Μετάβαση στο περιεχόμενο
  • Buildinghow
    HoloBIM Structural

  • Περιβάλλον

    Περιβάλλον

    1653 ειδήσεις in this category

    1. Περιβάλλον

      Engineer

      Σύμφωνα με την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, που παρατείνεται, απαγορεύεται σε ολόκληρη τη χώρα η μετακίνηση, διέλευση ή παραμονή σε δάση, εθνικούς δρυμούς, περιοχές Natura και άλση.
      Όπως ανακοίνωσε χτες, Δευτέρα 9 Αυγούστου ο υφυπουργός Πολιτικής Προστασίας και Διαχείρισης Κρίσεων, Νίκος Χαρδαλιάς, η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου που τέθηκε σε ισχύ στις 6 Αυγούστου παρατείνεται έως την ερχόμενη Παρασκευή 13 Αυγούστου, ώρα 06:00 το πρωί.
      Σύμφωνα με αυτήν, απαγορεύεται σε ολόκληρη τη χώρα η μετακίνηση, διέλευση ή παραμονή σε δάση, εθνικούς δρυμούς, περιοχές Natura και άλση.
      Ταυτόχρονα, για το ίδιο χρονικό διάστημα απαγορεύεται κάθε δραστηριότητα ή εργασία που μπορεί να προκαλέσει φωτιά, όπως για παράδειγμα οξυγονοκόλληση, ή καύση εύφλεκτης ύλης. Για κάθε παράβαση, εκτός από τις σοβαρές ποινικές κυρώσεις, προβλέπεται στην πρώτη περίπτωση πρόστιμο ύψους 1.000 ευρώ και στη δεύτερη, πρόστιμο ύψους 10.000 ευρώ.
    2. Περιβάλλον

      Engineer

      Ένα παλιό και εγκαταλελειμμένο για δεκαετίες εργοστάσιο, θα μετατραπεί σε πολυχώρο τέχνης και πολιτισμού στην ανατολική Αττική.  
      Πρόκειται για το εργοστάσιο πορσελάνης στη Νέα Μάκρη, το οποίο κτίστηκε το 1950 και «έζησε» πολύ μεγάλες στιγμές για δύο δεκαετίες, καθώς παρήγαγε προϊόντα πορσελάνης για ηλεκτρολογική χρήση, αργότερα επεκτάθηκε και στην παραγωγή πυρότουβλων και άλλων πυρίμαχων προϊόντων και μάλιστα για μεγάλο διάστημα προμήθευε και τη ΔΕΗ.  
      Εκεί εργάστηκαν χιλιάδες άνθρωποι από τις γύρω περιοχές, από τη Νέα Μάκρη, τη Ραφήνα, τον Μαραθώνα και το Γραμματικό, όμως το 1969 η λειτουργία του σταμάτησε, λόγω υπέρογκων δανείων και από τότε έχει εγκαταλειφθεί, με εξαίρεση ένα μικρό τμήμα του, το οποίο έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί για γυρίσματα των σίριαλ της τηλεόρασης.  
      Όπως μεταδίδει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο δήμαρχος Μαραθώνα-Νέας Μάκρης Στέργιος Τσίρκας είχε προτείνει σε δημόσια, διαδικτυακή διαβούλευση 17 πιθανές χρήσεις και αυτή για τη δημιουργία αίθουσας προβολών, θεατρικής σκηνής και συναυλιακού χώρου, υπερίσχυσε. 
      Ο χώρος προορίζεται να στεγάζει εκθέσεις, βιβλιοθήκη και δημιουργικό εργαστήριο.
      Σύμφωνα με το Αθηναϊκό - Μακεδονικό πρακτορείο, «καθοριστική ήταν η συμβολή του εφοπλιστή Αθανάσιου Μαρτίνου, ο οποίος πέρα από τη μελέτη του όλου έργου, προσέφερε το ποσό των 215.000 ευρώ συν το ΦΠΑ κι έτσι το εργοστάσιο πορσελάνης θα μετατραπεί σε ένα κανονικό και πολυθεματικό Κέντρο Πολιτισμού και Τέχνης».  
      «Πρόκειται για ένα εγκαταλελειμμένο και λεηλατημένο εργοστάσιο, για ένα κουφάρι σχεδόν στο κέντρο της Νέας Μάκρης με μεγάλο περιβάλλοντα χώρο», εξηγεί στο ΑΠΕ ο δήμαρχος της περιοχής, Στέργιος Τσίρκας.  
      Η έκτασή του είναι 38 στρέμματα και έχει σχεδόν 4.000 τ.μ. στεγασμένο χώρο. «Για χρόνια παραμένει έτσι, παρατημένο και χωρίς καμία συντήρηση και είναι λογικό ο κόσμος να θέλει να αξιοποιηθεί».
      Το έργο θα έχει τη χρηματοδότηση της Περιφέρειας και του προγράμματος ''Αντώνης Τρίτσης''.   Οι δημοτικές αρχές εκτιμούν πως μέχρι το καλοκαίρι θα έχουν ολοκληρωθεί οι μελέτες και στη συνέχεια θα ξεκινήσουν οι εργασίες, με ορίζοντα τριετίας.
    3. Περιβάλλον

      Engineer

      Ένας χρόνος κλείνει χωρίς δωρεάν πλαστικές σακούλες στα καταστήματα της Ελλάδας.
      Όποιος πελάτης θέλει μία σακούλα, πληρώνει πλέον τουλάχιστον 0,04 ευρώ.    
      Από την 1η Ιανουαρίου που τέθηκε το μέτρο σε ισχύ, μόνο στα σούπερ μάρκετ η χρήση της πλαστικής σακούλας μειώθηκε κατά 80%, σύμφωνα με τα στοιχεία του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ).    
      Το πράσινο τέλος, είχε ως αποτέλεσμα μία δραματική μείωση στην Ελλάδα, καθώς χρησιμοποιήθηκαν 1,5 δισεκατομμύριο λιγότερες σακούλες, σε σχέση με το 2017. 
      Για δεκαετίες, οι πλαστικές σακούλες δίνονταν δωρεάν σε όλα τα σούπερ μάρκετ και τα υπόλοιπα καταστήματα.
      Μετά την εφαρμογή του μέτρου όμως, οι τιμές τους ξεκινούσαν από τα 4 σεντ και κόστιζαν έως και 40 σεντ (για τις μεγαλύτερες και πιο χοντρές σακούλες).    
      Αν και τα υπόλοιπα καταστήματα λιανικής δεν συμμετείχαν στην έρευνα, το ΙΕΛΚΑ εκτιμά πως, συνολικά, το «πράσινο τέλος» μείωσε πανελλαδικά τη χρήση πλαστικής σακούλας κατά 65%. Αυτό σημαίνει πως, κατά μέσο όρο, κάθε καταναλωτής στην Ελλάδα χρησιμοποίησε φέτος 130 με 135 σακούλες.    
      Η μείωση αναμένεται να είναι ακόμα μεγαλύτερη μέσα στο επόμενο έτος, καθώς οι χρεώσεις θα ξεκινούν από 9 σεντ για τις λεπτές πλαστικές σακούλες, από 1η Ιανουαρίου του 2019.    
      Ο στόχος που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου του 2019, κανένας Ευρωπαίος να μην χρησιμοποιεί περισσότερες από 90 λεπτές πλαστικές σακούλες τον χρόνο.    
      Με πληροφορίες από Greek Reporter Πηγή: www.lifo.gr
    4. Περιβάλλον

      Engineer

      Το αρχιτεκτονικό γραφείο του Sheppard Robson αποκάλυψε ορισμένα από τα σχέδια για το Citicape House, ένα κτίριο πολλαπλών χρήσεων του Λονδίνου, το οποίο θα έχει τον μεγαλύτερο «οικολογικό» τοίχο γεμάτο με φυτά, που αναμένεται να βελτιώσει την ποιότητα του αέρα στην περιοχή.    Συγκεκριμένα, η πρόσοψη του κτιρίου θα διαθέτει πάνω από 400.000 φυτά, τα οποία με τη σειρά του θα συμβάλλουν αφενός στην «απορρόφηση» οκτώ τόνων άνθρακα και αφετέρου στην παραγωγή έξι τόνων οξυγόνου ετησίως. Το ξεχωριστό κτίριο θα βρίσκεται σε μια πολυσύχναστη περιοχή του Λονδίνου ανάμεσα στο Farringdon και το Moorgate.
      Συγκεκριμένα, η πρόσοψη του κτιρίου θα διαθέτει πάνω από 400.000 φυτά, τα οποία με τη σειρά του θα συμβάλλουν αφενός στην «απορρόφηση» οκτώ τόνων άνθρακα και αφετέρου στην παραγωγή έξι τόνων οξυγόνου ετησίως. Το ξεχωριστό κτίριο θα βρίσκεται σε μια πολυσύχναστη περιοχή του Λονδίνου ανάμεσα στο Farringdon και το Moorgate.

      Στόχος, μέσα από τον σχεδιασμό του Citicape House, είναι να αναδειχθεί ο τρόπος με τον οποίο η αρχιτεκτονική μπορεί να «επικοινωνήσει» θέματα που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή και τη μόλυνση του αέρα.  Π
      «Σε ένα τόσο ξεχωριστό μέρος της πόλης, υπήρχε μεγάλη ανάγκη να ασχοληθούμε με μερικά από τα πιο καίρια περιβαλλοντικά ζητήματα του Λονδίνου, όπως είναι η ποιότητα του αέρα και η μόλυνση λόγω της σκόνης» ανέφερε ο Dan Burr, συνεργάτης στο γραφείο του Sheppard Robson.    «Αντί να δημιουργήσουμε έναν χώρο με πράσινο κάπως απομονωμένο, επιλέξαμε, με βάση πάντοτε τις τοπικές περιβαλλοντικές συνθήκες, να κάνουμε την πόλη καλύτερη και πιο ζωντανή, καθώς επίσης και να κάνουμε ένα ξεκάθαρο αρχιτεκτονικό statement».    Μόλις ολοκληρωθεί η κατασκευή αυτού του κτιρίου με τους 11 ορόφους, θα περιέχει μεταξύ άλλων ένα πεντάστερο ξενοδοχείο, χώρους για events και εκδηλώσεις, ένα sky bar, σπα και εστιατόριο. Σε αντίθεση με την αρχική διάταξη του κτιρίου, στην καινούργια του μορφή το ισόγειο θα προεξέχει στο στο δρόμο, επιτρέποντας έτσι τη σύνδεση με μια μικρή πλατεία που υπάρχει στο πίσω μέρος.

      Η πράσινη πρόσοψη του κτιρίου θα ευθυγραμμίζεται με τους δοκούς του, συνθέτοντας έτσι μια μορφή εξωτερικής έκφρασης αυτής της εντυπωσιακής κατασκευής. Βέβαια, για την ανέγερσή του θα χρειαστεί πρώτα η κατεδάφιση του υπάρχοντος, το οποίο χτίστηκε πριν από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.    Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του Citicape House θα είναι ασφαλώς και η ταράτσα του, χάρη στην οποία οι επισκέπτες θα μπορούν να χαζεύουν ανεμπόδιστα τη θέα του Λονδίνου.    Το αρχιτεκτονικό γραφείο έχει επίσης φροντίσει, ώστε το κτίριο να έχει χαμηλά U-values, μια μονάδα που μετρά το πόσο μονωτικό είναι το εκάστοτε υλικό.    Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι το Βρετανικό αρχιτεκτονικό στούντιο ιδρύθηκε το 1939 από τον Richard Herbert Sheppard και έχει γραφεία στο Λονδίνο, το Μάντσεστερ και τη Γλασκώβη.
    5. Περιβάλλον

