0). του Los Angeles και σχεδιάστηκε από τους Charles και Ray Eames ως κατοικία και εργαστήριο για τους ίδιους. Αποτελεί το διασημότερο ίσως παράδειγμα του προγράμματος Case Study Houses, μέσω του οποίου το περιοδικό Arts & Architecture επιχείρησε να επανεφεύρει την αμερικανική κατοικία της μεταπολεμικής εποχής. Κατασκευασμένο από τυποποιημένα βιομηχανικά στοιχεία, χαλύβδινο σκελετό και προκατασκευασμένα πάνελ, το σπίτι μοιάζει περισσότερο με προϊόν συναρμολόγησης παρά με συμβατική οικοδομή. Η αισιοδοξία της βιομηχανικής παραγωγής διαπερνά κάθε πτυχή του έργου. Όπως το αυτοκίνητο και οι οικιακές συσκευές μεταμόρφωσαν την καθημερινότητα της αμερικανικής μεσαίας τάξης, έτσι και η κατοικία φαινόταν πλέον δυνατόν να παραχθεί ταχύτερα, οικονομικότερα και για περισσότερους ανθρώπους. Το σπίτι των Eames εκφράζει ίσως καλύτερα από οποιοδήποτε άλλο έργο την πεποίθηση ότι η τεχνολογία και η βιομηχανία μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια καλύτερη ζωή. Το σπίτι που σχεδιάστηκε ως πρότυπο για μια νέα εποχή μαζικής παραγωγής δεν αναπαράχθηκε βέβαια ποτέ. Παραμένει μοναδικό, περισσότερο πρότυπο και έμπνευση παρά προϊόν μαζικής παραγωγής, και ίσως ακριβώς γι’ αυτό εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο αγαπημένα σπίτια του 20ού αιώνα. Chemosphere (Malin House), Los Angeles, California, 1960–1961. John Lautner. Φωτογραφία: ikkoskinen / Wikimedia Commons (CC BY 2.0). Το Chemosphere κατασκευάστηκε το 1960 στους λόφους του Los Angeles και σχεδιάστηκε από τον John Lautner για τον μηχανικό της αεροδιαστημικής βιομηχανίας Leonard Malin. Ένα οκταγωνικό σπίτι που αιωρείται πάνω σε έναν και μόνο πυλώνα, σε μια απότομη πλαγιά με κλίση σχεδόν 45 μοιρών, έγινε γρήγορα ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα της αμερικανικής αρχιτεκτονικής του 20ού αιώνα. Το σπίτι μοιάζει λιγότερο με κατοικία και περισσότερο με διαστημική κάψουλα που προσγειώθηκε στους λόφους της Καλιφόρνιας. Η τεχνολογία δεν χρησιμοποιείται απλώς για να επιλύσει ένα κατασκευαστικό πρόβλημα αλλά για να υπερβεί τους περιορισμούς του εδάφους, της βαρύτητας και τελικά της ίδιας της φύσης. Το Chemosphere συμπυκνώνει ίσως καλύτερα από οποιοδήποτε άλλο σπίτι την αισιοδοξία της αμερικανικής διαστημικής εποχής. Χτίζεται την ίδια στιγμή που η νότια Καλιφόρνια εξελίσσεται στο κέντρο της αεροδιαστημικής βιομηχανίας και λίγα μόλις χρόνια πριν από την προσελήνωση. Όπως το Eames House εξέφρασε την πίστη στη βιομηχανία, έτσι το Chemosphere εκφράζει την πεποίθηση ότι η τεχνολογία μπορεί να λύσει κάθε πρόβλημα και να ανοίξει νέους κόσμους. Το σπίτι αυτό δεν εκφράζει τόσο το μέλλον όσο τον τρόπο με τον οποίο η Αμερική του 1960 φανταζόταν το μέλλον. Ίσως γι’ αυτό η εμφάνισή του στην ταινία Body Double του Brian De Palma, ένα τέταρτο του αιώνα αργότερα, αποκτά σχεδόν συμβολικό χαρακτήρα. Στην ταινία, το Chemosphere λειτουργεί ως ένα απομονωμένο παρατηρητήριο πάνω από την πόλη, από όπου ο πρωταγωνιστής παρακολουθεί τη ζωή των άλλων να εκτυλίσσεται σαν θέαμα. Η αισιοδοξία της διαστημικής εποχής έχει πλέον δώσει τη θέση της στην απομόνωση, την ηδονοβλεψία και την κυριαρχία της εικόνας. Δείτε στο YouTube το ντοκιμαντέρ του συγγραφέα και κινηματογραφιστή Murray Grigor που το έργο του περιστρέφεται γύρω από την Αρχιτεκτονική «Infinite Space: The Architecture of John Lautner». Μιλάει και ο ίδιος ο Lautner και εξηγεί την Αρχιτεκτονική ως αναπόσπαστο κομμάτι του φυσικού περιβάλλοντος. Vanna Venturi House in Chestnut Hill, built in 1989 by architect Robert Venturi. Το Vanna Venturi House κατασκευάστηκε μεταξύ 1962 και 1964 στη Φιλαδέλφεια και σχεδιάστηκε από τον Robert Venturi για τη μητέρα του, Vanna Venturi. Παρά το μικρό του μέγεθος, θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα σπίτια του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα και σημείο εκκίνησης του αρχιτεκτονικού μεταμοντερνισμού. Το σπίτι μοιάζει εκ πρώτης όψεως με το αρχέτυπο παιδικό σχέδιο μιας κατοικίας: μια στέγη, μια καμινάδα, ένα αέτωμα, ένα παράθυρο στο κέντρο της πρόσοψης. Ωστόσο, τίποτε δεν βρίσκεται ακριβώς εκεί που θα περίμενε κανείς να βρίσκεται. Η συμμετρία διαταράσσεται, η κλίμακα γίνεται αμφίσημη και τα αρχιτεκτονικά στοιχεία μοιάζουν ταυτόχρονα οικεία και παράξενα. Με το έργο αυτό ο Venturi αμφισβητεί τις βεβαιότητες του μοντερνισμού και επαναφέρει την ιστορία, τη μνήμη και την αντίφαση στο επίκεντρο της αρχιτεκτονικής σκέψης. Το σπίτι αποτελεί την υλοποίηση των ιδεών που λίγο αργότερα θα διατυπώσει στο βιβλίο Complexity and Contradiction in Architecture και σηματοδοτεί τη μετάβαση από την καθαρότητα των μεγάλων αφηγήσεων στην αποδοχή της πολυπλοκότητας. Η δεκαετία του 1960 είναι η στιγμή κατά την οποία η αμερικανική κοινωνία αρχίζει να αμφισβητεί τις μεγάλες βεβαιότητες – πολιτικά, κοινωνικά και πολιτισμικά. Ο μεταμοντερνισμός δεν αποτελεί μόνο ένα αρχιτεκτονικό φαινόμενο αλλά μέρος μιας ευρύτερης πολιτισμικής μετάβασης από τη βεβαιότητα στην αμφιβολία. Ίσως όχι τυχαία, το εμβληματικό αυτό έργο δεν σχεδιάστηκε για έναν βιομήχανο ή έναν συλλέκτη τέχνης αλλά για τη μητέρα του αρχιτέκτονα. Μετά από μισό αιώνα αρχιτεκτονικής που αναζητούσε το μέλλον, ο Venturi τόλμησε να κοιτάξει ξανά προς το παρελθόν. Και η αισιοδοξία δίνει τη θέση της στην πολυπλοκότητα. Δείτε ένα σύντομο βίντεο από το PBS για το Vanna Venturi House όπου μιλάει και ο ίδιος ο αρχιτέκτονας. House VI (Frank Residence), Cornwall, Connecticut, 1972–1975. Peter Eisenman. Image courtesy of Eisenman Architects. Αν το Vanna Venturi House επανέφερε την ιστορία, τη μνήμη και το αρχέτυπο του σπιτιού στην αρχιτεκτονική συζήτηση, το House VI του Peter Eisenman επιχείρησε σχεδόν το αντίθετο. Κατασκευασμένο για ένα ζευγάρι το 1975 στο Connecticut, το σπίτι αντιμετωπίζει την κατοικία όχι ως σύμβολο ή πολιτισμικό αντικείμενο αλλά ως θεωρητικό πείραμα. Το House VI δεν προκύπτει από λειτουργικές ανάγκες ούτε από την αναζήτηση μιας αναγνωρίσιμης μορφής. Αναπτύσσεται μέσα από μια ακολουθία γεωμετρικών μετασχηματισμών, σαν ένα τρισδιάστατο διάγραμμα που αποκτά σταδιακά υλική υπόσταση. Το αποτέλεσμα είναι ένα σπίτι όπου οι τομές, οι άξονες και οι γεωμετρικές πράξεις αποκτούν μεγαλύτερη σημασία από την ίδια την κατοίκηση. Ένα υποστύλωμα διαπερνά το τραπέζι της τραπεζαρίας, μια σκάλα δεν οδηγεί πουθενά και ορισμένα στοιχεία μοιάζουν να ανήκουν περισσότερο σε ένα κείμενο παρά σε ένα σπίτι. Περιμένουν να διαβαστούν και όχι να χρησιμοποιηθούν. Η δεκαετία του 1970 είναι όμως και μια περίοδος πολιτισμικής αναδιάταξης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η αισιοδοξία της μεταπολεμικής περιόδου έχει πλέον τραυματιστεί από το Βιετνάμ και το Watergate, ενώ η πίστη ότι η τεχνολογία και η οικονομική ανάπτυξη μπορούν να επιλύσουν κάθε πρόβλημα αρχίζει να εξασθενεί. Την ίδια στιγμή, η θεωρία, η γλωσσολογία, ο στρουκτουραλισμός και ο μετά-στρουκτουραλισμός αποκτούν πρωτοφανή επιρροή στα αμερικανικά πανεπιστήμια. Μέσα σε αυτό το κλίμα, το House VI μπορεί να διαβαστεί ως κάτι περισσότερο από ένα αρχιτεκτονικό πείραμα. Αντικατοπτρίζει μια εποχή κατά την οποία η αμερικανική κουλτούρα παύει να αναζητά νέες βεβαιότητες και στρέφεται προς την ανάλυση των ίδιων των μηχανισμών παραγωγής του νοήματος. Αν ο μοντερνισμός αντιμετώπισε το σπίτι ως μηχανή κατοίκησης, ο Eisenman το αντιμετώπισε ως μηχανή σκέψης. Ex of In House, Rhinebeck, New York, 2016. Steven Holl. Image courtesy of Steven Holl Architects. Το Ex of In House ολοκληρώθηκε το 2016 στο Rhinebeck της Νέας Υόρκης και σχεδιάστηκε από τον Steven Holl ως προσωπική κατοικία και εργαστήριο. Το όνομά του προέρχεται από τη βασική ιδέα της σύνθεσης: το «IN» αντιστοιχεί στους θερμαινόμενους εσωτερικούς χώρους, ενώ το «EX» στους ενδιάμεσους και υπαίθριους χώρους που διεισδύουν διαρκώς στο εσωτερικό του σπιτιού. Σε αντίθεση με την παραδοσιακή κατοικία, το σπίτι δεν οργανώνεται γύρω από ένα σαφές όριο ανάμεσα στο μέσα και το έξω. Οι χώροι διαμορφώνουν μια διαβάθμιση θερμοκρασιών, φωτισμών και εμπειριών, όπου το κτίριο λειτουργεί περισσότερο ως μικροκλίμα παρά ως κλειστό αντικείμενο. Η προσέγγιση αυτή συνδέεται με τη φαινομενολογική παράδοση της αρχιτεκτονικής και με το ενδιαφέρον για το σώμα, τις αισθήσεις και τη βιωμένη εμπειρία του χώρου. Το φως, η σκιά, η θερμοκρασία, ο αέρας και η κίνηση αποκτούν μεγαλύτερη σημασία από τη μορφή του ίδιου του κτιρίου. Η αρχιτεκτονική παύει να είναι αντικείμενο προς παρατήρηση και γίνεται ξανά εμπειρία προς βίωση. Το σπίτι εκφράζει επίσης μια βαθύτερη μετατόπιση της σύγχρονης αμερικανικής κουλτούρας. Μετά από έναν αιώνα κατά τον οποίο η αρχιτεκτονική αναζήτησε την πρόοδο στη βιομηχανία, την τεχνολογία ή τη θεωρία, η κλιματική κρίση και η περιβαλλοντική αβεβαιότητα επαναφέρουν στο προσκήνιο το ερώτημα της σχέσης μας με τον φυσικό κόσμο. Αν το Chemosphere εξέφραζε την πίστη ότι η τεχνολογία μπορεί να υπερβεί τη φύση, το Ex of In House μοιάζει να αναρωτιέται πώς μπορούμε να μάθουμε ξανά να ζούμε μέσα σε αυτήν. Η αρχιτεκτονική δεν υπόσχεται πλέον μια νέα ουτοπία· αναζητά έναν διαφορετικό τρόπο να κατοικήσουμε το παρόν. Slow House, North Haven, Long Island, New York, 1989–1991 (μη υλοποιημένο έργο). Elizabeth Diller and Ricardo Scofidio. Image courtesy of Diller Scofidio + Renfro. Το τελευταίο σπίτι αυτής της διαδρομής δεν κατασκευάστηκε ποτέ. Το Slow House σχεδιάστηκε το 1989 από τους Elizabeth Diller και Ricardo Scofidio για ένα οικόπεδο στο Long Island με θέα στον Ατλαντικό Ωκεανό. Η κατοικία οργανωνόταν γύρω από μια αργή, σχεδόν τελετουργική πορεία προς ένα μεγάλο παράθυρο που πλαισίωνε τη θέα προς τη θάλασσα. Στο τέλος της διαδρομής όμως ο επισκέπτης ανακάλυπτε ότι δίπλα στο παράθυρο υπήρχε μια οθόνη η οποία αναπαρήγαγε ακριβώς την ίδια εικόνα. Το ερώτημα που έθετε το έργο ήταν ταυτόχρονα απλό και ανησυχητικό: ποια είναι πλέον η σχέση μας με την πραγματικότητα όταν η εικόνα της πραγματικότητας είναι παντού διαθέσιμη; Με έναν παράδοξο τρόπο, το Slow House μοιάζει να συνομιλεί με πολλά από τα σπίτια που προηγήθηκαν. Αν το Glass House διερευνούσε τα όρια ανάμεσα στο δημόσιο και το ιδιωτικό, αν το Chemosphere μετατρεπόταν στο Body Double σε μηχανή παρατήρησης και αν το Ex of In House επιχειρούσε να αποκαταστήσει μια άμεση σχέση με το περιβάλλον, το έργο των Diller και Scofidio αναρωτιέται αν μια τέτοια άμεση σχέση εξακολουθεί να είναι δυνατή. Από το Monticello μέχρι το Ex of In House, η αμερικανική κατοικία υπήρξε διαδοχικά η μορφή της δημοκρατίας, της ελευθερίας, της τεχνολογίας, της προόδου, της αμφιβολίας και της οικολογικής συνείδησης. Το Slow House κλείνει αυτή την αφήγηση με έναν διαφορετικό τρόπο: όχι προτείνοντας μια νέα ουτοπία, αλλά αμφισβητώντας την ίδια την εμπειρία του κόσμου πάνω στην οποία στηρίχθηκαν όλες οι προηγούμενες. Διακόσια πενήντα χρόνια μετά την κατοικία του Jefferson, το σημαντικότερο ίσως ερώτημα δεν είναι πλέον πώς θα κατοικήσουμε τον κόσμο, αλλά αν εξακολουθούμε να τον κατοικούμε άμεσα.
