Μετάβαση στο περιεχόμενο
  • Buildinghow
    HoloBIM Structural

  • Περιβάλλον

    Περιβάλλον

    1628 ειδήσεις in this category

    1. Περιβάλλον

      Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης: «Τα δημοτικά σχολεία πρωταθλητές στην ανακύκλωση»

      GTnews

      Το Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Τα Δημοτικά σχολεία πρωταθλητές στην ανακύκλωση» ολοκληρώθηκε με επιτυχία για την τρέχουσα σχολική χρονιά, με τη συμμετοχή 1.155 παιδιών από 16 δημοτικά σχολεία της Αττικής. Το Πρόγραμμα αποτελεί πρωτοβουλία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, με στόχο την ευαισθητοποίηση της σχολικής κοινότητας σε θέματα διαχείρισης απορριμμάτων και ανακύκλωσης. Το Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης οργάνωσαν από κοινού, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων με τη συμμετοχή διακεκριμένων αθλητών.
      Το Πρόγραμμα ξεκίνησε τον Μάιο του 2022, με σκοπό την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση μαθητών και καθηγητών στο μείζον θέμα της ανακύκλωσης, με έμφαση στη Διαλογή στην Πηγή. Τα 16 δημοτικά σχολεία της Αττικής που συμμετείχαν στο Πρόγραμμα ήρθαν σε επαφή με το ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων μέσα από διαδραστικά παιχνίδια, εκπαιδευτικό υλικό και από την προμήθεια του κατάλληλου εξοπλισμού για την έναρξη της ανακύκλωσης.
      Στα σχολεία που έλαβαν μέρος δόθηκαν δωρεάν μπλε και κίτρινοι κάδοι για τους προαύλιους χώρους με τις αντίστοιχες αφίσες ανακύκλωσης, τσάντες ανακύκλωσης για όλες τις διδακτικές αίθουσες, εκπαιδευτικά παραμύθια για την ανακύκλωση και κονκάρδες «πρωταθλητή ανακύκλωσης» για κάθε παιδί που συμμετείχε στην παρουσίαση. Πρεσβευτές του Προγράμματος αποτέλεσαν διακεκριμένοι αθλητές, οι οποίοι ανέλαβαν να το συστήσουν στους μαθητές και να συζητήσουν μαζί τους τα πραγματικά οφέλη της ανακύκλωσης. Ο Ολυμπιονίκης, Βασίλης Κουρνέτας, καθώς και στελέχη της Γενικής Γραμματείας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων ήταν παρόντες σε όλες τις συναντήσεις με τις σχολικές μονάδες.
      Το Πρόγραμμα θα συνεχιστεί και την επόμενη σχολική χρονιά, προκειμένου ακόμα περισσότεροι μαθητές να εκπαιδευτούν στην ανακύκλωση. Στην ενίσχυση της περιβαλλοντικής συνείδησης των μαθητών μας θα συμβάλλει και η υποχρεωτική χωριστή συλλογή χαρτιού, γυαλιού, πλαστικών, μετάλλων, μπαταριών και αποβλήτων τροφίμων, που θα εισαχθεί στις σχολικές μονάδες από την 1η Σεπτεμβρίου 2022.
      Είναι σημαντικό η ιδέα της ανακύκλωσης και του διαχωρισμού των αποβλήτων στην πηγή, να γίνει τρόπος ζωής για τα μικρά παιδιά. Αυτός ήταν ο στόχος του προγράμματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στα σχολεία και είναι ιδιαίτερη η  χαρά για την ολοκλήρωση του και τη θετική ανταπόκριση των μαθητών στο ζήτημα της ανακύκλωσης. 
      Το Πρόγραμμα υλοποιήθηκε από τη Γενική Γραμματεία Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με τη συνδρομή των εταιρειών-χορηγών: Ελληνική Εταιρία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης (ΕΕΑΑ Α.Ε.), ΜΕΓΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Α.Ε., SKAG Θ.Κ. ΣΚΑΓΙΑΣ Α.Β.Ε.Ε., ΜΟΡΝΟΣ Α.Ε., AQUACARPATIKA και Combatt.
      Περισσότερα...

        0

    2. Περιβάλλον

      Πρόγραμμα «Antinero»: Εκτενείς καθαρισμοί σε 60 δασικές περιοχές σε όλη τη χώρα - Ποιες είναι

      Engineer

      Σε περισσότερες από 60 δασικές περιοχές σε όλη τη χώρα, μεταξύ αυτών ο Υμηττός, το Σεΐχ-Σου, ο Πόρος, το Προκόπι στη Β. Εύβοια, το Κάτω Νευροκόπι, ο Αίνος της Κεφαλλονιάς, η Στροφυλιά στην Ολυμπία, πραγματοποιούνται εκτενείς προληπτικοί καθαρισμοί, απομακρύνεται συσσωρευμένη επί δεκαετίες καύσιμη βιομάζα, συντηρούνται δασικοί δρόμοι και διανοίγονται αντιπυρικές ζώνες.
      Σημειώνεται ότι το Εθνικό Πρόγραμμα Προστασίας Δασών «Antinero» υλοποιείται με χρηματοδότηση 50 εκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας και 22 εκατομμυρίων ευρώ από τον Τακτικό Προϋπολογισμό, σε συνεργασία με το ΤΑΙΠΕΔ.
      Συνολικά το πρόγραμμα καθαρισμών εκτείνεται σε έκταση 77.000 στρεμμάτων, διανοίγονται 12.000 χιλιόμετρα δασικών δρόμων και συντηρούνται 1.600 χιλιόμετρα αντιπυρικών ζωνών.
      Ειδικότερα, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, εργασίες εκτελούνται στις εξής περιοχές:
      Δασαρχείο Πειραιά
      ● Αίγινα ● Σαλαμίνα ● Βάρη - Βούλα - Βουλιαγμένη ● Πέραμα, Νίκαια, Αγ. Ιωάννης Ρέντης, Κερατσίνι, Δραπετσώνα
      Δασαρχείο Μεγάρων
      ● Μέγαρα
      Δασαρχείο Πόρου
      ● Πόρος ● Μέθανα ● Σπέτσες
      Δασαρχείο Πεντέλης
      ● Υμηττός
      Δασαρχείο Ολυμπίας
      ● Δάσος Στροφυλλιάς
      Δασαρχείο Αμαλιάδας
      ● Δάσος Βαρθολομιού
      Δασαρχείο Ιωαννίνων
      ● Αισθητικό δάσος Ιωαννίνων
      Διεύθυνση Δασών Καστοριάς
      ● Δασικό σύμπλεγμα Γράμμου - Κοτύλης - Κορεστειών - Βιτσίου
      Διεύθυνση Δασών Κεφαλληνίας
      ● Κεφαλονιά
      Δασαρχείο Θεσσαλονίκης
      ● Σέιχ-Σου ● Ευρύτερες δασικές εκτάσεις Θεσσαλονίκης
      Δασαρχείο Λαγκαδά
      ● Ασκός ● Κριθιά ● Λευκοχώρι ● Χωρούδα ● Νέα Σεβάστεια ● Σοχός ● Πολυδένδρι ● Καλαμωτό ● Αρετή ● Ξυλόπολη
      Δασαρχείο Νιγρίτας
      ● Βερτίσκο Όρος ● Κερδύλλιο Όρος
      Δασαρχείο Σερρών
      ● Δασικό σύμπλεγμα Λαϊλιά - Βροντούς - Παγγαίου
      Δασαρχείο Σιδηροκάστρου
      ● Σιδηρόκαστρο
      Δασαρχείο Γουμένισσας
      ● Δρόμου Φανός - Γαλλικά Μνήματα - Σφαγεία - Λίμνη Μεταλλείων
      Δασαρχείο Χαλκίδας
      ● Στροπώνες ● Μετόχι ● Στενή ● Σταυρού ● Παγώντας ● Αγία Σοφία ● Προκόπι
      Δασαρχείο Λίμνης
      ● Αταλάντη
      Δασαρχείο Αταλάντης
      ● Λίμνη ● Προκόπι ● Πήλι ● Καλύβια ● Σαρακήνικο
      Δασαρχείο Λαμίας
      ● Δασικές εκτάσεις Λαμίας
      Δασαρχείο Λάρισας
      ● Όσσα ● Αμπελάκια ● Κάτω Όλυμπος
      Δασαρχείο Μουζακίου
      ● Αμυγδαλή ● Ελληνόκαστρο ● Κρυοπηγή
      Δασαρχείο Αλεξανδρούπολης
      ● Δασικές εκτάσεις Έβρου
      Δασαρχείο Διδυμότειχου
      ● Τρίγωνο ● Ορεστιάδα
      Δασαρχείο Κάτω Νευροκοπίου
      ● Δασικές εκτάσεις Δράμας
      Δασαρχείο Καβάλας
      ● Περιαστικό δάσος Καβάλας ● 'Αγιος Σύλλας - 'Ασπρη 'Αμμος
      Διεύθυνση Δασών Ροδόπης
      ● Ίμερος ● Προσκυνητές
      Δασαρχείο Σουφλίου
      ● Δασικό σύμπλεγμα Σουφλίου - Δαδιάς - Λευκίμμης - Δερίου - Αισύμης
      Δασαρχείο Σταυρούπολης
      ● Δασικές εκτάσεις Ξάνθης
      Τις επόμενες ημέρες τα συνεργεία των αναδόχων εργοληπτών δασοτεχνικών έργων ξεκινούν εργασίες στις εξής περιοχές:
      Δασαρχείο Πόρου
      ● Σπέτσες
      Δασαρχείο Πεντέλης
      ● Πεντέλη
      Δασαρχείο Πάρνηθας
      ● Πάρνηθα
      Δασαρχείο Λαυρίου
      ● Λαυρεωτική ● Σαρωνικός
      Δασαρχείο Αμαλιάδας
      ● Δάσος Στροφυλλιάς
      Δασαρχείο Καπανδριτίου
      ● Κάλαμος ● Ωρωπός
      Δασαρχείο Νιγρίτας
      ● Βερτίσκο Όρος ● Καγιαμπάση ● Πλάκες ● Δάκρυσμα ● Καστανοχώρι
      Δασαρχείο Σερρών
      ● Λευκώνες Στρυμόνα
      Δασαρχείο Κιλκίς
      ● Κιλκίς
      Διεύθυνση Δασών Πιερίας
      ● Ρητίνη - 'Ανω Μηλιά - Παλιό Ελατοχώρι - 'Αγιος Δημήτριος ● Φτέρη - Λιβάδι - Πλατανόρεμα ● Βρύα ● Κάτω Ολύμπος ● Λιτόχωρο - Λεπτοκαρυά - Πύργος Ολύμπου
      Δασαρχείο Κασσάνδρας
      ● 'Αγιος Δημήτριος ● 'Αθυτος ● Χωραφίνα ● Σάνη ● Μεσονήσι ● Αμυγδαλιές ●Βουλγάρα ● Ελάνη ● Μετόχι ● Κέλι ● Αζάπικο ● Κρυοπηγή ● Μετόχι Οσιάς Λαύρας ● Φούρκα ● Κασσανδρινό ● Χανιώτη ● Λουτρά Αγίας Παρασκευής ● Γλαρόκαβος ● Καλαμάκι ● Πάλιουρι ● Κάνιστρο ● Ποσείδι
      Δασαρχείο Αρναίας
      ● Γομάτι ● 'Αγιος Γεώργιος ● Κοκκινόλακα ● Στρατονίκη ● Κούφιος Πλάτανος
      Δασαρχείο Έδεσσας
      ● Δάσος Αγίου Αθανασίου ● Δάσος Ελευθεροχωρίου - Γιαννιτσών ● Δάση Κρανιάς - Λιθαριάς
      Δασαρχείο Πολύγυρου
      ● Δασικό σύμπλεγμα Σιθωνίας ● Παλιόκαστρο ● Ρίζες ● Παλαιόχωρα ● Γεροπλάτανος
      Δασαρχείο Αριδαίας
      ● Δασικές εκτάσεις Πέλλας
      Δασαρχείο Σταυρού
      ● Δασικές εκτάσεις Σταυρού
      Δασαρχείο Σπερχειάδας
      ● Δασικές εκτάσεις Σπερχειάδας
      Δασαρχείο Σκοπέλου
      ● Σκόπελος
      Διεύθυνση Δασών Σάμου
      ● Σάμος ● Ικαρία
      Διεύθυνση Δασών Λέσβου
      ● Πασπαλά ● Κράτηγος ● Βασιλικά
      Περισσότερα...

        0

    3. Περιβάλλον

      Ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής χρηματοδοτεί τα επτά αναγνωρισμένα Παγκόσμια Γεωπάρκα της UNESCO

      GTnews

      Με το ποσό των 120.000 ευρώ χρηματοδοτεί κάθε ένα από τα επτά Γεωπάρκα του Ελληνικού Δικτύου των Παγκόσμιων Γεωπάρκων της UNESCO ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ).
      Οι προγραμματικές συμβάσεις χρηματοδότησης υπεγράφησαν κατά την έναρξη του 3oυ Συνεδρίου των Παγκόσμιων Γεωπάρκων UNESCO της Ελλάδας και της Κύπρου, που πραγματοποιείται στα Γιάννενα, παρουσία του Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας μεταξύ  των εκπροσώπων των γεωπάρκων και του Γενικού Διευθυντή του ΟΦΥΠΕΚΑ, Γιάννη Μητσόπουλου.
      Πρόκειται για τα Γεωπάρκα Ψηλορείτη, Σητείας, Βίκου-Αώου και Λέσβου, ακολουθεί το Γεωπάρκο Γρεβενών Κοζάνης, ενώ για την αντίστοιχη χρηματοδότηση των Γεωπάρκων Χελμού-Βουραικού και Κεφαλλονιάς-Αίνου δεν απαιτούνται συμβάσεις, δεδομένου ότι υπάγονται απευθείας στον ΟΦΥΠΕΚΑ.
      Για πρώτη φορά το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με όχημα τον ΟΦΥΠΕΚΑ,  αναλαμβάνει την προστασία και την οικονομική υποστήριξη των επτά αναγνωρισμένων Παγκόσμιων Γεωπάρκων UNESCO και η χρηματοδότηση αφορά στην κατασκευή και εγκατάσταση ενημερωτικών πινακίδων, τη δημιουργία θέσεων θέας, την  αποκατάσταση και καθαρισμό των μονοπατιών εντός των Γεωπάρκων, την εγκατάσταση έξυπνων συστημάτων πληροφορικής και διαδραστικών εφαρμογών στα Κέντρα Ενημέρωσης των Γεωπάρκων καθώς και τη δημιουργία εκθέσεων. Πρόκειται για θησαυρούς της ελληνικής φύσης και της γεωλογικής ιστορίας της χώρας που μπορούν να συμβάλλουν στη διεθνή προβολή της Ελλάδας και την ανάπτυξη του οικοτουρισμού.
      Περισσότερα...