      Engineer

      Με την εκδοθείσα στις 27-02-2020 απόφασή του επί της υπόθεσης Επιτροπή κατά Ελλάδας (C-298/19), η οποία αφορά προσφυγή του άρθρου 260, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ λόγω παραβάσεως, ασκηθείσα από την Επιτροπή σε βάρος της Ελλάδας στις 11 Απριλίου 2019, το Ένατο Τμήμα του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαπίστωσε ότι η Ελλάδα υποχρεώνεται να καταβάλει κατ’ αποκοπήν ποσό ύψους 3,5 εκατομμυρίων ευρώ, λόγω του ότι καθυστέρησε να θέσει σε εφαρμογή το δίκαιο της Ένωσης περί προστασίας των υδάτων από τη νιτρορύπανση γεωργικής προελεύσεως. 
      Ειδικότερα, το Δικαστήριο έκρινε προσήκον, λαμβανομένου υπόψη του κινδύνου που ενέχει η επίμαχη παράβαση για το περιβάλλον και την υγεία του ανθρώπου, να υποχρεώσει την Ελλάδα να καταβάλει κατ’ αποκοπήν ποσό ύψους 3,5 εκατομμυρίων ευρώ, για την αποτελεσματική πρόληψη της μελλοντικής επανάληψης ανάλογων παραβιάσεων του δικαίου της Ένωσης. 
      Αξίζει να σημειωθεί ότι το Δικαστήριο είχε διαπιστώσει για πρώτη φορά την παράβαση εκ μέρους της Ελλάδας με απόφαση του 2015
      Ιστορικό της υπόθεσης
      Με απόφαση της 23ης Απριλίου 2015 στην υπόθεση Επιτροπή κατά Ελλάδας, C-149/14, το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η Ελλάδα, καθόσον δεν χαρακτήρισε ως ευπρόσβλητες ζώνες ορισμένες ζώνες, μεταξύ των οποίων η περιοχή της Θεσσαλικής πεδιάδας και του ποταμού Έβρου (Ελλάδα), στις οποίες παρατηρείται παρουσία μαζών υπόγειων και επιφανειακών υδάτων που προσβάλλονται από συγκεντρώσεις νιτρικών ιόντων μεγαλύτερες από 50 mg/l και/ή από φαινόμενο ευτροφισμού, και καθόσον δεν εκπόνησε τα προγράμματα δράσεως σχετικά με τις ζώνες αυτές εντός ενός έτους μετά τον εν λόγω χαρακτηρισμό, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από την οδηγία 91/676/ΕΟΚ για την προστασία των υδάτων από τη νιτρορύπανση γεωργικής προελεύσεως. 
      Κατά τον έλεγχο της εκτελέσεως της αποφάσεως του 2015, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι δεν είχε ακόμη επιτευχθεί συμμόρφωση προς την εν λόγω απόφαση. Υπό τις συνθήκες αυτές, αποφάσισε να ασκήσει, στις 11 Απριλίου 2019, νέα προσφυγή λόγω παραβάσεως κατά της Ελλάδας προκειμένου να ζητήσει από το Δικαστήριο να υποχρεώσει το εν λόγω κράτος μέλος να καταβάλει χρηματική ποινή και κατ’ αποκοπήν ποσό. Εντούτοις, κατόπιν της εκδόσεως από την Ελλάδα κοινής υπουργικής αποφάσεως στις 24 Απριλίου 2019 (ΦΕΚ B΄ 1496/3.5.2019), η Επιτροπή διαπίστωσε ότι το κράτος μέλος είχε λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για την εκτέλεση της αποφάσεως εκείνης και αποφάσισε να εμμείνει στην προσφυγή της αποκλειστικά και μόνον όσον αφορά την καταβολή κατ’ αποκοπήν ποσού.
      Απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης
      Με την απόφασή του αυτή, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι η Ελλάδα παρέβη την υποχρέωσή της να εκτελέσει την απόφαση του 2015, καθόσον, κατά τη λήξη της ταχθείσας από την Επιτροπή προθεσμίας (5 Δεκεμβρίου 2017), το κράτος μέλος δεν είχε λάβει τα αναγκαία μέτρα για την εκτέλεση της εν λόγω αποφάσεως. Πράγματι, τα μέτρα αυτά ελήφθησαν μόνον κατόπιν της εκδόσεως της κοινής υπουργικής αποφάσεως, η οποία άρχισε να ισχύει στις 3 Μαΐου 2019, ήτοι μετά τη λήξη της ταχθείσας προθεσμίας. Το Δικαστήριο παρατηρεί στη συνέχεια ότι, δεδομένου ότι δεν εκπονήθηκε εντός της ταχθείσας προθεσμίας κανένα πρόγραμμα δράσεως προβλεπόμενο από την οδηγία, δικαιολογείται να επιβληθεί στην Ελλάδα η υποχρέωση καταβολής κατ’ αποκοπήν ποσού. 
      Όσον αφορά τον υπολογισμό του κατ’ αποκοπήν ποσού, το Δικαστήριο διαπιστώνει, κατ’ αρχάς, ως προς τη διάρκεια της παραβάσεως, ότι η προσαπτόμενη στην Ελλάδα παράβαση εξακολούθησε επί σημαντικό χρονικό διάστημα, ήτοι διάστημα μεγαλύτερο των τεσσάρων ετών από την ημερομηνία δημοσιεύσεως της αποφάσεως του 2015 μέχρι την ημερομηνία ενάρξεως ισχύος της κοινής υπουργικής αποφάσεως. Το Δικαστήριο υπενθυμίζει, στην συνέχεια, ως προς τη σοβαρότητα της παραβάσεως, ότι η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί έναν από τους ουσιώδεις σκοπούς της Ένωσης και έχει θεμελιώδη χαρακτήρα. Πράγματι, η μη τήρηση της υποχρεώσεως που απορρέει από την οδηγία μπορεί να βλάψει το περιβάλλον και πρέπει να θεωρείται ιδιαίτερα σοβαρή. Το Δικαστήριο υπογραμμίζει επίσης ότι, όσον αφορά τις προσπάθειες τις οποίες κατέβαλε η Ελλάδα και τις οποίες αναγνώρισε η Επιτροπή για τον χαρακτηρισμό των ευπρόσβλητων σε νιτρορύπανση ζωνών, η προβαλλόμενη από την Ελλάδα περίσταση ότι, μέχρι την έκδοση της κοινής υπουργικής αποφάσεως, οι εν λόγω ζώνες προστατεύονταν επαρκώς, δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη ως ελαφρυντική περίσταση. Τέλος, όσον αφορά την ικανότητα πληρωμής της Ελλάδας, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη την πρόσφατη εξέλιξη του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) του εν λόγω κράτους μέλους.
      Για όλους αυτούς τους λόγους, το Δικαστήριο κρίνει προσήκον, λαμβανομένου υπόψη του κινδύνου που ενέχει η επίμαχη παράβαση για το περιβάλλον και την υγεία του ανθρώπου, να υποχρεώσει την Ελλάδα να καταβάλει κατ’ αποκοπήν ποσό ύψους 3,5 εκατομμυρίων ευρώ, για την αποτελεσματική πρόληψη της μελλοντικής επανάληψης ανάλογων παραβιάσεων του δικαίου της Ένωσης. 
      Γίνεται υπόμνηση ότι η προσφυγή λόγω παραβάσεως, στρεφόμενη κατά κράτους μέλους το οποίο παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το δίκαιο της Ένωσης, μπορεί να ασκηθεί από την Επιτροπή ή από άλλο κράτος μέλος. Αν το Δικαστήριο διαπιστώσει την ύπαρξη παραβάσεως, το καθ’ ου κράτος μέλος πρέπει να συμμορφωθεί με την απόφαση το συντομότερο. Όταν η Επιτροπή θεωρεί ότι το κράτος μέλος δεν συμμορφώθηκε προς την απόφαση, μπορεί να ασκήσει νέα προσφυγή, ζητώντας την επιβολή χρηματικών κυρώσεων. Πάντως, σε περίπτωση μη ανακοινώσεως στην Επιτροπή των μέτρων για τη μεταφορά μιας οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο, το Δικαστήριο μπορεί, κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής, να επιβάλει κυρώσεις με την πρώτη του απόφαση.
      Το πλήρες κείμενο της απόφασης είναι διαθέσιμο στα γαλλικά και ιταλικά στην ιστοσελίδα CURIA.
      Επιμέλεια: Γεώργιος Π. Κανέλλος
    6. Περιβάλλον

      Engineer

      Έντεκα τόνοι αλιευτικών διχτυών, 33.293 πλαστικά αντικείμενα, 21.121 γυάλινα μπουκάλια, 12.833 αλουμίνια, σε μόλις 1,5 χρόνο και μάλιστα εν μέσω πανδημίας. Τόσα αντικείμενα περισυλλέχθηκαν από τους οκτώ σταθμούς συλλογής θαλάσσιων απορριμμάτων που είναι εγκατεστημένοι σε επτά ελληνικά νησιά από την περιβαλλοντική οργάνωση Αegean Rebreath και επτά δραστήριους δήμους υπό την αιγίδα του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
      Οι δήμοι σε Πάρο, Αντίπαρο, Λευκάδα, Σύρο, Τήνο, Πόρο και Ανάφη εφαρμόζουν καλές πρακτικές για τη διαχείριση των θαλάσσιων απορριμμάτων, οργανώνοντας παράκτιους και υποβρύχιους καθαρισμούς, ερευνητικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες και ψηφιακές βάσεις δεδομένων. Παράλληλα, ανακυκλώνουν το πλαστικό, το γυαλί, το αλουμίνιο και τα αλιευτικά εργαλεία , τα οποία στη συνέχεια διαθέτουν σε εταιρείες που τα επαναχρησιμοποιούν, κάνοντας πράξη τις αρχές της κυκλικής οικονομίας.
      Μάλιστα, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Γιώργος Αμυράς επισκέφθηκε τον σταθμό συλλογής θαλάσσιων απορριμμάτων στη Λυγιά Λευκάδας, όπου ενημερώθηκε σχετικά από τον δήμαρχο του νησιού, Χαράλαμπο Καλό και δήλωσε: «Το δίκτυο δήμων που έχουν εγκαταστήσει σταθμούς συλλογής θαλάσσιων απορριμμάτων προστατεύει τον θαλάσσιο πλούτο της Ελλάδας και εφαρμόζει στην πράξη την περιβαλλοντική δημοκρατία, ενσωματώνοντας στις δράσεις του πρωτίστως τις τοπικές κοινωνίες».
      Όπως τόνισε, «το ΥΠΕΝ στηρίζει τη συγκεκριμένη δράση, που μειώνει σημαντικά το ανθρακικό αποτύπωμα και προσφέρει σημαντικά οφέλη για το βυθό και το περιβάλλον».
      Οι δήμοι, που ήδη συμμετέχουν σε αυτή τη δράση, συνενώνονται με τους δήμους της Ζακύνθου, της Κέρκυρας, της Σαντορίνης και της Νάξου υπό την ομπρέλα ενός κοινού δικτύου. Το ΥΠΕΝ στηρίζει την καινοτόμο αυτή πρωτοβουλία που προκύπτει από τη σύμπραξη δημόσιας και ιδιωτικής πρωτοβουλίας, συγχρηματοδοτείται από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) και στοχεύει στην ανάδειξη και ανταλλαγή καλών πρακτικών, την αξιοποίηση των εμπειριών για την υλοποίηση οριζόντιων δράσεων και την παροχή συμβουλευτικού έργου σε κεντρικό επίπεδο.
    7. Περιβάλλον

      Engineer

      Ένα πολύ εντυπωσιακό αλλά ευτυχώς ακίνδυνο γεωλογικό φαινόμενο βρίσκεται αυτή την περίοδο σε εξέλιξη στη Νίσυρο. Στην περιοχή της καλντέρας εμφανίστηκαν και πάλι κρατήρες και ρωγμές στο έδαφος, οι οποίες όμως δεν συνδέονται με το ηφαίστειο αλλά με τον συνδυασμό της κυκλοφορίας θερμών υγρών στο υπέδαφος και των ισχυρών βροχοπτώσεων που προηγήθηκαν. Το φαινόμενο παρακολουθεί τις τελευταίες δεκαετίες η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ). Πριν από ένα δεκαπενθήμερο, αφού προηγήθηκαν μεγάλες βροχοπτώσεις στο ακριτικό νησί, οι κτηνοτρόφοι που έχουν ζώα στην περιοχή του Λακκιού (μια μικρή κοιλάδα στο κέντρο του νησιού, εκεί όπου βρίσκεται ο κρατήρας του ηφαιστείου) παρατήρησαν ότι οι ρωγμές που είχαν ανοίξει πριν από μερικά χρόνια είχαν μεγαλώσει, ενώ είχαν ανοίξει νέοι κρατήρες. Παράλληλα με τους κτηνοτρόφους, ειδοποίησαν την ΕΑΓΜΕ και από τη Μητρόπολη Κω – Νισύρου, λόγω ρηγματώσεων που εμφανίστηκαν στη μονή Παναγίας Σπηλιανής.
      «Το 1995-1997 ήταν μια περίοδος δραστηριοποίησης του ηφαιστείου, με πολλούς μικροσεισμούς και κάποιες επιφανειακές παραμορφώσεις του εδάφους. Η περίοδος αυτή τελείωσε το 1998, ευτυχώς χωρίς να οδηγήσει σε ενεργοποίηση του ηφαιστείου», εξηγεί στην «Κ» ο Γιώργος Βουγιουκαλάκης, ηφαιστειολόγος στην ΕΑΓΜΕ. «Το 2001, έπειτα από μια περίοδο ισχυρών βροχοπτώσεων εμφανίστηκε στον κρατήρα μια ρωγμή που εξελίχθηκε έως το 2002, φθάνοντας τα 20 μέτρα μήκος, καθώς και πολλές βυθίσεις στο έδαφος».

      Η ΕΑΓΜΕ τότε μελέτησε το φαινόμενο, χρησιμοποιώντας στοιχεία και από δύο σταθμούς μέτρησης των γεωθερμικών ρευστών (ως προς τη θερμοκρασία και το ύψος της στάθμης τους) που υπάρχουν στο νησί και διαπίστωσε ότι δεν συνδέεται με το ηφαίστειο. «Πρόκειται ουσιαστικά για την απόκριση των πετρωμάτων στην κρίση του 1997 και τη διάβρωσή τους από την κυκλοφορία υδροθερμικών υγρών», εξηγεί ο κ. Βουγιουκαλάκης. «Τα θερμά ύδατα διαβρώνουν το υπέδαφος, δημιουργείται ένα κενό και όταν έχουμε μεγάλες βροχοπτώσεις η επιφάνεια του εδάφους καταρρέει».
      Κλιμάκιο της ΕΑΓΜΕ, αποτελούμενο από επιστημονικό προσωπικό της Διεύθυνσης Διαχείρισης Φυσικών και Τεχνολογικών Κινδύνων, επισκέφθηκε στις 14-23 Φεβρουαρίου τη Νίσυρο με σκοπό να πραγματοποιήσει αυτοψία. «Τοποθετήσαμε έναν επιπλέον σταθμό μέτρησης και μελετήσαμε το φαινόμενο. Οπως προκύπτει, έχει επεκταθεί λόγω των έντονων βροχοπτώσεων που προηγήθηκαν. Πάντως δεν συνδέεται με τη δραστηριότητα του ηφαιστείου ούτε σεισμικά, ούτε χημικά, ούτε θερμικά».

      Η επανεμφάνιση του φαινομένου δεν απασχόλησε ιδιαίτερα το νησί, καθώς οι κάτοικοι γνωρίζουν από τους επιστήμονες ότι δεν συνδέεται με το ηφαίστειο. «Δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει. Επειδή το παρακολουθούν οι επιστήμονες και γνωρίζουμε ότι δεν συνδέεται με το ηφαίστειο δεν ανησυχεί κανείς», λέει ο Σιδέρης Κοντογιάννης, εργαζόμενος σε συνεργείο στην περιοχή. «Μόνο οι κτηνοτρόφοι ανησυχούν, γιατί παλαιότερα είχε πέσει μια αγελάδα σε μία από τις ρωγμές, ευτυχώς ήταν ρηχή και γλίτωσε. Απλά ίσως θα έπρεπε να μπει κάποια σήμανση για το καλοκαίρι, όταν έρχονται στο σημείο περιπατητές».
      Πηγή: Εφημερίδα «Καθημερινή»
      Πηγή φωτογραφιών: ΕΑΓΜΕ
    8. Περιβάλλον

      Engineer

      Ευρωπαϊκή Επιτροπή σκοπεύει να ανακοινώσει τη δημιουργία μιας νέας κατηγορίας αυτοκινήτων που θα είναι προσιτά στο ευρύ κοινό και θα έχουν μήκος μέχρι 4,2 μέτρα.
      Η ανακοίνωση αναμένεται να γίνει έως και τις 10 Δεκεμβρίου και αυτή θα βοηθήσει τις ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες να αντιμετωπίσουν τον κινεζικό ανταγωνισμό, ενώ παράλληλα αναμένεται να αυξηθούν οι πωλήσεις. Αυτό τόνισε ο Ευρωπαίος επίτροπος για την Ευημερία και την Βιομηχανική Στρατηγική, Στεφάν Σεζουρνέ.
      Η καινούρια κατηγορία θα είναι παρόμοια με αυτή που σήμερα υπάρχει στην Ιαπωνία και οι Ιάπωνες την ονομάζουν «Kei». Η Επιτροπή εργάζεται για τη δημιουργία μιας ενδιάμεσης κατηγορίας μεταξύ των τετράκυκλων που ζυγίζουν μερικές εκατοντάδες κιλά και όλων των άλλων αυτοκινήτων που σήμερα χαρακτηρίζονται «mini». Aυτά τα μικρά ηλεκτρικά αυτοκίνητα δεν θα φέρουν πλούσιο εξοπλισμό και μεγάλο βαθμό συστημάτων ασφαλείας, προκειμένου να μειωθεί το κόστος παραγωγής. Μέχρι στιγμής η δημιουργία του χρονοδιαγράμματος μιας τέτοιας μεταρρύθμισης ήταν αβέβαιη, όμως όλα δείχνουν ότι πολύ σύντομα θα ανάψει το πράσινο φως και οι ευρωπαίοι καταναλωτές θα μπορούν να αγοράσουν τα συγκεκριμένα αυτοκίνητα που θα στοιχίζουν μεταξύ 16.000- 20.000 ευρώ.
      Εδώ και αρκετό καιρό αρκετές αυτοκινητοβιομηχανίες πιέζουν προς αυτή την κατεύθυνση, καθώς θεωρούν ότι με αυτή την κατηγορία θα αυξηθούν οι πωλήσεις των ηλεκτρικών αυτοκινήτων.
      Στο παρελθόν αρκετά στελέχη πολλών ευρωπαϊκών αυτοκινητοβιομηχανιών έχουν πιέσει την Κομισιόν για αλλαγή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Ειδικά μετά την επέλαση των Κινέζων με πολλές κινέζικες μάρκες.
      Αλλωστε από τον περασμένο Ιούνιο η Stellantis μέσω του προέδρου της είχε επισημάνει το θέμα, καθώς αυτή η κατηγορία θα δώσει την ευκαιρία για την παραγωγή μικρών προσιτών αυτοκινήτων στην Ευρώπη, σύμφωνα με τα αντίστοιχα πρότυπα που ισχύουν στην Ιαπωνία.
      Με πληροφορίες από ΑΠΕ – ΜΠΕ
    9. Περιβάλλον

      Engineer

      Ο πλανήτης ψήνεται στον πυρετό. Το 2023 αναδείχθηκε ως το θερμότερο έτος της μεταβιομηχανικής εποχής, ενώ τα πέντε πιο θερμά έτη σημειώθηκαν την τελευταία δεκαετία. Οι προβλέψεις των επιστημόνων επιβεβαιώθηκαν, με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής Copernicus να ανακοινώνει πως το 2023 η μέση θερμοκρασία της Γης ανέβηκε στα υψηλότερα επίπεδα από το 1850, που υπάρχουν σχετικά στοιχεία.
      Μάλιστα, σύμφωνα με την Copernicus, η μέση θερμοκρασία ξεπέρασε κατά 1,48 βαθμούς Κελσίου (°C) τα επίπεδα του 19ου αιώνα, πλησιάζοντας απειλητικά τον στόχο που έχει θέσει η Διάσκεψη του Παρισιού: να μην ξεπεράσει η άνοδος της θερμοκρασίας τον 1,5 °C.
      Ολες οι ημέρες του 2023 ήταν τουλάχιστον έναν βαθμό Κελσίου πάνω από το επίπεδο της περιόδου 1850-1900, οι μισές μέρες του έτους ήταν 1,5 °C πιο ζεστές και δύο ημέρες η άνοδος ξεπέρασε τους 2 °C! Ενδεικτικό της ανοδικής τάσης είναι το γεγονός πως το 2023 ήταν 0,60 βαθμούς Κελσίου θερμότερο από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020, όταν ήδη οι θερμοκρασίες είχαν αρχίσει να τραβούν την ανηφόρα.

