Μετάβαση στο περιεχόμενο
  • Buildinghow
    HoloBIM Structural

  • Περιβάλλον

    Περιβάλλον

    1653 ειδήσεις in this category

    1. Περιβάλλον

      COP29: κομβικός ο ρόλος των πόλεων στην κυκλική οικονομία

      Engineer

      Στη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (COP29) στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν, οι Multilateral Development Banks (MDBs) παρουσίασαν την πρώτη κοινή τους έκθεση για την κυκλική οικονομία: «Η κυκλική οικονομία σε κίνηση».
      Η κυκλικότητα είναι σημαντική για την προώθηση μιας ατζέντας βιώσιμης και δίκαιης ανάπτυξης. Η διασφάλιση της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης χωρίς υπέρβαση των πλανητικών μας ορίων είναι η πρόκληση του 21ου αιώνα. Σήμερα, ένας αυξανόμενος αριθμός εταιρειών και χωρών του ιδιωτικού τομέα — συμπεριλαμβανομένων των οικονομιών υψηλού, μεσαίου και χαμηλού εισοδήματος — ενσωματώνουν ολοένα και περισσότερο τις εκτιμήσεις της κυκλικής οικονομίας στις αναπτυξιακές τους στρατηγικές. 
      Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έκθεσης, οι επενδύσεις στην κυκλική οικονομία δεν περιορίζονται σε χώρες υψηλού εισοδήματος, αλλά κερδίζουν έδαφος παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων των χωρών μεσαίου και χαμηλού εισοδήματος. Ενώ υπήρξε άνιση πρόοδος μεταξύ των περιφερειών, παρατηρείται ότι ομάδες του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα σε όλο τον κόσμο αναλαμβάνουν δράση για να εκμεταλλευτούν τις ευκαιρίες που προσφέρει η κυκλική οικονομία. 
      Την ίδια ώρα ο ιδιωτικός τομέας εμπλέκεται ενεργά στην κυκλικότητα, αλλά χρειάζεται ένα πιο ευνοϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο για την πλήρη αξιοποίηση των ευκαιριών της κυκλικής οικονομίας. Ο ιδιωτικός τομέας οδηγεί την καινοτομία, εντοπίζει τρόπους για να είναι πιο αποδοτικός από πλευράς πόρων και να απομακρύνει τον κίνδυνο από τις αλυσίδες εφοδιασμού και συνεχίζει να διαφοροποιεί και να αναπτύσσει κυκλικά επιχειρηματικά μοντέλα. 
      Κομβικής σημασίας η συμβολή των πόλεων στην κυκλική οικονομία
      Οι πόλεις μπορούν να επωάσουν την καινοτομία και να προωθήσουν τη δράση. Οι πόλεις είναι μεγάλα οικονομικά κέντρα που καταναλώνουν μεγάλη ποσότητα φυσικών πόρων και δημιουργούν σημαντικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και απόβλητα. 
      Οι πόλεις έχουν τα δικά τους ρυθμιστικά εργαλεία για να υποστηρίξουν την κυκλικότητα, η οποία μπορεί να μειώσει το κόστος της διαχείρισης των απορριμμάτων καθώς και να προωθήσει την καινοτομία και τις επενδύσεις σε εθνικό επίπεδο. Σε μια πόλη, όλα τα κόμματα που εργάζονται στην κυκλική οικονομία μπορούν να συγκληθούν ευκολότερα, διευκολύνοντας τη λήψη αποφάσεων και τη δράση χωρίς αποκλεισμούς.
      Χρηματοδότηση κυκλικών επιχειρήσεων
      Ο χρηματοπιστωτικός τομέας διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στη βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση των κυκλικών επιχειρήσεων. Οι ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην ενίσχυση της αγοράς για κυκλικές δραστηριότητες, αλλά χρειάζονται καθοδήγηση για το πώς να εκμεταλλευτούν αυτήν την ευκαιρία. 
      Οι MDBs παρέχουν εξατομικευμένη υποστήριξη και δημιουργούν συνεργασίες με τράπεζες και άλλους χρηματοπιστωτικούς μεσάζοντες παρέχοντας κεφάλαια μέσω ενδιάμεσων δανείων και βοηθώντας τα ιδρύματα να αναπτύξουν ικανότητες και δεξιότητες εργαζομένων.
      Η στροφή προς μια κυκλική οικονομία συνεπάγεται αλλαγές σε ορισμένους κλάδους και δραστηριότητες, οι οποίες δεν θα επηρεάσουν όλους δίκαια. Οι MDBs διαδραματίζουν ρόλο στη διασφάλιση ότι οι ευάλωτες κοινότητες επωφελούνται από την κυκλική μετάβαση και στην προώθηση προσεγγίσεων που βοηθούν όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους. 
      Σημειώνεται ότι τα μέλη της Ομάδας Εργασίας MDB είναι: η Ασιατική Τράπεζα Ανάπτυξης (ADB), η Αφρικανική Τράπεζα Ανάπτυξης (AfDB), η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD), η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), η Διαμερικανική Τράπεζα Ανάπτυξης και IDB Invest και τον Όμιλο της Παγκόσμιας Τράπεζας (Παγκόσμια Τράπεζα και IFC). 
      Περισσότερα...

        0

    2. Περιβάλλον

      Τι προβλέπει ο νέος κλιματικός νόμος για τα κτίρια

      Engineer

      Το θεσμικό πλαίσιο του νέου κλιματικού νόμου που θα αποτελέσει τον οδικό χάρτη για την πράσινη μετάβαση της χώρας για τα προσεχή χρόνια παρουσίασε σήμερα ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστας Σκρέκας, σε Συνέντευξη Τύπου. Στο νέο θεσμικό πλαίσιο καθορίζονται  ποσοτικοί στόχοι, με ιδιαίτερη έμφαση στη δυναμική διείσδυση των ΑΠΕ, που είναι οι εξής:
      Μείωση εκπομπών αερίων θερμοκηπίου κατά 55% έως το 2030 σε σχέση με το 1990.
      Μείωση εκπομπών αερίων θερμοκηπίου κατά 55% έως το 2030 σε σχέση με το 1990.
      Μείωση εκπομπών αερίων θερμοκηπίου κατά 80% έως το 2040 σε σχέση με το 1990.
      Κλιματική ουδετερότητα έως το 2050.
      Ειδικότερα, με τον νέο κλιματικό νόμο προβλέπονται επίσης τα εξής:
      Διακοπή λειτουργίας όλων των λιγνιτικών μονάδων το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2028 με ρήτρα επανεξέτασης το 2023 -με σκοπό την επίσπευση- υπό την προϋπόθεση της διασφάλισης της επάρκειας ισχύος και της ασφάλειας εφοδιασμού.
      Από το 2023, οι δήμοι αναλαμβάνουν την εκπόνηση Δημοτικών Σχεδίων Μείωσης Εκπομπών Διοξειδίου του 'Ανθρακα (ΔηΣΜΕΔΑ), με στόχο μείωσης εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 10% για το έτος 2025 και 30% για το έτος 2030, σε σύγκριση με το έτος βάσης 2019. Τα ΔηΣΜΕΔΑ περιλαμβάνουν αναλυτική απογραφή των ενεργειακών καταναλώσεων και εκπομπών CO2 για τα δημοτικά κτίρια, στάδια κλπ, το δημοτικό φωτισμό, τις δημοτικές εγκαταστάσεις ύδρευσης και αποχέτευσης, τα δημοτικά οχήματα κλπ.
      Μέτρα για τα κτίρια
      Από το 2023 προβλέπεται η απαγόρευση καυστήρων πετρελαίου όπου υπάρχει δίκτυο φυσικού αερίου σε νέες οικοδομές. Από το 2025 απαγόρευση εγκατάστασης καυστήρων πετρελαίου θέρμανσης. Από το 2030 απαγόρευση χρήσης καυστήρων πετρελαίου θέρμανσης. Όπως τόνισε ο κ. Σκρέκας στα ήδη υπάρχοντα χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως είναι το «Εξοικονομώ», η πλατφόρμα του οποίου αναμένεται να ανοίξει σύντομα, το ΥΠΕΝ ήδη σχεδιάζει και νέα, προκειμένου να ενισχύσει τα νοικοκυριά στην ενεργειακή μετάβαση, για την αντικατάσταση των ενεργοβόρων συσκευών θέρμανσης.
      Στα ειδικά κτίρια -βιομηχανίες, αποθήκες, εμπορικά κτίρια κλπ- με κάλυψη μεγαλύτερη των 500 τμ για τα οποία οι οικοδομικές άδειες υποβάλλονται από την 1η Ιανουαρίου 2023, εξαιρουμένων των τουριστικών καταλυμάτων και των ναών, καθίσταται υποχρεωτική η τοποθέτηση συστημάτων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά ή θερμικά ηλιακά συστήματα σε ποσοστό που αντιστοιχεί τουλάχιστον στο 30% της κάλυψης.
      Προβλέπεται επίσης δυνατότητα εξαιρέσεων σε μεμονωμένα κτίρια για λόγους μορφολογικούς ή αισθητικούς ή σε περιοχές με θεσμοθετημένο καθεστώς προστασίας, όπως παραδοσιακοί οικισμοί και διατηρητέα κτίρια.
      Μέτρα για ενίσχυση της ηλεκτροκίνησης
      Από το 2023, το 1/4 των νέων εταιρικών αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης που ταξινομούνται πρέπει να είναι αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα ή υβριδικά ηλεκτρικά οχήματα εξωτερικής φόρτισης ρύπων έως 50γρ CO2/χλμ.
      Από το 2030, τα νέα οχήματα που θα ταξινομούνται θα πρέπει να είναι μηδενικών εκπομπών.
      Από το 2025 υποχρεωτικά σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη όλα τα νέα ταξί καθώς και το 1/3 των νέων ενοικιαζόμενων οχημάτων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη θα είναι ηλεκτροκίνητα. Στόχος είναι μέχρι το 2023 να κυκλοφορούν στους δρόμους περί τα 2.000 ηλεκτροκίνητα ταξί. Έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 τα μέτρα θα εξεταστούν εκ νέου, με σκοπό την επίσπευση και την επέκταση σε επιπλέον περιοχές, ανάλογα με την επαρκή διαθεσιμότητα σταθμών φόρτισης, ενώ όπως τόνισε ο κ. Σκρέκας, επισπεύδεται η διαδικασία τοποθέτησης φορτιστών στις πόλεις.
      Μέτρα για τη μείωση των εκπομπών από επιχειρήσεις
      Από το 2023, συγκεκριμένες επιχειρήσεις θα πρέπει να υποβάλλουν ετήσια έκθεση σχετικά με το ανθρακικό τους αποτύπωμα για το προηγούμενο έτος. Η υποβολή της έκθεσης θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί εντός του πρώτου τριμήνου κάθε έτους.
      Το μέτρο αφορά στις εξής επιχειρήσεις: 
      Επιχειρήσεις εισηγμένες στο χρηματιστήριο,  πιστωτικά ιδρύματα,  ασφαλιστικές επιχειρήσεις,   επιχειρήσεις επενδύσεων, ε πιχειρήσεις σταθερής και κινητής τηλεφωνίας,  εταιρείες ύδρευσης και αποχέτευσης,  εταιρείες ταχυμεταφορών,   επιχειρήσεις παροχής ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου,  αλυσίδες λιανεμπορίου που απασχολούν πάνω από 500 εργαζόμενους,  επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών της εφοδιαστικής αλυσίδας Μείωση των εκπομπών στα μη διασυνδεδεμένα νησιά
      Στόχος μείωσης εκπομπών κατά 80% σε σχέση με 2019. Από το 2030 απαγορεύεται η χρήση μαζούτ για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στα μη διασυνδεδεμένα νησιά.
      Υποχρεωτική ασφάλιση κινδύνου
      Υποχρεωτική ασφάλιση κινδύνου (προϋπόθεση για την ηλεκτροδότηση του κτιρίου) από το 2025 για νέα κτίρια σε ζώνες υψηλής τρωτότητας δηλ. που είναι σε ευάλωτες περιοχές μετά από σχέδια που θα ετοιμάσουν οι περιφέρειες.
      Όπως έγινε γνωστό, η πορεία επίτευξης και ο επιμερισμός των βαρών στους επιμέρους τομείς που προβλέπει ο κλιματικός νόμος γίνεται μέσω της κατάρτισης τομεακών προϋπολογισμών άνθρακα πενταετούς διάρκειας για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας, μεταφορές, βιομηχανία, κτίρια, γεωργία και κτηνοτροφία, απόβλητα και χρήσεις γης, αλλαγές χρήσεων γης και δασοπονία.
      Για κάθε έναν από τους παραπάνω κλάδους θα εκπονούνται τομεακοί προϋπολογισμοί άνθρακα, αρχής γενομένης από το 2023 για την περίοδο 2026-2030. Η διαδικασία θα επαναλαμβάνεται κάθε πέντε έτη για την επόμενη πενταετή περίοδο.
      Ο κλιματικός νόμος προβλέπει επίσης την ενσωμάτωση της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή στις τομεακές πολιτικές. Θεσμοθετούνται: Εθνική Στρατηγική για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή (ΕΣΠΚΑ) και επαναξιολόγηση ανά δεκαετία, η οποία θα εκπονηθεί από το νεοσύστατο υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Περιφερειακά Σχέδια για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή (ΠεΣΠΚΑ). Εθνικό Παρατηρητήριο για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή από το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, το οποίο αποτελεί ανοιχτό δίκτυο ανταλλαγής πληροφοριών και ενημέρωσης.
      Προβλέπεται, επίσης, η ανάληψη δράσεων για την προστασία της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς από την κλιματική αλλαγή, στο πλαίσιο της διεθνούς πρωτοβουλίας που έχει αναλάβει η Ελλάδα σε συνεργασία με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και τον Διεθνή Οργανισμό Μετεωρολογίας.
      Τέλος, όπως έγινε γνωστό, καταρτίζεται Εθνική Επιστημονική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή, η οποία θα λειτουργεί ως τεχνικός και επιστημονικός σύμβουλος της Πολιτείας.
      Περισσότερα...

        0

    3. Περιβάλλον

      Εγκρίθηκαν οι πρώτες αιτήσεις για τον «Πράσινο Αγροτουρισμό»

      GTnews

      Την έγκριση των πρώτων αιτήσεων που αφορούν στο πρόγραμμα «Πράσινος Αγροτουρισμός» ανακοίνωσε το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, το οποίο επισημαίνει ότι ο προϋπολογισμός του συγκεκριμένου Υποέργου αυξήθηκε από τα 49 εκατ. στα 74 εκατ. ευρώ κι αυτό είχε ως αποτέλεσμα να βρίσκονται εντός και οι 87 υποβληθείσες αιτήσεις.
      Στη σχετική ανακοίνωση σημειώνεται ότι συνεχίζεται η αξιολόγηση των αιτήσεων ενίσχυσης στα Υποέργα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) στη Γενική Γραμματεία Αγροτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων του ΥΠΑΑΤ, όπου, μετά την ολοκλήρωση των Υποέργων «Καινοτομία και Πράσινη Μετάβαση στη Μεταποίηση Αγροτικών Προϊόντων» και «Αναδιάρθρωση των Καλλιεργειών», προχωρούν οι πρώτες αποφάσεις έγκρισης στο Υποέργο «Πράσινος Αγροτουρισμός».
      Υπενθυμίζεται ότι, ενώ ο αρχικός προϋπολογισμός της πρόσκλησης ανέρχονταν σε 49 εκατ. €, με ενέργειες του Υπουργείου σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς (Υπουργείο Οικονομικών – ΕΥΣΤΑ), το ποσό αυξήθηκε σε 74 εκατ. €, με αποτέλεσμα να βρίσκονται εντός προϋπολογισμού και οι 87 υποβληθείσες αιτήσεις.
      Το Υποέργο προσέλκυσε επενδυτές όλων των κατηγοριών από όλες τις περιφέρειες της χώρας, επιβεβαιώνοντας την σημασία του ΕΣΑΑ και τον ρόλο του για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών για επενδύσεις στον κλάδο. Μέσα από την ταχεία απορρόφηση του προϋπολογισμού του έργου, με χρήση των διαθέσιμων εργαλείων, θα επιτευχθεί η βελτίωση της ανθεκτικότητας του αγροτικού τομέα καθώς και η διασύνδεση του Πρωτογενούς και Δευτερογενούς με τον Τριτογενή Τομέα, σε μία συγκυρία κατά την οποία αναδεικνύεται η σημασία της ποιοτικής διαφοροποίησης του τουριστικού προϊόντος της χώρας.
      Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δήλωσε: «Το ΥΠΑΑΤ ανταποκρινόμενο στις ανάγκες της κοινωνίας και της σύγχρονης αγροτικής παραγωγής, συνδέει τον τουρισμό με την φιλική προς το περιβάλλον αγροτική παραγωγή στηρίζοντας τον «Πράσινο Αγροτουρισμό». Είμαστε αποφασισμένοι να πάρουμε κάθε πρωτοβουλία που θα στηρίζει την ανάπτυξη ενός νέου προτύπου αγροτικής επιχειρηματικότητας το οποίο επιδιώκουμε να αποτελεί δομικό πυλώνα του νέου αναπτυξιακού μοντέλου της Ελλάδας. Ο πρωτογενής τομέας, σε όλες του τις μορφές, αποτελεί τη βάση της ανάπτυξης και συνδέεται άμεσα με τη μεταποίηση και την παροχή υπηρεσιών σε τομείς καθοριστικούς για την πορεία της οικονομίας μας, όπως ο τουρισμός. Η ανάπτυξη και η στήριξη δράσεων πιο φιλικών στο περιβάλλον συνάδει με τις επιταγές της εποχής μας και δίνει νέα ώθηση στα μοναδικής ποιότητας ελληνικά προϊόντα, καθιστώντας τα πιο ανταγωνιστικά».
      Ο αρμόδιος Υφυπουργός ΑΑΤ έκανε την ακόλουθη δήλωση: «Με την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων για τον Αγροτουρισμό προχωρά η υλοποίηση μιας σημαντικής δράσης, στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης, που έχει ως στόχο να συμβάλλει στη βελτίωση της θέσης των αγροτών στην αλυσίδα αξίας, να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των προϊόντων μέσα από τη σύνδεσή τους με τον τουρισμό αλλά και να ενσωματώσει νέες διαδικασίες, φιλικές προς το περιβάλλον, που βοηθούν στον περιορισμό του φαινομένου της κλιματικής αλλαγής. Τα στοιχεία μαρτυρούν ότι υπήρξε σημαντικό ενδιαφέρον από την πλευρά των επενδυτών και αυτό είναι κάτι που μας προκαλεί ικανοποίηση. Συνεχίζουμε με όραμα, σχέδιο και πολλή δουλειά για την υλοποίηση του κεντρικού μας στόχου που είναι η συνολική αναδιοργάνωση του πρωτογενούς τομέα και η ανάδειξη του ως κεντρικού πυλώνα της ελληνικής οικονομίας».
      Περισσότερα...

