Jump to content

Search the Community

Showing results for tags 'πλημμύρα'.

  • Search By Tags

    Type tags separated by commas.
  • Search By Author

Content Type


Forums

  • Ειδήσεις
    • Ειδήσεις
  • Εργασίες Μηχανικών
    • Τοπογραφικά-Χωροταξικά
    • Αρχιτεκτονικά
    • Στατικά
    • Μηχανολογικά
    • Ηλεκτρολογικά
    • Περιβαλλοντικά
    • Διάφορα
  • Εργασιακά-Διαδικαστικά
    • Άδειες-Διαδικασίες
    • Αυθαίρετα
    • Οικονομικά-Αμοιβές
    • Εργασιακά
    • Ασφαλιστικά
    • Εκπαίδευση
    • Ειδικότητες-Συλλογικά Όργανα
  • Εργαλεία
    • Προγράμματα Η/Υ
    • Εξοπλισμός
    • Διαδίκτυο
    • Showroom
  • Γενικά
    • Αγγελίες
    • Κουβέντα
    • Δράσεις-Προτάσεις προς φορείς
    • Michanikos.gr
    • Θέματα Ιδιωτών
  • Δοκιμαστικό's Θεματολογία γενική

Categories

  • 1. Τοπογραφικά-Πολεοδομικά
    • 1.1 Λογισμικό
    • 1.2 Νομοθεσία
    • 1.3 Έντυπα
    • 1.4 Μελέτες-Βοηθήματα
    • 1.5 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 2. Συγκοινωνιακά - Οδοποιίας
    • 2.1 Λογισμικό
    • 2.2 Νομοθεσία
    • 2.3 Έντυπα
    • 2.4 Μελέτες-Βοηθήματα
    • 2.5 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 3. Αρχιτεκτονικά - Σχεδιαστικά
    • 3.1 Λογισμικό
    • 3.2 Νομοθεσία
    • 3.3 Έντυπα
    • 3.4 Μελέτες-Βοηθήματα
    • 3.5 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 4. Στατικά - Εδαφοτεχνικά
    • 4.1 Λογισμικό
    • 4.2 Νομοθεσία
    • 4.3 Έντυπα
    • 4.4 Μελέτες-Βοηθήματα
    • 4.5 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 5. Μηχανολογικά
    • 5.1 Λογισμικό
    • 5.2 Νομοθεσία
    • 5.3 Έντυπα
    • 5.4 Μελέτες-Βοηθήματα
    • 5.5 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 6. Ηλεκτρολογικά
    • 6.1 Λογισμικό
    • 6.2 Νομοθεσία
    • 6.3 Έντυπα
    • 6.4 Μελέτες-Βοηθήματα
    • 6.5 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 7. ΑΠΕ - Φωτοβολταϊκά
    • 7.1 Λογισμικό
    • 7.2 Νομοθεσία
    • 7.3 Έντυπα
    • 7.4 Μελέτες-Βοηθήματα
    • 7.5 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 8. Περιβαλλοντικά
    • 8.1 Λογισμικό
    • 8.2 Νομοθεσία
    • 8.3 Έντυπα
    • 8.4 Μελέτες-Βοηθήματα
    • 8.5 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 9. Υδραυλικά - Λιμενικά
    • 9.1 Λογισμικό
    • 9.2 Νομοθεσία
    • 9.3 Έντυπα
    • 9.4 Μελέτες-Βοηθήματα
    • 9.5 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 10. Διαχείριση Έργων - Εκτιμήσεις - Πραγματογνωμοσύνες
    • 10.1 Λογισμικό
    • 10.2 Νομοθεσία
    • 10.3 Έντυπα
    • 10.4 Μελέτες-Βοηθήματα
    • 10.5 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 11. Δημόσια Έργα - Ασφάλεια και Υγιεινή
    • 11.1 Λογισμικό
    • 11.2 Νομοθεσία
    • 11.3 Έντυπα
    • 11.4 Μελέτες-Βοηθήματα
    • 11.5 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 12. Αμοιβές - Φορολογικά - Άδειες
    • 12.1 Λογισμικό
    • 12.2 Νομοθεσία
    • 12.3 Έντυπα - Αιτήσεις
    • 12.4 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 13. Αυθαίρετα
    • 13.1 Λογισμικό
    • 13.2 Νομοθεσία
    • 13.3 Έντυπα
    • 13.4 Συνέδρια-Ημερίδες
  • 14. Διάφορα

Categories

  • Ειδήσεις
    • Νομοθεσία
    • Εργασιακά
    • Ασφαλιστικά-Φορολογικά
    • Περιβάλλον
    • Ενέργεια-ΑΠΕ
    • Τεχνολογία
    • Χρηματοδοτήσεις
    • Έργα-Υποδομές
    • Επικαιρότητα
    • Αρθρογραφία
    • Michanikos.gr
    • webTV
    • Sponsored

Find results in...

Find results that contain...


Date Created

  • Start

    End


Last Updated

  • Start

    End


Filter by number of...

