Αναζήτηση στην κοινότητα

Σημαντικό μέρος της ζήτησης παραμένει ανεκμετάλλευτο, καθώς οι υπάρχουσες υποδομές δεν επαρκούν και οι νέες επενδύσεις καθυστερούν, με αποτέλεσμα να χάνονται έσοδα, θέσεις εργασίας και ευκαιρίες αναβάθμισης του τουριστικού προϊόντος. Η ελληνική αγορά θαλάσσιου τουρισμού καταγράφει τα τελευταία χρόνια έντονη δυναμική, με τη χώρα να εδραιώνεται ως κορυφαίος προορισμός για σκάφη αναψυχής στην Ανατολική Μεσόγειο. Παρ’ όλα αυτά, ο κλάδος των μαρινών εξακολουθεί να κινείται κάτω από τις πραγματικές του δυνατότητες, καθώς ένα βασικό διαρθρωτικό πρόβλημα παραμένει άλυτο, το οποίο δεν είναι άλλο από την αδυναμία δημιουργίας νέων θέσεων ελλιμενισμού με ρυθμούς που να ανταποκρίνονται στη συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση. Η πίεση είναι εντονότερη σε περιοχές υψηλής τουριστικής απήχησης, όπως η Αττική, το Ιόνιο και οι Κυκλάδες, όπου η πληρότητα των μαρινών αγγίζει ή ξεπερνά τα όριά της, ιδιαίτερα τους θερινούς μήνες. Σε πολλές περιπτώσεις, η έλλειψη διαθέσιμων θέσεων οδηγεί σκάφη είτε σε αναζήτηση ελλιμενισμού σε γειτονικές χώρες είτε σε υποβάθμιση της συνολικής εμπειρίας του θαλάσσιου τουρισμού. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η Αττική, η οποία λειτουργεί ως βασικό «home port» για σκάφη αναψυχής, φιλοξενώντας μεγάλο αριθμό σκαφών σε μόνιμη βάση καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Ο ρόλος αυτός είναι κρίσιμος όχι μόνο για την εγχώρια αγορά, αλλά και για τη διεθνή εικόνα της χώρας στον χάρτη του yachting. Ωστόσο, οι διαθέσιμες θέσεις ελλιμενισμού στην ευρύτερη περιοχή δεν επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες, περιορίζοντας ουσιαστικά τη δυνατότητα περαιτέρω ανάπτυξης. Η υστέρηση αυτή λειτουργεί πολλαπλασιαστικά, καθώς επηρεάζει τόσο τη δραστηριότητα των μαρινών όσο και ένα ευρύ φάσμα συναφών υπηρεσιών, από τη συντήρηση και την τεχνική υποστήριξη έως τον τουρισμό υψηλής προστιθέμενης αξίας. Ζήτηση υπάρχει, αλλά μένει ανεκμετάλλευτη Σε αντίθεση με άλλους κλάδους υποδομών, το πρόβλημα στις μαρίνες δεν σχετίζεται με έλλειψη ενδιαφέροντος. Η Ελλάδα αποτελεί σήμερα πρώτη επιλογή για σκάφη αναψυχής στην Ανατολική Μεσόγειο, είτε ως θερινός προορισμός είτε ως μόνιμη βάση ελλιμενισμού. Παρά τη θετική αυτή συγκυρία, σημαντικό μέρος της ζήτησης παραμένει ανεκμετάλλευτο, καθώς οι υφιστάμενες υποδομές δεν επαρκούν και οι νέες επενδύσεις καθυστερούν. Το αποτέλεσμα είναι να χάνονται έσοδα, θέσεις εργασίας και ευκαιρίες αναβάθμισης του τουριστικού προϊόντος, σε μια περίοδο που ο ανταγωνισμός από γειτονικές χώρες εντείνεται. Σύμφωνα με τους διαχειριστές μαρινών και τα μέλη της Ένωσης Μαρινών Ελλάδας, το πρόβλημα είναι κοινό σε ολόκληρη τη χώρα και έχει έντονο θεσμικό χαρακτήρα. Οι διαδικασίες αδειοδότησης παραμένουν σύνθετες και χρονοβόρες, με εμπλοκή πολλών διαφορετικών υπηρεσιών και χωρίς επαρκή συντονισμό. Οι καθυστερήσεις αφορούν τόσο την ανάπτυξη νέων μαρινών όσο και την αναβάθμιση υφιστάμενων εγκαταστάσεων. Σε πολλές περιπτώσεις, ακόμη και μικρές παρεμβάσεις απαιτούν εγκρίσεις που μπορεί να διαρκέσουν χρόνια, δημιουργώντας ένα περιβάλλον αβεβαιότητας για τους επενδυτές. Επενδύσεις δίχως συγκροτημένη εθνική στρατηγική Πέρα από τα αδειοδοτικά ζητήματα, καθοριστικό ρόλο παίζει και η απουσία μιας συγκροτημένης εθνικής στρατηγικής για την ανάπτυξη των μαρινών. Δεν υπάρχει σαφής χωροταξικός και αναπτυξιακός σχεδιασμός που να ορίζει πού υπάρχει πραγματική ανάγκη για νέες θέσεις ελλιμενισμού και πώς αυτές θα ενταχθούν στο συνολικό τουριστικό και λιμενικό δίκτυο της χώρας. Η έλλειψη αυτή οδηγεί σε αποσπασματικές κινήσεις, καθυστερήσεις και συχνά σε συγκρούσεις αρμοδιοτήτων, επιβαρύνοντας περαιτέρω το επενδυτικό περιβάλλον. Το πιο χαρακτηριστικό αποτέλεσμα των παραπάνω παθογενειών είναι ότι ακόμη και ώριμες επενδύσεις, με εξασφαλισμένους επενδυτές και σαφές επιχειρησιακό πλάνο, παραμένουν στάσιμες για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη κεφαλαίων ή τεχνογνωσίας, αλλά η αδυναμία του συστήματος να υποστηρίξει την έγκαιρη υλοποίηση των έργων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Μαρίνα Πύλου, η οποία έχει παραχωρηθεί στην κοινοπραξία D Marinas Hellas – ΤΕΜΕΣ (όμιλος Κωνσταντακόπουλου) για 40 χρόνια. Το επενδυτικό σχέδιο, ύψους άνω των 10 εκατ. ευρώ, προβλέπει την πλήρη αναβάθμιση της μαρίνας, με 130 θέσεις ελλιμενισμού για σκάφη μήκους 8 έως 30 μέτρων, νέες χερσαίες υποδομές, χώρους αναψυχής και εμπορικές χρήσεις, καθώς και υπηρεσίες τεχνικής υποστήριξης. Παρά την ωριμότητα του σχεδιασμού, η έναρξη των εργασιών παραμένει σε εκκρεμότητα. Βασικά εμπόδια αποτελούν τεχνικά ζητήματα, όπως η απομάκρυνση βυθισμένων σκαφών που αποτελεί υποχρέωση του Δημοσίου, αλλά και εκκρεμότητες που σχετίζονται με την οριστικοποίηση της χρηματοδοτικής δομής. Σε διαφορετική φάση βρίσκεται η Μαρίνα Αλίμου, ένα από τα πλέον εμβληματικά έργα της Αθηναϊκής Ριβιέρας. Παρότι η επένδυση έχει δρομολογηθεί εδώ και χρόνια και υφίσταται σαφές επιχειρησιακό πλάνο, η ανάπλαση που έχει αναλάβει η REDS, θυγατρική της ΕΛΛΑΚΤΩΡ, εξελίσσεται με βραδείς ρυθμούς. Ο χρονικός ορίζοντας ολοκλήρωσης μετατίθεται πλέον στο 2028, εντείνοντας τον προβληματισμό για το κατά πόσο το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο μπορεί να υποστηρίξει μεγάλης κλίμακας παρεμβάσεις σε κομβικές τουριστικές περιοχές. Ακόμη, η υπό ανάπτυξη μαρίνα mega-yachts στην Κέρκυρα από τη Lamda Marinas, επένδυση άνω των 140 εκατ. ευρώ, βρίσκεται ήδη σε φάση υλοποίησης και φιλοδοξεί να αναβαθμίσει τη θέση της Κέρκυρας στον διεθνή χάρτη του yachting. Παρότι η παραχώρηση έχει ολοκληρωθεί και έχει κυρωθεί με νόμο από τη Βουλή, η έναρξη των βασικών έργων εξακολουθεί να εξαρτάται από την ολοκλήρωση των αδειοδοτικών διαδικασιών. Αντίστοιχες προκλήσεις καταγράφονται και σε άλλες μεγάλες παρεμβάσεις, όπως στον Άγιο Κοσμά, στο πλαίσιο της επένδυσης στο Ελληνικό, επιβεβαιώνοντας ότι ακόμη και τα πλέον φιλόδοξα projects δεν μένουν ανεπηρέαστα από τις χρόνιες παθογένειες του συστήματος. View full είδηση