        0

    4. Περιβάλλον

      Βουλγαρία και Ελλάδα έχουν τους περισσότερους περιβαλλοντικούς φόρους στην ΕΕ

      Engineer

      Έκθεση της Eurostat που δημοσιεύθηκε την Τρίτη 12 Ιανουαρίου, παρέχει μια επισκόπηση των περιβαλλοντικών φόρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Τα ευρωπαϊκά στατιστικά διακρίνουν τέσσερις διαφορετικές κατηγορίες περιβαλλοντικών φόρων που σχετίζονται με την ενέργεια, τις μεταφορές, τη ρύπανση και τους πόρους.
      Σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 691/2011 για τους ευρωπαϊκούς περιβαλλοντικούς οικονομικούς λογαριασμούς, ένας περιβαλλοντικός φόρος είναι ένας φόρος της οποίας η φορολογική βάση είναι μια φυσική μονάδα (ή πληρεξούσιος του) για κάτι που έχει αποδεδειγμένη, συγκεκριμένη αρνητική επίπτωση στο περιβάλλον και το οποίο ορίζεται στο ευρωπαϊκό σύστημα λογαριασμών (ESA 2010) ως φόρος. Το 2019, τα περιβαλλοντικά φορολογικά έσοδα στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) ανήλθαν σε 330,6 δισεκατομμύρια ευρώ, που αντιστοιχούν στο 2,4% του ΑΕΠ. Οι περιβαλλοντικοί φόροι της ΕΕ αντιπροσώπευαν το 5,9% των εσόδων από φόρους και κοινωνικές εισφορές το 2019.   Τα μεγαλύτερα μερίδια στην ΕΕ έχουν η Βουλγαρία (10,3%), η Ελλάδα (9,8%), η Εσθονία και η Λετονία (9,6% και οι δύο) και η Κροατία (9,2%) κατέγραψαν τα μεγαλύτερα μερίδια στην ΕΕ. Αυτά τα μερίδια διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ. Τα ποσοστά αυτά είναι υπερδιπλάσια από της Γερμανίας και του Λουξεμβούργου (και τα 4,4%), τα οποία είναι και τα μικρότερα μερίδια σε όλη την ΕΕ.     Οι φόροι επί της ενέργειας στην ΕΕ αντιπροσώπευαν περισσότερα από τα τρία τέταρτα των συνολικών εσόδων από περιβαλλοντικούς φόρους (77,9% του συνόλου) το 2019, πολύ πριν από τους φόρους στις μεταφορές (18,9%) και τη ρύπανση και τους πόρους (3,2%).
      Περισσότερα...

        0

    5. Περιβάλλον

      Τσερνόμπιλ: 37 χρόνια μετά ραδιενεργά ίχνη σε 23 πάρκα της Αττικής έδειξαν οι μετρήσεις

      Engineer

      Ραδιανεργά ίχνη που συνδέονται με το Τσερνόμπιλ εντοπίζονται ακόμα στην Αττική, 37 χρόνια μετά το πυρηνικό ατύχημα που συγκλόνισε τον κόσμο. Όπως αποκαλύπτει έρευνα του Εργαστηρίου Ραδιενέργειας Περιβάλλοντος του ΕΚΠΑ, σε 23 πάρκα του Λεκανοπεδίου διαπιστώθηκε η παρουσία καισίου 137 που αποτελεί ένα από τα συνηθέστερα προϊόντα σχάσης του ουρανίου.
      Το 1986, λίγες ημέρες ύστερα από το πυρηνικό ατύχημα, επιστήμονες του ΕΜΠ και του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», είχαν καταγράψει στη χώρα μας υψηλές συγκεντρώσεις επικίνδυνων ραδιοϊσοτόπων, όπως ραδιοκαισίου αλλά και ιωδίου και τελλουρίου. Μετρήσεις που έγιναν δέκα χρόνια μετά έδειξαν ότι η Ελλάδα είχε σχεδόν απαλλαγεί από όλα, με εξαίρεση του καίσιο 137.
      Οι επιστήμονες διευκρινίζουν, σύμφωνα με την εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ», πως τα επίπεδα που εντόπισαν στην πρόσφατη έρευνά τους είναι πολύ κάτω από το όριο κινδύνου, όμως, είναι ενδεικτικά της επίμονης παρουσίας του καισίου, το οποίο χρειάζεται 30 χρόνια για να υποδιπλασιαστεί.
      Τα δείγματα που έλαβαν οι ερευνητές συγκρίθηκαν με αντίστοιχες μετρήσεις στην Βαρκελώνη, όπου καταγράφηκαν χαμηλότερα επίπεδα, και από το Βουκουρέστι, όπου βρέθηκαν υψηλότερες ποσότητες. Στόχος των επιστημόνων είναι να επεκτείνουν την έρευνά τους και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, όπως τα Γρεβενά ή η Καρδίτσα, που θεωρείται ότι επηρεάστηκαν περισσότερο από το πυρηνικό ατύχημα του 1986.
      «Αυτό που κάναμε ήταν μια εκτενής προσπάθεια καταγραφής των επιπέδων φυσικής ραδιενέργειας, που σχετίζονται άμεσα με τη γεωλογική σύσταση των εδαφών που μελετήθηκαν, βρέθηκαν ίχνη ραδιοκαισίου που αποδίδεται στη διασπορά από το Τσερνόμπιλ. Επιλέξαμε τοποθεσίες όσο το δυνατόν αδιατάρακτες από την ανθρωπογενή δραστηριότητα, ώστε να γίνει πιο αντικειμενική εκτίμηση των στοιχείων που εναποτέθηκαν τότε» είπε ο αναπληρωτής καθηγητής Πυρηνικής Φυσικής στο ΕΚΠΑ, Θεόδωρος Μερτζιμέκης.
      Οι ποσότητες που ανιχνεύτηκαν είναι πολύ χαμηλότερες από τα επιτρεπτά όρια με τη μέγιστη τιμή να εντοπίζεται σε πάρκο κοντά στην Πανεπιστημιούπολη και να είναι ίση με περίπου 86 Bq/kg. Σχεδόν αμελητέες ποσότητες εντοπίστηκαν σε πάρκα της Καλλιθέας, του Ταύρου και του Βύρωνα.
      Περισσότερα...

        0

    6. Περιβάλλον

      Αποθέματα νερού: Ποιες περιοχές βρίσκονται στο «κόκκινο»