        0

    4. Περιβάλλον

      Ύδατα κολύμβησης: Τρίτη στην ΕΕ η Ελλάδα στην ετήσια έκθεση

      Engineer

      Η ετήσια έκθεση για τα ύδατα κολύμβησης, που δημοσιεύεται σήμερα, δείχνει ότι το 2021 σχεδόν το 85% των ευρωπαϊκών περιοχών κολύμβησης πληρούσαν τα πιο αυστηρά πρότυπα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα ύδατα «εξαιρετικής ποιότητας». Η αξιολόγηση παρέχει μια καλή ένδειξη για τους τόπους στους οποίους μπορούν οι λουόμενοι να βρουν την καλύτερη ποιότητα περιοχών κολύμβησης σε ολόκληρη την Ευρώπη αυτό το καλοκαίρι. Η αξιολόγηση, η οποία εκπονήθηκε από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος (ΕΟΠ) σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, βασίζεται στην παρακολούθηση 21 859 περιοχών από όλη την Ευρώπη. Καλύπτει τα κράτη μέλη της ΕΕ, την Αλβανία και την Ελβετία καθ' όλη τη διάρκεια του 2021.
      Ο κ. Βιργκίνιους Σινκέβιτσιους, Επίτροπος Περιβάλλοντος, Ωκεανών και Αλιείας, δήλωσε σχετικά: «Η παρούσα έκθεση αποτελεί ευπρόσδεκτη είδηση για όσους από εμάς προγραμματίζουν θερινές διακοπές για αναψυχή στις όμορφες περιοχές κολύμβησης της Ευρώπης. Είτε ο προορισμός μας είναι μια ελληνική παραλία είτε είναι μια ουγγρική λίμνη ή ένας γαλλικός ποταμός, μπορούμε να είμαστε βέβαιοι ότι τα ύδατα κολύμβησης είναι, στη συντριπτική τους πλειονότητα, εξαιρετικής ποιότητας. Αυτό είναι καλό για το περιβάλλον, για την υγεία μας και για την τουριστική βιομηχανία της Ευρώπης καθώς ανακάμπτει από την πανδημία. Δεσμευόμαστε να διατηρήσουμε αυτά τα πρότυπα και να σημειώσουμε περαιτέρω πρόοδο στην πορεία προς την επίτευξη του στόχου μας για μηδενική ρύπανση.»
      Ο κ. Χανς Μπρούινινξ, Εκτελεστικός Διευθυντής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, δήλωσε σχετικά: «Τα φετινά αποτελέσματα αποδεικνύουν ότι πάνω από 40 χρόνια δράσης της ΕΕ για τη βελτίωση της ποιότητας των υδάτων ωφέλησαν τόσο την υγεία μας όσο και το περιβάλλον. Το σχέδιο δράσης της ΕΕ για μηδενική ρύπανση και η αναθεώρηση της οδηγίας της ΕΕ για τα ύδατα κολύμβησης θα ενισχύσουν περαιτέρω τη δέσμευσή μας για την πρόληψη και τη μείωση της ρύπανσης τις επόμενες δεκαετίες.
      Κύρια πορίσματα της έκθεσης
      Η έκθεση δείχνει ότι η ποιότητα των παράκτιων περιοχών, οι οποίες αποτελούν τα δύο τρίτα του συνόλου των περιοχών κολύμβησης, είναι γενικά καλύτερη από εκείνη των περιοχών εσωτερικών υδάτων. Το 2021 το 88% των παράκτιων περιοχών κολύμβησης της ΕΕ ταξινομήθηκαν ως εξαιρετικής ποιότητας, έναντι του 78,2% των εσωτερικών περιοχών. Από την έκδοση της οδηγίας για τα ύδατα κολύμβησης το 2006, το ποσοστό των περιοχών με ύδατα «εξαιρετικής ποιότητας» έχει αυξηθεί και έχει σταθεροποιηθεί τα τελευταία χρόνια περίπου στο 88% για τις παράκτιες περιοχές και στο 78% για τις περιοχές εσωτερικών υδάτων.
      Η έκθεση διαπιστώνει ότι το 2021 τα ελάχιστα πρότυπα ποιότητας των υδάτων πληρούνταν από το 95,2% των περιοχών. Στην Αυστρία (97,7%), τη Μάλτα (96,6%), την Ελλάδα (95,8% - πέρυσι το αντίστοιχο ποσοστό έφτανε το 97,1%), την Κροατία, την Κύπρο, τη Δανία και τη Γερμανία το 90% και περισσότερο των υδάτων κολύμβησης ήταν «εξαιρετικής» ποιότητας.
      Η αναλογία των περιοχών με ύδατα ανεπαρκούς ποιότητας έχει μειωθεί από το 2013. Το 2021 τα ύδατα κολύμβησης «ανεπαρκούς ποιότητας» αποτελούσαν το 1,5% του συνόλου των περιοχών στην ΕΕ, σε σύγκριση με το 2% για το 2013. Η ανεπαρκής ποιότητα οφείλεται συχνά στη βραχυπρόθεσμη ρύπανση. Η έκθεση τονίζει ότι η καλύτερη αξιολόγηση των πηγών ρύπανσης και η εφαρμογή ολοκληρωμένων μέτρων διαχείρισης των υδάτων μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της ποιότητας των υδάτων.
      Παράλληλα με τη φετινή έκθεση για τα ύδατα κολύμβησης, ο ΕΟΠ δημοσίευσε επίσης έναν επικαιροποιημένο διαδραστικό χάρτη με τις επιδόσεις κάθε περιοχής κολύμβησης. Διατίθενται, επίσης, επικαιροποιημένες εκθέσεις ανά χώρα και περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας στις χώρες.
      Ιστορικό
      Η ποιότητα των υδάτων κολύμβησης στην Ευρώπη έχει βελτιωθεί σημαντικά κατά τις τελευταίες δεκαετίες λόγω της συστηματικής παρακολούθησης και διαχείρισης στο πλαίσιο της οδηγίας της ΕΕ για τα ύδατα κολύμβησης και άλλων πράξεων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της οδηγίας για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων.
      Η νομοθεσία της ΕΕ για τα ύδατα κολύμβησης προσδιορίζει εάν η ποιότητα των υδάτων κολύμβησης μπορεί να χαρακτηριστεί «εξαιρετική», «ικανοποιητική», «επαρκής» ή «ανεπαρκής», ανάλογα με τα επίπεδα των βακτηρίων κοπράνων που ανιχνεύονται. Όταν τα ύδατα χαρακτηρίζονται «ανεπαρκούς ποιότητας», τα κράτη μέλη της ΕΕ οφείλουν να λαμβάνουν ορισμένα μέτρα, όπως να απαγορεύουν την κολύμβηση ή να συνιστούν την αποφυγή της, να ενημερώνουν το κοινό και να προβαίνουν σε κατάλληλες επανορθωτικές ενέργειες.
      Οι κανόνες αυτοί έχουν οδηγήσει σε δραστική μείωση των ανεπεξέργαστων ή μερικώς επεξεργασμένων αστικών και βιομηχανικών λυμάτων που καταλήγουν στα ύδατα κολύμβησης. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να είναι δυνατή η κολύμβηση σε πολλές περιοχές επιφανειακών υδάτων που βρίσκονται στην πόλη και οι οποίες στο παρελθόν ήταν ιδιαίτερα μολυσμένες.
      Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεωρεί επί του παρόντος την οδηγία για τα ύδατα κολύμβησης. Ο στόχος είναι να αξιολογηθεί κατά πόσον οι ισχύοντες κανόνες εξακολουθούν να εξυπηρετούν τον σκοπό της προστασίας της δημόσιας υγείας και της βελτίωσης της ποιότητας των υδάτων ή αν υπάρχει ανάγκη βελτίωσης του υφιστάμενου πλαισίου, ιδίως με την εξέταση νέων παραμέτρων.
      Όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, καθώς και η Αλβανία και η Ελβετία, παρακολουθούν τις περιοχές κολύμβησης σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας της ΕΕ για τα ύδατα κολύμβησης.
      Η εφαρμογή της οδηγίας για τα ύδατα κολύμβησης υποστηρίζεται από ένα ευρύ ενωσιακό πλαίσιο νομοθεσίας για τα ύδατα, συμπεριλαμβανομένων της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα, της οδηγίας για τα πρότυπα ποιότητας περιβάλλοντος, της οδηγίας για τα υπόγεια ύδατα, της οδηγίας-πλαισίου για τη θαλάσσια στρατηγική και της οδηγίας για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων.
      Για περισσότερες πληροφορίες
      Αξιολόγηση της ποιότητας των υδάτων κολύμβησης το 2021, καθώς και ενημερωτικά δελτία ανά χώρα ανά χώρα και διαδραστικός χάρτης
      Κανόνες της ΕΕ για την ποιότητα των υδάτων κολύμβησης
      Αναθεώρηση της οδηγίας για τα ύδατα κολύμβησης
      Περισσότερα...

        0

    5. Περιβάλλον

      ΟΟΣΑ: Σημαντική αύξηση της παραγωγής πλαστικού και των πλαστικών απορριμμάτων ως το 2060

      Engineer

      Η παραγωγή πλαστικού και τα πλαστικά απορρίμματα θα αυξηθούν κατά πολύ ως το 2060, παρά το γεγονός ότι έχουν ληφθεί αυστηρά ρυθμιστικά μέτρα σε παγκόσμιο επίπεδο, προειδοποίησε σήμερα ο Οργανισμός για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη (ΟΟΣΑ).
      Αν δεν γίνει κάτι, η παραγωγή πλαστικού σχεδόν θα τριπλασιαστεί σε σχέση με το 2019, περνώντας από τους 460 εκατομμύρια τόνους στους 1.231 εκατομμύρια τόνους, ενώ αντίστοιχη θα είναι η αύξηση και του όγκου των πλαστικών απορριμμάτων, από τους 353 εκ. τόνους σε 1.014 εκ. τόνους, σύμφωνα με την έκθεση για τις «παγκόσμιες προοπτικές των πλαστικών: σενάρια δράσης με ορίζοντα το 2060».
      Ο ΟΗΕ ξεκίνησε στις αρχές Μαρτίου διαπραγματεύσεις για μια παγκόσμια συμφωνία κατά της μόλυνσης από το πλαστικό, μια μάστιγα που απειλεί το περιβάλλον και πλήττει τη βιοποικιλότητα. Όμως το σχετικό κείμενο δεν αναμένεται πριν το 2024.
      Εκατοντάδες εκατομμύρια τόνοι πλαστικών που παράγονται κάθε χρόνο και οι οποίοι διασπώνται σε μικροπλαστικά εντοπίζονται στους ωκεανούς, στους πάγους, στον ανθρώπινο οργανισμό, στα ζώα ακόμη και σε δείγματα αέρα που ελήφθησαν από τις κορυφές βουνών.
      Ο ΟΟΣΑ εξέτασε δύο σενάρια με ενισχυμένα μέτρα για όλο τον κύκλο ζωής των πλαστικών (παραγωγή, χρήση, ανακύκλωση ή εξάλειψη).
      Το πρώτο σενάριο «περιφερειακής δράσης» προβλέπει διαφορετικές χώρες να αναλαμβάνουν διαφορετικές δεσμεύσεις, με τις πιο πλούσιες χώρες μέλη του ΟΟΣΑ να υιοθετούν πιο φιλόδοξα μέτρα. Το δεύτερο σενάριο, «της παγκόσμιας φιλοδοξίας», προβλέπει «ένα σύνολο πολύ αυστηρών μέτρων για τη μείωση των πλαστικών απορριμμάτων παγκοσμίως με στόχο σχεδόν τον εκμηδενισμό τους ως το 2060».
      Αλλά ακόμη και με βάση αυτά τα σενάρια, η χρήση πλαστικών και η παραγωγή απορριμμάτων θα αυξηθούν σημαντικά. Μείωση θα σημειώσουν σε σχέση με τα επίπεδα του 2019 ο όγκος των απορριμμάτων η επεξεργασία των οποίων δεν είναι σωστή και αυτός των απορριμμάτων που καταλήγουν αυτούσια στη φύση.
      Ωστόσο αν δεν γίνει τίποτα, ο όγκος των πλαστικών που συγκεντρώνεται στους υδάτινους πόρους θα τριπλασιαστεί στους ποταμούς και τις λίμνες και σχεδόν θα πενταπλασιαστεί στους ωκεανούς.
      Εξάλλου ο ΟΟΣΑ εκτίμησε ότι και τα δύο σενάρια μείωσης του πλαστικού μπορούν να εφαρμοστούν «με ένα σχετικά μικρό κόστος σε σχέση με το ΑΕΠ» των χωρών.
      Περισσότερα...

        0

    6. Περιβάλλον

      Αυτά είναι τα βραβεία LIFE για το 2022 - Σε κυπριακό έργο για τα δάση κέδρων το βραβείο για τη Φύση

      Engineer

      Χθες το απόγευμα, στο πλαίσιο της Πράσινης Εβδομάδας της ΕΕ, της μεγαλύτερης ετήσιας περιβαλλοντικής εκδήλωσης της Ευρώπης, ανακοινώθηκαν οι πέντε νικητές των φετινών βραβείων του προγράμματος περιβαλλοντικής και κλιματικής δράσης LIFE. Το βραβείο LIFE για τη Φύση απονεμήθηκε σε ένα κυπριακό έργο που αποσκοπεί στην ενίσχυση της προστασίας και της ανθεκτικότητας των κεδροδασών. Το βραβείο για την Κλιματική Δράση απονεμήθηκε σε ένα γερμανικό έργο ενίσχυσης της βιοποικιλότητας των αμπελώνων, ενώ το βραβείο για το Περιβάλλον σε ένα ιταλικό έργο ευαισθητοποίησης για τη μείωση της θαλάσσιας ρύπανσης. Το ίδιο ιταλικό έργο κέρδισε επίσης το Βραβείο των Πολιτών, ενώ το ειδικό βραβείο «LIFE και Natura 2000», το οποίο θεσπίστηκε φέτος για τον εορτασμό της 30ής επετείου των δύο προγραμμάτων, απονεμήθηκε σε ένα εσθονικό έργο αποκατάστασης λειμώνων τύπου «άλβάρ».
      Ο κ. Φράνς Τίμερμανς, Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος αρμόδιος για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, δήλωσε σχετικά: «Καθώς προχωρά η κλιματική κρίση, χάνουμε είδη με ανησυχητικό ρυθμό. Η αποκατάσταση της φύσης είναι ένα απίστευτα ισχυρό εργαλείο για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και της κρίσης της βιοποικιλότητας. Πρέπει να προστατεύσουμε και να αποκαταστήσουμε τη φύση, ώστε να μπορεί να μας προστατεύει. Τα θερμά μου συγχαρητήρια στους νικητές και τους φιναλίστ των φετινών βραβείων LIFE: είστε στην πρωτοπορία του αγώνα αυτού, αποδεικνύοντας πόσο ανθεκτική είναι η φύση αρκεί να την αφήσουμε να ανακάμψει. Οι επιτυχίες σας μας εμπνέουν και δίνουν σε όλους μας ελπίδα για το μέλλον».
      Ο Επίτροπος Περιβάλλοντος, Ωκεανών και Αλιείας κ. Βιργκίνιους Σινκέβιτσους προσέθεσε: «Όλοι οι σημερινοί φιναλίστ και νικητές είναι αληθινοί πρωτοπόροι. Αναλαμβάνουν πραγματική δράση στο πεδίο, με αποτέλεσμα υψηλότερη βιοποικιλότητα, λιγότερη ρύπανση και περισσότερη κλιματική δράση. Η αφοσίωση και η σκληρή δουλειά τους μας βοηθούν να επιτύχουμε τους φιλόδοξους περιβαλλοντικούς στόχους που έχουμε θέσει με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία».
      Τα ετήσια βραβεία LIFE τιμούν τα πλέον καινοτόμα, εμπνευσμένα και αποτελεσματικά έργα του προγράμματος LIFE σε τρεις τομείς: προστασία της φύσης, περιβάλλον και κλιματική δράση. Το βραβείο πολιτών LIFE απονέμεται στο αγαπημένο έργο του κοινού. Στη σχετική είδηση μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα έργα που διακρίθηκαν.
       
      Περισσότερα...

        0

    7. Περιβάλλον

      Ενισχύοντας την επίγνωση και την ετοιμότητα της χώρας για ακραίες δασικές πυρκαγιές ένα χρόνο μετά, Σχίνος (Κορινθία) 2021

      GTnews

      Με αφορμή τη συμπλήρωση 1 έτους από τη δασική πυρκαγιά στο Σχίνο Κορινθίας (έναρξη το βράδυ της 19.05.2021), η ερευνητική ομάδα της μονάδας ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (ΕΑΑ) παρουσιάζει τα διδάγματα σχετικά με τις συνθήκες που συνετέλεσαν στην εξάπλωση και τη συμπεριφορά της πυρκαγιάς. Υπενθυμίζεται ότι με βάση την έκταση που κατέκαψε (52.000 στρέμματα), η δασική πυρκαγιά του Σχίνου ανήκει στο ανώτερο 1% όλων των μεγάλων πυρκαγιών της περιόδου 2000 – 2021 και αποτελεί μέχρι και σήμερα την πιο καταστροφική πυρκαγιά που αντιμετώπισε ποτέ η χώρα μας κατά το μήνα Μάιο, πριν δηλαδή από την έναρξη του καλοκαιριού.  
      Η δασική πυρκαγιά στο Σχίνο εκδηλώθηκε σε αγροτοδασική περιοχή το βράδυ (21:44) της 19.05.2021. Παρότι εκδηλώθηκε νυχτερινές ώρες και στην αρχή της αντιπυρικής περιόδου, οι πυρομετεωρολογικές συνθήκες ήταν ευνοϊκές για την εξάπλωσή της.
      Από την εξέταση των δεδομένων θερμών σημείων (hotspots) του συστήματος FIRMS (Fire Information for Resource Management) της NASA, προκύπτει ότι η δασική πυρκαγιά του Σχίνου εξαπλώθηκε ραγδαία, φτάνοντας σχεδόν στα όρια της τελικής περιμέτρου μέσα σε χρονικό διάστημα περίπου 24 ωρών (Εικόνα 1). Ειδικότερα, εκτιμάται ότι o μέσος ρυθμός ανάπτυξης της πυρκαγιάς ήταν της τάξης των 2.670 (±1.670) στρμ./ώρα. Επιπρόσθετα, η πυρκαγιά παρουσίασε ακραία συμπεριφορά την 20.05.2021, η οποία εκδηλώθηκε μέσα από το σχηματισμό πυροσωρειτών πάνω από το πλούμιο του καπνού. Ο σχηματισμός των νεφών αυτών υποδηλώνει τη σύζευξη μεταξύ της φωτιάς και της ατμόσφαιρας, με την πυρκαγιά να καθίσταται εφεξής αυτοκαθοδηγούμενη, «δημιουργώντας το δικό της καιρό».  

      Εικόνα 1. Η εξέλιξη της δασικής πυρκαγιάς στο Σχίνο Κορινθίας με βάση τα δεδομένα θερμών σημείων (hotspots) του συστήματος FIRMS/NASA. 
      Η σχεδόν εκρηκτική εξάπλωση της δασικής πυρκαγιάς του Σχίνου, αλλά και η μεγάλη έκλυση και μεταφορά καπνού, φαίνονται και στο επόμενο βίντεο. Σε αυτό το βίντεο παρουσιάζεται η εξάπλωση και συμπεριφορά της πυρκαγιάς, όπως αυτή προσομοιώθηκε από το προγνωστικό σύστημα IRIS 2.1. Το IRIS 2.1 αποτελεί την τελευταία έκδοση του επιχειρησιακού συστήματος που ανέπτυξε το 2017 το ΜΕΤΕΟ/ΕΑΑ με στόχο την παροχή προγνώσεων εξάπλωσης και συμπεριφοράς δασικών πυρκαγιών στην Ελλάδα. Η παρούσα έκδοση του συστήματος χαρακτηρίζεται από (1) αναπαράσταση της διαθέσιμης δασικής καύσιμης ύλης με πολύ υψηλή οριζόντια ανάλυση 10x10 m, (2) ακριβέστερο μαθηματικό υπολογισμό της συμπεριφοράς της φωτιάς, και (3) ακριβέστερη αναπαράσταση των αλληλεπιδράσεων μεταξύ της φωτιάς και της ατμόσφαιρας («η φωτιά δημιουργεί το δικό της καιρό»).  
       
      Στοχεύοντας στην καλύτερη κατανόηση των μετεωρολογικών συνθηκών που συνεισφέρουν στην εκδήλωση δασικών πυρκαγιών όπως αυτή του Σχίνου, στο ΜΕΤΕΟ/ΕΑΑ υλοποιείται το ερευνητικό έργο FLAME. Στα πλαίσια του FLAME έχουν καθοριστεί οι διαφορετικοί τύποι καιρού που συνδέονται με πυρομετεωρολογικές συνθήκες που προάγουν την εκδήλωση ακραίων δασικών πυρκαγιών. Ειδικότερα, έχουν ήδη ταυτοποιηθεί πέντε (5) βασικοί «πυρομετεωρολογικοί τύποι δασικών πυρκαγιών», κάθε ένας από τους οποίους συνδέεται με συγκεκριμένες πυρομετεωρολογικές συνθήκες και διαφορετικά επίπεδα επικινδυνότητας (Εικόνα 2). 

