Search the Community

Ποιά είναι η κατάσταση στην Περιφερειακή Ενότητα Δυτικής Αττικής των δασικών εκτάσεων της Αττικής που χάθηκαν από δασικές πυρκαγιές τα τελευταία 10 καλοκαίρια; Από το 2017 μέχρι και το 2026 (έως 04/08), 6 μεγάλες πυρκαγιές έχουν κάψει περισσότερα από 430.000 στρέμματα σύμφωνα με τις αναφορές από την Υπηρεσία Ταχείας Χαρτογράφησης Copernicus και το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS). Η περίμετρος των καμένων εκτάσεων δίνεται στον χάρτη που ακολουθεί. Εικόνα 1. Περίμετρος των καμένων εκτάσεων στην Περιφερειακή Ενότητα Δυτικής Αττικής από το 2017 ως και το 2026. Με γκρι χρώμα σημειώνεται η ευρύτερη περιοχή του λεκανοπεδίου Αττικής. Η συνολική επιφάνεια της Περιφερειακής Ενότητας Δυτικής Αττικής είναι 1.000.000 στρέμματα, οπότε τα τελευταία 10 έτη το 43% της συνολικής επιφάνειας έχει καεί από δασικές πυρκαγιές. Στην Δυτική Αττική η επιφάνεια των δασικών εκτάσεων είναι περίπου 590.000 στρέμματα και τα τελευταία 10 χρόνια έχουν καεί περίπου 375.000 στρέμματα δάσους, δηλαδή το 64% της επιφάνειας των δασών/δασικών εκτάσεων. View full είδηση

Εντυπωσιακά και ανησυχητικά αποτελέσματα προκύπτουν από την επικαιροποιημένη ανάλυση των καμένων εκτάσεων από τις δασικές πυρκαγιές των τελευταίων 9 ετών (2017-2025) στο ηπειρωτικό κομμάτι της Περιφέρειας Αττικής. Η επικαιροποίηση έγινε με αφορμή την πρόσφατη δασική πυρκαγιά στην Οινόη Αττικής (05 Ιουλίου 2026). Από το 2017 μέχρι και το 2025, 13 μεγάλες πυρκαγιές έχουν κάψει περισσότερα από 700.000 στρέμματα σύμφωνα με τις αναφορές από την Υπηρεσία Ταχείας Χαρτογράφησης Copernicus και το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS). Η περίμετρος των καμένων εκτάσεων δίνεται στο χάρτη που ακολουθεί. Εικόνα 1. Περίμετρος των καμένων εκτάσεων στην Περιφέρεια Αττικής από το 2017 ως και το 2025. Με αποχρώσεις του κόκκινου, ροζ και μωβ σημειώνονται οι εκτάσεις που έχουν καεί το 2023, 2024 και το 2025 και με κίτρινα και πορτοκαλί χρώματα οι εκτάσεις που κάηκαν τα προηγούμενα 9 έτη. Με γκρι χρώμα σημειώνεται η ευρύτερη περιοχή του λεκανοπεδίου Αττικής. Η συνολική επιφάνεια της Περιφέρειας Αττικής (χωρίς την περιοχή της Τροιζηνίας, των νησιών και του Λεκανοπεδίου) είναι 2.500.000 στρέμματα, οπότε τα τελευταία 9 έτη το 28% της συνολικής επιφάνειας έχει καεί από δασικές πυρκαγιές. Στην Περιφέρεια Αττικής η επιφάνεια των δασικών εκτάσεων είναι περίπου 1.230.000 στρέμματα και τα τελευταία 9 χρόνια έχουν καεί περίπου 465.000 στρέμματα δάσους, δηλαδή το 38% της επιφάνειας των δασών. Πίνακας 1. Συνολικές καμένες εκτάσεις κατά τα έτη 2017-2025 στην περιοχή της Αττικής. View full είδηση

Με δορυφορικά δεδομένα υψηλής ανάλυσης, το έργο SAT4FOREST χαρτογραφεί δασικά είδη, καύσιμη ύλη και περιοχές Natura 2000, προσφέροντας ένα νέο εργαλείο για την προστασία και τη διαχείριση των ελληνικών δασικών οικοσυστημάτων. Μία από τις σημαντικότερες εφαρμογές τηλεπισκόπησης για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα αναπτύχθηκε από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, αξιοποιώντας σύγχρονες δορυφορικές τεχνολογίες και δεδομένα υψηλής ευκρίνειας. Το ερευνητικό έργο SAT4FOREST – Forest Monitoring Service, που ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2024 και ολοκληρώνεται τον Ιούνιο του 2026, αποτελεί την πρώτη ολοκληρωμένη επιχειρησιακή εφαρμογή παρακολούθησης των δασικών οικοσυστημάτων σε εθνικό επίπεδο. Το πρόγραμμα εντάσσεται στην εθνική πρωτοβουλία για την ανάπτυξη του ελληνικού προγράμματος μικροδορυφόρων, με τη συμβολή του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος. Επιστημονικός υπεύθυνος είναι ο διευθυντής του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης του ΑΠΘ, καθηγητής του Τμήματος Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Ιωάννης Γήτας. Δύο βασικές υπηρεσίες για τα ελληνικά δάση Στο πλαίσιο του SAT4FOREST αναπτύχθηκαν δύο κύριες υπηρεσίες: Χαρτογράφηση των τύπων δασών και της δασικής καύσιμης ύλης Παρακολούθηση των δασικών οικοσυστημάτων και των περιοχών Natura 2000 Για την υλοποίησή τους αξιοποιούνται πολυφασματικά, υπερφασματικά και ραντάρ (SAR) δορυφορικά δεδομένα υψηλής χωρικής και χρονικής ανάλυσης, επιτρέποντας την παραγωγή εξειδικευμένων χαρτών δασικών ειδών, καύσιμης ύλης και βιοποικιλότητας. Παράλληλα, μέσω των σύγχρονων τεχνολογιών τηλεπισκόπησης καθίσταται δυνατός ο εντοπισμός πιέσεων και κινδύνων που επηρεάζουν τα δασικά οικοσυστήματα και τις προστατευόμενες περιοχές της χώρας. Εργαλείο για τη διαχείριση και την πολιτική προστασία Τα δεδομένα και τα προϊόντα του έργου απευθύνονται στην Κεντρική Δασική Υπηρεσία, τις Διευθύνσεις Δασών και τα Δασαρχεία, στα αρμόδια υπουργεία, αλλά και σε ερευνητικά ιδρύματα και φορείς που αναπτύσσουν εφαρμογές, όπως χάρτες κινδύνου και προσομοιώσεις εξάπλωσης δασικών πυρκαγιών. Η δυνατότητα παρακολούθησης ολόκληρης της ελληνικής επικράτειας μέσω δορυφόρων επιτρέπει την τακτική επικαιροποίηση των δεδομένων τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο, μειώνοντας το κόστος και τον χρόνο που απαιτείται για επιτόπιες καταγραφές, οι οποίες εξακολουθούν ωστόσο να είναι απαραίτητες για την επαλήθευση των μοντέλων. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα αποτελέσματα του SAT4FOREST θα ενισχύσουν σημαντικά την κατανόηση της κατάστασης των φυσικών πόρων και θα συμβάλουν στον σχεδιασμό αποτελεσματικότερων πολιτικών προστασίας και διαχείρισης του φυσικού περιβάλλοντος. Στην τελική φάση το πρόγραμμα Κατά τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στις 18 Ιουνίου 2026 με τον πρύτανη του ΑΠΘ, καθηγητή Κυριάκο Αναστασιάδη, παρουσιάστηκε η πρόοδος του έργου, το οποίο βρίσκεται πλέον στην τελική του φάση. Στη διάρκεια της συζήτησης εξετάστηκε και η προοπτική νέας χρηματοδότησης, που θα επιτρέψει την περαιτέρω ανάπτυξη των υφιστάμενων εφαρμογών και τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τους τελικούς χρήστες. Το έργο SAT4FOREST υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος μικροδορυφόρων του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. View full είδηση