      GTnews

      Σήμα κινδύνου για το μεγάλο πρόβλημα της έλλειψης νερού εκπέμπουν, ο ένας μετά τον άλλο, δήμοι της χώρας, ενώ κηρύσσονται σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης. Από τα νησιά του νοτίου Αιγαίου και την Κρήτη μέχρι την Πελοπόννησο και τη Θεσσαλία, το «φάντασμα» της λειψυδρίας, μετά από δύο ήπιους χειμώνες και εν μέσω κορύφωσης της τουριστικής περιόδου, επανέρχεται, επιβεβαιώνοντας τις εκτιμήσεις των ειδικών επιστημόνων που εδώ και χρόνια προειδοποιούσαν ότι η χώρα μας θα γίνεται θερμότερη και ξηρότερη, λόγω της κλιματικής κρίσης. Ο Χρίστος Καραβίτης, κοσμήτορας της Σχολής Περιβάλλοντος και Γεωργικής Μηχανικής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών και καθηγητής Διαχείρισης Υδατικών Πόρων, εξηγεί ότι βρισκόμαστε σε μια δυσμενή υδρολογική συγκυρία, η οποία δεν πρέπει να εκπλήσσει κανέναν.
      «Κάποια πράγματα ήταν γνωστά από χρόνια. Ξέρουμε ότι από τον Μάιο μέχρι τον Σεπτέμβριο βρέχει ελάχιστα ή δεν βρέχει καθόλου στη χώρα μας. Αυτό είναι αναπόσπαστο μέρος του κλίματος του μεσογειακού χώρου και, σύμφωνα με όλες τις επιστημονικές μελέτες, το κλίμα αυτό επιδεινώνεται χρόνο με τον χρόνο. Άρα, δεν μπορούμε να μιλάμε για λειψυδρία κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού», λέει στη Realnews. Αναφερόμενος, μάλιστα στα νησιά του νοτίου Αιγαίου και στην Κρήτη, που βρίσκονται στο «κόκκινο», σημειώνει ότι στις περιοχές αυτές έβρεξε λιγότερο τον χειμώνα, ενώ ταυτόχρονα τα μέτρα ταμίευσης νερού δεν επαρκούν. «Είναι δεδομένο ότι τον χειμώνα θα πρέπει να ταμιεύσουμε το λίγο νερό που πέφτει. Αυτό όχι μόνο δεν γίνεται, αλλά τα νησιά αυτά έχουν αυξημένες υδροβόρες δραστηριότητες λόγω του τουρισμού. Και, δυστυχώς, εκ των υστέρων βλέπουμε ότι δεν μπορούμε να τις υποστηρίξουμε».
      Συνεπώς, σύμφωνα με τον καθηγητή Διαχείρισης Υδατικών Πόρων, απαιτείται η λήψη κατάλληλων μέτρων. Ποια είναι αυτά; Ο έλεγχος της προσφοράς και της ζήτησης σε νερό. «Αυτό σημαίνει να έχουμε από την αρχή μηχανισμούς που να ελέγχουν τη σπατάλη, συστήματα επεξεργασίας αποβλήτων, ενώ στα νησιά χρειάζονται έργα ταμίευσης και έργα ενίσχυσης του υδατικού δυναμικού. Δηλαδή, έργα αφαλάτωσης, όπου είναι εφικτό, με τη χρήση των εναλλακτικών μορφών ενέργειας. Είναι κάτι για το οποίο ήδη θα έπρεπε να είχαμε μεριμνήσει».
      «Ούτε σταγόνα βροχής»
      Τη δραματική κατάσταση την οποία αντιμετωπίζουν πολλές περιοχές στην Κρήτη περιγράφει ο δήμαρχος Βιάννου, Παύλος Μπαριτάκης: «Δύο χρόνια έχει να βρέξει. Οι βροχοπτώσεις έχουν περιοριστεί πάνω από το 70% με 80% απ’ ό,τι χρειαζόμαστε κάθε χρόνο για να πούμε ότι πάμε ομαλά. Αποτέλεσμα είναι να στερεύουν τα πηγαία νερά. Οι οικισμοί που είναι στον ορεινό όγκο του δήμου μας και υδροδοτούνται από πηγές αντιμετωπίζουν σημαντικό πρόβλημα.
      Σύμφωνα με τον Π. Μπαριτάκη, ο υδροφόρος ορίζοντας έχει μειωθεί κατά 10 με 11 μέτρα από πέρυσι. «Υπάρχει ένα όριο βάθους στις γεωτρήσεις. Δεν μπορεί μια γεώτρηση που είναι 350 μέτρα να την πάμε στα 400 μέτρα. Γιατί θα βρούμε θάλασσα από κάτω». Το δεδομένο αυτό, σε συνδυασμό με την αύξηση του πληθυσμού κατά τους καλοκαιρινούς μήνες από 6.000 μόνιμους κατοίκους σε 20.000, δημιουργεί μια ασφυκτική κατάσταση. Η δημοτική Αρχή, όπως τονίζει ο Π. Μπαριτάκης, έχει λάβει κάποια μέτρα από τον Μάρτιο, κυρίως σε ό,τι αφορά την άρδευση. «Απαγορεύσαμε τις δεύτερες καλλιέργειες που φυτεύονται το καλοκαίρι και περιορίσαμε τα κυβικά που δικαιούται κάθε αγρότης. Από τα 7-8 κυβικά κατεβήκαμε στα 5. Αν δεν τα τηρήσουμε, θα το βρούμε μπροστά μας», αναφέρει ο δήμαρχος Βιάννου.
      Η λειψυδρία έχει «χτυπήσει» και τη Σίφνο, που αυτή την περίοδο υποδέχεται πλήθος τουριστών. «Ζητήσαμε να κηρυχθεί το νησί σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, στέλνοντας ένα μήνυμα ευαισθητοποίησης σε όλους, γιατί διαπιστώνουμε αλόγιστη χρήση. Τον Ιούνιο είδαμε ότι οι ενδείξεις ήταν ανησυχητικές σε σχέση με την κατανάλωση, ενώ είδαμε ότι η εκτίμηση κατανάλωσης για την περίοδο Ιουλίου-Οκτωβρίου 2024 είναι μεγαλύτερη από την παραγωγή μας. Και αυτό σήμανε συναγερμό», αναφέρει η δήμαρχος Σίφνου, Μαρία Ναδάλη.
      Στερεύει η Θεσσαλία
      Μια από τις περιοχές που αναμένεται να αντιμετωπίσουν οξύ πρόβλημα λειψυδρίας, αν δεν ληφθούν μέτρα, είναι η Θεσσαλία. Μάλιστα, η κατάσταση θα ήταν σήμερα δραματική αν δεν είχαν προηγηθεί οι καταστροφικές πλημμύρες, σύμφωνα με τα όσα λέει στην «R» o Θεοφάνης Γέμτος, ομότιμος καθηγητής του Τμήματος Γεωπονίας, Φυτικής Παραγωγής και Αγροτικού Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
      «Οι πλημμύρες γέμισαν με νερό τη λίμνη Πλαστήρα. Και αυτό είναι που εξασφαλίζει νερό για τους ΤΟΕΒ (Τοπικούς Οργανισμούς Εγγείων Βελτιώσεων) Ταυρωπού και Πηνειού. Στον ταμιευτήρα του Σμωκόβου, όμως, δεν έπεσε αυτό το νερό, με αποτέλεσμα να έχουν ήδη μπει περιορισμοί στο πότισμα», επισημαίνει ο Θ. Γέμτος.
      Στη Θεσσαλία υπάρχουν 33.000 γεωτρήσεις. Πολλές από αυτές έχουν φτάσει ήδη στα 400 μέτρα βάθος για να βρεθεί νερό, με κίνδυνο να αρχίσει η ροή θαλασσινού νερού, το οποίο κινδυνεύει να διαλύσει τους ταμιευτήρες. «Το νερό δεν θα εξαντληθεί απλώς, αλλά θα γίνει υφάλμυρο και δεν θα μπορούμε να ποτίσουμε. Η δε μελέτη των Ολλανδών προβλέπει ότι η περιοχή της ανατολικής Θεσσαλίας, από τη Λάρισα προς τον Βόλο, στα επόμενα 15 χρόνια θα ερημοποιηθεί. Επομένως, συζητάμε για τεράστιο πρόβλημα, το οποίο διαρκώς επιδεινώνεται. Αν είχαμε τα φράγματα του Μουζακίου, του Ενιπέα, της Πύλης και του Νεοχωρίτη, θα γίνονταν λιγότερες ζημιές, αλλά θα ποτιζόταν και ο κάμπος. Αυτό λένε και τα σχέδια διαχείρισης υδάτων και η μελέτη της HVA, ότι χρειαζόμαστε άμεσα τα φράγματα αυτά», λέει ο ομότιμος καθηγητής.
      Εκτός, όμως, από τους ταμιευτήρες που θα αποθηκεύουν νερό, χρειάζεται, σύμφωνα πάντα με τους ειδικούς, να γίνει μελέτη για τα δίκτυα μεταφοράς και να εκσυγχρονιστούν, ώστε να περιοριστούν οι απώλειες και εν συνεχεία οι αγρότες να χρησιμοποιούν «έξυπνα» συστήματα για μικρότερη κατανάλωση νερού, όπως αισθητήρες που καταγράφουν την υγρασία του εδάφους.
      Κλιματική κρίση
      Με μελανά χρώματα περιγράφει το κοντινό μέλλον ο Φώτης Μάρης, πρύτανης του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου και καθηγητής του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών, ο οποίος έχει ασχοληθεί με τη διευθέτηση ορεινών υδάτων.
      «Αν συνεχιστεί η ανομβρία των δύο-τριών τελευταίων ετών, θα οδηγήσει πιθανότατα σε προβλήματα λειψυδρίας. Η σημαντική μείωση της εδαφικής υγρασίας ήδη επηρεάζει την πρωτογενή παραγωγή. Η μειωμένη παραγωγή ελαιολάδου στη Μεσόγειο είναι η πρώτη απόδειξη. Στο πλαίσιο αυτό, υπάρχει ανάγκη σοβαρής, πλήρους και τεκμηριωμένης ενημέρωσης των πολιτών από το κράτος με την ίδρυση κλιματικών γραφείων σε κάθε περιφέρεια και με τη βοήθεια των πανεπιστημίων και των ερευνητικών κέντρων της χώρας. Ενώ άμεση είναι και η ανάγκη μετασχηματισμού του αναπτυξιακού μοντέλου της χώρας σε τοπικό και εθνικό επίπεδο ενσωματώνοντας την κλιματική κρίση», τονίζει ο Φ. Μάρης.
      Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες, η χώρα μας σταδιακά γίνεται θερμότερη και ξηρότερη. Με βάση τις εκτιμήσεις των ειδικών, μέχρι το 2050 οι ημέρες καύσωνα στην Ελλάδα θα αυξηθούν κατά 15-20 ετησίως και η βροχόπτωση θα μειωθεί από 10% έως 30%. «Η πίεση στη διαθεσιμότητα υδατικών πόρων θα αυξηθεί σημαντικά», καταλήγει ο πρύτανης του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου.
      Το σχέδιο
      Την ίδια στιγμή, τα αρμόδια στελέχη του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας επεξεργάζονται ένα νέο σχέδιο, που θα οδηγήσει στην ολοκληρωμένη και ορθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων στη χώρα μας.
      Όπως αποκαλύπτει στην «R» o γενικός γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων, Πέτρος Βαρελίδης, πρόκειται για μεσοπρόθεσμα αλλά και μακροπρόθεσμα μέτρα, που θα εστιάζουν από τη μία στην κάλυψη των αναγκών του Λεκανοπεδίου της Αττικής, όπου καταναλώνεται το 40% του νερού της χώρας, και από την άλλη στην αντιμετώπιση της λειψυδρίας σε περιοχές ανά την Ελλάδα που βρίσκονται στο «κόκκινο». Ανάμεσα σε αυτές τα νησιά του νοτίου Αιγαίου, περιοχές της Κρήτης, η ανατολική Πελοπόννησος κ.ά.
      Οι προτάσεις βρίσκονται ήδη το τελευταίο διάστημα στο τραπέζι των συζητήσεων. Στην τελευταία σύσκεψη που έγινε την περασμένη εβδομάδα συμμετείχε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θόδωρος Σκυλακάκης, ενώ στις 29 Ιουλίου έχει προγραμματιστεί σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, κατά την οποία θα γίνει αναλυτική ενημέρωση.
      Πιθανές λύσεις
      «Για το σύστημα του Μόρνου και του Ευήνου, που δεν τροφοδοτεί με νερό μόνο την Αττική αλλά και τις περιοχές από τις οποίες περνά ο αγωγός, έχουμε κάνει μια σειρά από συσκέψεις για να εξετάσουμε πιθανές εναλλακτικές λύσεις. Στην ουσία, πρόκειται για έργα κόστους εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, τα οποία στοχεύουν στην ενίσχυση των αποθεμάτων. Δηλαδή, στη διασφάλιση πρόσθετων πηγών νερού», εξηγεί ο Π. Βαρελίδης.
      Αυτή τη στιγμή στο τραπέζι έχουν πέσει τρεις πιθανές λύσεις. Πρώτον, η κατασκευή μονάδων αφαλάτωσης του νερού, δεύτερον η λήψη νερού από άλλα υδατικά συστήματα και πιο συγκεκριμένα από τον ποταμό Αχελώο και, τρίτον, η επεξεργασία λυμάτων που διαχωρίζει τις επικίνδυνες ουσίες από το νερό.
      «Οι αφαλατώσεις έχουν μεν μεγαλύτερο ενεργειακό και οικονομικό κόστος, ωστόσο παρέχουν πρόσβαση σε μια ατελείωτη πηγή νερού, τη θάλασσα. Η άλλη λύση, που έχουμε συζητήσει, είναι η τροφοδοσία με νερό από άλλα υδατικά συστήματα και πιο συγκεκριμένα από την τεχνητή λίμνη των Κρεμαστών, που είναι η τελευταία λίμνη του Αχελώου. Με την κατασκευή μιας σήραγγας 30 χλμ. μπορούμε να μεταφέρουμε νερό στον Εύηνο. Ως τρίτη λύση εξετάζεται η χρήση του νερού που θα προκύπτει από τα επεξεργασμένα λύματα. Πάνω σε αυτές τις προτάσεις αναμένονται οικονομικοτεχνικές αναλύσεις ώστε να καταλήξουμε στην προσφορότερη. Πρόκειται για έργα που απαιτούν πέντε με έξι χρόνια για την υλοποίησή τους», σημειώνει ο γενικός γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων. Σχολιάζοντας, παράλληλα, ότι «αυτή τη στιγμή τα αποθέματα στην Αττική, λαμβάνοντας το ακραίο σενάριο να μη βρέξει καθόλου, επαρκούν για τα επόμενα δυόμισι χρόνια». Όσο αφορά τις υπόλοιπες περιοχές ανά την Ελλάδα που εμφανίζουν ήδη ή βρίσκονται στα πρόθυρα λειψυδρίας, μεταξύ αυτών η Κάρπαθος, η Λέρος, η Νάξος, η Σίφνος, η Κορινθία, η Τροιζηνία, περιοχές της Κρήτης κ.ά. που κηρύχθηκαν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ο γενικός γραμματέας του υπουργείου τονίζει ότι «εκτός από την κατασκευή μονάδων αφαλάτωσης και λοιπών έργων, εξετάζονται μέτρα που θα στοχεύουν σε έναν συνδυασμό πραγμάτων όπως οι επισκευές δικτύων ύδρευσης, η ενίσχυση της διαχειριστικής και τεχνικής επάρκειας των πιο αδύναμων παρόχων ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν με πληρότητα τις υποχρεώσεις τους, ο περιορισμό της γραφειοκρατίας, η εξέταση των όρων πληρωμής κ.ά.».
      Νέα τιμολόγηση
      Σύμφωνα με τον αρμόδιο παράγοντα του υπουργείου, θα εξεταστούν και τα ζητήματα τιμολόγησης. «Είναι σωστό και δίκαιο να πληρώνει το ίδιο ένα ξενοδοχείο που έχει πισίνα σε κάθε δωμάτιο και το ίδιο ο κάτοικος της περιοχής; Είναι θέμα κοινωνικής δικαιοσύνης. Αναγκαστικά θα πάμε σε έναν ανασχεδιασμό για να δώσουμε μια λύση που θα σταθεί στον χρόνο και με κάποιο τρόπο να ενισχύσουμε τους παρόχους ώστε να γίνουν βιώσιμοι. Να μπορούν να κάνουν τη δουλειά τους από μόνοι τους. Γιατί το κράτος δεν μπορεί να έρχεται πάντα ως από μηχανής θεός». Τέλος, ο Π. Βαρελίδης χαρακτήρισε τα μέτρα που αποσκοπούν στη μείωση της κατανάλωσης ως «ασπιρίνες που δεν προσφέρουν μια μόνιμη και αποτελεσματική λύση».
      Περισσότερα...

        0

    7. Περιβάλλον

      Κλιματική αλλαγή: Έως και 872 δισ. ευρώ το κόστος για τις οικονομίες της Ε.Ε. – Τι δείχνουν τα στοιχεία για την Ελλάδα

      Engineer

      Νέα μελέτη αποκαλύπτει πόσο θα κοστίσει η κλιματική αλλαγή τόσο στις  οικονομίες  της ΕΕ όσο και στην Ελλάδα.
      Όπως αναφέρεται σε μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό «Scientific Reports» του ομίλου Nature, μια ενδεχόμενη άνοδος της στάθμης της θάλασσας λόγω κλιματικής αλλαγής θα μπορούσε να κοστίσει στις οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ηνωμένου Βασιλείου έως και 872 δισεκατομμύρια ευρώ ως το 2100. Μεταξύ των χωρών που αναμένεται να επηρεαστούν πολύ από αυτό συγκαταλέγεται και η Ελλάδα.
      Ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής επιστήμονες από το ολλανδικό πανεπιστήμιο Delft, στην οποία συμμετέχει και ο Έλληνας μεταδιδακτορικός ερευνητής του Delft, Θεόδωρος Χατζηβασιλειάδης, μοντελοποίησε τις πιθανές οικονομικές επιπτώσεις της ανόδου της στάθμης της θάλασσας για 271 ευρωπαϊκές περιοχές ως το 2100, σύμφωνα με ένα σενάριο υψηλών εκπομπών και χωρίς την εφαρμογή νέων μέτρων προστασίας των ακτών μετά το 2015.
      Όπως σημειώνει η ερευνητική ομάδα, «η αλλαγή του κλίματος απειλεί την οικονομική ανάπτυξη παγκοσμίως, με έντονες ανισότητες στους επιταχυνόμενους κινδύνους σε διάφορες περιοχές. Ιδιαίτερα, η αύξηση της στάθμης της θάλασσας λόγω του κλίματος αποτελεί μια αυξανόμενη ανησυχία. Η καταστροφική της δυνατότητα επηρεάζει περιοχές, όπου συγκεντρώνονται το παραγωγικό κεφάλαιο και ο πληθυσμός: παράκτιες πόλεις και περιοχές». Σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρουν, πάνω από 200 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη, δηλαδή περίπου το 44% των πληθυσμών της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου ζουν εντός 50 χιλιομέτρων από την ακτογραμμή και άρα υπό τον κίνδυνο παράκτιων πλημμυρών. Επιπλέον, αυτές οι παράκτιες περιοχές συμβάλλουν σχεδόν στο 40% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος της Ευρώπης, ενώ το 75% του διεθνούς εμπορικού όγκου της Ευρώπης διεξάγεται μέσω θαλάσσιων διαδρομών.
      Η ομάδα συνδύασε ένα οικονομικό μοντέλο που είχε αναπτυχθεί προηγουμένως με δεδομένα σχετικά με τις προβλεπόμενες επιπτώσεις της ανόδου της στάθμης της θάλασσας, τις τάσεις των επενδύσεων και την κατανομή των οικονομικών απωλειών που προκλήθηκαν από 155 πλημμυρικά φαινόμενα στην Ευρώπη την περίοδο 1995-2016. Εκτίμησε τις πιθανές οικονομικές απώλειες και κέρδη σε σύγκριση με ένα σενάριο χωρίς άνοδο της στάθμης της θάλασσας και με ετήσια οικονομική ανάπτυξη 2% σε όλες τις περιοχές. Μοντελοποίησε επίσης τον αντίκτυπο των στοχευμένων επενδύσεων σε διάφορους οικονομικούς τομείς στις περιφερειακές οικονομίες μετά την άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
      Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι σύμφωνα με ένα σενάριο υψηλών εκπομπών, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας θα μπορούσε να προκαλέσει οικονομικές απώλειες 872 δισεκατομμυρίων ευρώ στην ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο ως το τέλος του αιώνα, σε σύγκριση με ένα σενάριο χωρίς άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
      Ένα σημαντικό εύρημα της μελέτης είναι οι περιφερειακές διαφορές στις οικονομικές επιπτώσεις της ανόδου της στάθμης της θάλασσας: η πλειονότητα των οικονομικών απωλειών ως και 21% του περιφερειακού ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος ως το 2100 συγκεντρώνεται σε παράκτιες περιοχές, όπως το Βένετο και η Εμίλια – Ρομάνια στην Ιταλία και η επαρχία Δυτικής Πομερανίας στην Πολωνία. Στις περιοχές που αναμένεται να υποστούν σχετικά υψηλότερες οικονομικές απώλειες συγκαταλέγεται και η Ελλάδα, όπως και οι βελγικές ακτές και η δυτική Γαλλία.
      Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Θεόδωρος Χατζηβασιλειάδης, «οι οικονομικές αξιολογήσεις της κλιματικής ζημιάς σε εθνικό επίπεδο μπορούν να αποκρύψουν σημαντικές περιφερειακές διαφορές» και προσθέτει ότι «με τη χρήση νέων δεδομένων για τα κλιματικά ευαίσθητα περιουσιακά στοιχεία και την προώθηση των μακροοικονομικών εργαλείων μοντελοποίησης, είμαστε πλέον σε θέση να παρέχουμε πιο λεπτομερείς αναλύσεις». Σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρει ο ίδιος, οι συνολικές ζημιές για την Ευρώπη είναι μόλις 1,26% του ΑΕΠ της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου στο σενάριο υψηλού επιπέδου ως το 2100. Ωστόσο, στην Ιταλία οι εθνικές απώλειες είναι 4,43%, ενώ η μείωση της παραγωγικότητας στο Βένετο κυμαίνεται περίπου στο 20,84%.
      Αντίθετα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι περιοχές στο εσωτερικό της Ευρώπης, όπως στη Γερμανία, την Αυστρία και την Ουγγαρία, θα παρουσιάσουν οικονομικά κέρδη ως και 1% του περιφερειακού ΑΕΠ ως το 2100 και αυτό θα μπορούσε να οφείλεται στη μετεγκατάσταση της παραγωγής από τις πλημμυρισμένες παράκτιες στις ενδοχώρες.
      Ο κ. Χατζηβασιλειάδης, ωστόσο, σπεύδει να υπογραμμίσει ότι μπορεί οι περιφερειακές επιπτώσεις να είναι πολύ μεγαλύτερες στις παράκτιες περιοχές και κάποιες ευρωπαϊκές ενδοχώρες να βλέπουν μέτρια κέρδη, αλλά η οικονομία είναι αλληλένδετη. «Το ερώτημα είναι: αυτά τα κέρδη αρκούν για να αντισταθμίσουν τις απώλειες στις παράκτιες περιοχές; Δυστυχώς, η απάντηση είναι πως όχι. Η συνολική επίδραση είναι ακόμα αρνητική, με κάποιες εξαιρέσεις, όπως η Γερμανία, όπου τα κέρδη και οι απώλειες ισορροπούν στο μηδέν», τονίζει.
      Τα δεδομένα για την Ελλάδα
      Στην έρευνα η Ελλάδα αναλύθηκε σε επίπεδο περιφερειών για τις οικονομικές επιπτώσεις της ανόδου της στάθμης της θάλασσας σε ένα σενάριο υψηλών εκπομπών ως το 2100. Όπως επισημαίνει ο Θεόδωρος Χατζηβασιλειάδης στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η Ελλάδα ως χώρα βρίσκεται κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο στη μείωση του ΑΕΠ, ωστόσο εμφανίζει μεγάλες μειώσεις σχεδόν σε όλες τις περιφέρειές της, καθώς είναι παράκτιες. Σε αυτό το ακραίο κλιματικό σενάριο που μελετήθηκε, τις μεγαλύτερες οικονομικές επιπτώσεις φαίνεται ότι θα έχουν η Στερεά Ελλάδα (-6,88%) και το βόρειο Αιγαίο (-6,06%). Στην Αττική, η ανάλυση δείχνει μηδενικές επιπτώσεις.
      Μόνο μία περιφέρεια, η δυτικής Μακεδονία, δεν βρέχεται από θάλασσα και εκεί οι ερευνητές αναμένουν μια αύξηση του ΑΕΠ περίπου 0,87% ως το τέλος του αιώνα, αύξηση που οφείλεται στον κατασκευαστικό τομέα της περιοχής, που θα χρησιμοποιηθεί για την ανακατασκευή του κεφαλαίου που θα έχει καταστραφεί σε όλη τη χώρα.
      Ο κατασκευαστικός τομέας σημειώνει παντού αύξηση στη χώρα, εκτός από την περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, όπου υπάρχει πτώση. Η μεγαλύτερη πτώση αφορά στον αγροτικό τομέα παραγωγής και στον δημόσιο τομέα- περίπου το 6% της παραγωγής χάνεται στην Ήπειρο και στην ανατολική Μακεδονία και στους δύο αυτούς τομείς.
      Τα ευρήματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για οικονομικές πολιτικές ανά περιφέρεια για την αντιμετώπιση των άνισων επιπτώσεων της στάθμης της θάλασσας στις διάφορες περιφέρειες και τις οικονομίες τους.