      Η αμέσως προηγούμενη θερμότερη χρονιά είχε καταγραφεί το 2016 και ήταν κατά 0,17 °C πιο «δροσερή», ενώ τρίτο στη σειρά θερμό έτος για τον πλανήτη ήταν το 2020. Για την Ευρώπη το 2023 ήταν το δεύτερο θερμότερο έτος στη μεταβιομηχανική εποχή, πίσω μόνο από το 2020. Την ανάλυση και τα στοιχεία του Copernicus ήρθε να επιβεβαιώσει και η μελέτη της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας της Ιαπωνίας, η οποία κατέληξε σε σχεδόν ίδια αποτελέσματα, σημειώνοντας πως το 2023 έφτασε σε θερμοκρασία ρεκόρ 1,43 °C πάνω από τα επίπεδα του 19ου αιώνα.
      «Το 2023 ήταν μια εξαιρετική χρονιά, τα κλιματικά ρεκόρ έπεφταν σαν ντόμινο. Οι θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια του 2023 είναι πιθανό να υπερβαίνουν αυτές οποιασδήποτε περιόδου τουλάχιστον των τελευταίων 100.000 ετών», δήλωσε η Σαμάνθα Μπούργκες, αναπληρώτρια διευθύντρια της Υπηρεσίας Κλιματικής Αλλαγής Copernicus.
      Η υπερθέρμανση του πλανήτη σχετίζεται με τη μεγάλη αύξηση αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα, τα οποία συγκρατούν θερμότητα και σε μεγάλο βαθμό προέρχονται από την καύση ορυκτών καυσίμων. Το 2023 το διοξείδιο του άνθρακα (βασικό θερμοκηπικό αέριο) έφτασε σε συγκεντρώσεις των 420 ppm, από 380 ppm που ήταν το 2006. Οι παγκόσμιες εκπομπές άνθρακα από τα ορυκτά καύσιμα έφτασαν ξανά σε επίπεδα ρεκόρ, με το Global Carbon Project να εκτιμά (λίγο πριν κλείσει το προηγούμενο έτος) πως οι εκπομπές CO2 θα σημείωναν αύξηση 1,1% το 2023, φτάνοντας τους 40,9 γιγατόνους, ενώ υποτίθεται πως πρέπει να μειώνονται και μάλιστα δραστικά!
      Στο ρεκόρ ζέστης του 2023 συνέβαλε και το φαινόμενο Ελ Νίνιο, ένα περιοδικό φαινόμενο που οδηγεί σε αυξημένες θερμοκρασίες στον κεντρικό και ανατολικό Ειρηνικό Ωκεανό, στο ύψος του Ισημερινού, προκαλώντας (εκτός των άλλων) και κύματα θερμότητας στην ευρύτερη περιοχή. Φέτος, η κεντρική και βόρεια Αμερική σημείωσε πολύ υψηλές θερμοκρασίες, ενώ ιδιαίτερα θερμές ήταν οι συνθήκες στον Καναδά. Το Ελ Νίνιο εμφανίζεται περίπου ανά τέσσερα έτη, άρα δεν μπορεί να εξηγήσει την ανοδική τάση της θερμοκρασίας. Ερχεται να ενισχύσει περιοδικά την άνοδο των θερμοκρασιών, η οποία οφείλεται στο φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής.
      Η υπέρβαση των μέσων θερμοκρασιών εντός του 2023 άρχισε να γίνεται μεγαλύτερη από την άνοιξη και μετά, ο Ιούλιος και ο Αύγουστος παγκόσμια ήταν ιδιαίτερα θερμοί, ενώ εξαιρετικά μεγάλη ήταν η απόκλιση τον Δεκέμβριο, που όχι μόνο ήταν ο θερμότερος που έχει καταγραφεί αλλά και η απόκλιση έφτασε τους 1,78 βαθμούς Κελσίου!
      Και στην Ελλάδα το 2023 είχε αρκετούς μήνες με θερμοκρασίες πάνω από το «κανονικό», όπως ο καυτός Ιούλιος, αλλά και το τρίμηνο Οκτώβριος, Νοέμβριος, Δεκέμβριος. Ολα δείχνουν πως η κλιματική κρίση είναι εδώ και απειλεί με ακραία καιρικά φαινόμενα – καύσωνες, πυρκαγιές και πλημμύρες. Οι προειδοποιήσεις των επιστημόνων είναι σαφείς, αλλά πολλοί από τους κρίσιμους παράγοντες που λαμβάνουν τις αποφάσεις συνεχίζουν με καταστροφική λογική «business as usual».
    10. Περιβάλλον

      GTnews

      Το γνωστό φαινόμενο της παλίρροιας σημειώθηκε χθες, Τρίτη, το βράδυ στη Βενετία, λίγο μετά τις 23:00, τοπική ώρα. Η στάθμη του νερού έφτασε το ένα μέτρο και ουσιαστικά πλημμύρισε μόνον ένα μέρος της πλατείας του Αγίου Μάρκου.
      Τα κινητά φράγματα του συστήματος Mόζε δεν ενεργοποιήθηκαν, διότι έχει αποφασιστεί ότι πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνον όταν η στάθμη του νερού ξεπερνά το ένα μέτρο και είκοσι εκατοστά.
      REUTERS/Manuel Silvestri
      Πολλοί τουρίστες επωφελήθηκαν πάντως του σπάνιου φαινομένου (είναι η τρίτη φορά που το κέντρο της Βενετίας πλημμυρίζει, στα τελευταία 150 χρόνια) για να τραβήξουν βίντεο και να βγάλουν «σέλφι» με τα κινητά τους.
      Η Βασιλική του Αγίου Μάρκου, η οποία προστατεύεται με σειρά από υάλινες πλάκες, δεν υπέστη καμία απολύτως ζημιά.
    11. Περιβάλλον

      GTnews

      Ακραία ζέστη, εκτεταμένη ξηρασία, καύσωνες που έσπασαν όλα τα ρεκόρ, «ατελείωτες» ώρες ηλιοφάνειας, απελπιστική ανομβρία, «ισχυρό θερμικό στρες» και Megafires: η έκθεση της Υπηρεσίας Κλιματικής Αλλαγής-Copernicus (C3S) της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το κλίμα το 2022, κρούει το καμπανάκι του κινδύνου. Στην ουσία, τα βασικά συμπεράσματα της έκθεσης, συμπυκνώνουν όλα όσα οι περισσότεροι Ευρωπαίοι πολίτες έμαθαν με βίαιο τρόπο το περασμένο καλοκαίρι.
      Ειδικότερα, σύμφωνα με την έκθεση, το περσινό καλοκαίρι ήταν το θερμότερο που έχει καταγραφεί ποτέ στην ιστορία της Ευρώπης. Οι κάτοικοι της Νότιας Ευρώπης έζησαν από 70 έως και 100 ημέρες καύσωνα. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν για πρώτη φορά τους 40 βαθμούς Κελσίου.
      Η πρωτοφανής ζέστη συνδυάστηκε με τις λιγοστές βροχοπτώσεις, με αποτέλεσμα μια εκτεταμένη ξηρασία, η οποία επηρέασε περισσότερο από το ένα τρίτο της Γηραιάς Ηπείρου. Έτσι, το 2022 ήταν και το πιο ξηρό έτος που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ευρώπη. Μάλιστα, οι ροές σε σχεδόν τα δύο τρίτα των ποταμών, ήταν χαμηλότερες από τον μέσο όρο.

      Αποτύπωση των ρεκόρ που καταρρίφθηκαν το 2022 σε διάφορες περιοχές της Ευρώπης- Η Ελλάδα βίωσε ένα ηπιότερο καλοκαίρι σε σχέση με πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

      Παράλληλα, οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από τις καλοκαιρινές πυρκαγιές ήταν οι υψηλότερες των τελευταίων 15 ετών, με ορισμένες χώρες να καταγράφουν τους υψηλότερους αριθμούς τα τελευταία 20 χρόνια. Λίγους μόλις μήνες αργότερα, οι ευρωπαϊκές Άλπεις θα έχαναν ποσότητες ρεκόρ πάγου από τους παγετώνες τους.
      Συνολικά, η Ευρώπη βίωσε το δεύτερο θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ποτέ, με τη θερμοκρασία να αυξάνεται με διπλάσιο ρυθμό από τον παγκόσμιο μέσο όρο, ταχύτερα από ό,τι σε οποιαδήποτε άλλη ήπειρο. Τα τελευταία πέντε χρόνια, η μέση θερμοκρασία ήταν κατά 2,2 βαθμούς Κελσίου υψηλότερη από ό,τι στην προβιομηχανική εποχή.
      Ελλάδα: Οι «τυχεροί» του περασμένου καλοκαιριού
      «Η χώρα μας ήταν η εξαίρεση σε αυτές τις θερμοκρασίες-ρεκόρ που σημειώθηκαν στη Δυτική Ευρώπη», εξηγεί στην «Κ» ο μετεωρολόγος και διευθυντής ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Κωνσταντίνος Λαγουβάρδος.
      Προσθέτει ότι «σε Αιγαίο, Κυκλάδες και Κρήτη είχαμε μάλιστα αρκετά ενισχυμένους βοριάδες, με διάρκεια, κάτι το οποίο έριξε κατά πολύ τις θερμοκρασίες. Και την ίδια περίοδο υπήρχαν και αυξημένες βροχοπτώσεις στην Ελλάδα. Το πιο δροσερό κομμάτι της Γηραιάς Ηπείρου, το περασμένο καλοκαίρι ήταν το Αιγαίο. Από αυτή την άποψη λοιπόν, ήμασταν η εξαίρεση και οι τυχεροί, του περασμένου καλοκαιριού».
      Εξαιτίας όλων των παραπάνω, οι πυρκαγιές στην Ελλάδα το περασμένο καλοκαίρι ήταν σε πολύ καλύτερο επίπεδο από αυτές στην υπόλοιπη Ευρώπη. Ουσιαστικά, σύμφωνα με τον κ. Λαγουβάρδο, το καλοκαίρι του 2022 επαναλήφθηκε στη Δυτική Ευρώπη ό,τι είχε συμβεί το καλοκαίρι του 2021 αλλά σε ένα βαθμό και το 2020, στη χώρα μας.

      Απεικόνιση των ανωμαλιών μέσης θερμοκρασίας

      Ο διευθυντής ερευνών του Αστεροσκοπείου στέκεται πάντως στο βασικό και πιο ανησυχητικό συμπέρασμα της έκθεσης, το οποίο δεν είναι άλλο από το ότι η Ευρώπη παρουσιάζει τη μεγαλύτερη αύξηση θερμοκρασίας σε σύγκριση με όλη την υφήλιο, με εξαίρεση τον Βόρειο Πόλο, ο οποίος παρουσιάζει ακόμα μεγαλύτερη άνοδο.
      Σύμφωνα με την έκθεση, η Γροιλανδία, βίωσε ρεκόρ τήξης του στρώματος πάγου κατά τη διάρκεια μιας περιόδου με καύσωνες τον περασμένο Σεπτέμβριο, όταν η μέση θερμοκρασία ήταν έως και κατά 8 βαθμούς Κελσίου υψηλότερη από τον μέσο όρο. «Στην Ευρώπη πάλι, οι θερμοκρασίες ρεκόρ το περασμένο καλοκαίρι, είχαν σαν αποτέλεσμα να προκληθεί στη Δυτική Μεσόγειο θαλάσσιος καύσωνας, ο οποίος διήρκησε μάλιστα πολύ», λέει ο κ. Λαγουβάρδος και καταλήγει: «το αποτύπωμα της κλιματικής αλλαγής στην Ευρώπη είναι πιο έντονο απ’ ό,τι σε άλλες ηπείρους».
      Τα αποτελέσματα της έκθεσης ανέλυσε στην «Κ» και o Διδάκτωρ Μετεωρολογίας και συνεργάτης του meteo του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Γιώργος Παπαβασιλείου. Ο ίδιος σημειώνει καταρχάς πως η πορεία του κλίματος της γης παρακολουθείται μέσα από συγκρίσεις του παρόντος κλίματος (π.χ. τα τελευταία 30 έτη) σε σχέση με μια περίοδο αναφοράς (π.χ. τη προβιομηχανική περίοδο 1850–1900).
      Όσον αφορά στα στοιχεία για τη χώρα μας, ο ίδιος σημειώνει πως: «Για την Ελλάδα, παρόλο που το 2022 ήταν επίσης θερμότερο του μέσου όρου, δεν ήταν τόσο ακραίο όσο το 2021. Στην Ευρώπη, έχουμε πάνω από 16 χρόνια να βιώσουμε ένα ψυχρότερο από το μέσο όρο έτος και περισσότερα από 21 χρόνια παγκοσμίως, γεγονός που αναδεικνύει ξεκάθαρα τις επιπτώσεις της ταχέως εξελισσόμενης κλιματικής αλλαγής στην παγκόσμια μέση θερμοκρασία». Ο κ. Παπαβασιλείου υπογραμμίζει ακόμα πως η έλλειψη βροχοπτώσεων, οδήγησε σε πάρα πολλές περιπτώσεις σε ιστορικά επίπεδα ξηρασίας στην Ιβηρική χερσόνησο, ειδικά στη Γαλλία.
      Τμήματα της Ελλάδας βρίσκονται επίσης αντιμέτωπα με το φαινόμενο της ξηρασίας. Ορισμένες από αυτές τις περιοχές είναι ενδεικτικά η Ανατολική Μακεδονία, η Θράκη, η Θεσσαλία, η Πελοπόννησος και η Κρήτη. «Οι βροχοπτώσεις που είδαμε μάλιστα το τελευταίο διάστημα, τοπικού κυρίως χαρακτήρα, δεν είναι ικανές να αναπληρώσουν το μεγάλο κενό που υπήρξε τους προηγούμενους μήνες, ενώ ένα αξιοσημείωτο στοιχείο είναι και η σημαντική μείωση των ημερών βροχόπτωσης», λέει ο ίδιος.
       
      Κάτι εξαιρετικά παράδοξο και αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια του 2022, ο πιο βροχερός μήνας σε κάποιες περιοχές στην Ελλάδα ήταν ο περασμένος Αύγουστος, οπότε και σημειώθηκαν ορισμένα μηνιαία ρεκόρ βροχοπτώσεων. Την ίδια στιγμή, οι πολύ περιορισμένες χιονοπτώσεις από τον Δεκέμβριο του 2022 μέχρι και τον Φεβρουάριο του 2023, οδήγησαν σε προβλήματα στην «τροφοδοσία» ρεμάτων και ποταμών.
       