Χρονιά ορόσημο όσον αφορά τις δασικές πυρκαγιές μπορεί να χαρακτηριστεί το 2025, με τους επιστήμονες να προειδοποιούν ότι ο κόσμος ίσως εισέρχεται σε μια νέα και πιο επικίνδυνη φάση κινδύνου. Το περασμένο έτος, οι πυρκαγιές έκαψαν παγκοσμίως μια σχετικά μικρή έκταση σε σύγκριση με προηγούμενα χρόνια. Ωστόσο, παρά το μικρότερο αποτύπωμα, προκάλεσαν τις υψηλότερες οικονομικές απώλειες που έχουν καταγραφεί ποτέ από καταστροφές πυρκαγιών, αναδιαμορφώνοντας τον τρόπο με τον οποίο επιστήμονες, ασφαλιστικές εταιρείες και κυβερνήσεις αξιολογούν τον κίνδυνο. Η αντίφαση του 2025 — λιγότερη καμένη γη αλλά μεγαλύτερη καταστροφή — έχει γίνει κεντρικό στοιχείο για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο εξελίσσεται η συμπεριφορά των πυρκαγιών σε έναν θερμαινόμενο πλανήτη. Τα πρώιμα δεδομένα του 2026, συμπεριλαμβανομένων υψηλών θερμοκρασιών και παρατεταμένης ξηρασίας σε πολλές περιοχές, δείχνουν ότι η επερχόμενη περίοδος πυρκαγιών μπορεί να είναι ακόμη πιο σοβαρή. Η πιο δαπανηρή χρονιά που έχει καταγραφεί Σύμφωνα μελέτη που πραγματοποίησε το University of East Angli, με επικεφαλής τον Matthew Jones, οι παγκόσμιες πυρκαγιές του 2025 έκαψαν τη τρίτη μικρότερη έκταση από το 2002, αλλά προκάλεσαν πρωτοφανείς οικονομικές ζημιές. Συνολικά, κάηκαν περίπου 384 εκατομμύρια εκτάρια παγκοσμίως, αλλά οι απώλειες ξεπέρασαν κάθε προηγούμενο ρεκόρ. Η μελέτη διαπίστωσε ότι οι πυρκαγιές ευθύνονταν για περίπου το 38% όλων των ασφαλισμένων ζημιών από φυσικές καταστροφές το 2025. Ο ανθρώπινος απολογισμός ήταν επίσης σημαντικός, με τουλάχιστον 90 θανάτους και περίπου 300.000 εκκενώσεις παγκοσμίως. Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα στοιχεία αυτά πιθανότατα υποτιμούν την πραγματική επίδραση, ιδιαίτερα όταν συνυπολογιστούν οι έμμεσοι θάνατοι από την έκθεση σε καπνό, οι επιπτώσεις στην υγειονομική περίθαλψη και οι παρατεταμένοι εκτοπισμοί. Αλλαγή συμπεριφοράς Ο Jones περιέγραψε το φαινόμενο ως μέρος μιας ευρύτερης μεταβολής στη συμπεριφορά των πυρκαγιών. «Δεν είναι όλες οι πυρκαγιές ίδιες», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι η μικρότερη καμένη έκταση δεν σημαίνει απαραίτητα μικρότερο κίνδυνο. «Μπορεί να φαίνεται σοκαριστικό, αλλά με βάση την πορεία των τελευταίων ετών, αυτό είναι απολύτως σύμφωνο με τη νέα πραγματικότητα της πυρκαγιάς.» Οι αστικές πυρκαγιές Μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις των τελευταίων ετών είναι η αυξανόμενη επικάλυψη μεταξύ περιοχών υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς και πυκνοκατοικημένων αστικών ζωνών. Το 2025, μερικά από τα πιο καταστροφικά γεγονότα σημειώθηκαν σε ιδιαίτερα ανεπτυγμένες περιοχές, όπου οι αξίες των ακινήτων είναι υψηλές και οι υποδομές πυκνές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Λος Άντζελες, όπου οι πυρκαγιές Palisades και Eaton έγιναν από τις πιο καταστροφικές στην ιστορία της Καλιφόρνιας. Συνολικά ανάγκασαν περίπου 200.000 ανθρώπους να εκκενώσουν τις κατοικίες τους και κατέστρεψαν περίπου 18.000 κτίρια. Τουλάχιστον 31 θάνατοι επιβεβαιώθηκαν, αν και οι ειδικοί εκτιμούν ότι ο τελικός αριθμός μπορεί να είναι υψηλότερος αν συνυπολογιστούν οι έμμεσες απώλειες. Οι οικονομικές επιπτώσεις ήταν τεράστιες. Οι πυρκαγιές του Λος Άντζελες προκάλεσαν συνολικές ζημιές περίπου 140 δισεκατομμυρίων δολαρίων, εκ των οποίων περίπου 40 δισεκατομμύρια ήταν ασφαλισμένες απώλειες, καθιστώντας τις μία από τις ακριβότερες φυσικές καταστροφές που έχουν καταγραφεί ποτέ. Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές δασικές πυρκαγιές που τροφοδοτούνται κυρίως από τη βλάστηση, οι αστικές πυρκαγιές εξαπλώνονται ταχύτατα μέσω πυκνά τοποθετημένων κτιρίων. Τα σπίτια, οι υποδομές και τα εμπορικά κτίρια λειτουργούν ως καύσιμο, ενισχύοντας τη θερμότητα και την ταχύτητα εξάπλωσης. Παράλληλα, η κατάσβεση είναι πολύ πιο δύσκολη λόγω περιορισμένων διαδρομών διαφυγής και πολύπλοκων συνθηκών. Η παγκόσμια εξάπλωση των πυρκαγιών Η καταστροφή δεν περιορίστηκε στη Βόρεια Αμερική. Το 2025, τεράστιες πυρκαγιές καταγράφηκαν επίσης στη Νότια Κορέα, την Ευρώπη και τον Καναδά. Η Νότια Κορέα αντιμετώπισε την πιο θανατηφόρα πυρκαγιά στην ιστορία της, με τουλάχιστον 32 νεκρούς. Στην Ευρώπη, καύσωνες και παρατεταμένες ξηρασίες τροφοδότησαν πυρκαγιές στη Μεσόγειο, με τουλάχιστον 28 θανάτους και πάνω από 120.000 εκτοπισμένους. Στον Καναδά, κάηκαν περίπου 22 εκατομμύρια στρέμματα, υπογραμμίζοντας την αυξανόμενη ευαλωτότητα των βόρειων δασικών οικοσυστημάτων. Στη Νότια Κορέα μόνο, περίπου 250.000 στρέμματα επηρεάστηκαν, δείχνοντας ότι ακόμη και περιοχές που δεν θεωρούνται παραδοσιακά υψηλού κινδύνου αντιμετωπίζουν πλέον σοβαρές πυρκαγιές. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι το πλήρες οικονομικό κόστος παραμένει άγνωστο, καθώς οι έμμεσες απώλειες είναι δύσκολο να υπολογιστούν. Κλιματική αλλαγή και νέα συμπεριφορά πυρκαγιών Οι επιστήμονες αποδίδουν όλο και περισσότερο την εξέλιξη αυτή στην κλιματική αλλαγή. Η αύξηση της θερμοκρασίας, οι παρατεταμένες ξηρασίες και οι μεταβολές στα μοτίβα βροχοπτώσεων δημιουργούν συνθήκες όπου η βλάστηση γίνεται πιο εύφλεκτη και οι περίοδοι πυρκαγιών διαρκούν περισσότερο. Μια μελέτη του 2016 είχε ήδη δείξει ότι η κλιματική αλλαγή έχει διπλασιάσει τη συχνότητα μεγάλων πυρκαγιών και την καμένη έκταση σε περιοχές των δυτικών Ηνωμένων Πολιτειών. Ωστόσο, οι σημερινοί ερευνητές τονίζουν ότι η πιο σημαντική αλλαγή αφορά πλέον όχι μόνο την έκταση, αλλά και τη συμπεριφορά των πυρκαγιών. Οι πυρκαγιές γίνονται πιο έντονες, πιο απρόβλεπτες και εμφανίζονται συχνότερα σε περιοχές όπου η ανθρώπινη παρουσίας συναντά εύφλεκτα οικοσυστήματα. Οι ξηρές συνθήκες και η πυκνή βλάστηση μπορούν να μετατρέψουν μικρές εστίες σε τεράστιες πυρκαγιές μέσα σε λίγες ώρες. Προετοιμασία για το 2026 Τα πρώτα στοιχεία για το 2026 προκαλούν ήδη ανησυχία. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το National Interagency Fire Center ανέφερε ότι μέχρι τον Μάιο είχαν καεί 2,4 εκατομμύρια στρέμματα σε καταγεγραμμένες πυρκαγιές — σχεδόν διπλάσια από τον μέσο όρο της τελευταίας δεκαετίας για το ίδιο διάστημα. Οι υψηλές ανοιξιάτικες θερμοκρασίες και η εκτεταμένη ξηρασία εντείνουν τους φόβους ότι η δραστηριότητα των πυρκαγιών μπορεί να αυξηθεί περαιτέρω μέσα στο καλοκαίρι. Μια νέα πραγματικότητα πυρκαγιών Οι ειδικοί πλέον υποστηρίζουν ότι ο κίνδυνος των πυρκαγιών δεν πρέπει να μετριέται μόνο με την καμένη έκταση, αλλά και με την ένταση, την ταχύτητα εξάπλωσης και την έκθεση ανθρώπινων πληθυσμών. Αυτοί οι παράγοντες καθορίζουν το πραγματικό κόστος των σύγχρονων πυρκαγιών — οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά. Τα δεδομένα του 2025 δείχνουν ότι αυτή η μεταβολή έχει ήδη ξεκινήσει. Ακόμη και με λιγότερη καμένη γη, οι απώλειες έφτασαν σε ιστορικά επίπεδα, κυρίως λόγω των πυρκαγιών σε πυκνοκατοικημένες περιοχές. Καθώς οι κλιματικές πιέσεις συνεχίζουν να αυξάνονται, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι αυτή η τάση δύσκολα θα αντιστραφεί σύντομα. Αντίθετα, μπορεί να αποτελεί τη νέα κανονικότητα των πυρκαγιών — μια πραγματικότητα όπου το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι πόση γη καίγεται, αλλά πόσο βαθιά οι πυρκαγιές επηρεάζουν την ανθρώπινη ζωή. View full είδηση

Η κύρωσης των δασικών χαρτών, σε συνδυασμό με τις απορριπτικές αποφάσεις των Επιτροπές Εξέτασης Αντιρρήσεων (ΕΠΕΑ), έχει φέρει τα τελευταία χρόνια στο προσκήνιο ένα ιδιαίτερα κρίσιμο ζήτημα για χιλιάδες πολίτες. Εκτάσεις που για δεκαετίες καλλιεργούνταν ή χρησιμοποιούνταν από ιδιώτες, σήμερα χαρακτηρίζονται οριστικά ως δασικές και, σε πολλές περιπτώσεις, περιέρχονται στην κυριότητα του Ελληνικού Δημοσίου. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί εύλογα ερωτήματα: τι συμβαίνει πλέον με αυτές τις εκτάσεις; Μπορούν οι πολίτες που τις χρησιμοποιούσαν μέχρι σήμερα να συνεχίσουν να τις αξιοποιούν; Και αν ναι, υπό ποιες προϋποθέσεις και με ποιο τίμημα; Το ισχύον πλαίσιο, όπως καθορίζεται κυρίως από τον Ν. 998/1979, δεν αφήνει περιθώρια για ελεύθερη χρήση. Ωστόσο, προβλέπει τη δυνατότητα παραχώρησης χρήσης υπό όρους, μέσω διοικητικών διαδικασιών και με την επιβολή ανταλλάγματος. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η χρήση αυτή δεν αποτελεί δικαίωμα, αλλά εξαίρεση, η οποία εξετάζεται κατά περίπτωση και πάντα υπό τον αυστηρό έλεγχο των δασικών υπηρεσιών. – Μπορεί ένας πολίτης να χρησιμοποιήσει δασική έκταση του Δημοσίου; Στην πράξη, ναι — αλλά μόνο με άδεια. Ο πολίτης δεν αποκτά ιδιοκτησία, αλλά ένα περιορισμένο δικαίωμα χρήσης, το οποίο παραχωρείται για συγκεκριμένο σκοπό και χρονικό διάστημα. Η χρήση αυτή ελέγχεται συνεχώς από τις δασικές υπηρεσίες και μπορεί να ανακληθεί, εφόσον δεν τηρούνται οι όροι. – Τι επιτρέπεται εντός δασικών εκτάσεων; Η δασική νομοθεσία επιτρέπει την επέμβαση σε δασικές εκτάσεις ως εξαιρετικό μέτρο και πάντα εντός του πλαισίου μη μεταβολής του προορισμού των δάσους, μετά από έγκριση. Κατά το νόμο, σε ορισμένες περιορισμένες κατηγορίες δασικών εκτάσεων, επί περιορισμένο τμήμα επιφάνειας τους και υπό αρκετές προϋποθέσεις, οι επεμβάσεις είναι κατ’ εξαίρεση επιτρεπτές για δραστηριότητες όπως: Εκμεταλλεύσεις πρωτογενούς τομέα (γεωργία, κτηνοτροφία κλπ) Κατασκευή κοινόχρηστων – κοινωφελών υποδομών αλλά και έργων υποδομών π.χ. οδοποιία Εγκαταστάσεις τουριστικού χαρακτήρα (ξενοδοχεία 4*-5*, camping, ιαματικές εγκαταστάσεις, χιονοδρομικά κέντρα, ορειβατικά καταφύγια κ.ά) Βιομηχανικές εγκαταστάσεις (μονάδες μεταποίησης γεωργικών προϊόντων, οινοποιεία, αποσταγματοποιεία, ποτοποιεία, εμφιαλωτήρια, ελαιοτριβεία, σφαγεία, δεξαμενές αποθήκευσης πετρελαιοειδών) Μεταλλεία – λατομεία Έργα πολιτιστικού χαρακτήρα Συγκεκριμένοι τύποι εγκαταστάσεων αθλητισμού, εκπαίδευσης, περίθαλψης, έρευνας, υδατοδρομίων, διαδρομών αγώνων μοτοποδηλάτων, θρησκευτικής φύσεως κ.ά. – Τι απαγορεύεται κατηγορηματικά; Η πιο ξεκάθαρη απαγόρευση αφορά την ανέγερση κατοικιών. Η δόμηση για οικιστικούς σκοπούς σε δασικές εκτάσεις δεν επιτρέπεται σε καμία περίπτωση. Παράλληλα, απαγορεύονται οι αυθαίρετες εκχερσώσεις, η αλλαγή χρήσης της γης χωρίς άδεια και κάθε δραστηριότητα που οδηγεί σε ουσιαστική υποβάθμιση του δασικού οικοσυστήματος. – Ποιες τουριστικές εγκαταστάσεις επιτρέπονται εντός δασικών εκτάσεων; Επιτρέπεται η επέμβαση σε δημόσια δάση και δημόσιες δασικές εκτάσεις για τη δημιουργία ξενοδοχειακών καταλυμάτων κατηγορίας 4 ή 5 αστέρων, χιονοδρομικών κέντρων, εγκαταστάσεων αξιοποίησης ιαματικών πηγών υδροθεραπευτηρίων, κέντρων θαλασσοθεραπείας, εγκαταστάσεων ιατρικού τουρισμού καθώς και η δημιουργία γκολφ. Το σχετικό αίτημα για την χορήγηση έγκρισης επέμβασης συνοδεύεται από έκθεση τουριστικής αξιοποίησης στην οποία αιτιολογείται ότι η επέμβαση αυτή αποτελεί το μόνο πρόσφορο μέσο για την ικανοποίηση του δημοσίου συμφέροντος με τη μικρότερη δυνατή απώλεια δασικού πλούτου. Επίσης επιτρέπεται η επέμβαση σε ιδιωτικά δάση και δασικές εκτάσεις για τη δημιουργία σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων, όπως ισχύει και εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής, κάτω υπό ειδικούς όρους και προϋποθέσεις. Όταν η επέμβαση για τη δημιουργία των ανωτέρω σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων και εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής γίνεται εξ ολοκλήρου σε ιδιωτική έκταση αμιγώς δασικού χαρακτήρα, τότε το εμβαδόν της έκτασης αυτής πρέπει να είναι κατ’ ελάχιστο 500 στρέμματα. Η συνολική έκταση των χώρων που καταλαμβάνουν οι τουριστικές εγκαταστάσεις (κάλυψη) δεν μπορεί να υπερβεί το δέκα τοις εκατό (10%) της έκτασης για την οποία εγκρίνεται η επέμβαση προς τουριστική αξιοποίηση. Ο συντελεστής δόμησης υπολογίζεται στο ως άνω 10% της έκτασης και καθορίζεται κλιμακωτά. Στην πράξη, εγκρίνονται εγκαταστάσεις όπως