Δέκα χρόνια μετά την πρώτη έκδοση του Tech Cities της Savills, ένα στοιχείο παραμένει αμετάβλητο: το ανθρώπινο κεφάλαιο που εξακολουθεί να αποτελεί τον πιο κρίσιμο παράγοντα επιτυχίας για τον τεχνολογικό κλάδο. Παρά τις ραγδαίες εξελίξεις στην τεχνητή νοημοσύνη και την αυτοματοποίηση, οι πόλεις που προσελκύουν και διατηρούν εξειδικευμένο ταλέντο είναι εκείνες που κυριαρχούν στον παγκόσμιο τεχνολογικό χάρτη. Σύμφωνα με τον Paul Tostevin, επικεφαλής του Τμήματος Παγκόσμιας Έρευνας της Savills, η ελκυστικότητα μιας πόλης για εξειδικευμένους εργαζομένους είναι σήμερα εξίσου σημαντική όσο και την προηγούμενη δεκαετία. Όπως επισημαίνει, η τεχνολογία μπορεί να αλλάζει, αλλά η καινοτομία εξακολουθεί να γεννιέται εκεί όπου συγκεντρώνονται άνθρωποι, ιδέες και ευκαιρίες. Οι πόλεις που ξεχωρίζουν Στην κορυφή της κατάταξης παραμένει το Σαν Φρανσίσκο, το οποίο διατηρεί τον τίτλο της κορυφαίας Tech City παγκοσμίως. Αν και η εποχή του dot-com είχε τις ρίζες της στη Silicon Valley, η σημερινή επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης έχει ως επίκεντρο το αστικό περιβάλλον του Σαν Φρανσίσκο. Η Νέα Υόρκη διατηρεί τη δεύτερη θέση, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο της ως πολυδιάστατου τεχνολογικού κόμβου, ενώ το Λονδίνο ανεβαίνει στην τρίτη θέση, ενισχυμένο από τη μεγαλύτερη συγκέντρωση κορυφαίων πανεπιστημίων παγκοσμίως. Ιδιαίτερη δυναμική καταγράφεται στην Ασία. Η Σιγκαπούρη ανεβαίνει τρεις θέσεις και κατατάσσεται ένατη, ενώ η Σεούλ σημειώνει άνοδο τεσσάρων θέσεων, φτάνοντας στη δεκάδα. Παράλληλα, έξι κινεζικές πόλεις περιλαμβάνονται πλέον στις 30 κορυφαίες, με το Πεκίνο και τη Σαγκάη να ηγούνται. Στην Ευρώπη, πόλεις όπως το Παρίσι και το Βερολίνο συνεχίζουν να παρουσιάζουν ισχυρές επιδόσεις. Η αυξανόμενη έμφαση στις δεξιότητες, αντί των ακαδημαϊκών τίτλων, ενισχύει την άνοδο τεχνολογικών πόλεων σε αναδυόμενες αγορές. Η Μπανγκαλόρ στην Ινδία ξεχωρίζει για τη διαθεσιμότητα ταλέντου, χάρη στο τεράστιο και εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό της. Αντίστοιχα, το Ναϊρόμπι στην Κένυα κερδίζει έδαφος, αξιοποιώντας το δημογραφικό του πλεονέκτημα και τη νέα γενιά τεχνολόγων. Την ίδια στιγμή, η ζήτηση μετατοπίζεται προς πιο εξειδικευμένες δεξιότητες, με αιχμή την τεχνητή νοημοσύνη, το cloud engineering και την κυβερνοασφάλεια. Ο ρόλος του χώρου και της ποιότητας ζωής Παρά την εξ αποστάσεως εργασία, τα φυσικά γραφεία εξακολουθούν να διαδραματίζουν στρατηγικό ρόλο. Η ανανεωμένη κινητικότητα στις μισθώσεις από τεχνολογικές εταιρείες υποδηλώνει ότι ο κλάδος συνεχίζει να βλέπει τον χώρο εργασίας ως εργαλείο συνεργασίας και καινοτομίας. Κεντρικό στοιχείο της κατάταξης Tech Cities είναι και η ποιότητα ζωής. Στο πλαίσιο αυτό, η Savills εισάγει τον Matcha Index, έναν δείκτη που αξιολογεί τις πόλεις με βάση τη διαθεσιμότητα και το κόστος του matcha, αλλά και τη συνολική εμπειρία καφέ. Η κουλτούρα των καφέ και των χώρων συνάντησης θεωρείται καθοριστική για τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος που ευνοεί την ανταλλαγή ιδεών. Όπως δείχνουν τα στοιχεία, δεν είναι τυχαίο ότι οι πόλεις που πρωταγωνιστούν στην τεχνολογία είναι εκείνες που προσφέρουν τον ιδανικό συνδυασμό εργασίας, αναψυχής και τρόπου ζωής — το τρίπτυχο που συνεχίζει να τροφοδοτεί την καινοτομία. View full είδηση

Περισσότερο κεντρικό ρόλο φαίνεται να αποκτούν σταδιακά οι Πρότυπες Προτάσεις σε ότι αφορά στον σχεδιασμό μεγάλων έργων υποδομής, καθώς το κράτος αναζητά τρόπους να επιταχύνει τις διαδικασίες ωρίμανσης και να κινητοποιήσει ιδιωτικά κεφάλαια, χωρίς να επιβαρύνει άμεσα τον δημόσιο προϋπολογισμό. Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, το συγκεκριμένο εργαλείο μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στον δημόσιο σχεδιασμό και την ιδιωτική πρωτοβουλία, υπό την προϋπόθεση ότι θα εφαρμοστεί με σαφείς κανόνες και ξεκάθαρη κατανομή ρόλων. Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερη σημασία έχει η τοποθέτηση του Παναγιώτη Σταμπουλίδη, αναπληρωτή διευθύνοντος συμβούλου του Υπερταμείου, σε πρόσφατο συνέδριο, ο οποίος περιέγραψε πώς βλέπει ο οργανισμός τον θεσμό των Πρότυπων Προτάσεων και τη δυνητική εμπλοκή του σε αυτές. Όπως ανέφερε, το νέο επενδυτικό fund του Υπερταμείου, που έχει δημιουργηθεί για να επενδύσει 35 εκατ. ευρώ σε υποδομές και τεχνολογία, είναι πιο πιθανό να κατευθυνθεί σε έργα που προέρχονται από Πρότυπες Προτάσεις, παρά σε έργα που σχεδιάζονται εξ ολοκλήρου από το Δημόσιο. Η λογική πίσω από αυτή την προσέγγιση είναι ότι ένα έργο που κατατίθεται ως Πρότυπη Πρόταση συνοδεύεται ήδη από βασικό σχεδιασμό και τεχνική ωρίμανση, γεγονός που μειώνει τον χρόνο και την αβεβαιότητα. Ωστόσο, ο ίδιος έθεσε ως απολύτως αναγκαία προϋπόθεση τη βελτίωση του θεσμικού πλαισίου, επισημαίνοντας ότι χωρίς σαφείς κανόνες το μοντέλο δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά. Καθοριστικό σημείο στην τοποθέτησή του αποτέλεσε και η μεταφορά του κόστους σχεδιασμού και ωρίμανσης στον ιδιωτικό τομέα. Όπως ξεκαθάρισε, τόσο το κόστος των μελετών όσο και η διαδικασία ωρίμανσης θα πρέπει να επιβαρύνουν τον ιδιώτη που υποβάλλει την Πρότυπη Πρόταση, καθώς το Δημόσιο διαθέτει συγκεκριμένους και περιορισμένους πόρους. Σε αυτό το σχήμα, το κράτος διατηρεί τον ρόλο του αξιολογητή και του τελικού αποφασίζοντα, χωρίς όμως να αναλαμβάνει το αρχικό ρίσκο. Δυνατότητα τροποποίησης των παραμέτρων του έργου από το Δημόσιο Από την πλευρά των κατασκευαστικών εταιρειών και των παραχωρήσεων, ο Γιώργος Συριανός, πρόεδρος του ΣΤΕΑΤ και διευθύνων δύμβουλος της Άκτωρ Παραχωρήσεις, εστίασε στον ρόλο που διατηρεί το Δημόσιο ακόμη και όταν ένα έργο προωθείται μέσω Πρότυπης Πρότασης. Όπως υπογράμμισε, το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει ρητά τη δυνατότητα του Δημοσίου να ζητά τροποποιήσεις στο προτεινόμενο έργο, τόσο ως προς το φυσικό αντικείμενο όσο και ως προς το κόστος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Σήραγγα Ηλιούπολης. Σύμφωνα με τον ίδιο, το Δημόσιο έχει τη δυνατότητα να αποφασίσει αν επιθυμεί μια μικρότερη σήραγγα, με χαμηλότερο προϋπολογισμό και σημαντική εξοικονόμηση πόρων. Η σχετική πρόβλεψη, όπως εξήγησε, εμφανίζεται ρητά σε τρεις διαφορετικές φάσεις του νόμου για τις Πρότυπες Προτάσεις, διασφαλίζοντας ότι ο δημόσιος έλεγχος δεν χάνεται. Πέρα από τη Σήραγγα Ηλιούπολης, ο κ. Συριανός ανέδειξε και άλλα έργα που θεωρεί κρίσιμα για την αποσυμφόρηση της Αττικής. Μεταξύ αυτών, τη διασύνδεση του πρώην Ελληνικού με το αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος, ένα έργο μεγάλης κλίμακας που, όπως εκτίμησε, μπορεί να υλοποιηθεί μόνο μέσω παραχώρησης και αποτελεί ζήτημα βιωσιμότητας για το σύνολο της επένδυσης στο Ελληνικό. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη ριζικής αναδιάρθρωσης του Κηφισού, με προτάσεις για υπόγεια συνέχιση του βασικού άξονα από τον Πειραιά προς το Σχιστό, ώστε να απελευθερωθεί ο κεντρικός κυκλοφοριακός κορμός της Αττικής. Χρηματοδότηση από «σκιώδη» διόδια και Εθνικό Ταμείο Υποδομών Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στο κρίσιμο ζήτημα της χρηματοδότησης, σε μια περίοδο που οι πόροι του ΕΣΠΑ και του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων δεν επαρκούν για νέα μεγάλα έργα. Σε αυτό το πλαίσιο παρουσίασε πέντε συγκεκριμένους άξονες, που, όπως σημείωσε, βασίζονται σε υπαρκτές συζητήσεις και όχι σε θεωρητικές προσεγγίσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τα «σκιώδη» διόδια, τα οποία μπορούν να διασφαλίσουν τη δυνατότητα αποπληρωμής του χρηματοοικονομικού κόστους μετά το 2037, η συμμετοχή του Υπερταμείου με ένα ποσό της τάξης των 20 εκατ. ευρώ σε δύο ή τρία επιλεγμένα έργα, καθώς και η δημιουργία ενός Εθνικού Ταμείου Υποδομών στα πρότυπα της καναδικής Infrastructure Bank. Το ταμείο αυτό θα μπορούσε να αντλεί κεφάλαια μέσω ομολόγων που θα απευθύνονται σε ασφαλιστικά ταμεία, ασφαλιστικές εταιρείες, θεσμικούς αλλά και μικρότερους επενδυτές, χωρίς άμεση επιβάρυνση του Δημοσίου. Στο ίδιο χρηματοδοτικό πακέτο εντάσσεται η αξιοποίηση μέρους των front fees από παραχωρήσεις για τη στήριξη νέων έργων, καθώς και η ευρωπαϊκή οδηγία για τις τιτλοποιήσεις της 16ης Ιουλίου 2025, η οποία δημιουργεί νέες συνθήκες ρευστότητας μέσω ομολόγων, χωρίς επίδραση στο δημόσιο χρέος. Συνολικά, οι Πρότυπες Προτάσεις προβάλλουν ως ένα εργαλείο που μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο ωριμάζουν και χρηματοδοτούνται τα μεγάλα έργα υποδομής. Από τη μία πλευρά, το Υπερταμείο βλέπει σε αυτές μια πιο ώριμη και διαχειρίσιμη επενδυτική επιλογή. Από την άλλη, οι φορείς της αγοράς υπογραμμίζουν ότι το Δημόσιο διατηρεί καθοριστικό ρόλο στον σχεδιασμό και το κόστος των έργων. Το ζητούμενο πλέον είναι η θεσμική ωρίμανση του μοντέλου, ώστε οι Πρότυπες Προτάσεις να λειτουργήσουν ως μοχλός ανάπτυξης και όχι ως πηγή νέων αβεβαιοτήτων. View full είδηση

Μεγάλη δυναμική συνεχίζει να εμφανίζει η επενδυτική δραστηριότητα στην ελληνική αγορά επαγγελματικών ακινήτων, με το 2025 να διαμορφώνεται ως ακόμη μία χρονιά-ορόσημο. Σύμφωνα με στοιχεία της RCA (MSCI), που επεξεργάσθηκε η εταιρεία Avison Young, κατά την περίοδο Α’–Γ’ τριμήνου οι επενδύσεις σε όγκο αυξήθηκαν σε ποσοστό 16% σε ετήσια βάση, προσεγγίζοντας τα €1,1 δισ. Η εικόνα αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω στο δ' τρίμηνο, καθώς δύο μεγάλες συναλλαγές που αφορούν σε πωλήσεις χαρτοφυλακίων ακινήτων εκτιμάται ότι θα εκτοξεύσουν το συνολικό ύψος των επενδύσεων για το σύνολο του έτους πάνω από τα €2 δισ. Οπως λέει η εταιρεία η σταθερή οικονομική ανάκαμψη, η βελτίωση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της χώρας, καθώς και οι αυξημένες επενδύσεις σε ενέργεια και υποδομές, συγκαταλέγονται στους βασικούς παράγοντες που ενισχύουν την εμπιστοσύνη των επενδυτών. Αθήνα και τουρισμός στο επίκεντρο Η επενδυτική δραστηριότητα παραμένει έντονα συγκεντρωμένη στην Αθήνα, η οποία απορροφά το 67% των συνολικών επενδύσεων, χάρη στο μέγεθος της οικονομικής της δραστηριότητας και τη διαθεσιμότητα ακινήτων θεσμικών προδιαγραφών. Παράλληλα, πάνω από το 1/3 των επενδύσεων κατευθύνεται στον τομέα της φιλοξενίας, τόσο στην Αθήνα όσο και στην περιφέρεια, αντανακλώντας τη δυναμική ανάκαμψη του τουρισμού. Οι διασυνοριακοί επενδυτές κατέχουν σχεδόν το 50% της συνολικής δραστηριότητας κατά το διάστημα Α’–Γ’ τριμήνου, εστιάζοντας κυρίως σε ξενοδοχειακά ακίνητα και ενισχύοντας τη ρευστότητα και τις μακροπρόθεσμες προοπτικές της αγοράς. Ο ρόλος των ΑΕΕΑΠ και των ιδιωτών επενδυτών Οπως αναφέρεται στην ανάλυση της Avision Young οι εισηγμένες εταιρείες επενδύσεων σε ακίνητη περιουσία (ΑΕΕΑΠ – REITs) εξακολουθούν να διαμορφώνουν το τοπίο της ελληνικής αγοράς επαγγελματικών ακινήτων, στηρίζοντας τη σταθερότητα και την ανάπτυξή της. Ωστόσο, πρόσφατες τάσεις δείχνουν ότι πολλές ΑΕΕΑΠ λειτουργούν πλέον ως καθαροί πωλητές, στο πλαίσιο στρατηγικών αναδιαρθρώσεων χαρτοφυλακίων. Την ίδια στιγμή, οι ιδιώτες επενδυτές καταγράφουν ιστορικό υψηλό συμμετοχής, αντιπροσωπεύοντας το 46% της συνολικής δραστηριότητας. Το ενδιαφέρον τους επικεντρώνεται σε ακίνητα με σταθερές αποδόσεις και αξιόπιστες ταμειακές ροές. Οι ελληνικές εισηγμένες εταιρείες παραμένουν παραδοσιακά υπερσταθμισμένες στα γραφεία, ωστόσο η ισχυρή ανάπτυξη του τουρισμού έχει οδηγήσει σε στρατηγική στροφή προς τη φιλοξενία, προσελκύοντας εγχώρια και διεθνή κεφάλαια. Παράλληλα, η έλλειψη οργανωμένων και επαγγελματικά διαχειριζόμενων οικιστικών μισθώσεων ενισχύει το επενδυτικό ενδιαφέρον για τον τομέα της κατοικίας, αν και το υψηλό κόστος γης και κατασκευής πιέζει τις επιδιωκόμενες αποδόσεις. Ο κλάδος των logistics κερδίζει σταδιακά μεγαλύτερο μερίδιο στα θεσμικά χαρτοφυλάκια, χάρη στα ισχυρά θεμελιώδη μεγέθη και τη περιορισμένη προσφορά, που οδηγεί συχνά σε συμφωνίες προπώλησης (pre-let) για έτοιμες αναπτύξεις. Στο λιανεμπόριο, το επενδυτικό ενδιαφέρον επικεντρώνεται σε καταστήματα ευκολίας και σε εμπορικά σχήματα με βασικό μισθωτή σούπερ μάρκετ, τα οποία θεωρούνται ανθεκτικά και εξασφαλίζουν σταθερό εισόδημα. Οι προοπτικές της αγοράς Σύμφωνα με την κα. Ερη Μητσοστεργίου, Principal, COO, Capital Markets στην Avision Young "η μελλοντική επενδυτική δραστηριότητα αναμένεται να οδηγηθεί κυρίως από τις ελληνικές ΑΕΕΑΠ, οι οποίες διευρύνουν τις τοποθετήσεις τους σε φιλοξενία, κατοικία και logistics. Μεγάλοι διεθνείς επενδυτές παρακολουθούν στενά την αγορά, αναζητώντας ακίνητα με μακροχρόνιες μισθώσεις και ελκυστικές αποδόσεις, με ελάχιστο στόχο απόδοσης γύρω στο 7%. Η πρόσβαση σε ποιοτικά ακίνητα πραγματοποιείται κυρίως μέσω εξαγορών νέων αναπτύξεων ή ανακαινισμένων προϊόντων". Η ίδια τονίζει επίσης ότι "αν και αναμένονται περισσότερες ευκαιρίες προστιθέμενης αξίας (value-add), το χάσμα μεταξύ προσδοκιών αγοραστών και πωλητών ενδέχεται να επιμηκύνει τις διαπραγματεύσεις ή να καθυστερήσει ορισμένες συναλλαγές". Τέλος, όσον αφορά στις αποδόσεις, τα prime yields για ακίνητα υψηλής ποιότητας εκτιμάται ότι θα παραμείνουν σταθερά, καθώς οι προοπτικές περαιτέρω αύξησης των ενοικίων είναι περιορισμένες. Οι εγχώριοι επενδυτές συνεχίζουν να υπερτερούν σε επίπεδο τιμολόγησης έναντι των διεθνών, οι οποίοι εφαρμόζουν υψηλότερο ασφάλιστρο κινδύνου. View full είδηση