      Πάντως, ο συνεργάτης του meteo λέει πως οι προβλέψεις για το φετινό καλοκαίρι βρίσκονται στο ίδιο μήκος… κλίματος. Όπως λέει ο κ. Παπαβασιλείου: «Από το προσεχές καλοκαίρι και μετά, σύμφωνα και με τις νεότερες εποχικές προγνώσεις, αναμένουμε μια σημαντική φυσική κλιματική μεταβολή που θα λάβει χώρα στα τροπικά νερά του Ειρηνικού Ωκεανού, την λεγόμενη φάση El Niño.

       
      To El Niño έχει σημαντικές επιπτώσεις στο παγκόσμιο κλίμα τόσο θερμοκρασιακά όσο και από άποψη βροχοπτώσεων με διαφορετικές επιπτώσεις ανά περιοχή. Ωστόσο, προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι οι φάσεις El Niño, συνδέονται με θερμότερα έτη παγκοσμίως. Έτσι, δεν θα αποτελέσει έκπληξη αν μέσα στα επόμενα δύο χρόνια καταγραφεί το “νέο” θερμότερο έτος παγκοσμίως. Και όσον αφορά στις πυρκαγιές, οι υψηλές θερμοκρασίες και οι συνθήκες ξηρασίας, διαμορφώνουν ένα πολύ εύφλεκτο πυρικό περιβάλλον με σημαντικές επιπτώσεις στην πιθανότητα εκδήλωσης ακραίων δασικών πυρκαγιών υπό τις κατάλληλες πυρομετεωρολογικά συνθήκες».
    12. Περιβάλλον

      Engineer

      Τα αποτελέσματα των μετρήσεων που έγιναν την περίοδο 2017-2024 για την παρακολούθηση των ραδιενεργών ουσιών στο νερό που καταναλώνουν οι πολίτες περιλαμβάνει η συγκεντρωτική έκθεση που έδωσε στη δημοσιότητα η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας. 
      Τα αποτελέσματα κρίνονται θετικά από την ΕΕΑΕ, καθώς στη συντριπτική πλειονότητα των 12.571 δειγμάτων από όλη την Ελλάδα που ελέγχθηκαν από την επιτροπή και εξουσιοδοτημένα εργαστήρια διαπιστώθηκε ότι οι συγκεντρώσεις ραδιενέργειας ήταν εντός του θεσμοθετημένου πλαισίου καταλληλότητας. 
      Ωστόσο, εντοπίστηκαν και περιπτώσεις με αυξημένες συγκεντρώσεις φυσικών ραδιονουκλιδίων κυρίως σε υπόγεια νερά περιοχών της Βόρειας Ελλάδας, όπου η ΕΕΑΕ προχώρησε σε εισηγήσεις προς το υπουργείο Υγείας για τη λήψη περιοριστικών μέτρων και την εφαρμογή διορθωτικών ενεργειών. 
      Διορθωτικά μέτρα
      Σύμφωνα με τα ευρήματα της καταγραφής αυξημένες είναι οι συγκεντρώσεις ραδονίου στο πόσιμο νερό που καταναλώνουν οι κάτοικοι των οικισμών Αυγή, Οσσα και Λοφίσκος του Δήμου Λαγκαδά και ήδη γίνονται οι διορθωτικές ενέργειες για να πέσει η τιμή του συγκεκριμένου ραδιενεργού αερίου. Σημειώνεται ωστόσο ότι το νερό σε αυτούς τους τρεις οικισμούς παραμένει πόσιμο.
      Στην Αυγή, στην Οσσα και στον Λοφίσκο, με συνολικό πληθυσμό 1.000 κατοίκων, όπου εντοπίστηκαν συγκεντρώσεις ραδονίου πάνω από τα επιθυμητά επίπεδα των 100 μπεκερέλ ανά λίτρο, εφαρμόζονται οι προβλεπόμενες δράσεις. Αυτές περιλαμβάνουν επιβεβαιωτικές μετρήσεις, ραδιολογική αξιολόγηση που λαμβάνει υπόψη τη συγκέντρωση ραδονίου στον εσωτερικό αέρα των χώρων όπου γίνεται κατανάλωση νερού και επαναληπτικές μετρήσεις με ορίζοντα πενταετίας. 
      Σε άλλους τρεις οικισμούς, στην Αρναία, στη Νυμφόπετρα και στον Ασκό, όπου οι συγκεντρώσεις ραδονίου μετρήθηκαν πάνω από τα 100 μπεκερέλ ανά λίτρο, έχουν ολοκληρωθεί οι διορθωτικές ενέργειες και η τιμή της ραδιενεργής ουσίας έχει σταθεροποιηθεί σε χαμηλότερα επίπεδα.
      Στην Αρναία, μάλιστα, εγκαταστάθηκε με τη συνδρομή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης σύστημα αερισμού της υδροδότησης, το οποίο μείωσε σημαντικά τις συγκεντρώσεις ραδονίου.
      Χρονική εξέλιξη των συγκεντρώσεων ραδονίου
      Κατά τη διάρκεια των ετών που γίνονταν οι μετρήσεις κρίθηκαν ακατάλληλα για ανθρώπινη κατανάλωση τα νερά πέντε οικισμών στους Δήμους Βόλβης και Λαγκαδά λόγω αυξημένων συγκεντρώσεων ουρανίου. Πρόκειται για τους οικισμούς Νυμφόπετρα, Μικροκώμη, Απολλωνία, Ασκός και Κρυονέρι.
      Τα μέτρα που ελήφθησαν μετά από εισήγηση της ΕΕΑΕ στο υπουργείο Υγείας αποδείχτηκαν αποτελεσματικά. Οπως λέει στην «Κ» ο πρόεδρος της επιτροπής, Χρήστος Χουσιάδας, «άλλαξαν οι πηγές υδροδότησης, αντικαταστάθηκαν γεωτρήσεις, χρησιμοποιήθηκαν φίλτρα και σε κάποιες περιπτώσεις απαγορεύτηκε η κατανάλωση νερού από τη βρύση. Για ένα διάστημα οι πολίτες έπιναν εμφιαλωμένο νερό. Αυτά τα μέτρα βελτίωσαν τη ραδιολογική ποιότητα του νερού για περίπου 4.700 κατοίκους». 
      Απεικόνιση των συγκεντρώσεων του υποσυνόλου των 3.525 δειγμάτων που ελέγχθηκαν ως προς την περιεκτικότητα σε ουράνιο-238. [Πηγή: ΕΕΑΑ] Οι συγκεντρώσεις ουρανίου είναι γενικά αυξημένες στα υπόγεια νερά των γεωτρήσεων λόγω των γρανιτικών και ιζηματογενών πετρωμάτων. Τα πλουσιότερα σε ουράνιο νερά εντοπίζονται κυρίως σε Κεντρική και Ανατολική Μακεδονία και στη Θράκη, και λιγότερο στη Δυτική Μακεδονία και τη Θεσσαλία. Σε όλες τις περιπτώσεις, εκτός από τους πέντε προαναφερθέντες οικισμούς, τα δείγματα του νερού που εξετάστηκαν ήταν κατάλληλα.   
      Απεικόνιση των συγκεντρώσεων του συνόλου των 12.571 δειγμάτων  
      ως προς την ολική β-ακτινοβολία. [Πηγή: ΕΕΑΑ] Απεικόνιση των συγκεντρώσεων του συνόλου των 12.571 δειγμάτων  
      ως προς την ολική β-ακτινοβολία. [Πηγή: ΕΕΑΑ] Ο κ. Χουσιάδας επισημαίνει ότι οι μετρήσεις οι οποίες έγιναν όλα αυτά τα χρόνια ήταν αποτέλεσμα της εφαρμογής στη χώρα μας της ευρωπαϊκής οδηγίας ΕΥΡΑΤΟΜ για την προστασία της υγείας των πολιτών από τις ραδιενεργές ουσίες στο πόσιμο νερό.
      «Τα συμπεράσματα της έκθεσης υπογραμμίζουν τη χειροπιαστή βελτίωση που έχει φέρει η ευρωπαϊκή και η ελληνική νομοθεσία στην προστασία της υγείας των πολιτών από τη μακροχρόνια έκθεση στους ραδιολογικούς παράγοντες που μπορεί να εντοπιστούν στο πόσιμο νερό. Επίσης, αναδεικνύουν τον ουσιαστικό ρόλο της συνεργασίας των αρμόδιων φορέων για την εφαρμογή της νομοθεσίας», τονίζει. 
      ekthesi_posima_nera_2025.pdf
    13. Περιβάλλον

      Engineer

      Στην καταβολή προστίμου για την αδιανόητη κατάσταση του ΧΥΤΑ Ζακύνθου υποχρεώνεται η Ελλάδα από το Ευρωδικαστήριο. 
      Η χώρα θα καταβάλει άμεσα 5,5 εκατ. ευρώ και επιπλέον 12.500 ευρώ για κάθε ημέρα καθυστέρησης από σήμερα, έως την πλήρη εφαρμογή της προηγούμενης καταδικαστικής απόφασης του Ευρωδικαστηρίου, η οποία εκδόθηκε πριν από 11 χρόνια. 
      Μάλιστα στην αυστηρότητα της απόφασης έπαιξε ρόλο το κακό παρελθόν της Ελλάδας στη διαχείριση των απορριμμάτων, όπως ρητά αναφέρεται στην απόφαση.
      Ο ΧΥΤΑ κατασκευάστηκε το 1996, μέσα στην καρδιά του Εθνικού Πάρκου Ζακύνθου. Κατά τη διάρκεια ζωής του επεκτάθηκε τέσσερις (!) φορές νόμιμα και αρκετές φορές παράνομα, φτάνοντας τα 92.000 τ.μ. και στην ουσία λειτουργούσε ως χωματερή στην οποία πετάγονταν χύδην τα πάντα. Βάσει υπολογισμών, έως τον Δεκέμβριο του 2017 που ο ΧΥΤΑ έκλεισε οριστικά, είχε δεχθεί περίπου 528.600 τόνους σκουπιδιών, 25.000-27.000 τόνους τον χρόνο.
      Οι καταγγελίες των περιβαλλοντικών οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στο νησί οδήγησαν την υπόθεση στην Ε.Ε. και το 2014 η Ελλάδα καταδικάστηκε για πρώτη φορά από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Όπως θύμισε χθες το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο με ανακοίνωσή του, η Ελλάδα καταδικάστηκε το 2014 επειδή «δεν είχε θέσει τέρμα στη λειτουργία χώρου υγειονομικής ταφής (ΧΥΤΑ) ευρισκόμενου στο θαλάσσιο εθνικό πάρκο της Ζακύνθου, φυσικό οικότοπο της θαλάσσιας χελώνας «Caretta -Caretta», ενώ ο χώρος αυτός ήταν κορεσμένος και δυσλειτουργικός, με αποτέλεσμα να θέτει σε κίνδυνο την υγεία και το περιβάλλον».
      Μετά την ψυχρολουσία, οι αρχές διέταξαν τη διακοπή λειτουργίας του ΧΥΤΑ, ο οποίος όμως εξακολούθησε να λειτουργεί έως το 2017 (σύμφωνα με τις περιβαλλοντικές οργανώσεις, τουλάχιστον έως το 2020), ελλείψει εναλλακτικής. Ετσι η Ελλάδα παραπέμφθηκε εκ νέου το 2023 στο Ευρωδικαστήριο.
      Όπως αναφέρει η χθεσινή ανακοίνωση, «το Δικαστήριο επισημαίνει ότι, κατά τον κρίσιμο χρόνο που ορίζεται στην προειδοποιητική επιστολή, δηλαδή στις 28 Ιουνίου 2017, η Ελλάδα ούτε είχε προβλέψει σχέδιο διευθέτησης ώστε να συνεχιστεί η λειτουργία του ΧΥΤΑ Ζακύνθου σύμφωνα με τις απαιτήσεις της οδηγίας περί υγειονομικής ταφής των αποβλήτων, ούτε είχε παύσει τη λειτουργία του ΧΥΤΑ. Επιπλέον, ο ΧΥΤΑ Ζακύνθου συνέχισε να δέχεται απόβλητα μέχρι τα τέλη του 2017. 
      Κατά συνέπεια, το Δικαστήριο υποχρεώνει την Ελλάδα σε καταβολή χρηματικής ποινής ύψους 12.500 ευρώ ανά ημέρα καθυστέρησης από τη δημοσίευση της σημερινής απόφασης έως την ημερομηνία εκτέλεσης της απόφασης του 2014, καθώς και σε καταβολή κατ’ αποκοπήν ποσού ύψους 5.500.000 ευρώ στην Επιτροπή. Τα ποσά των κυρώσεων δικαιολογούνται από τη σοβαρότητα της παράβασης. Η παράβαση ενέχει σοβαρό κίνδυνο για το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία».
      Μάλιστα έπαιξε ρόλο και το… κακό παρελθόν της χώρας στη διαχείριση απορριμμάτων. «Επιπλέον, το Δικαστήριο συνεκτίμησε τον μεγάλο αριθμό αποφάσεων με τις οποίες διαπιστώθηκε κατά το παρελθόν ότι η Ελλάδα είχε παραβεί τις υποχρεώσεις της σχετικά με τη διαχείριση των αποβλήτων, τον αριθμό των περιπτώσεων στις οποίες το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι το συγκεκριμένο κράτος μέλος είχε παραλείψει να εκτελέσει αποφάσεις του Δικαστηρίου στον τομέα αυτόν, το γεγονός ότι η παράβαση συνεχίστηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα μετά τη δημοσίευση της απόφασης του 2014, καθώς και την ικανότητα πληρωμής του κράτους μέλους».
      Να σημειωθεί ότι η Ελλάδα έδωσε σε δημόσια διαβούλευση τον Φεβρουάριο μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων για την αποκατάσταση του ΧΥΤΑ. Λόγω της τραγικής κατάστασης του ΧΥΤΑ και της μεγάλης έκτασης που αυτός καταλαμβάνει, οι μελετητές προτείνουν να κατασκευαστεί ένας τεράστιος τοίχος που θα στηρίξει τον ΧΥΤΑ και περιμετρικοί αναβαθμοί (πεζούλες), ώστε να δοθεί ο απαραίτητος χώρος για να «απλωθούν» τα σκουπίδια «προκειμένου να διαμορφωθεί ένα ανάγλυφο ήπιων κλίσεων». Το κόστος της αποκατάστασης του ΧΥΤΑ εκτιμήθηκε σε 5,2 εκατ. ευρώ.
    14. Περιβάλλον

      Engineer

      Η ανάδυση του άλλοτε βυθισμένου χωριού Κάλλιο από τα νερά της τεχνητής λίμνης του Μόρνου είναι ακόμη μία δραματική υπενθύμιση της ανησυχητικής ανομβρίας που πλήττει τη μεγαλύτερη πηγή νερού του Λεκανοπεδίου.
      Ο φωτογραφικός φακός απαθανάτισε τα ερείπια του χωριού που μέχρι πρότινος κάλυπτε το νερό του ταμιευτήρα.



      Οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την υδροδότηση της Αττικής, καθώς ο ταμιευτήρας του Μόρνου βρίσκεται σε ιστορικό χαμηλό 15ετίας.



      Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε το Meteo του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, στην πιο πρόσφατη δορυφορική φωτογραφία του Μόρνου, στις 9 Σεπτεμβρίου 2025, παρατηρήθηκε η μικρότερη έκταση της λίμνης από το 2014, αφότου υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα από τον δορυφόρο Sentinel-2.