ορειβατικά καταφύγια, μικρές υποδομές αναψυχής ή οικοτουριστικά καταλύματα περιορισμένης κλίμακας. Οι παρεμβάσεις αυτές σχεδιάζονται με τρόπο που να μην αλλοιώνεται το τοπίο και να αποφεύγεται η εκτεταμένη δόμηση. – Τι ισχύει με τα φωτοβολταϊκά σε δασικές εκτάσεις; Επιτρέπεται η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σταθμών σε δασικές εκτάσεις που εκχερσωθήκαν ή παραχωρήθηκαν για γεωργική ή δενδροκομική καλλιέργεια. Ειδικότερα, εγκαταστάσεις εκμετάλλευσης ηλιακής ενέργειας από φωτοβολταϊκούς σταθμούς σε δάση και αναδασωτέες εκτάσεις απαγορεύονται. Κατ’ εξαίρεση, οι εγκαταστάσεις αυτές επιτρέπονται σε δασικός εκτάσεις που εκχερσωθήκαν ή παραχωρήθηκαν για γεωργική ή δενδροκομική καλλιέργεια, σύμφωνα με τη δασική και την αγροτική νομοθεσία, εφόσον αξιοποιήθηκαν κατά τους όρους της εκχέρσωσης ή της παραχώρησης και καλλιεργούνται, υπό την προϋπόθεση, ότι μετά το πέρας της νόμιμης λειτουργιάς των εγκαταστάσεων αυτών, σύμφωνα και με τους όρους της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, ή την για οποιονδήποτε λόγο απομάκρυνσή τους, η έκταση επανέρχεται στην πρότερη αγροτική χρήση. – Επιτρέπεται να επεμβαίνουμε σε χορτολιβαδικές και βραχώδεις εκτάσεις; Στο νόμο 4859 /2021 με θέμα «Μέτρα διευκόλυνσης και εκσυγχρονισμού της ίδρυσης και λειτουργίας κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων……» προστέθηκε διάταξη με την οποία επιτρέπεται η επέμβαση σε δάση και δασικές εκτάσεις ως και σε δημόσιες χορτολιβαδικές και βραχώδεις εκτάσεις, μετά από έγκριση του Συντονιστή της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης και μετά από εισήγηση της οικείας δασικής αρχής. Όταν πρόκειται για επέμβαση σε χορτολιβαδικές και βραχώδεις εκτάσεις που ανήκουν σε περιοχές όπου υπάρχουν κυρωμένοι δασικοί χάρτες η εισήγηση της οικείας δασικής αρχής χορηγείται εντός προθεσμίας δύο (2) μηνών από το αίτημα του ενδιαφερομένου. Σε περίπτωση επέμβασης από τρίτους στις ιδιωτικού χαρακτήρα εκτάσεις που προστατεύονται από τις διατάξεις του παρόντος νόμου, απαιτείται και η έγγραφη συναίνεση του ιδιοκτήτη. – Τι ισχύει για τις κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις σε δάση, δασικές ή δημόσιες εκτάσεις; Μετά από εισήγηση της Επιτροπής Σταυλισμού, με απόφαση του αρμοδίου δασάρχη, χορηγείται άδεια για τη την εγκατάσταση εντός δασών και δασικών εκτάσεων, καθώς και δημοσίων εκτάσεων κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων, εκτροφείων θηραμάτων, ιχθυοτροφείων, εκτροφείων γουνοφορων και ιδίως επισκέψιμων κτηνοτροφικών μονάδων εκτροφής απειλουμένων με εξαφάνιση αυτοχθόνων φυλών αγροτικών ζώων, με σκοπό τη διάσωση, διάδοση, προβολή και παραδοσιακή διαχείριση του προαναφερθέντος ζωικού κεφαλαίου και των προϊόντων του. Δεν επιτρέπεται η εγκατάσταση των ανωτέρω μονάδων, με εξαίρεση τη μελισσοκομία, σε Δάση και δασικές εκτάσεις που προστατεύονται, σε εκτάσεις που βρίσκονται εντός λεκανών απορροής χειμάρρων πόλεων ή οικισμών, σε Δάση και δασικές εκτάσεις που προσφέρονται για αναψυχή και τον τουρισμό Επιτρέπεται σε προστατευόμενες περιοχές, αν προβλέπεται από τα σχέδια διαχείρισης τους και, σε περίπτωση μη ύπαρξης αυτών, κατόπιν εγκεκριμένης περιβαλλοντικής μελέτης. – Πότε επιτρέπεται η γεωργική εκμετάλλευση δασικών εκτάσεων; Εκχέρσωση δασών προς απόδοση σε αγροτική οποιασδήποτε φύσης καλλιέργεια απαγορεύεται. Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται η από γεωργικούς συνεταιρισμούς, ομάδες παραγωγών ή φυσικά πρόσωπα εκχέρσωση δασικών εκτάσεων ή η χρήση από αυτούς ασκεπούς έκτασης ή διάκενου εντός δάσους ή δασικής έκτασης, εμβαδού έως 30 στρέμματα όταν πρόκειται για φυσικά πρόσωπα, για γεωργική ή δενδροκομική καλλιέργεια ή για φύτευση σε ανάμειξη αγρίων και οπωροφόρων ή καρποφόρων δένδρων ή για φύτευση δασικών ειδών για την απόδοση προϊόντων, ιδίως, κάστανων, καρυδιών και τρούφας, ή για δημιουργία αμπελώνων ή φυτειών αρωματικών φυτών. Επιτρέπεται, επίσης, η δια εμβολιασμού εξημέρωση άγριων οπωροφόρων ή καρποφόρων δένδρων. Επίσης εντός των ως άνω εκτάσεων επιτρέπονται κατασκευές που εξυπηρετούν τη γεωργική εκμετάλλευση, όπως δεξαμενές νερού, γεωτρήσεις, μετρητές Δ.Ε.Η., υπόστεγα κατ΄ εφαρμογή της σχετικής περί των κατασκευών αυτών νομοθεσίας. Η έγκριση για τη γεωργική εκμετάλλευση χορηγείται, κατόπιν σχετικής οικονομοτεχνικής μελέτης βιωσιμότητας της γεωργικής εκμετάλλευσης. Οι δημόσιες εκτάσεις, ως και οι κοινόχρηστες και διαθέσιμες εποικιστικές δασικές εκτάσεις μπορούν να διατεθούν σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα για δενδροκομική ή γεωργική καλλιέργεια και εκμετάλλευση κατόπιν της σχετικής μελέτης και κάτω από ειδικές προϋποθέσεις. Της ΓΡΑΜΜΑΤΗΣ ΜΠΑΚΛΑΤΣΗ, τοπογράφου – πολεοδόμου μηχανικού, [email protected] View full είδηση

Τα δάση της Πορτογαλίας αυξάνονται ταχύτατα, αλλά με τεράστιο περιβαλλοντικό κόστος. Πώς προσπαθεί η χώρα να αντιστρέψει την πορεία; Οι δασικές εκτάσεις στην ΕΕ αυξάνονται οριακά, με αναφερόμενη ετήσια αύξηση 0,1%. Λαμβάνοντας υπόψη τόσο την επέκταση των δασών όσο και τις απώλειες, είτε από υλοτομία είτε από φυσικά φαινόμενα όπως πυρκαγιές, ξηρασίες και παράσιτα, η Ιρλανδία κατέχει την πρώτη θέση, πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, με ετήσια αύξηση 1,2%. Ακολουθούν η Εσθονία (+0,33%), η Βουλγαρία (+0,26%) και η Γαλλία (0,25%). Λίγες μόνο χώρες ανέφεραν (ελάχιστες) μειώσεις - όλες μεταξύ 0,06% και 0,01% - και συγκεκριμένα η Δανία, η Ολλανδία, η Σλοβενία, η Σουηδία και η Πολωνία. Τι κρύβεται πίσω από την αμφιλεγόμενη ανάπτυξη των δασών της Πορτογαλίας; Αν βγάλει κανείς τις απώλειες από την εξίσωση ωστόσο, ο ρυθμός ανάπτυξης των δασικών εκτάσεων στην Πορτογαλία είναι ασύγκριτα μεγαλύτερος σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Μέσα σε μόλις ένα χρόνο, οι δασικές εκτάσεις αυξήθηκαν κατά το εντυπωσιακό ποσοστό 11%, σύμφωνα με τη Eurostat. Γιατί; Η εκρηκτική αύξηση εκτιμάται ότι οφείλεται στη συστηματική αναδάσωση, αλλά εξαρτάται