Επικαιρότητα
Στο πλαίσιο αυτό, σε φάση συνολικής επανεξέτασης θα περάσουν όλες οι πεζογέφυρες του αστικού σιδηροδρόμου της πρωτεύουσας, με στόχο την αποτύπωση φθορών, την αξιολόγηση της δομικής τους επάρκειας και τον σχεδιασμό παρεμβάσεων συντήρησης ή αποκατάστασης όπου θα απαιτηθεί.
Σχεδόν το σύνολο των πεζογεφυρών που θα μπουν στο μικροσκόπιο ανήκει στη Γραμμή 1 που εκτείνεται από τον Πειραιά έως την Κηφισιά και έχει συνολικό μήκος 25,7 χιλιομέτρων και 24 σταθμούς. Το μεγαλύτερο τμήμα της είναι επίγειο, γεγονός που οδήγησε διαχρονικά στην κατασκευή δεκάδων πεζογεφυρών για τη σύνδεση των οικιστικών περιοχών εκατέρωθεν των γραμμών. Άλλωστε μόνο το τμήμα Μοναστηράκι – Αττική, μήκους 3,2 χιλιομέτρων, διέρχεται υπόγεια στο κέντρο της Αθήνα.
Πολλές από τις πεζογέφυρες της Γραμμής 1 έχουν κατασκευαστεί πριν από το 1960, ενώ οι περισσότερες υφιστάμενες κατασκευές προηγούνται των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Νεότερη εξαίρεση αποτελεί η μεταλλική πεζογέφυρα στον σταθμό «Χαλάνδρι» της Γραμμής 3, η οποία εκτείνεται άνωθεν της οδού Δουκίσσης Πλακεντίας και εντάσσεται για πρώτη φορά σε οργανωμένο πρόγραμμα επιθεώρησης.
Η τελευταία γενική επισκευή στη Γραμμή 1 είχε πραγματοποιηθεί το 2007, στο πλαίσιο έργου αποκατάστασης γεφυρών του τότε δικτύου ΗΣΑΠ. Έκτοτε δεν είχε υλοποιηθεί συνολική καταγραφή και επανέλεγχος όλων των πεζογεφυρών.
Ο σχετικός διαγωνισμός είχε προκηρυχθεί από τη ΣΤΑ.ΣΥ. ακριβώς πριν από έναν χρόνο, ωστόσο η κατακύρωση στον ανάδοχο έγινε αυτές τις ημέρες καθώς – όπως συμβαίνει σε πολλούς διαγωνισμούς – είχε προηγηθεί προσφυγή.
Τελικώς ο διαγωνισμός κατακυρώθηκε στην εταιρεία «Γνώμων Μηχανική Μ.ΙΚΕ» με προσφερόμενο συνολικό τίμημα 120.540 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Η διάρκεια της σύμβασης, που αναμένεται να υπογραφεί τον Μάρτιου μεταξύ της ΣΤΑ.ΣΥ. και του αναδόχου θα είναι για διάστημα 12 μηνών.
Εντοπισμός φθορών σε αρχικό στάδιο
Το πρόγραμμα προβλέπει βασικές και, όπου απαιτείται, κύριες επιθεωρήσεις. Η «Βασική Επιθεώρηση» έχει προληπτικό χαρακτήρα και αποσκοπεί στον εντοπισμό φθορών σε αρχικό στάδιο, ώστε να αποτραπεί η εξέλιξή τους σε σοβαρά δομικά προβλήματα.
Στο επίκεντρο του ελέγχου βρίσκονται:
Τα κιγκλιδώματα και τα στηθαία ασφαλείας. Οι αρμοί διαστολής και τα συστήματα αποχέτευσης. Οι κλίμακες πρόσβασης και ο φωτισμός. Τα εφέδρανα, όπου είναι προσβάσιμα. Η γεωμετρία του φορέα και των βάθρων, με έλεγχο για μετατοπίσεις, ρηγματώσεις ή παραμορφώσεις. Οι επιθεωρήσεις θα γίνουν με οπτικό έλεγχο από το κατάστρωμα και το επίπεδο του εδάφους, ενώ για δυσπρόσιτα σημεία θα χρησιμοποιηθούν πιστοποιημένα ικριώματα, καλαθοφόρα οχήματα και μέσα εναέριας αποτύπωσης (drone). Παράλληλα, προβλέπεται φωτογραφική τεκμηρίωση υψηλής ανάλυσης και τοπογραφική αποτύπωση.
Σε περιπτώσεις που κριθεί απαραίτητο, θα διενεργηθούν μη καταστροφικοί έλεγχοι, δηλαδή δοκιμές με κρουσίμετρο σε στοιχεία οπλισμένου σκυροδέματος, υπερηχητικοί έλεγχοι σε κρίσιμα χαλύβδινα μέρη, έλεγχος συγκολλήσεων και σύσφιξης μηχανικών συνδέσεων.
Δημιουργία ηλεκτρονικού Μητρώου
Βασικός άξονας του σχεδιασμού είναι η δημιουργία και συνεχής ενημέρωση Μητρώου Πεζογεφυρών. Για κάθε τεχνικό έργο θα καταχωρίζονται:
Στοιχεία ταυτότητας και κωδικός. Γεωγραφική θέση με συντεταγμένες ΕΓΣΑ. Έτος μελέτης και κατασκευής. Στατικό σύστημα και γεωμετρικά χαρακτηριστικά. Υλικά κατασκευής. Ιστορικό επιθεωρήσεων, συντηρήσεων και επεμβάσεων. Σε περιπτώσεις ελλιπών αρχείων θα γίνει αναζήτηση στοιχείων από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, με τελική επιβεβαίωση μέσω αυτοψίας. Ακόμη και αν δεν είναι διαθέσιμα όλα τα δεδομένα, θα καταχωρίζονται τα ελάχιστα απαιτούμενα στοιχεία ώστε να αποδοθεί μοναδικός αριθμός ταυτότητας σε κάθε πεζογέφυρα και να εξασφαλιστεί η παρακολούθησή της.
Η θεσμοθέτηση περιοδικών και έκτακτων επιθεωρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια ολιστικής διαχείρισης της σιδηροδρομικής υποδομής. Όπως επισημαίνεται, οι πεζογέφυρες αποτελούν κρίσιμο τμήμα της σιδηροδρομικής υποδομής και της καθημερινής μετακίνησης χιλιάδων πολιτών.
Η συστηματική αξιολόγηση και έγκαιρη συντήρηση αποσκοπεί όχι μόνο στη διατήρηση της λειτουργικότητας και της αισθητικής των κατασκευών, αλλά κυρίως στην αποτροπή καταστάσεων που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ανθρώπινη ζωή ή να προκαλέσουν απώλεια κρίσιμων δικτύων και δημόσιας περιουσίας.
Με δεδομένη τη γήρανση μεγάλου μέρους των υποδομών, το στοίχημα για τη ΣΤΑ.ΣΥ. δεν είναι απλώς η καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης, αλλά η μετάβαση σε ένα μόνιμο σύστημα προληπτικής παρακολούθησης – ένα εργαλείο που θα επιτρέπει έγκαιρες παρεμβάσεις πριν οι φθορές εξελιχθούν σε προβλήματα υψηλού ρίσκου.