-
Tο κόστος κατασκευής νέων κατοικιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αυξηθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία, επιβεβαιώνοντας τις πιέσεις που δέχεται ο κατασκευαστικός κλάδος από τις αυξήσεις στις τιμές των υλικών, της ενέργειας και του εργατικού κόστους. Σύμφωνα με την τελευταία έκδοση της Eurostat, Key Figures on European Business 2026, ο δείκτης τιμών παραγωγού για την κατασκευή νέων κτιρίων κατοικίας αυξήθηκε κατά 48,2% μεταξύ 2015 και 2025, αποτυπώνοντας τη συνολική μεταβολή του κόστους που αντιμετωπίζουν οι κατασκευαστές. Ο συγκεκριμένος δείκτης μετρά τις τιμές των κατασκευαστικών εργασιών από την πλευρά του εργολάβου και βασίζεται στα ποσά που καταβάλλουν οι πελάτες για την ανέγερση νέων κατοικιών, εξαιρουμένων των συλλογικών κατοικιών, όπως φοιτητικές εστίες ή γηροκομεία. Αποτελεί έναν από τους βασικότερους δείκτες για την παρακολούθηση της εξέλιξης του κόστους στον κατασκευαστικό τομέα και επηρεάζει άμεσα τόσο τις επενδύσεις όσο και τις τελικές τιμές των ακινήτων. Η περίοδος των μεγαλύτερων ανατιμήσεων Αν και η αύξηση κατά σχεδόν 50% αφορά ολόκληρη τη δεκαετία, η μεγαλύτερη επιβάρυνση καταγράφηκε μέσα σε μόλις τρία χρόνια. Το 2021 οι τιμές αυξήθηκαν κατά 5,8%, το 2022 σημειώθηκε η μεγαλύτερη ετήσια άνοδος με 12,2%, ενώ το 2023 ακολούθησε νέα αύξηση 6,9%. Οι εξελίξεις αυτές συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με τις αναταράξεις που προκάλεσαν η πανδημία, τα προβλήματα στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες, η εκτίναξη του ενεργειακού κόστους και οι αυξήσεις στις τιμές βασικών δομικών υλικών, όπως ο χάλυβας, το τσιμέντο και το ξύλο. Παράλληλα, σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες καταγράφηκε έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού, γεγονός που αύξησε περαιτέρω το συνολικό κόστος κατασκευής. Τα τελευταία δύο χρόνια, πάντως, ο ρυθμός αύξησης φαίνεται να επιβραδύνεται. Το 2024 οι τιμές αυξήθηκαν κατά 2,3%, ενώ το 2025 η άνοδος περιορίστηκε στο 1,3%, ένδειξη ότι η αγορά επιστρέφει σταδιακά σε πιο φυσιολογικούς ρυθμούς μετά τις έντονες αναταράξεις της προηγούμενης περιόδου. Μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών Πίσω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο κρύβονται σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη. Τη μεγαλύτερη αύξηση στο κόστος κατασκευής κατοικιών κατέγραψε η Βουλγαρία, όπου οι τιμές αυξήθηκαν κατά 166,1% μέσα στη δεκαετία. Ακολουθούν η Ουγγαρία με 155,4% και η Ρουμανία με 130,7%. Οι χώρες αυτές χαρακτηρίστηκαν από έντονη οικονομική ανάπτυξη, αυξημένη οικοδομική δραστηριότητα και σημαντικές αυξήσεις στους μισθούς του κατασκευαστικού κλάδου, γεγονός που συνέβαλε στη θεαματική άνοδο του κόστους. Στον αντίποδα, οι μικρότερες αυξήσεις σημειώθηκαν στην Ιταλία (+17,0%), την Ελλάδα (+17,3%) και τη Φινλανδία (+22,1%). Η ελληνική εικόνα Η Ελλάδα εμφανίζει τη δεύτερη χαμηλότερη αύξηση κόστους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, γεγονός που αρχικά μπορεί να δημιουργεί την εντύπωση ότι η εγχώρια αγορά παρέμεινε σχετικά σταθερή. Ωστόσο, η εικόνα αυτή χρειάζεται προσεκτική ερμηνεία. Η ελληνική οικοδομή βρέθηκε για πολλά χρόνια σε βαθιά ύφεση μετά την οικονομική κρίση, με σημαντική μείωση της κατασκευαστικής δραστηριότητας και περιορισμένες νέες επενδύσεις. Ως αποτέλεσμα, το επίπεδο των τιμών το 2015 βρισκόταν ήδη σε σχετικά χαμηλή βάση συγκριτικά με άλλες ευρωπαϊκές αγορές. Τα τελευταία χρόνια η οικοδομική δραστηριότητα ανακάμπτει, με αυξημένη ζήτηση για νέες κατοικίες, επενδύσεις στον τουρισμό, έργα ενεργειακής αναβάθμισης και μεγαλύτερη κινητικότητα στην αγορά ακινήτων. Παρότι η συνολική δεκαετής αύξηση παραμένει περιορισμένη σε ευρωπαϊκή σύγκριση, οι επαγγελματίες του κλάδου έχουν βιώσει σημαντικές αυξήσεις στις τιμές βασικών υλικών και στις αμοιβές συνεργείων, ιδιαίτερα την περίοδο 2021-2023. Επιπτώσεις στην αγορά ακινήτων Η αύξηση του κόστους κατασκευής επηρεάζει ολόκληρη την αλυσίδα της αγοράς κατοικίας. Για τους κατασκευαστές σημαίνει μεγαλύτερο κόστος υλοποίησης έργων και ανάγκη αναπροσαρμογής των προϋπολογισμών. Για τους επενδυτές συνεπάγεται υψηλότερες απαιτήσεις κεφαλαίου, ενώ για τους αγοραστές μεταφράζεται συχνά σε ακριβότερες νέες κατοικίες. Παράλληλα, το υψηλότερο κόστος μπορεί να επιβραδύνει την ανάπτυξη νέων οικιστικών έργων, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με αυξημένα επιτόκια χρηματοδότησης ή περιορισμένη αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Από την άλλη πλευρά, η σταδιακή αποκλιμάκωση των αυξήσεων κατά την τελευταία διετία δημιουργεί προσδοκίες για μεγαλύτερη σταθερότητα στον προγραμματισμό νέων επενδύσεων. Παρότι οι ακραίες αυξήσεις της περιόδου 2021-2023 φαίνεται να έχουν υποχωρήσει, οι προκλήσεις για τον ευρωπαϊκό κατασκευαστικό κλάδο παραμένουν. Η ενεργειακή μετάβαση, οι απαιτήσεις για πιο βιώσιμα και ενεργειακά αποδοτικά κτίρια, οι ελλείψεις εξειδικευμένου προσωπικού και η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές εξακολουθούν να επηρεάζουν το κόστος παραγωγής. Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι η αγορά εισέρχεται πλέον σε μια περίοδο ηπιότερων μεταβολών, χωρίς όμως να επιστρέφει στα επίπεδα κόστους της προηγούμενης δεκαετίας. Για τις επιχειρήσεις του κλάδου, αλλά και για όσους σχεδιάζουν να επενδύσουν ή να αποκτήσουν νέα κατοικία, η παρακολούθηση των εξελίξεων στις τιμές κατασκευής θα συνεχίσει να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη λήψη αποφάσεων.