επίσης από τη σχετικά νεαρή ηλικία των δασών της χώρας, ιδίως λόγω της ευρείας χρήσης ευκαλύπτου. Αυτό το ταχέως αναπτυσσόμενο δέντρο, που κατάγεται από την Ωκεανία, κατέστησε την Πορτογαλία έναν από τους κορυφαίους παραγωγούς χαρτιού στην Ευρώπη, αλλά έφερε μαζί του και τεράστιες περιβαλλοντικές απειλές. Τα φύλλα του, πλούσια σε εξαιρετικά εύφλεκτα έλαια, έχουν πολλαπλασιάσει εκθετικά τον κίνδυνο πυρκαγιών. Επιπλέον, ο ευκάλυπτος απαιτεί τεράστιες ποσότητες νερού, στραγγίζοντας το υπέδαφος. Πυρκαγιά καίει ένα δάσος ευκαλύπτων στα περίχωρα της Sever do Vouga στις 18 Σεπτεμβρίου 2024 AP Photo/Bruno Fonseca Related Ποιες χώρες της ΕΕ ξοδεύουν περισσότερο για την πυροπροστασία Το πλάνο της Πορτογαλίας για να αντιστρέψει την κατάσταση Μόνο το 2025, η χώρα έχασε 263.000 εκτάρια από πυρκαγιές, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ σε σχέση με το μέγεθός της, περίπου 8 φορές το μέγεθος της Μάλτας, σύμφωνα με το Copernicus. Τώρα η χώρα προσπαθεί να αντιστρέψει την τάση βελτιώνοντας τη χαρτογράφηση των δασών και - κυρίως - δίνοντας κίνητρα για τη φύτευση τοπικών ειδών, όπως ο δρυς. Τον Νοέμβριο, το πορτογαλικό ινστιτούτο προστασίας της φύσης ICNF διένειμε περισσότερα από 100.000 δέντρα και θάμνους σε ολόκληρη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένων θαλάσσιων πεύκων, φλαμουριών και δενδρολίβανου. Τα αστικά και περιφερειακά πάρκα μπορούν επίσης να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα υποβάλλοντας τις αιτήσεις τους στο πρόγραμμα Floresta Comun. Επιπλέον, η ΕΕ, καθώς και ο εθνικός οργανισμός της Πορτογαλίας, όπως το Ίδρυμα για την Επιστήμη και την Τεχνολογία, έχουν διαθέσει εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ σε προγράμματα που αποσκοπούν στην προστασία και την αναγέννηση της βελανιδιάς. View full είδηση

Η Κίνα έχει αποκτήσει τη μεγαλύτερη καθαρή δασική έκταση στον κόσμο την τελευταία δεκαετία Τα δάση απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα και απελευθερώνουν οξυγόνο, λειτουργώντας ως οι πνεύμονες του κόσμου. Οι μεταβολές στα δάση Ταυτόχρονα, τα δάση περιέχουν ξεχωριστά καιρικά συστήματα και ροές νερού, επηρεάζοντας εκτάσεις γης χιλιάδες μίλια μακριά. Ενώ εκατομμύρια εκτάρια (ha) έχουν χαθεί σε όλο τον Αμαζόνιο τις τελευταίες δεκαετίες, αρκετές χώρες επιδιώκουν ενεργά προσπάθειες αναδάσωσης. O παρακάτω πίνακας δείχνει τις χώρες με την υψηλότερη αύξηση δασικής έκτασης από το 2015, με βάση στοιχεία του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών. Αύξηση Δασικής Έκτασης ανά Χώρα (2015-2025) Κατάταξη Χώρα Καθαρό κέρδος 2015-2025 Μέση ετήσια καθαρή μεταβολή 1 Κίνα 1.686.000 0,8 2 Ρωσία 942.000 0,1 3 Ινδία 191.000 0,3 4 Τουρκία 118.000 0,5 5 Αυστραλία 105.000 0,1 6 Γαλλία 95.900 0,6 7 Ινδονησία 94.100 0,1 8 Νότια Αφρική 87.600 0,4 9 Καναδάς 82.500 0,0 10 Βιετνάμ 72.800 0,5 Η κατάταξη των χωρών Η Κίνα έχει αποκτήσει τη μεγαλύτερη καθαρή δασική έκταση στον κόσμο την τελευταία δεκαετία. Από τη δεκαετία του 1970, η Κίνα έχει φυτέψει χιλιάδες, αν όχι εκατομμύρια, δέντρα στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας της «Μεγάλου Πράσινου Τείχους». Η πρωτοβουλία αυτή έχει σχεδιαστεί για να αποτρέψει την εισχώρηση άμμου στις ερήμους Γκόμπι και Τακλαμακάν στις πόλεις. Το έργο, που είχε ως στόχο να ολοκληρωθεί έως το 2050, είχε ανάμεικτα αποτελέσματα, συμπεριλαμβανομένων χαμηλών ποσοστών επιβίωσης δέντρων σε ορισμένες περιπτώσεις. Ωστόσο, παρά ταύτα, 1,7 εκατομμύρια καθαρά εκτάρια δασών έχουν φυτευτεί στη χώρα από το 2015. Η Ρωσία κατατάσσεται δεύτερη παγκοσμίως, με 942.000 εκτάρια να έχουν κερδηθεί κατά τη διάρκεια της δεκαετίας. Αυτή η τάση υποστηρίζεται από εθνικές πολιτικές που αποσκοπούν στην επιτάχυνση της ανάπτυξης των δασικών εκτάσεων από το 2018. Ομοίως, η Ινδία έχει θεσπίσει φιλόδοξους εθνικούς πολιτικούς στόχους για την αναδάσωση. Μέχρι το 2030, σχεδιάζει να αποκαταστήσει 26 εκατομμύρια εκτάρια δάσους στο πλαίσιο των κλιματικών στόχων της. Από το 2015, έχει δει καθαρή αύξηση 191.000 εκταρίων δάσους, η τρίτη υψηλότερη παγκοσμίως. View full είδηση

Ενστάσεις διατυπώνει το Ελεγκτικό Συνέδριο σε έκθεσή του για την αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων αναδάσωσης μετά από δασικές πυρκαγιές στην χώρα μας. Σύμφωνα με το πόρισμα της έκθεσης του Ελεγκτικού Συνεδρίου «διαχρονικά, πραγματοποιούνται πολύ λιγότερες αναδασώσεις από εκείνες που είχε προγραμματιστεί να γίνουν και η αποκατάσταση του δασικού περιβάλλοντος στις κατεστραμμένες εκτάσεις δεν παρακολουθείται και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί». Παράλληλα, το Ελεγκτικό Συνέδριο αναφέρει στο πόρισμά του, ότι «η αρμόδια για την υλοποίηση της Εθνικής Στρατηγικής για τα Δάση και υπεύθυνη για την πολιτική αναδασώσεων στη Χώρα Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος δεν διαθέτει αξιόπιστα συνολικά δεδομένα, ούτε για τις κηρυχθείσες ως αναδασωτέες εκτάσεις ανά την επικράτεια, ούτε για το σε ποιες από τις εκτάσεις αυτές επιβάλλεται, κατά τα διδάγματα της επιστήμης, η εκτέλεση αναδασωτικών εργασιών, με συνέπεια οι διαθέσιμοι για τις αναδασώσεις δημόσιοι πόροι να κατανέμονται ευκαιριακά». Συγκεκριμένα, το Ελεγκτικό Συνέδριο σε ανακοίνωσή του αναφέρει: «Το Ελεγκτικό Συνέδριο δημοσιεύει σήμερα την Έκθεση Ελέγχου 2/2025: «Δασικές πυρκαγιές: Έχει μελετηθεί και παρακολουθείται η αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων αναδάσωσης;» Στην έκθεση αυτή αποτυπώνονται τα αποτελέσματα του ελέγχου, που διενήργησε το Ελεγκτικό Συνέδριο, προκειμένου να διαπιστωθεί αν οι δημόσιοι πόροι, εθνικοί και ενωσιακοί, που διατίθενται για τις αναδασώσεις στη Χώρα αξιοποιούνται με ορθολογικό τρόπο και κατά πόσον έχουν αποφέρει τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα, ως προς την αποκατάσταση των κατεστραμένων δασικών οικοσυστημάτων. Περαιτέρω, ο έλεγχος ασχολήθηκε και με τον νέο θεσμό της αναδοχής αποκατάστασης και αναδάσωσης, της ανάληψης, δηλαδή, από ιδιώτες, που εκδηλώνουν ενδιαφέρον και επιλέγονται προς τούτο, του κόστους και της ευθύνης εκτέλεσης των έργων αποκατάστασης και αναδάσωσης που απαιτούνται σε δημόσιες εκτάσεις δασικού χαρακτήρα. Τα πορίσματα του ελέγχου είναι τα ακόλουθα: 1. Η αρμόδια για την υλοποίηση της Εθνικής Στρατηγικής για τα Δάση και υπεύθυνη για την πολιτική αναδασώσεων στη Χώρα Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος δεν διαθέτει αξιόπιστα συνολικά δεδομένα ούτε για τις κηρυχθείσες ως αναδασωτέες εκτάσεις ανά την επικράτεια, ούτε για το σε ποιες από τις εκτάσεις αυτές επιβάλλεται, κατά τα διδάγματα της επιστήμης, η εκτέλεση αναδασωτικών εργασιών, με συνέπεια οι διαθέσιμοι για τις αναδασώσεις δημόσιοι πόροι να κατανέμονται ευκαιριακά. 