       
      Περισσότερα...

        0

    8. Περιβάλλον

      Κλιματική Αλλαγή: Οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τη δραματική αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών

      Engineer

      Η άνοδος αυτή της θερμοκρασίας, η οποία δεν σταματά να επιδεινώνεται μήνα τον μήνα εδώ και έναν χρόνο, απειλεί τη θαλάσσια ζωή και προκαλεί μεγαλύτερη υγρασία στην ατμόσφαιρα, πράγμα συνώνυμο με πιο ασταθείς καιρικές συνθήκες, όπως ισχυροί άνεμοι και καταρρακτώδεις βροχές.
      δραματική αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών ανησυχεί τους επιστήμονες, οι οποίοι ζητούν να ενισχυθεί η έρευνα για τις αλλαγές που προκαλούνται, εκφράζοντας φόβους για καταστροφικές επιπτώσεις στο κλίμα στο σύνολό του.
      «Οι αλλαγές γίνονται τόσο γρήγορα που δεν είμαστε σε θέση να παρακολουθήσουμε τον αντίκτυπο» που έχουν, αναγνωρίζει ο Βίνταρ Χέλγκεσεν, εκτελεστικός γραμματέας της Διακυβερνητικής Ωκεανογραφικής Επιτροπής της UNESCO, ο οποίος τονίζει ότι «επείγει η αντιμετώπιση της υπερθέρμανσης των ωκεανών».
      «Είναι απαραίτητο να γίνουν μεγαλύτερες προσπάθειες για την παρατήρηση και την έρευνα σε πραγματικό χρόνο», δήλωσε στο AFP κατά τη Διάσκεψη της Δεκαετίας των Ωκεανών στη Βαρκελώνη, στην οποία συμμετείχαν 1.500 επιστήμονες, εκπρόσωποι κρατών ή οργανώσεων, και σήμερα ολοκληρώνονται οι εργασίες της.
      Η θερμοκρασία των ωκεανών, οι οποίοι καλύπτουν το 70% της επιφάνειας της Γης και έχουν σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση του παγκόσμιου κλίματος, έφτασε σε νέο απόλυτο ρεκόρ τον Μάρτιο, με κατά μέσον όρο 21,07 βαθμούς Κελσίου να μετρώνται στην επιφάνεια της θάλασσας, με εξαίρεση τις ζώνες κοντά στους πόλους, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο Copernicus.
      Η άνοδος αυτή της θερμοκρασίας, η οποία δεν σταματά να επιδεινώνεται μήνα τον μήνα εδώ και έναν χρόνο, απειλεί τη θαλάσσια ζωή και προκαλεί μεγαλύτερη υγρασία στην ατμόσφαιρα, πράγμα συνώνυμο με πιο ασταθείς καιρικές συνθήκες, όπως ισχυροί άνεμοι και καταρρακτώδεις βροχές.
      «Δεν μπορεί να απορροφά θερμότητα στο άπειρο»
      Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι ωκεανοί έχουν απορροφήσει από την αρχή της βιομηχανικής περιόδου το 90% της πλεονάζουσας θερμότητας που προκαλείται από την ανθρώπινη δραστηριότητα. Τα θαλάσσια περιβάλλοντα, τα οποία παράγουν σχεδόν το μισό από το οξυγόνο που αναπνέουμε επέτρεψαν κατ’αυτόν τον τρόπο στην επιφάνεια της Γης να παραμείνει κατοικήσιμη.
      «Ο ωκεανός έχει θερμοχωρητικότητα πολύ μεγαλύτερη από την ατμόσφαιρα, απορροφά πολύ περισσότερη θερμότητα, αλλά δεν μπορεί να την απορροφά στο άπειρο», προειδοποίησε η Κριστίνα Γκονθάλεθ Άρο, ερευνήτρια του Ινστιτούτου Επιστημών της Θάλασσας στη Βαρκελώνη.
      Σύμφωνα με μελέτη αναφοράς που δόθηκε στη δημοσιότητα τον Ιανουάριο, οι ωκεανοί απορρόφησαν το 2023 τεράστια ποσότητα ενέργειας, τόσο μεγάλη που θα μπορούσε να βράσει το νερό από «δισεκατομμύρια πισίνες ολυμπιακών διαστάσεων».
      Ένας από τους μεγάλους στόχους της Δεκαετίας των Ωκεανών (2021-2030) είναι ο κόσμος να διευρύνει τις γνώσεις του για την υπερθέρμανσή τους και να αποκρυπτογραφήσει τις πολλαπλές επιπλοκές της, με στόχο να προσπαθήσει να τις περιορίσει.
      «Αγνοούμε ακόμη πολλά πράγματα για τους ωκεανούς. Έχουμε χαρτογραφήσει μόνον περίπου το 25% του θαλάσσιου βυθού του πλανήτη και, ταυτοχρόνως, οφείλουμε να χαρτογραφήσουμε και να παρακολουθούμε απευθείας τις αλλαγές που προκαλούνται λόγω της κλιματικής αλλαγής», υπογράμμισε ο Χέλγκεσεν.
      Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Μετεωρολογίας, υπηρεσία του ΟΗΕ, πάνω από το 90% των ωκεανών του πλανήτη αντιμετώπισε κάποια στιγμή κατά το έτος 2023 κύματα θερμότητας, με άμεσο αντίκτυπο στο κλίμα και στα οικοσυστήματα στο σύνολο του πλανήτη (…) όποια απόσταση κι αν τα χώριζε από τη θάλασσα.
      «Βρισκόμαστε σε πορεία που προκαλεί πολλά ερωτήματα στους επιστήμονες και που μας κάνει να αναρωτιόμαστε αν υποτιμήσαμε την επερχόμενη υπερθέρμανση του πλανήτη», προειδοποίησε από τη Βαρκελώνη ο Ζαν-Πιερ Γκατουζό, ειδικός του γαλλικού Εθνικού Κέντρου Επιστημονικής Έρευνας (CNRS).
      Όλα μετράνε
      Οι δυσκολίες να εφαρμοστούν οι μεγάλες διεθνείς συμφωνίες για το περιβάλλον, όπως η Συμφωνία του Παρισιού που συνήφθη το 2015 και έχει στόχο να περιοριστεί το φαινόμενο του θερμοκηπίου, δεν προκαλούν ωστόσο αισιοδοξία, σύμφωνα με τους επιστήμονες.
      «Είμαστε πολλοί που νιώθουμε μια κάποια απογοήτευση καθώς βλέπουμε ότι παρά τις επιστημονικές αποδείξεις για την κλιματική αλλαγή και τις συνέπειές της, η υλοποίηση της συμφωνίας του Παρισιού είναι τόσο αργή, τόσο δύσκολη, τόσο επίπονη. Αυτό δεν προμηνύει τίποτα καλό» για το μέλλον, σημείωσε ο Γκατουζό.
      Οι ερευνητές αναφέρουν ωστόσο και κάποιες θετικές ενδείξεις, όπως η υιοθέτηση το 2023 από τα κράτη μέλη του ΟΗΕ --έπειτα από συνομιλίες 15 ετών-- μιας ιστορικής συμφωνίας για την προστασία της ανοιχτής θάλασσας.
      «Αν μπορούσα να στείλω ένα μήνυμα σε αυτούς στα κέντρα λήψης αποφάσεων, στους προέδρους, τους πρωθυπουργούς, ή τους επικεφαλείς επιχειρήσεων, πιστεύω ότι θα ήταν αυτό: ‘βγείτε για μια στιγμή από το φορτωμένο πρόγραμμά σας και κοιτάξτε τα παιδιά και τα εγγόνια σας στα μάτια’», απηύθυνε έκκληση ο Χέλγκεσεν.
      «Κάθε δέκατο του βαθμού μετράει, κάθε χρόνος που κερδίζουμε μετράει και ποτέ δεν είναι πολύ αργά. Είναι απόλυτη ανάγκη να μην παραιτούμαστε», απηύθυνε στο ίδιο πνεύμα έκκληση ο Ζαν-Πιερ Γκατουζό.
      Περισσότερα...

        0

    9. Περιβάλλον

      ESM: Καμπανάκι για την κλιματική κρίση - Στα 2,2 δισ. το ετήσιο κόστος για την Ελλάδα

      Engineer

      Οι βραχυπρόθεσμοι κίνδυνοι περιλαμβάνουν ακραία καιρικά φαινόμενα ή απότομες αλλαγές στους κανονισμούς και τις συνθήκες της αγοράς που επηρεάζουν βιομηχανίες έντασης άνθρακα, όπως η ενεργειακή βιομηχανία ή οι μεταφορές, με αποτέλεσμα την απώλεια περιουσιακών στοιχείων και τη διακοπή της παραγωγής.
      Τα φαινόμενα πλημμυρών, αλλά και ανομβρίας σε πολλές περιοχές, πυρκαγιών, αυξομειώσεων στη θερμοκρασία, που καταγράφονται ήδη σε πολλές περιοχές της Ευρώπης και δη της νοτίου, απότοκα της κλιματικής αλλαγής προβληματίζουν τον ESM, που σε μελέτη που βασίζεται στα ευρήματα της Έκθεσης του European Environment Agency για το 2024, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, ειδικά σε κράτη μέλη με μεγάλο χρέος. 
      “Οι φυσικοί κλιματικοί κίνδυνοι είναι εντονότεροι για τις χώρες του Νότου της ζώνης του Ευρώ, στις οποίες περιλαμβάνονται αρκετές που έλαβαν στήριξη από τον ESM κατά τη διάρκεια προηγούμενων κρίσεων. Όταν οι χώρες αντιμετωπίζουν τόσο την κλιματική αλλαγή όσο και οικονομικά τρωτά σημεία, όπως ο υψηλός λόγος Χρέους προς ΑΕΠ, η ενσωμάτωση της αξιολόγησης των κλιματικών κινδύνων είναι ιδιαίτερα σημαντική για τον ESM”, επισημαίνει η ανάλυση, που προχωρά σε μέτρηση των βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων επιπτώσεων.  
      Οι βραχυπρόθεσμοι κίνδυνοι περιλαμβάνουν ακραία καιρικά φαινόμενα ή απότομες αλλαγές στους κανονισμούς και τις συνθήκες της αγοράς που επηρεάζουν βιομηχανίες έντασης άνθρακα, όπως η ενεργειακή βιομηχανία ή οι μεταφορές, με αποτέλεσμα την απώλεια περιουσιακών στοιχείων και τη διακοπή της παραγωγής.  
      Υπό εξέταση είναι, επίσης, ο τρόπος με τον οποίο αυτές οι δυσμενείς μακροοικονομικές επιπτώσεις βλάπτουν τα δημόσια οικονομικά, συμπεριλαμβανομένων τυχόν πρόσθετων δημοσιονομικών επιπτώσεων που προκαλούνται από ad-hoc αντιδράσεις πολιτικής που αποσκοπούν στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Αποκαλυπτικές είναι οι εκτιμήσεις για το πώς μια ασυνήθιστα σκληρή ξηρασία θα μεταφραζόταν σε πρόσθετες δημόσιες δαπάνες.  
      Σύμφωνα με την ανάλυση του ESM, οι μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι οφείλονται κυρίως στην αβεβαιότητα γύρω από τις πολιτικές επιλογές και στη γενική δυσκολία ακριβούς ποσοτικοποίησης των κλιματικών κινδύνων. Το Δίκτυο Κεντρικών Τραπεζών και Εποπτικών Αρχών (NGFS) προβλέπει μακροοικονομικά αποτελέσματα τόσο για μια ομαλή όσο και για μια άτακτη μετάβαση από την εξάρτηση από τον άνθρακα, καθώς και για σενάρια με ανεπαρκή ή μηδενική δράση πολιτικής. Στις περισσότερες χώρες της ζώνης του Ευρώ, η κλιματική αλλαγή θα επιβαρύνει την οικονομική δραστηριότητα ακόμη και με ένα σχέδιο ομαλής μετάβασης για τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα σε καθαρό μηδενισμό  έως το 2050, αλλά οι απώλειες θα είναι στις περισσότερες περιπτώσεις πολύ μεγαλύτερες εάν οι φορείς χάραξης πολιτικής παραμείνουν αδρανείς. 
      Στην περίπτωση της Ελλάδας, ένα τέτοιο, διόλου απίθανο, συμβάν “μεταφράζεται” σε αύξηση των δαπανών κατά 0,62% του ΑΕΠ και είναι η 4η μεγαλύτερη αύξηση κάτι που προφανώς επηρεάζει και το σενάριο βιωσιμότητας του χρέους.
      Υπενθυμίζεται ότι άνοδος της θερμοκρασίας 1,2 έως 2 βαθμούς Κελσίου μέχρι τα μέσα του αιώνα και κατά 2 έως 5 βαθμούς Κελσίου μετά το 2060, σε σύγκριση με το 1971-2000, αύξηση των ημερών καύσωνα κατά 10 έως 15 μέρες έως το 2050 και κατά 30-50 μέρες έως το 2100, αν δεν ληφθούν μέτρα περιορισμού των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, κίνδυνος ερημοποίησης περίπου του 40% της Ελλάδας ιδίως στα ανατολικά και νότια τμήματα, είναι μερικές από τις ζοφερές προβλέψεις που προκύπτουν από την επικαιροποίηση της έκθεσης «Οι περιβαλλοντικές, οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην Ελλάδα», που παρουσιάστηκε τον περασμένο Δεκέμβριο στην Τράπεζα της Ελλάδος.
      Σε οικονομικούς όρους, σύμφωνα με τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα, το κόστος της κλιματικής αλλαγής για την Ελλάδα έως το τέλος του αιώνα υπολογίζεται σε 2,2 δισ. ευρώ τον χρόνο ή 1% του ΑΕΠ περίπου, σε σημερινές αξίες. Τα δάση που καίγονται, οι καλλιέργειες που καταστρέφονται, ο τουρισμός που θα μειώνεται όσο ανεβαίνει η θερμοκρασία αντικατοπτρίζονται σε αυτό το κόστος.
      Όπως παρατηρεί ο ESM, πολλές κυβερνήσεις και υπερεθνικοί φορείς αναπτύσσουν πολιτικές για τον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής, δίνοντας κίνητρα στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις να μειώσουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Ωστόσο, αυτή η διαδικασία απεξάρτησης από τον άνθρακα δημιουργεί μεταβατικούς κινδύνους, καθώς οι μη συντονισμένες και ξαφνικές αλλαγές πολιτικής μπορούν να εγκλωβίσουν ορισμένα περιουσιακά στοιχεία και να διαταράξουν τα δίκτυα παραγωγής, με αποτέλεσμα να υπάρξει κύμα απωλειών θέσεων εργασίας και να απειληθεί η χρηματοπιστωτική σταθερότητα. 
      Περισσότερα...