      Εικόνα 2. Πυρομετεωρολογικοί τύποι δασικών πυρκαγιών για την Ελλάδα. 
      Ειδικότερα για τη δασική πυρκαγιά του Σχίνου, αυτή συνδέεται με τον τρίτο (3ο) πυρομετεωρολογικό τύπο. Ο συγκεκριμένος πυρομετεωρολογικός τύπος χαρακτηρίζεται από σχετικά υψηλές θερμοκρασίες, χαμηλή υγρασία, ενισχυμένους ανέμους, και υπό συνθήκες ατμοσφαιρική αστάθεια. Πιο συγκεκριμένα, κατά τη διάρκεια της δασικής πυρκαγιάς του Σχίνου, οι πυρομετεωρολογικές συνθήκες πηδαλιουχήθηκαν από τη διέλευση μίας σκάφης χαμηλών πιέσεων πάνω από τα Βαλκάνια. Η διέλευση αυτής της σκάφης ενεργοποίησε την μεταφορά θερμών αεριών μαζών από τη Β. Αφρική προς τη χώρα μας και την ενίσχυση των ανέμων στην επιφάνειας ως αποτέλεσμα της δημιουργίας βαροβαθμίδας μεταξύ του Αιγαίου και του Ιονίου. Επιπρόσθετα, το μεσημέρι της 20.05.2021, οι ατμοσφαιρικές συνθήκες ευνόησαν την μεταφορά υγρασίας στην μέση τροπόσφαιρα, γεγονός που επέτρεψε την εκδήλωση ατμοσφαιρικής αστάθειας και κατ’ επέκταση τη σύζευξη της φωτιάς με την ατμόσφαιρα. Κατά τον τρόπο αυτό, η πυρκαγιά του Σχίνου ανέπτυξε ισχυρή επαγωγική στήλη και κατέστη αυτοκαθοδηγούμενη, δημιουργώντας χαρακτηριστικά πυρονέφη. 
      Με την αντιπυρική περίοδο του 2022 να βρίσκεται ήδη στον πρώτο μήνα, η μονάδα ΜΕΤΕΟ/ΕΑΑ υπενθυμίζει την πληθώρα εργαλείων και υπηρεσιών που δύναται να παρέχει επιχειρησιακά, σε καθημερινή βάση, με στόχο την ενίσχυση της ετοιμότητας της χώρας μας: 
      Ημερήσια εκτίμηση επικινδυνότητας εκδήλωσης και εξάπλωσης δασικών πυρκαγιών με βάση το Καναδικό Σύστημα Πυρομετεωρολογικών Δεικτών, τα όρια του οποίου έχουν προσαρμοστεί κατάλληλα στο πυρικό περιβάλλον της Ελλάδας. 
      Μετεωρολογικές και πυρομετεωρολογικές παρατηρήσεις σε πραγματικό χρόνο από το πιο πυκνό δίκτυο αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών που λειτουργεί στην Ελλάδα από το 2007. 
      Ημερήσιες εκτιμήσεις της ευφλεκτότητας της λεπτής νεκρής δασικής καύσιμης ύλης για το σύνολο της ελληνικής επικράτειας, ανανεούμενες ανά 3 ώρες καθημερινά. 
      Προγνώσεις εξάπλωσης και συμπεριφοράς δασικών πυρκαγιών, συμπεριλαμβανομένου του εκλυόμενου καπνού, από το προγνωστικό σύστημα ταχείας απόκρισης IRIS 2.1.  
       
      Το ερευνητικό έργο FLAME υποστηρίχθηκε από το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ.) στο πλαίσιο της Δράσης "2η Προκήρυξη ερευνητικών έργων ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. για την ενίσχυση των Μεταδιδακτορικών Ερευνητών/τριών (Αριθμός Έργου: 00559).
      Σύνταξη άρθρου: Θ.Μ. Γιάνναρος, Γ. Παπαβασιλείου, Κ. Λαγουβάρδος
      Ε.Α.Α. – Πεντέλη, 


      Περισσότερα...

        0

    8. Περιβάλλον

      Τέλος ανακύκλωσης: Επιβολή από 1η Ιουνίου στις πλαστικές συσκευασίες

      Engineer

      Μία ακόμα επιβάρυνση στα προϊόντα η συσκευασία των οποίων περιέχει πολυβινυλοχλωρίδιο (PVC) έρχεται για τους καταναλωτές σε λιγότερο από 10 ημέρες. Αφορά το περιβαλλοντικό τέλος ύψους 8 λεπτών το οποίο θα επιβάλλεται από την 1η Ιουνίου κατά την πώλησή των προϊόντων σε κάθε νόμιμο σημείο πώλησης. Με βάση το νόμο που ψηφίστηκε πέρυσι το καλοκαίρι, η καταβολή του τέλους επιβάλλεται στους καταναλωτές ανά τεμάχιο προϊόντος.
      Το ποσό του τέλους θα πρέπει να αναγράφεται με τρόπο διακριτό και ευανάγνωστο στα παραστατικά πώλησης προ Φ.Π.Α. και να αποτυπώνεται στα λογιστικά αρχεία που υποχρεούνται να τηρούν οι επιχειρήσεις που πωλούν τα εν λόγω προϊόντα. Θα πρέπει επίσης να αναγράφεται στα σημεία πώλησης των συγκεκριμένων προϊόντων σε εμφανές σημείο για τον καταναλωτή, ότι τα προϊόντα αυτά υπόκεινται σε τέλος, με αναγραφή του ποσού του τέλους.
      Οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να αναγράφουν στα σημεία πώλησης των προϊόντων, σε εμφανές σημείο για τον καταναλωτή, ότι τα προϊόντα αυτά υπόκεινται σε τέλος, με αναγραφή του ποσού του τέλους.
      Οι επιχειρήσεις που πωλούν αυτά τα είδη είναι υποχρεωμένες να υποβάλουν δήλωση απόδοσης τέλους ανακύκλωσης κάθε τρίμηνο, έως την τελευταία ημέρα του μήνα που ακολουθεί την χρονική περίοδο στην οποία αφορά.
      Μέχρι την ολοκλήρωση της υλοποίησης της εφαρμογής για την ηλεκτρονική υποβολή της δήλωσης, θα υποβάλλεται ψηφιακά μέσω της Εφαρμογής Ψηφιακής Υποδοχής και Διαχείρισης Αιτημάτων «Τα Αιτήματά μου», που έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της ΑΑΔΕ (myaade.gov.gr).
      Για την περίοδο της πρώτης εφαρμογής και ειδικότερα για τα έσοδα του Ιουνίου 2022, η δήλωση υποβάλλεται μέχρι την 1η Αυγούστου 2022. Σε κάθε περίπτωση κατά την ολοκλήρωση της υλοποίησης της υποβολής της δήλωσης μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής, και εφόσον υφίσταται αποδεδειγμένη αδυναμία λειτουργίας αυτής, η δήλωση θα υποβάλλεται σε έντυπη μορφή στην αρμόδια Δ.Ο.Υ.
      Σε περίπτωση υποβολής τροποποιητικής δήλωσης, αυτή θα υποβάλλεται ψηφιακά μέσω της Εφαρμογής Ψηφιακής Υποδοχής και Διαχείρισης Αιτημάτων «Τα Αιτήματά μου», που έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της ΑΑΔΕ.
      Βάσει του ψηφισθέντος νόμου, στον παραγωγό συσκευασιών που δεν συμμορφώνεται με τις διατάξεις, θα επιβάλλεται πρόστιμο από 500 έως 100.000 ευρώ.
      Και αυτό το τέλος, όπως το αντίστοιχο για τις πλαστικές σακούλες θα έχει ανταποδοτικό χαρακτήρα και θα αποδίδεται τελικά στον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (Ε.Ο.ΑΝ.) με σκοπό τα έσοδα να διατίθενται αποκλειστικά για τη χρηματοδότηση δράσεων ανακύκλωσης.
      Περισσότερα...

        1

    9. Περιβάλλον

      REPowerEU: Αυτό είναι το μεγαλεπήβολο σχέδιο της Κομισιόν για εξοικονόμηση ενέργειας και ΑΠΕ