2. Ο υπερβολικά φιλόδοξος σχεδιασμός της σχετικής με τις αναδασώσεις Δράσης του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014 - 2022, σε συνδυασμό με την ανωριμότητα των έργων και τις επιπλοκές από τη μεταφορά των περιφερειακών δασικών υπηρεσιών στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ενόσω το Πρόγραμμα βρισκόταν σε εξέλιξη, είχαν ως συνέπεια η Δράση αυτή να αποδώσει ελάχιστα αποτελέσματα, τόσο από άποψη απορρόφησης των διαθέσιμων πιστώσεων, όσο και ως προς την επίτευξη του στόχου των εκτάσεων που επρόκειτο να αναδασωθούν. 3. Παρά την έλλειψη τυπικότητας, όσον αφορά την επιλογή των αναδόχων αποκατάστασης και αναδάσωσης, και την πλημμελή, σε κάποιο βαθμό, εποπτεία, από τις αρμόδιες δασικές αρχές, της συμμόρφωσης των αναδόχων προς τις υποχρεώσεις τους, ο νέος θεσμός της αναδοχής επιτάχυνε την εκτέλεση των αναδασωτικών έργων. Σε ορισμένες, ωστόσο, περιπτώσεις, οι δημόσιοι πόροι που προορίζονταν για έργα αναδασώσεων, τα οποία εκτελέστηκαν τελικώς με αναδοχή, δεν αποδεσμεύτηκαν εγκαίρως. 4. Διαχρονικά, πραγματοποιούνται πολύ λιγότερες αναδασώσεις από εκείνες που είχε προγραμματιστεί να γίνουν. Η αποκατάσταση του δασικού περιβάλλοντος στις κατεστραμμένες εκτάσεις δεν παρακολουθείται και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί. Η έκθεση συνοδεύεται από τις συστάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου προς τους αρμόδιους φορείς για τη βελτίωση των δράσεών τους προς την κατεύθυνση αυτή». View full είδηση

Εκτάσεις που είχαν χάσει τον δασικό τους χαρακτήρα νόμιμα και με βάση διοικητικές πράξεις πριν από τις 11 Ιουνίου 1975, δεν μπορεί να εμφανίζονται εκ νέου ως “δάση” στους δασικούς χάρτες, έκρινε με απόφασή του το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ 1935/2025). Η κρίση αυτή αφορά ιδίως περιπτώσεις όπου έχουν εκδοθεί οικοδομικές άδειες πριν από την έναρξη ισχύος του Συντάγματος του 1975, οι οποίες δεν έχουν ανακληθεί ή ακυρωθεί. Το δικαστήριο ασχολήθηκε με περίπτωση ιδιοκτήτριας, η οποία είδε έκταση 143 τ.μ. του ακινήτου της να περιλαμβάνεται στον κυρωμένο δασικό χάρτη, παρά το γεγονός ότι σε αυτήν είχαν ανεγερθεί, με παλαιές άδειες, ισόγειες κατασκευές (πατητήρι και αποθήκη) για λειτουργία οινοποιείου. Οι σχετικές άδειες είχαν εκδοθεί πριν από το 1975 και δεν είχαν ακυρωθεί ή ανακληθεί. Παρότι δεν είχαν προβληθεί αντιρρήσεις στη φάση ανάρτησης του δασικού χάρτη, το δικαστήριο έκανε εν μέρει δεκτή την αίτηση ακύρωσης και διέταξε τη Διοίκηση να εξετάσει εκ νέου την υπόθεση, με βάση τις άδειες που προσκομίστηκαν. Η απόφαση αναγνωρίζει πως όταν προκύπτει, από στοιχεία του φακέλου ή έγκυρες διοικητικές πράξεις, ότι μια έκταση είχε χάσει ήδη τον δασικό χαρακτήρα της πριν από την 11η Ιουνίου 1975, τότε η Διοίκηση οφείλει να το λάβει υπόψη και να αναμορφώσει τον χάρτη, ακόμα και μετά την κύρωσή του, εφόσον πρόκειται για συγκεκριμένες εξαιρέσεις όπως οικοδομικές άδειες. Αντίθετα, ισχυρισμοί τεχνικής φύσεως που σχετίζονται με τη μορφή της βλάστησης και τον φυσικό χαρακτήρα της έκτασης, δεν εξετάζονται σε αυτό το στάδιο, αν δεν έχουν υποβληθεί στο πλαίσιο της διαδικασίας αντιρρήσεων κατά την ανάρτηση του χάρτη. Η απόφαση αποτελεί σημαντικό προηγούμενο για πολίτες που διαθέτουν παλαιές άδειες και βλέπουν σήμερα τις ιδιοκτησίες τους να περιλαμβάνονται, εσφαλμένα, σε κυρωμένους δασικούς χάρτες. Διευκρινίζεται, πάντως, ότι η δυνατότητα αναμόρφωσης των δασικών χαρτών μετά την κύρωση επιτρέπεται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως η παρούσα, και δεν επανενεργοποιεί τη διαδικασία αντιρρήσεων. View full είδηση

Υπό την απειλή υψηλών θερμοκρασιών και ξηρασίας, η συζήτηση για τους παράγοντες που οδηγούν στην ταχεία εξάπλωση των δασικών πυρκαγιών επανέρχεται στο προσκήνιο, ως μια επείγουσα αλλά και δυσάρεστη επικαιρότητα. Ενώ οι δασικές πυρκαγιές από μόνες τους είναι φυσικές διαδικασίες που εδώ και εκατομμύρια χρόνια βοηθούν στην ανανέωση της βλάστησης, όταν συμβαίνουν σε αστικές περιοχές μπορούν να είναι καταστροφικές. Κάθε καλοκαίρι, οι δασικές πυρκαγιές αποκτούν συχνά καταστροφικές διαστάσεις μέσα σε λίγα μόλις λεπτά επηρεάζοντας τον αστικό ιστό, την ανθρώπινη ζωή και την περιουσία. Τι είναι όμως αυτό που ωθεί την ταχεία εξάπλωση των δασικών πυρκαγιών; Η πραγματικότητα ενέχει αρκετά επίπεδα πολυπλοκότητας, ενώ η ανεξέλεγκτη εξάπλωση μιας πυρκαγιάς δεν αποτελεί σύμπτωση, αλλά αποτέλεσμα μιας σειράς φυσικών και ανθρωπογενών παραγόντων, οι οποίοι συνδυαζόμενοι, έχουν τη δυσάρεστη ικανότητα να μετατρέψουν μια μικρή εστία σε καταστροφική πυρκαγιά. Σύμφωνα με πολυετείς επιστημονικές μελέτες και με όσα αναφέρονται στον «Κανονισμό Πυροπροστασίας Ακινήτων εντός ή πλησίον Δασικών Εκτάσεων» οι βασικοί άξονες, οι οποίοι καθορίζουν τη συμπεριφορά μιας δασικής πυρκαγιάς στο πεδίο είναι τρεις: το είδος της καύσιμης ύλης, η τοπογραφία και οι καιρικές συνθήκες. Bλάστηση και φυτική καύσιμη ύλη αποτελεί την πρώτη ύλη της πυρκαγιάς Ο πρώτος και κυριότερος παράγοντας για την ένταση και εξάπλωση μιας δασικής πυρκαγιάς είναι η φύση της καύσιμης ύλης. Ξερά χόρτα, πευκοβελόνες, φρύγανα, θάμνοι, μικρά δέντρα αλλά και ψηλά ξερά δέντρα όπως και εγκαταλελειμμένα χωράφια με πυκνή βλάστηση λειτουργούν ως