Συνολική έκταση 1.751 στρεμμάτων με καθαρή έκταση 1.296 στρεμμάτων, συνολική δόμηση του Ειδικού Σχεδίου Χωρικής Ανάπτυξης στα 90.701 τ.μ. με Συντελεστή Δόμησης 0,07 και μέγιστη κάλυψη από 12%- 20%, συνολική δυναμικότητα 1.133 κλινών και μέγιστος πληθυσμός στα 2.250 άτομα. Αυτά είναι, συνοπτικά, τα κύρια χαρακτηριστικά της φιλόδοξης, χαρακτηρισμένης ως στρατηγικής επένδυσης για το ‘’Serenity Village”, που προωθείται απέναντι από την Υδρα στην Πελοπόννησο, με επενδυτικό φορέα την Ηydra Rock Α.Ε. με επικεφαλής τον κ. Γιάννη Βαρδινογιάννη. Στόχος, η δημιουργία ενός εμβληματικού – αειφορικού τουριστικού θέρετρου υψηλών προδιαγραφών – Serenity village». «Η προτεινόμενη επένδυση αφορά στη δημιουργία ενός εμβληματικού, αειφορικού τουριστικού θέρετρου υψηλών προδιαγραφών, το οποίο θα αναπτυχθεί σε περιοχή μοναδικού φυσικού κάλλους, στις νοτιοανατολικές παρυφές του Δήμου Πόρου και σε γειτονική περιοχή του Δήμου Ερμιονίδας», όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά. Το επενδυτικό σχέδιο περιλαμβάνει τη δημιουργία Σύνθετου Τουριστικού Καταλύματος και την ανάπτυξη ενός οργανωμένου Παραθεριστικού Τουριστικού Χωριού, με έμφαση στην παροχή ποιοτικών υπηρεσιών διαμονής, στην ενσωμάτωση βιώσιμων κατασκευαστικών προτύπων και στην περιβαλλοντικά υπεύθυνη λειτουργία. Πρόκειται για έργο που δεν απευθύνεται σε μαζικό τουρισμό, αλλά εστιάζει στη δημιουργία μιας υψηλής ποιότητας εμπειρίας διαμονής, με παράλληλη ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και απασχόλησης». Η επένδυση έχει ήδη χαρακτηριστεί ως Στρατηγική Επένδυση σύμφωνα με την απόφαση της Διυπουργικής Επιτροπής Στρατηγικών Επενδύσεων (ΔΕΣΕ) το Μάρτιο του 2025. Η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, συνοδεύεται, μεταξύ άλλων, από μελέτη εκτίμησης επιπτώσεων στα λιβάδια ποσειδωνίας αλλά και μελέτη φέρουσας ικανότητας στην οποία επισημαίνεται ότι «το προτεινόμενο ΕΣΧΑΣΕ πρόκειται στην περιοχή να προσθέσει μέγιστο πληθυσμό 2.250 ατόμων (φιλοξενούμενοι, επισκέπτες, εργαζόμενοι κλπ.) με την πυκνότητα στο σύνολο της έκτασής του να φτάνει στα 1.286 άτομα ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο). Στην περιοχή γενικότερα υπάρχει μία πτωτική πληθυσμιακή τάση και πληθυσμιακή γήρανση», όπως υποστηρίζεται. Όπως επισημαίνεται, η συνολική έκταση όπου αναπτύσσεται το επενδυτικό σχεδίου ανέρχεται, όπως προαναφέρθηκε, σε περίπου 1.751 στρέμματα και αποτελείται από δύο τμήματα που απέχουν περί τα 800 μέτρα μεταξύ τους στη θέση «Βλαχέικα» του Δήμου Πόρου της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων της Περιφέρειας Αττικής και στη θέση «Μετόχι» του Δήμου Ερμιονίδας της Περιφερειακής Ενότητας Αργολίδος της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Το τελικό ακίνητο δημιουργήθηκε από την ένωση 16 ιδιοκτησιών οι οποίες είναι αδόμητες πλην κάποιων υφιστάμενων κτισμάτων στην θέση «Βλαχέικα» τα οποία αθροίζουν σε εκτιμώμενη δόμηση 450 τ.μ.. Οι δύο Ζώνες Η επένδυση περιλαμβάνει δύο κύριες ζώνες ανάπτυξης, την πρώτη ζώνη ανάπτυξης (Ζώνη 1), με χρήση «Τουριστικού Παραθεριστικού Χωριού» και τη δεύτερη ζώνη (Ζώνη 2) με χρήση «Τουρισμός- Αναψυχή». «Η πολεοδόμηση της περιοχής θα βασιστεί σε αρχές οικολογικού σχεδιασμού και οι αντίστοιχες τουριστικές κατοικίες που θα ανεγερθούν θα φέρουν χαρακτηριστικά βιοκλιματικού σχεδιασμού, πληρώντας τα κριτήρια παθητικών κτιρίων με ετήσια κατανάλωση ενέργειας». Οι δύο κύριες Ζώνες επιμερίζονται σε 6 ενότητες, ενώ σε ό,τι αφορά τη δόμηση, η αρχή είναι «να δημιουργηθεί ένας τουριστικός-παραθεριστικός οικισμός/θέρετρο με ήπια χαρακτηριστικά με έμβαση στην βιωσιμότητα και φιλικός προς το περιβάλλον στον οποίο οι περιορισμοί αφορούν Συντελεστή Δόμησης -Σ.Δ. (μεικτό) 0,07 και η μέγιστη επιτρεπόμενη κάλυψη να είναι από 12% έως 20%. Συνοπτικά, στη Ζώνη 1 για το Τουριστικό Παραθεριστικό Χωριό σε συνολική έκταση 1.362 στρ., η τελική έκταση (ανευ δασικών και ρεμάτων) αντιστοιχεί σε 926 στρεμμάτων και περιλαμβάνει τρείς ενότητες. Η επιφάνεια δόμησης θα είναι 64.833 τ.μ. με μέγιστη κάλυψη 20%. Συνολικά προβλέπονται 100 τουριστικές κατοικίες (640 τ.μ./ κατοικία) με μια δυναμικότητα 700 κλινών και προβλεπόμενο μέγιστο πληθυσμό 930 ατόμων, όπως επισημαίνεται στην έκθεση της τουριστικής φέρουσας ικανότητας/ χωρητικότητας. Στη Ζώνη 2 Τουρισμός-Αναψυχή η συνολική έκταση αντιστοιχεί σε 387 στρέμματα με την τελική έκταση (άνευ δασικών και ρεμάτων να αφορά 370 στρ. και περιλαμβάνει επίσης τρείς ενότητες, το Σύνθετο Τουριστικό Κατάλυμα σε 260 στρ., τη δεύτερη ενότητα με τις τουριστικές επαύλεις σε 73 στρ. και την τρίτη ενότητα (εστίαση, αθλητισμός, αναψυχή) σε 38,29 στρ.. Η μέγιστη κάλυψη στην περίπτωση αυτή είναι 12% με συνολική επιφάνεια δόμησης τα 25.868 τ.μ.. Ειδικότερα, στην πρώτη ενότητα του Σύνθετου Τουριστικού Καταλύματος προβλέπεται η ξενοδοχειακή μονάδα με τουριστική υποδομή/ κέντρο θαλασσοθεραπείας δυναμικότητας 200 κλινών και 45 τουριστικές βίλες δυναμικότητας 180 κλινών με μέγιστο πληθυσμό στα 670 άτομα. Η συνολική επιφάνεια δόμησης είναι στα 18.059 τ.μ.. Στη δεύτερη ενότητα περιλαμβάνονται 3 τουριστικές επαύλεις και μία υφιστάμενη δυναμικότητας 53 κλινών (με μέγιστο πληθυσμό 130 άτομα), ενώ η δόμηση αντιστοιχεί σε 5.128 τ.μ.. Στην τρίτη ενότητα με μικρές αθλητικές εγκαταστάσεις, χώρο εστίασης, χώρος στάθμευσης σκαφών η δόμηση είναι 2.680 τ.μ., ενώ ο μέγιστος πληθυσμός προβλέπεται, με βάση τη σχετική έκθεση στα 520 άτομα. Όπως υποστηρίζεται στη μελέτη φέρουσας ικανότητας, «από το 1991 και το 2021 η πτώση μεταξύ αρχικών και τελικών πληθυσμιακών μεγεθών είναι αισθητή ενώ υπάρχει μία εγκατάλειψη του χώρου με μεταναστεύσεις, ενώ η γήρανση και η υπογεννητικότητα δεν ανανεώνουν τον πληθυσμό. Επιπλέον, η περιοχή σε πολλές περιοχές της από μόνιμη κατοικία μετατράπηκε σε εξοχική-παραθεριστική». Οι επενδυτές υποστηρίζουν ότι «η χωροθέτηση του έργου σε μια περιοχή με έντονα αναπτυσσόμενο τουριστικό δυναμικό και σημαντικές περιβαλλοντικές αξίες, καθιστά τη συγκεκριμένη επένδυση στρατηγικής σημασίας, τόσο για τον Αργοσαρωνικό όσο και για τον ευρύτερο θαλάσσιο και νησιωτικό τουρισμό της χώρας. Η επένδυση υιοθετεί εξ αρχής αρχές της κυκλικής οικονομίας, προκρίνει την εξοικονόμηση φυσικών πόρων (ενέργεια, νερό, εδάφη) και περιορίζει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου». View full είδηση

Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης των επενδυτικών σχεδίων που υποβλήθηκαν κατά τον 2ο κύκλο δράσεων επιχειρηματικότητας στον Δήμο Μεγαλόπολης, με χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης 2021-2027, ανακοίνωσε ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Συγκεκριμένα, ανακοινώθηκαν 80 εγκεκριμένες αιτήσεις επενδυτικών σχεδίων, συνολικού προϋπολογισμού 332 εκ. ευρώ, εκ των οποίων 188 εκ. ευρώ αντιστοιχούν στη δημόσια επιχορήγηση ΔΑΜ, που θα έχουν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία 1093 νέων θέσεων εργασίας. Ειδικότερα: — 41 εγκεκριμένες αιτήσεις αφορούν σε νέες και υφιστάμενες πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις (με καθεστώς de minimis) με επιχορήγηση δημόσιας δαπάνης 2,7 εκ. ευρώ, συνολικού επιχορηγούμενου προϋπολογισμού 3,9 εκ. ευρώ, οι οποίες θα δημιουργήσουν 82 νέες θέσεις εργασίας — 33 εγκεκριμένες αιτήσεις για νέες και υφιστάμενες ΜμΕ (μέσω του Γενικού Απαλλακτικού Κανονισμού-ΓΑΚ), με δημόσια δαπάνη 86 εκ. ευρώ (έναντι αρχικής 20 εκ. ευρώ-υπερδέσμευση 330%) και συνολικό επιχορηγούμενο προϋπολογισμό 127 εκ. ευρώ, οι οποίες αναμένεται ότι θα δημιουργήσουν 470 νέες θέσεις εργασίας — 6 εγκεκριμένες αιτήσεις για νέες και υφιστάμενες μεγάλες επιχειρήσεις με δημόσια δαπάνη 100 εκ. ευρώ (έναντι αρχικής 60 εκ. -υπερδέσμευση 67%), και συνολικού επιχορηγούμενου προϋπολογισμού 200 εκ. ευρώ, οι οποίες αναμένεται ότι θα δημιουργήσουν 541 νέες θέσεις εργασίας. Υπενθυμίζεται ότι στον 1ο κύκλο προσκλήσεων γενικής επιχειρηματικότητας, που αφορούσε σε όλους τους Δήμους του εδαφικού σχεδίου Μεγαλόπολης, έχουν ενταχθεί 189 επενδυτικά σχέδια (με επιπλέον 24 να βρίσκονται υπό ένταξη) και έχουν δημιουργηθεί 898 νέες θέσεις εργασίας. Ο κ. Παπαθανάσης αναφέρθηκε στη γενικότερη πορεία υλοποίησης του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, ύψους 1,6 δισ. ευρώ (του πρώτου ανάλογου προγράμματος στην Ε.Ε. που η Ελλάδα εξασφάλισε μετά από την σχετική πρωτοβουλία-διαπραγμάτευση του Πρωθυπουργού). Τονίζοντας ότι οι εξειδικεύσεις ήδη αγγίζουν το 78% του συνολικού προϋπολογισμού, οι προσκλήσεις φτάνουν στο 72% και οι εντάξεις στο 52%. Ειδική αναφορά έγινε στο Ταμείο Χαρτοφυλακίου ΔΑΜ, στο πλαίσιο του οποίου λειτουργεί ένα Ταμείο Δανείων, μέσω του οποίου έχουν ήδη εγκριθεί 52 δάνεια με συνολικό επιλέξιμο προϋπολογισμό 10,9 εκ. ευρώ, και ένα Ταμείο Εγγυήσεων, που καλύπτει μέχρι και το 80% του δανείου και επιδοτεί το επιτόκιο για τα πρώτα χρόνια. Επίσης, πέρα από τις πρωτοβουλίες για τη στήριξη και ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, τονίστηκαν οι παρεμβάσεις για την βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών, που χρηματοδοτούνται από πόρους ΔΑΜ. Ειδικότερα, μέσω του Προγράμματος ΔΑΜ 2021-2027, προχωρούν τα έργα του Κόμβου Βιοοικονομίας Μεγαλόπολης όπως: τα Living Labs που δημιουργούν ένα πεδίο δοκιμών για αγροδιατροφή, κυκλική οικονομία και «έξυπνες» καλλιέργειες, το Πάρκο καινοτομίας και εφαρμοσμένης έρευνας στα κτίρια του πρώην Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Τρίπολης και η Μαυράκειος Σχολή Γορτυνίας, που γίνεται κέντρο κατάρτισης σε πράσινα επαγγέλματα. Παράλληλα, μέσω του νέου Ειδικού Αναπτυξιακού Προγράμματος ΔΑΜ στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, χρηματοδοτούνται για τον Δήμο Μεγαλόπολης σημαντικά τοπικά έργα όπως: η βιοκλιματική αναβάθμιση του οδικού δικτύου της Μεγαλόπολης, η κατασκευή κολυμβητηρίου και Κέντρου Νεότητας με διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου, η διαμόρφωση πρότυπης ενεργειακά πλατείας, οι μελέτες ωρίμανσης για την απομάκρυνση αμιαντοσκεπών, ενώ ανακοινώθηκε και η χρηματοδότηση της κτιριακής επέκτασης και αναβάθμισης του Επιμελητηρίου Αρκαδίας. Σημαντικά είναι και τα έργα που υλοποιούνται σε συνεργασία με την Περιφέρεια Πελοποννήσου, μέσω του Πυλώνα ΙΙΙ του ευρωπαϊκού Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης, όπως: η Γεωργική Σχολή, το Κέντρο Δημιουργικής Απασχόλησης για παιδιά στο φάσμα του αυτισμού, ο κόμβος της ΒΙ.ΠΕ. Μελιγαλά, ο περιφερειακός δρόμος Τρίπολης, η παράκαμψη Δημητσάνας, η ψηφιοποίηση των υπηρεσιών της Περιφέρειας και το νέο Διοικητήριο της Περιφέρειας. View full είδηση

Επενδύσεις άνω των 140 εκατ. ευρώ στα Οινόφυτα δρομολογούνται μετά την υπογραφή της Κοινής Υπουργικής Απόφασης με την οποία εγκρίθηκε η ανάπτυξη Επιχειρηματικού Πάρκου Eξυγίανσης στην περιοχή. Σύμφωνα με την ΚΥΑ (ΦΕΚ Β’ 5305, 3/10/2025) το Πάρκο θα αναπτυχθεί σε έκταση 11.348 στρεμμάτων όπου σήμερα λειτουργούν ήδη με το καθεστώς της «’Ατυπης Βιομηχανικής Συγκέντρωσης», περίπου 300 επιχειρήσεις οι οποίες παράγουν το ένα τρίτο του βιομηχανικού ΑΕΠ της χώρας (κυριαρχούν μέταλλα, χημικά, υπηρεσίες αποθήκευσης, τρόφιμα και χαρτικά). Οι βασικές ρυθμίσεις της Απόφασης προβλέπουν την κατασκευή των απαραίτητων έργων υποδομής (δίκτυα ύδρευσης, αποχέτευσης, οδικά, μονάδα καθαρισμού αποβλήτων κ.α.) και την κατανομή της έκτασης ώστε πέρα από τις βιομηχανικές χρήσεις να προκύψουν στο τέλος 968 στρέμματα κοινόχρηστων χώρων, 1212 στρέμματα πράσινου και 68 στρέμματα κοινωφελών χώρων. Η ανάπτυξη και διαχείριση του Επιχειρηματικού Πάρκου Εξυγίανσης ανατίθεται με την ΚΥΑ στην Εταιρεία Ανάπτυξης και Διαχείρισης Επιχειρηματικού Πάρκου (ΕΑΔΕΠ) Οινοφύτων Ασωπού στην οποία συμμετέχουν επιχειρήσεις και φορείς της περιοχής. Όπως επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΑΔΕΠ Ανδρέας Λουκάτος, τα επόμενα βήματα για την υλοποίηση του έργου είναι η εκπόνηση της πολεοδομικής μελέτης και η έγκρισή της από την αποκεντρωμένη διοίκηση, σε χρονικό ορίζοντα ενός έτους. Από τη μελέτη αυτή θα προκύψουν οι υποχρεώσεις των ιδιοκτητών της έκτασης για εισφορά σε γη και χρήμα προκειμένου να κατασκευαστούν τα έργα υποδομής. Παράλληλα με την πολεοδομική μελέτη, όπως σημειώνει ο κ. Λουκάτος, προγραμματίζεται η έναρξη των εργασιών κατασκευής της μονάδας καθαρισμού υγρών αποβλήτων, επένδυση που έχει ενταχθεί σε πρόγραμμα κρατικής ενίσχυσης από το Ταμείο Ανάκαμψης, στο πλαίσιο επιχορήγησης συνολικού ύψους 9 εκατ. περίπου. Σύμφωνα με την χρηματοοικονομική μελέτη που έχει εκπονηθεί τα κεφάλαια για τη χρηματοδότηση των έργων υποδομής θα προέλθουν κατά κύριο λόγο (περίπου 80 %) από τις εισφορές σε χρήμα ενώ τα υπόλοιπα είναι ίδια κεφάλαια, δάνεια και η επιχορήγηση του Ταμείου Ανάκαμψης». Σημαντικό είναι επίσης ότι με την πολεοδόμηση της έκτασης θα δημιουργηθούν περίπου 3.637 στρέμματα νέων βιομηχανικών οικοπέδων, στα οποία - ανάλογα με τη χρήση - εκτιμάται ότι μπορούν να εγκατασταθούν 100 - 120 νέες επιχειρηματικές δραστηριότητες (ή/και επεκτάσεις υφισταμένων. Σημειώνεται ότι η εγκατάσταση σε οργανωμένες επιχειρηματικές περιοχές όπως θα είναι τα Οινόφυτα συνδέεται με