      Engineer

      Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε χθες το σχέδιο REPowerEU, την απάντησή της στις δυσχέρειες και τη διαταραχή της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας που προκάλεσε η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Ο μετασχηματισμός του ενεργειακού συστήματος της Ευρώπης επείγει για δύο λόγους: τερματισμό της εξάρτησης της ΕΕ από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, τα οποία χρησιμοποιούνται ως οικονομικό και πολιτικό όπλο και κοστίζουν στους Ευρωπαίους φορολογούμενους σχεδόν 100 δισ. ευρώ ετησίως, και αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Ενεργώντας ως Ένωση, η Ευρώπη μπορεί να καταργήσει σταδιακά την εξάρτησή της από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα με ταχύτερο ρυθμό. Το 85 % των Ευρωπαίων πιστεύει ότι η ΕΕ θα πρέπει να μειώσει την εξάρτησή της από το ρωσικό αέριο και πετρέλαιο το συντομότερο δυνατόν για να στηρίξει την Ουκρανία. Τα μέτρα που προβλέπει το σχέδιο REPowerEU μπορούν να ανταποκριθούν σε αυτόν τον φιλόδοξο στόχο, μέσω της εξοικονόμησης ενέργειας, της διαφοροποίησης του ενεργειακού εφοδιασμού και της επιτάχυνσης της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για την αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων στις κατοικίες, στη βιομηχανία και στην ηλεκτροπαραγωγή.
      Διαβάστε: Αυτές είναι οι προτάσεις της Κομισιόν για την ενεργειακή κρίση - Φωτοβολταϊκά στέγης για όλους
      Ο πράσινος μετασχηματισμός θα ενισχύσει την οικονομική ανάπτυξη, την ασφάλεια και τη δράση για το κλίμα για την Ευρώπη και τους εταίρους. Ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΜΑΑ) βρίσκεται στο επίκεντρο του σχεδίου REPowerEU, στηρίζοντας τον συντονισμένο σχεδιασμό και χρηματοδοτώντας διασυνοριακές και εθνικές υποδομές, καθώς και ενεργειακά έργα και μεταρρυθμίσεις. Η Επιτροπή προτείνει στοχευμένες τροποποιήσεις του κανονισμού ΜΑΑ ώστε να ενσωματωθούν ειδικά κεφάλαια REPowerEU στα υφιστάμενα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) των κρατών μελών, πέραν του μεγάλου αριθμού σχετικών μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που περιλαμβάνονται ήδη στα ΣΑΑ. Τη διαδικασία αυτή θα τροφοδοτήσουν οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις στον κύκλο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου 2022.
      Εξοικονόμηση ενέργειας
      Η εξοικονόμηση ενέργειας είναι ο ταχύτερος και φθηνότερος τρόπος αντιμετώπισης της τρέχουσας ενεργειακής κρίσης, αλλά και μείωσης των λογαριασμών. Η Επιτροπή προτείνει την ενίσχυση των μακροπρόθεσμων μέτρων ενεργειακής απόδοσης, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης του δεσμευτικού στόχου ενεργειακής απόδοσης από 9 % σε 13 % στο πλαίσιο της δέσμης νομοθεσίας για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία που αφορά την προσαρμογή στον στόχο του 55 % («Fit for 55»). Αν εξοικονομήσουμε τώρα ενέργεια θα βοηθηθούμε στην προετοιμασία για τις πιθανές προκλήσεις του επόμενου χειμώνα. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή δημοσίευσε επίσης σήμερα «Ανακοίνωση της ΕΕ για την εξοικονόμηση ενέργειας» με την οποία περιγράφονται λεπτομερώς οι βραχυπρόθεσμες αλλαγές συμπεριφοράς που θα μπορούσαν να μειώσουν τη ζήτηση αερίου και πετρελαίου κατά 5 % και ενθαρρύνονται τα κράτη μέλη να ξεκινήσουν ειδικές επικοινωνιακές εκστρατείες με στόχο τα νοικοκυριά και τη βιομηχανία. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται επίσης να χρησιμοποιούν φορολογικά μέτρα ενθάρρυνσης της εξοικονόμησης ενέργειας, όπως μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ στα ενεργειακά αποδοτικά συστήματα θέρμανσης, στην ενεργειακά αποδοτική μόνωση κτιρίων και στις ενεργειακά αποδοτικές συσκευές και προϊόντα. Η Επιτροπή καθορίζει επίσης μέτρα έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση σοβαρής διαταραχής του εφοδιασμού, ενώ θα εκδώσει και κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με κριτήρια ιεράρχησης για τους πελάτες και θα διευκολύνει ένα συντονισμένο σχέδιο μείωσης της ζήτησης στην ΕΕ.
      Διαφοροποίηση του εφοδιασμού και στήριξη στους διεθνείς εταίρους μας
      Εδώ και μήνες, η ΕΕ συνεργάζεται με διεθνείς εταίρους για τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού και έχει εξασφαλίσει επίπεδα-ρεκόρ στις εισαγωγές ΥΦΑ και υψηλότερες παραδόσεις αερίου αγωγών. Η νεοσυσταθείσα ενεργειακή πλατφόρμα της ΕΕ, η οποία υποστηρίζεται από περιφερειακές ειδικές ομάδες, θα καταστήσει δυνατές τις εθελοντικές κοινές αγορές αερίου, ΥΦΑ και υδρογόνου μέσω της συγκέντρωσης της ζήτησης, της βελτιστοποίησης της χρήσης των υποδομών και της συντονισμένης προσέγγισης των προμηθευτών. Ως επόμενο βήμα, και αναπαράγοντας τη φιλοδοξία του κοινού προγράμματος αγοράς εμβολίων, η Επιτροπή θα εξετάσει το ενδεχόμενο ανάπτυξης ενός «μηχανισμού κοινών αγορών», ο οποίος θα διαπραγματεύεται και θα συνάπτει συμβάσεις για αγορές αερίου για λογαριασμό των συμμετεχόντων κρατών μελών. Η Επιτροπή θα εξετάσει επίσης νομοθετικά μέτρα που θα επιβάλλουν την υποχρέωση διαφοροποίησης του εφοδιασμού με αέριο με την πάροδο του χρόνου από τα κράτη μέλη. Η πλατφόρμα θα καταστήσει επίσης δυνατή την από κοινού αγορά ανανεώσιμου υδρογόνου.
      Η εξωτερική ενεργειακή στρατηγική της ΕΕ που εγκρίθηκε σήμερα θα διευκολύνει την ενεργειακή διαφοροποίηση και τη δημιουργία μακροπρόθεσμων εταιρικών σχέσεων με προμηθευτές, συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας για το υδρογόνο ή άλλες πράσινες τεχνολογίες. Σύμφωνα με τη στρατηγική Global Gateway, η στρατηγική δίνει προτεραιότητα στη δέσμευση της ΕΕ στην παγκόσμια πράσινη και δίκαιη ενεργειακή μετάβαση, με την αύξηση της εξοικονόμησης ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης για τη μείωση της πίεσης στις τιμές, την τόνωση της ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και του υδρογόνου και την ενίσχυση της ενεργειακής διπλωματίας. Στη Μεσόγειο και στη Βόρεια Θάλασσα, θα αναπτυχθούν σημαντικοί διάδρομοι υδρογόνου. Απέναντι στην επίθεση της Ρωσίας, η ΕΕ θα στηρίξει την Ουκρανία, τη Μολδαβία, τα Δυτικά Βαλκάνια και τις χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, καθώς και τους πλέον ευάλωτους εταίρους μας. Θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε με την Ουκρανία για να εγγυηθούμε την ασφάλεια του εφοδιασμού και τη λειτουργία του ενεργειακού τομέα, ανοίγοντας παράλληλα το έδαφος για το μελλοντικό εμπόριο ηλεκτρικής ενέργειας και ανανεώσιμου υδρογόνου, καθώς και για την ανακατασκευή του ενεργειακού συστήματος στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας REPowerUkraine.
      Επιτάχυνση της ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας
      Η μαζική κλιμάκωση και επιτάχυνση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών στην παραγωγή ενέργειας, τη βιομηχανία, τα κτίρια και τις μεταφορές θα επιταχύνει την ανεξαρτησία μας, θα δώσει ώθηση στην πράσινη μετάβαση και, με την πάροδο του χρόνου, θα μειώσει τις τιμές. Η Επιτροπή προτείνει να αυξηθεί ο πρωταρχικός στόχος για το 2030 για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας από το 40 % στο 45 % στο πλαίσιο της δέσμης μέτρων «Fit for 55 package». Αυτή η συνολικά αυξημένη φιλοδοξία θα δημιουργήσει το πλαίσιο για άλλες πρωτοβουλίες, όπως:
      Μια ειδική στρατηγική της ΕΕ για την ηλιακή ενέργεια για τον διπλασιασμό της ηλιακής φωτοβολταϊκής ισχύος έως το 2025 και την εγκατάσταση 600 GW έως το 2030. Μια πρωτοβουλία ηλιακών στεγών με σταδιακή θέσπιση νομικής υποχρέωσης εγκατάστασης ηλιακών συλλεκτών σε νέα δημόσια και εμπορικά κτίρια και νέα κτήρια κατοικίας. Διπλασιασμός του ρυθμού εγκατάστασης αντλιών θερμότητας και μέτρα για την ενσωμάτωση της γεωθερμικής και της ηλιακής θερμικής ενέργειας σε εκσυγχρονισμένα συστήματα τηλεθέρμανσης και κοινόχρηστης θέρμανσης. Σύσταση της Επιτροπής για την αντιμετώπιση της αργής και πολύπλοκης αδειοδότησης για μεγάλα έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στοχευμένη τροποποίηση της οδηγίας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας προκειμένου να αναγνωριστεί η ανανεώσιμη ενέργεια ως υπέρτερο δημόσιο συμφέρον. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να δημιουργήσουν ειδικές περιοχές για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας με συντομευμένες και απλουστευμένες διαδικασίες αδειοδότησης σε περιοχές με χαμηλότερους περιβαλλοντικούς κινδύνους. Για να συμβάλει στον ταχύ εντοπισμό των εν λόγω ειδικών περιοχών, η Επιτροπή καθιστά διαθέσιμα σύνολα δεδομένων για περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές στο πλαίσιο του εργαλείου ψηφιακής χαρτογράφησης για γεωγραφικά δεδομένα που σχετίζονται με την ενέργεια, τη βιομηχανία και τις υποδομές. Καθορισμός στόχου 10 εκατομμυρίων τόνων εγχώριας παραγωγής ανανεώσιμου υδρογόνου και 10 εκατομμυρίων τόνων εισαγωγών έως το 2030, για την αντικατάσταση του φυσικού αερίου, του γαιάνθρακα και του πετρελαίου σε δύσκολα απανθρακοποιήσιμες βιομηχανίες και τομείς μεταφορών. Για να επιταχυνθεί η αγορά υδρογόνου, θα πρέπει να συμφωνηθούν από τους συννομοθέτες αυξημένοι επιμέρους στόχοι για συγκεκριμένους τομείς. Η Επιτροπή δημοσιεύει επίσης δύο κατ' εξουσιοδότηση πράξεις σχετικά με τον ορισμό και την παραγωγή ανανεώσιμου υδρογόνου, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η παραγωγή οδηγεί σε καθαρή απανθρακοποίηση. Για την επιτάχυνση των έργων υδρογόνου, προβλέπεται πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους 200 εκατ. ευρώ για έρευνα, και η Επιτροπή δεσμεύεται να ολοκληρώσει την αξιολόγηση των πρώτων σημαντικών έργων κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος έως το καλοκαίρι. Ένα σχέδιο δράσης για το βιομεθάνιο καθορίζει εργαλεία, μεταξύ άλλων, μια νέα βιομηχανική εταιρική σχέση για το βιομεθάνιο και οικονομικά κίνητρα για την αύξηση της παραγωγής σε 35 bcm έως το 2030, μεταξύ άλλων μέσω της κοινής γεωργικής πολιτικής. Μείωση της κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων στη βιομηχανία και στις μεταφορές
      Η αντικατάσταση του γαιάνθρακα, του πετρελαίου και του φυσικού αερίου στις βιομηχανικές διεργασίες θα μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και θα ενισχύσει την ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα. Η εξοικονόμηση ενέργειας, η ενεργειακή απόδοση, η υποκατάσταση καυσίμων, ο εξηλεκτρισμός και η ενισχυμένη υιοθέτηση του ανανεώσιμου υδρογόνου, του βιοαερίου και του βιομεθανίου από τη βιομηχανία θα μπορούσαν να εξοικονομήσουν έως και 35 bcm φυσικού αερίου έως το 2030, επιπλέον των όσων προβλέπονται στις προτάσεις της δέσμης Fit for 55.
      Η Επιτροπή θα αναπτύξει συμβάσεις επί διαφοράς για τον άνθρακα με σκοπό τη στήριξη της υιοθέτησης του πράσινου υδρογόνου από τη βιομηχανία και ειδική χρηματοδότηση για το REPowerEU στο πλαίσιο του Ταμείου Καινοτομίας, χρησιμοποιώντας τα έσοδα από την εμπορία εκπομπών για την περαιτέρω στήριξη της απεξάρτησης από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα. Η Επιτροπή παρέχει επίσης καθοδήγηση σχετικά με τις συμβάσεις αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες και άλλες πηγές και θα παράσχει τεχνική συμβουλευτική διευκόλυνση με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Για τη διατήρηση και την ανάκτηση της τεχνολογικής και βιομηχανικής υπεροχής σε τομείς όπως η ηλιακή ενέργεια και το υδρογόνο, καθώς και για τη στήριξη του εργατικού δυναμικού, η Επιτροπή προτείνει τη δημιουργία μιας Συμμαχίας για τη βιομηχανία της ηλιακής ενέργειας στην ΕΕ και μιας μεγάλης κλίμακας σύμπραξης δεξιοτήτων. Η Επιτροπή θα εντείνει επίσης τις εργασίες για την προμήθεια πρώτων υλών κρίσιμης σημασίας και θα εκπονήσει νομοθετική πρόταση.
      Για την ενίσχυση της εξοικονόμησης ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης στον τομέα των μεταφορών και για την επιτάχυνση της μετάβασης σε οχήματα μηδενικών εκπομπών, η Επιτροπή θα παρουσιάσει δέσμη μέτρων για τον οικολογικό προσανατολισμό των εμπορευματικών μεταφορών, με στόχο τη σημαντική αύξηση της ενεργειακής απόδοσης στον τομέα αυτόν, και θα εξετάσει το ενδεχόμενο ανάληψης νομοθετικής πρωτοβουλίας για την αύξηση του μεριδίου των οχημάτων μηδενικών εκπομπών στους στόλους των δημόσιων και εταιρικών αυτοκινήτων πάνω από ένα ορισμένο μέγεθος. Η ανακοίνωση της ΕΕ για την εξοικονόμηση ενέργειας περιλαμβάνει επίσης πολλές συστάσεις προς δήμους, περιφέρειες και εθνικές αρχές, οι οποίες μπορούν να συμβάλουν αποτελεσματικά στην υποκατάσταση των ορυκτών καυσίμων στον τομέα των μεταφορών.
      Έξυπνες επενδύσεις
      Η επίτευξη των στόχων του REPowerEU απαιτεί πρόσθετες επενδύσεις ύψους 210 δισ. ευρώ από τώρα έως το 2027. Είναι μια προκαταβολή για την ανεξαρτησία και την ασφάλειά μας. Με τη μείωση των εισαγωγών ρωσικών ορυκτών καυσίμων μπορούμε επίσης να εξοικονομήσουμε σχεδόν 100 δισ. ευρώ ετησίως. Οι επενδύσεις αυτές πρέπει να υλοποιηθούν από τον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα, καθώς και σε εθνικό, διασυνοριακό και ενωσιακό επίπεδο.
      Για τη στήριξη του REPowerEU, διατίθενται ήδη 225 δισ. ευρώ σε δάνεια στο πλαίσιο του ΜΑΑ. Η Επιτροπή εξέδωσε σήμερα νομοθεσία και καθοδήγηση προς τα κράτη μέλη σχετικά με τον τρόπο τροποποίησης και συμπλήρωσης των ΣΑΑ τους στο πλαίσιο του REPowerEU. Επιπλέον, η Επιτροπή προτείνει να αυξηθεί το χρηματοδοτικό κονδύλιο του ΜΑΑ κατά 20 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις από την πώληση των δικαιωμάτων του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής της ΕΕ που βρίσκονται επί του παρόντος στο αποθεματικό για τη σταθερότητα της αγοράς, ώστε να τεθούν σε πλειστηριασμό κατά τρόπο που δεν διαταράσσει την αγορά. Με τον τρόπο αυτόν, το ΣΕΔΕ όχι μόνο μειώνει τις εκπομπές και τη χρήση ορυκτών καυσίμων, αλλά αντλεί επίσης τα αναγκαία κονδύλια για την επίτευξη ενεργειακής ανεξαρτησίας.
      Στο πλαίσιο του τρέχοντος ΠΔΠ, η πολιτική συνοχής θα στηρίξει ήδη έργα απανθρακοποίησης και πράσινης μετάβασης με έως και 100 δισ. ευρώ, επενδύοντας σε ανανεώσιμη ενέργεια, υδρογόνο και υποδομές. Επιπλέον 26,9 δισ. ευρώ από τα ταμεία συνοχής θα μπορούσαν να διατεθούν σε εθελοντικές μεταφορές προς τον ΜΑΑ. Άλλα 7,5 δισ. ευρώ από την κοινή γεωργική πολιτική διατίθενται επίσης μέσω εθελοντικών μεταφορών στον ΜΑΑ. Η Επιτροπή θα διπλασιάσει τη διαθέσιμη χρηματοδότηση για την πρόσκληση υποβολής προτάσεων μεγάλης κλίμακας του 2022 του Ταμείου Καινοτομίας το φθινόπωρο σε περίπου 3 δισ. ευρώ.
      Τα διευρωπαϊκά δίκτυα ενέργειας (ΔΕΔ-Ε) συνέβαλαν στη δημιουργία μιας ανθεκτικής και διασυνδεδεμένης υποδομής αερίου της ΕΕ. Για να συμπληρωθεί ο κατάλογος των υφιστάμενων έργων κοινού ενδιαφέροντος (ΕΚΕ) και να αντισταθμιστεί πλήρως η μελλοντική απώλεια των εισαγωγών ρωσικού αερίου, απαιτούνται περιορισμένες πρόσθετες υποδομές αερίου, οι οποίες εκτιμώνται σε περίπου 10 δισ. ευρώ. Οι ανάγκες υποκατάστασης της επόμενης δεκαετίας μπορούν να καλυφθούν χωρίς εγκλωβισμό στα ορυκτά καύσιμα, δημιουργία μη αξιοποιήσιμων στοιχείων ενεργητικού ή μετριασμό των φιλοδοξιών μας για το κλίμα. Η επιτάχυνση των ΕΚΕ ηλεκτρικής ενέργειας θα είναι επίσης ουσιαστικής σημασίας για την προσαρμογή του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας στις μελλοντικές μας ανάγκες. Ο μηχανισμός «Συνδέοντας την Ευρώπη» θα στηρίξει αυτό το εγχείρημα, και η Επιτροπή προκηρύσσει σήμερα νέα πρόσκληση υποβολής προτάσεων με προϋπολογισμό 800 εκατ. ευρώ, ενώ μία ακόμα θα ακολουθήσει στις αρχές του 2023.
      Ιστορικό
      Στις 8 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή πρότεινε ένα προκαταρκτικό σχέδιο για να απεξαρτηθεί η Ευρώπη από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα πολύ πριν από το 2030, υπό το πρίσμα της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία. Κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 24ης και 25ης Μαρτίου, οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν επί του στόχου αυτού και ζήτησαν από την Επιτροπή να παρουσιάσει το λεπτομερές σχέδιο REPowerEU, το οποίο εγκρίθηκε σήμερα. Οι πρόσφατες διαταραχές του εφοδιασμού με αέριο στη Βουλγαρία και την Πολωνία καταδεικνύουν την επείγουσα ανάγκη να αντιμετωπιστεί η έλλειψη αξιοπιστίας του ενεργειακού εφοδιασμού από τη Ρωσία.
      Η Επιτροπή ενέκρινε 5 ευρείες και πρωτοφανείς δέσμες κυρώσεων ως απάντηση στις επιθετικές ενέργειες της Ρωσίας κατά της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας και στις αυξανόμενες φρικαλεότητες εις βάρος Ουκρανών αμάχων και πόλεων. Οι εισαγωγές γαιάνθρακα καλύπτονται ήδη από το καθεστώς κυρώσεων και η Επιτροπή έχει υποβάλει προτάσεις για τη σταδιακή κατάργηση του πετρελαίου έως το τέλος του έτους, οι οποίες συζητούνται επί του παρόντος από τα κράτη μέλη.
      Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία είναι το μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό σχέδιο της ΕΕ για να καταστεί η Ευρώπη κλιματικά ουδέτερη έως το 2050. Ο στόχος αυτός κατοχυρώνεται στο ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα, καθώς και στη νομικά δεσμευτική δέσμευση για μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55 % έως το 2030, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. Η Επιτροπή παρουσίασε τη δέσμη νομοθετικών μέτρων «Fit for 55» τον Ιούλιο του 2021 για την υλοποίηση αυτών των στόχων· οι προτάσεις αυτές και μόνο θα μείωναν την κατανάλωση αερίου κατά 30 % έως το 2030, με πάνω από το ένα τρίτο αυτής της εξοικονόμησης να προέρχεται από την επίτευξη του στόχου ενεργειακής απόδοσης της ΕΕ.
      Στις 25 Ιανουαρίου 2021, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή και τον Ύπατο Εκπρόσωπο να εκπονήσουν νέα εξωτερική ενεργειακή στρατηγική. Η στρατηγική αυτή διασυνδέει την ενεργειακή ασφάλεια με την παγκόσμια μετάβαση σε καθαρή ενέργεια μέσω της εξωτερικής ενεργειακής πολιτικής και διπλωματίας, ως απάντηση στην ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και την υπαρξιακή απειλή της κλιματικής αλλαγής. Η ΕΕ θα συνεχίσει να στηρίζει την ενεργειακή ασφάλεια και την πράσινη μετάβαση της Ουκρανίας, της Μολδαβίας και των χωρών εταίρων στην άμεση γειτονία της. Στη στρατηγική αναγνωρίζεται ότι η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει παγκόσμιο αντίκτυπο στις αγορές ενέργειας, επηρεάζοντας ιδίως αναπτυσσόμενες χώρες εταίρους. Η ΕΕ θα συνεχίσει να παρέχει στήριξη για ασφαλή, βιώσιμη και οικονομικά προσιτή ενέργεια παγκοσμίως.
      Για περισσότερες πληροφορίες
      Ανακοίνωση REPowerEU
      Παραρτήματα της ανακοίνωσης REPowerEU
      Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής: Επενδυτικές ανάγκες, πρόγραμμα επιτάχυνσης της χρήσης υδρογόνου και σχέδιο βιομεθανίου
      Ανακοίνωση της ΕΕ για την εξοικονόμηση ενέργειας
      Εξωτερική ενεργειακή στρατηγική δέσμευσης της ΕΕ
      Στρατηγική της ΕΕ για την ηλιακή ενέργεια
      Τροποποιήσεις των οδηγιών για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων και για την ενεργειακή απόδοση
      Σύσταση σχετικά με τις διαδικασίες αδειοδότησης και τις συμφωνίες αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας
      Κανονισμός για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας
      Πρόταση κανονισμού σχετικά με τα κεφάλαια REPowerEU στα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας
      Οδηγίες σχετικά με τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας στο πλαίσιο του REPowerEU
      Ενημερωτικό σημείωμα με ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με το REPowerEU
      Ενημερωτικό δελτίο για τις δράσεις REPowerEU
      Ενημερωτικό δελτίο για τη χρηματοδότηση του REPowerEU
      Ενημερωτικό δελτίο για την εξωτερική ενεργειακή στρατηγική της ΕΕ
      Ενημερωτικό δελτίο για την εξοικονόμηση ενέργειας
      Ενημερωτικό δελτίο για την καθαρή ενέργεια
      Ενημερωτικό δελτίο για την καθαρή βιομηχανία
      Βίντεο REPowerEU
      Περισσότερα...

        0

    10. Περιβάλλον

      Στην Ελλάδα το ευρωπαϊκό βραβείο Natura 2000 για την προστασία χερσαίων εκτάσεων

      Engineer

      Επ' ευκαιρία της συμπλήρωσης 30 ετών από τη δημιουργία του δικτύου Natura 2000, ο Επίτροπος Περιβάλλοντος, Ωκεανών και Αλιείας Βιργκίνιους Σινκέβιτσους ανακοίνωσε σήμερα τους νικητές των βραβείων Natura 2000. Βραβεύτηκαν έξι έργα από την Αυστρία, τη Βουλγαρία, την Ελλάδα, την Πορτογαλία, την Ισπανία και ένα διασυνοριακό έργο στη Γερμανία, την Αυστρία, το Λουξεμβούργο και την Ελβετία.
      Ανακοινώνοντας τους νικητές σε τελετή στις Βρυξέλλες, ο Επίτροπος κ. Σινκέβιτσους δήλωσε σχετικά: «Η προστασία και η αποκατάσταση της φυσικής κληρονομιάς και της βιοποικιλότητας της ΕΕ είναι ζωτικής σημασίας για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, την προσαρμογή σε αυτήν και για τη διαφύλαξη της ζωής στη Γη για τις επόμενες γενιές. Τα τελευταία 30 χρόνια, χιλιάδες επαγγελματίες στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος, εθελοντές και φορείς εργάζονται για την προστασία και την αποκατάσταση της φύσης, ώστε να συνεχίσει να μας προσφέρει οφέλη. Χάρη στους ανθρώπους αυτούς, το δίκτυο είναι τόσο επιτυχημένο σήμερα. Στους διαγωνισμούς, το βραβείο πάει πάντοτε σε έναν νικητή, αλλά σήμερα θα πρέπει να νιώθουμε νικητές όλοι, διότι όταν προστατεύεται η φύση ωφελούμαστε όλοι.
      Τα βραβεία Natura 2000 αναγνωρίζουν επιτυχημένα παραδείγματα προστασίας της φύσης σε όλη την ΕΕ και ευαισθητοποιούν σχετικά με το δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000, το οποίο αποτελεί μια από τις μεγάλες επιτυχίες της Ευρώπης. Τα βραβεία περιλαμβάνουν τις ακόλουθες κατηγορίες: προστασία χερσαίων εκτάσεων (νικήτρια φέτος είναι η Ελλάδα), επικοινωνία (Βουλγαρία), κοινωνικοοικονομικά οφέλη (Κανταβρία, Ισπανία), ψήφος των πολιτών (Αυστρία), διασυνοριακή συνεργασία, ενώ φέτος προστέθηκε μία ακόμη κατηγορία: διατήρηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος (Πορτογαλία).
      Η ορθή διαχείριση του δικτύου Natura 2000 βρίσκεται στο επίκεντρο των φιλόδοξων στόχων προστασίας και αποκατάστασης της Στρατηγικής της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030, η οποία έχει στόχο να θέσει τη βιοποικιλότητα σε πορεία ανάκαμψης έως το 2030, ωφελώντας τους ανθρώπους, το κλίμα και τον πλανήτη.
      Φωτογραφία: Petros Petrou | HOS - BirdLife Greece
      Περισσότερα...

        0

    11. Περιβάλλον

      30 χρόνια Δίκτυο Natura 2000 – 30 εκδηλώσεις εορτασμού του μεγαλύτερου δικτύου προστασίας της φύσης στον κόσμο

      GTnews

      30 χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τη θέσπιση του Δικτύου Προστατευόμενων Περιοχών Natura 2000 και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε συνεργασία με τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ) διοργανώνουν 30 επετειακές εκδηλώσεις σε εμβληματικά οικοσυστήματα της χώρας.
      Η 21η Μαΐου έχει θεσπιστεί ως η Ευρωπαϊκή Ημέρα Δικτύου Natura 2000 και γιορτάζεται με ενημερωτικές και ψυχαγωγικές δράσεις το Σάββατο 21 και την Κυριακή 22 Μαΐου, από το Δέλτα Έβρου και τις Πρέσπες έως την Πίνδο, την Παμβώτιδα, την Πάρνηθα, τη λίμνη Μουστού της Πελοποννήσου, την Αλόννησο, την Κάρπαθο και τη Σαμαριά.
      Οι άνθρωποι, που εργάζονται στις 24 Μονάδες Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών για την προστασία των ειδών και του φυσικού περιβάλλοντος της Ελλάδας, προσκαλούν μικρούς και μεγάλους φυσιολάτρες σε ξεναγήσεις και πεζοπορίες στη φύση, ενημέρωση στα Κέντρα Πληροφόρησης, διαδραστικά παιχνίδια για παιδιά καθώς και παράσταση με τον Καραγκιόζη «φύλακα» των προστατευόμενων περιοχών.
      Για περισσότερες πληροφορίες, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να «επισκεφθούν» το διαδραστικό xάρτη των εκδηλώσεων στην ιστοθέση: https://natura2000day.necca.gov.gr
      Τι είναι το δίκτυο Natura 2000
      Το δίκτυο Natura 2000 αποτελεί από το 1992 το βασικό εργαλείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Πρόκειται για το μεγαλύτερο δίκτυο προστατευόμενων περιοχών στον κόσμο, που θεσπίστηκε βάσει δύο ευρωπαϊκών οδηγιών της Ε.Ε. για τη φύση: την Οδηγία για τους οικοτόπους (92/43/EΟK) και την Οδηγία για τα άγρια πτηνά (2009/147/EK, πρώην 79/409/EK).
      Στην Ελλάδα, το δίκτυο Natura 2000 αποτελείται από 446 περιοχές, οι οποίες καλύπτουν περίπου το 28% της χερσαίας και το 20% της θαλάσσιας έκτασης της χώρας και υπάγονται στις 24 Μονάδες Διαχείρισης του ΟΦΥΠΕΚΑ.
      Περισσότερα...