-
Tο κόστος κατασκευής νέων κατοικιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αυξηθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία, επιβεβαιώνοντας τις πιέσεις που δέχεται ο κατασκευαστικός κλάδος από τις αυξήσεις στις τιμές των υλικών, της ενέργειας και του εργατικού κόστους. Σύμφωνα με την τελευταία έκδοση της Eurostat, Key Figures on European Business 2026, ο δείκτης τιμών παραγωγού για την κατασκευή νέων κτιρίων κατοικίας αυξήθηκε κατά 48,2% μεταξύ 2015 και 2025, αποτυπώνοντας τη συνολική μεταβολή του κόστους που αντιμετωπίζουν οι κατασκευαστές. Ο συγκεκριμένος δείκτης μετρά τις τιμές των κατασκευαστικών εργασιών από την πλευρά του εργολάβου και βασίζεται στα ποσά που καταβάλλουν οι πελάτες για την ανέγερση νέων κατοικιών, εξαιρουμένων των συλλογικών κατοικιών, όπως φοιτητικές εστίες ή γηροκομεία. Αποτελεί έναν από τους βασικότερους δείκτες για την παρακολούθηση της εξέλιξης του κόστους στον κατασκευαστικό τομέα και επηρεάζει άμεσα τόσο τις επενδύσεις όσο και τις τελικές τιμές των ακινήτων. Η περίοδος των μεγαλύτερων ανατιμήσεων Αν και η αύξηση κατά σχεδόν 50% αφορά ολόκληρη τη δεκαετία, η μεγαλύτερη επιβάρυνση καταγράφηκε μέσα σε μόλις τρία χρόνια. Το 2021 οι τιμές αυξήθηκαν κατά 5,8%, το 2022 σημειώθηκε η μεγαλύτερη ετήσια άνοδος με 12,2%, ενώ το 2023 ακολούθησε νέα αύξηση 6,9%. Οι εξελίξεις αυτές συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με τις αναταράξεις που προκάλεσαν η πανδημία, τα προβλήματα στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες, η εκτίναξη του ενεργειακού κόστους και οι αυξήσεις στις τιμές βασικών δομικών υλικών, όπως ο χάλυβας, το τσιμέντο και το ξύλο. Παράλληλα, σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες καταγράφηκε έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού, γεγονός που αύξησε περαιτέρω το συνολικό κόστος κατασκευής. Τα τελευταία δύο χρόνια, πάντως, ο ρυθμός αύξησης φαίνεται να επιβραδύνεται. Το 2024 οι τιμές αυξήθηκαν κατά 2,3%, ενώ το 2025 η άνοδος περιορίστηκε στο 1,3%, ένδειξη ότι η αγορά επιστρέφει σταδιακά σε πιο φυσιολογικούς ρυθμούς μετά τις έντονες αναταράξεις της προηγούμενης περιόδου. Μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών Πίσω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο κρύβονται σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη. Τη μεγαλύτερη αύξηση στο κόστος κατασκευής κατοικιών κατέγραψε η Βουλγαρία, όπου οι τιμές αυξήθηκαν κατά 166,1% μέσα στη δεκαετία. Ακολουθούν η Ουγγαρία με 155,4% και η Ρουμανία με 130,7%. Οι χώρες αυτές χαρακτηρίστηκαν από έντονη οικονομική ανάπτυξη, αυξημένη οικοδομική δραστηριότητα και σημαντικές αυξήσεις στους μισθούς του κατασκευαστικού κλάδου, γεγονός που συνέβαλε στη θεαματική άνοδο του κόστους. Στον αντίποδα, οι μικρότερες αυξήσεις σημειώθηκαν στην Ιταλία (+17,0%), την Ελλάδα (+17,3%) και τη Φινλανδία (+22,1%). Η ελληνική εικόνα Η Ελλάδα εμφανίζει τη δεύτερη χαμηλότερη αύξηση κόστους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, γεγονός που αρχικά μπορεί να δημιουργεί την εντύπωση ότι η εγχώρια αγορά παρέμεινε σχετικά σταθερή. Ωστόσο, η εικόνα αυτή χρειάζεται προσεκτική ερμηνεία. Η ελληνική οικοδομή βρέθηκε για πολλά χρόνια σε βαθιά ύφεση μετά την οικονομική κρίση, με σημαντική μείωση της κατασκευαστικής δραστηριότητας και περιορισμένες νέες επενδύσεις. Ως αποτέλεσμα, το επίπεδο των τιμών το 2015 βρισκόταν ήδη σε σχετικά χαμηλή βάση συγκριτικά με άλλες ευρωπαϊκές αγορές. Τα τελευταία χρόνια η οικοδομική δραστηριότητα ανακάμπτει, με αυξημένη ζήτηση για νέες κατοικίες, επενδύσεις στον τουρισμό, έργα ενεργειακής αναβάθμισης και μεγαλύτερη κινητικότητα στην αγορά ακινήτων. Παρότι η συνολική δεκαετής αύξηση παραμένει περιορισμένη σε ευρωπαϊκή σύγκριση, οι επαγγελματίες του κλάδου έχουν βιώσει σημαντικές αυξήσεις στις τιμές βασικών υλικών και στις αμοιβές συνεργείων, ιδιαίτερα την περίοδο 2021-2023. Επιπτώσεις στην αγορά ακινήτων Η αύξηση του κόστους κατασκευής επηρεάζει ολόκληρη την αλυσίδα της αγοράς κατοικίας. Για τους κατασκευαστές σημαίνει μεγαλύτερο κόστος υλοποίησης έργων και ανάγκη αναπροσαρμογής των προϋπολογισμών. Για τους επενδυτές συνεπάγεται υψηλότερες απαιτήσεις κεφαλαίου, ενώ για τους αγοραστές μεταφράζεται συχνά σε ακριβότερες νέες κατοικίες. Παράλληλα, το υψηλότερο κόστος μπορεί να επιβραδύνει την ανάπτυξη νέων οικιστικών έργων, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με αυξημένα επιτόκια χρηματοδότησης ή περιορισμένη αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Από την άλλη πλευρά, η σταδιακή αποκλιμάκωση των αυξήσεων κατά την τελευταία διετία δημιουργεί προσδοκίες για μεγαλύτερη σταθερότητα στον προγραμματισμό νέων επενδύσεων. Παρότι οι ακραίες αυξήσεις της περιόδου 2021-2023 φαίνεται να έχουν υποχωρήσει, οι προκλήσεις για τον ευρωπαϊκό κατασκευαστικό κλάδο παραμένουν. Η ενεργειακή μετάβαση, οι απαιτήσεις για πιο βιώσιμα και ενεργειακά αποδοτικά κτίρια, οι ελλείψεις εξειδικευμένου προσωπικού και η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές εξακολουθούν να επηρεάζουν το κόστος παραγωγής. Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι η αγορά εισέρχεται πλέον σε μια περίοδο ηπιότερων μεταβολών, χωρίς όμως να επιστρέφει στα επίπεδα κόστους της προηγούμενης δεκαετίας. Για τις επιχειρήσεις του κλάδου, αλλά και για όσους σχεδιάζουν να επενδύσουν ή να αποκτήσουν νέα κατοικία, η παρακολούθηση των εξελίξεων στις τιμές κατασκευής θα συνεχίσει να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη λήψη αποφάσεων. View full είδηση
-
Η ελληνική αγορά δεύτερης κατοικίας εισέρχεται σε μια νέα φάση ωριμότητας και σταθερής ανάπτυξης, με τη ζήτηση για πολυτελή εξοχικά ακίνητα να παραμένει ιδιαίτερα ισχυρή τόσο από Έλληνες όσο και από ξένους επενδυτές. Αυτό προκύπτει από το Market Report 2026 της Engel & Völkers Ελλάδος για την αγορά δεύτερης κατοικίας (Second Home Market), το οποίο καταγράφει τη μετάβαση του κλάδου από την περίοδο της ανάκαμψης σε μια εποχή διατηρήσιμης ανάπτυξης και ενίσχυσης του premium segment. Όπως σημειώνει ο CEO της Engel & Völkers Ελλάδος, Γιώργος Πετράς, η ελληνική αγορά ακινήτων έχει αφήσει οριστικά πίσω της την περίοδο της απλής ανάκαμψης, με τους επενδυτές να προσεγγίζουν πλέον τις αγορές ακινήτων με σαφώς πιο στρατηγική λογική. Η έμφαση, όπως αναφέρει, μετατοπίζεται προς την αρχιτεκτονική καινοτομία, την υψηλή ποιότητα κατασκευής, την ενεργειακή απόδοση και τη βιωσιμότητα, ενώ οι αγοραστές αναζητούν ακίνητα που συνδυάζουν ιδιωτικότητα, μοναδική θέα και άμεση επαφή με το φυσικό περιβάλλον. Ενδεικτικές Μέσες Τιμές ανά Τετραγωνικό Μέτρο (2026) Περιοχή Τοποθεσία Μέση Τιμή (Ανά τ.μ.) Κυκλάδες Μύκονος €7.500 – €12.000 Κυκλάδες Αντίπαρος €6.800 – €10.200 Κυκλάδες Πάρος €5.500 – €10.000 Ιόνιο Κέρκυρα €3.200 – €3.800 Ιόνιο Λευκάδα €3.800 – €3.900 Πελοπόννησος Πόρτο Χέλι / Κόστα €4.000 – €6.000 (έως 12.000+ για prime) Πελοπόννησος Μεσσηνία (Πύλος/Gialova) €3.000 – €6.000 Αργοσαρωνικός Ύδρα €5.000 – €7.500 Βόρεια Ελλάδα Χαλκιδική (Beachfront) €8.000 – €14.000 Δωδεκάνησα Ρόδος (Γενικός Μέσος Όρος) €6.750 Οι βασικές τάσεις της αγοράς Η περιορισμένη προσφορά παραμένει ένας από τους βασικούς παράγοντες που στηρίζουν τις αξίες των ακινήτων σε αρκετές περιοχές της χώρας. Στη Μύκονο, το πάγωμα των νέων οικοδομικών αδειών συνεχίζει να περιορίζει το διαθέσιμο απόθεμα, ενισχύοντας τη διατήρηση των τιμών σε υψηλά επίπεδα. Αντίστοιχα, σε αγορές όπως η Ύδρα και οι Σπέτσες, οι αυστηροί αρχιτεκτονικοί περιορισμοί συμβάλλουν στη διατήρηση της σπανιότητας και της αξίας των ακινήτων. Παράλληλα, ενισχύεται η τάση προς τα ακίνητα «turnkey», δηλαδή πλήρως έτοιμα προς χρήση, καθώς και προς τις κατοικίες που ενσωματώνουν στοιχεία «eco-luxury», όπως βιοκλιματικό σχεδιασμό, ενεργειακή αυτονομία και σύγχρονες υποδομές υψηλών προδιαγραφών. Κυκλάδες: Η Πάρος στην πρώτη γραμμή Στις Κυκλάδες, η Πάρος αναδεικνύεται ως η πλέον δυναμική αγορά, με αυξημένη οικοδομική δραστηριότητα και έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον. Η ζήτηση επεκτείνεται σταδιακά προς την ανατολική πλευρά του νησιού, σε περιοχές όπως το Υστέρνι και τα Τσουκαλιά, όπου οι αγοραστές αναζητούν μεγαλύτερη ιδιωτικότητα. Η Μύκονος διατηρεί τη θέση της ως κορυφαίος διεθνής προορισμός πολυτελών κατοικιών, με τις τιμές να ξεκινούν από τα 7.500 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, ενώ η Σαντορίνη συνεχίζει να προσελκύει υψηλό ενδιαφέρον για premium ακίνητα στις περιοχές της Καλντέρας, όπως η Οία και το Ημεροβίγλι. Ταυτόχρονα, η Σύρος, η Τήνος και η Άνδρος ενισχύουν την παρουσία τους ως εναλλακτικοί προορισμοί με αυθεντικό χαρακτήρα και δυνατότητα κατοίκησης καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Η Αντίπαρος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις πιο αποκλειστικές αγορές της χώρας, προσελκύοντας αγοραστές πολύ υψηλής οικονομικής επιφάνειας. Ιόνιο και Πελοπόννησος στο επίκεντρο των επενδύσεων Στο Ιόνιο, η Κέρκυρα συγκαταλέγεται στις πιο ώριμες αγορές εξοχικής κατοικίας, με τη βορειοανατολική ακτή και ιδιαίτερα την περιοχή της Κασσιόπης να συγκεντρώνουν έντονο ενδιαφέρον από επενδυτές που συνδέουν την αγορά κατοικίας με το yachting lifestyle. Η Λευκάδα συνεχίζει να επωφελείται από την εύκολη οδική πρόσβαση, ενώ οι Παξοί διατηρούν τον χαρακτήρα μιας περιορισμένης και ιδιαίτερα επιλεκτικής αγοράς. Παράλληλα, η Κεφαλονιά και ειδικότερα το Φισκάρδο εξακολουθούν να προσελκύουν αγοραστές που αναζητούν συνδυασμό φυσικής ομορφιάς και επενδυτικών προοπτικών. Στην Πελοπόννησο, το Πόρτο Χέλι παραμένει κορυφαίος προορισμός για την εγχώρια και διεθνή ελίτ, ενώ η Μεσσηνία καταγράφει ισχυρή δυναμική χάρη στη διεθνή αναγνωρισιμότητα του Costa Navarino. Την ίδια στιγμή, η Λακωνία και η Κορινθία αναδεικνύονται ως νέοι επενδυτικοί πόλοι, αξιοποιώντας τη βελτιωμένη προσβασιμότητα και τα αυθεντικά χαρακτηριστικά του τοπίου τους. Χαλκιδική και Δωδεκάνησα Η Χαλκιδική συνεχίζει να αποτελεί πόλο έλξης για αγοραστές από την Κεντρική Ευρώπη και τα Βαλκάνια, με τα παραθαλάσσια ακίνητα υψηλών προδιαγραφών να φθάνουν έως και τα 14.