        0

    10. Περιβάλλον

      ΟΗΕ: Το 2024 ενδέχεται να σπάσει το ρεκόρ των υψηλών θερμοκρασιών που καταγράφηκαν το 2023

      Engineer

      Η χρονιά 2023 ήταν κατά λίγο λιγότερο από 1,48 βαθμό Κελσίου πιο ζεστή στον κόσμο σε σχέση με το κλίμα της προβιομηχανικής εποχής.
      Μέσα στο 2024 ενδέχεται να καταγραφούν θερμοκρασίες που θα ξεπεράσουν το ρεκόρ θερμότητας που σημειώθηκε το 2023, προειδοποίησε σήμερα ο ΟΗΕ, ζητώντας δραστική μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής.
      Υπό την ώθηση του κλιματικού φαινομένου Ελ Νίνιο, η τάση για υψηλές θερμοκρασίες - που οδηγούσε κάθε μήνα μεταξύ Ιουνίου και Δεκεμβρίου 2023 στην καταγραφή ρεκόρ θερμότητας - αναμένεται να συνεχιστεί φέτος, τόνισε ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO). Επιστήμονες της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA) έκαναν ακόμη και έναν υπολογισμό πιθανοτήτων: υπάρχει μία στις τρεις πιθανότητες το 2024 να είναι θερμότερο από το 2023 και 99% πιθανότητες το 2024 να συμπεριληφθεί μεταξύ των πέντε ετών με τις υψηλότερες θερμοκρασίες.
      Η χρονιά 2023 ήταν κατά λίγο λιγότερο από 1,48 βαθμό Κελσίου πιο ζεστή στον κόσμο σε σχέση με το κλίμα της προβιομηχανικής εποχής, ανακοίνωσε στα τέλη του περασμένου έτους η ευρωπαϊκή υπηρεσία Copernicus, επιβεβαιώνοντας πως πρόκειται για το πιο ζεστό έτος στην ιστορία του πλανήτη.
      Οι μέσες θερμοκρασίες της επιφάνειας των ωκεανών κατά το 2023 "διατηρήθηκαν σε υψηλό και ασυνήθιστο επίπεδο, φθάνοντας εποχικά επίπεδα ρεκόρ από τον Απρίλιο ως το Δεκέμβριο", ενισχυμένα από την επιστροφή του φαινομένου Ελ Νίνιο, πρόσθεσε η Copernicus.
      Περισσότερα...

        0

    11. Περιβάλλον

      Γεωθερμική ενέργεια θα τροφοδοτεί τα data centers της Google

      Engineer

      Η Google της Alphabet Inc. συνεργάζεται με μια εταιρεία κοινής ωφέλειας της Νεβάδα και μια νεοσύστατη εταιρεία γεωθερμικής ενέργειας για τη λειτουργία κέντρων δεδομένων με ηλεκτρική ενέργεια που προέρχεται από τη θερμότητα της ίδιας της γης, σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg.
      Η νεοφυής εταιρεία Fervo Energy θα αναπτύξει ένα γεωθερμικό εργοστάσιο ηλεκτροπαραγωγής που θα παρέχει 115 μεγαβάτ ηλεκτρικής ενέργειας στην NV Energy Inc., θυγατρική της Berkshire Hathaway Energy του Warren Buffett, σύμφωνα με ανακοίνωση της Google. Στη συνέχεια, η NV Energy θα πουλήσει την ηλεκτρική ενέργεια στην Google, βάσει συμφωνίας που πρέπει ακόμη να εγκριθεί από τις ρυθμιστικές αρχές της πολιτείας.
      Σε αντίθεση με τις ηλιακές και αιολικές εγκαταστάσεις, οι γεωθερμικές μονάδες μπορούν να λειτουργούν όλο το εικοσιτετράωρο, χρησιμοποιώντας νερό που θερμαίνεται από υπόγειους βράχους για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας χωρίς εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Η Fervo χρησιμοποιεί οριζόντιες γεωτρήσεις εντός των γεωθερμικών ταμιευτήρων για να αυξήσει την παραγωγή.
      Τα κέντρα δεδομένων καταναλώνουν όλο και μεγαλύτερη ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας, δημιουργώντας πρόβλημα για τις εταιρείες τεχνολογίας που έχουν θέσει στόχους για τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα που θερμαίνουν τον πλανήτη. Η ηλεκτρική ενέργεια που συμφώνησε να αγοράσει η Google από την NV Energy και τη Fervo θα μπορούσε να τροφοδοτήσει περίπου 86.000 σπίτια.
      Περισσότερα...

        0

    12. Περιβάλλον

      ΥΠΕΝ και ΕΥΔΑΠ καλούνται να αντιμετωπίσουν τη λειψυδρία

      GTnews

      Πάνω από 10 δισ. ευρώ θα πρέπει να δαπανήσει η Ελλάδα μέχρι το 2030 με σκοπό να καταφέρει να αντιμετωπίσει το μείζον ζήτημα της λειψυδρίας, όπως παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του Workshop, με τίτλο «Στρατηγικές Αντιμετώπισης της Λειψυδρίας: Πρόληψη & Προετοιμασία».
      Σύμφωνα με πληροφορίες του energygame.gr, το ΥΠΕΝ και η ΕΥΔΑΠ παραμένουν εγκλωβισμένοι σε έναν διαρκή κύκλο συζητήσεων και διαβουλεύσεων, αναζητώντας το καταλληλότερο μοντέλο λύσεων για τα νησιά, αλλά και ειδικά για την Αθήνα. Άνθρωπος με γνώση του θέματος ανέφερε χαρακτηριστικά πως το τελικό μοντέλο των έργων θα είναι αναμφίβολα συνδυαστικό, ωστόσο στο εσωτερικό του διαλόγου κυριαρχούν δύο διακριτές σχολές σκέψης. Στο τραπέζι για να λυθεί το υδροδοτικό πρόβλημα της Αθήνας βρίσκεται αφενός το έργο των Κρεμαστών, το οποίο προτείνεται ως μια μακροπρόθεσμη και διαρθρωτική λύση, και αφετέρου τα έργα αφαλάτωσης, τα οποία –παρά το υψηλό λειτουργικό τους κόστος– κερδίζουν σταθερά έδαφος, προσελκύοντας το βλέμμα του επενδυτικού ενδιαφέροντος.
      Ενώ κάποιοι θεωρούν πως η επέκταση του υδροδοτικού συστήματος της Αθήνας μέχρι τη λίμνη των Κρεμαστών μπορεί να γίνει μέσα σε δύο χρόνια και να αντιμετωπιστεί έτσι άμεσα το πρόβλημα της λειψυδρίας, κάποιοι έχουν διαφορετική άποψη. Όπως εξηγούν, η εμπειρία από τα έργα κατασκευής των δικτύων αποχέτευσης και των βιολογικών καθαρισμών στην Ανατολική Αττική δείχνει πως τελικά μπορεί να χρειαστούμε μέχρι και οκτώ χρόνια μέχρι να ολοκληρωθεί η επέκταση προς τη λίμνη Κρεμαστών. Στο τέλος φαίνεται πως θα επικρατήσει μια ενδιάμεση λύση με συμμετοχή και της αφαλάτωσης. Ο Χάρης Σαχίνης, Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΥΔΑΠ, αναφερόμενος στο ενδεχόμενο αξιοποίησης της τεχνολογίας αφαλάτωσης ως λύση ενίσχυσης της υδροδοτικής επάρκειας, τόνισε ότι η διαδικασία θα μπορούσε να προχωρήσει με απλό και διαφανή τρόπο μέσω διαγωνισμού. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «να βγουν τα σημεία και να αφήσουμε τους ενδιαφερόμενους να καταθέσουν τις προσφορές τους». Με τον τρόπο αυτό, εκτιμά ότι η υλοποίηση θα είναι πιο γρήγορη και τα κόστη πιο ανταγωνιστικά, ενώ δεν θα απαιτηθεί η κατασκευή νέων υποδομών για τη σύνδεση με το υφιστάμενο δίκτυο. Μεταξύ των ενδιαφερομένων περιλαμβάνονται ισχυροί ενεργειακοί όμιλοι καθώς και ισραηλινές εταιρείες με σχετική εξειδίκευση. Το δεύτερο φλέγον ζήτημα που αναδεικνύεται είναι το ποιος τελικά «θα πληρώσει τον λογαριασμό γι’ αυτά τα έργα». Κύκλοι της αγοράς επισημαίνουν στο energygame.gr πως το ερώτημα αυτό κυριαρχεί στις συζητήσεις του ΥΠΕΝ και της ΕΥΔΑΠ, με δεδομένο το γεγονός πως στον δημόσιο προϋπολογισμό δεν υπάρχουν διαθέσιμα 10 δισεκατομμύρια ευρώ για την κάλυψη των σχετικών επενδύσεων. Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο κρίσιμο αυτό σκέλος, χαρακτηρίζοντας την εξεύρεση των απαραίτητων κονδυλίων ως τον δεύτερο θεμελιώδη πυλώνα της εθνικής στρατηγικής απέναντι στη λειψυδρία. Η αναζήτηση και διάθεση πρόσθετων χρηματοδοτικών πόρων για την ενίσχυση των υφιστάμενων και τη δημιουργία νέων υποδομών αποτελεί μια δύσκολη πρόκληση, την οποία όμως η χώρα δεν μπορεί πλέον να αναβάλει. «Δεν υπάρχει πια χρόνος να μην γίνουν αυτές οι επενδύσεις», τόνισε χαρακτηριστικά, θέτοντας με σαφήνεια την αναγκαιότητα άμεσης κινητοποίησης όλων των διαθέσιμων εργαλείων για την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού.
      Σύμφωνα με τον κ. Βαρελίδη είναι απολύτως αναγκαίο οι ίδιοι οι πάροχοι να αντιληφθούν ότι δεν μπορούν να στέκονται απλώς ως παρατηρητές, αλλά πρέπει να συνδράμουν ενεργά και να συμμετάσχουν στην υλοποίηση των αναγκαίων επενδύσεων, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο για αυξήσεις στην τιμολόγηση του νερού. Η αντιμετώπιση της λειψυδρίας και η αναβάθμιση των υποδομών, πρόσθεσε, απαιτούν συλλογική ευθύνη και ουσιαστική εμπλοκή όλων των εμπλεκομένων. Η συνεισφορά αυτή, όπως εξηγεί, δεν είναι απαραίτητα οριζόντια, αλλά σε ορισμένες περιοχές θα μεταφραστεί αναγκαστικά σε αύξηση της τιμής του νερού. Όπου οι διαρροές φτάνουν σε εξωφρενικά επίπεδα –όπως για παράδειγμα με παρόχους που δηλώνουν 99% μη τιμολογούμενο νερό– το κόστος της απώλειας αυτής δεν μπορεί πλέον να μετακυλίεται μόνο στον κρατικό προϋπολογισμό. Η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί επενδύσεις, και αυτές χρειάζονται χρήματα. Παράλληλα, τονίζει πως η ορθολογική τιμολόγηση του νερού δεν πρέπει να ιδωθεί ως τιμωρία για τους πολίτες, αλλά ως μοχλός εξορθολογισμού και εξοικονόμησης πόρων. Όπου υπάρχει διαρροή 60% και αυτή μειωθεί στο 30%, η εξοικονόμηση είναι τεράστια και ενισχύει έμπρακτα τη βιωσιμότητα του συστήματος. Άρα, η ευθύνη των παρόχων δεν εξαντλείται στη διαχείριση, αλλά επεκτείνεται και στη συμβολή τους στο χρηματοδοτικό σκέλος. «Το νερό είναι δημόσιο αγαθό αλλά δεν είναι δωρεάν – και αυτό πρέπει να ενσωματώνεται και στην τιμή του», ήταν το σαφές μήνυμα του Βαρελίδη.
      Η γεωγραφική ιδιομορφία της Ελλάδας, με τον έντονα νησιωτικό χαρακτήρα και τους ορεινούς όγκους, συνιστά μια διαρκή πρόκληση για την καθολική, ισότιμη και αποτελεσματική παροχή υπηρεσιών ύδρευσης. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Πέτρος Βαρελίδης ανέδειξε την ανάγκη έμπρακτης στήριξης προς τους μικρούς και αδύναμους παρόχους, ώστε να αποκτήσουν τις δυνατότητες και τα μέσα που απαιτεί η σύγχρονη εποχή. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο αυξημένο ενεργειακό κόστος, το οποίο –όπως υπογράμμισε– διαφοροποιείται σημαντικά από περιοχή σε περιοχή και επιβαρύνει δυσανάλογα τη λειτουργία πολλών δικτύων. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να λειτουργούμε με τη νοοτροπία πως «κάποιος άλλος θα δώσει τη λύση». Το κάθε δίκτυο, όπως είπε, πρέπει να αξιολογήσει τις δυνατότητές του και να δράσει: «Το κόστος για κάθε πάροχο είναι διαφορετικό. Δεν μπορείς απλά να περιμένεις να μειωθεί το κόστος. Πρέπει να δεις τι μπορείς να κάνεις».
      Στο ολοένα και πιο ασφυκτικό πλαίσιο που δημιουργεί η κλιματική κρίση, έχουν πληθύνει τα μπρα ντε φερ μεταξύ της πολιτικής ηγεσίας και της ΕΥΔΑΠ απέναντι στην λειψυδρία. Η Αθήνα, η πρωτεύουσα είναι μία περιοχή που βρίσκεται στον πυρήνα αυτής της σύγκρουσης. Όπως αποκάλυψε ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΥΔΑΠ Χάρης Σαχίνης στο πλαίσιο του ίδιου Workshop «έχουμε νερό για ακόμα δυόμιση χρόνια, εφόσον συνεχιστεί η ίδια υδρολογική συμπεριφορά. «Έχει έρθει η ώρα να περάσουμε στις δράσεις». Το ζητούμενο, όπως αναφέρθηκε, είναι να επεκταθεί το σημερινό υδατικό απόθεμα ώστε να καλύπτει 3–4 χρόνια αντί για 2,5, δίνοντας το περιθώριο να ωριμάσουν τα απαραίτητα έργα. Παράλληλα, αναμένονται επενδύσεις για τον περιορισμό των διαρροών στο δίκτυο ύδρευσης, το οποίο διακινεί περίπου 400 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού ετησίως. Σημειώνεται πως η ΕΥΔΑΠ έχει προτείνει διάφορες λύσεις όπως τη μεταφορά νερού με πλοία από τον Αχελώο, την κατασκευή αφαλατώσεων, την επαναλειτουργία γεωτρήσεων, την αξιοποίηση υπόγειων υδροφορέων κ.ά. Ωστόσο, ως μόνιμη λύση που θα εξασφαλίσει την υδροδότηση της Αττικής για δεκαετίες έχει προτείνει τα έργα διασύνδεσης των ποταμών Κρικελιώτη και Καρπενησιώτη με τον ταμιευτήρα του Ευήνου, ώστε να αξιοποιηθούν νερά από τα Κρεμαστά, ένα έργο συνολικού προϋπολογισμού 534 εκατ. ευρώ.
      Η Ελλάδα αντλεί διδάγματα από τη διεθνή εμπειρία
      «Η λειψυδρία στο Ισραήλ είναι η κανονικότητα», τόνισε ο Giora Shaham, πρώην Γενικός Διευθυντής της Εθνικής Αρχής Υδάτων του Ισραήλ, παρουσιάζοντας την εντυπωσιακή εμπειρία της χώρας του στην ολιστική διαχείριση υδάτινων πόρων. Σε μια ομιλία γεμάτη αριθμούς, παραδείγματα, αλλά και πολιτικές αιχμές, ο Shaham μετέφερε στους συμμετέχοντες του συνεδρίου στην Ελλάδα την εικόνα μιας χώρας που όχι μόνο επιβίωσε στη σκιά της ερήμου, αλλά εξελίχθηκε σε παγκόσμιο ηγέτη στη βιώσιμη διαχείριση του νερού.
      Σήμερα, πάνω από το 50% του νερού που χρησιμοποιείται στο Ισραήλ προέρχεται από επαναχρησιμοποιημένα λύματα και από υφάλμυρο ή θαλασσινό νερό που έχει υποστεί αφαλάτωση. Η αφαλάτωση καλύπτει ήδη το 57% της ζήτησης, ποσοστό που αναμένεται να ξεπεράσει το 60% μέχρι το 2050. Οι Ισραηλινοί δεν αντιμετώπισαν ποτέ το δίλημμα «επαναχρησιμοποίηση ή αφαλάτωση». «Δεν έχεις επιλογή, τα χρειάζεσαι όλα», σημείωσε χαρακτηριστικά ο Shaham, εξηγώντας ότι το δίκτυο ύδρευσης της χώρας βασίζεται σε πέντε τύπους νερού: φυσικό, επεξεργασμένο, υφάλμυρο, αφαλατωμένο από υφάλμυρες πηγές και αφαλατωμένο θαλασσινό.
      Με έμφαση στην ανθεκτικότητα, το Ισραήλ έχει δημιουργήσει μια ενιαία εθνική υδροδοτική υποδομή, ένα grid που συνδέει όλες τις περιοχές, μεταφέροντας νερό από πηγές πλεονασμάτων σε περιοχές με ελλείψεις. Το δίκτυο αυτό επιτρέπει την ανακατανομή των πόρων σε περιόδους ξηρασίας ή κρίσης, προσφέροντας την απαραίτητη ευελιξία στο σύστημα. Παράλληλα, το 85% των επεξεργασμένων λυμάτων επαναχρησιμοποιείται – το υψηλότερο ποσοστό παγκοσμίως – κυρίως στη γεωργία. Όπως υπογράμμισε ο Shaham, αυτή η στρατηγική δεν προστατεύει μόνο τους φυσικούς πόρους, αλλά παράγει περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη. Η προσέγγιση της χώρας στη συντήρηση του υδάτινου ισοζυγίου δεν περιορίζεται σε υποδομές. Η μείωση των απωλειών στο δημοτικό δίκτυο από 25%-30% σε μόλις 8% τα τελευταία 20 χρόνια, οφείλεται σε εκτεταμένες τεχνικές παρεμβάσεις, ελέγχους διαρροών και μηχανική ακρίβεια.
      Η τιμολογιακή πολιτική παίζει, επίσης, ρόλο: τα τιμολόγια είναι διαβαθμισμένα, αντικατοπτρίζουν το πραγματικό κόστος του νερού και αποτρέπουν τη σπατάλη. Όπως σημείωσε ο Shaham, «η διατήρηση μιας κουλτούρας εξοικονόμησης είναι αποτέλεσμα τεσσάρων στρατηγικών: μηχανικής, εκπαίδευσης, τιμολογιακής πολιτικής και συνείδησης». Στο τέλος της παρουσίασής του, ο Giora Shaham απηύθυνε έμμεσο αλλά σαφές μήνυμα προς τις χώρες που τώρα αρχίζουν να σχεδιάζουν την υδατική τους στρατηγική – μεταξύ αυτών και η Ελλάδα. «Χρειάζονται πολλά χρόνια για να χτιστεί ένα εθνικό σύστημα. Μην βασίζεστε στις βροχές. Μην επιλέγετε μεταξύ λύσεων – χρησιμοποιήστε όλες. Και κυρίως: εμπλέξτε το κοινό. Χωρίς τους πολίτες, δεν υπάρχει ανθεκτικότητα».
      Την ώρα που και στην Ελλάδα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη ο δημόσιος διάλογος, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε χθες με συντριπτική πλειοψηφία τις θέσεις του για τη νέα Στρατηγική Ανθεκτικότητας στο Νερό, την οποία αναμένεται να παρουσιάσει η Κομισιόν πριν από το καλοκαίρι του 2025. Μεταξύ των βασικών αξόνων της έκθεσης περιλαμβάνεται η θέσπιση δεσμευτικών στόχων ανά τομέα και ανά λεκάνη απορροής για την αποδοτικότητα στη χρήση του νερού και τον περιορισμό της υπεράντλησης, η δραστική μείωση της ρύπανσης από χημικά και φαρμακευτικά κατάλοιπα –συμπεριλαμβανομένης της πλήρους κατάργησης των PFAS– και η ενίσχυση των μηχανισμών πρόληψης και αντίδρασης σε ξηρασία, λειψυδρία και πλημμύρες. Παράλληλα, οι ευρωβουλευτές ζητούν αφιερωμένη χρηματοδότηση και επενδύσεις σε καινοτόμες τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, τα συστήματα εντοπισμού διαρροών σε πραγματικό χρόνο, η έξυπνη άρδευση και η ανακύκλωση νερού.
      Περισσότερα...