        0

    12. Περιβάλλον

      Η συγκέντρωση CO2 έφτασε στο υψηλότερο καταγεγραμμένο επίπεδο στην ανθρώπινη ιστορία

      Engineer

      Η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (ΝΟΑΑ) δημοσίευσε ότι τα μέσα μηνιαία επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα (CO2) τον Απρίλιο 2022 έφτασαν τα 420,23 ppm στο Ατμοσφαιρικό Παρατηρητήριο στη Χαβάη, το υψηλότερο μέγιστο από τότε που ξεκίνησαν οι ακριβείς μετρήσεις πριν από 64 χρόνια.
      Η συγκέντρωση του CO2 στην ατμόσφαιρα οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην καύση ορυκτών καυσίμων παγκοσμίως και πλέον η συγκέντρωσή του έχει ξεπεράσει τα επίπεδα πριν από τη Βιομηχανική Επανάσταση κατά περισσότερο από 50 %.

      Το 1958, όταν οι επιστήμονες άρχισαν για πρώτη φορά να συλλέγουν δεδομένα CO2 στο ηφαίστειο Mauna Loa της Χαβάης, το τότε μέγιστο του έτους έφτανε μόλις τα 317,51 ppm.
      Το μέγιστο της συγκέντρωσης του CO2 καταγράφεται ετησίως περίπου στα μέσα της άνοιξης και φθίνει αργότερα το καλοκαίρι. Αυτό οφείλεται στην αυξημένη ανάπτυξη των φυτών την άνοιξη του Βορείου Ημισφαιρίου τα οποία απορροφούν CO2 από την ατμόσφαιρα, μειώνοντας τα επίπεδα συγκέντρωσης τους επόμενους μήνες του έτους.

      Το ατμοσφαιρικό CO2 είναι μία από τις κύριες αιτίες της κλιματικής αλλαγής και η NOAA αναφέρει ότι το CO2 αυξάνεται επί του παρόντος περίπου 100 φορές πιο γρήγορα από άλλες περιόδους στη γεωλογική ιστορία της Γης. Όλα αυτά παρά την προσωρινή μείωση των παγκόσμιων εκπομπών το 2020 λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού, όταν τα lockdowns σε όλο τον κόσμο επέβαλαν παγκόσμιο περιορισμό της καύσης ορυκτών καυσίμων.
      Χρειάστηκαν πάνω από 200 χρόνια για να αυξηθεί η ποσότητα CO2 στην ατμόσφαιρα κατά 25 % και μόλις 30 χρόνια για να φτάσει το 50 % πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα. Το CO2 επιταχύνει την υπερθέρμανση του πλανήτη μας επειδή περισσότερο CO2 στην ατμόσφαιρα σημαίνει λιγότερη θερμότητα που μπορεί να διαφύγει προς το διάστημα.
      Επιμέλεια γραφικού: Γιώργος Κύρος
      Περισσότερα...

        0

    13. Περιβάλλον

      Ο αναμορφωμένος Εθνικός Κήπος με 11.155 φυτεύσεις και αποκατάσταση των υποδομών του

      Engineer

      Ο Εθνικός Κήπος, ένα από τα πιο όμορφα τοπόσημα για την Αθήνα και τους κατοίκους της, αποκτά και πάλι τη χαμένη του αίγλη.
      Η δημοτική αρχή της Αθήνας, εφαρμόζοντας ένα στρατηγικό σχέδιο που περιλαμβάνει την πλήρη αναβάθμιση του ιστορικού Κήπου της πόλης, συνολικής έκτασης 154 στρεμμάτων, παραδίδει στους Αθηναίους το πρώτο ολοκληρωμένο τμήμα, στη βόρεια πλευρά, μεταξύ των Λεωφόρων Αμαλίας και Βασιλίσσης Σοφίας.
      Οι κάτοικοι και οι επισκέπτες της πόλης μπορούν να περπατήσουν στους αναμορφωμένους χώρους του Κήπου, να καθίσουν στα παγκάκια ή να διαβάσουν ένα βιβλίο κάτω από τις σκιές των δέντρων, να κάνουν τζόκινγκ, να παίξουν με τα παιδιά τους.
      Σε εξέλιξη το μεγαλύτερο πρόγραμμα για την αποκατάσταση των υποδομών του Κήπου
      Με σεβασμό στην ιστορικότητα του χώρου, που μετρά 186 χρόνια από την οριοθέτησή του, και με βάση τις αρχές της ανθεκτικότητας, ανακατασκευάστηκαν τα μονοπάτια και οι διάδρομοι. Για τον σκοπό αυτό, έγινε χρήση σταθεροποιημένου χωμάτινου δαπέδου, προκειμένου να αποκατασταθούν οι σημαντικές φθορές που είχαν εμφανιστεί από το χρόνο και τη διάβρωση.
      Το σχέδιο εργασιών του Δήμου Αθηναίων, περιλαμβάνει επίσης, την αντικατάσταση του παλιού συστήματος άρδευσης του Κήπου με νέο, σύγχρονης τεχνολογίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι το αρδευτικό σύστημα παρέμενε σχεδόν ίδιο από τα μέσα του 19ου αιώνα, όταν δημιουργήθηκε ο Εθνικός Κήπος.
      Εξίσου σημαντική παρέμβαση είναι και η αναβάθμιση του δικτύου ηλεκτροφωτισμού με φωτιστικά νέας τεχνολογίας. Οι χαρακτηριστικοί φανοστάτες του Κήπου διατηρήθηκαν, ενώ αντικαταστάθηκαν μόνο στα σημεία, όπου κρίθηκε απαραίτητο.
      Με βάση τον σχεδιασμό, τις επόμενες εβδομάδες, οι υπηρεσίες του Δήμου θα τοποθετήσουν σύγχρονα φωτιστικά σώματα, καθώς και ένα σύστημα σήμανσης με χρήση πινακίδων – χαρτών.
      Τα παγκάκια, διατηρώντας τον ιστορικό τους χαρακτήρα και πλήρως εναρμονισμένα στο περιβάλλον, αναβαθμίστηκαν, προκειμένου να υποδεχθούν τους μικρούς και μεγάλους επισκέπτες του Κήπου. Το τελευταίο στάδιο των εργασιών προβλέπει τη συντήρηση των λιμνών, του φυλακίου εισόδου, τη συμπλήρωση του αστικού εξοπλισμού, με τοποθέτηση μεταλλικών κάδων απορριμμάτων, καθώς και την τοποθέτηση χλοοτάπητα.
      Νέες φυτεύσεις - φροντίδα στα σπάνια δέντρα
      Ιδιαίτερη φροντίδα δόθηκε από ομάδα εξειδικευμένων επιστημόνων στα σπάνια δέντρα του Κήπου. Πρόκειται για ιστορικά δέντρα, ορισμένα από τα οποία, μάλιστα, ξεπερνούν τα 170 χρόνια ζωής. Ξεχωριστές παρεμβάσεις έγιναν σε 16 από τα δέντρα αυτά, ενώ πραγματοποιήθηκε και αξιολόγηση της στατικής επάρκειας των παλαιότερων δέντρων.
      Παράλληλα, έμφαση δόθηκε στον εμπλουτισμό του εμβληματικού Κήπου με νέα δέντρα και φυτά, με στόχο να ενισχυθεί η βιοποικιλότητα του Εθνικού Κήπου, αλλά και το πράσινο της πόλης. Συνολικά, έγιναν 11.155 φυτεύσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν 112 νέα δέντρα, 331 θάμνους, 2.343 συμπληρωματικές φυτεύσεις θάμνων, 3.582 πολυετή ποώδη, 4.775 εποχιακά και 12 αναρριχώμενα.



      «Ο Εθνικός Κήπος αποτελεί ένα από τα πιο εμβληματικά σημεία της πρωτεύουσας, έναν τόπο συνάντησης, που έχει φιλοξενήσει γενιές και γενιές Αθηναίων. Αυτός ο αστικός πνεύμονας πρασίνου, ο μεγαλύτερος στο κέντρο της Αθήνας, δε μπορούσε να μένει άλλο παραμελημένος. Από την πρώτη στιγμή, θέσαμε σε προτεραιότητα την ολική αποκατάστασή του, με στόχο να δημιουργήσουμε έναν φιλόξενο χώρο για τους κατοίκους και τους επισκέπτες της πόλης. Με τις νέες, σύγχρονες υποδομές που αναμορφώνουν πλήρως την εικόνα του, με τη φύτευση εκατοντάδων δέντρων και φυτών, αλλά και με το σύνολο των παρεμβάσεων που έγιναν με γνώμονα τη βιωσιμότητα του ιστορικού χώρου, διασφαλίζουμε ότι ο Εθνικός Κήπος θα παραμείνει για πολλά ακόμη χρόνια στο επίκεντρο της ζωής των Αθηναίων, προσφέροντας και στις επόμενες γενιές το πολύτιμο “ευ ζην”», αναφέρει σε δήλωσή του, ο Δήμαρχος Αθηναίων, Κώστας Μπακογιάννης.
      Οι εργασίες, μεταφέρονται στο υπόλοιπο μέρος του Κήπου, καθώς, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το έργο εκτελείται τμηματικά, ώστε ο χώρος να παραμένει ανοιχτός σε κάθε φάση των εργασιών.
      Το έργο έχει συνολικό προϋπολογισμό ύψους 4,2 εκατ. ευρώ, ποσό το οποίο εξασφαλίστηκε από ευρωπαϊκά κονδύλια (ΕΣΠΑ). Με την ολοκλήρωσή του ο Εθνικός Κήπος θα έχει πλέον αναβαθμιστεί σε όλη του την έκταση.
      Το πρόγραμμα των εργασιών περιλαμβάνει την ανακαίνιση και αποκατάσταση των ιστορικών κτιρίων, τη συντήρηση των ιστορικών μαρμάρινων και πέτρινων στοιχείων, την ανακατασκευή της παιδικής χαράς, την αποκατάσταση της περίφραξης, την ανακατασκευή του συνόλου των διαδρόμων κίνησης των πεζών, την επισκευή-συντήρηση των λιμνών και της ξύλινης γέφυρας, αλλά και την κατασκευή νέας μεταλλικής περίφραξης στη ζωολογική συλλογή.
      Βίντεο από το αναβαθμισμένο τμήμα του Εθνικού Κήπου, μπορείτε να δείτε  ΕΔΩ:
      Περισσότερα...

        0

    14. Περιβάλλον

      Τα οικονομικά της πρόληψης και της καταστολής των δασικών πυρκαγιών για πρώτη φορά σε μια αναλυτική έκθεση από το WWF