Joined

  • Start

    End


Group


Επάγγελμα


Ειδικότητα

  1. Περίπου το 5% του πληθυσμού στην Ελλάδα κατοικεί σε παραποτάμιες περιοχές στις οποίες ο κίνδυνος πλημμύρας είναι αυξημένος – έναντι 12% του ευρωπαϊκού. Σχετικά με την ασφάλεια των υποδομών, σε επικίνδυνες για πλημμύρα περιοχές βρίσκεται το 21% των βιολογικών καθαρισμών της χώρας, αλλά μόλις το 1% των νοσοκομείων. Η έρευνα καταγράφει τις πολυεπίπεδες συνέπειες της κλιματικής αλλαγής στη σχέση του ανθρώπου με το νερό στην ευρωπαϊκή ήπειρο και παρουσιάζει έναν μεγάλο αριθμό πρακτικών λύσεων που εφάρμοσαν ευρωπαϊκές χώρες τα τελευταία χρόνια, ανταποκρινόμενες στις έκτακτες συνθήκες. Ανάμεσα στα ενδιαφέροντα σημεία της έκθεσης: Σήμερα, περίπου 53 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη (το 12% του πληθυσμού) ζουν σε περιοχές που είναι ευάλωτες από πλημμύρες ποταμών. Το μεγαλύτερο ποσοστό πληθυσμού σε ευάλωτες περιοχές βρίσκεται στην Ολλανδία (23,4%), στη Σλοβακία (21,7%) και στην Αυστρία (20,6%), ενώ στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό είναι 4,7%. Ο ευάλωτος σε πλημμύρες πληθυσμός στην Ευρώπη αυξήθηκε κατά 935.000 ανάμεσα στο 2011 και το 2021, κάτι που υποδεικνύει την αύξηση των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στις άλλοτε πλημμυρικές ζώνες των ποταμών. Η αύξηση αυτή (1,8%) είναι μικρότερη από τη γενική αύξηση του πληθυσμού (2,9%). Ωστόσο, σε κάποιες χώρες όπως η Δανία οι πληθυσμοί αυτοί έχουν υπερδιπλασιαστεί. Στην Ελλάδα και στη Βουλγαρία, δύο χώρες με μειούμενο πληθυσμό, η μείωση του πληθυσμού σε ευάλωτες στις πλημμύρες περιοχές ήταν πολύ υψηλότερη από τη μείωση του γενικού πληθυσμού, επειδή τις εγκαταλείπουν. Ενα στα εννέα νοσοκομεία στην Ε.Ε. –το 11%– βρίσκεται σε σημείο ευάλωτο σε πλημμύρες (περισσότερες από 15.000 μονάδες υγείας). Τα υψηλότερα ποσοστά απαντούν στη Φινλανδία και στην Ολλανδία, ενώ αντίστοιχο ποσοστό στην Ελλάδα είναι πολύ μικρό (1%). Αντιθέτως, ένα πολύ σημαντικό ποσοστό –περισσότερο από το ένα τρίτο– των μονάδων επεξεργασίας λυμάτων στην Ε.Ε. έχει κατασκευαστεί σε ευάλωτες σε πλημμύρες περιοχές. Ο μέσος ευρωπαϊκός όρος είναι 36%, με πρώτες στη λίστα την Αυστρία και τη Σλοβακία, όπου ευάλωτες είναι τα δύο τρίτα των μονάδων τους. Στην Ελλάδα, οι ευπρόσβλητοι σε πλημμύρες βιολογικοί καθαρισμοί αντιστοιχούν στο 21,1%, ποσοστό μικρότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο αλλά όχι ευκαταφρόνητο. Οσον αφορά τη λειψυδρία, η έκθεση επισημαίνει ότι περίπου το 30% του πληθυσμού στη νότια Ευρώπη κατοικεί σε περιοχές με μόνιμο πρόβλημα, ενώ το 70% σε περιοχές που αντιμετωπίζουν εποχικά σοβαρό ζήτημα επάρκειας νερού. Το ποσοστό αυτό αναμένεται να αυξηθεί. Η πιο ευάλωτη ομάδα στη λειψυδρία είναι οι αγρότες, εξαιτίας της επίπτωσης στο επίπεδο ζωής τους και στην ψυχική τους υγεία, αλλά και όσοι χρησιμοποιούν πηγάδια, λόγω της επιδείνωσης της ποιότητας των υπογείων υδάτων. Παλαιότερη (2019) έρευνα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος υποδεικνύει ότι η αγροτική παραγωγή στην Ιταλία, την Ελλάδα, την Πορτογαλία, τη νότια Γαλλία και την Ισπανία θα μειωθεί κατά 9% σε ένα σενάριο αύξησης της θερμοκρασίας κατά 1 βαθμό Κελσίου, ενώ έως το 2100 η αξία της αγροτικής γης στις χώρες αυτές θα έχει μειωθεί κατά 80%. Η μεγαλύτερη απώλεια αγροτικής γης αναμένεται στην Ιταλία, όπου η αγροτική παραγωγή θεωρείται πολύ ευάλωτη στις κλιματικές παραμέτρους. Οσον αφορά την επιδείνωση της λειψυδρίας, η έκθεση παραθέτει στοιχεία από την υπηρεσία παρακολούθησης της κλιματικής αλλαγής του Copernicus, σύμφωνα με την οποία μέσα στα επόμενα 50 χρόνια θα μειωθεί σημαντικά στη νότια Ευρώπη η υγρασία του εδάφους. «Στο κόκκινο» θα βρεθούν η νότια Ισπανία, η Σικελία, η Κρήτη, τα νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου και τα βόρεια μικρασιατικά παράλια της Τουρκίας. Το πρόβλημα θα ενταθεί επίσης σε κεντρική Ισπανία, νότια Ιταλία, νότια μικρασιατικά παράλια της Τουρκίας και, στην Ελλάδα, την Πελοπόννησο και τη Στερεά Ελλάδα. Πάντως, τις χειρότερες συνθήκες τα τελευταία χρόνια τις αντιμετωπίζει η Ιβηρική Χερσόνησος. Στη βόρεια Καταλωνία και στη νότια Ανδαλουσία, στην Ισπανία, οι επίγειοι υδροφορείς βρίσκονται στο 16% της δυναμικότητάς τους. Ως αποτέλεσμα, την 1η Φεβρουαρίου οι περιφερειακές αρχές της Καταλωνίας ανακοίνωσαν περιορισμούς στην οικιακή και δημοτική χρήση του νερού, ενώ αντίστοιχα μέτρα έχουν φέτος ληφθεί και στη νότια Πορτογαλία και στη Σικελία. Ωρα για δράση Η έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος παραθέτει τις πολύπλευρες επιπτώσεις των πλημμυρών και της λειψυδρίας στην ανθρώπινη υγεία. Και καταλήγει υποδεικνύοντας σε πρώτο επίπεδο την κατεπείγουσα ανάγκη για εφαρμογή της υφιστάμενης κοινοτικής νομοθεσίας και των εθνικών πολιτικών. Και σε δεύτερο επίπεδο την ανάγκη να δοκιμαστούν λύσεις πέρα από την «πεπατημένη» σε όλους τους τομείς και τα επίπεδα διακυβέρνησης. «Η προστασία της ανθρώπινης ζωής και υγείας από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, συμπεριλαμβανομένων των πλημμυρών, της λειψυδρίας και την επιδείνωσης της ποιότητας του νερού, είναι θέμα ύψιστης σημασίας. Οι υπάρχουσες κοινοτικές πολιτικές προσφέρουν μια ισχυρή βάση για δράση, αλλά πρέπει να εφαρμοστούν πιο ευρέως και συστηματικά», σχολιάζει η Λίνα Υλα-Μονόνεν. «Για να διασφαλίσουμε τη μελλοντική μας ευζωία, πρέπει όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης να θέσουν σε εφαρμογή αποτελεσματικές λύσεις, ώστε να προβλέψουμε και να μειώσουμε τις επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική υγεία. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος είναι εδώ για να τους υποστηρίξει με την επιστημονική τεκμηρίωση και τις δραστηριότητές του». Η έκθεση καταλήγει με την παράθεση «καλών παραδειγμάτων» από όλη την Ευρωπαϊκή Ενωση όσον αφορά την πρόληψη ή τη διαχείριση των συνεπειών πλημμυρών και λειψυδρίας, καθώς και των επιπτώσεών τους στην υγεία. Η ανταπόκριση ευρωπαϊκών χωρών στις έκτακτες συνθήκες ΓΕΡΜΑΝΙΑ Αποκατάσταση της κοίτης των ποταμών Η Γερμανία, όπου σχεδόν το σύνολο των ποταμών έχει διευθετηθεί, κινείται τα τελευταία χρόνια στην αποκατάσταση της φυσικής κοίτης όπου είναι εφικτό. Για παράδειγμα, στον ποταμό Ισαρ στο Μόναχο –που ρέει σε τεχνητή κοίτη εδώ και έναν αιώνα– αποκαταστάθηκε σε φυσική κοίτη σταδιακά από το 2000 ένα τμήμα οκτώ χιλιομέτρων. Στόχος είναι τόσο να βελτιωθεί η ασφάλεια έναντι πλημμυρών (δημιουργώντας ξανά το πλημμυρικό πεδίο) όσο και να δοθούν στους πολίτες νέοι χώροι αναψυχής στη φύση. Σήμερα, το αποτέλεσμα είναι ένας πολύ δημοφιλής χώρου πρασίνου στο κέντρο της πόλης. Ανάλογες προσπάθειες καταβάλλονται και στον ποταμό Ρουρ, στη Ρηνανία-Βεστφαλία. ΔΑΝΙΑ Ο ειδικός σχεδιασμός ενός νοσοκομείου Ο σχεδιασμός ενός νέου νοσοκομείου στη Νέα Νότια Ζηλανδία στην περιοχή Χίλεροντ έχει συμπεριλάβει την ανθεκτικότητά του έναντι της κλιματικής αλλαγής. Με δεδομένο ότι το νοσοκομείο βρίσκεται σε πεδινή περιοχή στην οποία το επίπεδο του υπόγειου υδροφορέα είναι ψηλά, ο σχεδιασμός του νοσοκομείου έγινε κατά τέτοιο τρόπο ώστε να απορροφάει όσο το δυνατόν περισσότερο νερό σε περίπτωση ισχυρής βροχόπτωσης. Στον αύλειο χώρο του δημιουργήθηκαν λιμνούλες και ρυάκια, που αποθηκεύουν νερό και το απομακρύνουν από το κτίριο και τον δρόμο πρόσβασης σε αυτό. Φυτεμένες σκεπές και στέγες του χώρου στάθμευσης συμβάλλουν στην κατακράτηση νερού. ΙΤΑΛΙΑ Παρεμβάσεις στο αποχετευτικό σύστημα Κατά τη διάρκεια ισχυρών βροχοπτώσεων, στο Ρίμινι συχνά υπερχείλιζε το αποχετευτικό σύστημα, με αποτέλεσμα τη ροή λυμάτων μέσα στην πόλη και την κατάληξή τους στη θάλασσα. Ο δήμος της πόλης εφαρμόζει ένα σχέδιο για την προστασία της θάλασσας, που περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός χωριστού συστήματος συλλογής λυμάτων και δεξαμενών αποθήκευσης νερού μέχρι την εκτόνωση του φαινομένου, βελτιώνοντας παράλληλα τη λειτουργία του βιολογικού καθαρισμού. Οι παρεμβάσεις έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές τα τελευταία χρόνια, καθώς ακόμη και μετά από ισχυρές βροχοπτώσεις δεν έχει χρειαστεί να εκδοθεί απαγόρευση κολύμβησης λόγω ρύπανσης της θάλασσας με λύματα. ΟΛΛΑΝΔΙΑ Μετακίνηση κατοικιών και ανταλλαγή γης Στην Ολλανδία, το πρόγραμμα «Αφήνοντας χώρο για το νερό» αφορά την επαναδημιουργία υγροτόπων εκεί όπου κάποτε ήταν η πλημμυρική ζώνη των ποταμών. Κατά τον σχεδιασμό αναχώματος στο Νόορντβαρντ προέκυψε η ανάγκη μετακίνησης 75 κατοικιών, αφού θα πλημμύριζαν σε περίπτωση ισχυρής βροχόπτωσης. Στους ιδιοκτήτες δόθηκε η δυνατότητα απαλλοτρίωσης των σπιτιών σε τιμές αγοράς. Στους αγρότες, η γη ανταλλάχθηκε με άλλη περιοχή. Οσοι ήθελαν να παραμείνουν, τους δόθηκε αποζημίωση για να μετακομίσουν σε υψηλότερα σημεία της περιοχής ή να εγκαταστήσουν αντιπλημμυρικά μέτρα στην ιδιοκτησία τους. Περισσότεροι από τους μισούς ανταποκρίθηκαν και μετακινήθηκαν. ΑΥΣΤΡΙΑ Επιδοτούμενη ασφάλιση των αγροτών Οι αξιοσημείωτες επιπτώσεις της λειψυδρίας στην αγροτική παραγωγή οδήγησαν το 2016 την κυβέρνηση στην υιοθέτηση ενός επιδοτούμενου συστήματος ασφάλισης των αγροτών. Αντικαθιστά την παραδοσιακή προσέγγιση, της ad hoc αποζημίωσης και έχει δύο χαρακτηριστικά. Πρώτον, αποζημιώνει συγκεκριμένες καλλιέργειες λαμβάνοντας υπόψη τις καιρικές διαφοροποιήσεις (βάσει του δεκαετούς μέσου όρου βροχοπτώσεων). Δεύτερον, σε έναν ασφαλιστικό φορέα, στον οποίο συμπράττουν ιδιωτικός και δημόσιος τομέας, η κυβέρνηση καλύπτει το μερίδιο των αγροτών. Στόχος είναι να μειωθεί ο αριθμός των ανασφάλιστων αγροτών, αλλά και να μην επιβαρύνονται οι φορολογούμενοι με το κόστος των αποζημιώσεων. ΕΛΒΕΤΙΑ Χώροι πρασίνου για «υποδοχή» της βροχής Σύμφωνα με την ελβετική νομοθεσία, ο κύκλος του νερού πρέπει να διατηρείται σε τοπικό επίπεδο και να μειωθούν οι απορροές πλημμυρικών νερών. Η κυβέρνηση έδωσε οδηγίες στους δήμους να περιλάβουν στον πολεοδομικό σχεδιασμό έργα διαχείρισης για το νερό της βροχής. Οι οδηγίες αφορούν τη διήθηση, κατακράτηση ή εξάτμιση του νερού, ώστε να μειωθεί η πίεση στα συστήματα απορροής ομβρίων υδάτων και να υποστηριχθεί η βιοποικιλότητα. Πολλά τέτοια έργα πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη μετατροπή του αυλείου χώρου γηροκομείου στη Βέρνη σε χώρο πρασίνου με την κατάργηση «σκληρών» επιφανειών, για την αύξηση της απορρόφησης νερού από το έδαφος. (από την εφημερίδα "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ") View full είδηση
  2. Περίπου το 5% του πληθυσμού στην Ελλάδα κατοικεί σε παραποτάμιες περιοχές στις οποίες ο κίνδυνος πλημμύρας είναι αυξημένος – έναντι 12% του ευρωπαϊκού. Σχετικά με την ασφάλεια των υποδομών, σε επικίνδυνες για πλημμύρα περιοχές βρίσκεται το 21% των βιολογικών καθαρισμών της χώρας, αλλά μόλις το 1% των νοσοκομείων. Η έρευνα καταγράφει τις πολυεπίπεδες συνέπειες της κλιματικής αλλαγής στη σχέση του ανθρώπου με το νερό στην ευρωπαϊκή ήπειρο και παρουσιάζει έναν μεγάλο αριθμό πρακτικών λύσεων που εφάρμοσαν ευρωπαϊκές χώρες τα τελευταία χρόνια, ανταποκρινόμενες στις έκτακτες συνθήκες. Ανάμεσα στα ενδιαφέροντα σημεία της έκθεσης: Σήμερα, περίπου 53 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη (το 12% του πληθυσμού) ζουν σε περιοχές που είναι ευάλωτες από πλημμύρες ποταμών. Το μεγαλύτερο ποσοστό πληθυσμού σε ευάλωτες περιοχές βρίσκεται στην Ολλανδία (23,4%), στη Σλοβακία (21,7%) και στην Αυστρία (20,6%), ενώ στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό είναι 4,7%. Ο ευάλωτος σε πλημμύρες πληθυσμός στην Ευρώπη αυξήθηκε κατά 935.000 ανάμεσα στο 2011 και το 2021, κάτι που υποδεικνύει την αύξηση των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στις άλλοτε πλημμυρικές ζώνες των ποταμών. Η αύξηση αυτή (1,8%) είναι μικρότερη από τη γενική αύξηση του πληθυσμού (2,9%). Ωστόσο, σε κάποιες χώρες όπως η Δανία οι πληθυσμοί αυτοί έχουν υπερδιπλασιαστεί. Στην Ελλάδα και στη Βουλγαρία, δύο χώρες με μειούμενο πληθυσμό, η μείωση του πληθυσμού σε ευάλωτες στις πλημμύρες περιοχές ήταν πολύ υψηλότερη από τη μείωση του γενικού πληθυσμού, επειδή τις εγκαταλείπουν. Ενα στα εννέα νοσοκομεία στην Ε.Ε. –το 11%– βρίσκεται σε σημείο ευάλωτο σε πλημμύρες (περισσότερες από 15.000 μονάδες υγείας). Τα υψηλότερα ποσοστά απαντούν στη Φινλανδία και στην Ολλανδία, ενώ αντίστοιχο ποσοστό στην Ελλάδα είναι πολύ μικρό (1%). Αντιθέτως, ένα πολύ σημαντικό ποσοστό –περισσότερο από το ένα τρίτο– των μονάδων επεξεργασίας λυμάτων στην Ε.Ε. έχει κατασκευαστεί σε ευάλωτες σε πλημμύρες περιοχές. Ο μέσος ευρωπαϊκός όρος είναι 36%, με πρώτες στη λίστα την Αυστρία και τη Σλοβακία, όπου ευάλωτες είναι τα δύο τρίτα των μονάδων τους. Στην Ελλάδα, οι ευπρόσβλητοι σε πλημμύρες βιολογικοί καθαρισμοί αντιστοιχούν στο 21,1%, ποσοστό μικρότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο αλλά όχι ευκαταφρόνητο. Οσον αφορά τη λειψυδρία, η έκθεση επισημαίνει ότι περίπου το 30% του πληθυσμού στη νότια Ευρώπη κατοικεί σε περιοχές με μόνιμο πρόβλημα, ενώ το 70% σε περιοχές που αντιμετωπίζουν εποχικά σοβαρό ζήτημα επάρκειας νερού. Το ποσοστό αυτό αναμένεται να αυξηθεί. Η πιο ευάλωτη ομάδα στη λειψυδρία είναι οι αγρότες, εξαιτίας της επίπτωσης στο επίπεδο ζωής τους και στην ψυχική τους υγεία, αλλά και όσοι χρησιμοποιούν πηγάδια, λόγω της επιδείνωσης της ποιότητας των υπογείων υδάτων. Παλαιότερη (2019) έρευνα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος υποδεικνύει ότι η αγροτική παραγωγή στην Ιταλία, την Ελλάδα, την Πορτογαλία, τη νότια Γαλλία και την Ισπανία θα μειωθεί κατά 9% σε ένα σενάριο αύξησης της θερμοκρασίας κατά 1 βαθμό Κελσίου, ενώ έως το 2100 η αξία της αγροτικής γης στις χώρες αυτές θα έχει μειωθεί κατά 80%. Η μεγαλύτερη απώλεια αγροτικής γης αναμένεται στην Ιταλία, όπου η αγροτική παραγωγή θεωρείται πολύ ευάλωτη στις κλιματικές παραμέτρους. Οσον αφορά την επιδείνωση της λειψυδρίας, η έκθεση παραθέτει στοιχεία από την υπηρεσία παρακολούθησης της κλιματικής αλλαγής του Copernicus, σύμφωνα με την οποία μέσα στα επόμενα 50 χρόνια θα μειωθεί σημαντικά στη νότια Ευρώπη η υγρασία του εδάφους. «Στο κόκκινο» θα βρεθούν η νότια Ισπανία, η Σικελία, η Κρήτη, τα νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου και τα βόρεια μικρασιατικά παράλια της Τουρκίας. Το πρόβλημα θα ενταθεί επίσης σε κεντρική Ισπανία, νότια Ιταλία, νότια μικρασιατικά παράλια της Τουρκίας και, στην Ελλάδα, την Πελοπόννησο και τη Στερεά Ελλάδα. Πάντως, τις χειρότερες συνθήκες τα τελευταία χρόνια τις αντιμετωπίζει η Ιβηρική Χερσόνησος. Στη βόρεια Καταλωνία και στη νότια Ανδαλουσία, στην Ισπανία, οι επίγειοι υδροφορείς βρίσκονται στο 16% της δυναμικότητάς τους. Ως αποτέλεσμα, την 1η Φεβρουαρίου οι περιφερειακές αρχές της Καταλωνίας ανακοίνωσαν περιορισμούς στην οικιακή και δημοτική χρήση του νερού, ενώ αντίστοιχα μέτρα έχουν φέτος ληφθεί και στη νότια Πορτογαλία και στη Σικελία. Ωρα για δράση Η έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος παραθέτει τις πολύπλευρες επιπτώσεις των πλημμυρών και της λειψυδρίας στην ανθρώπινη υγεία. Και καταλήγει υποδεικνύοντας σε πρώτο επίπεδο την κατεπείγουσα ανάγκη για εφαρμογή της υφιστάμενης κοινοτικής νομοθεσίας και των εθνικών πολιτικών. Και σε δεύτερο επίπεδο την ανάγκη να δοκιμαστούν λύσεις πέρα από την «πεπατημένη» σε όλους τους τομείς και τα επίπεδα διακυβέρνησης. «Η προστασία της ανθρώπινης ζωής και υγείας από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, συμπεριλαμβανομένων των πλημμυρών, της λειψυδρίας και την επιδείνωσης της ποιότητας του νερού, είναι θέμα ύψιστης σημασίας. Οι υπάρχουσες κοινοτικές πολιτικές προσφέρουν μια ισχυρή βάση για δράση, αλλά πρέπει να εφαρμοστούν πιο ευρέως και συστηματικά», σχολιάζει η Λίνα Υλα-Μονόνεν. «Για να διασφαλίσουμε τη μελλοντική μας ευζωία, πρέπει όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης να θέσουν σε εφαρμογή αποτελεσματικές λύσεις, ώστε να προβλέψουμε και να μειώσουμε τις επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική υγεία. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος είναι εδώ για να τους υποστηρίξει με την επιστημονική τεκμηρίωση και τις δραστηριότητές του». Η έκθεση καταλήγει με την παράθεση «καλών παραδειγμάτων» από όλη την Ευρωπαϊκή Ενωση όσον αφορά την πρόληψη ή τη διαχείριση των συνεπειών πλημμυρών και λειψυδρίας, καθώς και των επιπτώσεών τους στην υγεία. Η ανταπόκριση ευρωπαϊκών χωρών στις έκτακτες συνθήκες ΓΕΡΜΑΝΙΑ Αποκατάσταση της κοίτης των ποταμών Η Γερμανία, όπου σχεδόν το σύνολο των ποταμών έχει διευθετηθεί, κινείται τα τελευταία χρόνια στην αποκατάσταση της φυσικής κοίτης όπου είναι εφικτό. Για παράδειγμα, στον ποταμό Ισαρ στο Μόναχο –που ρέει σε τεχνητή κοίτη εδώ και έναν αιώνα– αποκαταστάθηκε σε φυσική κοίτη σταδιακά από το 2000 ένα τμήμα οκτώ χιλιομέτρων. Στόχος είναι τόσο να βελτιωθεί η ασφάλεια έναντι πλημμυρών (δημιουργώντας ξανά το πλημμυρικό πεδίο) όσο και να δοθούν στους πολίτες νέοι χώροι αναψυχής στη φύση. Σήμερα, το αποτέλεσμα είναι ένας πολύ δημοφιλής χώρου πρασίνου στο κέντρο της πόλης. Ανάλογες προσπάθειες καταβάλλονται και στον ποταμό Ρουρ, στη Ρηνανία-Βεστφαλία. ΔΑΝΙΑ Ο ειδικός σχεδιασμός ενός νοσοκομείου Ο σχεδιασμός ενός νέου νοσοκομείου στη Νέα Νότια Ζηλανδία στην περιοχή Χίλεροντ έχει συμπεριλάβει την ανθεκτικότητά του έναντι της κλιματικής αλλαγής. Με δεδομένο ότι το νοσοκομείο βρίσκεται σε πεδινή περιοχή στην οποία το επίπεδο του υπόγειου υδροφορέα είναι ψηλά, ο σχεδιασμός του νοσοκομείου έγινε κατά τέτοιο τρόπο ώστε να απορροφάει όσο το δυνατόν περισσότερο νερό σε περίπτωση ισχυρής βροχόπτωσης. Στον αύλειο χώρο του δημιουργήθηκαν λιμνούλες και ρυάκια, που αποθηκεύουν νερό και το απομακρύνουν από το κτίριο και τον δρόμο πρόσβασης σε αυτό. Φυτεμένες σκεπές και στέγες του χώρου στάθμευσης συμβάλλουν στην κατακράτηση νερού. ΙΤΑΛΙΑ Παρεμβάσεις στο αποχετευτικό σύστημα Κατά τη διάρκεια ισχυρών βροχοπτώσεων, στο Ρίμινι συχνά υπερχείλιζε το αποχετευτικό σύστημα, με αποτέλεσμα τη ροή λυμάτων μέσα στην πόλη και την κατάληξή τους στη θάλασσα. Ο δήμος της πόλης εφαρμόζει ένα σχέδιο για την προστασία της θάλασσας, που περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός χωριστού συστήματος συλλογής λυμάτων και δεξαμενών αποθήκευσης νερού μέχρι την εκτόνωση του φαινομένου, βελτιώνοντας παράλληλα τη λειτουργία του βιολογικού καθαρισμού. Οι παρεμβάσεις έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές τα τελευταία χρόνια, καθώς ακόμη και μετά από ισχυρές βροχοπτώσεις δεν έχει χρειαστεί να εκδοθεί απαγόρευση κολύμβησης λόγω ρύπανσης της θάλασσας με λύματα. ΟΛΛΑΝΔΙΑ Μετακίνηση κατοικιών και ανταλλαγή γης Στην Ολλανδία, το πρόγραμμα «Αφήνοντας χώρο για το νερό» αφορά την επαναδημιουργία υγροτόπων εκεί όπου κάποτε ήταν η πλημμυρική ζώνη των ποταμών. Κατά τον σχεδιασμό αναχώματος στο Νόορντβαρντ προέκυψε η ανάγκη μετακίνησης 75 κατοικιών, αφού θα πλημμύριζαν σε περίπτωση ισχυρής βροχόπτωσης. Στους ιδιοκτήτες δόθηκε η δυνατότητα απαλλοτρίωσης των σπιτιών σε τιμές αγοράς. Στους αγρότες, η γη ανταλλάχθηκε με άλλη περιοχή. Οσοι ήθελαν να παραμείνουν, τους δόθηκε αποζημίωση για να μετακομίσουν σε υψηλότερα σημεία της περιοχής ή να εγκαταστήσουν αντιπλημμυρικά μέτρα στην ιδιοκτησία τους. Περισσότεροι από τους μισούς ανταποκρίθηκαν και μετακινήθηκαν. ΑΥΣΤΡΙΑ Επιδοτούμενη ασφάλιση των αγροτών Οι αξιοσημείωτες επιπτώσεις της λειψυδρίας στην αγροτική παραγωγή οδήγησαν το 2016 την κυβέρνηση στην υιοθέτηση ενός επιδοτούμενου συστήματος ασφάλισης των αγροτών. Αντικαθιστά την παραδοσιακή προσέγγιση, της ad hoc αποζημίωσης και έχει δύο χαρακτηριστικά. Πρώτον, αποζημιώνει συγκεκριμένες καλλιέργειες λαμβάνοντας υπόψη τις καιρικές διαφοροποιήσεις (βάσει του δεκαετούς μέσου όρου βροχοπτώσεων). Δεύτερον, σε έναν ασφαλιστικό φορέα, στον οποίο συμπράττουν ιδιωτικός και δημόσιος τομέας, η κυβέρνηση καλύπτει το μερίδιο των αγροτών. Στόχος είναι να μειωθεί ο αριθμός των ανασφάλιστων αγροτών, αλλά και να μην επιβαρύνονται οι φορολογούμενοι με το κόστος των αποζημιώσεων. ΕΛΒΕΤΙΑ Χώροι πρασίνου για «υποδοχή» της βροχής Σύμφωνα με την ελβετική νομοθεσία, ο κύκλος του νερού πρέπει να διατηρείται σε τοπικό επίπεδο και να μειωθούν οι απορροές πλημμυρικών νερών. Η κυβέρνηση έδωσε οδηγίες στους δήμους να περιλάβουν στον πολεοδομικό σχεδιασμό έργα διαχείρισης για το νερό της βροχής. Οι οδηγίες αφορούν τη διήθηση, κατακράτηση ή εξάτμιση του νερού, ώστε να μειωθεί η πίεση στα συστήματα απορροής ομβρίων υδάτων και να υποστηριχθεί η βιοποικιλότητα. Πολλά τέτοια έργα πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη μετατροπή του αυλείου χώρου γηροκομείου στη Βέρνη σε χώρο πρασίνου με την κατάργηση «σκληρών» επιφανειών, για την αύξηση της απορρόφησης νερού από το έδαφος. (από την εφημερίδα "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ")
  3. Ολόκληρες περιοχές βυθίστηκαν κάτω από το νερό στο Ντουμπάι και σε άλλες περιοχές, μετά τις καταρρακτώδεις βροχές που έπληξαν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Λόγω της έντασης των ισχυρών βροχοπτώσεων, οι δορυφόροι εξακολουθούν να τις βλέπουν από το Διάστημα, ημέρες αφότου τα σύννεφα υποχώρησαν και σταμάτησε να βρέχει. Το Ντουμπάι κατέγραψε βροχοπτώσεις ενός έτους σε μόλις 12 ώρες, ενώ οι περιοχές πιο ανατολικά κατέγραψαν βροχοπτώσεις σχεδόν 2 ετών σε λιγότερο από 24 ώρες. Η ισχυρότερη βροχόπτωση σημειώθηκε σε περιοχές βόρεια και ανατολικά της πρωτεύουσας Άμπου Ντάμπι. Τι κατέγραψε ο δορυφόρος Landsat 9 Ο δορυφόρος Landsat 9 πέρασε πάνω από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα την Παρασκευή (19/4) και κατέγραψε εικόνες από τις μεγάλες πλημμύρες, σε λιγότερο από δύο ημέρες αφότου υποχώρησε η βροχή. Ο δορυφόρος λειτουργεί από τη NASA και το Γεωλογικό Ινστιτούτο των Ηνωμένων Πολιτειών και συλλέγει λεπτομερείς εικόνες της επιφάνειας της Γης. Στις φωτογραφίες από τον δορυφόρο διακρίνεται το έντονο μπλε όπου απεικονίζονται τα νερά που παραμένουν από τις πλημμύρες, σε αντίθεση με το τυπικά ξηρό έδαφος της περιοχής (καστανό ή ανοιχτό καφέ). Εικόνα από τον δορυφόρο πριν τις πλημμύρες: Εικόνα από τον δορυφόρο μετά τις πλημμύρες: Εκτεταμένες πλημμύρες κατέγραψε ο δορυφόρος και στο Άμπου Ντάμπι. Ρηχά σώματα νερού φαίνονται με ανοιχτό μπλε, ενώ τα μεγαλύτερα και βαθύτερα σημεία με νερό που παραμένουν πλημμυρισμένα διακρίνονται σε χρώμα σκούρο μπλε. Από τις δορυφορικές εικόνες φαίνεται το χάος που άφησαν πίσω τους οι ισχυρές βροχοπτώσεις, αν και δεν αποτυπώνεται στο 100% η έκταση των πλημμυρών στη χώρα. View full είδηση
  4. Ολόκληρες περιοχές βυθίστηκαν κάτω από το νερό στο Ντουμπάι και σε άλλες περιοχές, μετά τις καταρρακτώδεις βροχές που έπληξαν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Λόγω της έντασης των ισχυρών βροχοπτώσεων, οι δορυφόροι εξακολουθούν να τις βλέπουν από το Διάστημα, ημέρες αφότου τα σύννεφα υποχώρησαν και σταμάτησε να βρέχει. Το Ντουμπάι κατέγραψε βροχοπτώσεις ενός έτους σε μόλις 12 ώρες, ενώ οι περιοχές πιο ανατολικά κατέγραψαν βροχοπτώσεις σχεδόν 2 ετών σε λιγότερο από 24 ώρες. Η ισχυρότερη βροχόπτωση σημειώθηκε σε περιοχές βόρεια και ανατολικά της πρωτεύουσας Άμπου Ντάμπι. Τι κατέγραψε ο δορυφόρος Landsat 9 Ο δορυφόρος Landsat 9 πέρασε πάνω από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα την Παρασκευή (19/4) και κατέγραψε εικόνες από τις μεγάλες πλημμύρες, σε λιγότερο από δύο ημέρες αφότου υποχώρησε η βροχή. Ο δορυφόρος λειτουργεί από τη NASA και το Γεωλογικό Ινστιτούτο των Ηνωμένων Πολιτειών και συλλέγει λεπτομερείς εικόνες της επιφάνειας της Γης. Στις φωτογραφίες από τον δορυφόρο διακρίνεται το έντονο μπλε όπου απεικονίζονται τα νερά που παραμένουν από τις πλημμύρες, σε αντίθεση με το τυπικά ξηρό έδαφος της περιοχής (καστανό ή ανοιχτό καφέ). Εικόνα από τον δορυφόρο πριν τις πλημμύρες: Εικόνα από τον δορυφόρο μετά τις πλημμύρες: Εκτεταμένες πλημμύρες κατέγραψε ο δορυφόρος και στο Άμπου Ντάμπι. Ρηχά σώματα νερού φαίνονται με ανοιχτό μπλε, ενώ τα μεγαλύτερα και βαθύτερα σημεία με νερό που παραμένουν πλημμυρισμένα διακρίνονται σε χρώμα σκούρο μπλε. Από τις δορυφορικές εικόνες φαίνεται το χάος που άφησαν πίσω τους οι ισχυρές βροχοπτώσεις, αν και δεν αποτυπώνεται στο 100% η έκταση των πλημμυρών στη χώρα.
  5. Σε προτάσεις για ένα νέο μοντέλο διαχείρισης των υδάτων καταλήγει το αρχικό πόρισμα των Ολλανδών εμπειρογνωμόνων που ανέλαβαν να διερευνήσουν τις αιτίες της καταστροφής στη Θεσσαλία και που παρουσιάζει σήμερα η εφημερίδα “Καθημερινή”. Στα ευρήματά τους συγκαταλέγονται περιβαλλοντικά εγκλήματα, όπως παράνομα φράγματα για άρδευση και αυθαίρετες παρεμβάσεις κοντά στις κοίτες των ποταμών. Στην έκθεση που έχουν υποβάλει στην κυβέρνηση, οι Ολλανδοί επισημαίνουν την ανάγκη ενιαίου φορέα διαχείρισης στη θέση του σημερινού κατακερματισμού αρμοδιοτήτων και προτείνουν την ίδρυση ενός οργανισμού παρακολούθησης πλημμυρικού κινδύνου. Ξεχάστε τα μεγάλα, ακριβά φράγματα. Αντ’ αυτών δώστε ζωτικό χώρο στα ποτάμια. Αυτό είναι ένα από τα βασικά μηνύματα που στέλνει στην κυβέρνηση η ομάδα των Ολλανδών εμπειρογνωμόνων, σχετικά με την αντιπλημμυρική προστασία της Θεσσαλίας. Η ομάδα υποστηρίζει ότι πρέπει να γίνουν παρεμβάσεις σε τρία επίπεδα – πρόληψη, διακυβέρνηση, διαχείριση κρίσεων– και θα συμπεριλάβει στην πρότασή της και την ανάταξη της αγροτικής παραγωγής στον Θεσσαλικό Κάμπο. Από την πλευρά της η κυβέρνηση δείχνει δεκτική στις προτάσεις των Ολλανδών, εκτιμώντας ότι η καταστροφή έχει δώσει την ευκαιρία για μια ευρύτερη ανάταξη της Θεσσαλίας, με οργανωμένο, σύγχρονο και βιώσιμο τρόπο. Η χρηματοδότηση παραμένει ζητούμενο και γι’ αυτόν τον λόγο θα ζητηθεί από τους Ολλανδούς να ιεραρχήσουν έργα και παρεμβάσεις. Πριν από λίγες ημέρες, η συμβουλευτική εταιρεία HVA International κατέθεσε στην κυβέρνηση το πρώτο από τα τρία «παραδοτέα» για τη Θεσσαλία. Το κείμενο αποτυπώνει τα βασικά ευρήματα της ομάδας και σκιαγραφεί τη στρατηγική η οποία θα πρέπει να ακολουθηθεί για την ανάταξη του Θεσσαλικού Κάμπου. Το νέο σχέδιο διαχείρισης πλημμυρών για τη Θεσσαλία θα παρέχει κατευθύνσεις για την ανάπτυξη υποδομών προστασίας αλλά και μέτρα για τη διαχείριση κρίσεων, βασισμένα σε προσυμφωνηθέντα επίπεδα ασφαλείας. «Τα επίπεδα ασφαλείας οφείλουν να διαφοροποιούνται ανάλογα με τις κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές λειτουργίες της περιοχής όπου θα εφαρμοστούν. Η ανάπτυξη των διαφορετικών επιπέδων ασφάλειας είναι μια σύνθετη τεχνικά και πολιτικά άσκηση, και θα απαιτήσει τεχνογνωσία, οικονομική ειδημοσύνη και πολιτικό διάλογο», αναφέρουν. Οι πρώτες προτάσεις των Ολλανδών διαρθρώνονται σε τρία επίπεδα: στα έργα πρόληψης, στην αντιμετώπιση των προβλημάτων διακυβέρνησης και στον τρόπο διαχείρισης κρίσεων. «Oλες οι αντιπλημμυρικές υποδομές πρέπει να αναθεωρηθούν ώστε να αναπτυχθεί ένα πρόγραμμα αναβάθμισής τους. Οι υποδομές για την αντιπλημμυρική προστασία θα είναι ένας συνδυασμός δημιουργίας εγκαταστάσεων συγκράτησης του νερού, εγκαταστάσεων για την αύξηση της αποστράγγισης του νερού και βελτίωσης του δικτύου αναχωμάτων». Οι εμπειρογνώμονες αναβαθμίζουν στην έκθεσή τους το πρόβλημα των ανθρωπογενών παρεμβάσεων στους ποταμούς της Θεσσαλίας, που είχαν ως αποτέλεσμα τον περιορισμό της κοίτης και των πλημμυρικών ζωνών τους. «Οι ποταμοί και τα ρέματα συχνά περιορίζονται σε στενά περάσματα, “σφηνωμένα” ανάμεσα σε αναχώματα ώστε να μεγιστοποιήσουν τις παρακείμενες καλλιεργούμενες εκτάσεις. Πολυάριθμες βιομηχανίες και περιοχές κατοικίας έχουν χτιστεί επάνω στις πλημμυρικές ζώνες χειμάρρων και ποταμών, επιδεινώνοντας το πρόβλημα. Γέφυρες, δρόμοι και σιδηροδρομικές γραμμές επλήγησαν, καθώς ο σχεδιασμός τους δεν είχε λάβει υπόψη τις σύγχρονες απαιτήσεις για τη διαχείριση των υδάτων. Ως αποτέλεσμα μετατράπηκαν σε εμπόδια, προκαλώντας ακόμη μεγαλύτερη καταστροφή. Δεν υπάρχει επίσης καμία συντονισμένη συντήρηση των υδραυλικών υποδομών», αναφέρει η πρώτη έκθεση των Ολλανδών. Πλημμυρικές ζώνες Η δεύτερη σύσταση των Ολλανδών είναι να αυξηθούν και πάλι οι πλημμυρικές ζώνες των ποταμών («Δώστε χώρο στον ποταμό», αναφέρεται χαρακτηριστικά). Οι εμπειρογνώμονες επισημαίνουν ότι βάσει της διεθνούς εμπειρίας, η προοπτική συγκράτησης των πλημμυρικών ροών από ταμιευτήρες και μεγάλα φράγματα είναι περιορισμένη. «Τα μεγάλα φράγματα είναι ακριβά, απαιτούν ειδικές συνθήκες και συχνά εξυπηρετούν άλλους σκοπούς (λ.χ. παραγωγή ενέργειας, άρδευση) που κατά πάσα πιθανότητα έρχονται σε σύγκρουση με τη διαχείριση πλημμυρών», αναφέρουν. Το σημείο αυτό είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον, καθώς σε τοπικό επίπεδο στη Θεσσαλία εξακολουθεί να προβάλλεται ως λύση για τις πλημμύρες η υλοποίηση φραγμάτων που έχουν τα προηγούμενα χρόνια σχεδιαστεί χωρίς να προχωρήσει η κατασκευή τους (συνήθως λόγω κόστους ή δυσθεώρητου περιβαλλοντικού αποτυπώματος). Ο δεύτερος τομέας στον οποίο οι Ολλανδοί εκτιμούν ότι απαιτείται παρέμβαση είναι η διακυβέρνηση. Όπως αναφέρει η πρώτη έκθεσή τους, οι πρόσφατες πλημμύρες απέδειξαν ότι η διαχείριση των υδατικών πόρων και των πλημμυρών είναι κατακερματισμένη σε πλήθος οργανισμών που έχουν αρμοδιότητες σε διοικητικές ενότητες, τα όρια των οποίων δεν συμπίπτουν με εκείνα των υδρολογικών λεκανών. Παράλληλα υπάρχει ανεπαρκής συντονισμός και εποπτεία αυτών των οργανισμών, «που λειτουργούν μόνο με βάση τα συμφέροντα αυτών που τους απαρτίζουν», όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται. Για παράδειγμα, δεν υπάρχουν επίσημα, εγκεκριμένα από την κεντρική κυβέρνηση πρωτόκολλα για τη λειτουργία των αντλιών και των θυρών (λ.χ. σε φράγματα). Όπως επισημαίνουν οι εμπειρογνώμονες, η διαχείριση των υδάτων θα πρέπει να βασίζεται σε υδρολογικά δεδομένα (λ.