      «Είναι πολύ ανησυχητική η κατάσταση, καθώς η έκταση της λίμνης του Μόρνου, από τις βασικές υδροδοτικές πηγές της Αθήνας, υπολογίστηκε στις 9 Σεπτεμβρίου φέτος σε περίπου 8,9 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Ενα χρόνο πριν, τον Σεπτέμβριο του 2024, η έκτασή της ήταν 11,4 τετραγωνικά χιλιόμετρα, ενώ το 2023 ήταν 15,3 τετραγωνικά χιλιόμετρα, που είναι και η μέση τιμή των τελευταίων δέκα ετών το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου», είπε στην «Κ» ο Κώστας Λαγουβάρδος, διευθυντής Ερευνών στο Αστεροσκοπείο και επιστημονικά υπεύθυνος του meteo.gr. Δηλαδή, η έκταση νερού που έχει φέτος τον Σεπτέμβριο ο ταμιευτήρας του Μόρνου είναι στο 58% του μέσου όρου της δεκαετίας!
    15. Περιβάλλον

      Engineer

      Κλείνει οριστικά το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) το θέμα των πέντε παράνομων οδών κοντά στην παραλία Αγιαννάκη Μεσσηνίας. Το ανώτατο δικαστήριο απέρριψε προσφυγή κατά της απόφασης του υπουργείου Περιβάλλοντος να τοποθετηθούν φυσικά εμπόδια για να εμποδιστεί η χρήση του δρόμου. Οπως υπενθυμίζει το δικαστήριο, η Ελλάδα έχει ήδη καταδικαστεί το 2016 από το Ευρωδικαστήριο για την πλημμελή προστασία του Κυπαρισσιακού Κόλπου και η υπόθεση έχει ανοίξει εκ νέου, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διερευνά τον βαθμό εφαρμογής της απόφασης από τη χώρα. Μαζί με τους δρόμους κλείνει και το ενδεχόμενο οικοδόμησης της περιοχής, κάτι στο οποίο είχε κάνει ρητή αναφορά το Ευρωδικαστήριο.
      Η πρόσφατη απόφαση του Ε΄ τμήματος του ΣτΕ (αρ. 1030/2025) είναι το τελευταίο επεισόδιο σε μια υπόθεση που κρατάει περισσότερο από μία δεκαετία. Η περιοχή την οποία η υπόθεση αφορά έχει ενταχθεί στο δίκτυο Natura ήδη από το 2006, λόγω των πολύτιμων αμμοθινικών οικοσυστημάτων της. Το 2009-2011 η εταιρεία στην οποία ανήκει η έκταση (περίπου 250 στρέμματα) την κατάτμησε σε οικόπεδα 4-10 στρεμμάτων και ζήτησε από την πολεοδομία την έκδοση 47 οικοδομικών αδειών για την ανέγερση κατοικιών.
      Από τη δόμηση αυτή θα προέκυπτε ένας οικισμός περίπου 500 κατοίκων με συνεχές μέτωπο 2,5 χλμ. και πλάτος 100-150 μέτρων κατά μήκος της ακτογραμμής, από τον οικισμό Ελαίας έως τον Αγιαννάκη, όπου και ο πυρήνας ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας. Η πολεοδομία δεν έδωσε οικοδομική άδεια, ωστόσο η εταιρεία προχώρησε στη διάνοιξη πέντε κάθετων οδών. Η υπόθεση καταγγέλθηκε, ενεπλάκησαν οι Αρχές και επιβλήθηκε στην εταιρεία πρόστιμο. Ηδη από το 2012 οι Αρχές ζήτησαν από την εταιρεία το κλείσιμο και την αποκατάσταση των οδών, κάτι που δεν έγινε.
      Το 2016 ήρθε η καταδίκη της Ελλάδας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για την πλημμελή προστασία του Κυπαρισσιακού Κόλπου. Στην καταδίκη γίνεται ρητή αναφορά στην περιοχή του Αγιαννάκη και στο πώς η ελληνική πολιτεία ανέχθηκε την οικοδόμηση μέρους αυτής και τη διάνοιξη οδών. Να σημειωθεί ότι παρότι η Ελλάδα «έβλεπε» την καταδίκη να έρχεται, το 2012-2014 η πρώτη προσπάθεια για τη δημιουργία προστατευτικού πλαισίου αποσκοπούσε περισσότερο στο να εξυπηρετήσει τοπικά (μικροπολιτικά και οικονομικά) συμφέροντα, παρά να εξασφαλίσει την ουσιαστική προστασία της περιοχής. Τελικά το 2018 το ΥΠΕΝ αναγκάστηκε να θεσπίσει ένα σοβαρό πλαίσιο για την προστασία όλου του Κυπαρισσιακού Κόλπου, συμπεριλαμβανομένης και της επίμαχης περιοχής.
      Το 2020 οι επιθεωρητές Περιβάλλοντος επανήλθαν στην υπόθεση έπειτα από καταγγελίες, για να διαπιστώσουν ότι οι πέντε δρόμοι όχι μόνο δεν είχαν κλειστεί, αλλά χρησιμοποιούνταν κανονικά. Ετσι την υπόθεση ανέλαβε το Συντονιστικό Γραφείο Αποκατάστασης Περιβαλλοντικών Ζημιών (ΣΥΓΑΠΕΖ) του ΥΠΕΝ, το οποίο αποφάσισε το κλείσιμο των δρόμων με μόνιμα εμπόδια. Κατά της απόφασης αυτής προσέφυγε η εταιρεία, στην οποία εν τω μεταξύ επιβλήθηκε νέο πρόστιμο γιατί δεν είχε συμμορφωθεί.
      Το ΣτΕ απέρριψε όλα τα επιχειρήματα που έθεσε η εταιρεία. Για παράδειγμα, ότι η κατάσταση της καρέτα καρέτα έχει βελτιωθεί και δεν χρειάζονται μέτρα προστασίας της (είναι ένα επιχείρημα που προβάλλεται πολύ και από τους τοπικούς πολιτευτές, σε μια προσπάθεια να «χαλαρώσει» το πλαίσιο προστασίας της περιοχής). Οτι οι δρόμοι υπήρχαν σε παλαιότερα σχέδια, ότι πρέπει να αποζημιωθεί γιατί η κατάργηση των δρόμων οδηγεί σε απαξίωση της περιουσίας της.
      «Οχι μόνο δεν έχει εκλείψει ο περιβαλλοντικός κίνδυνος, αλλά, αντιθέτως, παραμένει επιτακτική η προστασία της περιοχής», κατέληξε το ΣτΕ. Σημείωσε ότι λόγω της σημασίας της «η περιοχή δεν προορίζεται κατ’ αρχάς για οικιστική ανάπτυξη», αλλά εξακολουθεί να χρήζει προστασίας. Ανέφερε, τέλος, τα πορίσματα των υπηρεσιών, σύμφωνα με τα οποία οι δρόμοι δεν ήταν αυτοί που είχαν προβλεφθεί σε παλαιά σχέδια.
      Το πιο ενδιαφέρον, πάντως, είναι ότι σύμφωνα με την πληροφόρηση που παρείχε το ΥΠΕΝ στο ανώτατο δικαστήριο, η υπόθεση έχει ανοίξει και πάλι, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διερευνά τον βαθμό προσαρμογής της χώρας στην απόφαση του Ευρωδικαστηρίου.
      «Ηδη έχει ξεκινήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαδικασία διερεύνησης της συμμόρφωσης της Ελληνικής Δημοκρατίας προς την απόφαση του ΔΕΕ του 2016 (C-504/14), η οποία αφορά, μεταξύ άλλων, τη διάνοιξη των εν λόγω πέντε οδών και την πρόσβαση μέσω αυτών προς την παραλία, οι δε ελληνικές αρχές έχουν ενημερώσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τα μέτρα που λαμβάνονται στην κατεύθυνση της συμμόρφωσης προς την ανωτέρω απόφαση», αναφέρεται.
    16. Περιβάλλον

      GTnews

      Ιδιαίτερα γενναιόδωρος αποδεικνύεται ο Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) στη διαχείριση του τέλους ταφής. Με απόφαση που έλαβε πριν από λίγες ημέρες, προτείνει να διατεθούν 6 εκατ. ευρώ για τη συλλογή βιοαποβλήτων για δύο χρόνια από τρεις δήμους της Στερεάς Ελλάδας. Επίσης προτείνει να χρηματοδοτηθεί η αποκατάσταση τριών χωματερών με 5 εκατ. εκάστη, με κατεπείγουσα εκείνη της Ζακύνθου, καθώς έρχεται νέο ευρωπρόστιμο. Αυτό σημαίνει ότι οι δήμοι που δεν έχουν καλές επιδόσεις στην ανακύκλωση θα καταβάλλουν τέλος ταφής για να κλείσουν χωματερές κάπου αλλού στην Ελλάδα, όπου υπάρχει ανάγκη.
      Το χρονικό
      Το τέλος ταφής, δηλαδή ένα «πρόστιμο» για κάθε τόνο σκουπιδιών που οι δήμοι θάβουν σε χωματερές, παραμένει μια πικρή ιστορία. Πρωτοθεσπίστηκε το 2012 (Ν. 4042, με τον οποίο ενσωματώθηκε στο εθνικό δίκαιο η οδηγία-πλαίσιο 2008/98/ΕΚ) και προβλέφθηκε η έναρξη είσπραξής του από το 2014, ξεκινώντας από τα 35 ευρώ/τόνο. Η εφαρμογή της διάταξης ανεστάλη με διαδοχικούς νόμους, μετονομάστηκε σε περιβαλλοντική εισφορά και εν τέλει καταργήθηκε το 2021 (Ν. 4819) χωρίς ποτέ να έχει εφαρμοστεί. Και επαναεπιβλήθηκε, αρχής γενομένης από τις αρχές του 2022. Τελικώς, η είσπραξή του ξεκίνησε με μεγάλη καθυστέρηση και έως σήμερα στον ΕΟΑΝ έχουν αποδοθεί 129.141.872 ευρώ από το υπουργείο Εσωτερικών (ταμειακά διαθέσιμα) και 8.027.591 ευρώ από ΦΟΣΔΑ (οι συλλογικοί φορείς των δήμων για τα σκουπίδια) και δήμους, ήτοι σύνολο 137.169.467 ευρώ. Οι πόροι αυτοί αφορούν στο έτος 2022 και πρώτο εξάμηνο του 2023, ενώ αναμένονται περίπου 50 εκατ. ευρώ για το δεύτερο εξάμηνο του 2023 και 110 εκατ. ευρώ για το έτος 2024. Η εκτίμηση του ΕΟΑΝ είναι ότι μέχρι το έτος 2030 θα έχουν συγκεντρωθεί σε ειδικό λογαριασμό περίπου 1,2 δισ. ευρώ από τους πόρους του τέλους ταφής.
      Στην εισήγησή του προς το υπουργείο Περιβάλλοντος, λοιπόν, η οποία εγκρίθηκε από το διοικητικό συμβούλιο του ΕΟΑΝ στις 27 Ιανουαρίου, ο οργανισμός προτείνει τα χρήματα να διατεθούν σε τρεις άξονες: κατά 85% σε δράσεις διαλογής στην πηγή (για δήμους ή ΦΟΔΣΑ που έχουν εκπονήσει «ολιστικά σχέδια ανακύκλωσης». Κατά 10%-12% σε δράσεις αποκατάστασης περιβάλλοντος (λ.χ. αποκατάσταση χωματερών). Και κατά 3%-5% σε δράσεις και εφαρμογές νέων τεχνολογιών. Ως εδώ καλά.
      Όπως αναφέρεται στην εισήγηση, με δεδομένες αυτές τις αρχές «αλλά και τις άμεσες ανάγκες που έχουν καταγραφεί από τη Γενική Γραμματεία Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων», δηλαδή το υπουργείο Περιβάλλοντος, ο ΕΟΑΝ προτείνει να ενταχθούν άμεσα προς χρηματοδότηση:
      • Η χωριστή συλλογή βιοαποβλήτων για δύο χρόνια από τους Δήμους Δελφών και Δωρίδας Φωκίδας και Αμφίκλειας – Ελάτης Φθιώτιδας, με 6 εκατ. ευρώ. Το εξωφρενικό στην υπόθεση αυτή δεν είναι μόνο το υψηλότατο ποσό (για τρεις δήμους που έχουν συνολικά πληθυσμό μόλις 44.600 κατοίκων) αλλά και η αιτία που αυτό προτείνεται: «Λόγω της άμεσης ανάγκης να υφίσταται εισερχόμενο κλάσμα για τη λειτουργία της Μονάδας Επεξεργασίας Βιοαποδομήσιμων Άμφισσας και να μην τεθεί σε κίνδυνο η χρηματοδότηση του έργου από κοινοτικούς πόρους, μετά τον σχετικό έλεγχο της Υπηρεσίας Ελεγκτικού Συνεδρίου της Ε.Ε.». Με άλλα λόγια, κατασκευάζονται μονάδες χωρίς να έχει προβλεφθεί πώς θα παίρνουν τα απορρίμματα.
      • Η ανάθεση μελέτης για τον υπολογισμό του υπολείμματος σκουπιδιών ανά δήμο στα Κέντρα Διαλογής – Ανακύκλωσης (ΚΔΑΥ). Πρόκειται για τα κοινά σκουπίδια που οι πολίτες ρίχνουν στον μπλε κάδο και μετά «επιστρέφονται» στους δήμους για ταφή στους ΧΥΤΑ. Εκτιμώμενος προϋπολογισμός είναι 2,5 εκατ. ευρώ/έτος για τουλάχιστον 5 χρόνια, ενώ εκτιμάται ότι μέρος της δαπάνης θα καλυφθεί από τα συστήματα ανακύκλωσης. Το ερώτημα είναι γιατί χρειάζεται νέα μελέτη για κάτι τέτοιο, όταν σε κάθε ΚΔΑΥ καταγράφονται λεπτομερώς οι ποσότητες των εισερχομένων από τον μπλε κάδο του κάθε δήμου και τι ποσότητες «επιστρέφονται».
      • Η αποκατάσταση χωματερών ή ΧΥΤΑ, που δεν χρηματοδοτείται πια από την Ε.Ε. Η εισήγηση προτείνει την αποκατάσταση του ΧΥΤΑ στην περιοχή Σκοπός στη Ζάκυνθο «με στόχο την αποφυγή ως χώρα του προστίμου από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο». Ο προϋπολογισμός του έργου ορίζεται σε 5,2 εκατ. ευρώ. Ακόμα 4,5 εκατ. ευρώ προτείνεται να δοθούν για την αποκατάσταση του ΧΥΤΑ στο Ξυλόκαστρο, «ο οποίος δεν λειτουργεί και είναι σε κακή κατάσταση, με σοβαρά ζητήματα επιβάρυνσης του περιβάλλοντος», και 4 εκατ. ευρώ για τον ΧΥΤΑ της Ξάνθης που αντιμετωπίζει παρόμοια προβλήματα με της Καλύμνου (δεν αναφέρεται εκτίμηση κόστους). Η πιο λογική ως προς το κόστος είναι πρόταση διάθεσης 5 εκατ. ευρώ για την αποκατάσταση του βυθού από ό,τι έχει μείνει από την κατολίσθηση της χωματερής το 2011, στην Άνδρο, λόγω του ειδικού κόστους ανάσυρσης σκουπιδιών χωρίς να προκληθεί περαιτέρω ρύπανση.
      Η θητεία του Δ.Σ.
      Στην τελική εισήγηση προς το υπουργείο Περιβάλλοντος προκρίνονται ως άμεσης προτεραιότητας η χωριστή διαλογή βιοαποβλήτων σε τρεις δήμους της Στερεάς και η αποκατάσταση του ΧΥΤΑ στη Ζάκυνθο. Να σημειωθεί ότι η θητεία του διοικητικού συμβουλίου του ΕΟΑΝ έχει λήξει εδώ και δύο χρόνια (παρατείνεται μέχρι να οριστεί νέο) – χαρακτηριστικό είναι ότι ένα μέλος του διοικητικού συμβουλίου, που είναι εκπρόσωπος υπουργείου, δεν υπηρετεί πλέον στο συγκεκριμένο υπουργείο αλλά παρ’ όλα αυτά παραμένει στη θέση του στο διοικητικό συμβούλιο.
    17. Περιβάλλον