        0

    13. Περιβάλλον

      Βιοενέργεια: Επανέρχεται το ζήτημα της αξιοποίησης της βιομάζας

      Engineer

      Πριν από λίγους μήνες, πέντε δήμοι της Ανατολικής Αττικής αποφάσισαν να συνεργαστούν, ώστε να δημιουργήσουν μια μονάδα ηλεκτροπαραγωγής με χρήση βιομάζας, αξιοποιώντας τα διαθέσιμα υπολείμματα φυτικής προέλευσης. Πρόκειται για τους δήμους Παιανίας, Παλλήνης, Σπάτων-Αρτέμιδας, Κρωπίας και Μαρκόπουλου Μεσογαίας. Το ζήτημα της συλλογής της υπολειμματικής βιομάζας έχει έρθει στο προσκήνιο και θα πρέπει να δοθεί κάποια λύση στο πρόβλημα του συσσωρευμένου όγκου των κλαδεμάτων. Στην Ευρώπη, η βιοενέργεια κατέχει πρωτεύοντα ρόλο στην οικονομία. Στηρίζει τον αγροτικό τομέα, ενώ παράλληλα προσφέρει θέσεις εργασίας.
      Όπως αναφέρει στο Energygame.gr ο Μανώλης Καραμπίνης, Διευθυντής Μελών και Επιχειρηματικής Ανάπτυξης του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Βιοενέργειας (Bioenergy Europe) και μέλος του Δ.Σ. της Ελληνικής Εταιρείας Ανάπτυξης Βιομάζας (ΕΛΕΑΒΙΟΜ): «Η βιοενέργεια συνεχίζει να έχει πρωτεύοντα ρόλο στην ενεργειακή μετάβαση της Ευρώπης, αποτελώντας το 52% της συνολικής παραγωγής ΑΠΕ, με συμμετοχή και στους τρεις τομείς ενεργειακής κατανάλωσης: τον ηλεκτρισμό, τις μεταφορές και τη θερμότητα. Τα τελευταία χρόνια, η συζήτηση περί βιοενέργειας στην ΕΕ επικεντρώνεται σε μεγάλο βαθμό στην αειφορία της βιομάζας, με την εισαγωγή συγκεκριμένων απαιτήσεων μέσω της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τις ΑΠΕ. Ωστόσο, δεν πρέπει να παραγνωρίζεται η συμβολή της βιοενέργειας στην ενεργειακή ανεξαρτησία της Ευρώπης, καθώς και στην αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά.

      Η τεχνολογική ωριμότητα της βιοενέργειας και η οικονομική ανταγωνιστικότητα πολλών σχετικών λύσεων, την καθιστούν ελκυστική προοπτική για την κάλυψη ενεργειακών αναγκών βιομηχανιών όσον αφορά την παραγωγή θερμότητας.
      Παράλληλα, εμβληματικά έργα, όπως αυτό που υλοποιείται στη Στοκχόλμη με την σύζευξη της τοπικής μονάδας τηλεθέρμανσης από βιομάζα με τεχνολογίες δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα, δείχνουν πως η βιοενέργεια μπορεί να καταστεί μια τεχνολογία ΑΠΕ με αρνητικό ανθρακικό αποτύπωμα, ενώ νέες προοπτικές ανοίγονται και στην παραγωγή προηγμένων βιοκαυσίμων για την αεροπορία και τη ναυσιπλοΐα. Η κατάσταση στην Ελλάδα – με εξαίρεση σχετικά λίγες εξαιρέσεις – παραμένει ακόμα σε νηπιακό επίπεδο σε σχέση με τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο.
      Ωστόσο, σιγά σιγά γίνεται σαφές ότι η αειφόρος διαχείριση της παραγόμενης βιομάζας από τα δάση, τη γεωργία και άλλους τομείς δεν μπορεί να αγνοήσει τις δυνατότητες που προσφέρουν οι σύγχρονες τεχνολογίες βιοενέργειας. Θετική εξέλιξη είναι η ανακοίνωση της σύμπραξης πέντε δήμων της Αττικής για την παραγωγή μονάδας ηλεκτροπαραγωγής από βιομάζα που θα προέρχεται από τα φυσικά υπολείμματά τους. Είναι ένα πρώτο θετικό βήμα, χρειάζονται όμως πολύ περισσότερο σε αγροτικές και ορεινές κοινότητες της χώρας».
      Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ελληνική Εταιρεία Ανάπτυξης Βιομάζας (ΕΛΕΑΒΙΟΜ) έχει τα τελευταία χρόνια καταθέσει σειρά προτάσεων προς την Πολιτεία και την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται και η δημιουργία «πράσινων» σημείων βιομάζας, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει συντονισμένη συνεργασία μεταξύ δήμων και περιφερειών, ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματική λειτουργία τους.
      Πρόσφατα, η Ελληνική Εταιρεία Ανάπτυξης Βιομάζας συμμετείχε ενεργά στην ηλεκτρονική δημόσια διαβούλευση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) για το σχέδιο Υπουργικής Απόφασης με τίτλο: «Έκθεση μακροπρόθεσμης στρατηγικής ανακαίνισης του δημόσιου και ιδιωτικού κτιριακού αποθέματος και μετατροπής του σε κτιριακό δυναμικό απαλλαγμένο από ανθρακούχες εκπομπές και υψηλής ενεργειακής απόδοσης έως το 2050». «Η επιτυχής εφαρμογή της Μακροπρόθεσμης Στρατηγικής απαιτεί συντονισμένη ενσωμάτωση αντλιών θερμότητας και σύγχρονης βιοενέργειας», τόνιζε στην επιστολή της προς το ΥΠΕΝ.
      Η χρήση πιστοποιημένων πέλλετ σε σύγχρονα συστήματα θέρμανσης μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τις αντλίες θερμότητας, ενισχύοντας την ενεργειακή αποδοτικότητα, μειώνοντας το κόστος ενέργειας και συμβάλλοντας στην επίτευξη των στόχων του ΕΣΕΚ στους οικιακούς και τριτογενείς τομείς. Κρίνεται κρίσιμη η σύζευξη με χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως τα υφιστάμενα και μελλοντικά προγράμματα «Εξοικονομώ» και «Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης», υπογράμμιζε.
      Περισσότερα...

        0

    14. Περιβάλλον

      Ember: Οι ΑΠΕ ξεπέρασαν τον άνθρακα στην παγκόσμια ηλεκτροπαραγωγή

      Engineer

      Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ), με την ισχυρή ώθηση της ηλιακής ενέργειας, ξεπέρασαν για πρώτη φορά την παραγωγή από άνθρακα και το μερίδιο που κατέχει στην ηλεκτροπαραγωγή παγκοσμίως. Όπως δείχνει νέα έκθεση του Ember, η παραγωγή από ΑΠΕ αυξήθηκε κατά 363 TWh (+7,7%), φτάνοντας τις 5.072 TWh, ενώ η παραγωγή από άνθρακα μειώθηκε κατά 31 TWh, στις 4.896 TWh. Ως αποτέλεσμα, το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών στην παγκόσμια ηλεκτροπαραγωγή αυξήθηκε σε 34,3% (από 32,7%), ενώ το μερίδιο του άνθρακα μειώθηκε σε 33,1% (από 34,2%).
      Παράλληλα, το Ember αναφέρει πως η αύξηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα ξεπέρασε την παγκόσμια αύξηση της ζήτησης για ρεύμα, ενώ μόνη της, η ηλιακή ενέργεια κάλυψε το 83% αυτής της αύξησης, με πολλές χώρες να καταγράφουν νέα ρεκόρ.
      Η ηλιακή ενέργεια αυξήθηκε κατά 306 TWh (+31%) στο πρώτο εξάμηνο του 2025, ανεβάζοντας το μερίδιό της στο παγκόσμιο ενεργειακό μείγμα από 6,9% σε 8,8%. Η Κίνα αντιπροσώπευσε το 55% της παγκόσμιας αύξησης της παραγωγής από φωτοβολταϊκά, ακολουθούμενη από τις ΗΠΑ (14%), την ΕΕ (12%), την Ινδία (5,6%) και τη Βραζιλία (3,2%), ενώ το υπόλοιπο του κόσμου συνέβαλε μόλις κατά 9%. Τέσσερις χώρες παρήγαγαν πάνω από το 25% της ηλεκτρικής τους ενέργειας από τον ήλιο, και τουλάχιστον 29 χώρες ξεπέρασαν το όριο του 10%, από 22 την ίδια περίοδο πέρυσι και μόλις 11 το πρώτο εξάμηνο του 2021.
      Τα φωτοβολταϊκά παρήγαγαν πάνω από το 26% της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα το α’ εξάμηνο του 2025
      Αρκετές οικονομίες κατέγραψαν νέα ρεκόρ ως προς τα φωτοβολταϊκά. Ανάμεσα στις 20 χώρες με τη μεγαλύτερη παραγωγή ηλιακής ενέργειας σε απόλυτα μεγέθη, επτά χώρες —η Ουγγαρία, η Ελλάδα, η Ολλανδία, το Πακιστάν, η Ισπανία, η Αυστραλία και η Γερμανία— παρήγαγαν τουλάχιστον το 20% της ηλεκτρικής τους ενέργειας από τον ήλιο κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025. Το ποσοστό της Ελλάδας συγκεκριμένα ξεπέρασε το 26%. 
      Ειδικότερα, το Ember σημειώνει πως «η Ουγγαρία ηγήθηκε με μερίδιο σχεδόν 30%, ακολουθούμενη από την Ελλάδα και την Ολλανδία, οι οποίες ξεπέρασαν και οι δύο το 25%, από λίγο πάνω από 10% μόλις τέσσερα χρόνια πριν (στο πρώτο εξάμηνο του 2021)». Παράλληλα, το Πακιστάν σημείωσε τη μεγαλύτερη αύξηση στο μερίδιο της ηλιακής ενέργειας — από 4,4% το πρώτο εξάμηνο του 2021 σε 21,9% το πρώτο εξάμηνο του 2025. Η αύξηση αυτή οφείλεται στην ταχεία υιοθέτηση φωτοβολταϊκών συστημάτων στις στέγες κατοικιών και επιχειρήσεων, ως απάντηση στις υψηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.

      Η παγκόσμια ηλεκτροπαραγωγή από ορυκτά καύσιμα μειώθηκε ελαφρώς κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, κατά 27 TWh σε σχέση με την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους. Η ηλεκτροπαραγωγή από ορυκτά καύσιμα μειώθηκε στην Κίνα και την Ινδία, όπου η καθαρή ενέργεια αυξήθηκε ταχύτερα από τη ζήτηση. Αντίθετα, στις ΗΠΑ, οι καθαρές πηγές δεν κάλυψαν την αυξημένη ζήτηση, με αποτέλεσμα να αυξηθεί η ηλεκτροπαραγωγή από ορυκτά καύσιμα. Στην ΕΕ, τόσο ο άνθρακας όσο και το φυσικό αέριο σημείωσαν μικρή άνοδο, αντισταθμίζοντας τη χαμηλότερη παραγωγή από άνεμο, υδροηλεκτρικά και βιοενέργεια.
      Παρά την άνοδο της παγκόσμιας ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας κατά 2,6%, οι εκπομπές CO₂ μειώθηκαν ελαφρώς κατά 12 εκατομμύρια τόνους (MtCO₂) το πρώτο εξάμηνο του 2025. Οι μειώσεις στην Κίνα (-46 MtCO₂) και την Ινδία (-24 MtCO₂) οφείλονται στο γεγονός ότι η καθαρή παραγωγή αυξήθηκε ταχύτερα από τη ζήτηση. Αντίθετα, οι εκπομπές αυξήθηκαν στην ΕΕ (+13 MtCO₂) και στις Ηνωμένες Πολιτείες (+33 MtCO₂) σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους.
      Περισσότερα...