χ. λεκάνες απορροής ποταμών) και γι’ αυτόν τον λόγο είναι απαραίτητο να θεσπιστεί μια Αρχή Διαχείρισης Λεκάνης Απορροής, με εκτελεστικές αρμοδιότητες. Η διάρθρωση και το μοντέλο διακυβέρνησης αυτών των Αρχών θα εξειδικευθούν στο masterplan που θα παραδώσουν οι εμπειρογνώμονες. Τέλος, οι Ολλανδοί εκτιμούν ότι πρέπει να γίνουν αλλαγές στο μοντέλο διαχείρισης κρίσεων. «Υπάρχει άμεση ανάγκη για την εγκατάσταση ενός συστήματος έγκαιρης ειδοποίησης που θα λειτουργεί σε 24ωρη βάση, το οποίο θα λαμβάνει, θα αναλύει και θα επεξεργάζεται πληροφορίες για τις πλημμυρικές ροές σε πραγματικό χρόνο. Το σύστημα έγκαιρης ειδοποίησης θα πρέπει να διαθέτει την τεχνογνωσία και τα εργαλεία ώστε να πραγματοποιεί ακριβείς προγνώσεις πλημμυρικών φαινομένων και να πληροφορεί αποτελεσματικά τους τοπικούς φορείς», αναφέρει η έκθεση. Οπως επισημαίνουν οι Ολλανδοί, παρότι εστάλησαν πολλά μηνύματα από το 112, πολλοί κτηνοτρόφοι ανέφεραν ότι θα μπορούσαν να είχαν σώσει τα κοπάδια τους αν είχαν ειδοποιηθεί εγκαίρως για να τα μετακινήσουν ή είχαν αντιληφθεί τη σοβαρότητα της κατάστασης. Η ετοιμότητα για μελλοντικές πλημμύρες μπορεί να αυξηθεί περαιτέρω με τη δημιουργία σταθμών όπου θα φυλάσσονται εξοπλισμός και μηχανήματα για επείγουσες επισκευές και απομάκρυνση φερτών υλικών, σκάφη για επιχειρήσεις διάσωσης και σάκοι με άμμο οι οποίοι θα διανέμονται σε πολίτες και φορείς ώστε να προστατεύσουν ευαίσθητα σημεία στα αναχώματα, αλλά και κατοικίες και υποδομές ζωτικής σημασίας. Το χρονοδιάγραμμα Η κυβέρνηση έχει επενδύσει σημαντικά σε αυτή την ολιστική προσέγγιση. Σύμφωνα με ανώτατες κυβερνητικές πηγές, στόχος είναι η καταστροφή στη Θεσσαλία να αντιμετωπιστεί ως ευκαιρία για μια συνολικότερη ανάταξη τόσο της αντιπλημμυρικής προστασίας όσο και της αγροτικής οικονομίας στον Θεσσαλικό Κάμπο, με στροφή σε πιο οργανωμένες, σύγχρονες και βιώσιμες επιλογές. Η πρώτη έκθεση των Ολλανδών θα παρουσιαστεί την επόμενη εβδομάδα στη Θεσσαλία. Θα ακολουθήσει μια περίοδος διαβούλευσης με φορείς και την τοπική κοινωνία, ώστε να διαμορφωθεί το τελικό κείμενο του masterplan. Το πόρισμα έχει ζητηθεί να περιλαμβάνει διαφορετικά σενάρια και να ιεραρχεί τα έργα, καθώς η χρηματοδότησή τους παραμένει ένα πολύ σημαντικό ζήτημα. «Πολυάριθμες βιομηχανίες και περιοχές κατοικίας έχουν χτιστεί επάνω στις πλημμυρικές ζώνες χειμάρρων και ποταμών, επιδεινώνοντας το πρόβλημα», διαπιστώνει η ομάδα των ειδικών. Τι είδαν και τι εισηγούνται οι Ολλανδοί Κοίτες Βιομηχανίες και οικισμοί έχουν χτιστεί πάνω σε πλημμυρικές ζώνες χειμάρρων και ποταμών, διαπιστώνουν οι εμπειρογνώμονες και προτείνουν να δοθεί χώρος στα ποτάμια. Φράγματα Συνιστάται η αποφυγή των μεγάλων φραγμάτων που κοστίζουν, ενώ επιδεινώνουν ενίοτε τον κίνδυνο πλημμύρας, αφού έχουν κατασκευαστεί για αλλότριο σκοπό (άρδευση, παραγωγή ενέργειας). Καλλιέργειες Προτείνεται η αποφυγή υδροβόρων καλλιεργειών, που οδηγεί τους αγρότες είτε σε υπεράντληση των υπόγειων υδάτων είτε ακόμη και σε κατασκευή παράνομων φραγμάτων. Διαχείριση Διαπιστώνεται κατακερματισμός αρμοδιοτήτων σε πλήθος οργανισμών, χωρίς καν αντιστοίχιση με τα όρια των υδρολογικών λεκανών. Θα καταρτιστεί σχετικό masterplan για ενιαία διαχείριση των υδάτινων πόρων. Εγκαιρη ειδοποίηση Επισημαίνεται άμεση ανάγκη για την εγκατάσταση ενός συστήματος έγκαιρης ειδοποίησης που θα λειτουργεί σε 24ωρη βάση και θα επεξεργάζεται πληροφορίες για τις πλημμυρικές ροές σε πραγματικό χρόνο. View full είδηση
  6. Σε προτάσεις για ένα νέο μοντέλο διαχείρισης των υδάτων καταλήγει το αρχικό πόρισμα των Ολλανδών εμπειρογνωμόνων που ανέλαβαν να διερευνήσουν τις αιτίες της καταστροφής στη Θεσσαλία και που παρουσιάζει σήμερα η εφημερίδα “Καθημερινή”. Στα ευρήματά τους συγκαταλέγονται περιβαλλοντικά εγκλήματα, όπως παράνομα φράγματα για άρδευση και αυθαίρετες παρεμβάσεις κοντά στις κοίτες των ποταμών. Στην έκθεση που έχουν υποβάλει στην κυβέρνηση, οι Ολλανδοί επισημαίνουν την ανάγκη ενιαίου φορέα διαχείρισης στη θέση του σημερινού κατακερματισμού αρμοδιοτήτων και προτείνουν την ίδρυση ενός οργανισμού παρακολούθησης πλημμυρικού κινδύνου. Ξεχάστε τα μεγάλα, ακριβά φράγματα. Αντ’ αυτών δώστε ζωτικό χώρο στα ποτάμια. Αυτό είναι ένα από τα βασικά μηνύματα που στέλνει στην κυβέρνηση η ομάδα των Ολλανδών εμπειρογνωμόνων, σχετικά με την αντιπλημμυρική προστασία της Θεσσαλίας. Η ομάδα υποστηρίζει ότι πρέπει να γίνουν παρεμβάσεις σε τρία επίπεδα – πρόληψη, διακυβέρνηση, διαχείριση κρίσεων– και θα συμπεριλάβει στην πρότασή της και την ανάταξη της αγροτικής παραγωγής στον Θεσσαλικό Κάμπο. Από την πλευρά της η κυβέρνηση δείχνει δεκτική στις προτάσεις των Ολλανδών, εκτιμώντας ότι η καταστροφή έχει δώσει την ευκαιρία για μια ευρύτερη ανάταξη της Θεσσαλίας, με οργανωμένο, σύγχρονο και βιώσιμο τρόπο. Η χρηματοδότηση παραμένει ζητούμενο και γι’ αυτόν τον λόγο θα ζητηθεί από τους Ολλανδούς να ιεραρχήσουν έργα και παρεμβάσεις. Πριν από λίγες ημέρες, η συμβουλευτική εταιρεία HVA International κατέθεσε στην κυβέρνηση το πρώτο από τα τρία «παραδοτέα» για τη Θεσσαλία. Το κείμενο αποτυπώνει τα βασικά ευρήματα της ομάδας και σκιαγραφεί τη στρατηγική η οποία θα πρέπει να ακολουθηθεί για την ανάταξη του Θεσσαλικού Κάμπου. Το νέο σχέδιο διαχείρισης πλημμυρών για τη Θεσσαλία θα παρέχει κατευθύνσεις για την ανάπτυξη υποδομών προστασίας αλλά και μέτρα για τη διαχείριση κρίσεων, βασισμένα σε προσυμφωνηθέντα επίπεδα ασφαλείας. «Τα επίπεδα ασφαλείας οφείλουν να διαφοροποιούνται ανάλογα με τις κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές λειτουργίες της περιοχής όπου θα εφαρμοστούν. Η ανάπτυξη των διαφορετικών επιπέδων ασφάλειας είναι μια σύνθετη τεχνικά και πολιτικά άσκηση, και θα απαιτήσει τεχνογνωσία, οικονομική ειδημοσύνη και πολιτικό διάλογο», αναφέρουν. Οι πρώτες προτάσεις των Ολλανδών διαρθρώνονται σε τρία επίπεδα: στα έργα πρόληψης, στην αντιμετώπιση των προβλημάτων διακυβέρνησης και στον τρόπο διαχείρισης κρίσεων. «Oλες οι αντιπλημμυρικές υποδομές πρέπει να αναθεωρηθούν ώστε να αναπτυχθεί ένα πρόγραμμα αναβάθμισής τους. Οι υποδομές για την αντιπλημμυρική προστασία θα είναι ένας συνδυασμός δημιουργίας εγκαταστάσεων συγκράτησης του νερού, εγκαταστάσεων για την αύξηση της αποστράγγισης του νερού και βελτίωσης του δικτύου αναχωμάτων». Οι εμπειρογνώμονες αναβαθμίζουν στην έκθεσή τους το πρόβλημα των ανθρωπογενών παρεμβάσεων στους ποταμούς της Θεσσαλίας, που είχαν ως αποτέλεσμα τον περιορισμό της κοίτης και των πλημμυρικών ζωνών τους. «Οι ποταμοί και τα ρέματα συχνά περιορίζονται σε στενά περάσματα, “σφηνωμένα” ανάμεσα σε αναχώματα ώστε να μεγιστοποιήσουν τις παρακείμενες καλλιεργούμενες εκτάσεις. Πολυάριθμες βιομηχανίες και περιοχές κατοικίας έχουν χτιστεί επάνω στις πλημμυρικές ζώνες χειμάρρων και ποταμών, επιδεινώνοντας το πρόβλημα. Γέφυρες, δρόμοι και σιδηροδρομικές γραμμές επλήγησαν, καθώς ο σχεδιασμός τους δεν είχε λάβει υπόψη τις σύγχρονες απαιτήσεις για τη διαχείριση των υδάτων. Ως αποτέλεσμα μετατράπηκαν σε εμπόδια, προκαλώντας ακόμη μεγαλύτερη καταστροφή. Δεν υπάρχει επίσης καμία συντονισμένη συντήρηση των υδραυλικών υποδομών», αναφέρει η πρώτη έκθεση των Ολλανδών. Πλημμυρικές ζώνες Η δεύτερη σύσταση των Ολλανδών είναι να αυξηθούν και πάλι οι πλημμυρικές ζώνες των ποταμών («Δώστε χώρο στον ποταμό», αναφέρεται χαρακτηριστικά). Οι εμπειρογνώμονες επισημαίνουν ότι βάσει της διεθνούς εμπειρίας, η προοπτική συγκράτησης των πλημμυρικών ροών από ταμιευτήρες και μεγάλα φράγματα είναι περιορισμένη. «Τα μεγάλα φράγματα είναι ακριβά, απαιτούν ειδικές συνθήκες και συχνά εξυπηρετούν άλλους σκοπούς (λ.χ. παραγωγή ενέργειας, άρδευση) που κατά πάσα πιθανότητα έρχονται σε σύγκρουση με τη διαχείριση πλημμυρών», αναφέρουν. Το σημείο αυτό είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον, καθώς σε τοπικό επίπεδο στη Θεσσαλία εξακολουθεί να προβάλλεται ως λύση για τις πλημμύρες η υλοποίηση φραγμάτων που έχουν τα προηγούμενα χρόνια σχεδιαστεί χωρίς να προχωρήσει η κατασκευή τους (συνήθως λόγω κόστους ή δυσθεώρητου περιβαλλοντικού αποτυπώματος). Ο δεύτερος τομέας στον οποίο οι Ολλανδοί εκτιμούν ότι απαιτείται παρέμβαση είναι η διακυβέρνηση. Όπως αναφέρει η πρώτη έκθεσή τους, οι πρόσφατες πλημμύρες απέδειξαν ότι η διαχείριση των υδατικών πόρων και των πλημμυρών είναι κατακερματισμένη σε πλήθος οργανισμών που έχουν αρμοδιότητες σε διοικητικές ενότητες, τα όρια των οποίων δεν συμπίπτουν με εκείνα των υδρολογικών λεκανών. Παράλληλα υπάρχει ανεπαρκής συντονισμός και εποπτεία αυτών των οργανισμών, «που λειτουργούν μόνο με βάση τα συμφέροντα αυτών που τους απαρτίζουν», όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται. Για παράδειγμα, δεν υπάρχουν επίσημα, εγκεκριμένα από την κεντρική κυβέρνηση πρωτόκολλα για τη λειτουργία των αντλιών και των θυρών (λ.χ. σε φράγματα). Όπως επισημαίνουν οι εμπειρογνώμονες, η διαχείριση των υδάτων θα πρέπει να βασίζεται σε υδρολογικά δεδομένα (λ.χ. λεκάνες απορροής ποταμών) και γι’ αυτόν τον λόγο είναι απαραίτητο να θεσπιστεί μια Αρχή Διαχείρισης Λεκάνης Απορροής, με εκτελεστικές αρμοδιότητες. Η διάρθρωση και το μοντέλο διακυβέρνησης αυτών των Αρχών θα εξειδικευθούν στο masterplan που θα παραδώσουν οι εμπειρογνώμονες. Τέλος, οι Ολλανδοί εκτιμούν ότι πρέπει να γίνουν αλλαγές στο μοντέλο διαχείρισης κρίσεων. «Υπάρχει άμεση ανάγκη για την εγκατάσταση ενός συστήματος έγκαιρης ειδοποίησης που θα λειτουργεί σε 24ωρη βάση, το οποίο θα λαμβάνει, θα αναλύει και θα επεξεργάζεται πληροφορίες για τις πλημμυρικές ροές σε πραγματικό χρόνο. Το σύστημα έγκαιρης ειδοποίησης θα πρέπει να διαθέτει την τεχνογνωσία και τα εργαλεία ώστε να πραγματοποιεί ακριβείς προγνώσεις πλημμυρικών φαινομένων και να πληροφορεί αποτελεσματικά τους τοπικούς φορείς», αναφέρει η έκθεση. Οπως επισημαίνουν οι Ολλανδοί, παρότι εστάλησαν πολλά μηνύματα από το 112, πολλοί κτηνοτρόφοι ανέφεραν ότι θα μπορούσαν να είχαν σώσει τα κοπάδια τους αν είχαν ειδοποιηθεί εγκαίρως για να τα μετακινήσουν ή είχαν αντιληφθεί τη σοβαρότητα της κατάστασης. Η ετοιμότητα για μελλοντικές πλημμύρες μπορεί να αυξηθεί περαιτέρω με τη δημιουργία σταθμών όπου θα φυλάσσονται εξοπλισμός και μηχανήματα για επείγουσες επισκευές και απομάκρυνση φερτών υλικών, σκάφη για επιχειρήσεις διάσωσης και σάκοι με άμμο οι οποίοι θα διανέμονται σε πολίτες και φορείς ώστε να προστατεύσουν ευαίσθητα σημεία στα αναχώματα, αλλά και κατοικίες και υποδομές ζωτικής σημασίας. Το χρονοδιάγραμμα Η κυβέρνηση έχει επενδύσει σημαντικά σε αυτή την ολιστική προσέγγιση. Σύμφωνα με ανώτατες κυβερνητικές πηγές, στόχος είναι η καταστροφή στη Θεσσαλία να αντιμετωπιστεί ως ευκαιρία για μια συνολικότερη ανάταξη τόσο της αντιπλημμυρικής προστασίας όσο και της αγροτικής οικονομίας στον Θεσσαλικό Κάμπο, με στροφή σε πιο οργανωμένες, σύγχρονες και βιώσιμες επιλογές. Η πρώτη έκθεση των Ολλανδών θα παρουσιαστεί την επόμενη εβδομάδα στη Θεσσαλία. Θα ακολουθήσει μια περίοδος διαβούλευσης με φορείς και την τοπική κοινωνία, ώστε να διαμορφωθεί το τελικό κείμενο του masterplan. Το πόρισμα έχει ζητηθεί να περιλαμβάνει διαφορετικά σενάρια και να ιεραρχεί τα έργα, καθώς η χρηματοδότησή τους παραμένει ένα πολύ σημαντικό ζήτημα. «Πολυάριθμες βιομηχανίες και περιοχές κατοικίας έχουν χτιστεί επάνω στις πλημμυρικές ζώνες χειμάρρων και ποταμών, επιδεινώνοντας το πρόβλημα», διαπιστώνει η ομάδα των ειδικών. Τι είδαν και τι εισηγούνται οι Ολλανδοί Κοίτες Βιομηχανίες και οικισμοί έχουν χτιστεί πάνω σε πλημμυρικές ζώνες χειμάρρων και ποταμών, διαπιστώνουν οι εμπειρογνώμονες και προτείνουν να δοθεί χώρος στα ποτάμια. Φράγματα Συνιστάται η αποφυγή των μεγάλων φραγμάτων που κοστίζουν, ενώ επιδεινώνουν ενίοτε τον κίνδυνο πλημμύρας, αφού έχουν κατασκευαστεί για αλλότριο σκοπό (άρδευση, παραγωγή ενέργειας). Καλλιέργειες Προτείνεται η αποφυγή υδροβόρων καλλιεργειών, που οδηγεί τους αγρότες είτε σε υπεράντληση των υπόγειων υδάτων είτε ακόμη και σε κατασκευή παράνομων φραγμάτων. Διαχείριση Διαπιστώνεται κατακερματισμός αρμοδιοτήτων σε πλήθος οργανισμών, χωρίς καν αντιστοίχιση με τα όρια των υδρολογικών λεκανών. Θα καταρτιστεί σχετικό masterplan για ενιαία διαχείριση των υδάτινων πόρων. Εγκαιρη ειδοποίηση Επισημαίνεται άμεση ανάγκη για την εγκατάσταση ενός συστήματος έγκαιρης ειδοποίησης που θα λειτουργεί σε 24ωρη βάση και θα επεξεργάζεται πληροφορίες για τις πλημμυρικές ροές σε πραγματικό χρόνο.
  7. Στο πλαίσιο του έργου «Integrated actions for joint coordination and responsiveness to flood risks in the cross border area» με ακρωνύμιο FLOODGUARD του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ευρωπαϊκή Εδαφική Συνεργασία INTERREG V-A GREECE – BULGARIA 2014-2020» πραγματοποιήθηκε Διεθνές Συνέδριο για τη διάχυση των αποτελεσμάτων του έργου. Το έργο Floodguard καλείται να αντιμετωπίσει προκλήσεις διαχείρισης κινδύνων πλημμύρας μέσα από ολοκληρωμένες δράσεις για κοινό συντονισμό και ανταπόκριση σε κινδύνους πλημμύρας στη διασυνοριακή περιοχή. Το έργο εστιάζει σε διαφορετικές πτυχές της διαχείρισης των κινδύνων πλημμύρας: • Εισαγωγή κοινής θεσμικής προσέγγισης μεταξύ των εμπλεκόμενων αρχών για την αξιολόγηση, τον προγραμματισμό, την πρόληψη και την καταπολέμηση των πλημμυρών • Αύξηση της τεχνικής και διοικητικής ικανότητας των υπηρεσιών πολιτικής προστασίας για κοινές δράσεις στον τομέα της ετοιμότητας και της αντίδρασης σε περιπτώσεις πλημμυρών • Εισαγωγή αποτελεσματικών δομών και συστημάτων ανταλλαγής πληροφοριών για την αξιολόγηση των κινδύνων πλημμύρας, τον μετριασμό και τη διαχείριση. Οι Εταίροι του έργου αποτελούνται από πέντε (5) φορείς από τη Δημοκρατία της Βουλγαρίας και δύο (2) φορείς από την Ελληνική Δημοκρατία: • Fire Safety and Civil Protection Directorate General, Ministry of the Interior, BG (Lead Beneficiary) • EA River Basin District Plovdiv (PB2) • WA Ricer Basin District Blagoevgrad (PB3) • National Institute of Meteorology and Hydrology (PB4) • District Administration Blagoevgrad (PB5) • Γενική Γραμματεία Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων, ΥΠΕΝ (PB6) • Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας Θράκης (PB7) Το συνέδριο διοργανώθηκε από τη Γενική Γραμματεία Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και έλαβε χώρα στη Θεσσαλονίκη (Theodora Hall, Ξενοδοχείο Capsis, Μοναστηρίου 16). Συμμετείχαν εκπρόσωποι της πολιτικής ηγεσίας και στελέχη των Εταίρων του έργου και άλλων φορέων της δημόσιας διοίκησης καθώς και εκπρόσωποι κοινωνικών εταίρων και ιδιώτες. Κατά την πρώτη ημέρα του Συνεδρίου, 24 Οκτωβρίου 2023, χαιρέτησε την εκδήλωση ο Γενικός Γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων (ΥΠΕΝ), Δρ. Πέτρος Βαρελίδης και ο Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας Θράκης, Δρ. Ιωάννης Σάββας. Εκ μέρους της Διαχειριστικής Αρχής του Επιχειρησιακού Προγράμματος – Κοινής Γραμματείας για το «Ευρωπαϊκή Εδαφική Συνεργασία INTERREG V-A GREECE – BULGARIA 2014-2020» απηύθυνε χαιρετισμό ο κ. Δημήτριος Λιάτσης. Τέλος, στέλεχος από τον Επικεφαλής Εταίρο του έργου (Lead Beneficiary - Fire Safety and Civil Protection Directorate General, Ministry of the Interior, BG) απηύθυνε χαιρετισμό εκ μέρους του Επιτρόπου, κ. Yuliyan Grancharov. Την ίδια ημέρα έλαβε χώρα συνέντευξη τύπου. Στις εργασίες της πρώτης ημέρας του Συνεδρίου εντάχθηκε και η παρουσίαση του συνόλου του έργου από την Δρ. Ελένη Αθανασίου, Project Manager της Ομάδας Έργου της Γενικής Γραμματείας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων (ΓΓΦΠΥ - PB6) καθώς και του ρόλου και της συμμετοχής της ΓΓΦΠΥ ως Εταίρου στην υλοποίηση του έργου. Η παρουσίαση ανέδειξε τα οφέλη που προέκυψαν από την ενδυνάμωση της διασυνοριακής συνεργασίας που επετεύχθη στον τομέα διαχείρισης κινδύνων πλημμύρας μέσω αφενός της δημιουργίας και λειτουργίας Κοινής Ομάδας Εργασίας (Joint Working Group) και αφετέρου μέσω της ενίσχυσης των υποδομών με την ανάπτυξη και λειτουργία του πληροφοριακού Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης Πλημμυρών στον π. Έβρο. Επίσης, εκ μέρους της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας Θράκης, ο κ. Γεώργιος Καμπάς, Project Manager της Ομάδας Έργου για τον Εταίρο PB7, παρουσίασε τη συμβολή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας Θράκης στο έργο και τη σημασία της ενδυνάμωσης των υποδομών μέσω της εγκατάστασης νέων τηλεμετρικών σταθμών, τόνισε την βαρύτητα των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στη διασυνοριακή περιοχή μεταξύ των δύο χωρών και την αναγκαιότητα ανάληψης κατάλληλων δράσεων υπό το πλαίσιο κοινής και συντονισμένης διαχείρισης. Κατά τη δεύτερη ημέρα του Συνεδρίου παρουσιάσθηκε ο ρόλος και η συμβολή όλων των Εταίρων του έργου, τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί μέχρι σήμερα καθώς και οι δυνατότητες και ευκαιρίες για το μέλλον της διασυνοριακής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών στον τομέα διαχείρισης κινδύνων πλημμύρας. Παρουσιάσθηκαν, μεταξύ άλλων, ο υπερσύγχρονος διασωστικός και λοιπός εξοπλισμός για τις εκπαιδευτικές ανάγκες αντιμετώπισης πλημμυρικών συμβάντων, η πρόοδος του έργου ανέγερσης Κοινού Εκπαιδευτικού Κέντρου στο Blagoevgrad, Βουλγαρία, το Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης Πλημμυρών που αναπτύχθηκε και λειτουργεί για τη λεκάνη απορροής π. Έβρου, οι νέοι τηλεμετρικοί σταθμοί τεχνολογίας αιχμής οι οποίοι έχουν εγκατασταθεί στους τρεις μεγάλους διασυνοριακούς ποταμούς που η χώρα μας μοιράζεται με τη Βουλγαρία (π. Έβρος – Maritsa, π. Νέστος – Mesta, π. Στρυμώνας – Strouma) καθώς και η αναβάθμιση του υφιστάμενου δικτύου στη Βουλγαρική πλευρά και ο ανακαινισμένος και πλήρως εξοπλισμένος χώρος στην Καβάλα για διενέργεια εκπαιδευτικών και λοιπών δράσεων. Επίσης, παρουσιάσθηκαν μελέτες και λοιπές δράσεις που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος οι οποίες συμβάλλουν στην ενδυνάμωση των ικανοτήτων των εμπλεκόμενων φορέων στη διαχείριση κινδύνων πλημύρας και στην ενίσχυση της διασυνοριακής συνεργασίας στον χώρο και οι προοπτικές στο μέλλον. Για τις δράσεις του έργου FLOODGUARD μπορείτε να ενημερώνεστε από το site: https://floodguardinterreg.eu/ View full είδηση
  8. Στο πλαίσιο του έργου «Integrated actions for joint coordination and responsiveness to flood risks in the cross border area» με ακρωνύμιο FLOODGUARD του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ευρωπαϊκή Εδαφική Συνεργασία INTERREG V-A GREECE – BULGARIA 2014-2020» πραγματοποιήθηκε Διεθνές Συνέδριο για τη διάχυση των αποτελεσμάτων του έργου. Το έργο Floodguard καλείται να αντιμετωπίσει προκλήσεις διαχείρισης κινδύνων πλημμύρας μέσα από ολοκληρωμένες δράσεις για κοινό συντονισμό και ανταπόκριση σε κινδύνους πλημμύρας στη διασυνοριακή περιοχή. Το έργο εστιάζει σε διαφορετικές πτυχές της διαχείρισης των κινδύνων πλημμύρας: • Εισαγωγή κοινής θεσμικής προσέγγισης μεταξύ των εμπλεκόμενων αρχών για την αξιολόγηση, τον προγραμματισμό, την πρόληψη και την καταπολέμηση των πλημμυρών • Αύξηση της τεχνικής και διοικητικής ικανότητας των υπηρεσιών πολιτικής προστασίας για κοινές δράσεις στον τομέα της ετοιμότητας και της αντίδρασης σε περιπτώσεις πλημμυρών • Εισαγωγή αποτελεσματικών δομών και συστημάτων ανταλλαγής πληροφοριών για την αξιολόγηση των κινδύνων πλημμύρας, τον μετριασμό και τη διαχείριση. Οι Εταίροι του έργου αποτελούνται από πέντε (5) φορείς από τη Δημοκρατία της Βουλγαρίας και δύο (2) φορείς από την Ελληνική Δημοκρατία: • Fire Safety and Civil Protection Directorate General, Ministry of the Interior, BG (Lead Beneficiary) • EA River Basin District Plovdiv (PB2) • WA Ricer Basin District Blagoevgrad (PB3) • National Institute of Meteorology and Hydrology (PB4) • District Administration Blagoevgrad (PB5) • Γενική Γραμματεία Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων, ΥΠΕΝ (PB6) • Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας Θράκης (PB7) Το συνέδριο διοργανώθηκε από τη Γενική Γραμματεία Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και έλαβε χώρα στη Θεσσαλονίκη (Theodora Hall, Ξενοδοχείο Capsis, Μοναστηρίου 16). Συμμετείχαν εκπρόσωποι της πολιτικής ηγεσίας και στελέχη των Εταίρων του έργου και άλλων φορέων της δημόσιας διοίκησης καθώς και εκπρόσωποι κοινωνικών εταίρων και ιδιώτες. Κατά την πρώτη ημέρα του Συνεδρίου, 24 Οκτωβρίου 2023, χαιρέτησε την εκδήλωση ο Γενικός Γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων (ΥΠΕΝ), Δρ. Πέτρος Βαρελίδης και ο Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας Θράκης, Δρ. Ιωάννης Σάββας. Εκ μέρους της Διαχειριστικής Αρχής του Επιχειρησιακού Προγράμματος – Κοινής Γραμματείας για το «Ευρωπαϊκή Εδαφική Συνεργασία INTERREG V-A GREECE – BULGARIA 2014-2020» απηύθυνε χαιρετισμό ο κ. Δημήτριος Λιάτσης. Τέλος, στέλεχος από τον Επικεφαλής Εταίρο του έργου (Lead Beneficiary - Fire Safety and Civil Protection Directorate General, Ministry of the Interior, BG) απηύθυνε χαιρετισμό εκ μέρους του Επιτρόπου, κ. Yuliyan Grancharov. Την ίδια ημέρα έλαβε χώρα συνέντευξη τύπου. Στις εργασίες της πρώτης ημέρας του Συνεδρίου εντάχθηκε και η παρουσίαση του συνόλου του έργου από την Δρ. Ελένη Αθανασίου, Project Manager της Ομάδας Έργου της Γενικής Γραμματείας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων (ΓΓΦΠΥ - PB6) καθώς και του ρόλου και της συμμετοχής της ΓΓΦΠΥ ως Εταίρου στην υλοποίηση του έργου. Η παρουσίαση ανέδειξε τα οφέλη που προέκυψαν από την ενδυνάμωση της διασυνοριακής συνεργασίας που επετεύχθη στον τομέα διαχείρισης κινδύνων πλημμύρας μέσω αφενός της δημιουργίας και λειτουργίας Κοινής Ομάδας Εργασίας (Joint Working Group) και αφετέρου μέσω της ενίσχυσης των υποδομών με την ανάπτυξη και λειτουργία του πληροφοριακού Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης Πλημμυρών στον π. Έβρο. Επίσης, εκ μέρους της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας Θράκης, ο κ. Γεώργιος Καμπάς, Project Manager της Ομάδας Έργου για τον Εταίρο PB7, παρουσίασε τη συμβολή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας Θράκης στο έργο και τη σημασία της ενδυνάμωσης των υποδομών μέσω της εγκατάστασης νέων τηλεμετρικών σταθμών, τόνισε την βαρύτητα των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στη διασυνοριακή περιοχή μεταξύ των δύο χωρών και την αναγκαιότητα ανάληψης κατάλληλων δράσεων υπό το πλαίσιο κοινής και συντονισμένης διαχείρισης. Κατά τη δεύτερη ημέρα του Συνεδρίου παρουσιάσθηκε ο ρόλος και η συμβολή όλων των Εταίρων του έργου, τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί μέχρι σήμερα καθώς και οι δυνατότητες και ευκαιρίες για το μέλλον της διασυνοριακής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών στον τομέα διαχείρισης κινδύνων πλημμύρας. Παρουσιάσθηκαν, μεταξύ άλλων, ο υπερσύγχρονος διασωστικός και λοιπός εξοπλισμός για τις εκπαιδευτικές ανάγκες αντιμετώπισης πλημμυρικών συμβάντων, η πρόοδος του έργου ανέγερσης Κοινού Εκπαιδευτικού Κέντρου στο Blagoevgrad, Βουλγαρία, το Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης Πλημμυρών που αναπτύχθηκε και λειτουργεί για τη λεκάνη απορροής π. Έβρου, οι νέοι τηλεμετρικοί σταθμοί τεχνολογίας αιχμής οι οποίοι έχουν εγκατασταθεί στους τρεις μεγάλους διασυνοριακούς ποταμούς που η χώρα μας μοιράζεται με τη Βουλγαρία (π. Έβρος – Maritsa, π. Νέστος – Mesta, π. Στρυμώνας – Strouma) καθώς και η αναβάθμιση του υφιστάμενου δικτύου στη Βουλγαρική πλευρά και ο ανακαινισμένος και πλήρως εξοπλισμένος χώρος στην Καβάλα για διενέργεια εκπαιδευτικών και λοιπών δράσεων. Επίσης, παρουσιάσθηκαν μελέτες και λοιπές δράσεις που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος οι οποίες συμβάλλουν στην ενδυνάμωση των ικανοτήτων των εμπλεκόμενων φορέων στη διαχείριση κινδύνων πλημύρας και στην ενίσχυση της διασυνοριακής συνεργασίας στον χώρο και οι προοπτικές στο μέλλον. Για τις δράσεις του έργου FLOODGUARD μπορείτε να ενημερώνεστε από το site: https://floodguardinterreg.eu/
  9. Περισσότεροι από 11 άνθρωποι τον χρόνο πέθαιναν στην Ελλάδα την τελευταία 20ετία εξαιτίας ακραίων καιρικών φαινομένων. Σύμφωνα με στοιχεία του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, την περίοδο 2000-2020 η χώρα μας χτυπήθηκε από 488 καιρικά επεισόδια που είχαν σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, με το ένα τρίτο εξ αυτών να προκαλεί εκτεταμένες καταστροφές σε μία ή περισσότερες περιοχές της Ελλάδας. Οι πλημμύρες αναδεικνύονται στο πιο συχνό καταστροφικό φαινόμενο και η Αττική πρώτη στη λίστα των απωλειών, ενώ το πιο πολύνεκρο επεισόδιο ήταν η πλημμύρα στη Μάνδρα τον Νοέμβριο του 2017, με 24 ανθρώπινες απώλειες. Λαμβάνοντας υπόψη την επιτακτική ανάγκη για συστηματική παρακολούθηση και καταγραφή των καιρικών φαινομένων με κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις, η επιχειρησιακή μονάδα ΜΕΤΕΟ του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΙΕΠΒΑ) του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών έχει αναπτύξει και εμπλουτίζει συστηματικά μια βάση δεδομένων, με στοιχεία που αφορούν επεισόδια πλημμύρας, κεραυνικής δραστηριότητας, χαλαζόπτωσης, χιονιού/ παγετού, ανεμοθύελλας, ανεμοστρόβιλου και καύσωνες, ταξινομημένα ανάλογα με την ένταση των καιρικών φαινομένων και των επιπτώσεών τους. Έκθεση Βάσει αυτών, τα όσα αποκαλύπτουν σε ειδική έκθεσή τους οι ερευνητές του METEO, Κατερίνα Παπαγιαννάκη, Βασιλική Κοτρώνη και Κωνσταντίνος Λαγουβάρδος, είναι αποκαλυπτικά: Οπως εξηγούν, τα 488 επεισόδια της περιόδου 2000-2020 επηρέασαν από έναν έως 28 νομούς έκαστο, με μέσο αριθμό νομών που επηρεάστηκαν τους τρεις. «Το 32% προκάλεσε πολύ σοβαρές επιπτώσεις (μεγέθους Ι3), το 37% μέτριας σοβαρότητας επιπτώσεις (μεγέθους Ι2) και το 31% μικρής σοβαρότητας επιπτώσεις (μεγέθους Ι1)». Τρομακτικοί είναι οι αριθμοί που αναφέρονται στις ανθρώπινες απώλειες: Το ένα τέταρτο του συνόλου των καταγεγραμμένων επεισοδίων κακοκαιρίας σχετίστηκε με τον θάνατο ανθρώπων. Συνολικά 229 άτομα έχασαν τη ζωή τους την περίοδο 2000-2020 εξαιτίας καιρικών φαινομένων. Οι περισσότεροι υπήρξαν θύματα πλημμύρας και κεραυνού, ενώ πολύ λιγότεροι σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια ανεμοθύελλας, ανεμοστρόβιλου, παγετού ή καύσωνα. Τα περισσότερα επεισόδια κατεγράφησαν το 2014 και ο μέγιστος αριθμός επεισοδίων με πολύ σοβαρές επιπτώσεις το 2019. Πιο επικίνδυνοι μήνες φαίνεται πως ήταν ο Οκτώβριος και ο Νοέμβριος, καθώς παρουσίασαν τη μεγαλύτερη συχνότητα καταστροφικών φαινομένων. Οι ερευνητές χαρακτηρίζουν αναμενόμενο το γεγονός, δεδομένου ότι οι περισσότερες καταστροφές από καιρικά φαινόμενα στην Ελλάδα οφείλονται σε έντονες βροχοπτώσεις που προκαλούν πλημμύρες (ποσοστό 63% του συνόλου), φαινόμενο ιδιαίτερα αυξημένο τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο. «Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, αναπτύσσονται καταιγίδες τοπικού χαρακτήρα, οι οποίες όμως μπορεί να γίνουν ιδιαίτερα επικίνδυνες» επισημαίνουν. Και εξηγούν πως ο Νοέμβριος του 2017 είχε το πιο πολύνεκρο επεισόδιο κακοκαιρίας, τη μεγάλη πλημμύρα στη Μάνδρα, εξαιτίας της οποίας χάθηκαν για πάντα 24 άνθρωποι. Περιοχές Πρώτη στη λίστα των επιζήμιων καιρικών επεισοδίων αναδεικνύεται η ευρύτερη περιοχή του λεκανοπεδίου της Αττικής. Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων του Αστεροσκοπείου, στην Αθήνα και στα προάστιά της την περίοδο 2000-2020 κατεγράφησαν 80 επεισόδια καταστροφικών καιρικών φαινομένων, ενώ ακολουθούν η Θεσσαλονίκη με 75 επεισόδια, τα Χανιά με 53 και η Ηλεία με 50. Ο Νομός Αττικής, όπου ζει περίπου το 35% του συνολικού πληθυσμού, είναι η πλέον πληττόμενη περιοχή της Ελλάδας, καθώς επηρεάστηκε από το 25% καιρικών επεισοδίων που εκδηλώθηκαν στη χώρα την περίοδο 2000-2020 και 53 άνθρωποι εκτιμάται ότι έχασαν τη ζωή τους στην περιοχή εξαιτίας καιρικών φαινομένων. «Οι φυσικές καταστροφές που προκαλούνται από καιρικά φαινόμενα προσελκύουν τις τελευταίες δεκαετίες ολοένα και περισσότερο το επιστημονικό ενδιαφέρον» εξηγούν οι ερευνητές του ΜΕΤΕΟ και καταλήγουν: «Το μέγεθος των επιπτώσεων εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως την ένταση των καιρικών φαινομένων αλλά και την ευπάθεια, την ετοιμότητα και την προσαρμοστικότητα του πληθυσμού που εκτίθεται σε αυτά, ενώ είναι πολύ πιθανό να επηρεάζονται σημαντικά από την παγκόσμια κλιματική αλλαγή και την ερημοποίηση». View full είδηση
  10. Tο megaproject 5,7 δισ. ευρώ που θα “σώσει” τη Βενετία View full είδηση
  11. Ο Στρατηγικός Σχεδιασμός της Περιφέρειας Αττικής για την αντιμετώπιση των πλημμυρικών κινδύνων και την αποτελεσματική θωράκιση της Αττικής παρουσιάστηκε στην πρόσφατη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Αττικής. Ειδικότερα έγινε μια πρώτη παρουσίαση του Master Plan που διαμορφώθηκε από τους μελετητές, οι οποίοι έλαβαν υπόψη τους τις σχετικές μελέτες του Κέντρου Επιστημών Παρατήρησης της Γης και Δορυφορικής Τηλεπισκόπησης BEYOND του Αστεροσκοπείου και του ΕΚΠΑ, οι οποίες παραδόθηκαν στον Περιφερειάρχη στη βάση των σχετικών προγραμματικών συμβάσεων που έχουν συναφθεί. Η συζήτηση επί του θέματος θα συνεχιστεί και σε επόμενη συνεδρίαση του ΠΕΣΥ. Ο επικεφαλής του Κέντρου Επιστημών Παρατήρησης της Γης και Δορυφορικής Τηλεπισκόπησης BEYOND του Αστεροσκοπείου καθηγητής Χ. Κοντοές και η ομάδα του παρουσίασαν τα ευρήματα που προέκυψαν από τις αυτοψίες που πραγματοποίησαν στις πληγείσες περιοχές και πρότειναν μέτρα αντιμετώπισης. Ο μελετητής κ. Ραμπαούνης και η ομάδα του παρουσίασαν τους βασικούς άξονες του masterplan, το οποίο συνοπτικά περιλαμβάνει: * Την καταγραφή και εκτίμηση του εύρους της καταστροφής, την εκτίμηση των κινδύνων πλημμυρών ανά λεκάνη απορροής και κοίτη ρέματος. * Ιεραρχημένες προτάσεις των απαραίτητων μελετών και έργων. * Προϋπολογισμό των μελετών και προεκτίμηση κόστους των απαιτούμενων έργων. Στο σχέδιο αποτυπώνονται αναλυτικά οι κίνδυνοι καθώς και οι κοστολογημένες παρεμβάσεις, που είναι αναγκαίες για τα έργα άμεσης (Α προτεραιότητας) και μεσοπρόθεσμης παρέμβασης (Β προτεραιότητας). Ειδικότερα για την Α Φάση απαιτούνται 35 εκ. ευρώ (για μελέτες και έργα) ενώ για τη Β Φάση απαιτούνται κατ' εκτίμηση 283 εκ. ευρώ, (για μελέτες και έργα). Επισημαίνεται πως με εντολή του Περιφερειάρχη, το Γενικό Σχέδιο έχει ήδη προωθηθεί από τις υπηρεσίες της Περιφέρειας σε όλους τους συναρμόδιους Υπουργούς προς ενημέρωσήτους. View full είδηση