      GTnews

      Για τα μέσα του 2025, εκτός νέων απροόπτων, μετατίθεται η θεσμοθέτηση των δύο νέων θαλασσίων πάρκων στο Ιόνιο και στο Αιγαίο Πέλαγος. Το πάρκο του Ιονίου, ωστόσο, δείχνει να υπηρετεί επικοινωνιακά το πρόγραμμα εξορύξεων υδρογονανθράκων, όπως προκύπτει και από τη χθεσινή ανακοίνωση του υπουργείου Περιβάλλοντος περί νέων παραχωρήσεων για εξορύξεις και ταυτόχρονη επέκταση της υπό θεσμοθέτηση προστατευόμενης περιοχής. Μάλιστα, η αποδέσμευση θαλασσίων εκτάσεων που θα ενταχθούν στο πάρκο παρουσιάζεται ως αποτέλεσμα συμφωνίας, ενώ προβλέπεται από τη σύμβαση που έχει υπογράψει ο ιδιώτης με το Δημόσιο.
      Αντίδραση της WWF για τη σύνδεση των νέων παραχωρήσεων με την ταυτόχρονη επέκταση της προστατευόμενης περιοχής. 
      Στην ανακοίνωσή του το υπουργείο Περιβάλλοντος θέτει σε κοινή βάση τις σχεδιαζόμενες εξορύξεις υδρογονανθράκων στο Ιόνιο με την περιβαλλοντική προστασία της περιοχής (η οποία προφανώς θα απειληθεί από τις εξορύξεις). Το υπουργείο ανακοίνωσε την παραχώρηση στον ενεργειακό κολοσσό Chevron μιας τεράστιας νέας έκτασης, η οποία βρίσκεται σε επαφή με το (υπό σχεδιασμό) εθνικό θαλάσσιο πάρκο του Ιονίου. Για να «πρασινίσει» το χάπι, το υπουργείο ανακοίνωσε ότι το εθνικό θαλάσσιο πάρκο θα μεγαλώσει με την προσθήκη τμημάτων από το παραχωρημένο για εξορύξεις «θαλάσσιο οικόπεδο 10» (παραχωρημένο στη HELLENiQ ENERGY). «Για την απελευθέρωση των αποσπασθέντων τμημάτων έχει ήδη υπάρξει συμφωνία με τη μισθώτρια εταιρεία», αναφέρει η ανακοίνωση του υπουργείου. Μόνο που η συμφωνία αυτή ανάγεται στο 2020 και είναι βέβαια η σύμβαση με βάση την οποία παραχωρήθηκε το εν λόγω «οικόπεδο». Στη σύμβαση προβλέπεται ότι η παραχώρηση χωρίζεται σε τρεις περιόδους και μετά το τέλος καθεμίας θα επιστρέφεται στο Δημόσιο το 25% του «οικοπέδου», αυτό που δεν πρόκειται να χρησιμοποιηθεί. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», οι συγκεκριμένες περιοχές (μεταξύ αυτών και η θαλάσσια περιοχή των νήσων Στροφάδων) αποδεσμεύτηκαν πρωτίστως γιατί δεν ενδιαφέρουν την εταιρεία και όχι για περιβαλλοντικούς λόγους. Στις εκτάσεις αυτές θα προστεθεί και η έκταση που είχε δεσμευθεί στο Κατάκολο, καθώς η κυβέρνηση έχει από καιρό διαμηνύσει ότι δεν ενδιαφέρεται για εξορύξεις πετρελαίου αλλά μόνο υδρογονανθράκων.
      Η σύνδεση εξορύξεων και θαλασσίου πάρκου προκαλεί, όπως είναι επόμενο, αντιδράσεις. «Το ΥΠΕΝ στην ίδια ανακοίνωση συνδυάζει το ενδιαφέρον πετρελαϊκής εταιρείας με σχέδια για την επέκταση του θαλασσίου πάρκου στο Ιόνιο», λέει στην «Κ» ο Δημήτρης Καραβέλλας, διευθυντής της οργάνωσης WWF Ελλάς. «Όμως θαλάσσιο πάρκο και εξορύξεις δεν πάνε μαζί, ούτε σαν σκέψη, ούτε σαν πρόταση και κυρίως ούτε σαν πραγματικότητα. Αυτή η προσβολή στη νοημοσύνη μας πρέπει κάποια στιγμή να σταματήσει».
      Χρονοδιάγραμμα
      Όσον αφορά την ολοκλήρωση των εθνικών θαλασσίων πάρκων στο Ιόνιο και στο Αιγαίο, αυτή τοποθετείται πλέον στα μέσα του 2025. «Είμαστε σχεδόν έτοιμοι. Οι μελέτες τόσο για το Ιόνιο όσο και για το Αιγαίο θα παραδοθούν στα μέσα Ιανουαρίου», ανέφερε στην «Κ» ο γενικός γραμματέας Περιβάλλοντος. «Όσον αφορά το πάρκο του Ιονίου, υπολογίζεται ότι με τα νέα τμήματα που θα συμπεριλάβει θα φθάσει τις 17.000-18.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, περίπου 50% μεγαλύτερο από αυτό που είχε αρχικά ανακοινωθεί. Περιμένουμε τις τελικές προτάσεις των μελετητών και θα ακολουθήσει δημόσια διαβούλευση, με στόχο τα δύο εθνικά πάρκα να θεσπιστούν στα τέλη της άνοιξης».
      Σύμφωνα με πληροφορίες, ειδικά για το πάρκο του Αιγαίου, ένα από τα ζητήματα που απασχολεί τον ΟΦΥΠΕΚΑ (οργανισμός για τις προστατευόμενες περιοχές) και το υπουργείο Περιβάλλοντος είναι να μην καταλήξει ένα πάρκο «στα χαρτιά». Για τον λόγο αυτό συζητούνται τα χωρικά όρια του πάρκου και με ποιο μοντέλο θα είναι ευκολότερος ο έλεγχος της προστατευόμενης περιοχής, που είναι εξ αντικειμένου διασπασμένη γύρω από δεκάδες νησίδες και βραχονησίδες.
      Πάντως, η πολιτεία φαίνεται να καταλήγει ότι το πάρκο θα συμπεριλάβει και τη θαλάσσια περιοχή και κατοικημένων νησιών: σε Φολέγανδρο, Ανάφη, Μήλο και Αστυπάλαια, ενώ συζητείται το ενδεχόμενο να συμπεριληφθεί και η Αμοργός, κάτι που σε μεγάλο βαθμό θα είναι πολιτική απόφαση.
      Στον «αέρα» η προστασία της Γυάρου
      Σε παράδεισο για τη θαλάσσια ζωή μετατρέπεται η προστατευόμενη περιοχή της Γυάρου. Σύμφωνα με στοιχεία του ΕΛΚΕΘΕ και της WWF, η αυστηρή προστασία σε συνδυασμό με τη φύλαξη της περιοχής από την παράνομη αλιεία οδήγησαν σε σταθερή και σημαντική αύξηση του αριθμού των ψαριών, αλλά και του μεγέθους τους, σε σχέση με τις γειτονικές μη προστατευόμενες περιοχές. Ομως, το καθεστώς προστασίας της Γυάρου βρίσκεται στον «αέρα», καθώς σε έξι μήνες λήγει η τελευταία «προσωρινή» απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος, που δεν μπορεί να ανανεωθεί, αλλά πρέπει να υποκατασταθεί από μόνιμο πλαίσιο προστασίας.
      Τα δεδομένα προέρχονται από νέα έρευνα του ΕΛΚΕΘΕ και της WWF, που δημοσιοποιήθηκε χθες. Οπως αναφέρει χθεσινή ανακοίνωση της WWF, «επιβεβαιώνεται πως εντός της θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής της Γυάρου καταγράφονται περισσότερα είδη ψαριών, σε μεγαλύτερες ποσότητες και σε μεγαλύτερα μεγέθη συγκριτικά με τις περιοχές εκτός των ορίων της. Πιο αναλυτικά, παρατηρήθηκε σταθερή και σημαντική αύξηση του αριθμού των ειδών. Στις δειγματοληψίες εντός της προστατευόμενης περιοχής καταγράφονται πλέον 80 διαφορετικά είδη. Επίσης, τα αλιεύματα εντός της προστατευόμενης περιοχής παρουσιάζουν σημαντικά μεγαλύτερα μεγέθη σε σχέση με τις γειτονικές, μη προστατευόμενες περιοχές. Τέλος, καταγράφεται έως και τετραπλάσια αφθονία εντός της προστατευόμενης περιοχής σε σύγκριση με περιοχές χωρίς προστασία. Τα είδη υψηλής εμπορικής αξίας, όπως ροφοί, μπαρμπούνια και φαγκριά, καταγράφονται στη Γυάρο σε ακόμη μεγαλύτερη και πολλαπλάσια αφθονία».
      «Με τα νέα επιστημονικά δεδομένα, η περίπτωση της Γυάρου έρχεται να προστεθεί στις δεκάδες έρευνες ανά τον κόσμο που τεκμηριώνουν πως μια θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή μπορεί να ωφελήσει πολλαπλώς τη θάλασσα και αυτούς που ζουν από τους πόρους της», σχολιάζει ο διευθυντής του WWF, Δημήτρης Καραβέλλας.
      Πίεση χρόνου
      Το ζητούμενο, ωστόσο, είναι η προστασία της περιοχής να γίνεται μέσα από ένα σταθερό πλαίσιο. Σήμερα η θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή έχει οριοθετηθεί και οι όροι προστασίας της έχουν καθοριστεί με υπουργική απόφαση, η οποία έχει συγκεκριμένη χρονική διάρκεια (δηλαδή είναι «προσωρινή», μέχρι τη θέσπιση του οριστικού πλαισίου). Μέχρι στιγμής η εν λόγω απόφαση έχει ανανεωθεί πέντε φορές και, βάσει της νομοθεσίας, δεν μπορεί να ανανεωθεί ξανά.
      «Η Γυάρος, όπως και η πλειονότητα των θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών της χώρας παραμένουν χωρίς την αναγκαία θεσμική προστασία των προεδρικών διαταγμάτων. H εκκρεμότητα αυτή υπονομεύει κάθε σχετική προσπάθεια που γίνεται στη χώρα μας για την προστασία σημαντικών περιοχών, ενώ ακυρώνει στην πράξη τις δεσμεύσεις της κυβέρνησης για τήρηση των ευρωπαϊκών μας υποχρεώσεων. Σε ό,τι αφορά ειδικά τη Γυάρο, έχουμε επανειλημμένως τονίσει προς το αρμόδιο ΥΠΕΝ την κρισιμότητα του παράγοντα χρόνου. Αν δεν εκδοθεί προεδρικό διάταγμα μέσα στους επόμενους 6 μήνες, θα πάψει να υφίσταται το ειδικό καθεστώς προστασίας της περιοχή. Ενα συλλογικό έργο πολλών ετών θα πέσει στο κενό. Θέλουμε να ελπίζουμε πως θα υπάρξει ανταπόκριση, έστω και την ύστατη στιγμή, και η Γυάρος θα εξελιχθεί σε ένα πραγματικό πρότυπο θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής , έτσι όπως της αξίζει», σχολιάζει ο κ. Καραβέλλας. Υπενθυμίζεται ότι το νέο πλαίσιο για τις 446 χερσαίες και θαλάσσιες περιοχές Natura θα γίνει μέσω της ολοκλήρωσης των ειδικών περιβαλλοντικών μελετών, οι οποίες έχουν ανατεθεί από το 2019, αλλά μέχρι στιγμής έχουν ολοκληρωθεί ελάχιστες και δεν έχει θεσμοθετηθεί καμία.
    18. Περιβάλλον