      Engineer

      Εμφανής επένδυση στην καταστολή έναντι της πρόληψης, υποαπορρόφηση χρηματοδοτικών πόρων, καθυστερήσεις, έλλειψη κεντρικού σχεδιασμού, καθώς και ελλιπείς ελεγκτικοί μηχανισμοί, τροχοπέδη για την πρόληψη Παρουσιάστηκε σήμερα από το WWF Ελλάς η απολογιστική έκθεση του διετούς προγράμματος με θέμα τη διαχείριση των κρατικών πόρων για την πρόληψη και την καταστολή των δασικών πυρκαγιών, το οποίο υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος Active citizens fund, σε συνεργασία με το Μεσογειακό Ινστιτούτο Ερευνητικής Δημοσιογραφίας (MIIR). Το πρόγραμμα με τίτλο "Ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας στη χρηματοδότηση της πρόληψης και καταστολής των δασικών πυρκαγιών με τη συμβολή των πολιτών", είχε ως κεντρικό στόχο να ρίξει φως στο θέμα της διαχείρισης των κρατικών πόρων που διατίθενται για τη δασοπυροπροστασία, να χαρτογραφήσει τα σημαντικότερα κενά στην όλη διαδικασία διάθεσης, απορρόφησης και αξιοποίησης αυτών των πόρων, και εν τέλει, μέσω συγκεκριμένων προτάσεων, να ενισχυθεί η εύρυθμη λειτουργία του εθνικού συστήματος δασοπυροπροστασίας.
      Η ολοκλήρωση του έργου συμπίπτει με την έναρξη της φετινής αντιπυρικής περιόδου, η οποία έρχεται μετά από μια δύσκολη χρονιά κατά την οποία σημειώθηκε ο δεύτερος χειρότερος απολογισμός καμένων εκτάσεων των τελευταίων 20 ετών για τη χώρα μας (συνολικά 1,5 εκατ. καμένα στρέμματα). Το 2021, για μια ακόμα φορά, το εθνικό σύστημα δασοπυροπροστασίας βασισμένο εν πολλοίς σε μια κατασταλτική φιλοσοφία, δεν κατάφερε να ανταποκριθεί στις προκλήσεις, με βαριές συνέπειες στο φυσικό περιβάλλον, την άγρια ζωή, αλλά και την κοινωνία. Με την κλιματική κρίση να επιδρά καθοριστικά πλέον στην αύξηση της έντασης, αλλά και της συχνότητας των πυρκαγιών στη Μεσόγειο, είναι σαφές ότι χρειάζεται άμεσα μετακίνηση του ειδικού επιχειρησιακού βάρους από την καταστολή στη πρόληψη, αλλά και αναθεώρηση των διαδικασιών που αφορούν στη χρηματοδότηση των κρατικών φορέων που είναι επιφορτισμένοι με την αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών.
      Τι ρόλο, όμως, παίζουν οι πόροι που δίνονται για την αποτελεσματική ή μη αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών; Η χρηματοδότηση της αντιμετώπισης των δασικών πυρκαγιών στην Ελλάδα περιλαμβάνει ένα σύνθετο πλέγμα ποικίλων χρηματοδοτικών εργαλείων και πόρων που προέρχονται από πολλές πηγές (εθνικές και ενωσιακές) και διοχετεύονται σε εξίσου πολυάριθμους δικαιούχους, συνθέτοντας έτσι ένα δαιδαλώδες σύστημα διαδικασιών. Ωστόσο, παρά την κομβική σημασία της διαχείρισης και κατανομής των χρηματοδοτήσεων, δεν έχει υπάρξει έως και σήμερα στη χώρα μας καμία προσπάθεια καταγραφής, αξιολόγησης και δημοσιοποίησης στοιχείων που αφορούν στη διαχείριση των πόρων που δαπανώνται στην πρόληψη και την καταστολή των δασικών πυρκαγιών. Χωρίς αυτά τα δεδομένα, είναι πρακτικά αδύνατο να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε τεκμηριωμένη απολογιστική αξιολόγηση του τί δουλεύει, τί πρέπει να βελτιωθεί και τί πρέπει να αλλάξει.
      Το συγκεκριμένο πρόγραμμα ανέλυσε δύο σημαντικές πτυχές της χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών στην Ελλάδα: Αφενός, την εκτίμηση των πόρων που έχουν διατεθεί για την πρόληψη και την καταστολή των δασικών πυρκαγιών κατά την περίοδο 2016-2020, και αφετέρου, την αξιολόγηση της διαδικασίας που ακολουθείται για την κατανομή των πόρων στα κύρια χρηματοδοτικά εργαλεία (χρηστή διακυβέρνηση, λογοδοσία, διαφάνεια).
      Τα κύρια συμπεράσματα της έκθεσης  του WWF Ελλάς αποτυπώνονται ως εξής: 
      Ανισοκατανομή μεταξύ καταστολής και πρόληψης και υποαπορρόφηση: Το σύστημα χρηματοδότησης της αντιμετώπισης των δασικών πυρκαγιών εστιάζει κυρίως σε δράσεις καταστολής έναντι δράσεων πρόληψης. Μάλιστα, για την περίοδο 2016-2020, το 83,95% των συνολικών κρατικών πόρων κατευθύνεται προς την καταστολή και μόλις το 16,05%  προς την πρόληψη. Την ίδια στιγμή, η τελευταία έκθεση του Περιβαλλοντικού Προγράμματος του ΟΗΕ κάνει έκκληση προς τις κυβερνήσεις να επανεξετάσουν τις δαπάνες για την κατάσβεση των πυρκαγιών προτείνοντας τη διάθεση του 45% του προϋπολογισμού τους για την πρόληψη και την ετοιμότητα, το 35% για την καταστολή  των πυρκαγιών και το 20% για την αποκατάσταση. Παράλληλα, παρατηρείται υπο-απορρόφηση των πόρων, ειδικά στον τομέα της δασικής διαχείρισης, καθώς και καθυστερήσεις στη χρηματοδότηση επαναλαμβανόμενων δράσεων. Για παράδειγμα, στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2014-2020 (Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα) μέχρι σήμερα έχουν απορροφηθεί συνολικά 26.546.715,8€ από τον συνολικό εγκεκριμένο προϋπολογισμό που ανέρχεται στα 49.812.023,39€ (απορρόφηση κατά 53,29%). Αντίστοιχα, στον θεματικό στόχο “Κλιματική αλλαγή – Πρόληψη” από τα 817.462.866€ που είναι διαθέσιμα έχει συμβασιοποιηθεί και είναι σε διαδικασία υλοποίησης μόλις το 51,5% των πόρων. Και αυτό παρότι υπάρχουν τεράστιες ανάγκες, όπως για παράδειγμα η ενίσχυση των εθελοντικών ομάδων πολιτικής προστασίας με υλικό εξοπλισμό και η δασική διαχείριση. 
      Χαρακτηριστικό είναι επίσης, το γεγονός ότι στο Πρόγραμμα “Αντώνης Τρίτσης” από τους 332 Δήμους της χώρας, τις 13 Περιφέρειες και τους Διαδημοτικούς Φορείς (Συνδέσμους), μέχρι στιγμής μόνο 11 δήμοι, 1 Περιφέρεια και 1 σύνδεσμος δήμων (ΣΠΑΥ) έχουν υποβάλει προτάσεις. Όπως αναδείχθηκε στα εργαστήρια διαβούλευσης που πραγματοποιήσαμε, αυτό οφείλεται στην έλλειψη συνεργασίας, σχεδιασμού, τεκμηρίωσης και υλοποίησης ανάμεσα στα τμήματα Προγραμματισμού και Πολιτικής Προστασίας των ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού.
      Έλλειψη κεντρικού σχεδιασμού της χρηματοδότησης των δράσεων πρόληψης και καταστολής: Η χρηματοδότηση των δράσεων πρόληψης και καταστολής των δασικών πυρκαγιών γίνεται αποσπασματικά, από διαφορετικά χρηματοδοτικά εργαλεία, χωρίς ολοκληρωμένο και μακροχρόνιο κεντρικό σχεδιασμό για την καταγραφή των αναγκών και των απαιτούμενων δράσεων με στόχο την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών. Ανεπαρκής τεκμηρίωση και αιτιολόγηση των αποφάσεων και κενά στη συμμετοχή των πολιτών: Οι αποφάσεις κατανομής και διάθεσης των πόρων στηρίζονται σε μια αποσπασματική καταγραφή των υφιστάμενων αναγκών από τους δικαιούχους φορείς χωρίς να προηγείται μία ολοκληρωμένη τεκμηρίωση των απαιτούμενων δράσεων. Κενά διαπιστώθηκαν, επίσης, τόσο στη δημόσια πρόσβαση των πολιτών στις πληροφορίες και στα έγγραφα βάσει των οποίων ελήφθησαν οι σχετικές αποφάσεις κατανομής των πόρων, όσο και στη συμμετοχή των πολιτών στη διαδικασία καταγραφής των αναγκών ή στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.  Έλλειψη απολογιστικών εκθέσεων: Μέχρι σήμερα κανένας αρμόδιος δημόσιος φορέας δεν φαίνεται να συντάσσει εκθέσεις πεπραγμένων, στις οποίες να συμπεριλαμβάνεται και οικονομικός απολογισμός των έργων με βάση τους πόρους που έλαβε.  Αποσπασματικότητα ελέγχων σχετικά με την αξιοποίηση των δημόσιων πόρων: Ενώ τα χρηματοδοτικά εργαλεία που διαχειρίζονται ενωσιακούς πόρους έχουν ένα δομημένο, αυστηρό και πολυεπίπεδο σύστημα ελέγχων για τα πεπραγμένα, δεν συμβαίνει το ίδιο με τις υπόλοιπες πηγές χρηματοδότησης των δασικών πυρκαγιών. Οι έλεγχοι που πραγματοποιούνται ανά χρηματοδοτικό εργαλείο φαίνονται αποσπασματικοί  και ελλιπείς, καθώς απουσιάζει η προηγούμενη τεκμηρίωση των αναγκών, στοιχείο που αποτελεί βασικό κενό στο υπάρχον σύστημα δασοπυροπροστασίας. Βάσει των συμπερασμάτων αυτών, η έκθεση περιλαμβάνει συγκεκριμένες προτάσεις του WWF, οι οποίες αποσκοπούν να ενισχύσουν τις δράσεις πρόληψης, κυρίως μέσα από την καλύτερη οργάνωση και συντονισμό των χρηματοδοτικών εργαλείων. Σημειώνεται πως οι προτάσεις αυτές αξιοποιούν και ενισχύουν το υφιστάμενο καθεστώς χρηματοδότησης και διαχείρισης των πόρων για τις δασικές πυρκαγιές, καθώς και τις προβλέψεις του πρόσφατου νόμου 4662/2020 (Α΄27) για τον εθνικό μηχανισμό διαχείρισης κρίσεων και αντιμετώπισης κινδύνων. Ειδικότερα, οι προτάσεις είναι οι εξής:
      Κατάρτιση ενός Εθνικού Σχεδίου Αντιπυρικής Προστασίας με συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων φορέων, που θα αποτελεί μέρος ενός μακροχρόνιου στρατηγικού σχεδιασμού για τη χρηματοδότηση δράσεων για μια ολοκληρωμένη αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών. Ενίσχυση και διεύρυνση των αρμοδιοτήτων του Συντονιστικού Οργάνου Πολιτικής Προστασίας που προβλέπεται στο άρθρο 12 του ν. 4662/2020 (Α΄27) για τον αποτελεσματικό συντονισμό των υφιστάμενων χρηματοδοτικών εργαλείων στο πλαίσιο της εφαρμογής του προτεινόμενου Εθνικού Σχεδίου Αντιπυρικής Προστασίας. Δημιουργία μιας ανοιχτής Ενιαίας Πλατφόρμας Δεδομένων Χρηματοδότησης για την Αντιμετώπιση των Δασικών Πυρκαγιών (με προτεινόμενη ονομασία ΗΦΑΙΣΤΟΣ) για την ενίσχυση της διαφάνειας και της πρόσβασης των πολιτών σε πληροφορίες σχετικά με τη χρηματοδότηση δράσεων για την πρόληψη και καταστολή των δασικών πυρκαγιών. Δημιουργία ενός κεντρικού ελεγκτικού μηχανισμού στη ΓΓΠΠ για τον οικονομικό έλεγχο των αποφάσεων κατανομής και αξιοποίησης των πόρων. Ο μηχανισμός αυτός θα παρακολουθεί και θα ελέγχει τις αποφάσεις κατανομής στα υφιστάμενα χρηματοδοτικά εργαλεία, τόσο σε ό,τι αφορά στην εναρμόνισή τους με το προτεινόμενο Εθνικό Σχέδιο Αντιπυρικής Προστασίας και την αποδοτικότητά τους από οικονομικής άποψης, καθώς και την αξιοποίηση των διατιθέμενων οικονομικών πόρων για την υλοποίηση των προτεινόμενων δράσεων. Η Παναγιώτα Μαραγκού, επικεφαλής προγραμμάτων προστασίας περιβάλλοντος στο WWF Ελλάς, δήλωσε: «Η ανάγκη ενίσχυσης των πόρων για την πρόληψη σε σχέση με την καταστολή είναι το πρώτο απαραίτητο βήμα. Η ολοκληρωμένη αντιμετώπιση των πυρκαγιών απαιτεί επιπλέον και κατά κύριο λόγο, την εγκαθίδρυση κατάλληλων επιχειρησιακών πλαισίων, την κινητοποίηση της κοινωνίας και την αποτελεσματική και διαφανή χρήση των διαθέσιμων πόρων. Πρόκειται για ένα τρίπτυχο που είναι ικανό να θωρακίσει τα φυσικά οικοσυστήματα, αλλά και τις κοινωνίες από τις δασικές πυρκαγιές, μέσω της πρόληψης. Αρκεί, βέβαια, να τεθεί σε άμεση εφαρμογή». 
      Στη χαοτική νέα κανονικότητα που διαμορφώνει η κλιματική κρίση, οι πιο διαχειρίσιμες πυρκαγιές είναι εκείνες που προλαμβάνονται. Μόνο μέσω της πρόληψης, μπορεί να ελεγχθεί η εξάπλωσή τους και να ελαχιστοποιηθεί η έντασή τους. Η αλλαγή της κουλτούρας του συστήματος δασοπυροπροστασίας είναι το μεγάλο ζητούμενο. Χρειαζόμαστε μια νέα στρατηγική που θα λαμβάνει υπόψη τις συνθήκες της κλιματικής κρίσης και τα σενάρια εξέλιξης του φαινομένου των δασικών πυρκαγιών, θα εξασφαλίζει τη μετακίνηση της έμφασης στην πρόληψη, θα υπαγορεύει αναγκαίες αλλαγές στον χωρικό και πολεοδομικό σχεδιασμό, θα αξιολογεί συστηματικά το σύστημα δασοπυροπροστασίας ώστε να εντοπίζει εγκαίρως κενά και παραλείψεις με σαφή και τεκμηριωμένο τρόπο. Μια κουλτούρα που θα στηρίζεται στη συνεργασία, στην επιστημονική γνώση, και στη διακομματική συναίνεση. Θα μαθαίνει από τα λάθη του παρελθόντος, θα αξιοποιεί τα πορίσματα των ειδικών επιτροπών και τις εκθέσεις διεθνών και ευρωπαϊκών οργανισμών αδιαφορώντας για τις όποιες βραχυχρόνιες πολιτικές σκοπιμότητες. 
      Η πλήρης έκθεση με τα συμπεράσματα, τις προτάσεις του WWF, καθώς και τη μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε είναι διαθέσιμη εδώ. 
      Σημειώσεις & συνοδευτικά υλικά
      Μπορείτε να κατεβάσετε σχετικά infographics από εδώ. Γενικό φωτογραφικό υλικό, διαθέσιμο εδώ. Υπόμνημα WWF προς υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, κ. Χρήστο Στυλιανίδη, με προτάσεις για θέματα βελτίωσης του συστήματος δασοπυροπροστασίας (Φεβρουάριος 2022). Το πρόγραμμα Active citizens fund, ύψους € 13,5 εκ., χρηματοδοτείται από την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και τη Νορβηγία και είναι μέρος του χρηματοδοτικού μηχανισμού του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) περιόδου 2014 – 2021, γνωστού ως EEA Grants. Το πρόγραμμα στοχεύει στην ενδυνάμωση και την ενίσχυση της βιωσιμότητας της κοινωνίας των πολιτών και στην ανάδειξη του ρόλου της στην προαγωγή των δημοκρατικών διαδικασιών, στην ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά και στην προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Τη διαχείριση της επιχορήγησης του προγράμματος Active citizens fund για την Ελλάδα έχουν αναλάβει από κοινού το Ίδρυμα Μποδοσάκη και το SolidarityNow. Διαβάστε περισσότερα εδώ: www.activecitizensfund.gr 
      Περισσότερα...

        0

    15. Περιβάλλον

      Τήλος, το ελληνικό νησί με το μεγαλύτερο ποσοστό ανακύκλωσης στον κόσμο

      GTnews

      Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο Υπουργός Επικρατείας και ο Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας επισκέφθηκαν το νησί της Τήλου για να συμμετάσχουν στην παρουσίαση του προγράμματος Just Go Zero Tilos, που αποσκοπεί στη δημιουργία ενός νέου υποδείγματος ολοκληρωμένης διαχείρισης στερεών αποβλήτων.
      Το πρόγραμμα, που υλοποιείται από τον Δήμο Τήλου, τον Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦοΔΣΑ) Νοτίου Αιγαίου και την εταιρεία Polygreen, ξεκίνησε τον περασμένο Δεκέμβριο με εντυπωσιακά έως τώρα αποτελέσματα. Οι βασικοί στόχοι του έργου είναι η μεγιστοποίηση της ανακύκλωσης και της ανάκτησης υλικών και η απαλλαγή του νησιού από την ανάγκη ταφής αποβλήτων με την οριστική διακοπή λειτουργίας του χώρου υγειονομικής ταφής.
      Η συλλογή των αποβλήτων γίνεται σε ειδικούς συλλέκτες που έχουν τοποθετηθεί στις κατοικίες, τις επιχειρήσεις και τα υπόλοιπα κτίρια του νησιού (δημοτικές υπηρεσίες, σχολεία κλπ), τα οποία διαχωρίζονται στην πηγή σε τρία ρεύματα:
      Βιοαπόβλητα. Ανακυκλώσιμα υλικά. Μη ανακυκλώσιμα υλικά. Στη συνέχεια μεταφέρονται στον χώρο όπου τα ανακυκλώσιμα υλικά διαχωρίζονται σε συγκεκριμένες κατηγορίες, δεματοποιούνται και προωθούνται προς ανακύκλωση. Από την έναρξη του έργου τον περασμένο Δεκέμβριο, το ποσοστό ανακύκλωσης έχει αυξηθεί εντυπωσιακά καθώς αγγίζει το 80%. Τα οφέλη του προγράμματος είναι σημαντικά και συνοψίζονται ως εξής:
      Κλείνουν οι χώροι ταφής απορριμμάτων. Το πρόγραμμα συμβάλλει στην επίτευξη του εθνικού στόχου για το 2030 που προβλέπει τον περιορισμό της υγειονομικής ταφής στο 10%.
      Με τη χωριστή συλλογή βιοαποβλήτων και την κομποστοποίηση εμπλουτίζονται τα εδάφη που απειλούνται με ερημοποίηση.
      Εξασφαλίζεται πολύ υψηλό ποσοστό ανάκτησης και ανακύκλωσης.
      Εξοικειώνονται οι κάτοικοι, οι μαθητές και οι επιχειρήσεις του νησιού με τις αρχές της κυκλικής οικονομίας.
      Προάγεται ένα νέο, πιο πράσινο και πιο βιώσιμο μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης.
      Στην Τήλο ο υπουργός συναντήθηκε με τη Δήμαρχο, Μαρία Καμμά – Αλιφέρη, τον Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου ενώ με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της Polygreen, Θανάση Πολυχρονόπουλο, επισκέφθηκε κατοικία που διαθέτει τον ειδικό συλλέκτη αποβλήτων. Επίσκεψη πραγματοποίησε, επίσης, στο Κέντρο Κυκλικής Οικονομίας του νησιού, στο Δημοτικό Σχολείου Τήλου και στο Κέντρο Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών.
      Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας δήλωσε: «Για μια ακόμα φορά, το πανέμορφο νησί της Τήλου πρωτοπορεί και μας δείχνει το δρόμο της βιώσιμης ανάπτυξης. Είχα την ευκαιρία να δω από κοντά πως λειτουργεί το καινοτόμο πρόγραμμα Just Go Zero Tilos. Με αυτό το πιλοτικό έργο, το οποίο έχει στον πυρήνα του την ανακύκλωση και τις αρχές της κυκλικής οικονομίας, η Τήλος μπορεί πολύ σύντομα να πετύχει τους στόχους του Εθνικού Σχεδιασμού για τη διαχείριση αποβλήτων, με τον περιορισμό της υγειονομικής ταφής στο 10% και την αύξηση της ανακύκλωσης σε ποσοστό 60%. Μπορεί, επίσης, να αποτελέσει ένα φωτεινό παράδειγμα στην ολοκληρωμένη διαχείριση αποβλήτων για το σύνολο των μικρών νησιών της χώρας μας, τα οποία αντιμετωπίζουν δυσκολίες λόγω της απόστασης με την ηπειρωτική χώρα και την επιβάρυνση που δέχονται από τις τουριστικές ροές το καλοκαίρι. Με το πρόγραμμα αυτό, κάνουμε ένα ακόμα βήμα για τη μετατροπή των ελληνικών νησιών σε κοιτίδες βιώσιμης ανάπτυξης και καινοτομίας, αλλά και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής».
      Περισσότερα...

        0

    16. Περιβάλλον

      Βασικά σημεία παρέμβασης για τα Δάση στο 17ο Φόρουμ των Ηνωμένων Εθνών

      GTnews

      Την εθνική δασική πολιτική της Ελλάδας έως το 2038 παρουσίασε ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κατά την παρέμβασή του στη συζήτηση υψηλού επιπέδου στο 17ο Φόρουμ των Ηνωμένων Εθνών για τα Δάση, στη Νέα Υόρκη.
      Ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος ξεκίνησε την ομιλία του υπογραμμίζοντας ότι: «Η κλιματική κρίση έχει αλλάξει όλα τα δεδομένα στον τρόπο που αντιμετωπίζουμε την προστασία και αειφόρο διαχείριση των δασών. Δύο είναι τα κλειδιά για να προασπίσουμε τα δάση μας, η πρόληψη και η συνεργασία».
      Αναφερόμενος στον πρωταρχικό ρόλο που δόθηκε στην πρόληψη κατά τον σχεδιασμό της αντιπυρικής προστασίας των ευαίσθητων δασικών οικοσυστημάτων της χώρας, τόνισε: «Για πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε συνεργασία με το ΤΑΙΠΕΔ πραγματοποιεί εκτενείς προληπτικούς καθαρισμούς και απομακρύνει συσσωρευμένη, επί δεκαετίες, καύσιμη βιομάζα από δασικά οικοσυστήματα που κινδυνεύουν, με αρχική χρηματοδότηση 50 εκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και 22 εκατομμυρίων ευρώ από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων».
      Ιδιαίτερη μνεία έκανε ο Υφυπουργός στα σχέδια αντιπυρικής προστασίας που θα εκπονηθούν σε 38 κρίσιμα οικοσυστήματα της χώρας, με τις σχετικές προσκλήσεις να δημοσιεύονται το αμέσως επόμενο διάστημα.
      Απευθυνόμενος στους ομολόγους του περιέγραψε το Εθνικό Σχέδιο Αναδασώσεων λέγοντας χαρακτηριστικά: «Θα πρασινίσουμε την Ελλάδα με 20 εκατομμύρια δέντρα, που προέρχονται από τα δημόσια φυτώρια της χώρας» και τους κάλεσε σε αρμονική συνεργασία και άμεση δράση για την προστασία της βιοποικιλότητας, του πλανήτη και του κοινού μέλλοντος.
      Περισσότερα...