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Στα Δωδεκάνησα, η Ρόδος επωφελείται από την ισχυρή αεροπορική συνδεσιμότητα και τις υψηλές αποδόσεις από βραχυχρόνιες μισθώσεις, ενώ η Σύμη διατηρεί τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της ως αγορά που απευθύνεται σε αγοραστές με ενδιαφέρον για διατηρητέα νεοκλασικά ακίνητα. Η εικόνα που αποτυπώνει η έκθεση της Engel & Völkers για το 2026 είναι αυτή μιας αγοράς που παραμένει ιδιαίτερα ελκυστική για διεθνή κεφάλαια, με τις περιοχές υψηλής ποιότητας και περιορισμένης προσφοράς να συνεχίζουν να συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο επενδυτικό ενδιαφέρον. View full είδηση
-
Η ελληνική αγορά δεύτερης κατοικίας εισέρχεται σε μια νέα φάση ωριμότητας και σταθερής ανάπτυξης, με τη ζήτηση για πολυτελή εξοχικά ακίνητα να παραμένει ιδιαίτερα ισχυρή τόσο από Έλληνες όσο και από ξένους επενδυτές. Αυτό προκύπτει από το Market Report 2026 της Engel & Völkers Ελλάδος για την αγορά δεύτερης κατοικίας (Second Home Market), το οποίο καταγράφει τη μετάβαση του κλάδου από την περίοδο της ανάκαμψης σε μια εποχή διατηρήσιμης ανάπτυξης και ενίσχυσης του premium segment. Όπως σημειώνει ο CEO της Engel & Völkers Ελλάδος, Γιώργος Πετράς, η ελληνική αγορά ακινήτων έχει αφήσει οριστικά πίσω της την περίοδο της απλής ανάκαμψης, με τους επενδυτές να προσεγγίζουν πλέον τις αγορές ακινήτων με σαφώς πιο στρατηγική λογική. Η έμφαση, όπως αναφέρει, μετατοπίζεται προς την αρχιτεκτονική καινοτομία, την υψηλή ποιότητα κατασκευής, την ενεργειακή απόδοση και τη βιωσιμότητα, ενώ οι αγοραστές αναζητούν ακίνητα που συνδυάζουν ιδιωτικότητα, μοναδική θέα και άμεση επαφή με το φυσικό περιβάλλον. Ενδεικτικές Μέσες Τιμές ανά Τετραγωνικό Μέτρο (2026) Περιοχή Τοποθεσία Μέση Τιμή (Ανά τ.μ.) Κυκλάδες Μύκονος €7.500 – €12.000 Κυκλάδες Αντίπαρος €6.800 – €10.200 Κυκλάδες Πάρος €5.500 – €10.000 Ιόνιο Κέρκυρα €3.200 – €3.800 Ιόνιο Λευκάδα €3.800 – €3.900 Πελοπόννησος Πόρτο Χέλι / Κόστα €4.000 – €6.000 (έως 12.000+ για prime) Πελοπόννησος Μεσσηνία (Πύλος/Gialova) €3.000 – €6.000 Αργοσαρωνικός Ύδρα €5.000 – €7.500 Βόρεια Ελλάδα Χαλκιδική (Beachfront) €8.000 – €14.000 Δωδεκάνησα Ρόδος (Γενικός Μέσος Όρος) €6.750 Οι βασικές τάσεις της αγοράς Η περιορισμένη προσφορά παραμένει ένας από τους βασικούς παράγοντες που στηρίζουν τις αξίες των ακινήτων σε αρκετές περιοχές της χώρας. Στη Μύκονο, το πάγωμα των νέων οικοδομικών αδειών συνεχίζει να περιορίζει το διαθέσιμο απόθεμα, ενισχύοντας τη διατήρηση των τιμών σε υψηλά επίπεδα. Αντίστοιχα, σε αγορές όπως η Ύδρα και οι Σπέτσες, οι αυστηροί αρχιτεκτονικοί περιορισμοί συμβάλλουν στη διατήρηση της σπανιότητας και της αξίας των ακινήτων. Παράλληλα, ενισχύεται η τάση προς τα ακίνητα «turnkey», δηλαδή πλήρως έτοιμα προς χρήση, καθώς και προς τις κατοικίες που ενσωματώνουν στοιχεία «eco-luxury», όπως βιοκλιματικό σχεδιασμό, ενεργειακή αυτονομία και σύγχρονες υποδομές υψηλών προδιαγραφών. Κυκλάδες: Η Πάρος στην πρώτη γραμμή Στις Κυκλάδες, η Πάρος αναδεικνύεται ως η πλέον δυναμική αγορά, με αυξημένη οικοδομική δραστηριότητα και έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον. Η ζήτηση επεκτείνεται σταδιακά προς την ανατολική πλευρά του νησιού, σε περιοχές όπως το Υστέρνι και τα Τσουκαλιά, όπου οι αγοραστές αναζητούν μεγαλύτερη ιδιωτικότητα. Η Μύκονος διατηρεί τη θέση της ως κορυφαίος διεθνής προορισμός πολυτελών κατοικιών, με τις τιμές να ξεκινούν από τα 7.500 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, ενώ η Σαντορίνη συνεχίζει να προσελκύει υψηλό ενδιαφέρον για premium ακίνητα στις περιοχές της Καλντέρας, όπως η Οία και το Ημεροβίγλι. Ταυτόχρονα, η Σύρος, η Τήνος και η Άνδρος ενισχύουν την παρουσία τους ως εναλλακτικοί προορισμοί με αυθεντικό χαρακτήρα και δυνατότητα κατοίκησης καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Η Αντίπαρος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις πιο αποκλειστικές αγορές της χώρας, προσελκύοντας αγοραστές πολύ υψηλής οικονομικής επιφάνειας. Ιόνιο και Πελοπόννησος στο επίκεντρο των επενδύσεων Στο Ιόνιο, η Κέρκυρα συγκαταλέγεται στις πιο ώριμες αγορές εξοχικής κατοικίας, με τη βορειοανατολική ακτή και ιδιαίτερα την περιοχή της Κασσιόπης να συγκεντρώνουν έντονο ενδιαφέρον από επενδυτές που συνδέουν την αγορά κατοικίας με το yachting lifestyle. Η Λευκάδα συνεχίζει να επωφελείται από την εύκολη οδική πρόσβαση, ενώ οι Παξοί διατηρούν τον χαρακτήρα μιας περιορισμένης και ιδιαίτερα επιλεκτικής αγοράς. Παράλληλα, η Κεφαλονιά και ειδικότερα το Φισκάρδο εξακολουθούν να προσελκύουν αγοραστές που αναζητούν συνδυασμό φυσικής ομορφιάς και επενδυτικών προοπτικών. Στην Πελοπόννησο, το Πόρτο Χέλι παραμένει κορυφαίος προορισμός για την εγχώρια και διεθνή ελίτ, ενώ η Μεσσηνία καταγράφει ισχυρή δυναμική χάρη στη διεθνή αναγνωρισιμότητα του Costa Navarino. Την ίδια στιγμή, η Λακωνία και η Κορινθία αναδεικνύονται ως νέοι επενδυτικοί πόλοι, αξιοποιώντας τη βελτιωμένη προσβασιμότητα και τα αυθεντικά χαρακτηριστικά του τοπίου τους. Χαλκιδική και Δωδεκάνησα Η Χαλκιδική συνεχίζει να αποτελεί πόλο έλξης για αγοραστές από την Κεντρική Ευρώπη και τα Βαλκάνια, με τα παραθαλάσσια ακίνητα υψηλών προδιαγραφών να φθάνουν έως και τα 14.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Στα Δωδεκάνησα, η Ρόδος επωφελείται από την ισχυρή αεροπορική συνδεσιμότητα και τις υψηλές αποδόσεις από βραχυχρόνιες μισθώσεις, ενώ η Σύμη διατηρεί τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της ως αγορά που απευθύνεται σε αγοραστές με ενδιαφέρον για διατηρητέα νεοκλασικά ακίνητα. Η εικόνα που αποτυπώνει η έκθεση της Engel & Völkers για το 2026 είναι αυτή μιας αγοράς που παραμένει ιδιαίτερα ελκυστική για διεθνή κεφάλαια, με τις περιοχές υψηλής ποιότητας και περιορισμένης προσφοράς να συνεχίζουν να συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο επενδυτικό ενδιαφέρον.
-
Σε νεο κτιριο κατοικιας με ΝΟΚ υπογειο-pilotis-Α,Β οροφων απο 130 μ2 και προβλεψη δυο οροφων α) το πλατος της ραμπας εισοδου ΑΜΕΑ ειναι 1,30 η 1,50 μ β)Το καθαρο ανοιγμα της εισοδου στο κλιμακοστασιο της pilotis ειναι 1,0 η 1,20 μ γ)εφοσον απαιτουνται δυο θεσεις σταθμευσης πρεπει υποχρεωτικα η μια να εχει διαστασεις για ΑΜΕΑ (3,5Χ5,0 μ) η αυτο ισχυει μονο για ειδικα κτιρια ? πολυ με εχει μπερδεψει αυτο το <σχεδιαζοντας για ολους> του ΥΠΕΚΑ ευχαριστώ
-
Καλησπέρα σας, Θα ήθελα να θέσω μία ερώτηση σχετικά με το τι ισχύει αυτή τη στιγμή ως προς την αλλαγή χρήσης από κατάστημα σε κατοικία. Πιο συγκεκριμένα πρόκειται για ένα ισόγειο κατάστημα σε ένα διώροφο κτίριο το οποίο ο ιδιοκτήτης θέλει να μετατρέψει σε κατοικία. Ακόμα δεν έχω λάβει τα σχέδια της άδειας για να ελέγξω για τυχόν παραβάσεις και να δω εάν χρειάζεται κάποια τακτοποίηση αλλά από κει και πέρα σύμφωνα με το άρθρο 5 του ΝΟΚ δεν απατείται έκδοση άδειας δόμησης (εκτός αν επέρχεται αλλαγή προς το δυσμενέστερο στον αριθμό απαιτουμένων θέσεων στάθμευσης) Θα ήθελα λοιπόν να με ενημερώσετε ποια είναι η διαδικασία που θα πρέπει να ακολουθήσω για την αλλαγή χρήσης, σε ποιους νόμους να ανατρέξω, τι απαιτείται αφού δεν απατείται έκδοση άδειας, αν η όλη διαδικασία γίνεται στην αρμόδια πολεοδομία ή ηλεκτρονικά, κτλ. Επίσης, να ενημερώσω ότι σε μετέπειτα στάδιο θα χρειαστεί να αλλάξει η διαρρύθμιση του λουτρού, να τοποθετηθεί κουζίνα, να δημιουργηθεί υπνοδωμάτιο όπως και να αλλάξουν και τα κουφώματα της πρόσοψης του καταστήματος γιατί τώρα είναι μία απλή τζαμαρία. Αλλά αυτά ο ιδιοκτήτης θέλει να τα κάνει μεταγενέστερα. Αυτή τη στιγμή θέλει να γίνει η αλλαγή χρήσης για να μεταβιβάσει το χώρο ως κατοικία και οχι ως κατάστημα. Είναι αυτό δυνατόν ή πρέπει να γίνουν και οι παραπάνω απαραίτητες εργασίες και μετά να δώσω εγώ τη βεβαίωση μηχανικού για να γίνει η συμβολαιογραφική πράξη; Συγγνώμη για τα πολλά ερωτήματα, αλλά ως νέα μηχανικός δεν έχω ασχοληθεί ξανά με κάτι αντίστοιχο και προσπαθώ να μάθω ποιες διαδικασίες πρέπει να ακολουθήσω. Σας ευχαριστώ εκ των προτέρων.