        0

    15. Περιβάλλον

      ΕΕ: Υποχρεωτικά τα ηλιακά συστήματα σε όλα τα νέα κτίρια από το 2026

      Engineer

      Ριζικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και λειτουργούν τα κτίρια, δρομολογούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, θέτοντας στο επίκεντρο την ηλιακή ενέργεια. Με την αναθεώρηση της Οδηγίας για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων (EPBD), που επικαιροποιήθηκε το 2025, όλα τα νέα κτίρια θα πρέπει να σχεδιάζονται με τέτοιο τρόπο ώστε να αξιοποιούν την ηλιακή ενέργεια χωρίς να απαιτούνται μελλοντικά δαπανηρές παρεμβάσεις.
      Τι αλλάζει με τη νέα οδηγία
      Η αναθεωρημένη οδηγία επιταχύνει την υιοθέτηση φωτοβολταϊκών και ηλιακών θερμικών συστημάτων σε οικιστικά, εμπορικά και δημόσια κτίρια, ενισχύοντας παράλληλα την αυτοκατανάλωση και την ενεργειακή ανταλλαγή.
      Ο κανονισμός εφαρμόζεται σε κτίρια με άδεια δόμησης μετά τις 29 Μαΐου 2026. Ο σχεδιασμός θα πρέπει να υποστηρίζει την εγκατάσταση ηλιακών συστημάτων χωρίς δομικές δυσκολίες. Παράγοντες όπως ο προσανατολισμός, η στατική επάρκεια, οι στέγες και οι όψεις αποκτούν κρίσιμο ρόλο. Οι χρήσεις και τα οφέλη της ηλιακής ενέργειας
      Η παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια μπορεί να καλύψει φωτισμό, συσκευές, αντλίες θερμότητας και φόρτιση ηλεκτρικών οχημάτων. Σε περίπτωση πλεονάσματος:
      αποθηκεύεται σε μπαταρίες ή θερμικά συστήματα, μοιράζεται με γειτονικά κτίρια, ή διοχετεύεται στο δίκτυο για πώληση. Αντίστοιχα, η θερμότητα από ηλιακά θερμικά πάνελ αξιοποιείται για ζεστό νερό και θέρμανση, ενισχύοντας την αποδοτικότητα όταν συνδυάζεται με αντλίες θερμότητας.
      Πού θα τοποθετούνται οι ηλιακές εγκαταστάσεις
      Οι εγκαταστάσεις μπορούν να τοποθετηθούν σε:
      Στέγες, προσόψεις, μπαλκόνια, βεράντες. Κοντινές κατασκευές, όπως στεγασμένα πάρκινγκ. Σε δομικά στοιχεία (κεραμίδια, όψεις, σκίαστρα). Ο νότιος προσανατολισμός εξασφαλίζει μέγιστη απόδοση, ενώ οι ανατολικές και δυτικές όψεις διασφαλίζουν παραγωγή σε ώρες εκτός αιχμής.
      Η οδηγία αφήνει στα κράτη-μέλη την τελική εξειδίκευση, με εθνικά κριτήρια που θα λαμβάνουν υπόψη το τεχνικό δυναμικό, το οικονομικό κόστος και τη στατική ικανότητα κάθε κτιρίου.
      Χρονοδιάγραμμα υποχρεώσεων
      Νέα οικιστικά κτίρια: Από 1η Ιανουαρίου 2030 απαιτείται εγκατάσταση ηλιακών συστημάτων, εφόσον είναι εφικτό. Νέα εμπορικά κτίρια: Υποχρεωτική εγκατάσταση από 1η Ιανουαρίου 2027. Ανακαινίσεις εμπορικών κτιρίων >500 m²: Υποχρεωτική εγκατάσταση από 1η Ιανουαρίου 2028. Δημόσια κτίρια: Σταδιακή εφαρμογή – από το 2028 για κτίρια άνω των 2000 m², το 2029 για κτίρια άνω των 750 m² και από το 2031 για κτίρια άνω των 250 m². Με την οδηγία αυτή, η ΕΕ δημιουργεί το πλαίσιο για κτίρια ενεργειακά αυτόνομα και περιβαλλοντικά φιλικά, που θα ενισχύσουν την πράσινη μετάβαση και θα μειώσουν τις εκπομπές ρύπων.
      Περισσότερα...

        0

    16. Περιβάλλον

      Τα μικροπλαστικά υπονομεύουν τον ρόλο των ωκεανών απέναντι στην κλιματική αλλαγή

      Engineer

      Είναι πλέον γνωστό από πλήθος ερευνών, ότι οι ωκεανοί της γης δεν είναι απλώς ένας απέραντος υδάτινος όγκος. Είναι ο μεγαλύτερος ρυθμιστής του κλίματος του πλανήτη. Παράγει το μισό οξυγόνο που αναπνέουμε, απορροφά περίπου το 30% του διοξειδίου του άνθρακα και συγκρατεί το 90% της περίσσειας θερμότητας που προκαλούν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Χάρη σε αυτή τη λειτουργία, δρα ως «φυσική ασπίδα» απέναντι στην υπερθέρμανση της Γης.
      Όμως αυτή η ασπίδα αρχίζει να φθείρεται. Και ένας από τους πιο υποτιμημένους παράγοντες είναι τα μικροπλαστικά.
      Νέα επιστημονική μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Hazardous Materials: Plastic, προειδοποιεί ότι ο ρόλος των μικροπλαστικών στη διατάραξη της κλιματικής ισορροπίας των ωκεανών έχει αγνοηθεί για πολύ καιρό, παρά τη σοβαρότητά του.
      Τι αποκαλύπτει η έρευνα για τα μικροπλαστικά στους ωκεανούς
      Ερευνητές από το University of Sharjah ανέλυσαν συνολικά 89 επιστημονικές μελέτες, επιχειρώντας μια κριτική σύνθεση της υπάρχουσας γνώσης για τα μικροπλαστικά και την υγεία των ωκεανών.
      Τα ευρήματα είναι ανησυχητικά.
      Τα μικροπλαστικά:
      διαταράσσουν τη θαλάσσια ζωή σε όλα τα επίπεδα της τροφικής αλυσίδας απελευθερώνουν αέρια του θερμοκηπίου καθώς αποδομούνται αποδυναμώνουν τον λεγόμενο βιολογικό μηχανισμό δέσμευσης άνθρακα των ωκεανών Ο μηχανισμός αυτός είναι μια φυσική διαδικασία μέσω της οποίας ο άνθρακας μεταφέρεται από την ατμόσφαιρα στα βαθύτερα στρώματα της θάλασσας.
      Πώς μπλοκάρεται η «αντλία» του άνθρακα
      Σύμφωνα με τη μελέτη, τα μικροπλαστικά παρεμβαίνουν σε αυτόν τον κρίσιμο μηχανισμό με δύο βασικούς τρόπους:
      Μειώνουν τη φωτοσύνθεση του φυτοπλαγκτού, των μικροσκοπικών οργανισμών που χρησιμοποιούν το φως, το νερό και το διοξείδιο του άνθρακα για να παράγουν ενέργεια, απελευθερώνοντας οξυγόνο. Επηρεάζουν τον μεταβολισμό του ζωοπλαγκτού, οργανισμών όπως το κριλ, που τρέφονται με φύκη και βακτήρια και αποτελούν βασικό κρίκο της θαλάσσιας τροφικής αλυσίδας. Όπως προειδοποιεί ο επικεφαλής της μελέτης, Ihsanullah Obaidullah, αυτές οι αλλαγές, σε βάθος χρόνου, μπορούν να οδηγήσουν σε:
      αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών οξίνιση των υδάτων απώλεια βιοποικιλότητας Με άμεσες συνέπειες για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια και τις παράκτιες κοινότητες.
      Όταν ο ωκεανός παύει να είναι σύμμαχος
      Αν οι ωκεανοί χάσουν την ικανότητά τους να απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα και πλεονάζουσα θερμότητα, υπάρχει ο κίνδυνος να μετατραπούν από «καταβόθρες άνθρακα» σε πηγές εκπομπών.
      Ένα τέτοιο φαινόμενο έχει ήδη καταγραφεί σε μεγάλες τροπικές δασικές περιοχές της Νότιας Αμερικής, της Νοτιοανατολικής Ασίας και της Αφρικής.
      Το προειδοποιητικό σήμα γίνεται ακόμη πιο ηχηρό καθώς οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το 2026 ενδέχεται να είναι το τέταρτο έτος στην ιστορία όπου η μέση παγκόσμια θερμοκρασία θα αγγίξει τους 1,4 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, πλησιάζοντας επικίνδυνα το όριο των 1,5 βαθμών της Συμφωνίας του Παρισιού.
      Η ανάγκη για μια ενιαία στρατηγική απέναντι στα μικροπλαστικά
      Σύμφωνα με έκθεση του United Nations, η ετήσια παγκόσμια παραγωγή πλαστικών ξεπερνά πλέον τους 400 εκατ. τόνους, με σχεδόν τα μισά να προορίζονται για μία και μόνο χρήση. Χωρίς παρεμβάσεις, η παραγωγή αυτή θα μπορούσε να τριπλασιαστεί έως το 2060.
      Αν και τα πλαστικά παραμένουν απαραίτητα σε κρίσιμους τομείς, όπως η αεροναυπηγική και η τεχνολογία, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η ανεξέλεγκτη κατανάλωση απειλεί σοβαρά την περιβαλλοντική βιωσιμότητα και την ασφάλεια των τροφίμων.
      Η μελέτη καταλήγει σε ένα σαφές συμπέρασμα: η κλιματική αλλαγή και η ρύπανση από μικροπλαστικά δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζονται ξεχωριστά.
      Η επόμενη φάση της έρευνας θα επικεντρωθεί στην ποσοτικοποίηση του κλιματικού αποτυπώματος των μικροπλαστικών και στην ανάπτυξη ολοκληρωμένων λύσεων.
      Περισσότερα...

        0

    17. Περιβάλλον

      Πρωτοφανής επιτάχυνση στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας – Ρεκόρ 4.000 ετών τρομάζει τους επιστήμονες

      Engineer

      Η στάθμη της θάλασσας αυξάνεται σήμερα με ρυθμό ταχύτερο από οποιοδήποτε άλλο διάστημα των τελευταίων 4.000 ετών, σύμφωνα με νέα διεθνή έρευνα που αναδεικνύει την επείγουσα ανάγκη για δράση σε παγκόσμιο και τοπικό επίπεδο.
      Η μελέτη προειδοποιεί ότι η κλιματική αλλαγή και οι ανθρώπινες δραστηριότητες βρίσκονται πίσω από αυτήν την επιτάχυνση, η οποία απειλεί με πλημμύρες μεγάλες παράκτιες πόλεις σε όλο τον κόσμο. Ειδικά η Κίνα αντιμετωπίζει “διπλή απειλή”, καθώς πολλές από τις μεγαλύτερες και οικονομικά σημαντικότερες πόλεις της βυθίζονται, καθιστώντας τες ακόμη πιο ευάλωτες.
      Πόσο γρήγορα ανεβαίνουν οι θάλασσες;
      Οι επιστήμονες του Rutgers University εξέτασαν χιλιάδες γεωλογικά αρχεία -από κοραλλιογενείς υφάλους έως μαγκρόβια δάση– τα οποία λειτουργούν ως “φυσικά αρχεία” των ιστορικών επιπέδων της θάλασσας.
      Τα μαγκρόβια δάση ένα είδος δάσους των υποτροπικών και τροπικών θαλάσσιων ακτών που κυριαρχείται από ανεκτικά στο αλάτι ξυλώδη φυτά, όπως τα Rizophora και Avicennia. Βρίσκεται στη μεταβατική περιοχή μεταξύ της ξηράς και της θάλασσας και είναι επίσης πολύ συνηθισμένο σε δέλτα ποταμών και σε περιοχές με υφάλμυρα ύδατα. Συναντάται μόνο σε περιοχές στις οποίες παρατηρείται το φαινόμενο της παλίρροιας.
      Ανασυνθέτοντας τις μεταβολές των τελευταίων 12.000 ετών, από την αρχή της Ολοκαίνου (Holocene), οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι από το 1900 και μετά η στάθμη της θάλασσας αυξάνεται κατά μέσο όρο 1,5 χιλιοστό τον χρόνο. Σύμφωνα με τον επικεφαλής της έρευνας Yucheng Lin, αυτός ο ρυθμός είναι ο υψηλότερος των τελευταίων χιλιετιών.
      Γιατί ανεβαίνει η στάθμη της θάλασσας;
      Η μελέτη εντοπίζει δύο βασικούς παράγοντες πίσω από το φαινόμενο:
      1. Θερμική διαστολή των ωκεανών.
      2. Λιώσιμο των παγετώνων.
      Καθώς η κλιματική αλλαγή ανεβάζει τη θερμοκρασία του πλανήτη, οι ωκεανοί απορροφούν περισσότερη θερμότητα και διαστέλλονται. Ταυτόχρονα, οι παγετώνες και οι πάγοι των πόλων λιώνουν με πρωτοφανείς ρυθμούς, προσθέτοντας τεράστιες ποσότητες νερού.
      Η παγοκάλυψη της Γροιλανδίας έχασε 80 δισεκατομμύρια τόνους πάγου μέσα σε μόλις 12 μήνες (Σεπτέμβριος 2023 – Αύγουστος 2024) — για 28η συνεχόμενη χρονιά με αρνητικό ισοζύγιο πάγου.
      Αν έλιωνε πλήρως, θα αύξανε τη στάθμη της θάλασσας κατά 7,4 μέτρα παγκοσμίως.
      Κάθε επιπλέον εκατοστό ανόδου σημαίνει πως έξι εκατομμύρια άνθρωποι εκτίθενται σε παράκτιες πλημμύρες.
      “Παράκτια κρίση” σε εξέλιξη
      Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι οι παράκτιες πεδιάδες και τα δέλτα ποταμών — εύφορες περιοχές που φιλοξενούν γεωργία, μεταφορές και βιομηχανία — θα είναι οι πρώτες που θα πληγούν.
      Η υποβάθμισή τους μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές αλυσιδωτές επιπτώσεις στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.
      Αν και η έρευνα επικεντρώνεται στην Κίνα, ο Lin προειδοποιεί ότι οι ίδιες απειλές ισχύουν και για πόλεις όπως η Νέα Υόρκη, η Τζακάρτα και η Μανίλα, οι οποίες είναι χτισμένες πάνω σε χαμηλά παράκτια εδάφη.
      Περισσότερα...

        0

    18. Περιβάλλον

      Τριάντα οχτώ (38) μητροπόλεις παγκοσμίως βρίσκονται σε καθεστώς υδατικής ασφυξίας

      Engineer

      Το 50% των 100 μεγαλύτερων πόλεων παγκοσμίως αντιμετωπίζει υψηλά επίπεδα υδατικού στρες, ενώ 38 από αυτές βρίσκονται σε περιοχές «ακραίας πίεσης», σύμφωνα με νέα χαρτογράφηση και ανάλυση δεδομένων.
      Ο όρος «υδατικό στρες» σημαίνει ότι η κατανάλωση νερού από νοικοκυριά, ύδρευση και βιομηχανία πλησιάζει ή ξεπερνά τα διαθέσιμα αποθέματα, κατάσταση που συχνά οφείλεται σε κακή διαχείριση πόρων και επιδεινώνεται από την κλιματική κρίση.
      Χαρτογράφηση των λεκανών απορροής σε δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας Guardian, δείχνει ότι πόλεις όπως το Πεκίνο, η Νέα Υόρκη, το Λος Άντζελες, το Ρίο Ντε Τζανέιρο και και το Δελχί βρίσκονται σε ακραία πίεση, ενώ Λονδίνο, Μπανγκόκ και Τζακάρτα κατατάσσονται επίσης στις ιδιαίτερα επιβαρυμένες.

      Δορυφόροι δείχνουν ποιες πόλεις «στεγνώνουν» και ποιες «πλημμυρίζουν»
      Παράλληλη ανάλυση δορυφορικών δεδομένων της NASA, από επιστήμονες του University College London, αποκαλύπτει ποιες πόλεις γίνονται πιο ξηρές και ποιες πιο υγρές τα τελευταία 20 χρόνια.
      Ισχυρή τάση ξηρασίας εμφανίζουν περιοχές όπως Chennai, Τεχεράνη και Zhengzhou, ενώ αντίθετα Tokyo, Lagos και Kampala παρουσιάζουν αυξημένα αποθέματα νερού.
      Περίπου 1,1 δισεκατομμύριο άνθρωποι ζουν σε μητροπολιτικές περιοχές που βιώνουν μακροχρόνια ξήρανση, έναντι μόλις 96 εκατομμυρίων σε περιοχές με αυξημένες βροχοπτώσεις.
      Οι περισσότεροι «ξηροί» αστικοί πυρήνες συγκεντρώνονται στην Ασία, ιδίως σε βόρεια Ινδία και Πακιστάν, ενώ οι πιο «υγρές» περιοχές εντοπίζονται κυρίως στην υποσαχάρια Αφρική.
      Πόλεις στο όριο του «Day Zero»
      Η Τεχεράνη, έπειτα από έξι χρόνια ξηρασίας, πλησιάζει επικίνδυνα το λεγόμενο «day zero» – τη στιγμή δηλαδή που τα αποθέματα νερού εξαντλούνται πλήρως. Η κυβέρνηση έχει ήδη προειδοποιήσει ακόμη και για πιθανή εκκένωση της πόλης.
      Ανάλογα σενάρια έχουν απειλήσει στο παρελθόν το Cape Town και το Chennai, ενώ πολλές από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες πόλεις του κόσμου βρίσκονται πλέον σε ζώνες με αυξανόμενο κίνδυνο λειψυδρίας.
      Ο καθηγητής Mohammad Shamsudduha επισημαίνει ότι η παρακολούθηση της συνολικής αποθήκευσης νερού από το διάστημα λειτουργεί ως σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για μελλοντική ανασφάλεια ύδατος.
      «Παγκόσμια χρεοκοπία νερού»
      Ο ΟΗΕ προχώρησε ακόμη πιο μακριά: ανακοίνωσε ότι ο κόσμος έχει εισέλθει σε κατάσταση «υδατικής χρεοκοπίας», όπου η υποβάθμιση ορισμένων υδατικών πόρων είναι πλέον μόνιμη και μη αναστρέψιμη.
      Η κακή διαχείριση, τονίζουν οι ειδικοί, είναι συχνά ο βασικός ένοχος. Η κλιματική αλλαγή λειτουργεί σαν επιταχυντής. Όπως το έθεσε χαρακτηριστικά ο καθηγητής Kaveh Madani: «Η κλιματική αλλαγή είναι σαν ύφεση πάνω σε μια ήδη κακοδιοικούμενη επιχείρηση».
      Σύμφωνα με την World Bank, ο πλανήτης χάνει 324 δισ. κυβικά μέτρα γλυκού νερού κάθε χρόνο — ποσότητα ικανή να καλύψει τις ετήσιες ανάγκες 280 εκατομμυρίων ανθρώπων.
      Περισσότερα...