μια σειρά από σημαντικά πλεονεκτήματα, όπως: καλύτεροι όροι δόμησης, απλουστευμένη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης, αυξημένα ποσοστά ενίσχυσης από τον αναπτυξιακό νόμο, ευνοϊκό καθεστώς ένταξης στις στρατηγικές επενδύσεις, ασφάλεια δικαίου ως προς τις χρήσεις γης, καλύτερες υπηρεσίες καθαριότητας, συλλογής απορριμμάτων και οδοφωτισμού. Οι βασικές ρυθμίσεις της ΚΥΑ προβλέπουν: -Στο Πάρκο Οινοφύτων επιτρέπεται να εγκατασταθούν κάθε φύσεως επιχειρηματικές δραστηριότητες του δευτερογενούς και τριτογενούς τομέα παραγωγής εκτός από εμπορικά κέντρα. Ενδεικτικά επιτρέπονται: βιομηχανία, βιοτεχνία, επαγγελματικά εργαστήρια, χονδρεμπόριο, επιχειρήσεις εφοδιαστικής αλυσίδας (logistics), αποθήκες, ερευνητικά κέντρα και εργαστήρια που σχετίζονται με εφαρμοσμένη βιομηχανική, ενεργειακή, μεταλλευτική έρευνα, κέντρα τεχνολογικής υποστήριξης των επιχειρήσεων και των εργαζομένων, εργαστήρια παροχής υπηρεσιών υψηλής τεχνολογίας και ποιότητας, σχολές τεχνικής κατεύθυνσης και παραρτήματα πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, θερμοκοιτίδες επιχειρήσεων, παραρτήματα, δημοσίων υπηρεσιών - κοινωφελών οργανισμών, υπηρεσίες υγείας, χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, μονάδες καθαρισμού αποβλήτων, θερμοκήπια κ.α. Τα έργα υποδομής που θα υλοποιηθούν στην περιοχή περιλαμβάνουν: - Έργα οδοποιίας (πάνω από 50 χλμ.) με σκοπό τη βελτίωση της σύνδεσης με το υπάρχον τοπικό και υπερτοπικό οδικό δίκτυο (ΠΑΘΕ, ΠΕΟ Αθηνών - Θεσσαλονίκης). - Έργα διαχείρισης υγρών αποβλήτων. Περιλαμβάνουν φρεάτια σύνδεσης των επιχειρήσεων, δίκτυο συνολικού μήκους 75 χλμ. και αντλιοστάσια. - Μονάδα Καθαρισμού Αποβλήτων (ΜΚΑ), δυναμικότητας 7.000m3/ημέρα, που θα εξυπηρετεί τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις. Υπάρχει ειδική πρόβλεψη για τα βαρέα μέταλλα, σύμφωνα με την οποία: «Η μέγιστη επιτρεπόμενη συγκέντρωση βαρέων μετάλλων στα απορριπτόμενα από τις επιχειρήσεις απόβλητα (που θα αποτυπώνεται και στον κανονισμό αποχέτευσης και θα αποτελεί προϋπόθεση σύνδεσης με το δίκτυο) θα είναι ίση με το ανώτατο όριο εκπομπής στον Ασωπό προκειμένου οι επιχειρήσεις που πιθανόν να παράγουν απόβλητα με βαρέα μέταλλα να είναι υποχρεωμένες να λάβουν μέριμνα και να επιβαρυνθούν με το κόστος της απαιτούμενης προ-επεξεργασίας πριν την απόρριψη αυτών στο δίκτυο». - Έργα αντιπλημμυρικής προστασίας - δίκτυο ομβρίων - Έργα Διαχείρισης και διανομής ύδατος (αντικατάσταση παλιών αγωγών, κατασκευή δεξαμενής 8.000 κυβικών, εγκατάσταση νέων πυροσβεστικών κρουνών). Η μέγιστη ημερήσια κατανάλωση του πάρκου εκτιμάται σε 16.350 κυβικά μέτρα και οι υδατικές ανάγκες του Πάρκου θα καλυφθούν από το δίκτυο ύδρευσης της ΕΥΔΑΠ και του Δήμου Τανάγρας. - Μονάδα επεξεργασίας νερού (ΜΕΝ) δυναμικότητας 14.850 κυβικών μέτρων. - Δίκτυο οδοφωτισμού - Τηλεπικοινωνιακό δίκτυο Σε επόμενη φάση προβλέπεται η σύνδεση του Πάρκου με το σιδηροδρομικό δίκτυο, η κατασκευή υποσταθμού από τον ΑΔΜΗΕ, η κατασκευή δικτύου φυσικού αερίου και περιφερειακής οδού Οινοφύτων. View full είδηση

Εντός του 2026 είναι ο στόχος για την έναρξη των προκαταρκτικών εργασιών που αφορά το project για το Cape Tholos του ομίλου Μεταξά, των Μetaxa Hospitality Group στην Κρήτη, μία επένδυση ύψους 250 εκατ. ευρώ. Το έργο θα υλοποιηθεί σε ορίζοντα πέντε ετών όπως επισημαίνεται στη νέα Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για την αδειοδότηση του έργου που έχει τεθεί σε διαβούλευση και θα ολοκληρωθεί έως τις 9 Δεκεμβρίου 2025. Το έργο του ομίλου που κλείνει 50 χρόνια παρουσίας σε Κρήτη και Σαντορίνη στο κομμάτι των πολυτελών ξενοδοχείων, περιλαμβάνει τουριστικά καταλύματα (ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις και Τουριστικές Επιπλωμένες Κατοικίες) που αποτελούνται από το κεντρικό κτίριο του ξενοδοχείου σε συνδυασμό με ανεξάρτητες μονάδες διαμονής, χώρους εστίασης και αναψυχής, κολυμβητικές δεξαμενές, κοινόχρηστους χώρους καθώς και χώρους στάθμευσης. Ταυτόχρονα, προβλέπεται η ανάπτυξη ενός Κέντρου Αναζωογόνησης (SPA) ως ειδική τουριστική υποδομή, καθώς και ενός Κέντρου Αθλητικών Εγκαταστάσεων. Στόχος είναι η σύνθετη τουριστική ανάπτυξη «για έναν νέο ολιστικό προορισμό υπερπολυτελούς φιλοξενίας και «επώνυμων» κατοικιών», με βάση τη μελέτη. Για το ακίνητο έχει εκδοθεί Προεδρικό Διάταγμα το 2024, εγκρίνοντας το Ειδικό Σχέδιο Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικής Επένδυσης (ΕΣΧΑΣΕ) με τίτλο «Cape Tholos – Σύνθετη Τουριστική Ανάπτυξη στο Λασίθι». Το έργο θα υλοποιηθεί σε βραχώδη έκταση χαμηλής βλάστησης περίπου 1.130 στρεμμάτων στην περιοχή του Καβουσίου της βορειοανατολικής Κρήτης. Συνολικά, η έκταση αφορά 1.224 στρέμματα, ωστόσο περί τα 94 στρέμματα αφορούν σε ζώνες προστασίας φύσης και τοπίου, καθώς και σε αρχαιολογικούς χώρους. Η συνολική δυναμικότητα του συγκροτήματος θα ανέρχεται σε 1.014 κλίνες, ενώ η προγραμματισμένη δόμηση αγγίζει τα 48.780 τ.μ., με συνολική κάλυψη 43.517 τετραγωνικών μέτρων. Οι επιμέρους λειτουργικές ενότητες του ξενοδοχειακού συγκροτήματος περιλαμβάνουν χώρους υποδοχής και διοίκησης, ποικιλία τύπων σουιτών (standard, executive, presidential), αίθουσες συνεδρίων και εκδηλώσεων, εγκαταστάσεις εστίασης (εστιατόρια, lounge bar, BBQ), εγκαταστάσεις ευεξίας και γυμναστηρίου, παιδότοπο, βιβλιοθήκη, χώρους αποθήκευσης και logistics, καθώς και αυτόνομα υποσυστήματα όπως το Sea Beach Club, το Water Sports Center και το κλειστό Sports Club. Ήπια ένταξη του έργου στο φυσικό τοπίο της περιοχής Η αρχιτεκτονική προσέγγιση βασίζεται σε αρχές ήπιας ένταξης στο φυσικό περιβάλλον, με ανάπτυξη δύο διακριτών ενοτήτων: Την ενότητα Luxury Resort, στην οποία χωροθετείται το ξενοδοχείο των πέντε αστέρων με συνολική δυναμικότητα 370 κλινών, κατανεμημένων σε κεντρικό κτίριο και επιμέρους μονάδες Hotel Guestrooms και Hotel Villas. Περιλαμβάνει μεταξύ άλλων εγκαταστάσεις SPA, αίθουσες συνεδρίων, εστιατόρια, εξωτερικές πισίνες και παιδικούς χώρους. Την ενότητα Cape Tholos Residences, όπου προβλέπονται 58 Non-Branded επιπλωμένες τουριστικές κατοικίες, διαφόρων τυπολογιών (3 έως 5 υπνοδωματίων), όλες με ιδιωτικές πισίνες και θέα προς τη θάλασσα Κατά τη φάση λειτουργίας του Συνθέτου Τουριστικού Καταλύματος, η επιχείρηση θα βρίσκεται σε πλήρη ανάπτυξη κατά την υψηλή τουριστική περίοδο, η οποία εκτείνεται από τον Απρίλιο έως και τον Οκτώβριο, ενώ κατά τους υπόλοιπους μήνες, η λειτουργία θα προσαρμόζεται δυναμικά στη ζήτηση. Σύμφωνα με τον αναλυτικό σχεδιασμό του έργου, κατά την πλήρη λειτουργία του συγκροτήματος, προβλέπεται η απασχόληση συνολικά 411 εργαζομένων, εκ των οποίων 335 στο ξενοδοχείο και τις επώνυμες κατοικίες και 76 στο τμήμα Cape Tholos Residences. Οι κτιριακές υποδομές διατάσσονται με γνώμονα την αραιή δόμηση και την προστασία του φυσικού τοπίου. Η υψομετρική ανάπτυξη αξιοποιεί τη φυσική γεωμορφολογία, με τις κύριες κατασκευές να τοποθετούνται σε περιοχές χαμηλής ορατότητας και σε θέσεις που ελαχιστοποιούν την οπτική όχληση. Η πλειονότητα των κτιρίων διατηρεί χαμηλό ύψος (ισόγεια ή μερικώς διώροφα), ενώ πάνω από 60% της έκτασης παραμένει αδόμητο ή διαμορφώνεται με φυτεύσεις. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενεργειακή απόδοση και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα, με εφαρμογή αρχών βιοκλιματικού σχεδιασμού (φυσικός αερισμός, προσανατολισμός, ηλιοπροστασία, φυσικός φωτισμός) και υλοποίηση πράσινων δωμάτων, υδατοπερατών δαπέδων και χρήσης τοπικών υλικών, όπως η ασβεστολιθική πέτρα από τις εκσκαφές. View full είδηση

Ισχυρές αντοχές και αυξημένο επενδυτικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η ελληνική αγορά ακινήτων, σύμφωνα με τα στοιχεία της Cushman & Wakefield Proprius για το πρώτο εξάμηνο του 2025. Η ζήτηση για ακίνητα υψηλών προδιαγραφών (Grade A) ενισχύθηκε σημαντικά, με τις τοποθετήσεις να ξεπερνούν το €1 δισ. στον τομέα των επαγγελματικών ακινήτων, παρά τις πιέσεις που καταγράφονται σε επιμέρους κατηγορίες. Ξεχωρίζει η εξαγορά του 100% του ξενοδοχειακού συγκροτήματος «Αστέρας Βουλιαγμένης» από τον εφοπλιστή κ. Γιώργο Προκοπίου, μία από τις μεγαλύτερες συναλλαγές ιδιωτών στον τομέα της φιλοξενίας των τελευταίων ετών. Μετά την απόκτηση του 30% του συγκροτήματος από τον Όμιλο Dogus τον Οκτώβριο του 2024, ο επενδυτής απέκτησε και το υπόλοιπο 70% από το επενδυτικό σχήμα Jermyn Street Real Estate Fund, με το συνολικό τίμημα να εκτιμάται στα €700 εκατ. Παρά τη θετική εικόνα σε επίπεδο εγχώριας δραστηριότητας, οι ξένες άμεσες επενδύσεις στον τομέα των ακινήτων κατέγραψαν μείωση. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, οι καθαρές εισροές για το πρώτο τρίμηνο του 2025 διαμορφώθηκαν στα €356,8 εκατ., μειωμένες κατά 31,4% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024 (€520 εκατ.). Η επιβράδυνση αυτή εντοπίζεται κυρίως στην αγορά κατοικιών, λόγω αβεβαιότητας γύρω από τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ), αυξημένου κόστους κατασκευής, ελλείψεων σε εργατικό δυναμικό και καθυστερήσεων στις μεταβιβάσεις. Αύξηση κατά 12% κατέγραψαν οι συναλλαγές στην αγορά γραφείων κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, αγγίζοντας τα €165 εκατ., σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024. Ενισχυμένη παρουσία σημείωσαν οι ιδιώτες επενδυτές, οι οποίοι εμφανίστηκαν ιδιαίτερα δραστήριοι, προχωρώντας σε σημαντικές αγορές τόσο για επενδυτικούς σκοπούς όσο και για ιδιόχρηση. Αξιοσημείωτη κινητικότητα καταγράφεται και από πλευράς τραπεζών, με την Alpha Bank να ενισχύει τη θέση της στον τομέα του real estate μέσω της αύξησης της συμμετοχής της στο μετοχικό κεφάλαιο της Prodea Investments. Η κίνηση αυτή υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία του κλάδου για το τραπεζικό σύστημα και την πρόθεση ενεργότερης εμπλοκής σε επενδυτικά σχήματα ακινήτων. Στον τομέα του λιανεμπορίου, οι συναλλαγές ανήλθαν σε περίπου €75 εκατ., με χαρακτηριστικές κινήσεις, την αγορά υπεραγοράς Σκλαβενίτη στο Ρίο έναντι €11,24 εκατ., καθώς και την πώληση δύο εμπορικών ακινήτων μισθωμένων στη Zara και Adidas στην οδό Ερμού από την Ευρώπη Holdings στην Alpha Bank, με συνολικό τίμημα €54 εκατ. (συμπεριλαμβανομένου ενός γραφειακού κτιρίου). Αντίθετα, ο τομέας των logistics και βιομηχανικών ακινήτων εμφάνισε πτώση, με συνολικές συναλλαγές που καταγράφηκαν μόλις €30 εκατ., προερχόμενες κυρίως από αγορές μέσω πλειστηριασμών με σκοπό την ίδια χρήση. Η αγορά φιλοξενίας κατέγραψε σημαντική άνοδο, με συναλλαγές ύψους €850 εκατ. το πρώτο εξάμηνο του 2025 -από τις υψηλότερες επιδόσεις των τελευταίων ετών με οδηγό την εξαγορά του Αστέρα Βουλιαγμένης επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική σημασία του τουριστικού real estate στην Ελλάδα και την αυξανόμενη ελκυστικότητα του κλάδου για εγχώριους και διεθνείς επενδυτές. Η Νίκη Σύμπουρα, Επικεφαλής της Cushman & Wakefield Proprius στην Ελλάδα, δηλώνει: «Η αγορά ακινήτων στην Ελλάδα περνά σε φάση σταδιακής ωρίμανσης, επιδεικνύοντας αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, παρά τις προκλήσεις που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ορισμένοι τομείς. Η αυξανόμενη ζήτηση για ακίνητα υψηλών προδιαγραφών, η ενεργός συμμετοχή εγχώριων επενδυτών και οι στοχευμένες κινήσεις σε δυναμικούς κλάδους, επιβεβαιώνουν τη ελκυστικότητα της ελληνικής αγοράς». «Προτεραιότητα για τον κλάδο αποτελεί η δημιουργία μιας σύγχρονης, βιώσιμης και διεθνώς ανταγωνιστικής αγοράς ακινήτων, ικανής να προσελκύει επενδύσεις και να προσφέρει ποιοτικές λύσεις σε επιχειρήσεις και πολίτες». View full είδηση

Σε μία επένδυση συνολικού ύψους περίπου 10 εκατ. ευρώ, στην περιοχή της Σταυρούπολης, στην παλιά καπναποθήκη Αθανασόπουλου επί της Λαγκαδά 222, προχωράει η εταιρεία οικιστικών αναπτύξεων «Progreece AE» των Gal Rubin και Tzach Vertzberger, η οποία αυτή την περίοδο έχει σε υλοποίηση, στη Θεσσαλονίκη, ένα ακόμη μεγάλο οικιστικό project το Infinity Park, ύψους επένδυσης περίπου 20 εκατ. ευρώ. Το έργο βρίσκεται στο στάδιο της αδειοδότησης και οι εργασίες αναμένεται να ξεκινήσουν στο επόμενο τρίμηνο μήνες, ενώ συνολικά θα διαρκέσουν ενάμισι χρόνο. Εκτιμάται ότι το συγκρότημα της Λαγκαδά 222, θα ολοκληρωθεί προς το φθινόπωρο του 2027. Η Progreece, που έχει σε εξέλιξη δύο projects ύψους συνολικής επένδυσης περίπου 30 εκατ. ευρώ, πρόκειται στην επόμενη τριετία, να δημιουργήσει σε αυτές τις δύο οικιστικές κοινότητες, 338 διαμερίσματα, κατοικίες για νέους και οικογένειες, ενώ με τους ρυθμούς που επεκτείνει τη δραστηριότητά της, θα συνεχίσει τουλάχιστον μέχρι το 2029 να υλοποιεί ετησίως επενδύσεις της τάξης των 25 εκατ. ευρώ, αξιοποιώντας κεφάλαια επενδυτών του εξωτερικού, κυρίως από το Ισραήλ, που θέλουν να τοποθετηθούν στην ελληνική αγορά ακινήτων. Το μεγάλο ακίνητο, η παλιά καπναποθήκη Αθανασόπουλου στην οδό Λαγκαδά 222 (νυν Μίκη Θεοδωράκη), μετατρέπεται σε μία co-living και co-working κοινότητα, νέων ανθρώπων, επαγγελματιών, σπουδαστών αλλά και νεαρών ζευγαριών, στη Δυτική Θεσσαλονίκη. H παλιά καπναποθήκη Αθανασόπουλου στην οδό Λαγκαδά 222 © Progreece Το κτίριο των 9.600 τ.