      tetris

      Ενα πραγματικό αλαλούμ από αντικρουόμενες δικαστικές αποφάσεις και μια απόφαση επιβολής προστίμου που ξεκίνησε από τις 200.000 ευρώ, μειώθηκε στις 10.000 ευρώ και κατέληξε να μηδενιστεί συνθέτουν μια εικόνα παραλογισμού, για μια υπόθεση πρόκλησης περιβαλλοντικής ζημιάς. Πόσο μάλλον όταν η –αμετάκλητα αποδεδειγμένη– ζημιά έχει προκληθεί μέσα σε εθνικό πάρκο, εν προκειμένω της Ζακύνθου. Η περίπτωση αυτή παρουσιάζει ευρύτερο ενδιαφέρον, καθώς είναι χαρακτηριστική της δυσχέρειας επιβολής του νόμου σε αντίστοιχες περιπτώσεις.
      Η υπόθεση ξεκινά σχεδόν πριν από μια δεκαετία: το 2015, οι φύλακες τού (τότε) φορέα διαχείρισης του εθνικού πάρκου διαπίστωσαν εκτεταμένες παρεμβάσεις σε απότομη πλαγιά ανάμεσα στις παραλίες Δάφνης και Γέρακα. Η περιοχή βρίσκεται εντός του Εθνικού Πάρκου Ζακύνθου (ζώνη προστασίας τοπίου) και εντός περιοχής Natura. Ο φορέας προχώρησε σε καταγγελία, ενώ το ίδιο έπραξαν και τέσσερις περιβαλλοντικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στο νησί: WWF, ΑΡΧΕΛΩΝ, Medasset και MOm. Ακολούθησε το 2016 αυτοψία από κλιμάκιο ελέγχου ποιότητας περιβάλλοντος της περιφερειακής ενότητας Ζακύνθου, που επιβεβαίωσε ότι είχαν γίνει εκτεταμένες παρεμβάσεις, καταγράφοντας πλήθος παρανομιών, ανάμεσα στις οποίες η διάνοιξη δρόμου ενός χιλιομέτρου από την κορυφογραμμή έως την ακτή (βλ. «”Μάχη” στο Εθνικό Πάρκο Ζακύνθου», «Κ» 16.10.2022). Ολες οι εργασίες πραγματοποιήθηκαν χωρίς την έγκριση του φορέα του εθνικού πάρκου, όπως επιβάλλει το προεδρικό διάταγμα προστασίας της περιοχής.
      Η έκθεση αυτοψίας οδήγησε το 2018 στην επιβολή προστίμου 200.000 ευρώ στον ιδιοκτήτη της έκτασης. Το 2018 ο φορέας κατήγγειλε τη συνέχιση των εργασιών και στην ουσία την «εδραίωση» της τεράστιας αυτής παρέμβασης στο τοπίο. Η περιφέρεια πραγματοποίησε νέα αυτοψία το 2021, αλλά κατέληξε ότι οι παρεμβάσεις που διαπίστωσε «δεν επιφέρουν ως έχουν περιβαλλοντική υποβάθμιση» και «δεν συνεπάγονται περιβαλλοντικές παραβάσεις ώστε να επιβληθούν διοικητικές κυρώσεις».
      Κατόπιν, τον Μάιο του 2022 η περιφέρεια εξέδωσε νέα απόφαση, μειώνοντας το επιβληθέν πρόστιμο από 200.000 ευρώ σε 10.000 ευρώ. Ουσιαστικά αναγνωρίζει τα επιχειρήματα του ιδιοκτήτη της έκτασης: ότι τμήματα της έκτασης είναι αγροτικά (εξαιρέθηκαν των αναδασωτέων εκτάσεων με απόφαση που εξέδωσε το 2018 η Διεύθυνση Δασών Ζακύνθου, αφού ξεκίνησε η υπόθεση), καθώς και ότι ο δρόμος δεν διανοίχθηκε, αλλά ήταν παλαιός και «βελτιώθηκε» για την εξυπηρέτηση των καλλιεργειών, μια και όλες οι εργασίες ήταν αγροτικής φύσεως. Η υπόθεση οδηγήθηκε στη Δικαιοσύνη τόσο σε διοικητικό όσο και σε ποινικό επίπεδο. Τα ποινικά δικαστήρια αναγνώρισαν την πρόκληση σοβαρής περιβαλλοντικής ζημιάς και την παράνομη «παράκαμψη» του φορέα διαχείρισης του εθνικού πάρκου (νυν μονάδα διαχείρισης του ΟΦΥΠΕΚΑ). Ο ιδιοκτήτης της έκτασης καταδικάστηκε το 2023 από το Εφετείο Πατρών και η απόφαση επικυρώθηκε το 2024 από τον Αρειο Πάγο (αρ. απόφασης 1288/23) σε ποινή φυλάκισης 10 μηνών με αναστολή. Το ανώτατο δικαστήριο αναγνώρισε την πρόκληση περιβαλλοντικής ζημιάς το 2015-16 και ταυτόχρονα απέρριψε τα επιχειρήματα ότι υπήρχαν ασάφειες στην πρώτη αυτοψία και ότι δεν απαιτείται άδεια από τον φορέα του Εθνικού Πάρκου Ζακύνθου για διάνοιξη δρόμου εντός ιδιωτικού οικοπέδου (επιχειρήματα στα οποία βασίστηκε η μείωση του προστίμου από την περιφέρεια).
      Ομως το 2024 (λίγο πριν δημοσιευθεί η απόφαση του Αρείου Πάγου) έρχεται το Διοικητικό Πρωτοδικείο Πύργου εξετάζοντας προσφυγή του ιδιοκτήτη κατά της απόφασης μείωσης του προστίμου (από 200.000 ευρώ σε 10.000 ευρώ) και τον δικαιώνει υιοθετώντας κατά λέξη τα επιχειρήματα της περιφέρειας. Ετσι, το πρόστιμο μηδενίζεται. Ωστόσο ακολουθεί πρόσφατη απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ζακύνθου η οποία τον καταδικάζει, για τις επιπλέον επεμβάσεις που πραγματοποιήθηκαν το 2018, σε ποινή φυλάκισης 14 μηνών με αναστολή (ο ιδιοκτήτης άσκησε έφεση η οποία αναμένεται να εκδικαστεί στο Εφετείο Πατρών).
      Τον Σεπτέμβριο επίσης συζητείται η προσφυγή (τριτανακοπή) των οργανώσεων WWF και MEDASSET κατά της απόφασης «εξαφάνισης» του προστίμου, καθώς η περιφέρεια δεν άσκησε κανένα ένδικο μέσο, δηλαδή απομακρύνθηκε διακριτικά από την υπόθεση.
      Ατιμωρησία
      «Η υπόθεση της σοβαρής περιβαλλοντικής ζημιάς σε ένα από τα εμβληματικά θαλάσσια πάρκα δείχνει τη χαοτική και μακρά πορεία που πρέπει να διανύσει ένας πολίτης ή περιβαλλοντική οργάνωση ώστε να διασφαλιστεί η απόδοση περιβαλλοντικής δικαιοσύνης και να αποκατασταθεί η ζημιά», σχολιάζει η Θεοδότα Νάντσου, υπεύθυνη πολιτικής στο WWF Ελλάς. «Οι υπηρεσίες για τη βεβαίωση του περιβαλλοντικού εγκλήματος έκαναν τη δουλειά τους, όμως η απόδοση δικαιοσύνης παρουσιάζει σημαντικά προβλήματα. Το γεγονός ότι δικαστήρια διαφορετικής δικαιοδοσίας δίκασαν την ίδια υπόθεση δίχως να γνωρίζουν το ένα για τις αποφάσεις που εξέδωσε το άλλο, αλλά και οι δυσκολίες των υπηρεσιών να συνομιλήσουν μεταξύ τους, είναι προβλήματα που συνθέτουν τη μεγάλη εικόνα μιας περιβαλλοντικής ατιμωρησίας».
    19. Περιβάλλον

      Engineer

      Σε «καζάνι» ρύπων έχουν μετατραπεί οι ευρωπαϊκές πόλεις. Παρά τις προσπάθειες που έχουν καταβληθεί μέσω των ευρωπαϊκών πολιτικών, το 96% των κατοίκων τους παραμένει εκτεθειμένο σε υψηλές τιμές μικροσωματιδίων. Στην Ελλάδα πάνω από τα επιτρεπόμενα όρια βρίσκονται ο Πειραιάς, η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη, τα Ιωάννινα, η Λάρισα και ο Βόλος. Ανάλογη εικόνα παρουσιάζουν και αρκετές πόλεις γειτονικών χωρών, που βρίσκονται κοντά στα σύνορα με την Ελλάδα. Ζήτημα πάντως παραμένει για τη χώρα μας το μικρό δίκτυο καταγραφής.
      Χθες, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος (European Environmental Agency) δημοσίευσε την ετήσια έκθεσή του για την ποιότητα του αέρα στην Ευρώπη. Η έκθεση αφορά στοιχεία που έχουν συλλεγεί το 2022 και 2023 από το δίκτυο των σταθμών καταγραφής – στη χώρα μας το δίκτυο αυτό περιορίζεται κυρίως στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη (λ.χ. δεν υπάρχουν καταγραφές στην Κρήτη, σε πόλεις της Βόρειας Ελλάδας, της Πελοποννήσου κ.λπ.) και για κάποιους ρύπους καλύπτει ορισμένες πόλεις της περιφέρειας.
      Οσον αφορά τη χώρα μας, σύμφωνα με ρεπορτάζ της «Καθημερινής» σημαντικό θέμα εξακολουθούν να είναι οι υψηλές τιμές των αιωρούμενων μικροσωματιδίων (PM 10). Με ανώτατο όριο στην Ε.Ε. τα 50 μg/m3, το 2023 καταγράφηκαν υπερβάσεις στον Πειραιά (60 μg/m3), στην Αριστοτέλους στην Αθήνα (56 μg/m3), στο Περιστέρι (55 μg/m3), ενώ στη Θεσσαλονίκη στην Αγία Σοφία (61 μg/m3) και στο Κορδελιό (54 μg/m3). Να σημειωθεί ότι οι τιμές αυτές αφορούν τον μέσο όρο όλης της χρονιάς, το οποίο σημαίνει ότι κατά διαστήματα οι τιμές ήταν πολύ χειρότερες.
      Κοντά στο ευρωπαϊκό ανώτατο όριο βρέθηκαν στην Αττική το Μαρούσι, η Νέα Σμύρνη, η Ελευσίνα, η Λυκόβρυση και το Κορωπί (περισσότερα από 40 μg/m3), στη Βοιωτία η Αλίαρτος και στη Θεσσαλονίκη η Σίνδος.
      Η εικόνα ήταν ανάλογη και το 2022. Η μεγαλύτερη τιμή είχε καταγραφεί ξανά στη Θεσσαλονίκη (Αγία Σοφία, 63 μg/m3), ενώ στην Αττική υπερβάσεις είχαν καταγραφεί στον Πειραιά, στην Αριστοτέλους, στα Λιόσια, στο Μαρούσι και στο Περιστέρι. Στις τιμές του 2022 περιλαμβάνονται επίσης τα Ιωάννινα, η Λάρισα και ο Βόλος, και οι τρεις με υπέρβαση του ανώτατου ορίου (55, 54 και 55 μg/m3 αντίστοιχα).

      Πάντως στα αιωρούμενα μικροσωματίδια με μικρότερη διάμετρο (PM 2,5) καμία ελληνική πόλη δεν ξεπέρασε την τελευταία διετία την ανώτατη τιμή στην Ε.Ε., που είναι 25 μg/m3. Πολύ κοντά στο όριο όμως βρέθηκαν τα Ιωάννινα (22 μg/m3), η Αγία Σοφία, η Αριστοτέλους (19 μg/m3) και η Λυκόβρυση (18 μg/m3).
      Σημαντικές υπερβάσεις καταγράφηκαν στη χώρα μας την τελευταία διετία σε ακόμα δύο ρύπους, το όζον και το διοξείδιο του αζώτου. Με ανώτατη τιμή τα 40 μg/m3, οι τιμές του όζοντος πέρυσι έφτασαν κατά μέσον όρο τα 69 μg/m3 στον σταθμό μέτρησης της Πατησίων, τα 58 μg/m3 στον Πειραιά και τα 40 μg/m3 στην οδό Αθηνάς, ενώ κάτω από το όριο αλλά υψηλές ήταν οι τιμές και στη Νέα Σμύρνη, στο Περιστέρι και στην Ελευσίνα. Οσον αφορά το όζον, η οριακή τιμή της Ε.Ε. είναι 120 μg/m3 (σε μέσο όρο τριών ετών), με τις τιμές του να φτάνουν στην Αγία Παρασκευή τα 131 μg/m3, στο Μαρούσι τα 129 μg/m3, στους Θρακομακεδόνες τα 128 μg/m3, στο Περιστέρι τα 126 μg/m3, στον Βοτανικό τα 124 μg/m3 και στη Λυκόβρυση τα 120 μg/m3.
      Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί ότι πολύ υψηλές τιμές ρύπων καταγράφονται σε πολλές πόλεις της Τουρκίας (στα παράλια και στην Ανατολική Θράκη), στη νότια Βουλγαρία και στη Βόρεια Μακεδονία, κατάσταση που σαφώς επηρεάζει και τις κοντινότερες περιοχές της Ελλάδας.
      Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπως επισημαίνει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος, το 96% του αστικού πληθυσμού εκτίθεται σε υψηλές τιμές PM 2,5 (πάνω από το όριο που έχει θέσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και είναι σαφώς χαμηλότερο από το αντίστοιχο ευρωπαϊκό). Οι χαμηλότερες τιμές ατμοσφαιρικής ρύπανσης καταγράφηκαν στη Φινλανδία, στην Εσθονία, στην Ιρλανδία και στη Γερμανία, ενώ οι υψηλότερες στη Ρουμανία, στην Ιταλία και στην Πολωνία.
    20. Περιβάλλον