φυσικά «προσανάμματα». Τα ελληνικά δάση, πλούσια σε πεύκα και χαμηλή βλάστηση, αποτελούν, επομένως, ένα ιδιαίτερα εύφλεκτο υπόστρωμα. Όσο χαμηλότερη είναι η υγρασία στην περιοχή των φυτών, τόσο ευκολότερα και γρηγορότερα αυτά αναφλέγονται. Οι πευκοβελόνες και τα ξερά κλαδιά λειτουργούν ως προσανάμματα, ενώ οι συσσωρευμένοι οργανικοί όγκοι (συχνά αποτέλεσμα του ελλιπούς καθαρισμού) συμβάλλουν στην αύξηση της θερμικής έντασης. Τέλος, οι συνεχείς μονοκαλλιέργειες δέντρων, χωρίς φυσικές διακοπές ή αντιπυρικές ζώνες, συνθέτουν τις ιδανικές συνθήκες της γρήγορης εξάπλωσης. Τοπογραφία και κλίση του εδάφους – Η πυρκαγιά «προτιμάει» τις πλαγιές Η μορφολογία (όπως τοπογραφία, προσανατολισμός και κλίση) του εδάφους παίζει και εκείνη με τη σειρά της σημαντικό ρόλο. Οι κεκλιμένες επιφάνειες του εδάφους, όπως οι πλαγιές των βουνών ή των λόφων, επιταχύνουν τη διάδοση της πυρκαγιάς, πολλές φορές ακόμη και χωρίς την επίδραση του ανέμου, προς τα επάνω («ανάντη»), ενόσω η θερμότητα και οι φλόγες προθερμαίνουν την ύλη που βρίσκεται στην κατεύθυνση της ανόδου. Αντίθετα, η ταχύτητα εξάπλωσης προς τα κάτω («κατάντη») είναι πολύ μικρότερη. Αντίστοιχα, οι τοποθεσίες με νότιο και νοτιοδυτικό προσανατολισμό είναι συνήθως ξηρότερες και πιο ευάλωτες σε δασικές πυρκαγιές λόγω της υψηλότερης ηλιοφάνειας. Χαράδρες, φαράγγια ή στενά περάσματα μπορούν να ενισχύσουν το φαινόμενο, αυξάνοντας την ένταση της πυρκαγιάς και δημιουργώντας εσωτερικά ρεύματα, τα οποία εγκλωβίζουν τις φλόγες καθιστώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την κατάσταση πιο κρίσιμη. Ο άνεμος ορίζει κατεύθυνση και ένταση Ο τρίτος, και ενδεχομένως καθοριστικότερος, παράγοντας είναι ο άνεμος. Η ταχύτητα και η κατεύθυνση του ανέμου δεν καθορίζουν μόνο τη δυναμική της πυρκαγιάς, αλλά μπορούν και να τη μεταφέρουν δεκάδες ή και εκατοντάδες μέτρα μακριά (μέσω «καυτρών» δηλαδή καιγόμενων τεμαχίων καύσιμης ύλης, τα οποία εκτοξεύονται), με αποτέλεσμα τη δημιουργία νέων εστιών μακριά από το κύριο μέτωπο της πυρκαγιάς. Στο εσωτερικό των φαραγγιών δε, η ένταση του ανέμου ενισχύεται σημαντικά. Η ανάγκη της πρόληψης Η πρόληψη είτε με καθαρισμό των οικοπέδων, είτε με τη δημιουργία αντιπυρικών ζωνών, είναι μια σημαντική παράμετρος, η οποία μπορεί να ανακόψει την επέκταση της φωτιάς, πριν αυτή μετατραπεί σε καταστροφή. Καθώς το φετινό καλοκαίρι προβλέπεται θερμό και ξηρό, η επαγρύπνηση δεν είναι επιλογή, αλλά ευθύνη. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δίνεται στα μηνύματα της Πολιτικής Προστασίας που αφορούν τα δελτία πρόβλεψης κινδύνου πυρκαγιάς για διάφορες περιοχές της χώρας, καθώς και στις προειδοποιήσεις του 112 για άμεση εκκένωση όταν αυτή προτείνεται από την Πολιτεία. Σε νέες κατασκευές είναι επίσης σημαντική η μελέτη παθητικής πυροπροστασίας, σύμφωνα με τον «Κανονισμό Πυροπροστασίας Ακινήτων εντός ή πλησίον Δασικών Εκτάσεων», για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της κατασκευής, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις ακινήτων ή πληθυσμών, των οποίων η γρήγορη εκκένωση μπορεί να παρουσιάζει δυσκολίες (π.χ. νοσοκομεία, γηροκομεία, σπίτια ηλικιωμένων ή ανθρώπων με κινητικές δυσκολίες κτλ.). Μέσω των μέτρων παθητικής πυροπροστασίας δίνεται περισσότερος χρόνος αντίδρασης σε ένα κρίσιμο γεγονός δασικής πυρκαγιάς. Πρόσβαση Τέλος, η πρόσβαση των πυροσβεστικών δυνάμεων σε μια δασική πυρκαγιά καθορίζει την ταχύτητα των ενεργειών τους και, συνεπώς, την επιτυχία ή όχι της κατάσβεσης. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να εξασφαλίζεται η καθαρή πρόσβαση προς τα ακίνητα, τα οποία βρίσκονται εντός δασικών εκτάσεων για την ταχύτερη επέμβαση αλλά και την ασφαλή εκκένωση των ενοίκων. Πηγή: Κανονισμός Πυροπροστασίας Ακινήτων εντός ή πλησίον Δασικών Εκτάσεων – Σχετική Νομοθεσία – Πυροσβεστικό Σώμα Ελλάδος View full είδηση

Η φωτιά αποτελεί ένα φυσικό φαινόμενο που εδώ και χιλιάδες χρόνια διαμορφώνει τα οικοσυστήματα του πλανήτη μας. Όμως, σήμερα, η φωτιά έχει αλλάξει — αντιμετωπίζουμε συχνότερες, μεγαλύτερες και πιο δύσκολες να αντιμετωπιστούν πυρκαγιές. Γιατί συμβαίνει αυτό; Διότι έχει αλλάξει το περιβάλλον μέσα στο οποίο εκδηλώνεται η φωτιά. Στην πυρομετεωρολογική ομάδα FLAME της Μονάδας ΜΕΤΕΟ, πιστεύουμε ότι η κατανόηση της φωτιάς είναι το πρώτο βήμα για να μάθουμε να ζούμε μαζί της. Γι’ αυτό δημιουργήσαμε, σε συνεργασία με το κανάλι The Skeptic Theory, ένα νέο σύντομο βίντεο που εξηγεί με απλά λόγια: Τι είναι μια δασική πυρκαγιά; Πώς ξεκινά και πώς εξαπλώνεται; Ποιος είναι ο ρόλος του καιρού; Γιατί κάποιες φορές η φωτιά μπορεί να είναι καλή; Τι πρέπει να κάνουμε σε περίπτωση πυρκαγιάς; Πώς αλλάζουν οι πυρκαγιές σε ένα διαρκώς θερμότερο κλίμα; Το βίντεο απευθύνεται σε μικρούς και μεγάλους και φιλοδοξεί να μεταδώσει γνώση, χωρίς φόβο και υπερβολές. View full είδηση

Ένα νέο δάσος «γεννιέται» στην ανατολική Θεσσαλονίκη και πιο συγκεκριμένα σε ιδιόκτητη έκταση περίπου 4.700 στρεμμάτων του δήμου Θέρμης στην περιοχή Βούζαρη, στα Βασιλικά, εκεί όπου βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη εργασίες αναδάσωσης. Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, πρόκειται για έργο προϋπολογισμού 8,1 εκατ. ευρώ, που χρηματοδοτείται με πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης - NextGenerationEU. Σκοπός του είναι η αποκατάσταση της βλάστησης, κυρίως για λόγους προστασίας, αλλά και η αισθητική αναβάθμιση του υποβαθμισμένου δασικού οικοσυστήματος μέσα στα διοικητικά όρια του δήμου Θέρμης. Η οριοθέτηση της περιοχής αναδάσωσης προέκυψε έπειτα από συνεννόηση με τη Διεύθυνση Αναδασώσεων Κεντρικής Μακεδονίας και μετά τη σύμφωνη γνώμη των υπεύθυνων αρχαιολογικών υπηρεσιών, καθώς στην περιοχή υπάρχουν σημεία αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. Η συγκεκριμένη έκταση είναι χαρακτηρισμένη ως «Δασική» και η σημερινή βλάστησή της αποτελείται από αείφυλλα πλατύφυλλα (πουρνάρι, παλιούρι, ρείκι, άρκευθος, σπάρτο, αγριελιά, γκορτσιά κ.