        0

    17. Περιβάλλον

      ΟΗΕ: Έχει υποβαθμιστεί το 40% των εδαφών του πλανήτη

      Engineer

      Η ζημιά που έχει προκαλέσει η ανθρώπινη δραστηριότητα στον πλανήτη διαπιστώνεται διαρκώς ότι είναι όλο και μεγαλύτερη. Βασική αιτία, η αύξηση των εκτάσεων που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή διατροφικών ειδών και η οποία πλέον θέτει σε κίνδυνο τη δυνατότητα του πλανήτη για να θρέψει τον πληθυσμό του.
      Σύμφωνα με την έκθεση του ΟΗΕ για τις γαίες του πλανήτη (Global Land Outlook 2), οι συνέπειες αυτής της κατάστασης είναι σοβαρότερες για τις γυναίκες, ειδικά στις αναπτυσσόμενες χώρες, καθώς νομικά στερούνται του δικαιώματος να κατέχουν γη και συχνά εκτοπίζονται από αυτήν όταν οι συνθήκες επιδεινώνονται.
      Παράλληλα η ποιότητα του εδάφους υποβαθμίζεται, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται ελλείψεις σε φυσικούς πόρους, γόνιμο έδαφος, νερό, να μειώνεται η βιοποικιλότητα, η χλωρίδα και η πανίδα σε όλο τον πλανήτη. Και ενώ πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι υποβαθμισμένη γη σημαίνει άνυδρη έρημος, τροπικά δάση που ακρωτηριάζονται από υλοτόμους ή περιοχές που καλύπτονται από πόλεις, σημαίνει παράλληλα και φαινομενικά «πράσινες» περιοχές, οι οποίες υφίστανται υπερκαλλιέργεια ή έχουν απογυμνωθεί από τη φυσική βλάστηση.
      Η καλλιέργεια ειδών διατροφής σε υποβαθμισμένα εδάφη γίνεται σταδιακά πιο δύσκολη, καθώς αυτά εξαντλούνται γρήγορα, όπως και οι υδάτινοι πόροι, ενώ παράλληλα χάνονται φυτικά και ζωικά είδη και επιδεινώνεται η κλιματική κρίση μειώνοντας την ικανότητα της Γης να απορροφά και να δεσμεύει άνθρακα.
      Εκτός από την παραγωγή τροφίμων (όπως η αυξημένη παραγωγή κρέατος που υπερκαταναλώνεται στον δυτικό κόσμο), στο πρόβλημα συμβάλλει και η παραγωγή ενδυμάτων, στο πλαίσιο της λεγόμενης «γρήγορης μόδας», δηλαδή ρούχων που φοριούνται για λίγο και μετά πετιούνται.
      Ο ΟΗΕ προειδοποιεί ότι αν δεν αναληφθεί άμεσα δράση, το πρόβλημα θα επιδεινωθεί και μέχρι το 2050 μια έκταση στο μέγεθος της Νότιας Αμερικής θα προστεθεί στα εδάφη που ήδη έχουν υποστεί βλάβη.
      Σύμφωνα με τον Ιμπραχίμ Τιάου, εκτελεστικό γραμματέα της Σύμβασης του ΟΗΕ για την Καταπολέμηση της Ερημοποίησης, «η υποβάθμιση της γης επηρεάζει τα τρόφιμα, το νερό, την παραγωγή αερίων του άνθρακα και τη βιοποικιλότητα. Μειώνει το ΑΕΠ, επηρεάζει την υγεία των ανθρώπων, μειώνει την πρόσβαση σε καθαρό νερό και επιδεινώνει την ξηρασία».
      Η αποκατάσταση της υποβαθμισμένης γης μπορεί να επιτευχθεί, υπό τον όρο ότι θα αλλάξουν οι μέθοδοι καλλιέργειας, ακολουθώντας τη στρατηγική της αγρανάπαυσης, η συλλογή και αποθήκευση βρόχινου νερού για πότισμα των καλλιεργειών ή η φύτευση δέντρων για την πρόληψη της διάβρωσης του εδάφους. Πολλοί αγρότες αδυνατούν να λάβουν αυτά τα μέτρα, λόγω της αυξανόμενης πίεσης για μεγάλη παραγωγή, της έλλειψης γνώσεων, της κακής τοπικής διακυβέρνησης ή της έλλειψης πρόσβασης σε πόρους. Ωστόσο, για κάθε 1 δολάριο που δαπανάται για την αποκατάσταση, ο ΟΗΕ υπολογίζει απόδοση μεταξύ 7 και 30 δολαρίων σε αυξημένη παραγωγή και άλλα οφέλη.
      Ο Ιμπραχίμ Τιάου κάλεσε τον ιδιωτικό τομέα να επενδύσει 1,6 τρισ. δολάρια την επόμενη δεκαετία για να αποκαταστήσει την ποιότητα περίπου 1 δισ. εκταρίων υποβαθμισμένης γης: πρόκειται για έκταση περίπου όσο οι ΗΠΑ ή η Κίνα. Και τονίζει ότι αυτό θα ισοδυναμούσε μόνο με ένα μικρό ποσοστό των 700 δισ. δολαρίων που δαπανώνται ετησίως για επιδοτήσεις στη γεωργία και τα ορυκτά καύσιμα, αλλά μπορεί να διασφαλίσει τα εδάφη, τους υδάτινους πόρους και τη γονιμότητα του πλανήτη.
      «Κάθε αγρότης, μεγάλος και μικρός, μπορεί να ασκήσει αναγεννητική γεωργία», είπε ο Τιάου μιλώντας στη βρετανική εφημερίδα Guardian. «Υπάρχει μια πληθώρα τεχνικών και δεν χρειάζεται υψηλή τεχνολογία ή διδακτορικό για να τις χρησιμοποιήσει κανείς».
      «Η σύγχρονη γεωργία έχει αλλάξει το πρόσωπο του πλανήτη, περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη ανθρώπινη δραστηριότητα. Πρέπει να επανεξετάσουμε επειγόντως τα παγκόσμια συστήματα παραγωγής τροφίμων, τα οποία ευθύνονται για το 80% της αποψίλωσης των δασών, το 70% της χρήσης του πόσιμου νερού και τη μεγαλύτερη αιτία απώλειας της χερσαίας βιοποικιλότητας», σημειώνει,
      Περίπου το ήμισυ της παγκόσμιας ετήσιας οικονομικής παραγωγής, ή 44 τρισ. δολάρια ετησίως, κινδυνεύει εξαιτίας της υποβάθμισης των εδαφών, σύμφωνα με την έκθεση του ΟΗΕ, ωστόσο, το οικονομικό όφελος από την αποκατάσταση της υποβαθμισμένης γης θα μπορούσε να ανέλθει σε 125 έως 140 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, που θα ήταν περίπου 50% περισσότερο από τα 93 τρισ. δολάρια, όσο ήταν το παγκόσμιο ΑΕΠ για το 2021.
      * Η έκθεση Global Land Outlook 2, μόνο η δεύτερη τέτοια έκθεση που δημοσιεύτηκε, χρειάστηκε πέντε χρόνια για τη σύνταξη του ΟΗΕ με 21 οργανισμούς εταίρους και αντιπροσωπεύει την πιο ολοκληρωμένη βάση δεδομένων για την κατάσταση του εδάφους του πλανήτη μέχρι σήμερα.
      Περισσότερα...

        0

    18. Περιβάλλον

      Μεγάλη έρευνα της Aegean Rebreath για τα μικροπλαστικά σε ελληνικές παραλίες

      Engineer

      Σύμφωνα με εκτιμήσεις ερευνητών 4.8-12.7 εκατομμύρια τόνοι χρησιμοποιημένων πλαστικών καταλήγουν στη θάλασσα ως απορρίμματα κάθε χρόνο Την πρώτη μεγάλη έρευνα για την ύπαρξη μικροπλαστικών στις παραλίες της Ελλάδας υλοποίησε η Aegean Rebreath, σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών-ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε.
      Για την πραγματοποίηση της έρευνας, ομάδα εθελοντών του οργανισμού Aegean Rebreath πραγματοποίησε δειγματοληψίες άμμου σε 20 παραλίες της Ελλάδας (Αττική, Ανάφη, Ζάκυνθο, Κέρκυρα, Κεφαλονιά, Σαντορίνη, Νίσυρο, Τήνο, Σύρο, Πάρο, Χανιά, Νάξο, Μεθώνη, Λευκάδα, Πήλιο, Άνδρο, Πάρο, Κέα). Τα πλαστικά τεμάχια μικρού μεγέθους που απομονώθηκαν με τη χρήση εξειδικευμένου εξοπλισμού, εστάλησαν στα εργαστήρια του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε.) όπου έγινε λεπτομερής καταμέτρηση, διαχωρισμός σε μεγέθη και φασματομετρικός χαρακτηρισμός των πολυμερών, με στόχο την καταγραφή των χαρακτηριστικών τους (σχήμα, είδος πολυμερούς). 
      Συνολικά συλλέχθηκαν 36 δείγματα από 20 παραλίες της Ελλάδας και το 100% των δειγμάτων περιείχε κομμάτια πλαστικού (δείτε το βίντεο). Στο σύνολο των παραλιών που μελετήθηκε καταγράφηκαν 3.778 κομμάτια/m2 μεγέθους μικρότερου των 2,5 cm. Βάσει των αποτελεσμάτων, προκύπτει ότι ο μορφολογικός τύπος που παρουσιάζει μεγαλύτερη αφθονία στο σύνολο των παραλιών είναι τα θραύσματα (fragments) με ποσοστό κατά μέσο όρο 55% και ακολουθούν τα αφρώδη σωματίδια - φελιζόλ (foams) με ποσοστό κατά μέσο όρο 28%. Παράλληλα, τα μίκρο (1-5 mm) και μέσο (5mm- 25mm) πλαστικά  στο σύνολο φαίνεται να κατανέμονται διαφορετικά στις παραλίες του Αιγαίου και του Ιονίου πελάγους, παρατήρηση που μπορεί να αποδοθεί στις διαφορετικές πηγές μικροπλαστικών.
      Η ανάλυση των φασμάτων που παράχθηκε από τον εξειδικευμένο εξοπλισμό του ΕΛΚΕΘΕ, ανέδειξε το πολυαιθυλένιο (PE) ως το κυρίαρχο είδος πολυμερούς στο σύνολο των πλαστικών θραυσμάτων που αναλύθηκε με ποσοστό 68%. Εκτός από το πολυαιθελένιο εντοπίστηκαν και άλλα είδη πολυμερών σε χαμηλότερα ποσοστά: 28% πολυπροπυλένιο (PP), 3% θερμοπλαστικό ελαστομερές (TPE) και μόλις 1% πολυαιθυλένιο τερεφθαλικού (PET).


       
      Σύμφωνα με εκτιμήσεις ερευνητών 4.8-12.7 εκατομμύρια τόνοι χρησιμοποιημένων πλαστικών καταλήγουν στη θάλασσα ως απορρίμματα κάθε χρόνο. Σύμφωνα με τα δεδομένα που διαθέτει η Aegean Rebreath  τα πλαστικά τεμάχια που συλλέγονται από τις παραλίες και τους βυθούς στην Ελλάδα αποτελούν το 78% των απορριμμάτων. Η διαπίστωση της ανθεκτικότητας του πλαστικού στη βιοαποδόμηση και η μακροχρόνια παραμονή του στη θάλασσα και στις ακτές χωρίς να αλλοιώνεται, σε συνδυασμό με τις όλο και μεγαλύτερες απορριπτόμενες ποσότητες πλαστικών, έχει ανησυχήσει την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα για τους κινδύνους που μπορούν να δημιουργήσουν τα πλαστικά στα θαλάσσια οικοσυστήματα. Έρευνες έχουν αποδείξει ότι τα πλαστικά μικρού μεγέθους αποτελούν κύρια πηγή πολλαπλών κινδύνων για τους θαλάσσιους οργανισμούς. Έχει διαπιστωθεί επίσης ότι στις επιφάνειες των μικροπλαστικών προσκολλώνται ή προσροφώνται χημικοί τοξικοί ρύποι και άλλοι μολυσματικοί παράγοντες και με αυτό τον τρόπο μεταφέρονται παντού στον ωκεανό, είτε με τον άνεμο και τα θαλάσσια ρεύματα είτε μέσω οργανισμών που τα έχουν καταπιεί, διαχέοντας την ρύπανση πολύ μακριά από την αρχική της πηγή. Πρόσφατα μάλιστα, υπήρξε μελέτη και για την εισροή μικροπλαστικών στο ανθρώπινο σώμα.
      Η μελέτη των μικροπλαστικών στις διάφορες συνιστώσες του θαλάσσιου περιβάλλοντος έχει συγκεντρώσει μεγάλο ενδιαφέρον παγκοσμίως από την επιστημονική κοινότητα λόγω των αρνητικών τους συνεπειών τόσο σε βιολογικό όσο και σε οικολογικό επίπεδο. Ανάλογο ενδιαφέρον υπάρχει και για τη χώρα μας που έχει τη μεγαλύτερη ακτογραμμή της Ευρώπης. Και για το λόγο αυτό η συγκεκριμένη έρευνα είναι σημαντική καθώς προσφέρει συμπεράσματα στην ερευνητική κοινότητα και συμβάλλει ενεργά στον καθορισμό προτεραιοτήτων. Τα συμπεράσματα που προκύπτουν αλλά και η έρευνα θα κατατεθούν στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
      Σημειώνεται ότι ασφαλή και πιο λεπτομερή συμπεράσματα θα μπορέσουν να εξαχθούν καθώς θα συνεχίζεται η παρακολούθηση των παραλιών και εμπλουτίζεται η βάση δεδομένων που δημιουργήθηκε με την πρώτη αυτή έρευνα για τα μικροπλαστικά στις ελληνικές παραλίες.
       
      Περισσότερα...

        0

    19. Περιβάλλον

      Εικοσιπέντε (25) λάθη που κάνουμε στην ανακύκλωση

      Engineer

      Η περίοδος αυτή είναι καλή για την ανακύκλωση. Τα περισσότερα υλικά είναι ευπώλητα, κάποια (όπως το ΡΕΤ, τα μέταλλα και το χαρτόνι) έχουν ιδιαίτερα καλές τιμές ως δευτερογενής πρώτη ύλη. Και η τάση αυτή θα συνεχιστεί, όσο οι εταιρείες «ωθούνται» από την ευρωπαϊκή νομοθεσία να αυξήσουν το ποσοστό του ανακυκλωμένου υλικού που χρησιμοποιείται ως πρώτη ύλη για τις νέες συσκευασίες. Με την έννοια αυτή, πολλά πράγματα που πριν από τρία-τέσσερα χρόνια κατέληγαν στα σκουπίδια ως αζήτητα, θα πάρουν και αυτά τον σωστό δρόμο. Όμως, είκοσι χρόνια μετά το ξεκίνημα του μπλε κάδου στη χώρα μας (που αντιπροσωπεύει περισσότερο από το 90% της ανακύκλωσης συσκευασιών), ένα μεγάλο ποσοστό του περιεχομένου του εξακολουθεί να είναι κοινά σκουπίδια (συχνά πάνω από το 50%). Οι αιτίες είναι πολλές: από την έλλειψη ενημέρωσης για το τι ανακυκλώνεται και τι όχι και την απουσία επαρκών κοινών κάδων έως την αδιαφορία. Επιπλέον, μεγάλη μερίδα του κοινού είναι επιφυλακτική, ακόμα κι αν ανακυκλώνει σε τακτική βάση, καθώς δεν έχει δοθεί ιδιαίτερη σημασία στην ενημέρωση του κόσμου για τον «κύκλο» της ανακύκλωσης: το πώς τα υλικά αυτά πηγαίνουν σε μονάδες στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, πώς μετατρέπονται και πάλι σε (δευτερογενή) πρώτη ύλη, πώς επαναχρησιμοποιούνται.

      Πώς μπορούμε να βελτιώσουμε τις επιδόσεις μας; Κατ’ αρχάς, υπάρχουν ορισμένοι γενικοί κανόνες:
      Καλύτερα να κατεβάζετε ανακύκλωση το βράδυ πριν από τη συλλογή της. Έτσι «προστατεύετε» τα υλικά από την επιδρομή γυρολόγων στους κάδους. Η ανακύκλωση είναι καλό να απορρίπτεται στον κάδο χύμα ή σε ανοιχτές (όχι δεμένες) σακούλες. Οι συσκευασίες πρέπει να είναι καθαρές, χωρίς υπολείμματα φαγητού και στεγνές. Όταν βρέχει, οι κάδοι ανακύκλωσης πρέπει να είναι κλειστοί, γιατί, αν βραχεί το χαρτί, δεν μπορεί πια να ανακυκλωθεί. Υλικά που συλλέγονται από τη θάλασσα ή την παραλία (λ.χ. σε καθαρισμούς) δεν θα πρέπει να απορρίπτονται στον μπλε κάδο αν έχουν μείνει καιρό έξω. Η παραμονή τους στη θάλασσα ή στον ήλιο καθιστά τα περισσότερα υλικά μη ανακυκλώσιμα. Κατά κανόνα, οι σκληρές πλαστικές συσκευασίες ανακυκλώνονται πιο εύκολα. Τα είδη του πλαστικού από τα οποία φτιάχνονται βέβαια είναι πολλά – σε χώρες όπου η ανακύκλωση είναι ανεπτυγμένη, γίνεται χωριστή συλλογή.
      Από εκεί και έπειτα, υπάρχουν αρκετοί επιμέρους κανόνες ή και λάθη που γίνονται συχνά από τους πολίτες.
      Στον μπλε κάδο δεν πρέπει να καταλήγει οτιδήποτε πλαστικό, αλλά μόνο συσκευασίες. Παιχνίδια και άλλα πλαστικά αντικείμενα (λ.χ. φαράσια, σκούπες, σωλήνες) δεν πρέπει να καταλήγουν εκεί. Καλό είναι επίσης να μην απορρίπτονται στον μπλε κάδο τα φελιζόλ, γιατί, παρότι τυπικά ανακυκλώνονται, σπάνια αυτό γίνεται. Τα πλαστικά μπουκάλια μπορούν να απορρίπτονται με το καπάκι τους και δεν χρειάζεται να τα συμπιέζει ο πολίτης. Υπάρχουν ορισμένα πλαστικά μπουκάλια (ΡΕΤ) με ετικέτα από PVC που δύσκολα ανακυκλώνονται, γιατί δεν μπορεί να γίνει διαχωρισμός των υλικών. Ο καταναλωτής μπορεί να τα ξεχωρίσει από την ετικέτα που καλύπτει ολόκληρο το μπουκάλι: πρόκειται συνήθως για συσκευασίες αναψυκτικών, σοκολατούχου γάλακτος ή κάποιων απορρυπαντικών. Αν ο καταναλωτής θέλει να μην πετάξει το μπουκάλι στα σκουπίδια, πρέπει να αφαιρέσει την ετικέτα και να ανακυκλώσει μόνο το μπουκάλι. Τα πλαστικά μπουκάλια αντισηπτικών δεν πρέπει να ρίχνονται στην ανακύκλωση. Κατ’ αρχάς, τα περισσότερα είναι από PVC, που δύσκολα ανακυκλώνεται στη χώρα μας. Επιπλέον, πολλά περιέχουν μεταλλικά τμήματα (λ.χ. κάποιο έλασμα). Οι συσκευασίες που είναι από διαφορετικά υλικά, όπως πλαστικό και χαρτόνι (π.χ. συσκευασίες από λάμπες ή μπαταρίες), μπορούν να ρίχνονται στον μπλε κάδο, αρκεί πρώτα να διαχωρίσουμε τα δύο υλικά. Άδεια γκαζάκια μπορούν να πετιούνται στον κάδο της ανακύκλωσης. Κανονικά μπορούν να απορρίπτονται γενικά τα δοχεία υπό πίεση (αεροζόλ, λακ, κ.ο.κ.), αλλά στην πραγματικότητα καλό είναι αυτό να μη γίνεται, γιατί, αν δεν είναι εντελώς άδεια, μπορεί να «σκάσουν» κατά τη συμπίεσή τους. Οι μαλακές συσκευασίες τυριών ή αλλαντικών ανακυκλώνονται δύσκολα, λόγω των υπολειμμάτων τροφής που μένουν σε αυτές. Τυπικά πρέπει να απορρίπτονται στον μπλε κάδο, οπότε προσπαθήστε να είναι όσο το δυνατόν πιο καθαρές. Συσκευασίες που έχουν εσωτερικό που δείχνει μεταλλικό (λ.χ. κουτιά ζαχαροπλαστείων, πατατάκια, κρουασάν) δεν ανακυκλώνονται εύκολα και γι’ αυτό είναι προτιμότερο να καταλήγουν στα κοινά σκουπίδια. Πρόκειται για τις λεγόμενες «πολυστρωματικές» συσκευασίες, αυτές που έχουν φτιαχτεί από διαφορετικά στρώματα υλικών.
        Τα κουτιά της πίτσας πρέπει να πετιούνται στα κοινά σκουπίδια αν είναι λαδωμένα. Συσκευασίες από φυτοφάρμακα δεν πρέπει να απορρίπτονται στους μπλε κάδους, ακόμα κι αν επάνω αναγράφουν ότι είναι από ανακυκλώσιμο υλικό. Υπάρχουν συζητήσεις εδώ και μία διετία για τη δημιουργία χωριστού «ρεύματος» συλλογής τους, προς το παρόν χωρίς αποτέλεσμα. Οι περισσότερες συσκευασίες φρούτων και λαχανικών, κρέατος και ψαριού είναι δύσκολο να ανακυκλωθούν στην πράξη. Τα ποτηράκια καφέ που δείχνουν χάρτινα στην πραγματικότητα δεν είναι (έχουν εσωτερικές στρώσεις από πλαστικό για να είναι αδιάβροχα) και πρέπει να απορρίπτονται στα σκουπίδια. Τα καπάκια τους όμως (μαύρα, λευκά ή διάφανα) είναι συνήθως ανακυκλώσιμα. Το ίδιο ισχύει προφανώς για τα πλαστικά ποτήρια του καφέ. Τα πλαστικά καλαμάκια δεν ανακυκλώνονται. Τυπικά από πέρυσι έχουν σταματήσει να πωλούνται – τα βρίσκεις βέβαια σχεδόν παντού, εκτός από τις μεγάλες αλυσίδες. Το ξύλο δεν ανακυκλώνεται μέσω των μπλε κάδων, ακόμα κι αν αποτελεί κομμάτι κάποιας συσκευασίας. Κομμάτια χαρτιού μικρότερα από Α4 δεν ανακυκλώνονται και καταλήγουν στο υπόλειμμα κατά τη μηχανική διαλογή των υλικών. Οι κούτες πρέπει να «ανοίγονται» πριν πεταχτούν στον κάδο (δηλαδή να αφαιρείται η ταινία που τις ενώνει). Εφημερίδες και γενικά χαρτί μπορεί κανονικά να απορρίπτεται στον μπλε κάδο. Οι κάψουλες καφέ είναι προτιμότερο να επιστρέφονται στις εταιρείες που έχουν προγράμματα συλλογής τους. Ειδάλλως πρέπει να ανοιχτούν και να καθαριστούν πριν πεταχτούν. Τα αλουμινένια καπάκια από τροφές (λ.χ. γιαούρτι) δεν ανακυκλώνονται. Στους μπλε κάδους (ή καλύτερα κώδωνες, αν υπάρχουν στην περιοχή μας) πρέπει να απορρίπτονται γυάλινες συσκευασίες (μπουκάλια, βαζάκια κ.λπ.) και όχι ποτήρια, κομμάτια γυαλιών, τζάμια, παρμπρίζ. Οι πλαστικές σακούλες μεταφοράς από σούπερ μάρκετ ή εμπορικά καταστήματα (συμπεριλαμβανομένων εκείνων των πολλαπλών χρήσεων) ανακυκλώνονται κανονικά. Όχι οι βιοδιασπώμενες, που πρέπει να καταλήγουν στα κοινά σκουπίδια. Πόσα λάθη μπορεί να βρει κανείς σε αυτή την εικόνα; Σε κάθε περίπτωση, πάντως, η πιο ορθή φιλοπεριβαλλοντική συμπεριφορά είναι η μείωση των απορριμμάτων που παράγουμε. Αυτό σημαίνει πιο υπεύθυνες επιλογές, λιγότερες πλαστικές συσκευασίες, λιγότερες συσκευασίες μιας χρήσης. Στόχος της ευρωπαϊκής πολιτικής είναι οι ποσότητες μη ανακυκλώσιμων οικιακών απορριμμάτων να μειωθούν στο μισό και η ανακύκλωση να φθάσει στο 60% έως το 2030. Η Ελλάδα σήμερα βρίσκεται στην ανακύκλωση λίγο πάνω από το 20%, οπότε ο δρόμος είναι ακόμα μακρύς. Τα επόμενα χρόνια, πάντως, σταδιακά τη θέση του μπλε κάδου θα αρχίσουν να παίρνουν περισσότερα «ρεύματα», δηλαδή χωριστοί κάδοι ανά υλικό, οπότε θεωρητικά η ανακύκλωση θα γίνει ευκολότερη. Επίσης θα πρέπει να δημιουργηθούν χωριστά «ρεύματα» ανακύκλωσης για κάποιες κατηγορίες απορριμμάτων, όπως τα στρώματα, τα έπιπλα, τα γεωργικά απορρίμματα, τα αλιευτικά εργαλεία και άλλα.
      Πηγή: Εφημερίδα «Καθημερινή»
      Πηγή εικόνων: Κωστής Σωχωρίτης
      Περισσότερα...