        0

    19. Περιβάλλον

      Oι δέκα (10) πόλεις της Ευρώπης με τις πιο “πράσινες” δημόσιες συγκοινωνίες

      Engineer

      Σύμφωνα με την Smart City Expo, οι μεταφορές ευθύνονται για το 72% των εκπομπών CO2, με τα αυτοκίνητα να αντιστοιχούν στο 60% .
      Αναλύοντας τον αριθμό των ηλεκτρικών οχημάτων στους δρόμους, τα ηλεκτρικά λεωφορεία, τα σημεία φόρτισης, τις εταιρείες ενοικίασης ποδηλάτων και το μήκος των ποδηλατοδρόμων των πόλεων σε σύγκριση με τα επίπεδα ρύπανσης, η εταιρία διαμόρφωσε μία λίστα με τις ευρωπαϊκές πόλεις που διαθέτουν τις πιο πράσινες συγκοινωνίες και την πρώτη θέση κατέκτησε το Λονδίνο.
      Η πρωτεύουσα του Ηνωμένου Βασιλείου έχει 80.000 ηλεκτρικά οχήματα στους δρόμους της και 1.397 ηλεκτρικά λεωφορεία (με την πόλη να στοχεύει να έχει μηδενικές εκπομπές ρύπων ολόκληρου του στόλου μέχρι το 2034). Επιπλέον, η πόλη έχει μόνο μέτρια επίπεδα ρύπανσης, παρόλο που είναι μία από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη.
      Στη δεύτερη θέση ήταν το Άμστερνταμ, το οποίο έχει περισσότερα ποδήλατα από αυτοκίνητα στους δρόμους του, καθώς και 13.000 σταθμούς φόρτισης και στην τρίτη θέση ήταν η Βιέννη, η οποία έχει 1.300 χλμ. ποδηλατόδρομους και μια σειρά από είδη μεταφοράς, όπως μετρό, τραμ και λεωφορεία.
      Οι πόλεις με τις πιο πράσινες δημόσιες συγκοινωνίες
      Λονδίνο Άμστερνταμ Βιέννη Βερολίνο Χέλσινκι Παρίσι Άσλο Ανδόρα Βρυξέλλες Λουξεμβούργο
      Περισσότερα...

        2

    20. Περιβάλλον

      Κλιματική δικαιοσύνη: Οι 13 αποφάσεις που άλλαξαν το 2025

      Engineer

      Τον Απρίλιο του 2026 συμπληρώνονται δέκα χρόνια από τη Συμφωνία του Παρισιού. Παράλληλα, κλείνει μια δεκαετία από μια άλλη, λιγότερο θορυβώδη αλλά εξίσου καθοριστική εξέλιξη: την αρχή της παγκόσμιας ανόδου της κλιματικής δικαιοσύνης μέσω των δικαστηρίων. Πρόκειται για τη σταδιακή μετατόπιση της κλιματικής κρίσης από το πεδίο των διακηρύξεων και των στόχων στο πεδίο των νομικών υποχρεώσεων και των κυρώσεων.
      Η υπόθεση Urgenda, που επικυρώθηκε το 2019 από το Ανώτατο Δικαστήριο της Ολλανδίας, αποτέλεσε σημείο καμπής. Για πρώτη φορά, κράτος υποχρεώθηκε δικαστικά να μειώσει ταχύτερα τις εκπομπές του για να προστατεύσει τους πολίτες του από την κλιματική κρίση. Η απόφαση αυτή συνέδεσε ρητά το κλίμα με τα ανθρώπινα δικαιώματα, ανοίγοντας έναν νέο νομικό δρόμο για πολίτες και οργανώσεις διεθνώς.
      Από τότε, οι προσφυγές για το κλίμα πολλαπλασιάστηκαν και, το 2025, άφησαν ένα σαφές αποτύπωμα: αποφάσεις που μπλόκαραν ορυκτά καύσιμα, ακύρωσαν επενδύσεις και υποχρέωσαν κυβερνήσεις και πολυεθνικές να αλλάξουν πορεία. Σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα Guardian, Το 2025 καταγράφεται πλέον ως χρονιά «ωρίμανσης» της κλιματικής δικαιοσύνης, όχι ως μεμονωμένης εξαίρεσης αλλά ως συστημικής τάσης.
      Όταν τα δικαστήρια φρέναραν τα ορυκτά καύσιμα
      Στις αρχές του 2025, σκωτσέζικο δικαστήριο έκρινε παράνομες τις εγκρίσεις για τα κοιτάσματα Rosebank και Jackdaw στη Βόρεια Θάλασσα, επειδή δεν είχαν ληφθεί υπόψη οι εκπομπές από την καύση των καυσίμων. Μέχρι τότε, οι περισσότερες αδειοδοτήσεις υπολόγιζαν μόνο τις εκπομπές της εξόρυξης, αγνοώντας το κλιματικό αποτύπωμα της τελικής χρήσης.
      Η απόφαση αυτή στηρίχθηκε σε προηγούμενη ετυμηγορία του Ανώτατου Δικαστηρίου του Ηνωμένου Βασιλείου και άνοιξε τον δρόμο για την ακύρωση νέου ανθρακωρυχείου στην Αγγλία. Στην πράξη, τα δικαστήρια επαναχάραξαν τα όρια του τι θεωρείται «πλήρης» περιβαλλοντική αξιολόγηση.
      Ανάλογη εξέλιξη καταγράφηκε στη Βραζιλία, όπου αποσύρθηκε σχέδιο για τη μεγαλύτερη μονάδα άνθρακα της χώρας, έπειτα από πολυετή νομική πίεση οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών. Η υπόθεση ανέδειξε τη δύναμη της στρατηγικής δικαστικής δράσης σε χώρες με υψηλή εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα.
      Ρωγμές στο «πράσινο» αφήγημα των εταιρειών
      Το 2025 σημαδεύτηκε και από υποθέσεις πράσινου ξεπλύματος (greenwashing). Στην Αυστραλία, η EnergyAustralia αναγκάστηκε να παραδεχτεί ότι οι αντισταθμίσεις άνθρακα που χρησιμοποιούσε δεν αναιρούσαν τη ζημιά από τις εκπομπές. Το δικαστήριο έκρινε ότι οι αντισταθμίσεις δεν μπορούν να υποκαταστήσουν πραγματικές μειώσεις ρύπων.
      Στη Γερμανία, δικαστήριο απαγόρευσε στην Apple να χαρακτηρίζει το Apple Watch ως «ουδέτερο ως προς τον άνθρακα», κρίνοντας ότι οι ισχυρισμοί δεν τεκμηριώνονταν επαρκώς. Η απόφαση έθεσε αυστηρότερα όρια στο πώς μπορούν οι εταιρείες να επικοινωνούν τις περιβαλλοντικές τους επιδόσεις.
      Παρόμοιες υποθέσεις ανάγκασαν μεγάλες εταιρείες κρέατος να αποσύρουν δεσμεύσεις για «κλιματικά ουδέτερα» προϊόντα, αποδεικνύοντας ότι η νομική πίεση μετατρέπεται σε ουσιαστικό εργαλείο ελέγχου. Η εποχή των αόριστων «πράσινων» ισχυρισμών χωρίς αποδείξεις δείχνει να πλησιάζει στο τέλος της.
      Το διεθνές δίκαιο μπαίνει στο παιχνίδι
      Το καλοκαίρι, δύο διεθνή δικαστήρια εξέδωσαν γνωμοδοτήσεις με ιστορική σημασία. Το Διαμερικανικό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αναγνώρισε το δικαίωμα σε υγιές κλίμα, ενώ το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης τόνισε ότι τα κράτη οφείλουν να αποτρέπουν ζημιές στο κλιματικό σύστημα και μπορεί να υποχρεωθούν σε αποζημιώσεις.
      Οι αποφάσεις αυτές ήδη χρησιμοποιούνται ως νομικά εργαλεία σε νέες προσφυγές παγκοσμίως και η κλιματική κρίση αποκτά σταδιακά διεθνή νομική υπόσταση.
      Όταν οι κυβερνήσεις υποχρεώνονται να ξαναγράψουν τα σχέδιά τους
      Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η κυβέρνηση παρουσίασε αυστηρότερο κλιματικό σχέδιο μετά από δικαστική ακύρωση του προηγούμενου, καθώς το δικαστήριο έκρινε ότι οι στόχοι δεν συνοδεύονταν από ρεαλιστικό και μετρήσιμο οδικό χάρτη εφαρμογής.
      Στη Χαβάη, αγωγή νέων πολιτών οδήγησε σε δεσμεύσεις για μηδενικές εκπομπές στις μεταφορές έως το 2045. Η υπόθεση βασίστηκε στη λογική της διαγενεακής δικαιοσύνης.
      Ακόμη και στη Νορβηγία, τρία πετρελαϊκά έργα κρίθηκαν παράνομα λόγω ελλιπών περιβαλλοντικών εκτιμήσεων, δείχνοντας ότι ούτε οι παραδοσιακοί «πρωταθλητές» του πετρελαίου μένουν στο απυρόβλητο.
      Και η Ελλάδα στο κάδρο της κλιματικής δικαιοσύνης
      Αν και η Ελλάδα δεν έχει ακόμη βρεθεί στο επίκεντρο διεθνώς εμβληματικών υποθέσεων όπως η Urgenda, η κλιματική δικαιοσύνη έχει ήδη αρχίσει να διαμορφώνει αποφάσεις και στη χώρα μας.
      Το Συμβούλιο της Επικρατείας έχει επανειλημμένα ακυρώσει ή «παγώσει» έργα λόγω ανεπαρκών περιβαλλοντικών μελετών, ιδίως σε περιοχές Natura, σε παράκτιες ζώνες και σε μεγάλα ενεργειακά projects, θέτοντας αυστηρά όρια στην επίκληση της «αναπτυξιακής αναγκαιότητας» όταν αυτή συγκρούεται με την περιβαλλοντική προστασία.
      Παράλληλα, προσφυγές πολιτών και τοπικών φορέων για αιολικά πάρκα, τουριστικές επενδύσεις μεγάλης κλίμακας και έργα υποδομών δείχνουν ότι η δικαστική οδός χρησιμοποιείται ολοένα και συχνότερα ως μέσο ελέγχου της περιβαλλοντικής πολιτικής.
      Καθώς η ενεργειακή μετάβαση επιταχύνεται και οι πιέσεις για νέες επενδύσεις αυξάνονται, το ερώτημα δεν είναι αν η κλιματική δικαιοσύνη θα παίξει ρόλο στη χώρα, αλλά πόσο καθοριστικός θα είναι αυτός.
      Περισσότερα...

        0

    21. Περιβάλλον

      COP30: Κάθε χώρα θα πρέπει να καθορίσει μόνη της τον ρυθμό αποδέσμευσής της από τα ορυκτά καύσιμα

      Engineer

      «Μόνη της θα πρέπει να καθορίσει τον ρυθμό αποδέσμευσης από τα ορυκτά καύσιμα η κάθε χώρα», δήλωσε χθες (19/11) ο πρόεδρος της Βραζιλίας, Luiz Inacio Lula da Silva, από τη διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα (COP30) που διεξάγεται στον Αμαζόνιο και την πόλη Μπελέμ.
      Η σταδιακή αποδέσμευση από τα ορυκτά καύσιμα, η οποία υιοθετήθηκε επί της αρχής στην COP28 στο Ντουμπάι το 2023, δεν περιλαμβάνεται στην ατζέντα της φετινής διάσκεψης, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί αύριο (21/11).
      Όμως ο Lula, πριν καν την έναρξη της COP30 στη διάρκεια συνόδου κορυφής ηγετών στο Μπελέμ λίγες ημέρες νωρίτερα, είχε κάνει την έκπληξη ζητώντας να καταρτιστεί «ένας οδικός χάρτης» προκειμένου να «ξεπεραστεί η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα».
      Στη διάσκεψη περισσότερες από 80 χώρες ζήτησαν επίσης να υιοθετηθεί απόφαση που θα δεσμεύει τα κράτη να εφαρμόσουν στην πράξη τη σταδιακή απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα. Ωστόσο, η προσπάθειά τους προσκρούει στην αντίθεση των πετρελαιοπαραγωγών χωρών.
      «Πρέπει να δείξουμε στην κοινωνία ότι θέλουμε να απεξαρτηθούμε από τα ορυκτά καύσιμα»
      «Πρέπει να δείξουμε στην κοινωνία ότι θέλουμε να απεξαρτηθούμε από τα ορυκτά καύσιμα», τόνισε ο Lula στη διάρκεια χθεσινής συνέντευξης Τύπου. Ωστόσο αμέσως πρόσθεσε: «Χωρίς να επιβάλλουμε οτιδήποτε σε κανέναν, χωρίς να ορίζουμε προθεσμία ώστε κάθε χώρα να μπορεί να αποφασίσει τα πράγματα που μπορεί να κάνει με τους δικούς της ρυθμούς, ανάλογα με τις δυνατότητές της».
      Ο Lula επέστρεψε στην Μπελέμ την Τετάρτη για να ασκήσει πίεση στις διαπραγματεύσεις, οι οποίες έχουν εισέλθει στην τελική τους ευθεία. Στη συνέντευξη Τύπου δεν αναφέρθηκε στο περιεχόμενο των διαπραγματεύσεων.
      Στο πλευρό του προέδρου της COP30 André Corrêa do Lago, της Υπουργού Περιβάλλοντος της Βραζιλίας Marina Silva και της «πρώτης κυρίας» Rosandela da Silva, ο Lula είπε επανειλημμένα ότι είναι πολύ χαρούμενος με αυτή την COP, δίνοντας την εντύπωση ότι η διάσκεψη έχει ήδη ολοκληρωθεί – και μάλιστα με επιτυχία.
      Η Γερμανία υπόσχεται 1 δισ. ευρώ στην πρωτοβουλία της Βραζιλίας για την προστασία των τροπικών δασών
      Η Γερμανία υποσχέθηκε για την επόμενη δεκαετία να συνεισφέρει το ποσό του 1 δισ. ευρώ στο νέο ταμείο της Βραζιλίας για την προστασία των τροπικών δασών, ανακοίνωσε χθες η Βραζιλιάνα Υπουργός Περιβάλλοντος, Marina Silva, στη σύνοδο των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα στην Μπελέμ.
      Το Βερολίνο είχε δεσμευτεί να υποστηρίξει τον μηχανισμό για τα τροπικά δάση για πάντα (Tropical Forest Forever Facility, TFFF), πρωτοβουλία που ανέλαβε ο Βραζιλιάνος πρόεδρος από τη χορήγηση οικονομικών κινήτρων σε χώρες ώστε να καταπολεμηθεί η αποψίλωση των δασών.
      Αντίθετα κάποιες χώρες ενδέχεται να αντιμετωπίσουν ποινές για κάθε στρέμμα δάσους που χάνεται, κάτι που θα παρακολουθείται μέσω δορυφόρων. «Το ζητούμενο είναι να προστατεύσουμε τα τροπικά δάση, τους πνεύμονες του πλανήτη μας», ανέφεραν οι Υπουργοί Περιβάλλοντος, Carsten Schneider, και Ανάπτυξης, Reem Alabali Radovan.
      Κατά εκτιμήσεις της Βραζιλίας το ταμείο, που ο στόχος είναι να εξασφαλίσει συνολικά χρηματοδότηση 125 δισ. δολ., θα μπορούσε να διανέμει περί τα 4 δισ. σε ετήσια βάση έπειτα από την αρχική περίοδο λειτουργίας της. Πρόκειται για ποσό σχεδόν τριπλάσιο από αυτό που προσφέρεται σήμερα για την προστασία των δασών.
      Τα δάση διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στον αγώνα για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, καθώς απορροφούν μεγάλο μέρος των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και άλλων αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, κατεβάζουν τη θερμοκρασία και φιλοξενούν πελώρια βιοποικιλότητα. Όμως αντιμετωπίζουν ολοένα μεγαλύτερη πίεση λόγω της αποψίλωσης για αγροτικούς, κτηνοτροφικούς ή μεταλλευτικούς σκοπούς.
      Περισσότερα...

        0

×
×
  • Create New...

Σημαντικό

Χρησιμοποιούμε cookies για να βελτιώνουμε το περιεχόμενο του website μας. Μπορείτε να τροποποιήσετε τις ρυθμίσεις των cookie, ή να δώσετε τη συγκατάθεσή σας για την χρήση τους.