  12. Η κλιματική αλλαγή επηρέασε και επιδείνωσε τις καταστροφικές πλημμύρες του Ιουλίου στην Ευρώπη, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύεται σήμερα (24/8), αλλά ήταν μόνο ένας παράγοντας της καταστροφής. Δύο ημέρες με ρεκόρ βροχής και επακόλουθες πλημμύρες ποταμών έφεραν καταστροφές σε μέρη του Βελγίου και της Γερμανίας, κοστίζοντας τη ζωή σε τουλάχιστον 220 ανθρώπους. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη κατέστησε εννέα φορές πιθανότερη την εμφάνιση τέτοιων ακραίων καιρικών φαινομένων στη Δυτική Ευρώπη. Οι νεροποντές στην περιοχή είναι 3-19% σφοδρότερες εξαιτίας της υπερθέρμανσης που προκάλεσε ο ανθρώπινος παράγοντας, γεγονός που σημαίνει ότι μια ημέρα βροχόπτωσης μπορεί να είναι έως και κατά 19% εντονότερη στη συγκεκριμένη περιοχή σε σχέση με το τι θα ήταν αν δεν είχε αυξηθεί κατά 1,2 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα η θερμοκρασία της ατμόσφαιρας παγκοσμίως, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας της υπηρεσίας World Weather Attribution (WWA). «Σε ένα θερμαινόμενο κλίμα σαφώς και θα έχουμε περισσότερα τέτοια (φαινόμενα)», είπε η κλιματολόγος στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, Φριντερίκε Οτο, η οποία είναι μια από τις επικεφαλής της υπηρεσίας. «Τα ακραία καιρικά φαινόμενα είναι φονικά», συμπλήρωσε η ίδια, ανακαλώντας στη μνήμη της ότι είχε καλέσει επειγόντως μέλη της οικογένειάς της που ζουν στις πληγείσες εκείνες περιοχές για να διασφαλίσει ότι ήταν ασφαλείς όταν πλημμύρισαν οι περιοχές αυτές. «Για μένα ήταν πολύ κοντά στο σπίτι μου», τόνισε. Με τα ακραία καιρικά φαινόμενα να κυριαρχούν στους τίτλους των ειδήσεων τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες δέχονται αυξανόμενες πιέσεις για να διευκρινίσουν σε ποιόν βαθμό ευθύνεται γι αυτά η κλιματική αλλαγή. Μόνο κατά τον περασμένο χρόνο οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η ξηρασία στις ΗΠΑ, ο φονικός καύσωνας στον Καναδά και οι δασικές πυρκαγιές στην Αρκτική Σιβηρία επιδεινώθηκαν από την υπερθέρμανση της ατμόσφαιρας. «Το γεγονός ότι χάνουν τη ζωή τους άνθρωποι σε μια από τις πλουσιότερες χώρες στον κόσμο είναι αληθινά σοκαριστικό», επισήμανε ο κλιματολόγος Ραλφ Τούμι του Ινστιτούτου Γκρέινθαμ, στο πανεπιστήμιο του Λονδίνου Imperial College, αναφερόμενος στην πρόσφατη φυσική καταστροφή στη Γερμανία. «Κανένα μέρος δεν είναι ασφαλές», επισήμανε στη συνέχεια, αν και δεν συμμετείχε στην έρευνα. Παρότι η καταστροφή ήταν χωρίς προηγούμενο, οι 39 επιστήμονες που συμμετείχαν στην έρευνα διαπίστωσαν ότι οι κατά τόπους τάσεις βροχοπτώσεων διαφέρουν κατά πολύ. Για τον λόγο αυτό διενήργησαν μια ανάλυση σε μια ευρύτερη περιοχή που κάλυπτε τμήματα της Γαλλίας, της Γερμανίας, του Βελγίου, της Ολλανδίας, του Λουξεμβούργου και της Ελβετίας. Χρησιμοποίησαν προσομοιώσεις σε υπολογιστή και τοπικά αρχεία για τα καιρικά φαινόμενα για να συγκρίνουν τις πλημμύρες του Ιουλίου με αυτό που θα συνέβαινε σε έναν κόσμο ανεπηρέαστο από την κλιματική αλλαγή. Επειδή ο θερμότερος αέρας συγκρατεί περισσότερη υγρασία, οι καλοκαιρινές βροχές στη συγκεκριμένη περιοχή είναι σήμερα κατά 3-19% σφοδρότερες σε σχέση με το τι θα ήταν χωρίς την υπερθέρμανση του πλανήτη, καταλήγουν οι επιστήμονες. View full είδηση
  13. Στο βίντεο παρουσιάζονται δορυφορικές εικόνες της αποστολής Sentinel-1 όπως επεξεργάστηκαν από την ομάδα του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών/meteo.gr και αποτυπώνουν την αύξηση της στάθμης τριών μεγάλων ποταμών στα σύνορα της Γερμανίας, του Βελγίου και της Ολλανδίας μετά τις καταστροφικές πλημμύρες της Πέμπτης 15 Ιουλίου 2021. Πιο συγκεκριμένα μετά τις σφοδρές βροχοπτώσεις των τελευταίων ημερών, παρατηρήθηκε μεγάλη αύξηση της στάθμης των ποταμών του Ρήνου, του Μεύση (ή Μόσα) και του ποταμού Ρουρ με αποτέλεσμα να πλημμυρίσουν πολλές κατοικημένες περιοχές και να χάσουν τη ζωή τους τουλάχιστον 170 άνθρωποι. Πηγή: meteo.gr - https://www.meteo.gr/article_view_scientific.cfm?entryID=100 Πηγή: meteo.gr - https://www.meteo.gr/article_view_scientific.cfm?entryID=100 View full είδηση
  14. Περισσότερους από 650 νεκρούς έχει θρηνήσει η χώρα μας τα τελευταία 100 χρόνια από πλημμύρες, σύμφωνα με τα στοιχεία του δρ Γεωλογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Μιχάλη Διακάκη. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι αν δεν προχωρήσουμε άμεσα σε δραστικές παρεμβάσεις, κινδυνεύουμε να θρηνήσουμε ακόμη περισσότερους και να έχουμε ακόμη μεγαλύτερες καταστροφές. Η κλιματική αλλαγή, ο τρόπος που οι βροχοπτώσεις γίνονται πιο ραγδαίες, η αποκοπή των ρεμάτων, οι πυρκαγιές και η έντονη αστικοποίηση αποτελούν τους επιβαρυντικούς παράγοντες που τελικά επιταχύνουν και κάνουν πιο έντονα τα πλημμυρικά φαινόμενα και κατά συνέπεια τις καταστροφές που αυτά επιφέρουν σε δεκάδες περιοχές της χώρας, σημειώνουν σε ρεπορτάζ τους «Τα Νέα»,. Σε αυτό το φόντο, η προειδοποίηση για τα σημεία εκείνα που υποδηλώνουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης πλημμυρών το προσεχές διάστημα αποκτά βαρύνουσα σημασία και δεν πρέπει να αγνοηθεί. Σύμφωνα με τον καθηγητή Δυναμικής Τεκτονικής, Εφαρμοσμένης Γεωλογίας και Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών του Πανεπιστημίου Αθηνών, Ευθύμιο Λέκκα οι «κόκκινες» περιοχές μπορούν να κατανεμηθούν σε κατηγορίες επικινδυνότητας ανάλογα με το σημείο και τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά που τις περιβάλλουν. Έτσι στις λεγόμενες ζώνες δυνητικά υψηλού κινδύνου εντάσσονται οι περιοχές που βρίσκονται κοντά σε χειμάρρους, ποτάμια και ταυτόχρονα βιώνουν μεγάλη τουριστική ανάπτυξη. Αυτά τα τμήματα βρίσκονται παντού στον ελλαδικό χώρο και πιο πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί η πλημμύρα στην περιοχή της Αγίας Πελαγίας στην Κρήτη με τραγικό απολογισμό δύο νεκρούς. Οι «κόκκινες» περιοχές Έβρος Χαλκιδική Θεσσαλονίκη Καρδίτσα Κεφαλλονιά Πάτρα Μάνδρα Κινέτα Άργος Ηράκλειο Όπως ανέφερε ο κ. Λέκκας, σύμφωνα με την εφημερίδα «Τα Νέα», στην πρώτη κατηγορία θα μπορούσαμε να εντάξουμε την Κινέτα, τη Μάνδρα, την Κεφαλονιά, τη Χαλκιδική και τη Βόρεια Πελοπόννησο. Στη δεύτερη κατηγορία εντάσσονται οι περιοχές που βρίσκονται πιο μέσα στον ηπειρωτικό χώρο, όπως η Καρδίτσα και στην τρίτη κατηγορία οι περιοχές που πλήττονται από ποτάμιες πλημμύρες (Έβρος, Αξιός, Νέστος κλπ). Από την πλευρά του ο δρ Διακάκης ανέφερε πως ο μεγαλύτερος κίνδυνος αφορά στις αστικές και παραθαλάσσιες περιοχές και πιο συγκεκριμένα την Αττική, τη Θεσσαλονίκη, το Άργος, την Πάτρα και το Ηράκλειο της Κρήτης. «Πρόκειται για περιοχές με μεγαλύτερη τρωτότητα, όπως η Αγία Πελαγία», ανέφερε. Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι λεγόμενες «κόκκινες» περιοχές μοιράζονται κάποια κοινά χαρακτηριστικά, όπως είναι η ανθρώπινη επιβάρυνση, ειδικά για την Αττική και τις παράκτιες, τουριστικά ανεπτυγμένες πόλεις, η γειτνίαση με ποτάμια ή χειμάρρους, όπου η λεκάνη απορροής είναι πολλές φορές «μπλοκαρισμένη» και υπάρχει έντονη και πυκνή δόμηση κατά μήκος των εκβολών, τα αυξημένα ύψη βροχής και οι καμένες εκτάσεις πέριξ των κατοικημένων σημείων.
  15. Σημαντική αύξηση των ακραίων καιρικών φαινομένων, κυρίως καταιγίδων και σφοδρών βροχοπτώσεων, καταγράφεται τα τελευταία δέκα χρόνια στη Θεσσαλονίκη. Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής είναι πλέον πολύ αισθητές στην πόλη, η οποία πλήττεται από ακραίες καταστάσεις με μεγάλη μεταβλητότητα, από έντονη ξηρασία μέχρι κατακλυσμιαίες βροχές, που έχουν προκαλέσει όχι μόνο σοβαρές καταστροφές σε υποδομές και περιουσίες, αλλά ακόμα και απώλεια ανθρώπινων ζωών. Οι δε προβλέψεις των κλιματικών μοντέλων είναι δυσοίωνες, καθώς δείχνουν ακόμα μεγαλύτερη αύξηση της συχνότητας και της έντασης των έντονων καιρικών φαινομένων. Στα ανησυχητικά αυτά συμπεράσματα καταλήγει η μελέτη με θέμα «Κλιματική Αλλαγή και Σφοδρά Καιρικά Φαινόμενα στη Θεσσαλονίκη» που διενεργήθηκε στο πλαίσιο της Διαρκούς Ομάδας Εργασίας (ΔΟΕ) του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας – Τμήμα Κεντρικής Μακεδόνιας για τις Φυσικές, Τεχνολογικές και άλλες Καταστροφές στο Φυσικό και Αστικό Περιβάλλον. Στο πλαίσιο της μελέτης συνεργάστηκαν ο διευθυντής Έρευνών του ΙΤΣΑΚ και συντονιστής της ΔΟΕ, Βασίλης Λεκίδης, ο πολιτικός μηχανικός, πρώην διευθυντής Πολιτικής Προστασίας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, Κώστας Κοκολάκης και ο μετεωρολόγος Μιχάλης Σιούτας, οι οποίοι εξέτασαν τα δεδομένα των τελευταίων 43 ετών του Ευρωπαϊκού Κέντρου Προγνώσεων (ECMWF). Εξετάζοντας τη βάση δεδομένων έντονων καιρικών φαινομένων για τη Θεσσαλονίκη και την ευρύτερη περιοχή τα τελευταία 40 χρόνια (1983-2022) οι τρεις επιστήμονες εντόπισαν συνολικά 110 έντονα και καταστροφικά καιρικά φαινόμενα. Οι έντονες καταιγίδες με σφοδρές βροχοπτώσεις που σχετίζονται με πλημμύρες αποτελούν το φαινόμενο με τα μεγαλύτερες επιπτώσεις και ζημιές στην περιοχή Θεσσαλονίκης, αποτελώντας το 65,4% των συνολικών συμβάντων. Ακολουθούν οι χιονοπτώσεις και ο παγετός με ποσοστό 17,3%, οι ανεμοθύελλες με ποσοστό 10,9% και οι κεραυνοί με 6,4%. Άλλα δυσμενή φαινόμενα είναι οι υψηλές θερμοκρασίες και οι καύσωνες, οι ομίχλες, οι χαλαζοπτώσεις και οι ανεμοστρόβιλοι ξηράς και θάλασσας. Από τα σφοδρά καιρικά φαινόμενα συνολικά 22 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, ενώ καταγράφηκαν εκατοντάδες τραυματισμοί, αποκλεισμένοι και ζητούντες βοήθεια απεγκλωβισμού ή διάσωσης. Καταιγίδες, έντονες βροχοπτώσεις που σχετίζονται με πλημμύρες, κεραυνούς, ανεμοθύελλες και χαλαζοπτώσεις σημειώνονται κατά μέσο όρο 23 ημέρες το χρόνο στη Θεσσαλονίκη με βάση τα δεδομένα που εξετάσθηκαν. Μάλιστα, ο μέσος ετήσιος αριθμός έντονων καιρικών φαινομένων στη Θεσσαλονίκη παρουσιάζει εμφανή αυξητική τάση, μάλιστα την τελευταία δεκαετία υπερδιπλασιάσθηκε και συγκεκριμένα αυξήθηκε σε 7 συμβάντα ετησίως έναντι 3 τις δεκαετίες πριν το 2000. Ο μεγαλύτερος ετήσιος αριθμός με 18 έντονα και καταστροφικά καιρικά φαινόμενα στη Θεσσαλονίκη σημειώθηκε το 2014, ένα έτος με συνολικές ετήσιες βροχοπτώσεις 1.052,4 χιλιοστά, ποσό κατά 398,5 χιλιοστά πάνω από το κανονικό. Εκτός από αυτήν τη χρονιά, πλημμύρες έπληξαν την περιοχή της Θεσσαλονίκης κατά την τελευταία δεκαετία, ιδιαίτερα κατά τα έτη 2015, 2018, 2019, 2020 και 2022. Όπως προκύπτει από τη μελέτη, ο Σεπτέμβριος είναι ο μήνας με τη μεγαλύτερη συχνότητα σφοδρών καιρικών φαινομένων, εμφανίζοντας το 15,5% των συνολικών γεγονότων. Ακολουθεί ο Ιούνιος με 13,6% και στη συνέχεια ο Ιανουάριος και ο Δεκέμβριος με 10,9%. Αυξητική τάση έχει και η θερμοκρασία στην περιοχή της Θεσσαλονίκης, με τη μέση ετήσια τιμή να έχει ξεπεράσει την κανονική τιμή κατά έναν βαθμό Κελσίου την τελευταία δεκαετία. Τα αποτελέσματα της μελέτης, σύμφωνα με τον κ. Σιούτα, είναι σαφής ένδειξη των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. «Αυτά που αυξάνονται πολύ είναι τα γεγονότα ακραίων βροχοπτώσεων. Παρέμεινε ίδιος ο αριθμός των βροχών, όμως οι ποσότητες νερού είναι μεγαλύτερες. Το ίδιο ισχύει και για τις χιονοπτώσεις, που είναι λιγότερες σε αριθμό, αλλά σφοδρότερες, όπως και για τα κύματα ψύχους, που είναι μικρότερα σε αριθμό αλλά μεγαλύτερα σε ένταση. Οι χαλαζοπτώσεις δείχνουν να αυξάνονται, όπως και τα μεγέθη χαλαζόκοκκου. Αυτό σημαίνει μεγαλύτερες ζημιές σε υποδομές, αντικείμενα, όπως αυτοκίνητα, εγκαταστάσεις, ακόμα και στο ζωικό κεφάλαιο. Το κύριο χαρακτηριστικό του καιρού είναι η μεγάλη μεταβλητότητα, οι αντιφατικές καιρικές καταστάσεις. Από τη μια έχουμε ξηρασίες από τη μια, από την άλλη πέφτει το νερό όλο μαζί. Αυτό είναι δείκτης κλιματικής αλλαγής», ανέφερε στη Voria.gr, τονίζοντας πως στόχος της μελέτης είναι να διαπιστωθούν ποια φαινόμενα επηρεάζουν, ώστε να υπάρχει τεκμηρίωση ως προς τις προτεραιότητες σε επίπεδο υποδομών και συστημάτων προστασίας, αλλά και σε ενέργειες προσαρμογής και μετριασμού των δυσμενών επιπτώσεων. Της Φωτεινής Στεφανοπούλου
  16. Η κλιματική αλλαγή επηρέασε και επιδείνωσε τις καταστροφικές πλημμύρες του Ιουλίου στην Ευρώπη, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύεται σήμερα (24/8), αλλά ήταν μόνο ένας παράγοντας της καταστροφής. Δύο ημέρες με ρεκόρ βροχής και επακόλουθες πλημμύρες ποταμών έφεραν καταστροφές σε μέρη του Βελγίου και της Γερμανίας, κοστίζοντας τη ζωή σε τουλάχιστον 220 ανθρώπους. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη κατέστησε εννέα φορές πιθανότερη την εμφάνιση τέτοιων ακραίων καιρικών φαινομένων στη Δυτική Ευρώπη. Οι νεροποντές στην περιοχή είναι 3-19% σφοδρότερες εξαιτίας της υπερθέρμανσης που προκάλεσε ο ανθρώπινος παράγοντας, γεγονός που σημαίνει ότι μια ημέρα βροχόπτωσης μπορεί να είναι έως και κατά 19% εντονότερη στη συγκεκριμένη περιοχή σε σχέση με το τι θα ήταν αν δεν είχε αυξηθεί κατά 1,2 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα η θερμοκρασία της ατμόσφαιρας παγκοσμίως, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας της υπηρεσίας World Weather Attribution (WWA). «Σε ένα θερμαινόμενο κλίμα σαφώς και θα έχουμε περισσότερα τέτοια (φαινόμενα)», είπε η κλιματολόγος στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, Φριντερίκε Οτο, η οποία είναι μια από τις επικεφαλής της υπηρεσίας. «Τα ακραία καιρικά φαινόμενα είναι φονικά», συμπλήρωσε η ίδια, ανακαλώντας στη μνήμη της ότι είχε καλέσει επειγόντως μέλη της οικογένειάς της που ζουν στις πληγείσες εκείνες περιοχές για να διασφαλίσει ότι ήταν ασφαλείς όταν πλημμύρισαν οι περιοχές αυτές. «Για μένα ήταν πολύ κοντά στο σπίτι μου», τόνισε. Με τα ακραία καιρικά φαινόμενα να κυριαρχούν στους τίτλους των ειδήσεων τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες δέχονται αυξανόμενες πιέσεις για να διευκρινίσουν σε ποιόν βαθμό ευθύνεται γι αυτά η κλιματική αλλαγή. Μόνο κατά τον περασμένο χρόνο οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η ξηρασία στις ΗΠΑ, ο φονικός καύσωνας στον Καναδά και οι δασικές πυρκαγιές στην Αρκτική Σιβηρία επιδεινώθηκαν από την υπερθέρμανση της ατμόσφαιρας. «Το γεγονός ότι χάνουν τη ζωή τους άνθρωποι σε μια από τις πλουσιότερες χώρες στον κόσμο είναι αληθινά σοκαριστικό», επισήμανε ο κλιματολόγος Ραλφ Τούμι του Ινστιτούτου Γκρέινθαμ, στο πανεπιστήμιο του Λονδίνου Imperial College, αναφερόμενος στην πρόσφατη φυσική καταστροφή στη Γερμανία. «Κανένα μέρος δεν είναι ασφαλές», επισήμανε στη συνέχεια, αν και δεν συμμετείχε στην έρευνα. Παρότι η καταστροφή ήταν χωρίς προηγούμενο, οι 39 επιστήμονες που συμμετείχαν στην έρευνα διαπίστωσαν ότι οι κατά τόπους τάσεις βροχοπτώσεων διαφέρουν κατά πολύ. Για τον λόγο αυτό διενήργησαν μια ανάλυση σε μια ευρύτερη περιοχή που κάλυπτε τμήματα της Γαλλίας, της Γερμανίας, του Βελγίου, της Ολλανδίας, του Λουξεμβούργου και της Ελβετίας. Χρησιμοποίησαν προσομοιώσεις σε υπολογιστή και τοπικά αρχεία για τα καιρικά φαινόμενα για να συγκρίνουν τις πλημμύρες του Ιουλίου με αυτό που θα συνέβαινε σε έναν κόσμο ανεπηρέαστο από την κλιματική αλλαγή. Επειδή ο θερμότερος αέρας συγκρατεί περισσότερη υγρασία, οι καλοκαιρινές βροχές στη συγκεκριμένη περιοχή είναι σήμερα κατά 3-19% σφοδρότερες σε σχέση με το τι θα ήταν χωρίς την υπερθέρμανση του πλανήτη, καταλήγουν οι επιστήμονες.