        0

    20. Περιβάλλον

      MedCyclones: Ευρωπαϊκό δίκτυο για τους Μεσογειακούς Κυκλώνες στον Καιρό και το Κλίμα

      Engineer

      Οι κυκλώνες είναι οι κύριοι ρυθμιστές των καιρικών συνθηκών στην περιοχή της Μεσογείου και αποτελούν συχνά κίνδυνο, προκαλώντας ανεμοθύελλες και έντονες βροχοπτώσεις. Επιπλέον, οι κυκλώνες διαδραματίζουν βασικό ρόλο στη μεταβλητότητα του κλίματος ελέγχοντας την ωκεάνια κυκλοφορία και τον περιφερειακό κύκλο του νερού, και κινητοποιώντας και μεταφέροντας μεγάλες ποσότητες σκόνης από τη Βόρεια Αφρική προς την Ευρώπη.
      Παρά τα πρόσφατα επιτεύγματα της επιστημονικής κοινότητας για την παροχή βαθύτερης γνώσης για τις ατμοσφαιρικές διεργασίες και τις επιπτώσεις που σχετίζονται με τους μεσογειακούς κυκλώνες, εξακολουθούν να υπάρχουν επιστημονικές προκλήσεις που δεν έχουν αντιμετωπιστεί που απαιτούν συντονισμένη προσέγγιση. Επιπλέον, η έλλειψη άμεσης αλληλεπίδρασης μεταξύ ακαδημαϊκών ερευνητών και επιστημόνων πρόβλεψης καιρού/κλίματος που εργάζονται σε επιχειρησιακά κέντρα, εμποδίζει την αποτελεσματική εκμετάλλευση των θεμελιωδών ερευνητικών αποτελεσμάτων για τη βελτίωση των ατμοσφαιρικών μοντέλων με απτό τρόπο. Ως εκ τούτου, είναι αναμφισβήτητο ότι υπάρχουν δυνητικά μεγάλα κοινωνικά οφέλη από τη βελτίωση των προβλέψεων κυκλώνων για τα χρονοδιαγράμματα του καιρού και του κλίματος.
      Η αποτελεσματική δικτύωση μεταξύ των ενδιαφερομένων, των επιχειρησιακών μετεωρολόγων και των ερευνητών είναι έγκαιρη και απαραίτητη για την αντιμετώπιση τόσο των προκλήσεων του συντονισμού της έρευνας όσο και της επιχειρησιακής εφαρμογής των επιστημονικών αποτελεσμάτων στις υπηρεσίες καιρού και κλίματος. Το ευρωπαϊκό πρόγραμμα COST Action MedCyclones (CA19109) συντονίζει τις δραστηριότητες ερευνητών στη μετεωρολογία και την κλιματολογία, και επιστημόνων από υπηρεσίες καιρού/κλίματος με κύριο στόχο την παροχή βαθύτερης κατανόησης των μεσογειακών κυκλώνων και τη σημαντική βελτίωση της ευρωπαϊκής ικανότητας πρόβλεψης των περιβαλλοντικών και κλιματικών επιπτώσεών τους.
      Στο πρόγραμμα MedCyclones συμμετέχουν ερευνητές από 29 χώρες, μεταξύ των οποίων 15 Έλληνες επιστήμονες από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, και το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών.
       
      Περισσότερα...

        0

    21. Περιβάλλον

      Ευρωπαϊκή Κατάσταση Κλίματος 2021- Μέρος Δ: Δασικές πυρκαγιές

      Engineer

      Οι δασικές πυρκαγιές αναπτύσσονται όπου υπάρχει διαθέσιμη εύφλεκτη βλάστηση και πηγές ανάφλεξης, όπως ένας κεραυνός ή ανθρώπινες δραστηριότητες. Μόλις μια δασική πυρκαγιά αναφλεγεί, υπάρχουν πολλά στοιχεία που επηρεάζουν την ανάπτυξή της. Για παράδειγμα, το είδος και η δομή της βλάστησης και η περιεκτικότητά της σε υγρασία επηρεάζουν τη διάρκεια και την ένταση μιας πυρκαγιάς. Επιπλέον, η τοπογραφία και ο άνεμος επηρεάζουν την κατεύθυνση και την ταχύτητα εξάπλωσης. Στην περιοχή της Μεσογείου, οι πυρκαγιές προκαλούνται κυρίως από τον άνθρωπο και είναι πιο συχνές τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν οι υψηλές θερμοκρασίες και η χαμηλή σχετική υγρασία παρέχουν ευνοϊκές συνθήκες για την καύση της βλάστησης και της οργανικής ύλης του εδάφους.
      Οι πυρκαγιές αποτελούν φυσικό φαινόμενο πολλών οικοσυστημάτων. Ωστόσο, μια αύξηση στη συχνότητα και την έντασή τους μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή οικοτόπων, ζημιές σε περιουσίες και απώλεια ζωών, καθώς και σε υποβάθμιση της ποιότητας του αέρα. Οι αλλαγές στο κλίμα των ευρωπαϊκών καλοκαιριών τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες οδήγησαν σε μεγαλύτερη πιθανότητα πυρκαγιών. Ταυτόχρονα, η παρατηρούμενη συχνότητα και ένταση των πυρκαγιών και οι σχετικές εκπομπές δείχνουν σχετικά υψηλό βαθμό διαχρονικής μεταβλητότητας. Η ανάλυση των διαφόρων παραγόντων, όπως οι αλλαγές στο κλίμα και τα καιρικά μοτίβα, αλλά και η χρήση γης και άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες, είναι επομένως σημαντικές για την καλύτερη κατανόηση της αλλαγής και της μεταβλητότητας που σχετίζονται με τις πυρκαγιές.
      Αυτή η ενότητα εξετάζει τις δασικές πυρκαγιές το 2021. Το δυναμικό για πυρκαγιές διερευνάται παρέχοντας μια εκτίμηση του κινδύνου πυρκαγιάς, δεδομένων των καιρικών συνθηκών. Υπάρχει επίσης μια εξέταση των συμβάντων δασικών πυρκαγιών μέσω δύο συμπληρωματικών δεικτών που βασίζονται σε δορυφορικές παρατηρήσεις: καμένες περιοχές και εκπομπές ακτινοβολίας των εστιών πυρκαγιάς, και εκπομπές θερμοκηπικών αερίων στην ατμόσφαιρα.
      1. Κίνδυνος πυρκαγιάς
      Όπου υπάρχει διαθέσιμη καύσιμη ύλη, ο καιρός είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας στη διαμόρφωση της συμπεριφοράς της φωτιάς. Για να κατανοήσουμε πώς η ευφλεκτότητα μιας συγκεκριμένης περιοχής αλλάζει ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες και για να εκτιμηθεί η πιθανή ταχύτητα και ένταση μιας πυρκαγιάς, χρησιμοποιούνται δείκτες κινδύνου πυρκαγιάς, όπως ο δείκτης καιρού πυρκαγιάς (FWI). Αυτοί οι δείκτες εκφράζουν ένα μέτρο της έντασης της πυρκαγιάς, σε περίπτωση ανάφλεξης, και υπολογίζονται από την ημερήσια θερμοκρασία, τη σχετική υγρασία, την ταχύτητα του ανέμου και τις βροχοπτώσεις. Οι δείκτες κινδύνου πυρκαγιάς λαμβάνουν επίσης υπόψη τις καιρικές συνθήκες των προηγούμενων ημερών ή και μηνών.
      Το 2021, ο κίνδυνος πυρκαγιάς για την Ευρώπη συνολικά ήταν ελαφρώς υψηλότερος από τον μέσο όρο για την περίοδο αναφοράς 1991–2020. Ωστόσο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, ορισμένες χώρες είδαν τιμές πολύ πάνω από το μέσο όρο.

      Η κύρια περίοδος πυρκαγιών στην περιοχή της Ευρωπαϊκής Μεσογείου ξεκινά συνήθως τον Ιούνιο και τελειώνει τον Σεπτέμβριο. Μια χωρική ανάλυση του κινδύνου πυρκαγιάς υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα και η Τουρκία παρουσίασαν εξαιρετικά υψηλές τιμές FWI τόσο τον Ιούλιο όσο και τον Αύγουστο. Οι μεσογειακές περιοχές είναι συνήθως πολύ ξηρές το καλοκαίρι και, για παράδειγμα, μια  μικρή αύξηση της μέσης θερμοκρασίας, λόγω των επίμονων καυσώνων, μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση της έκτασης των περιοχών που είναι επιρρεπείς σε καύση. Ωστόσο, μια ελαφρά αύξηση του κινδύνου πυρκαγιάς στις περιοχές της Βόρειας Ευρώπης συχνά δεν αρκεί για να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο μεγάλων δασικών πυρκαγιών.
      2. Κατανομή και έκταση των καμένων περιοχών
      Οι θετικές θερμοκρασιακές ανωμαλίες μπορούν να οδηγήσουν σε αύξηση του πιθανού κινδύνου δασικών πυρκαγιών και να συμβάλουν, μαζί με άλλους παράγοντες όπως η χαμηλή σχετική υγρασία και η περιεκτικότητα σε υγρασία της καύσιμης ύλης, στην καύση μεγάλων περιοχών σε περιοχές με πυρκαγιές. Ένας τρόπος για να εκτιμηθεί η έκταση και η ζημιά των δασικών πυρκαγιών είναι να ληφθεί υπόψη το μέγεθος της περιοχής που κάηκε. Αυτό μπορεί να προκύψει από δορυφορικές μετρήσεις.

      Οι «κρίσιμες» πυρκαγιές, αυτές άνω των 10.000 εκταρίων, συνδέονται συνήθως με ακραίες τιμές κινδύνου πυρκαγιάς: FWI άνω του 50. Αυτές οι κρίσιμες πυρκαγιές που μαίνονται κάτω από συνθήκες ακραίου κινδύνου πυρκαγιάς είναι δύσκολο να σβήσουν μέχρι να υποχωρήσει η θερμοκρασία του αέρα και να σημειωθούν βροχοπτώσεις. Οι επίμονες υψηλές θερμοκρασίες και οι συνθήκες ξηρασίας σε τμήματα της περιοχής της Μεσογείου, οδήγησαν σε συνθήκες ακραίου κινδύνου πυρκαγιάς στην περιοχή το καλοκαίρι του 2021.

      Κάτω από αυτές τις συνθήκες, κρίσιμες πυρκαγιές εκδηλώθηκαν στην Ισπανία, την Ιταλία και την Ελλάδα , Τουρκία και Αλγερία, συμπεριλαμβανομένων των πυρκαγιών που είχαν ως αποτέλεσμα τις μεγαλύτερες καμένες εκτάσεις που έχουν καταγραφεί, άνω των 50.000 εκταρίων, στην Ελλάδα και την Τουρκία. Πυρκαγιές περίπου 7.500 εκταρίων και 6.500 εκταρίων σημειώθηκαν στην Πορτογαλία και τη Γαλλία, αντίστοιχα. Συνολικά, πάνω από 800.000 εκτάρια κάηκαν στις χώρες γύρω από τη λεκάνη της Μεσογείου τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο. Κατά τη διάρκεια του έτους , η έκταση των καμένων περιοχών ακολούθησε ένα τυπικό εποχιακό μοτίβο, με μικρές εστίες την άνοιξη, λόγω γεωργικών πρακτικών που χρησιμοποιούν τη φωτιά ως εργαλείο για τον καθαρισμό της γης και την απομάκρυνση της βλάστησης και μια μεγαλύτερη δραστηριότητα τους καλοκαιρινούς μήνες (Ιούνιος–Αύγουστος) που συμπίπτουν με τις μεγάλες πυρκαγιές στην περιοχή της Μεσογείου. Ενώ η τάση στη σωρευτική έκταση των καμένων εκτάσεων στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) ήταν κοντά στον μέσο όρο τον Ιανουάριο και τις αρχές Φεβρουαρίου 2021, ήταν πολύ πάνω από τον μέσο όρο από τότε έως το τέλος του έτους.

       
      3. Εκπομπές θερμοκηπικών αερίων από δασικές πυρκαγιές
      Οι πυρκαγιές απελευθερώνουν μεγάλες ποσότητες σωματιδίων και ένα ευρύ φάσμα οργανικών ενώσεων. Η παρακολούθηση αυτών των εκπομπών είναι ένας τρόπος αξιολόγησης της δραστηριότητας των πυρκαγιών σε μια περιοχή. Οι εκπομπές πυρκαγιών υπολογίζονται με βάση τις δορυφορικές παρατηρήσεις της εκπεμπόμενης ακτινοβολίας προς την ατμόσφαιρα και το διάστημα.
      Οι συνολικές μηνιαίες εκπομπές πυρκαγιών για τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) το 2021 ήταν κάτω από τον μέσο όρο για την περίοδο 2003–2019 όλους τους μήνες, εκτός από τον Αύγουστο, όταν το σήμα, πολύ πάνω από τον μέσο όρο 2003–2019, κυριαρχούσε κυρίως από τις εκπομπές από τις νότιες χώρες της Ε.Ε. Οι καμένες περιοχές άνω του μέσου όρου παρατηρήθηκαν επίσης σε πολλές περιοχές της Νότιας Ευρώπης κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Κατά τη διάρκεια της άνοιξης και του φθινοπώρου, ο αριθμός των παρατηρούμενων ενεργών πυρκαγιών ήταν χαμηλότερος από τον μέσο όρο στη Νότια Ευρώπη και οι σχετικές εκπομπές ήταν αντίστοιχα κάτω από το μέσο όρο. Ο κίνδυνος πυρκαγιάς ήταν επίσης χαμηλότερος από τον μέσο όρο σε αυτές τις περιοχές και μήνες.
      Οι εκτιμώμενες συνολικές εκπομπές δασικών πυρκαγιών για τις χώρες της ΕΕ συνολικά το 2021 ήταν πάνω από το μέσο ετήσιο σύνολο των 19-ετών δεδομένων παρακολούθησης των πυρκαγιών, μετά από τρία διαδοχικά έτη κατώτερων του μέσου όρου των συνολικών εκπομπών, από το 2018 έως το 2020.

      Πηγή: Copernicus.eu
      Περισσότερα...

        0

×
×
  • Create New...

Σημαντικό

Χρησιμοποιούμε cookies για να βελτιώνουμε το περιεχόμενο του website μας. Μπορείτε να τροποποιήσετε τις ρυθμίσεις των cookie, ή να δώσετε τη συγκατάθεσή σας για την χρήση τους.