-
Σημαντική άνοδο καταγράφει την τελευταία διετία η αγορά των ασφαλίσεων κατοικίας με τα σπίτια. Σύμφωνα με στοιχεία της Ενωσης Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος (ΕΑΕΕ) η ασφαλιστική κάλυψη κατοικιών που περιλαμβάνει και το κτίριο κατέγραψε αύξηση 3,5% στο β' τρίμηνο του έτους, ξεπερνώντας τα 1,1 εκατ. συμβόλαια. Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί στο 16,8% του συνόλου των κατοικιών, επιβεβαιώνοντας μεν τη θετική δυναμική της αγοράς, αλλά και το μεγάλο ασφαλιστικό κενό που εξακολουθεί να υφίσταται, καθώς περίπου τα τέσσερα στα πέντε ακίνητα στη χώρα παραμένουν ανασφάλιστα. Ο αριθμός των ενεργών ασφαλιστηρίων συμβολαίων έχει ξεπεράσει τα 1,28 εκατ., ενώ η ασφαλιστική κάλυψη κατοικιών διαμορφώθηκε στο 19,4% στο τέλος Ιουνίου. Από τον Σεπτέμβριο του 2023, όταν ξεκίνησε η συστηματική καταγραφή της αγοράς από την ΕΑΕΕ, τα ασφαλιστήρια συμβόλαια κατοικίας έχουν αυξηθεί κατά 32%. Ακόμη ταχύτερος είναι ο ρυθμός ανόδου στις ασφαλίσεις που καλύπτουν καιρικά φαινόμενα και σεισμό, κατηγορία που ενισχύεται και από το φορολογικό κίνητρο της έκπτωσης στον ΕΝΦΙΑ. Ο αριθμός των συγκεκριμένων συμβολαίων έχει αυξηθεί σχεδόν κατά 50% σε διάστημα λιγότερο των δύο ετών, προσεγγίζοντας τις 750.000 στο τέλος Ιουνίου. Καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση της ζήτησης έχει διαδραματίσει το φορολογικό κίνητρο της έκπτωσης στον ΕΝΦΙΑ. Είναι ενδεικτικό ότι οι ασφαλίσεις κατοικιών για καιρικά φαινόμενα και σεισμό αυξήθηκαν κατά 7,8% μόνο στο δεύτερο τρίμηνο του έτους. Πλέον, οι συγκεκριμένες καλύψεις αποτελούν σχεδόν τα δύο τρίτα των ασφαλίσεων κατοικίας που περιλαμβάνουν και το κτίριο. Αναλυτικότερα, το 67,7% των ασφαλιστηρίων συμβολαίων αφορά συνδυαστική κάλυψη για καιρικά φαινόμενα και σεισμό, ενώ η κάλυψη αποκλειστικά για σεισμό –η δεύτερη μεγαλύτερη κατηγορία– αντιστοιχεί στο 15,8% των συμβολαίων. Οπως τονίζει η κα. Δήμητρα Λύχρου, Πρόεδρος ΕΑΔΕ, "ο Νόμος για την υποχρεωτική ασφάλιση επιχειρήσεων έναντι φυσικών καταστροφών κινείται αναμφίβολα προς τη σωστή κατεύθυνση. Σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, που δοκιμάζεται ολοένα και συχνότερα από ακραία καιρικά φαινόμενα και σεισμούς, η ενίσχυση της ασφαλιστικής συνείδησης αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα τόσο των επιχειρήσεων όσο και της οικονομίας συνολικά. Τα στοιχεία της ΕΑΕΕ για τις ασφαλίσεις κατοικιών δείχνουν ότι τα κίνητρα, όπως η έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ, συμβάλλουν σταδιακά στην αύξηση της κάλυψης και στον εμπλουτισμό των συμβολαίων με καλύψεις φυσικών καταστροφών. Αυτό αποδεικνύει ότι η σωστή πολιτική μπορεί να αλλάξει συμπεριφορές". Αρωγός και τα στεγαστικά δάνεια Στην ανοδική πορεία των ασφαλίσεων κατοικιών με κάλυψη κτιρίου συμβάλλει και η αυξημένη χορήγηση στεγαστικών δανείων, καθώς τα περισσότερα συνοδεύονται από υποχρέωση ασφάλισης του ακινήτου. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, στο 57,7% των ασφαλιστηρίων συμβολαίων κατοικίας με κάλυψη κτιρίου υπάρχει ενυπόθηκο ενδιαφέρον. Τα δεδομένα της ΕΑΕΕ αναδεικνύουν αφενός τη σταθερή ενίσχυση της ασφαλιστικής συνείδησης απέναντι σε φυσικούς κινδύνους και ακραία φαινόμενα και αφετέρου τις μεγάλες δυνατότητες επέκτασης της αγοράς, σε μια χώρα με αυξημένη έκθεση σε σεισμούς, πυρκαγιές και κλιματικούς κινδύνους. View full είδηση
-
Σημαντική άνοδο καταγράφει την τελευταία διετία η αγορά των ασφαλίσεων κατοικίας με τα σπίτια. Σύμφωνα με στοιχεία της Ενωσης Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος (ΕΑΕΕ) η ασφαλιστική κάλυψη κατοικιών που περιλαμβάνει και το κτίριο κατέγραψε αύξηση 3,5% στο β' τρίμηνο του έτους, ξεπερνώντας τα 1,1 εκατ. συμβόλαια. Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί στο 16,8% του συνόλου των κατοικιών, επιβεβαιώνοντας μεν τη θετική δυναμική της αγοράς, αλλά και το μεγάλο ασφαλιστικό κενό που εξακολουθεί να υφίσταται, καθώς περίπου τα τέσσερα στα πέντε ακίνητα στη χώρα παραμένουν ανασφάλιστα. Ο αριθμός των ενεργών ασφαλιστηρίων συμβολαίων έχει ξεπεράσει τα 1,28 εκατ., ενώ η ασφαλιστική κάλυψη κατοικιών διαμορφώθηκε στο 19,4% στο τέλος Ιουνίου. Από τον Σεπτέμβριο του 2023, όταν ξεκίνησε η συστηματική καταγραφή της αγοράς από την ΕΑΕΕ, τα ασφαλιστήρια συμβόλαια κατοικίας έχουν αυξηθεί κατά 32%. Ακόμη ταχύτερος είναι ο ρυθμός ανόδου στις ασφαλίσεις που καλύπτουν καιρικά φαινόμενα και σεισμό, κατηγορία που ενισχύεται και από το φορολογικό κίνητρο της έκπτωσης στον ΕΝΦΙΑ. Ο αριθμός των συγκεκριμένων συμβολαίων έχει αυξηθεί σχεδόν κατά 50% σε διάστημα λιγότερο των δύο ετών, προσεγγίζοντας τις 750.000 στο τέλος Ιουνίου. Καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση της ζήτησης έχει διαδραματίσει το φορολογικό κίνητρο της έκπτωσης στον ΕΝΦΙΑ. Είναι ενδεικτικό ότι οι ασφαλίσεις κατοικιών για καιρικά φαινόμενα και σεισμό αυξήθηκαν κατά 7,8% μόνο στο δεύτερο τρίμηνο του έτους. Πλέον, οι συγκεκριμένες καλύψεις αποτελούν σχεδόν τα δύο τρίτα των ασφαλίσεων κατοικίας που περιλαμβάνουν και το κτίριο. Αναλυτικότερα, το 67,7% των ασφαλιστηρίων συμβολαίων αφορά συνδυαστική κάλυψη για καιρικά φαινόμενα και σεισμό, ενώ η κάλυψη αποκλειστικά για σεισμό –η δεύτερη μεγαλύτερη κατηγορία– αντιστοιχεί στο 15,8% των συμβολαίων. Οπως τονίζει η κα. Δήμητρα Λύχρου, Πρόεδρος ΕΑΔΕ, "ο Νόμος για την υποχρεωτική ασφάλιση επιχειρήσεων έναντι φυσικών καταστροφών κινείται αναμφίβολα προς τη σωστή κατεύθυνση. Σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, που δοκιμάζεται ολοένα και συχνότερα από ακραία καιρικά φαινόμενα και σεισμούς, η ενίσχυση της ασφαλιστικής συνείδησης αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα τόσο των επιχειρήσεων όσο και της οικονομίας συνολικά. Τα στοιχεία της ΕΑΕΕ για τις ασφαλίσεις κατοικιών δείχνουν ότι τα κίνητρα, όπως η έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ, συμβάλλουν σταδιακά στην αύξηση της κάλυψης και στον εμπλουτισμό των συμβολαίων με καλύψεις φυσικών καταστροφών. Αυτό αποδεικνύει ότι η σωστή πολιτική μπορεί να αλλάξει συμπεριφορές". Αρωγός και τα στεγαστικά δάνεια Στην ανοδική πορεία των ασφαλίσεων κατοικιών με κάλυψη κτιρίου συμβάλλει και η αυξημένη χορήγηση στεγαστικών δανείων, καθώς τα περισσότερα συνοδεύονται από υποχρέωση ασφάλισης του ακινήτου. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, στο 57,7% των ασφαλιστηρίων συμβολαίων κατοικίας με κάλυψη κτιρίου υπάρχει ενυπόθηκο ενδιαφέρον. Τα δεδομένα της ΕΑΕΕ αναδεικνύουν αφενός τη σταθερή ενίσχυση της ασφαλιστικής συνείδησης απέναντι σε φυσικούς κινδύνους και ακραία φαινόμενα και αφετέρου τις μεγάλες δυνατότητες επέκτασης της αγοράς, σε μια χώρα με αυξημένη έκθεση σε σεισμούς, πυρκαγιές και κλιματικούς κινδύνους.
-
Σύμφωνα με στοιχεία της DKG Development καταγράφεται άνοδος πάνω από 80% στις τιμές κατοικιών της Αττικής από το 2017 μέχρι το 2025. Την πορεία της ελληνικής αγοράς ακινήτων η οποία φαίνεται πιο "ώριμη και δομικά ανθεκτική παρά τις ενδείξεις επιβράδυνσης" καταγράφει η DKG Development. Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα που επεξεργάσθηκε η εταιρεία έως το τέλος του 2025, οι τιμές κατοικιών στην Αττική έχουν αυξηθεί κατά 88% από το 2017, ενώ στην Αθήνα καταγράφηκε ετήσια άνοδος 5,9% το β’ τρίμηνο του 2025. Παράλληλα, επιλεγμένες περιφερειακές αγορές συνεχίζουν να εμφανίζουν διψήφιους ρυθμούς ανόδου, κυρίως σε περιοχές με έντονο τουριστικό και επενδυτικό ενδιαφέρον. Οπως λέει η εταιρεία η εικόνα αυτή παραπέμπει περισσότερο σε φάση ωρίμανσης της αγοράς παρά σε σημάδια κόπωσης, με τη ζήτηση —ιδίως από το εξωτερικό— να παραμένει βασικός δομικός πυλώνας. Καθοριστικός ο ρόλος των ξένων επενδυτών Η συμμετοχή διεθνών αγοραστών εξακολουθεί να λειτουργεί ως βασικός μοχλός στήριξης της αγοράς. Εκτιμάται ότι περίπου το 40% των συναλλαγών στην Αθήνα πραγματοποιούνται από αλλοδαπούς αγοραστές, ενώ σε πανελλαδικό επίπεδο, οι ξένοι επενδυτές αντιπροσωπεύουν 80% με 85% των συνολικών αγορών ακινήτων. Η τάση αυτή ενισχύεται από προγράμματα όπως η Golden Visa, τη βελτίωση της εικόνας της χώρας στο εξωτερικό και τη σύγκλιση της Ελλάδας με ώριμες ευρωπαϊκές αγορές. Παρά τα €32 δισ. που έχουν δεσμευθεί για οικιστική ανάπτυξη, η ελληνική αγορά εξακολουθεί να εμφανίζει έλλειμμα περίπου 180.000 κατοικιών, γεγονός που περιορίζει την εξισορρόπηση της αγοράς και λειτουργεί υποστηρικτικά για τις τιμές. Καθυστερήσεις στην αδειοδότηση, αυξημένο κόστος κατασκευής και περιορισμένη διαθεσιμότητα σύγχρονων ακινήτων σε αστικά κέντρα διατηρούν τη δομική ανεπάρκεια προσφοράς. Γιατί το 2026 παραμένει επενδυτικά ελκυστικό Παρά την άνοδο των τιμών, η ελληνική αγορά εξακολουθεί να προσφέρει συγκριτικά πλεονεκτήματα: Οι τιμές παραμένουν χαμηλότερες από τον μέσο όρο της Δυτικής Ευρώπης Οι αποδόσεις ενοικίων κυμαίνονται μεταξύ 4% και 8% σε πολλές αστικές και τουριστικές αγορές Η ελληνική οικονομία αναμένεται να αναπτυχθεί με ρυθμό περίπου 2,3%, με παράλληλη βελτίωση των πιστωτικών συνθηκών και της πρόσβασης στη χρηματοδότηση. Σε αυτό το πλαίσιο, το 2026 δεν προδιαγράφεται ως έτος ανατροπής, αλλά ως φάση επιλεκτικών ευκαιριών, με έμφαση στη σωστή τοποθεσία, την ποιότητα του asset και τη μακροπρόθεσμη επενδυτική στρατηγική. View full είδηση
-
Σύμφωνα με στοιχεία της DKG Development καταγράφεται άνοδος πάνω από 80% στις τιμές κατοικιών της Αττικής από το 2017 μέχρι το 2025. Την πορεία της ελληνικής αγοράς ακινήτων η οποία φαίνεται πιο "ώριμη και δομικά ανθεκτική παρά τις ενδείξεις επιβράδυνσης" καταγράφει η DKG Development. Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα που επεξεργάσθηκε η εταιρεία έως το τέλος του 2025, οι τιμές κατοικιών στην Αττική έχουν αυξηθεί κατά 88% από το 2017, ενώ στην Αθήνα καταγράφηκε ετήσια άνοδος 5,9% το β’ τρίμηνο του 2025. Παράλληλα, επιλεγμένες περιφερειακές αγορές συνεχίζουν να εμφανίζουν διψήφιους ρυθμούς ανόδου, κυρίως σε περιοχές με έντονο τουριστικό και επενδυτικό ενδιαφέρον. Οπως λέει η εταιρεία η εικόνα αυτή παραπέμπει περισσότερο σε φάση ωρίμανσης της αγοράς παρά σε σημάδια κόπωσης, με τη ζήτηση —ιδίως από το εξωτερικό— να παραμένει βασικός δομικός πυλώνας. Καθοριστικός ο ρόλος των ξένων επενδυτών Η συμμετοχή διεθνών αγοραστών εξακολουθεί να λειτουργεί ως βασικός μοχλός στήριξης της αγοράς. Εκτιμάται ότι περίπου το 40% των συναλλαγών στην Αθήνα πραγματοποιούνται από αλλοδαπούς αγοραστές, ενώ σε πανελλαδικό επίπεδο, οι ξένοι επενδυτές αντιπροσωπεύουν 80% με 85% των συνολικών αγορών ακινήτων. Η τάση αυτή ενισχύεται από προγράμματα όπως η Golden Visa, τη βελτίωση της εικόνας της χώρας στο εξωτερικό και τη σύγκλιση της Ελλάδας με ώριμες ευρωπαϊκές αγορές. Παρά τα €32 δισ. που έχουν δεσμευθεί για οικιστική ανάπτυξη, η ελληνική αγορά εξακολουθεί να εμφανίζει έλλειμμα περίπου 180.000 κατοικιών, γεγονός που περιορίζει την εξισορρόπηση της αγοράς και λειτουργεί υποστηρικτικά για τις τιμές. Καθυστερήσεις στην αδειοδότηση, αυξημένο κόστος κατασκευής και περιορισμένη διαθεσιμότητα σύγχρονων ακινήτων σε αστικά κέντρα διατηρούν τη δομική ανεπάρκεια προσφοράς. Γιατί το 2026 παραμένει επενδυτικά ελκυστικό Παρά την άνοδο των τιμών, η ελληνική αγορά εξακολουθεί να προσφέρει συγκριτικά πλεονεκτήματα: Οι τιμές παραμένουν χαμηλότερες από τον μέσο όρο της Δυτικής Ευρώπης Οι αποδόσεις ενοικίων κυμαίνονται μεταξύ 4% και 8% σε πολλές αστικές και τουριστικές αγορές Η ελληνική οικονομία αναμένεται να αναπτυχθεί με ρυθμό περίπου 2,3%, με παράλληλη βελτίωση των πιστωτικών συνθηκών και της πρόσβασης στη χρηματοδότηση. Σε αυτό το πλαίσιο, το 2026 δεν προδιαγράφεται ως έτος ανατροπής, αλλά ως φάση επιλεκτικών ευκαιριών, με έμφαση στη σωστή τοποθεσία, την ποιότητα του asset και τη μακροπρόθεσμη επενδυτική στρατηγική.