λπ.) και αναδασώσεις κωνοφόρων (κυρίως τραχεία πεύκη, κυπαρίσσι και αριζόνα εκατέρωθεν της κορυφογραμμής, ακακία σε πρανή δρόμων, πικροδάφνη κατά θέσεις κ.λπ.). Στην κορυφή του λόφου υπάρχει και το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία, ενώ η κορυφή χρησιμοποιείται ενίοτε ως θέση απογείωσης αιωροπτερισμού. Στη χαρτογράφηση που προηγήθηκε αποτυπώθηκαν οι γυμνές εκτάσεις, οι παλαιότερες αναδασώσεις κωνοφόρων και οι θαμνώνες, καθώς και το υφιστάμενο οδικό δίκτυο (δασικό και τρακτερόδρομοι), ενώ σχεδιάστηκαν ζώνες διέλευσης για τη διευκόλυνση στις αναδασωτικές και καλλιεργητικές εργασίες. Ήδη έχουν γίνει οι προπαρασκευαστικές εργασίες καθαρισμού της δασικής βλάστησης (καθαρισμοί, αραιώσεις και κλαδεύσεις κωνοφόρων, λεπτών κορμών, θρυμματισμός προϊόντων καθαρισμού και σκόρπισμα πριονιδίων) σε συνολική έκταση 4.000 στρεμμάτων, ενώ οι φυτεύσεις ολοκληρώθηκαν σε ποσοστό περίπου 30%. Ο συνολικός αριθμός των φυταρίων που θα τοποθετηθούν στην περιοχή αναδάσωσης θα ανέλθει σε 210.605 φυτά. Για την επιλογή των δασοπονικών ειδών τα οποία φυτεύονται ήδη λήφθηκαν υπόψη οι οικολογικές συνθήκες ώστε η φύτευση και η συντήρησή τους να είναι σχετικά εύκολη και χωρίς ιδιαίτερα υψηλές δαπάνες, ενώ επιλέχθηκαν αρκετά ανθοφόρα φυτά με σκοπό την ενίσχυση της μελισσοκομίας στην περιοχή. Στόχος είναι η δημιουργία ενός μικτού δάσους γι’ αυτό τα κωνοφόρα είδη τα οποία θα φυτευτούν, θα καλύπτουν περίπου το 70% των εκτάσεων και τα πλατύφυλλα το υπόλοιπο 30%. Συγκεκριμένα, τα δασικά είδη που προτείνονται να φυτευτούν είναι: χαλέπιος πεύκη, ροδιά, σπάρτο, κράταιγος, χρυσόξυλο, μουριά, συκιά, πυκροδάφνη, κελτίδα, κουτσουπιά, αγριοκερασιά, φράξος, χνοώδης δρυς και αγριά. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, το έργο θα ολοκληρωθεί στο τέλος του 2025, ενώ τα επόμενα δύο χρόνια θα ακολουθήσουν από την ανάδοχο εταιρεία και με την επίβλεψη της Διεύθυνσης Αναδασώσεων οι εργασίες συντήρησης και άρδευσης όλων των φυτεύσεων προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του νέου αυτού μικτού δάσους. «Οι εργασίες, καθαρισμοί και φυτεύσεις προχωρούν και γίνεται πολύ καλή δουλειά», δήλωσε ο δήμαρχος Θέρμης, Θεόδωρος Παπαδόπουλος, που πραγματοποίησε αυτοψία στην περιοχή τονίζοντας πως «το έργο αυτό θα προσφέρει πολλά οφέλη, περιβαλλοντικά, βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων, αναβάθμιση των δυνατοτήτων υπαίθριας δασικής αναψυχής, εναλλακτικών μορφών άθλησης και περιήγησης, ενίσχυση της βιοποικιλότητας, καθώς και αύξηση της επισκεψιμότητας». View full είδηση

Με τρεις Αποφάσεις που θέτει σε διαβούλευση ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Θόδωρος Σκυλακάκης, προχωράει η διαδικασία για την ανάθεση της διαχείρισης των δασικών οικοσυστημάτων της χώρας από υβριδικά σχήματα, αποτελούμενα από Δασικούς Συνεταιρισμούς και ιδιώτες (κατά κύριο λόγο βιομηχανίες επεξεργασίας ξύλου). Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλλουν τα σχόλια και τις προτάσεις τους, στην ηλεκτρονική διεύθυνση: [email protected], από σήμερα 12 Μαρτίου 2025 και έως την 21η Μαρτίου 2025 και να λαμβάνουν πληροφορίες στα τηλέφωνα: 213 15 12251 και 213 15 12261. Το σύνολο των σχολίων θα αξιολογηθεί, με σκοπό τη διαμόρφωση των τελικών κειμένων των Υπουργικών Αποφάσεων. Οι τρεις Υπουργικές Αποφάσεις (ΥΑ) αφορούν στα εξής: 1. Κατάρτιση Μητρώου Υβριδικών Συνεργατικών Σχημάτων Η ΥΑ προβλέπει τη διαδικασία κατάρτισης του Μητρώου Υβριδικών Συνεργατικών Σχημάτων (Υ.Σ.Σχη.) σε ηλεκτρονική μορφή, στο οποίο εγγράφονται τα Υ.Σ.Σχη. και καταχωρίζονται όλα τα απαιτούμενα στοιχεία τους (επωνυμία, έδρα, νόμιμος εκπρόσωπος, στοιχεία επικοινωνίας, κ.ά.). Στο εν λόγω Μητρώο εγγράφονται ενώσεις προσώπων με νομική προσωπικότητα (Υ.Σ.Σχη.), στις οποίες μετέχουν ως μέρη Δασικοί Συνεταιρισμοί Εργασίας (ΔΑ.Σ.Ε.) με συνολικό ποσοστό 50% και λοιπά φυσικά ή νομικά πρόσωπα του ιδιωτικού τομέα ή ενώσεις προσώπων ή κοινοπρακτικά σχήματα του ιδιωτικού τομέα με συνολικό ποσοστό 50%. Στην ΥΑ περιγράφεται, αναλυτικά, η διαδικασία και δικαιολογητικά εγγραφής στο Μητρώο. 2. Διαδικασία και προϋποθέσεις ανάθεσης της διαχείρισης των δασών σε Υβριδικά Συνεργατικά Σχήματα Στην ΥΑ καθορίζονται όλες οι λεπτομέρειες σχετικά με τη διαδικασία έκδοσης δημόσιας πρόσκλησης για την ανάθεση της διαχείρισης των δασικών οικοσυστημάτων της χώρας σε Υβριδικά Συνεργατικά Σχήματα ή Δασικούς Συνεταιρισμούς. Μεταξύ άλλων περιγράφεται: Ο τρόπος αξιολόγησης των δασών και διαχειριστικών μονάδων μέσω συγκεκριμένων κριτηρίων (τοπογραφία, πρόσβαση, περιβαλλοντικοί περιορισμοί, κλιματικές συνθήκες, δασική σύνθεση και έκταση), Το περιεχόμενο της πρόσκλησης (τα δημόσια δάση που διατίθενται προς διαχείριση, οι ποσότητες και τα είδη βιομάζας που επιτρέπεται κατ’ ανώτατο όριο να αποληφθούν, οι εργασίες συντήρησης, καθαρισμού και βελτίωσης των δασών, κ.ά.), Ποιοι έχουν δικαίωμα συμμετοχής και τα απαραίτητα δικαιολογητικά, Το περιεχόμενο και ο τρόπος υποβολής της προσφοράς, Η Τεχνική Έκθεση για την τεκμηρίωση της επάρκειας των ενδιαφερομένων και η προσφορά επί της αξίας των τιμολογίων πώλησης της αποληπτόμενης βιομάζας, κ.ά., Οι λόγοι αποκλεισμού και οι κυρώσεις από την αθέτηση των όρων της ανάθεσης, κ.ά. 3. Προσδιορισμό ετήσιας επιδότησης Υβριδικών Συνεργατικών Σχημάτων και Δασικών Συνεταιρισμών Εργασίας που αναλαμβάνουν τη διαχείριση των δασών Στη συγκεκριμένη ΥΑ προβλέπεται πως τα Υβριδικά Συνεργατικά Σχήματα (Υ.Σ.Σχη.) και οι Δασικοί Συνεταιρισμοί Εργασίας που αναλαμβάνουν τη διαχείριση των δασών λαμβάνουν ετήσια επιδότηση με βάση τα έσοδα από τους πλειστηριασμούς δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων. Το ποσό της επιδότησης υπολογίζεται ως ποσοστό των εσόδων πώλησης της βιομάζας που απολαμβάνεται πολλαπλασιαζόμενο με τον συντελεστή που ορίζεται ανά είδος βιομάζας, σε συνδυασμό με τον συντελεστή δυσκολίας διαχείρισης των δασών ή διαχειριστικών μονάδων που έχουν αναλάβει. View full είδηση