  17. Τουλάχιστον 42 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από τις σφοδρές βροχοπτώσεις και τις πλημμύρες που έπληξαν τη δυτική Γερμανία, σύμφωνα με νέο απολογισμό που ανακοινώθηκε σήμερα από την αστυνομία και τις υπηρεσίες διάσωσης. Η περιφέρεια του Έουσκιρχεν (Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία) έχει πληγεί ιδιαίτερα και 15 άνθρωποι έχουν χάσει εκεί τη ζωή τους, διευκρίνισε η τοπική αστυνομία, προσθέτοντας πως «δεν έχουν βρεθεί ακόμη όλα τα πτώματα». Στο επίκεντρο της καταστροφής βρίσκεται το Σουλντ, στον ποταμό Αρ, ο οποίος υπερχείλισε, παρασύροντας τουλάχιστον έξι σπίτια. Όπως επισημαίνουν οι τοπικές Αρχές, η κατάσταση παραμένει ασαφής, καθώς τα θύματα έχουν μέχρι τώρα ανασυρθεί σε διάφορα σημεία. Ολόκληρη η περιοχή έχει κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ενώ στις επιχειρήσεις συμμετέχουν οι Ένοπλες Δυνάμεις με ερπυστριοφόρα οχήματα και ομάδα 230 ατόμων. Περισσότεροι από 200.000 άνθρωποι παραμένουν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, ενώ η παροχή πόσιμου νερού έχει διακοπεί σε πολλά σημεία. Οι τηλεπικοινωνίες πραγματοποιούνται με μεγάλη δυσκολία και ο αριθμός έκτακτης ανάγκης είναι, σύμφωνα με την BILD, εκτός λειτουργίας. Σε εξέλιξη βρίσκονται δεκάδες επιχειρήσεις διάσωσης, αναφέρει η Αστυνομία. Για «δραματική κατάσταση» έκανε λόγο ο πρωθυπουργός της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, Άρμιν Λάσετ, ο οποίος ακύρωσε και τη συμμετοχή του σε ημερίδα της Χριστιανικής Ένωσης (CDU/CSU) που πραγματοποιείται σήμερα στη Βαυαρία και έσπευσε στην περιοχή των καταστροφών, με πρώτη στάση την Αλτένα, όπου βρήκε τραγικό θάνατο ένας 46χρονος πυροσβέστης, προσπαθώντας να σώσει ένα άτομο εγκλωβισμένο στο υπόγειο του σπιτιού του. «Η κατάσταση παραμένει δραματική. Αγνοούνται ακόμη άνθρωποι. Στις επιχειρήσεις εντοπισμού τους συμμετέχουν και ελικόπτερα. Για πολλούς ανθρώπους μέσα σε μια νύχτα χάθηκαν τα πάντα», δήλωσε ο Άρμιν Λάσετ στην BILD, και υποσχέθηκε «γρήγορη και διαρκή βοήθεια» για τους πληγέντες. Τη συμπαράστασή της στους ανθρώπους που πλήττονται από τις καταστροφές στη Γερμανία, στο Βέλγιο και στο Λουξεμβούργο εξέφρασε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία με ανάρτησή της στο Τwitter επισήμανε και την ετοιμότητα της ΕΕ να συνδράμει με τον μηχανισμό προστασίας από καταστροφές.
  18. Περισσότεροι από 11 άνθρωποι τον χρόνο πέθαιναν στην Ελλάδα την τελευταία 20ετία εξαιτίας ακραίων καιρικών φαινομένων. Σύμφωνα με στοιχεία του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, την περίοδο 2000-2020 η χώρα μας χτυπήθηκε από 488 καιρικά επεισόδια που είχαν σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, με το ένα τρίτο εξ αυτών να προκαλεί εκτεταμένες καταστροφές σε μία ή περισσότερες περιοχές της Ελλάδας. Οι πλημμύρες αναδεικνύονται στο πιο συχνό καταστροφικό φαινόμενο και η Αττική πρώτη στη λίστα των απωλειών, ενώ το πιο πολύνεκρο επεισόδιο ήταν η πλημμύρα στη Μάνδρα τον Νοέμβριο του 2017, με 24 ανθρώπινες απώλειες. Λαμβάνοντας υπόψη την επιτακτική ανάγκη για συστηματική παρακολούθηση και καταγραφή των καιρικών φαινομένων με κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις, η επιχειρησιακή μονάδα ΜΕΤΕΟ του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΙΕΠΒΑ) του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών έχει αναπτύξει και εμπλουτίζει συστηματικά μια βάση δεδομένων, με στοιχεία που αφορούν επεισόδια πλημμύρας, κεραυνικής δραστηριότητας, χαλαζόπτωσης, χιονιού/ παγετού, ανεμοθύελλας, ανεμοστρόβιλου και καύσωνες, ταξινομημένα ανάλογα με την ένταση των καιρικών φαινομένων και των επιπτώσεών τους. Έκθεση Βάσει αυτών, τα όσα αποκαλύπτουν σε ειδική έκθεσή τους οι ερευνητές του METEO, Κατερίνα Παπαγιαννάκη, Βασιλική Κοτρώνη και Κωνσταντίνος Λαγουβάρδος, είναι αποκαλυπτικά: Οπως εξηγούν, τα 488 επεισόδια της περιόδου 2000-2020 επηρέασαν από έναν έως 28 νομούς έκαστο, με μέσο αριθμό νομών που επηρεάστηκαν τους τρεις. «Το 32% προκάλεσε πολύ σοβαρές επιπτώσεις (μεγέθους Ι3), το 37% μέτριας σοβαρότητας επιπτώσεις (μεγέθους Ι2) και το 31% μικρής σοβαρότητας επιπτώσεις (μεγέθους Ι1)». Τρομακτικοί είναι οι αριθμοί που αναφέρονται στις ανθρώπινες απώλειες: Το ένα τέταρτο του συνόλου των καταγεγραμμένων επεισοδίων κακοκαιρίας σχετίστηκε με τον θάνατο ανθρώπων. Συνολικά 229 άτομα έχασαν τη ζωή τους την περίοδο 2000-2020 εξαιτίας καιρικών φαινομένων. Οι περισσότεροι υπήρξαν θύματα πλημμύρας και κεραυνού, ενώ πολύ λιγότεροι σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια ανεμοθύελλας, ανεμοστρόβιλου, παγετού ή καύσωνα. Τα περισσότερα επεισόδια κατεγράφησαν το 2014 και ο μέγιστος αριθμός επεισοδίων με πολύ σοβαρές επιπτώσεις το 2019. Πιο επικίνδυνοι μήνες φαίνεται πως ήταν ο Οκτώβριος και ο Νοέμβριος, καθώς παρουσίασαν τη μεγαλύτερη συχνότητα καταστροφικών φαινομένων. Οι ερευνητές χαρακτηρίζουν αναμενόμενο το γεγονός, δεδομένου ότι οι περισσότερες καταστροφές από καιρικά φαινόμενα στην Ελλάδα οφείλονται σε έντονες βροχοπτώσεις που προκαλούν πλημμύρες (ποσοστό 63% του συνόλου), φαινόμενο ιδιαίτερα αυξημένο τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο. «Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, αναπτύσσονται καταιγίδες τοπικού χαρακτήρα, οι οποίες όμως μπορεί να γίνουν ιδιαίτερα επικίνδυνες» επισημαίνουν. Και εξηγούν πως ο Νοέμβριος του 2017 είχε το πιο πολύνεκρο επεισόδιο κακοκαιρίας, τη μεγάλη πλημμύρα στη Μάνδρα, εξαιτίας της οποίας χάθηκαν για πάντα 24 άνθρωποι. Περιοχές Πρώτη στη λίστα των επιζήμιων καιρικών επεισοδίων αναδεικνύεται η ευρύτερη περιοχή του λεκανοπεδίου της Αττικής. Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων του Αστεροσκοπείου, στην Αθήνα και στα προάστιά της την περίοδο 2000-2020 κατεγράφησαν 80 επεισόδια καταστροφικών καιρικών φαινομένων, ενώ ακολουθούν η Θεσσαλονίκη με 75 επεισόδια, τα Χανιά με 53 και η Ηλεία με 50. Ο Νομός Αττικής, όπου ζει περίπου το 35% του συνολικού πληθυσμού, είναι η πλέον πληττόμενη περιοχή της Ελλάδας, καθώς επηρεάστηκε από το 25% καιρικών επεισοδίων που εκδηλώθηκαν στη χώρα την περίοδο 2000-2020 και 53 άνθρωποι εκτιμάται ότι έχασαν τη ζωή τους στην περιοχή εξαιτίας καιρικών φαινομένων. «Οι φυσικές καταστροφές που προκαλούνται από καιρικά φαινόμενα προσελκύουν τις τελευταίες δεκαετίες ολοένα και περισσότερο το επιστημονικό ενδιαφέρον» εξηγούν οι ερευνητές του ΜΕΤΕΟ και καταλήγουν: «Το μέγεθος των επιπτώσεων εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως την ένταση των καιρικών φαινομένων αλλά και την ευπάθεια, την ετοιμότητα και την προσαρμοστικότητα του πληθυσμού που εκτίθεται σε αυτά, ενώ είναι πολύ πιθανό να επηρεάζονται σημαντικά από την παγκόσμια κλιματική αλλαγή και την ερημοποίηση».
  19. Αυτά είναι άλλωστε τα δεδομένα που παρατηρήθηκαν κατόπιν ενεργοποίησης της υπηρεσίας “Copernicus/Emergency Management Service – Rapid Mapping της Ε.Ε.” στις 30 Μαρτίου, με στόχο την άμεση χαρτογράφηση περιοχών που έχουν πληγεί από τις πλημμύρες στον Έβρο. Η απόφαση λήφθηκε από τη Διεύθυνση Σχεδιασμού και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών της ΓΓΠΠ, κατόπιν εντολής του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, Γιάννη Καπάκη, και μετά από αίτημα της Διεύθυνσης Πολιτικής Προστασίας της ΠΑΜΘ. Ειδικότερα, σκοπός είναι η παραγωγή χαρτογραφικών προϊόντων και δεδομένων για τις περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας Έβρου της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης που έχουν πλημμυριστεί, προς υποβοήθηση του έργου των φορέων πολιτικής προστασίας που εμπλέκονται στην καταγραφή ζημιών, καθώς και στη διαχείριση των συνεπειών από το καταστροφικό φαινόμενο. Το αίτημα έγινε αποδεκτό από την Ευρωπαϊκή Ένωση, και σήμερα είναι στη διάθεση μας τα χαρτογραφικά δεδομένα και προϊόντα που προκύπτουν από ανάλυση δορυφορικών εικόνων για τις περιοχές που έχουν πληγεί. Να σημειωθεί πως έχουν διενεργηθεί ρήξεις αναχωμάτων προς καλύτερη διαχείριση της κατάστασης. Νικήτας Διαμαντόπουλος Δείτε παρακάτω τις εικόνες του δορυφόρου: Πηγή: http://www.e-evros.g...ebroy/post34737 Click here to view the είδηση
  20. Την αναζήτηση πειθαρχικών ευθυνών από υπαλλήλους του Δασαρχείου Αιγάλεω και της Πολεοδομίας Ελευσίνας, από αιρετούς του Δήμου Μάνδρας και από διώτες μηχανικούς προτείνει η Γενική Επιθεωρήτρια Δημόσιας Διοίκησης, Μαρία Παπασπύρου, στο πόρισμά της για τις πολύνεκρες πλημμύρες στη Δυτική Αττική τον Νοέμβριο του 2017. Στο 82 σελίδων πόρισμα, που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα, αναφέρεται ότι οι εμπλεκόμενες υπηρεσίες, με βάση τόσο το ιστορικό και τη συχνότητα των πλημμυρικών φαινομένων στην περιοχή όπως καταγράφεται από το 2014 και μετά, ακόμη και αν αυτά προκάλεσαν μόνο υλικές ζημιές, όσο και την υπάρχουσα ωριμότητα των σχετικών μελετών, όφειλαν να επισπεύσουν τις διαδικασίες υλοποίησης των έργων. Στο Δασαρχείο Αιγάλεω οι ευθύνες καταλογίζονται σε υπάλληλους που καθυστέρησαν τρία χρόνια να απαντήσουν για το δασικό ή μη χαρακτήρα τής περιοχής, ώστε να αρχίσουν έγκαιρα τα αντιπλημμυρικά έργα. Καταλογίζονται, επίσης, ευθύνες, μεταξύ άλλων και για παραλείψεις που οδήγησαν στην έκδοση οικοδομικής άδειας για ανέγερση κτισμάτων (ακόμα και βιομηχανικού κτιρίου) εντός του ρέματος «Σούρες», κατά παράβαση των όρων και των περιορισμών δόμησης που ίσχυαν κατά τον χρόνο έκδοσης της άδειας. Οι ευθύνες στην Πολεοδομία Ελευσίνας επιρρίπτονται διότι δεν είχε ενεργοποιηθεί ως προς την καταγραφή των αυθαιρέτων κατασκευών κατά μήκος των ρεμάτων μετά από προηγηθέν πλημμυρικό φαινόμενο του Οκτωβρίου του 2015, ενώ προχώρησε στη σύνταξη εκθέσεων αυτοψίας των περισσοτέρων αυθαιρέτων κατασκευών εκατέρωθεν των ρεμάτων, κατόπιν εορτής, δηλαδή μετά τις φονικές πλημμύρες της 15ης Νοεμβρίου 2017. Επιπλέον, το πόρισμα διαπιστώνει ότι η εν λόγω πολεοδομία εξέδωσε νόμιμες άδειες για κατασκευή κτισμάτων ακόμα και μέσα στο ρέμα. Σύμφωνα με το πόρισμα, τα αυθαίρετα μέσα στα ρέματα της περιοχής υπερβαίνουν τα 39 και πρόκειται για αποθήκες, κατοικίες, πρατήρια καυσίμων, αμαξοστάσια, γήπεδα και κέντρο διασκέδασης. Σε αιρετούς του Δήμου Μάνδρας επιρρίπτονται ευθύνες για την ανέγερση αμαξοστάσιου και δημοτικού γηπέδου μέσα στην κοίτη του ρέματος, ενώ σε ιδιώτες μηχανικούς οι ευθύνες καταλογίζονται για το γεγονός ότι ανέλαβαν και ολοκλήρωσαν την κατασκευή των αυθαιρέτων κτισμάτων μέσα στο ρέμα. Από τα κυριότερα συμπεράσματα της έκθεσης προκύπτει ότι: α) Οι διαδικασίες υλοποίησης αντιπλημμυρικών έργων πρέπει σε κάθε περίπτωση να είναι σύντομες. β) Το Σχέδιο Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας των Λεκανών Απορροής Ποταμών δεν κατέδειξε το μέγεθος του προβλήματος είτε λόγω περιορισμένων διαθέσιμων στοιχείων, είτε λόγω της μοναδικότητας του φαινομένου της 15ης Νοεμβρίου 2017. γ) Υπήρξε μακροχρόνια συνεργασία μεταξύ εμπλεκόμενων υπηρεσιών, αλλά δεν αξιολογήθηκε ο βαθμός του επείγοντος των αντιπλημμυρικών έργων στην περιοχή. δ) Το πλημμυρικό φαινόμενο της 15ης Νοεμβρίου 2017 δημιούργησε την ανάγκη άμεσης αποκατάστασης ζημιών στην Παλαιά Εθνική Οδό Ελευσίνας-Θηβών. ε) Διαπιστώθηκε η ανάγκη οριοθέτησης ρεμάτων στην περιοχή συλλογής αξιόπιστων υδρολογικών δεδομένων και επικαιροποίησης του Σχεδίου Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας. στ) Υπήρχαν αυθαίρετες κατασκευές του ιδιωτικού αλλά και του δημόσιου τομέα σε ορισμένες περιπτώσεις μέσα στην κοίτη των ρεμάτων. Πηγή: ΑΠΕ View full είδηση
  21. Τις εννέα περιοχές της Αττικής, στις οποίες υπάρχει η μεγαλύτερη πιθανότητα για μια καταστροφική πλημμύρα, εντοπίζει το Σχέδιο Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας που εγκρίθηκε από το υπουργείο Περιβάλλοντος. Πρόκειται για το τελευταίο από τα 15 σχέδια που εγκρίνεται και περιλαμβάνει εκτός από τον εντοπισμό των πιο ευάλωτων περιοχών, προτάσεις μέτρων για την αντιμετώπιση των προβλημάτων. Το σχέδιο, σύμφωνα με την εφημερίδα «Καθημερινή», εξετάζει τις παράκτιες περιοχές Σαρωνίδας - Αναβύσσου - Παλαιάς Φώκαιας, τη χαμηλή ζώνη Λουτρακίου, την περιοχή των Μεσογείων, τη χαμηλή ζώνη Μεγάρων - Νέας Περάμου, τη χαμηλή ζώνη Ασπροπύργου - Ελευσίνας, τη χαμηλή ζώνη της τεχνητής λίμνης Μαραθώνα, την παράκτια πεδινή περιοχή Μαραθώνα - Νέας Μάκρης, τη λεκάνη του Κηφισού και τις παράκτιες περιοχές Βάρης - Αγίας Μαρίνας Κορωπίου. Για παράδειγμα στα Μεσόγεια, το 55,7% της περιοχής χαρακτηρίζεται από υψηλό κίνδυνο πλημμύρας, με πιο ευαίσθητη την περιοχή βορείως των Καλυβίων Θορικού. Σε πλημμύρα 100ετίας η μελέτη εκτιμά ότι επηρεάζεται και η περιοχή δυτικά της Βραυρώνας, καθώς και το νότιο κομμάτι του λιμένα Μαρκοπούλου. Πιο επικίνδυνα σε περίπτωση πλημμύρας είναι το ρέμα του Αγίου Γεωργίου, από το ύψος του Ιππόδρομου στο Μαρκόπουλο έως τη συμβολή του με το ρέμα Ερασίνου, ο κύριος κλάδος του ρέματος Ερασίνου, το Μεγάλο Ρέμα στο τμήμα που δεν είναι διευθετημένο μέχρι τη συμβολή με το ρέμα Κρυονερίου και το ρέμα της Ραφήνας, μέχρι τη συμβολή με το ρέμα Αγίας Παρασκευής. Στη ζώνη Ασπροπύργου - Ελευσίνας, το ρέμα Γιαννούλας εκτιμάται ότι μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στο κομμάτι από τον Ασπρόπυργο «δεδομένου ότι η κοίτη μειώνεται και σχεδόν εξαφανίζεται», ενώ το ρέμα Αγίας Αικατερίνης υπό ακραίες συνθήκες μπορεί να οδηγήσει σε πλημμύρα το παραλιακό κομμάτι. Σε πλημμύρα 50ετίας, οι πιο ευάλωτες περιοχές είναι οι οικισμοί Μάνδρας και Ελευσίνας, καθώς και η περιοχή ανατολικά της Μαγούλας και του Ασπροπύργου. Στη ζώνη Μεγάρων - Νέας Περάμου, σε πλημμύρα 50ετίας επηρεάζεται η περιοχή των οικισμών Μεγάρων, Λάκκας Καλογήρου και Βλυχάδας, ενώ πολύ υψηλός θεωρείται ο κίνδυνος σε τμήματα των δύο πρώτων οικισμών. Στην περιοχή Μαραθώνα (χαμηλή ζώνη λεκάνης τεχνητής λίμνης) το 49,8% της περιοχής χαρακτηρίζεται από πολύ υψηλή τρωτότητα. Ο κίνδυνος πλημμύρας είναι υψηλός στην περιοχή των οικισμών Καπανδριτίου, Αφιδνών και Κρυονερίου, ενώ πολύ υψηλός κίνδυνος εντοπίζεται νότια του οικισμού Κοσμοθέα και σε περιοχή της Κηφισιάς. Στην πεδινή περιοχή Μαραθώνα - Νέας Μάκρης το μεγαλύτερο μέρος της δεν αντιμετωπίζει σοβαρό κίνδυνο. Στο ενδεχόμενο πλημμύρας 100ετίας υψηλότερο κίνδυνο έχει ο οικισμός του Αγίου Παντελεήμονα, η περιοχή δυτικά του οικισμού Μαραθώνα και τμήματα της Νέας Μάκρης. Στη λεκάνη του Κηφισού, σε μια πλημμύρα 50ετίας εκτιμάται ότι μπορεί να κατακλυστεί μια ζώνη 13,6 τ. χλμ. Το 61,1% της περιοχής που εξετάστηκε, εκτιμάται ότι αντιμετωπίζει υψηλό κίνδυνο τρωτότητας. View full είδηση