-
Νέο πρόγραμμα ανακαίνισης κατοικιών με επιχορηγήσεις έως 90% για 750.000 κλειστά ακίνητα, στοχεύει στην αναβάθμιση του οικιστικού αποθέματος και την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος στην Ελλάδα. Ανακοινώθηκε ένα νέο, εκτεταμένο πρόγραμμα ανακαίνισης σπιτιών, το οποίο στοχεύει να επαναφέρει χιλιάδες παλαιά και ανενεργά ακίνητα στην αγορά για ιδιοκατοίκηση ή μακροχρόνια ενοικίαση. Το πρόγραμμα προσφέρει επιχορήγηση έως 80%-90% του κόστους ανακαίνισης, με ανώτατο ποσό τα 36.000 ευρώ ανά κατοικία, ενώ ο συνολικός προϋπολογισμός αναμένεται να φτάσει τα 500 εκατομμύρια ευρώ. Η πλατφόρμα υποβολής αιτήσεων αναμένεται να ανοίξει το Φεβρουάριο του 2026. Στόχος του προγράμματος: Ενεργοποίηση κλειστών ακινήτων Κεντρικός στόχος είναι να ενεργοποιηθούν περίπου 750.000 κλειστά ακίνητα, με την πρώτη φάση του προγράμματος να αφορά 20.000 ιδιοκτήτες. Για πρώτη φορά, οι ιδιοκτήτες ακινήτων που παραμένουν κλειστά για τουλάχιστον δύο χρόνια, αλλά και ανοιχτών ιδιοκατοικιών, μπορούν να συμμετάσχουν, εφόσον πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Μετά την ανακαίνιση, τα κλειστά ακίνητα θα πρέπει να κατοικηθούν ή να ενοικιαστούν για τουλάχιστον πέντε χρόνια, ενώ τα ιδιοκατοικούμενα θα πρέπει να συνεχίσουν να χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία για το ίδιο χρονικό διάστημα. Ποιες εργασίες επιδοτούνται Το πρόγραμμα καλύπτει ενεργειακές και γενικές ανακαινίσεις. Ειδικότερα, επιδοτούνται εργασίες όπως: Αντικατάσταση κουφωμάτων Αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης Τοποθέτηση ηλιακού θερμοσίφωνα Θερμομόνωση ταράτσας ή όψεων Τοποθέτηση τέντας Υδραυλικά, ηλεκτρολογικά, δάπεδα, πλακάκια, μπάνιο και κουζίνα Ποσοστά επιδότησης και προσαυξήσεις Η βασική επιχορήγηση μπορεί να αυξηθεί: Κατά 5% για ορεινές και νησιωτικές περιοχές Κατά 5% για τρίτεκνους, πολύτεκνους και οικογένειες με ΑμεΑ Με αυτές τις προσαυξήσεις, το ποσοστό κάλυψης μπορεί να φτάσει το 90% της συνολικής δαπάνης. Δικαιούχοι του προγράμματος Δικαίωμα συμμετοχής έχουν ιδιοκτήτες κατοικιών: Με οικοδομική άδεια έως 31 Δεκεμβρίου 1990 και εμβαδόν έως 120 τ.μ. Η επιδότηση υπολογίζεται ανά τετραγωνικό μέτρο, με ανώτατο ποσό τις 36.000 ευρώ ανά κατοικία. Το εισοδηματικό όριο είναι 35.000 ευρώ για ζευγάρια, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί. Δεν υπάρχει ηλικιακό όριο για τους αιτούντες, και κάθε ιδιοκτήτης μπορεί να υποβάλει αίτηση για περισσότερα από ένα ακίνητα. Με το νέο αυτό πρόγραμμα, η κυβέρνηση στοχεύει να δώσει λύση στο στεγαστικό πρόβλημα και να αναβαθμίσει το γερασμένο οικιστικό απόθεμα της χώρας, προσφέροντας χρηματοδότηση χωρίς χρονοτριβή. View full είδηση
-
- ανακαίνιση
- επιδότηση
-
(and 2 more)
Tagged with:
-
Νέο πρόγραμμα ανακαίνισης κατοικιών με επιχορηγήσεις έως 90% για 750.000 κλειστά ακίνητα, στοχεύει στην αναβάθμιση του οικιστικού αποθέματος και την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος στην Ελλάδα. Ανακοινώθηκε ένα νέο, εκτεταμένο πρόγραμμα ανακαίνισης σπιτιών, το οποίο στοχεύει να επαναφέρει χιλιάδες παλαιά και ανενεργά ακίνητα στην αγορά για ιδιοκατοίκηση ή μακροχρόνια ενοικίαση. Το πρόγραμμα προσφέρει επιχορήγηση έως 80%-90% του κόστους ανακαίνισης, με ανώτατο ποσό τα 36.000 ευρώ ανά κατοικία, ενώ ο συνολικός προϋπολογισμός αναμένεται να φτάσει τα 500 εκατομμύρια ευρώ. Η πλατφόρμα υποβολής αιτήσεων αναμένεται να ανοίξει το Φεβρουάριο του 2026. Στόχος του προγράμματος: Ενεργοποίηση κλειστών ακινήτων Κεντρικός στόχος είναι να ενεργοποιηθούν περίπου 750.000 κλειστά ακίνητα, με την πρώτη φάση του προγράμματος να αφορά 20.000 ιδιοκτήτες. Για πρώτη φορά, οι ιδιοκτήτες ακινήτων που παραμένουν κλειστά για τουλάχιστον δύο χρόνια, αλλά και ανοιχτών ιδιοκατοικιών, μπορούν να συμμετάσχουν, εφόσον πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Μετά την ανακαίνιση, τα κλειστά ακίνητα θα πρέπει να κατοικηθούν ή να ενοικιαστούν για τουλάχιστον πέντε χρόνια, ενώ τα ιδιοκατοικούμενα θα πρέπει να συνεχίσουν να χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία για το ίδιο χρονικό διάστημα. Ποιες εργασίες επιδοτούνται Το πρόγραμμα καλύπτει ενεργειακές και γενικές ανακαινίσεις. Ειδικότερα, επιδοτούνται εργασίες όπως: Αντικατάσταση κουφωμάτων Αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης Τοποθέτηση ηλιακού θερμοσίφωνα Θερμομόνωση ταράτσας ή όψεων Τοποθέτηση τέντας Υδραυλικά, ηλεκτρολογικά, δάπεδα, πλακάκια, μπάνιο και κουζίνα Ποσοστά επιδότησης και προσαυξήσεις Η βασική επιχορήγηση μπορεί να αυξηθεί: Κατά 5% για ορεινές και νησιωτικές περιοχές Κατά 5% για τρίτεκνους, πολύτεκνους και οικογένειες με ΑμεΑ Με αυτές τις προσαυξήσεις, το ποσοστό κάλυψης μπορεί να φτάσει το 90% της συνολικής δαπάνης. Δικαιούχοι του προγράμματος Δικαίωμα συμμετοχής έχουν ιδιοκτήτες κατοικιών: Με οικοδομική άδεια έως 31 Δεκεμβρίου 1990 και εμβαδόν έως 120 τ.μ. Η επιδότηση υπολογίζεται ανά τετραγωνικό μέτρο, με ανώτατο ποσό τις 36.000 ευρώ ανά κατοικία. Το εισοδηματικό όριο είναι 35.000 ευρώ για ζευγάρια, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί. Δεν υπάρχει ηλικιακό όριο για τους αιτούντες, και κάθε ιδιοκτήτης μπορεί να υποβάλει αίτηση για περισσότερα από ένα ακίνητα. Με το νέο αυτό πρόγραμμα, η κυβέρνηση στοχεύει να δώσει λύση στο στεγαστικό πρόβλημα και να αναβαθμίσει το γερασμένο οικιστικό απόθεμα της χώρας, προσφέροντας χρηματοδότηση χωρίς χρονοτριβή.
-
- ανακαίνιση
- επιδότηση
-
(and 2 more)
Tagged with:
-
Τα πρώτα σημάδια ενδιαφέροντος από ψηφιακούς νομάδες για την εγκατάστασή τους στην Ελλάδα έχουν αρχίσει να καταγράφουν στελέχη της αγοράς ακινήτων το τελευταίο διάστημα. Παρότι ακόμα η σχετική ζήτηση είναι διερευνητική και ανεπίσημη (δηλαδή μέσω γνωριμιών με ανθρώπους στην Ελλάδα), είναι σαφές ότι η χώρα διαθέτει τις προϋποθέσεις να διεκδικήσει με επιτυχία ένα σημαντικό μερίδιο από την «πίτα» των ψηφιακών νομάδων, δηλαδή ανθρώπων μεσαίων και υψηλών εισοδημάτων, οι οποίοι ενδιαφέρονται να μισθώσουν ένα ακίνητο, από το οποίο να μπορούν να εργάζονται απομακρυσμένα. Στελέχη του κλάδου επισημαίνουν ότι μέχρι στιγμής, η ζήτηση αυτή αφορά κυρίως βίλες στην Αττική Ριβιέρα, ωστόσο όσο μεγαλώνει το ενδιαφέρον, θα αρχίσει να καταγράφεται ενδιαφέρον και για άλλες περιοχές, που να προσφέρουν και πιο προσιτά ακίνητα. «Εχουμε ήδη γίνει αποδέκτες ζήτησης από ανθρώπους που εντάσσονται στην κατηγορία των ψηφιακών νομάδων. Μέχρι στιγμής, πρόκειται για στελέχη επιχειρήσεων από την Ισλανδία και τη Σουηδία, οι οποίοι ενδιαφέρονται να μετεγκατασταθούν στην Ελλάδα για περίοδο από έξι μήνες μέχρι κι ένα χρόνο. Ενδιαφέρονται για βίλες που κοστίζουν 2.000 έως 3.000 ευρώ/μήνα. Ωστόσο, είναι σαφές ότι πρόκειται είτε για ανώτερη στελέχη επιχειρήσεων, ή για ελεύθερους επαγγελματίες», σημειώνει στην «Κ», ο κ. Νάσος Γαβαλάς, επικεφαλής της Mint, εταιρείας διαχείρισης ακινήτων μέσω πλατφορμών βραχυχρόνιας μίσθωσης. Σύμφωνα με τον ίδιο, πρόκειται για ανθρώπους που είναι εξοικειωμένοι με το να εργάζονται από τρίτη χώρα, καθώς μέχρι πρόσφατα διέμεναν στην Ισπανία, που είναι μια μεγάλη αγορά για τη συγκεκριμένη κατηγορία εργαζομένων. Πλέον, ένα μέρος των ανθρώπων έχει αρχίσει να εξετάζει την επιλογή της Ελλάδας, η οποία είναι και πιο προσιτή από οικονομικής πλευράς, ιδίως αν υπολογιστούν οι προδιαγραφές που προσφέρουν τα εδώ ακίνητα σε σχέση με το κόστος τους. «Αρχίζει και η Ελλάδα να μπαίνει στον χάρτη των ψηφιακών νομάδων», σημειώνει ο κ. Γαβαλάς. Ασφαλώς, η σταδιακή προσέλκυση των ψηφιακών νομάδων αναμένεται να επιδράσει καταλυτικά και στην αγορά βραχυχρόνιων μισθώσεων, καθώς θα επιτρέψει σε μία σειρά από επαγγελματίες να διευρύνουν το αντικείμενό τους και να μεταφέρουν ένα μέρος του αποθέματος των ακινήτων που διαχειρίζονται προς τη συγκεκριμένη αγορά. Ουσιαστικά δηλαδή, ορισμένα ακίνητα θα αξιοποιούνται μέσω μεσοπρόθεσμων μισθώσεων, διάρκειας από έξι έως 12 μήνες, αντί για το υφιστάμενο μοντέλο της εκμίσθωσης του κάθε διαμερίσματος ως τουριστικού καταλύματος, με την τιμή να διαμορφώνεται ανά διανυκτέρευση. Σημειωτέον ότι και η ίδια η Airbnb έχει περιγράψει τη διεύρυνση αυτή του μοντέλου λειτουργίας της, ήδη από τα πρώτα στάδια της πανδημίας. Συγκεκριμένα, ο αμερικανικός κολοσσός έκανε λόγο για σταδιακή στροφή και προς μισθώσεις μεγαλύτερης διάρκειας, προκειμένου να καλυφθούν και οι ανάγκες ενός διαφορετικού κοινού από το αμιγώς τουριστικό. Με τον τρόπο αυτό, θα μειωθεί και το ρίσκο από τυχόν μεταπτώσεις στον τουριστικό κλάδο, αλλά και θα ενισχυθούν τα έσοδα των ιδιοκτητών/επενδυτών, καθώς θα μπορέσουν να απευθυνθούν σε μια νέα, πολυπληθή ομάδα δυνητικών επισκεπτών. Για τον σκοπό αυτό, η ίδια η Airbnb δρομολογεί τον εμπλουτισμό των υπηρεσιών της, ώστε να παράσχει στους ιδιοκτήτες και τη δυνατότητα να προωθούν ακίνητα για μισθώσεις μεγαλύτερης διάρκειας. Οπως σημειώνουν στελέχη της αγοράς ακινήτων, η εξέλιξη αυτή θα εμπλουτίσει σημαντικά και τη λίστα των περιοχών ενδιαφέροντος για τους ξένους. Μέχρι σήμερα, με δεδομένο ότι το κοινό που αξιοποιεί τις βραχυχρόνιες μισθώσεις είναι τουρίστες, στην «πρώτη γραμμή» της ζήτησης βρίσκονται περιοχές εντός ή πέριξ του εμπορικού τριγώνου του κέντρου της Αθήνας (π.