      Engineer

      Περίπου το 5% του πληθυσμού στην Ελλάδα κατοικεί σε παραποτάμιες περιοχές στις οποίες ο κίνδυνος πλημμύρας είναι αυξημένος – έναντι 12% του ευρωπαϊκού. Σχετικά με την ασφάλεια των υποδομών, σε επικίνδυνες για πλημμύρα περιοχές βρίσκεται το 21% των βιολογικών καθαρισμών της χώρας, αλλά μόλις το 1% των νοσοκομείων.
      Η έρευνα καταγράφει τις πολυεπίπεδες συνέπειες της κλιματικής αλλαγής στη σχέση του ανθρώπου με το νερό στην ευρωπαϊκή ήπειρο και παρουσιάζει έναν μεγάλο αριθμό πρακτικών λύσεων που εφάρμοσαν ευρωπαϊκές χώρες τα τελευταία χρόνια, ανταποκρινόμενες στις έκτακτες συνθήκες.
      Ανάμεσα στα ενδιαφέροντα σημεία της έκθεσης:
      Σήμερα, περίπου 53 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη (το 12% του πληθυσμού) ζουν σε περιοχές που είναι ευάλωτες από πλημμύρες ποταμών. Το μεγαλύτερο ποσοστό πληθυσμού σε ευάλωτες περιοχές βρίσκεται στην Ολλανδία (23,4%), στη Σλοβακία (21,7%) και στην Αυστρία (20,6%), ενώ στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό είναι 4,7%. Ο ευάλωτος σε πλημμύρες πληθυσμός στην Ευρώπη αυξήθηκε κατά 935.000 ανάμεσα στο 2011 και το 2021, κάτι που υποδεικνύει την αύξηση των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στις άλλοτε πλημμυρικές ζώνες των ποταμών. Η αύξηση αυτή (1,8%) είναι μικρότερη από τη γενική αύξηση του πληθυσμού (2,9%). Ωστόσο, σε κάποιες χώρες όπως η Δανία οι πληθυσμοί αυτοί έχουν υπερδιπλασιαστεί. Στην Ελλάδα και στη Βουλγαρία, δύο χώρες με μειούμενο πληθυσμό, η μείωση του πληθυσμού σε ευάλωτες στις πλημμύρες περιοχές ήταν πολύ υψηλότερη από τη μείωση του γενικού πληθυσμού, επειδή τις εγκαταλείπουν. Ενα στα εννέα νοσοκομεία στην Ε.Ε. –το 11%– βρίσκεται σε σημείο ευάλωτο σε πλημμύρες (περισσότερες από 15.000 μονάδες υγείας). Τα υψηλότερα ποσοστά απαντούν στη Φινλανδία και στην Ολλανδία, ενώ αντίστοιχο ποσοστό στην Ελλάδα είναι πολύ μικρό (1%). Αντιθέτως, ένα πολύ σημαντικό ποσοστό –περισσότερο από το ένα τρίτο– των μονάδων επεξεργασίας λυμάτων στην Ε.Ε. έχει κατασκευαστεί σε ευάλωτες σε πλημμύρες περιοχές. Ο μέσος ευρωπαϊκός όρος είναι 36%, με πρώτες στη λίστα την Αυστρία και τη Σλοβακία, όπου ευάλωτες είναι τα δύο τρίτα των μονάδων τους. Στην Ελλάδα, οι ευπρόσβλητοι σε πλημμύρες βιολογικοί καθαρισμοί αντιστοιχούν στο 21,1%, ποσοστό μικρότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο αλλά όχι ευκαταφρόνητο. Οσον αφορά τη λειψυδρία, η έκθεση επισημαίνει ότι περίπου το 30% του πληθυσμού στη νότια Ευρώπη κατοικεί σε περιοχές με μόνιμο πρόβλημα, ενώ το 70% σε περιοχές που αντιμετωπίζουν εποχικά σοβαρό ζήτημα επάρκειας νερού. Το ποσοστό αυτό αναμένεται να αυξηθεί. Η πιο ευάλωτη ομάδα στη λειψυδρία είναι οι αγρότες, εξαιτίας της επίπτωσης στο επίπεδο ζωής τους και στην ψυχική τους υγεία, αλλά και όσοι χρησιμοποιούν πηγάδια, λόγω της επιδείνωσης της ποιότητας των υπογείων υδάτων. Παλαιότερη (2019) έρευνα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος υποδεικνύει ότι η αγροτική παραγωγή στην Ιταλία, την Ελλάδα, την Πορτογαλία, τη νότια Γαλλία και την Ισπανία θα μειωθεί κατά 9% σε ένα σενάριο αύξησης της θερμοκρασίας κατά 1 βαθμό Κελσίου, ενώ έως το 2100 η αξία της αγροτικής γης στις χώρες αυτές θα έχει μειωθεί κατά 80%. Η μεγαλύτερη απώλεια αγροτικής γης αναμένεται στην Ιταλία, όπου η αγροτική παραγωγή θεωρείται πολύ ευάλωτη στις κλιματικές παραμέτρους. Οσον αφορά την επιδείνωση της λειψυδρίας, η έκθεση παραθέτει στοιχεία από την υπηρεσία παρακολούθησης της κλιματικής αλλαγής του Copernicus, σύμφωνα με την οποία μέσα στα επόμενα 50 χρόνια θα μειωθεί σημαντικά στη νότια Ευρώπη η υγρασία του εδάφους. «Στο κόκκινο» θα βρεθούν η νότια Ισπανία, η Σικελία, η Κρήτη, τα νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου και τα βόρεια μικρασιατικά παράλια της Τουρκίας. Το πρόβλημα θα ενταθεί επίσης σε κεντρική Ισπανία, νότια Ιταλία, νότια μικρασιατικά παράλια της Τουρκίας και, στην Ελλάδα, την Πελοπόννησο και τη Στερεά Ελλάδα. Πάντως, τις χειρότερες συνθήκες τα τελευταία χρόνια τις αντιμετωπίζει η Ιβηρική Χερσόνησος. Στη βόρεια Καταλωνία και στη νότια Ανδαλουσία, στην Ισπανία, οι επίγειοι υδροφορείς βρίσκονται στο 16% της δυναμικότητάς τους. Ως αποτέλεσμα, την 1η Φεβρουαρίου οι περιφερειακές αρχές της Καταλωνίας ανακοίνωσαν περιορισμούς στην οικιακή και δημοτική χρήση του νερού, ενώ αντίστοιχα μέτρα έχουν φέτος ληφθεί και στη νότια Πορτογαλία και στη Σικελία.
      Ωρα για δράση
      Η έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος παραθέτει τις πολύπλευρες επιπτώσεις των πλημμυρών και της λειψυδρίας στην ανθρώπινη υγεία. Και καταλήγει υποδεικνύοντας σε πρώτο επίπεδο την κατεπείγουσα ανάγκη για εφαρμογή της υφιστάμενης κοινοτικής νομοθεσίας και των εθνικών πολιτικών. Και σε δεύτερο επίπεδο την ανάγκη να δοκιμαστούν λύσεις πέρα από την «πεπατημένη» σε όλους τους τομείς και τα επίπεδα διακυβέρνησης.
      «Η προστασία της ανθρώπινης ζωής και υγείας από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, συμπεριλαμβανομένων των πλημμυρών, της λειψυδρίας και την επιδείνωσης της ποιότητας του νερού, είναι θέμα ύψιστης σημασίας. Οι υπάρχουσες κοινοτικές πολιτικές προσφέρουν μια ισχυρή βάση για δράση, αλλά πρέπει να εφαρμοστούν πιο ευρέως και συστηματικά», σχολιάζει η Λίνα Υλα-Μονόνεν. «Για να διασφαλίσουμε τη μελλοντική μας ευζωία, πρέπει όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης να θέσουν σε εφαρμογή αποτελεσματικές λύσεις, ώστε να προβλέψουμε και να μειώσουμε τις επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική υγεία. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος είναι εδώ για να τους υποστηρίξει με την επιστημονική τεκμηρίωση και τις δραστηριότητές του».
      Η έκθεση καταλήγει με την παράθεση «καλών παραδειγμάτων» από όλη την Ευρωπαϊκή Ενωση όσον αφορά την πρόληψη ή τη διαχείριση των συνεπειών πλημμυρών και λειψυδρίας, καθώς και των επιπτώσεών τους στην υγεία.
      Η ανταπόκριση ευρωπαϊκών χωρών στις έκτακτες συνθήκες
      ΓΕΡΜΑΝΙΑ
      Αποκατάσταση της κοίτης των ποταμών
      Η Γερμανία, όπου σχεδόν το σύνολο των ποταμών έχει διευθετηθεί, κινείται τα τελευταία χρόνια στην αποκατάσταση της φυσικής κοίτης όπου είναι εφικτό. Για παράδειγμα, στον ποταμό Ισαρ στο Μόναχο –που ρέει σε τεχνητή κοίτη εδώ και έναν αιώνα– αποκαταστάθηκε σε φυσική κοίτη σταδιακά από το 2000 ένα τμήμα οκτώ χιλιομέτρων. Στόχος είναι τόσο να βελτιωθεί η ασφάλεια έναντι πλημμυρών (δημιουργώντας ξανά το πλημμυρικό πεδίο) όσο και να δοθούν στους πολίτες νέοι χώροι αναψυχής στη φύση. Σήμερα, το αποτέλεσμα είναι ένας πολύ δημοφιλής χώρου πρασίνου στο κέντρο της πόλης. Ανάλογες προσπάθειες καταβάλλονται και στον ποταμό Ρουρ, στη Ρηνανία-Βεστφαλία.
      ΔΑΝΙΑ
      Ο ειδικός σχεδιασμός ενός νοσοκομείου
      Ο σχεδιασμός ενός νέου νοσοκομείου στη Νέα Νότια Ζηλανδία στην περιοχή Χίλεροντ έχει συμπεριλάβει την ανθεκτικότητά του έναντι της κλιματικής αλλαγής. Με δεδομένο ότι το νοσοκομείο βρίσκεται σε πεδινή περιοχή στην οποία το επίπεδο του υπόγειου υδροφορέα είναι ψηλά, ο σχεδιασμός του νοσοκομείου έγινε κατά τέτοιο τρόπο ώστε να απορροφάει όσο το δυνατόν περισσότερο νερό σε περίπτωση ισχυρής βροχόπτωσης. Στον αύλειο χώρο του δημιουργήθηκαν λιμνούλες και ρυάκια, που αποθηκεύουν νερό και το απομακρύνουν από το κτίριο και τον δρόμο πρόσβασης σε αυτό. Φυτεμένες σκεπές και στέγες του χώρου στάθμευσης συμβάλλουν στην κατακράτηση νερού.
      ΙΤΑΛΙΑ
      Παρεμβάσεις στο αποχετευτικό σύστημα
      Κατά τη διάρκεια ισχυρών βροχοπτώσεων, στο Ρίμινι συχνά υπερχείλιζε το αποχετευτικό σύστημα, με αποτέλεσμα τη ροή λυμάτων μέσα στην πόλη και την κατάληξή τους στη θάλασσα. Ο δήμος της πόλης εφαρμόζει ένα σχέδιο για την προστασία της θάλασσας, που περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός χωριστού συστήματος συλλογής λυμάτων και δεξαμενών αποθήκευσης νερού μέχρι την εκτόνωση του φαινομένου, βελτιώνοντας παράλληλα τη λειτουργία του βιολογικού καθαρισμού. Οι παρεμβάσεις έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές τα τελευταία χρόνια, καθώς ακόμη και μετά από ισχυρές βροχοπτώσεις δεν έχει χρειαστεί να εκδοθεί απαγόρευση κολύμβησης λόγω ρύπανσης της θάλασσας με λύματα. 
      ΟΛΛΑΝΔΙΑ
      Μετακίνηση κατοικιών και ανταλλαγή γης
      Στην Ολλανδία, το πρόγραμμα «Αφήνοντας χώρο για το νερό» αφορά την επαναδημιουργία υγροτόπων εκεί όπου κάποτε ήταν η πλημμυρική ζώνη των ποταμών. Κατά τον σχεδιασμό αναχώματος στο Νόορντβαρντ προέκυψε η ανάγκη μετακίνησης 75 κατοικιών, αφού θα πλημμύριζαν σε περίπτωση ισχυρής βροχόπτωσης. Στους ιδιοκτήτες δόθηκε η δυνατότητα απαλλοτρίωσης των σπιτιών σε τιμές αγοράς. Στους αγρότες, η γη ανταλλάχθηκε με άλλη περιοχή. Οσοι ήθελαν να παραμείνουν, τους δόθηκε αποζημίωση για να μετακομίσουν σε υψηλότερα σημεία της περιοχής ή να εγκαταστήσουν αντιπλημμυρικά μέτρα στην ιδιοκτησία τους. Περισσότεροι από τους μισούς ανταποκρίθηκαν και μετακινήθηκαν. 
      ΑΥΣΤΡΙΑ
      Επιδοτούμενη ασφάλιση των αγροτών
      Οι αξιοσημείωτες επιπτώσεις της λειψυδρίας στην αγροτική παραγωγή οδήγησαν το 2016 την κυβέρνηση στην υιοθέτηση ενός επιδοτούμενου συστήματος ασφάλισης των αγροτών. Αντικαθιστά την παραδοσιακή προσέγγιση, της ad hoc αποζημίωσης και έχει δύο χαρακτηριστικά. Πρώτον, αποζημιώνει συγκεκριμένες καλλιέργειες λαμβάνοντας υπόψη τις καιρικές διαφοροποιήσεις (βάσει του δεκαετούς μέσου όρου βροχοπτώσεων). Δεύτερον, σε έναν ασφαλιστικό φορέα, στον οποίο συμπράττουν ιδιωτικός και δημόσιος τομέας, η κυβέρνηση καλύπτει το μερίδιο των αγροτών. Στόχος είναι να μειωθεί ο αριθμός των ανασφάλιστων αγροτών, αλλά και να μην επιβαρύνονται οι φορολογούμενοι με το κόστος των αποζημιώσεων.
      ΕΛΒΕΤΙΑ
      Χώροι πρασίνου για «υποδοχή» της βροχής
      Σύμφωνα με την ελβετική νομοθεσία, ο κύκλος του νερού πρέπει να διατηρείται σε τοπικό επίπεδο και να μειωθούν οι απορροές πλημμυρικών νερών. Η κυβέρνηση έδωσε οδηγίες στους δήμους να περιλάβουν στον πολεοδομικό σχεδιασμό έργα διαχείρισης για το νερό της βροχής. Οι οδηγίες αφορούν τη διήθηση, κατακράτηση ή εξάτμιση του νερού, ώστε να μειωθεί η πίεση στα συστήματα απορροής ομβρίων υδάτων και να υποστηριχθεί η βιοποικιλότητα. Πολλά τέτοια έργα πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη μετατροπή του αυλείου χώρου γηροκομείου στη Βέρνη σε χώρο πρασίνου με την κατάργηση «σκληρών» επιφανειών, για την αύξηση της απορρόφησης νερού από το έδαφος.
      (από την εφημερίδα "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ")
    21. Περιβάλλον

      Engineer

      Για μια πολύ δύσκολη ημέρα για όλη την Ελλάδα κάνει λόγο ο καθηγητής Νίκος Μιχαλόπουλος, διευθυντής του Ινστιτούτου Ερευνών και Βιώσιμης Ανάπτυξης στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και συντονιστής της ερευνητικής ομάδας ΠΑΝΑΚΕΙΑ, που μελετά την ατμοσφαιρική σύσταση και την κλιματική αλλαγή. Με τις μεγάλες πυρκαγιές σε Έβρο, Βοιωτία, Εύβοια και Αττική να είναι σε εξέλιξη, μεταξύ άλλων, σταθμοί της ΠΑΝΑΚΕΙΑ κατέγραψαν την Τρίτη υψηλές συγκεντρώσεις μικροσωματιδίων ακόμη και εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από τα πύρινα μέτωπα. «Οι βορειοανατολικοί άνεμοι μεταφέρουν τον καπνό από την Αλεξανδρούπολη μέχρι και τα νησιά του Ιονίου», εξηγεί ο καθηγητής, επισημαίνοντας ότι οι μετρήσεις χτύπησαν κόκκινο στο «τρίγωνο» Αρτα – Γιάννενα – Τρίκαλα, ενώ έχει επιβαρυνθεί και όλη η Πελοπόννησος. «Πρόκειται για πολύ μεγάλη έκταση», σημειώνει. Ο ίδιος το μεσημέρι της Τρίτης βρισκόταν στην Πελοπόννησο. «Από το Ναύπλιο βλέπαμε τον καπνό. Ηταν πραγματικά εντυπωσιακό» προσθέτει.
      Οπως αποτυπώνεται σε εικόνα του ευρωπαϊκού δορυφόρου METEOSAT-11 που επεξεργάστηκε η μονάδα ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, ο καπνός από την πυρκαγιά στην περιοχή του Εβρου έφτασε περίπου 950 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά, καλύπτοντας έκταση ίση με περίπου 110.000 τ. χλμ., που αντιστοιχεί περίπου στο 80% της ελληνικής επικράτειας. «Είναι από τις πιο εντυπωσιακές μεταφορές καπνού που έχουμε δει τα τελευταία χρόνια, δεδομένης της μεγάλης περιοχής που κάλυψε», είπε ο διευθυντής του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Κώστας Λαγουβάρδος.
      Υπό τις παραπάνω συνθήκες, οι συγκεντρώσεις των λεπτών σωματιδίων PM2.5 (σωματίδια με διάμετρο μικρότερη από 2,5 εκατομμυριοστά του μέτρου), στις 11 το πρωί της Τρίτης στην Αλεξανδρούπολη, έφτασαν έως και τα 106 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο σε ωριαία βάση. Σημειώνεται ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας θεωρεί ότι μία ασφαλής μέση τιμή 24ώρου είναι τα 10 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο. Στη μία το μεσημέρι η τιμή που καταγράφηκε στην Αρτα ήταν 111 μικρογραμμάρια, ενώ στις 4 το απόγευμα ο σταθμός στην Ανατολή Ιωαννίνων έδειχνε 80 μικρογραμμάρια, τιμές που χαρακτηρίζονται από την επιστημονική ομάδα της ΠΑΝΑΚΕΙΑ εξαιρετικά κακές. Κακές ήταν οι συνθήκες και στην Πελοπόννησο, με τους σταθμούς σε Πάτρα και Ναύπλιο να καταγράφουν τιμές τριπλάσιες των αποδεκτών.
      «Θέλει ιδιαίτερη προσοχή, καθώς 24ωρη έκθεση σε τέτοιες συγκεντρώσεις μπορεί να είναι πολύ επιβλαβής όχι μόνο για άτομα που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες αλλά και για τον μέσο πολίτη», τονίζει ο κ. Μιχαλόπουλος, προτρέποντας τους πολίτες να παρακολουθούν την εξέλιξη του φαινομένου μέσα από την ιστοσελίδα air-quality.gr. Σε ό,τι αφορά την κατάσταση στην Αττική, ο κ. Μιχαλόπουλος τη χαρακτηρίζει μέτρια, επισημαίνοντας ωστόσο ότι μπορεί να επιδεινωθεί ανάλογα με τους ανέμους.
      Οδηγίες πνευμονολόγων
      Λόγω των πυρκαγιών που βρίσκονται σε εξέλιξη, η Ενωση Πνευμονολόγων Ελλάδας συνιστά στους πολίτες να απομακρύνονται άμεσα από περιοχές με πυκνό καπνό για την προστασία τους ή, εφόσον αυτό δεν είναι εφικτό, να παραμείνουν σε δροσερούς ή κλιματιζόμενους χώρους, με κλειστά παράθυρα και πόρτες. Παράλληλα, κρίνεται σκόπιμο να αποφεύγουν τις άσκοπες μετακινήσεις, ενώ αν χρειαστεί να μετακινηθούν με αυτοκίνητο εντός των συγκεκριμένων περιοχών να κρατούν τα παράθυρα κλειστά και να θέτουν σε λειτουργία την ανακύκλωση αέρα καμπίνας.
      Σε ό,τι αφορά τους ασθενείς με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα, όπως η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) και το βρογχικό άσθμα, οι πνευμονολόγοι συνιστούν να βρίσκονται σε συνεχή επαφή με τον γιατρό τους και να λαμβάνουν την αγωγή τους συστηματικά, σύμφωνα με τις οδηγίες του. Συμπτώματα όπως η δυσκολία στην αναπνοή, ο βήχας ή η αποβολή πτυέλων θα πρέπει να αναφέρονται άμεσα στον θεράποντα πνευμονολόγο. «Θερμή παράκληση για αποφυγή αλόγιστης χρήσης ηλεκτρικού ρεύματος ώστε να μην υπάρχει πιθανότητα διακοπών σε αναπνευστικούς ασθενείς που απαιτούν συνεχή λήψη οξυγονοθεραπείας», αναφέρουν.
×
×
  • Create New...

Σημαντικό

Χρησιμοποιούμε cookies για να βελτιώνουμε το περιεχόμενο του website μας. Μπορείτε να τροποποιήσετε τις ρυθμίσεις των cookie, ή να δώσετε τη συγκατάθεσή σας για την χρήση τους.