  22. Τα Σχέδια Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας (ΣΔΚΠ) για τα 14 Υδατικά Διαμερίσματα της Χώρας και τη λεκάνη του ποταμού Εβρου δημοσιεύτηκαν σε ΦΕΚ. Αυτό έγινε την Τρίτη γνωστό από το υπουργείο Περιβάλλοντος. Τα Σχέδια Διαχείρισης καταρτίζονται σε επίπεδο Περιοχής Λεκάνης Απορροής Ποταμού (ΠΛΑΠ) ώστε να υπάρχει ενιαία δράση σε όλη την έκταση των ρεμάτων στις περιοχές που υπάρχουν δυνητικοί σοβαροί κίνδυνοι πλημμύρας ή είναι πιθανόν να σημειωθεί πλημμύρα. Οπως επισημαίνουν από το υπουργείο Περιβάλλοντος, λαμβάνουν υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των περιοχών που καλύπτουν και παρέχουν ενδεδειγμένες λύσεις, ανάλογα με τις ανάγκες και τις προτεραιότητες των περιοχών αυτών, εξασφαλίζοντας παράλληλα συντονισμό εντός των περιοχών λεκάνης απορροής ποταμών και προωθώντας την επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων που έχουν θεσπισθεί με την Οδηγία 2000/60/ΕΚ για τα υπόγεια και επιφανειακά υδατικά συστήματα. Σημειώνεται ότι τα προαναφερόμενα σχέδια - τα οποία θα έπρεπε να έχουν δημοσιευθεί εντός του 2015 - μπορούν να αποτελέσουν στρατηγικό εργαλείο της κυβέρνησης, των Περιφερειών αλλά και των Δήμων. Τα ΣΔΚΠ καλύπτουν όλες τις πτυχές της Διαχείρισης των Κινδύνων Πλημμύρας, οι οποίες αφορούν στην πρόληψη, την προστασία, την ετοιμότητα, συμπεριλαμβανομένων των προβλέψεων πλημμυρών και των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης καθώς και την αποκατάσταση των πιθανών ζημιών. Επίσης, λαμβάνουν υπόψη τις τοπικές συνθήκες και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των περιοχών που καλύπτουν (χρήσεις γης, τεχνικές υποδομές, αναπτυξιακές τάσεις, προγραμματισμός έργων κ.λπ.) και παρέχουν τις ενδεδειγμένες γενικές κατευθύνσεις λύσεων, ανάλογα με τις ανάγκες και τις προτεραιότητες των περιοχών αυτών. Ειδικότερα, τα ΣΔΚΠ αναλύουν και εξειδικεύουν τους ακόλουθους τομείς: -Γενική περιγραφή των χαρακτηριστικών των Λεκανών Απορροής Ποταμών για τα Υδατικά Διαμερίσματα της χώρας. -Τα πορίσματα της Προκαταρκτικής Αξιολόγησης Κινδύνων Πλημμύρας, υπό μορφή συνοπτικών χαρτών των Λεκανών Απορροής Ποταμών των Υδατικών Διαμερισμάτων της χώρας, στους οποίους οριοθετούνται οι ζώνες που υπάρχουν δυνητικοί σοβαροί κίνδυνοι πλημμύρας ή είναι πιθανόν να σημειωθεί πλημμύρα. -Τους Χάρτες Επικινδυνότητας Πλημμύρας και Χάρτες Κινδύνων Πλημμύρας που δείχνουν τις κινδυνεύουσες περιοχές και τα συμπεράσματα που μπορούν να συναχθούν από τους χάρτες αυτούς. -Περιγραφή των κατάλληλων μέσων διαχείρισης των κινδύνων πλημμύρας. -Τα αναγκαία Μέτρα και τις προτεραιότητες για την επίτευξη των κατάλληλων στόχων διαχείρισης των κινδύνων πλημμύρας και αυτών που λαμβάνονται στο πλαίσιο των κοινών υπουργικών αποφάσεων. -Σύνοψη για την πληροφόρηση του κοινού και για τη διαβούλευση με αυτό για τα μέτρα και τις δράσεις που αναλαμβάνονται. -Κατάλογο των αρμόδιων αρχών των Υδατικών Διαμερισμάτων και τις διαδικασίες συντονισμού. Την ίδια ώρα, σε περιπτώσεις αναπόφευκτης εμφάνισης πλημμυρών, τα ΣΔΚΠ εξετάζουν την αποκατάσταση των πλημμυρικών περιοχών και παρέχουν τις ενδεδειγμένες λύσεις, με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, τις ανάγκες και τις προτεραιότητες της περιοχής για τη μείωση των ζημιών που προκαλούνται από τις πλημμύρες στην υγεία και τη ζωή των ανθρώπων, στο περιβάλλον, την πολιτιστική κληρονομιά, τις οικονομικές δραστηριότητες και τις υποδομές. Ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί στη λεκάνη απορροής του ποταμού Έβρου, για την οποία έχει εκπονηθεί και εγκριθεί χωριστό ΣΔΚΠ, λόγω του τριεθνούς χαρακτήρα του ποταμού και της έντασης των πλημμυρών στην περιοχή. View full είδηση
  23. Με δεδομένη την εμφάνιση πλημμυρικών φαινόμενων στη χώρα μας με καταστροφικές συνέπειες, προκύπτει η ανάγκη τόσο για τη δρομολόγηση έργων και εργασιών αντιπλημμυρικής προστασίας με στόχο την αποτροπή εμφάνισής τους και τη μείωση των επιπτώσεών τους, όσο και της λήψης μέτρων πολιτικής προστασίας για την εξασφάλιση της ετοιμότητας για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών και την άμεση διαχείριση των συνεπειών τους. Στην κατηγορία των έργων και εργασιών αντιπλημμυρικής προστασίας εντάσσονται κυρίως: η μελέτη, ο προγραμματισμός και η κατασκευή νέων αντιπλημμυρικών και προστατευτικών έργων που αποβλέπουν στην περαιτέρω μείωση εμφάνισης πλημμυρικών φαινομένων, η μελέτη, ο προγραμματισμός και η κατασκευή έργων αντιμετώπισης διάβρωσης των εδαφών, ιδίως σε δασικές εκτάσεις που η φυσική τους βλάστηση πρόσφατα έχει καταστραφεί από πυρκαγιές (έργα ορεινής υδρονομίας, αναβαθμοί συγκράτησης φερτών υλών, κορμοφράγματα, κλπ.), η εκτέλεση πάσης φύσεως εργασιών άρσης προσχώσεων, καθαρισμού κοίτης υδατορεμάτων από φερτά υλικά ή άλλα εμπόδια που δυσκολεύουν την ελεύθερη απορροή των υδάτων από τη φυσική κοίτη του υδατορέματος, εφόσον συντρέχουν λόγοι, ο έλεγχος λειτουργίας και, εφόσον συντρέχουν λόγοι, εργασίες συντήρησης των υφισταμένων έργων αντιπλημμυρικής προστασίας για τη διασφάλιση της απρόσκοπτης λειτουργίας τους, ο έλεγχος λειτουργίας και, εφόσον συντρέχουν λόγοι, εργασίες συντήρησης εγγειοβελτιωτικών έργων και εγκαταστάσεων για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου πρόκλησης ζημιών από πλεονάζοντα αρδευτικά και πλημμυρικά ύδατα, και ο έλεγχος λειτουργίας και εφόσον συντρέχουν λόγοι οι εργασίες συντήρησης του δικτύου ομβρίων υδάτων των οδών από τους φορείς που είναι υπεύθυνοι συντήρησης και λειτουργίας του οδικού δικτύου. Τα ανωτέρω έργα και εργασίες (αντιπλημμυρικά έργα, οι καθαρισμοί υδατορεμάτων, κλπ,) δεν εμπίπτουν άμεσα στην κατηγορία των έργων και δράσεων Πολιτικής Προστασίας που δρομολογούνται στο πλαίσιο εφαρμογής του σχεδιασμού αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών και άμεσης/ βραχείας διαχείρισης συνεπειών, σε εν εξελίξει, ή αμέσως μετά την εκδήλωση πλημμυρικών φαινομένων με καταστροφικές συνέπειες. Ωστόσο, τόσο ο έλεγχος λειτουργίας και η συντήρηση των υφισταμένων έργων αντιπλημμυρικής προστασίας, όσο και ο προγραμματισμός και η εκτέλεση νέων έργων με βάση την αξιολόγηση των κινδύνων πλημμύρας, συμβάλουν στην μείωση του κινδύνου εμφάνισης πλημμυρικών φαινομένων με δυσμενείς επιπτώσεις, οι οποίες ενδέχεται να οδηγήσουν σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας. Στο Πρώτο Μέρος του παρόντος, αναφέρονται αναλυτικά οι αρμοδιότητες των φορέων που εμπλέκονται στον προγραμματισμό και εκτέλεση έργων αντιπλημμυρικής προστασίας, συντήρησης (δίκτυο ομβρίων υδάτων των οδών, εγγειοβελτιωτικά έργα, κλπ), καθώς και στον καθαρισμό και αστυνόμευση των υδατορεμάτων. Στο Δεύτερο Μέρος του παρόντος, αναφέρονται οι ρόλοι, αρμοδιότητες και κυρίες δράσεις των φορέων της κεντρικής διοίκησης για την αντιμετώπιση κινδύνων από την εκδήλωση πλημμυρικών φαινομένων Στo Τρίτο, Τέταρτο και Πέμπτο Μέρος του παρόντος, αναφέρονται οι ρόλοι, αρμοδιότητες και κυρίες δράσεις Δήμων, Περιφερειών και Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, αντίστοιχα, για την αντιμετώπιση κινδύνων από την εκδήλωση πλημμυρικών φαινομένων Στο Έκτο Μέρος του παρόντος, αναφέρονται οι δράσεις των εθελοντικών οργανώσεων στην αντιμετώπιση κινδύνων από την εκδήλωση πλημμυρικών φαινομένων Στο Έβδομο Μέρος του παρόντος, αναφέρονται θέματα σχετικά με την διάθεση επιπλέον πόρων (ανθρώπινου δυναμικού και μέσων) για την αντιμετώπιση κινδύνων από την εκδήλωση πλημμυρικών φαινομένων Στο Όγδοο Μέρος του παρόντος, δίνονται συντονιστικές οδηγίες υλοποίησης δράσεων πολιτικής προστασίας για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών και την άμεση/βραχεία διαχείριση των συνεπειών από την εκδήλωση πλημμυρικών φαινομένων. Στο Ένατο Μέρος του παρόντος, δίνονται συντονιστικές οδηγίες υλοποίησης της δράσης της οργανωμένη απομάκρυνσης πολιτών λόγω εκδήλωσης πλημμυρικών φαινομένων Στο Δέκατο Μέρος αναφέρονται οι ειδικότερες δράσεις αρωγής και αποκατάστασης των πληγέντων, καθώς και άμεσης-βραχείας αποκατάστασης To Σχέδιο δράσεων Πολιτικής Προστασίας για την αντιμετώπιση κινδύνων από την εκδήλωση πλημμυρικών φαινομένων εδώ: https://diavgeia.gov.gr/doc/ΩΧΦΧ46ΜΚ6Π-ΩΛΨ
  24. Κατά τη διάρκεια του πρωτοφανούς ακραίου και καταστροφικού φαινομένου «Daniel», με βάση τα στοιχεία του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (ιστοσελίδα www.meteo.gr ), καταγράφηκαν μέγιστες 24ωρες βροχοπτώσεις σε σταθμούς της Θεσσαλίας τουλάχιστον ίσες με τον μέσο ετήσιο υετό. Για παράδειγμα στις 5/9/23, στον Σταθμό «Βόλος» καταγράφηκαν 450,8 mm και στον Σταθμό «Πορταριά» 761,9 mm, ποσά που προσεγγίζουν το 90% και το 120% περίπου της μέσης ετήσιας βροχόπτωσης, αντίστοιχα. Το φαινόμενο «Daniel» στη Θεσσαλία, σε ύψος, ένταση και έκταση ξεπέρασε κατά πολύ το αντίστοιχο του «Ιανού» (Σεπτέμβριος 2020), με παραπάνω από 700.000 στρέμματα να πλημμυρίζουν, σε σχέση με τα 150.000 στρέμματα της αντίστοιχης πλημμύρας του Ιανού. Από πλευράς στατιστικής, το φαινόμενο χαρακτηρίζεται ως εξαιρετικά σπάνιο φαινόμενο που συνιστά «βιβλική καταστροφή». Τέτοια φαινόμενα Μεσογειακών Κυκλώνων – Medicanes, που είναι μικρογραφίες σε ένταση και έκταση των τροπικών κυκλώνων, όπως ο «Ιανός» προ τριετίας και ο «Daniel» σήμερα, αναμένεται να απαντώνται όλο και πιο συχνά σύμφωνα με τους μετεωρολόγους, εξαιτίας της ανόδου της θερμοκρασίας της θάλασσας της Μεσογείου. Συνεπώς, η σφοδρότητα και η επαναληψιμότητα των καταιγίδων και των επακόλουθων πλημμυρών, αναμένεται να αυξηθεί. Από την άλλη πλευρά, όμως, δεν μπορούμε ως Κοινωνία και Πολιτεία να θεωρήσουμε όλα τα ακραία φαινόμενα ως απότοκα της κλιματικής αλλαγής και να απαλλασσόμαστε από ευθύνες και δράσεις, γιατί ζούμε στη νέα παγκοσμιοποιημένη πραγματικότητα της κλιματικής αλλαγής και τα αντιμετωπίζουμε όλο και πιο συχνά. Αρχικά χρειάζεται αλλαγή στη νοοτροπία αντιμετώπισης αυτών των φαινομένων με τη λογική της πρόληψης. Μερικές σκέψεις προς την κατεύθυνση αυτή, θα μπορούσαν να είναι οι παρακάτω: α) τακτική συντήρηση και καθαρισμός των υδραυλικών έργων. http://greenagenda.gr/wp-content/uploads/2023/09/thes4-800-x-451.jpg Τόνοι φερτών υλών και κλαδιών μείωσαν την παροχετευτικότητα του ποταμού Κραυσίδωνα στο κέντρο του Βόλου (11/9, Γέφυρα ΟΣΕ- Οδός Παπαδιαμάντη) β) καθαρισμός των χειμάρρων, με σεβασμό στο ποτάμιο οικοσύστημα και την παρόχθια βλάστηση, χωρίς οριζόντια αποξήλωση και καταστροφή της χλωρίδας, όπου μετατοπίζεται το πρόβλημα της πλημμύρας στα κατάντη. γ) ενίσχυση των έργων ορεινής υδρονομίας, τα οποία συγκρατούν μεγάλες ποσότητες νερού και φερτών υλών και δρουν ανασταλτικά προς τα πλημμυρικά φαινόμενα. Αυτό απαιτεί ενίσχυση του ρόλου των Δασικών Υπηρεσιών και των Δασαρχείων, τα οποία αποδυναμώθηκαν σημαντικά τα τελευταία χρόνια. δ) εφαρμογή των θεσμοθετημένων και εγκεκριμένων μελετών – σχεδίων διαχείρισης του πλημμυρικού κινδύνου στα υδατικά διαμερίσματα της χώρας που ολοκληρώθηκαν το έτος 2018. Με βάση τα σχέδια αυτά, είχαν επισημανθεί οι περιοχές πλημμύρας, για περιόδους επαναφοράς Τ = 50, 100 και 1000 ετών, οι οποίες σχεδόν ταυτίζονται με τις περιοχές της πλημμύρας που προκλήθηκε από τον Daniel, ε) εφαρμογή των master plan, για τις περιοχές που έχουν ήδη εκπονηθεί και η εκπόνηση νέων σε περιοχές που χρήζουν άμεσης προστασίας, εξειδικεύοντάς τα παραπάνω σχέδια διαχείρισης του πλημμυρικού κινδύνου, σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας και Δήμου. Σε αυτά, θα πρέπει προβλέπονται και ζώνες ελεγχόμενου πλημμυρισμού σε χώρους παλαιοκοιτών των ποταμών (όπου αυτό είναι εφικτό από πλευράς χωροταξίας) και άλλα επιχειρησιακά μέτρα, όπως η ελεγχόμενη θραύση αναχωμάτων, με γνώμονα την προστασία αρχικά των ανθρώπινων ζωών και στη συνέχεια των περιουσιών και της τοπικής οικονομίας. στ) διάνοιξη ρεμάτων που έχουν υπογειοποιηθεί με πλακοσκεπείς οχετούς ή έχουν μπαζωθεί ή τσιμεντοποιηθεί εντός σχεδίων πόλεων και αποκατάσταση της κοίτης, στο πλαίσιο του εφικτού από πλευράς χωροταξίας. http://greenagenda.gr/wp-content/uploads/2023/09/thes2-800-x-450.jpg Λεπτόκοκκα φερτά υλικά στις εκβολές του Κραυσίδωνα (13/9, οκτώ ημέρες μετά την έντονη βροχόπτωση) ζ) χρήση κατάλληλων υλικών – κυβολίθων – εντός των σχεδίων πόλεων, για μείωση της στεγανοποίησης του εδάφους, η οποία οδηγεί σε επιφανειακή απορροή με πολύ μεγάλη ταχύτητα, αδυναμία διήθησης του νερού και έντονη διαβρωτικότητα. η) σε περιπτώσεις καταστροφών, ανακατασκευή των υδραυλικών έργων με βάσει υδρολογικούς υπολογισμούς των νέων δεδομένων των όμβριων καμπύλων (ΥΠΕΚΑ, 2016). θ) η χρήση της Περιόδου Επαναφοράς – Σχεδιασμού ενός υδραυλικού έργου, μπορεί να είναι επαυξημένη σε σχέση με το προηγούμενο παρωχημένο θεσμικό πλαίσιο του Π.Δ. 696/74. Για παράδειγμα, σε μία γέφυρα Εθνικής Οδού, όπου η Περίοδος Επαναφοράς λαμβάνεται ίση με Τ = 100 έτη, εάν ληφθεί ίση με 1000 έτη, η προσαύξηση της παροχής σχεδιασμού θα είναι της τάξης του 33%, και αν ληφθεί ίση με 10000 έτη, η αντίστοιχη προσαύξηση θα είναι της τάξης του 67%, κάτι που δεν καθιστά απαγορευτικό το κόστος κατασκευής ενός έργου. Σε συνδυασμό, μάλιστα, και με το κόστος των καταστροφών που αναμένεται να προλάβει, θα έπρεπε να προκρίνεται μία τέτοια λύση. η) αυστηρός έλεγχος στις αλλαγές των χρήσεων γης και ιδιαίτερα σε περιπτώσεις καταπατήσεων – μπαζωμάτων και επιχωματώσεων – παραποτάμιων περιοχών. http://greenagenda.gr/wp-content/uploads/2023/09/thes1-800-x-451.jpg Η 2ας Νοεμβρίου στον Βόλο θυμίζει βομβαρδισμένο τοπίο (11/9) θ) εκπαίδευση στους μαθητές και στους πολίτες σε ότι αφορά τον κίνδυνο της πλημμύρας και την προστασία μας από αυτόν, όπως καθιερώθηκε σταδιακά μετά τον μεγάλο σεισμό της Θεσσαλονίκης το 1978 για θέματα προστασίας από το σεισμικό κίνδυνο. Να τονιστεί εδώ ότι ο πλημμυρικός κίνδυνος είναι κάτι που μπορεί να προβλεφθεί με μεγάλη ακρίβεια σε σχέση με τον σεισμικό κίνδυνο, για τον οποίον δεν μπορεί να γίνει πρόβλεψη. ι) εγκατάσταση ολοκληρωμένων συστημάτων έγκαιρης πρόγνωσης πλημμυρικών φαινομένων, σε συνδυασμό με την πρόγνωση του καιρού και του ύψους των βροχοπτώσεων, τα οποία θα ενημερώνουν για το πού και πότε θα παρουσιαστεί το πλημμυρικό φαινόμενο, ώστε να δίνεται χρόνος για την ασφαλή απομάκρυνση και προστασία του πληθυσμού. Με τέτοια κατακλυσμιαία φαινόμενα, βέβαια, όπου ξεπεράστηκε κατά πολύ η Περίοδος Επαναφοράς και Σχεδιασμού των υδραυλικών έργων, ακόμα κι αν τηρούνταν τα παραπάνω, η πλημμύρα θα ήταν αναπόφευκτη, αλλά θα μπορούσε τουλάχιστον να μετριαστεί το μέγεθος της καταστροφής και να αποφευχθούν και οι ανθρώπινες απώλειες. Τέλος, σε ό,τι αφορά το οικονομικό μέγεθος των ζημιών, ίσως θα πρέπει να γίνει κοινός τόπος η ασφάλιση των κατοικιών από φυσικές καταστροφές. Τα ποσά, συνήθως, είναι της τάξης των 100 – 200 € ετησίως, τάξεις μεγέθους κάτω από τα ποσά των επαπειλούμενων φυσικών καταστροφών και επειδή το κράτος αδυνατεί να ανταπεξέλθει στα μεγέθη αυτά και υπάρχει πολύ χρονοβόρα γραφειοκρατική διαδικασία, αξίζει τον κόπο μία μικρή οικονομική θυσία, όπως ακριβώς συμβαίνει σε προηγμένες χώρες του εξωτερικού. *Ο Άρης Ψιλοβίκος είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, διευθυντής του Εργαστηρίου Οικοϋδραυλικής & Διαχείρισης Εσωτερικών Υδάτων, Ιδρυματικός Εκπρόσωπος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας στο Δίκτυο Climpact για την κλιματική αλλαγή και πρόεδρος της Ελληνικής Υδροτεχνικής Ένωσης **Κεντρική φωτογραφία:Έντονη πρανική διάβρωση στον ποταμό Κραυσίδωνα και καταστροφές οικιών λίγο πριν τη γέφυρα προς Κουκοράβα (11/9) View full είδηση
×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.