χ. Κουκάκι, Μοναστηράκι, Πλάκα, Γκάζι, Ψυρρή, Νέος Κόσμος, Μεταξουργείο, Κεραμεικός, πλ. Αττικής), δηλαδή πλησίον των τουριστικών αξιοθέατων, ή εναλλακτικά σημεία στα νότια προάστια της Αττικής, πλησίον του παράκτιου μετώπου. Με τη διεύρυνση της «δεξαμενής» των ξένων επισκεπτών, θα ενισχυθεί και η λίστα των περιοχών ζήτησης, με την ένταξη περιοχών που διαθέτουν ποιοτικά διαμερίσματα σύγχρονων προδιαγραφών, όπως π.χ. τα βόρεια και τα ανατολικά προάστια. Ουσιαστικά, δηλαδή, παρέχονται οι προϋποθέσεις για το άνοιγμα μιας εντελώς νέας αγοράς στον τομέα των ενοικιάσεων. Το κατά πόσον αυτή θα τροφοδοτηθεί με μια σταθερή και ικανή ροή επισκεπτών για να πυροδοτήσουν περισσότερες επενδύσεις στην αγορά κατοικίας, θα εξαρτηθεί από το πόσο σωστά θα οργανωθεί το άνοιγμα της χώρας προς το εξωτερικό και τα κίνητρα που ενδεχομένως να παρασχεθούν. Μεγάλα οφέλη Σύμφωνα με μελέτη του «MIT Enterprise Forum», εάν η Ελλάδα κατορθώσει να προσελκύσει 100.000 ψηφιακούς νομάδες σε ετήσια βάση, με μία μέση παραμονή έξι μηνών, το οικονομικό όφελος θα ξεπερνούσε το 1,6 δισ. ευρώ, ποσό που είναι αντίστοιχο των εσόδων που εισρέουν στην Ελλάδα από μία εβδομάδα παραμονής 2,5 εκατ. τουριστών. Υπολογίζεται ότι πριν από την πανδημία, τουλάχιστον τέσσερα εκατ. εργαζομένων απασχολούνταν απομακρυσμένα σε τρίτη χώρα, σε σχέση με την έδρα του εργοδότη τους. Μετά την πανδημία, υπολογίζεται ότι ο αριθμός αυτός θα αυξηθεί ακόμα και σε 1 δισ. μέχρι το 2035, αποτελώντας μια πολύ σημαντική τάση σε παγκόσμιο επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό και προκειμένου η σχετική προσπάθεια να γίνει συντεταγμένα, προγραμματίζονται και νομοθετικές ρυθμίσεις από το υπουργείο Εξωτερικών, σε συνεργασία με το υπουργείο Μετανάστευσης. Συγκεκριμένα, σχεδιάζεται να εκδίδεται μια νέα «ψηφιακή βίζα», διάρκειας ενός έτους, με δυνατότητα επέκτασης για δύο ακόμα χρόνια. View full είδηση
-
Στα αστικά κέντρα διατηρείται το ενδιαφέρον για ενοικίαση ή αγορά κατοικίας όμως ανεβαίνουν σημαντικά περιοχές των προαστίων. Τις πιο δημοφιλείς περιοχές για αναζήτηση κατοικίας προς ενοικίαση και πώληση σε Αττική και Θεσσαλονίκη, καθώς και τις περιοχές στις οποίες σημειώθηκε η μεγαλύτερη αύξηση στη ζήτηση, κατέδειξε η έρευνα που πραγματοποιήσαμε για το 2020. Στην περιοχή Αμπελόκηποι-Πεντάγωνο πραγματοποιήθηκαν οι περισσότερες αναζητήσεις κατοικίας για ενοικίαση, με το top5 των πιο δημοφιλών περιοχών για ενοικίαση κατοικίας στην Αττική να συμπληρώνεται από το Παγκράτι, τον Νέο Κόσμο, την περιοχή Κολωνάκι-Λυκαβηττός και τα Πετράλωνα. Πιο περιζήτητη περιοχή για αγορά σπιτιού το 2020 ήταν η Κολωνάκι-Λυκαβηττός , ενώ οι άλλες περιοχές στις οποίες πραγματοποιήθηκαν οι περισσότερες αναζητήσεις για κατοικίες προς πώληση ήταν οι Αμπελόκηποι-Πεντάγωνο, το Παγκράτι, το Ιστορικό Κέντρο και η Κυψέλη. Στη Θεσσαλονίκη, οι πιο δημοφιλείς περιοχές τόσο για ενοικίαση όσο και για αγορά κατοικίας για το 2020 ταυτίζονται απόλυτα, με το Κέντρο και την Τούμπα να βρίσκονται στην κορυφή των προτιμήσεων τόσο των ενδιαφερόμενων ενοικιαστών όσο και των αγοραστών. Δημοφιλέστερες περιοχές για αναζήτηση κατοικίας ΑΤΤΙΚΗ Ενοικίαση Πώληση Αμπελόκηποι - Πεντάγωνο Κολωνάκι - Λυκαβηττός Παγκράτι Αμπελόκηποι - Πεντάγωνο Νέος Κόσμος Παγκράτι Κολωνάκι - Λυκαβηττός Ιστορικό Κέντρο Πετράλωνα Κυψέλη ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Ενοικίαση Πώληση Κέντρο Θεσσαλονίκης Κέντρο Θεσσαλονίκης Τούμπα Τούμπα Ανάληψη - Μπότσαρη - Νέα Παραλία Ανάληψη - Μπότσαρη - Νέα Παραλία Βούλγαρη - Ντεπώ - Μαρτίου Βούλγαρη - Ντεπώ - Μαρτίου Χαριλάου Χαριλάου Όσον αφορά στις περιοχές στις οποίες παρατηρήθηκε η μεγαλύτερη αύξηση στη ζήτηση κατοικίας προς ενοικίαση, βάσει των αναζητήσεων που πραγματοποιήθηκαν στο δίκτυο του Spitogatos, το ενδιαφέρον εκτοξεύθηκε σε κάποιες περιοχές εκτός του δήμου Αθηναίων, όπως το Σούνιο (+47%), τα Βίλια (+45%), η Κερατέα (+44%), τα Άνω Λιόσια (43%) και το Μαρκόπουλο (+42%). Στη Θεσσαλονίκη, σε ελάχιστες περιοχές αυξήθηκε το ενδιαφέρον για ενοικίαση κατοικίας, με πιο αξιοσημείωτες περιπτώσεις την Πυλαία (+7%) και την Καλαμαριά (7%), ενώ η ζήτηση έμεινε σταθερή στην Τούμπα. Ενδιαφέρον παρουσιάζει ότι κατά τη διάρκεια του 2020 αυξήθηκε η δημοφιλία των δυτικών προαστίων της Αττικής ως εξεταζόμενη περιοχή για αγορά ακινήτου. Πιο συγκεκριμένα, η ζήτηση ανέβηκε σημαντικά στη Νέα Φιλαδέλφεια (+35%), τις Αχαρνές (+35%), τη Μεταμόρφωση (+34%), το Ίλιον (+34%) και το Καματερό (+33%). Αντίστοιχα στη Θεσσαλονίκη, η μεγαλύτερη ετήσια αύξηση στη ζήτηση σημειώθηκε σε περιφερειακούς δήμους όπως το Πανόραμα (+26%), η Θέρμη (+25%), το Ωραιόκαστρο (+24%), η Μίκρα (+23%) και τα Πεύκα (+22%). View full είδηση
-
Πέρασε περίπου μία 10ετία από τότε που ξεκίνησε η οικονομική κρίση για να αρχίσει και πάλι η κτηματαγορά να παίρνει τα πάνω της. Μάλιστα τα τελευταία χρόνια παρά την υγειονομική κρίση που εξελίχθηκε σε οικονομική πλήττοντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις οι ενδιαφέρομενοι αγοραστές έχουν στρέψει το ενδιαφέρον τους σε κατοικίες με μεγαλύτερους χώρους ώστε να καλύπτουν με άνεση τις στεγαστικές τους ανάγκες. Καθοριστικοί παράγοντες επιλογής ενός διαμερίσματος, μίας μονοκατοικίας ή μεζονέτας αποτελούν εκτός της τοποθεσίας και της ηλικίας, το εμβαδόν και η διαρρύθμισή του, ενώ αποδεικνύεται ότι 4 στα 10 ακίνητα που πωλούνται πανελλαδικά είναι επιφάνειας άνω των 90 τετραγωνικών μέτρων. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία πώλησης οικιστικών ακινήτων που πραγματοποιήθηκαν το 2020 σε πανελλαδικό επίπεδο μέσω της RE/MAX Ελλάς, του μεγαλύτερου δικτύου κτηματομεσιτικών γραφείων στη χώρα, την υψηλότερη ζήτηση εμφάνισαν κατοικίες με εμβαδόν από 71 έως 90 τ.μ. καθώς για κάθε 100 αγοραπωλησίες οι 23 αφορούσαν τα συγκεκριμένα τετραγωνικά ενώ σημαντικό ήταν το αγοραστικό ενδιαφέρον για τα ακίνητα έως 50 τ.μ. (19%). Συνολικά, η κατηγορία ακινήτων έως 90 τ.μ. επιλέχθηκε από το 59% του συνόλου των αγοραστών, ενώ αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι ακίνητα εμβαδού άνω των 171 τ.μ. επέλεξαν 14 στους 100 αγοραστές, τη στιγμή που τη συγκεκριμένη κατηγορία ακινήτων πριν ξεσπάσει η πανδημία είχαν επιλέξει μόλις 4 στους 100. Για τις υπόλοιπες κατηγορίες οικιστικών ακινήτων, τα στοιχεία βάσει των αγοραπωλησιών που πραγματοποιήθηκαν το 2020 μέσω του κτηματομεσιτικού δικτύου της RE/MAX Ελλάς δείχνουν ότι το ενδιαφέρον για εμβαδό από 51 έως 70 τ.μ. ανήλθε στο 17%, για εμβαδό από 91 έως 110 τ.μ. στο 13%, από 111 έως 130 τ.μ. στο 6%, από 131 έως 150 τ.μ. στο 3% και από 151 έως 170 τ.μ. στο 5%. Στην Αττική, προτιμήθηκαν σε ποσοστό 69% οι κατοικίες εμβαδού έως 110τ.μ. ενώ αξιοσημείωτο ήταν το ενδιαφέρον για μεγάλες κατοικίες άνω των 170 τ.μ. καθώς το ποσοστό των αγοραστών άγγιξε το 14%. Την ίδια στιγμή, μικρές κατοικίες εμβαδού έως 50 τ.μ. επέλεξαν 15 στους 100 αγοραστές και μεσαίες κατοικίες από 51 έως 70 τ.μ. το 18%. Πρωταθλήτρια κατηγορία από πλευράς συναλλαγών αναδείχθηκε εκείνη με τα οικιστικά ακίνητα εμβαδού από 71 έως 90 τ.μ. σε ποσοστό 21%. Στη Θεσσαλονίκη, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον εντοπίζεται για διαμερίσματα εμβαδού από 71 έως 90 τ.μ. σε ποσοστό 34% ενώ ακολουθούν τα μικρά διαμερίσματα επιφάνειας έως 50 τ.μ. σε ποσοστό 21%. Αξιοσημείωτο είναι το ποσοστό αγοραπωλησιών για ακίνητα επιφάνειας από 51 έως 70 τ.μ. σε ποσοστό 17%. Αθροιστικά ακίνητα εμβαδού από 111 τ.μ. και άνω κάλυψαν το αγοραστικό ενδιαφέρον σε ποσοστό 15% επί του συνόλου, τη στιγμή που μόνο η κατηγορία από 91 έως 110 τ.μ. «κέρδισε» το 13% των αγοραστών. Στην υπόλοιπη Ελλάδα (εκτός Αττικής και Θεσσαλονίκης), κυριαρχούν στην προτίμηση των αγοραστών σε ποσοστό 56% κατοικίες εμβαδού έως 90 τ.μ, ενώ σημαντικό είναι το ενδιαφέρον για ακίνητα 171 τ.μ. και άνω σε ποσοστό 21%. Αξίζει να επισημανθεί ότι την περίοδο πριν ξεσπάσει η πανδημία του κορωνοϊού το ποσοστό για την κατηγορία αυτή στις περιοχές της χώρας εκτός Αθήνας και Θεσσαλονίκης ήταν μόλις στο 3%.\ View full είδηση
-
Νέες τάσεις στη ζήτηση ακινήτων προς πώληση από το εξωτερικό διαγράφονται για το καλοκαίρι του 2021, σύμφωνα με τον δείκτη ζήτησης SDI, ο οποίος διαμορφώνεται από τον όγκο αναζητήσεων του Spitogatos, ιστοσελίδας αγγελιών ακινήτων στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα, η χώρα με τη μεγαλύτερη αύξηση ζήτησης για ακίνητα προς πώληση στην Ελλάδα, σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο πέρσι, είναι η Ισπανία με 323%. Παράλληλα, χώρες της ομογένειας όπως η Γερμανία και οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής επιστρέφουν στο προσκήνιο με τη ζήτηση από αυτές τις χώρες να αυξάνεται κατά 70% και 20% αντίστοιχα. Πού όμως αναζητούν κατοικίες προς πώληση οι κάτοικοι του εξωτερικού; Οι 5 πιο δημοφιλείς περιοχές για τους εν λόγω χρήστες της πλατφόρμας του Spitogatos είναι οι Κυκλάδες, το κέντρο της Αθήνας, τα Νότια Προάστια της Αθήνας, η Χαλκιδική και τα προάστια της Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ανάλυσης, τα 5 νησιά στα οποία αναζητούν ακίνητα προς πώληση οι κάτοικοι του εξωτερικού, είναι η Νάξος, η Πάρος, η Μύκονος, η Σαντορίνη και η Σύρος, ενώ στην Αθήνα, οι εν λόγω ενδιαφερόμενοι προσβλέπουν σε αγορά στην περιοχή Κολωνάκι-Λυκαβηττός, στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, στο Παγκράτι, στους Αμπελοκήπους και στην Κυψέλη. Η πλειονότητα των δυνητικών αγοραστών από το εξωτερικό που αναζητά ακίνητο στο Βορρά, ενδιαφέρεται για το κέντρο της Θεσσαλονίκης, την Τούμπα, τις περιοχές Ανάληψη-Μπότσαρη-Νέα Παραλία και Φάληρο-Ιπποκράτειο, καθώς και την 'Ανω Πόλη, ενώ στη Χαλκιδική οι 5 πιο δημοφιλείς περιοχές είναι η Κασσάνδρα, η Σιθωνία, η Καλλικράτεια, η Παλλήνη και τα Μουδανιά. "Εφέτος, παρατηρούμε μεγάλη αύξηση της επισκεψιμότητας των ιστοσελίδων και εφαρμογών του δικτύου μας από χώρες του εξωτερικού, σε σχέση με το 2020 αλλά και με προηγούμενα έτη» σημειώνει ο CEΟ του Spitogatos, Δημήτρης Μελαχροινός. «Φαίνεται ότι οι χώρες με παραδοσιακό ενδιαφέρον για ελληνικά ακίνητα παραμένουν στην κορυφή της λίστας αναζητήσεων, κάποιες μάλιστα παρουσιάζοντας έντονη ετήσια αύξηση όπως για παράδειγμα η Γερμανία. Από την άλλη, είναι αξιοσημείωτη η απουσία της Κίνας από το τοπ 10. Αναμένουμε όλο αυτό το έντονο ενδιαφέρον να οδηγήσει σε αύξηση των συναλλαγών". View full είδηση
-
Άνοιξε η ψηφιακή πλατφόρμα για την πρώτη κατοικία των ευάλωτων νοικοκυριών, στο πλαίσιο του νέου νόμου για τη ρύθμιση οφειλών έως 240 δόσεις προς το Δημόσιο και 420 δόσεις προς τις τράπεζες και άλλους χρηματοδοτικούς φορείς και την παροχή 2ης ευκαιρίας, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Οικονομιών. Ο νόμος, όπως επισημαίνει στην ανακοίνωσή του το υπουργείο, περιέχει σειρά ευνοϊκών ρυθμίσεων για τα νοικοκυριά, όπως είναι: η ρύθμιση οφειλών, μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, έως 240 δόσεις προς το Δημόσιο και έως 420 δόσεις προς τους χρηματοδοτικούς φορείς και η επιδότηση δανείων 1ης κατοικίας ευάλωτων νοικοκυριών για 5 έτη, σε όσους ρυθμίσουν τις οφειλές τους. Η ηλεκτρονική πλατφόρμα επιτρέπει στους οφειλέτες με ισχυρή οικονομική αδυναμία να λάβουν τη σχετική βεβαίωση ότι όντως αποτελούν ευάλωτα νοικοκυριά. Ακολούθως, μπορούν να επωφεληθούν από τις προστατευτικές πρόνοιες του νόμου 4738/2020, δηλαδή να διαγράψουν όλες τις οφειλές τους και να λάβουν τη 2η ευκαιρία. Η πλατφόρμα σχεδιάστηκε από την Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους του υπουργείου Οικονομικών, σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Απλούστευσης Διαδικασιών και τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, από την οποία αναπτύχθηκε, υποστηρίζεται διαρκώς και φιλοξενείται στις υποδομές της. Είναι διαθέσιμη στην ακόλουθη ηλεκτρονική διεύθυνση: https://www.gov.gr/ipiresies/periousia-kai-phorologia/diakheirise-opheilon/bebaiose-eualotou-opheilete. Όπως υπογραμμίζει σε ανακοίνωσή του το υπουργείο Οικονομικών, για περαιτέρω ενημέρωση σχετικά με το θεσμικό πλαίσιο και τις επιλογές διαχείρισης των οφειλών τους, οι πολίτες μπορούν να απευθυνθούν σε ένα από τα 50 Κέντρα και Γραφεία Ενημέρωσης και Υποστήριξης Δανειοληπτών της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους που λειτουργούν πανελλαδικά, κατόπιν ραντεβού στο τηλέφωνο 213.212.57.30. View full είδηση
-
Aλματώδη αύξηση κατά 34% σημείωσαν οι τιμές αγοράς των κατοικιών στην ΕΕ, την περίοδο από το 2010 έως το 2ο τρίμηνο του 2021, σύμφωνα με τα στοιχεία για τις τιμές των κατοικιών και τα ενοίκια που δημοσίευσε η Eurostat την περασμένη εβδομάδα. Στον αντίποδα την αντίστοιχη περίοδο οι τιμές κατακρημνίστηκαν στις χώρες του Νότου και των μνημονίων με την μεγαλύτερη μείωση στις τιμές αγοράς να σημειώνεται στην Ελλάδα (-28%), ενώ ακολουθεί με μεγάλη διαφορά η Ιταλία (-13%), η Κύπρος (-8%) και η Ισπανία (-3%). Tον ρυθμό αυτό δεν παρακολούθησαν οι τιμές ενοικίασης οι οποίες αυξήθηκαν μόνο κατά 16% την ίδια περίοδο. Εξαίρεση και εδώ η Ελλάδα όπου οι τιμές ενοικίασης σημείωσαν την μεγαλύτερη πτώση (-25%) και η Κύπρος (-3%). Ειδικότερα οι τιμές των κατοικιών αυξήθηκαν σε 23 χώρες της ΕΕ και μειώθηκαν σε τέσσερις, με τη μεγαλύτερη άνοδο να σημειώνεται στην Εσθονία (+133%), το Λουξεμβούργο (+111%) και την Ουγγαρία (+109%). Στα ενοίκια, οι τιμές αυξήθηκαν σε 25 κράτη μέλη της ΕΕ και μειώθηκαν σε δύο, με τη μεγαλύτερη άνοδο στην Εσθονία (+142%), τη Λιθουανία (+109%) και την Ιρλανδία (+66%) Αρχικά μεταξύ του 2010 και του 2ου τριμήνου 2011, οι τιμές των κατοικιών και των ενοικίων στην ΕΕ ακολούθησαν παρόμοιους δρόμους, αλλά από το δεύτερο τρίμηνο του 2011, αυτές οι διαδρομές άρχισαν να αποκλίνουν σημαντικά και ενώ τα ενοίκια αυξάνονταν σταθερά καθ 'όλη τη διάρκεια έως το 2ο τρίμηνο του 2021, οι τιμές πώλησης των κατοικιών παρουσίασαν σημαντική διακύμανση. Μετά από μια απότομη πτώση μεταξύ του 2ου τριμήνου 2011 και του 1ου τριμήνου 2013, οι τιμές των κατοικιών παρέμειναν λίγο πολύ σταθερές το διάστημα μεταξύ 2013 και 2014. Στη συνέχεια, στις αρχές του 2015, σημειώθηκε ραγδαία άνοδος, και από τότε οι τιμές των κατοικιών συνέχισαν να αυξάνονται με πολύ ταχύτερο ρυθμό από τα ενοίκια. View full είδηση
-
Μέχρι και την Τρίτη διεξήχθησαν συνολικά 527 αυτοψίες από 150 μηχανικούς του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών (130 στην Αττική και 20 στην Πελοπόννησο). Συγκεκριμένα στην Αττική διενεργήθηκαν 462 αυτοψίες, εκ των οποίων 267 στον Δήμο Αχαρνών, 39 στον Δήμο Κηφισιάς, 131 στον Δήμο Ωρωπού και 27 στον Δήμο Διονύσου. Αντίστοιχα διενεργήθηκαν 12 αυτοψίες στον Δήμο Λοκρών στην Π.Ε. Φθιώτιδας και 53 αυτοψίες στην Πελοπόννησο (33 στην Π.Ε. Ηλείας και 20 στην Π.Ε. Μεσσηνίας). Σύμφωνα με τα στοιχεία των αυτοψιών: * 421 αφορούν σε κατοικίες, εκ των οποίων οι 162 έχουν κριθεί κατάλληλες για χρήση (κατοικήσιμες), 147 προσωρινά ακατάλληλες για χρήση (χρήζουν επισκευών) και 112 επικίνδυνες για χρήση και οι οποίες θα επανελεγχθούν. * 38 σε επαγγελματικούς χώρους, εκ των οποίων 9 είναι κατάλληλοι για χρήση, 19 προσωρινά ακατάλληλοι και 10 επικίνδυνοι για χρήση οι οποίοι θα επανελεγχθούν. * Ελέγχθηκαν 63 αποθήκες/στάβλοι κλπ εκ των οποίων η 7 κρίθηκαν κατάλληλοι για χρήση, 24 είναι προσωρινά ακατάλληλοι για χρήση και 32 επικίνδυνοι για χρήση οι οποίοι θα επανελεγχθούν. * Τέλος, ελέγχθηκαν 5 εκκλησίες εκ των οποίων 1 κρίθηκε κατάλληλη για χρήση, οι 2 κρίθηκαν προσωρινά ακατάλληλες για χρήση και οι 2 επικίνδυνες για χρήση και θα επανελεγχθούν. Αύριο, κλιμάκια του υπουργείου Υποδομών θα βρίσκονται στην Αττική, στην πλατεία της Βαρυμπόμπης για τη διενέργεια αυτοψιών όπου δεν κατέστησαν μέχρι σήμερα δυνατές, λόγω απουσίας των ιδιοκτητών. Στην Πελοπόννησο θα συνεχιστούν οι αυτοψίες στις Π.Ε. Ηλείας, Μεσσηνίας, Αρκαδίας και Λακωνίας. Αύριο, ξεκινούν εντατικοί έλεγχοι από 100 μηχανικούς στη Βόρεια Εύβοια, στις περιοχές των Δήμων Μαντουδίου-Λίμνης-Αγ.Άννης και Ιστιαίας-Αιδηψού, όπου το επιτρέπουν οι κατά τόπους συνθήκες. View full είδηση