μ., μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, θα αλλάξει ολότελα μορφή και θα μετατραπεί από ένα εγκαταλελειμμένο βιομηχανικό κτίριο, σε ένα σύγχρονο οικιστικό συγκρότημα, που θα απαντά στη μεγάλη ανάγκη για μισθωμένες ποιοτικές κατοικίες σε λογικές τιμές, καθώς τα ενοίκια στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, έχουν γίνει απλησίαστα για τη μεγάλη πλειοψηφία των νέων ανθρώπων, αλλά και των περισσότερων νοικοκυριών. Στο πολυώροφο κτίσμα, των έξι ορόφων μαζί με το ισόγειο, θα δημιουργηθούν συνολικά 138 διαμερίσματα ενώ στο δώμα, εκτός από 9 διαμερίσματα θα διαμορφωθούν και κοινόχρηστοι χώροι για τους ενοίκους. Θα δημιουργηθεί επίσης ένας μεγάλος χώρος κοινόχρηστου γυμναστηρίου, ένας co-working χώρος και χώρος συναθροίσεων, ενώ στο ακίνητο, θα υπάρχει και διαχειριστής που θα φροντίζει τη λειτουργία της κοινότητας των ενοίκων. Η Progreece, δεν μετατρέπει απλώς την παλιά καπναποθήκη, σε κατοικίες. Αλλάζει τελείως την όψη του κτιρίου, δημιουργώντας μπαλκόνια σε κάθε επίπεδο, στην πρόσοψη και στο ανατολικό façade, στη θέση της άχαρης σήμερα τοιχοποιΐας με τα στενά παράθυρα, παρότι αυτό συνεπάγεται μείωση των τετραγωνικών που τελικά θα αξιοποιηθούν σαν χώροι κατοικιών και κοινόχρηστοι. Οι αλλαγές που θα γίνουν στο κτίριο, σύμφωνα και με τη μελέτη του Αρχιτεκτονικού Γραφείου Ε. Μπαντή, σκοπούν στη δημιουργία ενός λειτουργικού communal οικιστικού συγκροτήματος, πανταχόθεν ελεύθερου, του οποίου, οι κάτοικοι και επισκέπτες θα εισέρχονται, από τη σημερινή κεντρική είσοδο που βλέπει στην οδό Λαγκαδά, αλλά και από δύο ακόμη εισόδους που θα δημιουργηθούν. Μακέτα, η παλιά καπναποθήκη Αθανασόπουλου στην οδό Λαγκαδά 222 © Progreece Όπως επισημάνθηκε στο powergame.gr, οι εργασίες που θα γίνουν στο κτίριο ( σ.σ. είχε κατασκευαστεί στις αρχές της δεκαετίας του 1960), δεν περιορίζονται στη ριζική ανακαίνιση και στην αλλαγή χρήσης, καθώς θα πρέπει να επενδυθούν περίπου 2 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση της κατασκευής αλλά και την ενεργειακή της αναβάθμιση. Η Progreece, που μεγαλώνει εφαρμόζοντας το μοντέλο των συνεπενδύσεων, έχει ήδη προπωλήσει τα 89 διαμερίσματα του «Λαγκαδά 222». Όλα τα διαμερίσματα θα πωληθούν σε επενδυτές. «Η φιλοσοφία της Progreece είναι να προσφέρει ποιοτικά αλλά και οικονομικά προσιτά διαμερίσματα εκτός κέντρου πόλης, αλλά σε μικρή απόσταση από αυτό και με εύκολη πρόσβαση στο ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης. «Δημιουργούμε άνετες κατοικίες για νέους ανθρώπους. Τα studios, αντίθετα με τι συχνά προσφέρεται στην αγορά, δεν θα είναι μικρότερα των 30,5 τ.μ. ενώ τα διαμερίσματα θα είναι του ενός υπνοδωματίου, με τα μεγαλύτερα να έχουν εμβαδόν 70 τ.μ. Η ιδέα μας είναι να προσελκύσουμε ενοίκους, εκτός κέντρου πόλης, σε ποιοτικές κατοικίες, μεγαλύτερες και πλήρως εξοπλισμένες, με ιδιωτικό γυμναστήριο και χώρο εργασίας και, με ενοίκια της τάξης των 450-500 ευρώ, δηλαδή ως και 20% φθηνότερων, αυτών που προσφέρονται στο κέντρο». Το «Infinity Park» των 20 εκατ. ευρώ Αυτή την περίοδο η Progreece αδειοδοτεί και το συγκρότημα Infinity Park, στην περιοχή του Παλιού Σιδηροδρομικού Σταθμού και κοντά στο υπό ανέγερση Μουσείο Ολοκαυτώματος. Οι εργασίες για το Infinity Park θα ξεκινήσουν περί τον Φεβρουάριο του 2026 και για την ολοκλήρωση του έργου θα απαιτηθούν περίπου 3-4 χρόνια. Στο συγκρότημα θα κατασκευαστούν περίπου 180 διαμερίσματα, πολλά από τα οποία θα είναι των δύο και τριών υπνοδωματίων, όπως και μικρότερες κατοικίες του ενός υπνοδωματίου. Στόχος είναι, στο υπό κατασκευή συγκρότημα, να εγκατασταθούν κυρίως οικογένειες. Στο Infinity Park θα ανεγερθούν τέσσερις οικοδομές των 8 ορόφων, εμβαδού 12.000 τ.μ., από τα οποία τα 9.000 τ.μ. θα είναι το καθαρό εμβαδό διαμερισμάτων και καταστημάτων. Στις δύο πολυκατοικίες που θα έχουν πρόσωπο στην οδό Παλαιού Σ. Σταθμού θα υπάρχουν και καταστήματα, σε κάθε πολυκατοικία. Στο συγκρότημα θα υπάρχουν επίσης υπόγειο και ανοικτό πάρκινγκ, με θέση για κάθε διαμέρισμα. Επίσης, πάνω από το 40% του οικοπέδου θα είναι ανοικτός χώρος πρασίνου και ψυχαγωγίας. «Τα δύο projects διαφέρουν πολύ, το μόνο κοινό τους στοιχείο είναι, ότι θέλουμε να λειτουργήσουν σαν κοινότητες νέων ανθρώπων και οικογενειών. Έχουμε πετύχει, με την Progreece, μία ελληνική εταιρεία που στηρίζεται σε τοπικό ανθρώπινο δυναμικό, να πραγματοποιούμε επενδύσεις της τάξης των 25 εκατ. ευρώ το έτος, δίχως δανειοδότηση από ελληνικές τράπεζες, κυρίως μέσω ξένων επενδυτών», πρόσθεσε ο κ. Rubin. Nα σημειωθεί ότι οι δύο Ισραηλινοί επιχειρηματίες, ήρθαν στη Θεσσαλονίκη το 2017 και το 2018 αγόρασαν το πρώτο τους ακίνητο που μετέτρεψαν σε κατοικία. Όμως η μεγάλη ανάπτυξη της Progreece, ξεδιπλώθηκε το 2020-2021. Με τα υπό κατασκευή έργα, η Εταιρεία θα έχει συνολικά τοποθετήσει στην αγορά 600 διαμερίσματα. Η Εταιρεία, που επίσης αρχίζει δύο ακόμη έργα, ένα στο κέντρο της πόλης για 34 διαμερίσματα και ένα στην περιοχή του One Salonica για 26 διαμερίσματα (ανακαινίσεις υφιστάμενων κτιρίων), συνεχίζει να σκανάρει την αγορά, περιφερειακά του κέντρου πλέον, για ακίνητα προς αξιοποίηση, με σκοπό να προσφέρει στους ενδιαφερόμενους, κατοικία σε τιμές που μπορούν να πληρώσουν. «Θα επιθυμούσαμε, μεγαλύτερη συμμετοχή Ελλήνων επενδυτών στα project μας, αλλά μας ικανοποιεί το γεγονός ότι σταδιακά περισσότεροι Έλληνες υιοθετούν το επιχειρηματικό μας σχέδιο», κατέληξε ο Gal Rubin υπογραμμίζοντας την πολύ θετική αντιμετώπιση που βρήκε το project της Λαγκαδά, από τον δήμαρχο Παύλου Μελά, Δημήτρη Ασλανίδη, ο οποίος υποστηρίζει τις πρωτοβουλίες προσέλκυσης νέων ηλικιακά κατοίκων, στην περιοχή. View full είδηση

Στη δημοσιότητα για δημόσια διαβούλευση έδωσε ο ΔΕΔΔΗΕ το προκαταρκτικό σχέδιο ανάπτυξης του δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας της περιόδου 2026 – 2030. Το επενδυτικό πρόγραμμα του ΔΕΔΔΗΕ για την επόμενη πενταετία ανέρχεται στα 4,79 δισ. ευρώ μέσα από τον σχεδιασμό και την υλοποίηση 204 έργων τα οποία φέρνουν τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την ανθεκτικότητα του δικτύου διανομής απέναντι στην κλιματική κρίση (ακραίες βροχοπτώσεις και χιονοπτώσεις και φωτιές). Σύμφωνα με το προκαταρκτικό σχέδιο ανάπτυξης του ΔΕΔΔΗΕ οι επενδύσεις κατηγοριοποιούνται σε: Ενίσχυση του δικτύου με 96 έργα ύψους 991 εκατ. ευρώ. Αφορούν σε έργα για την ενίσχυση υποσταθμών υψηλής και μέσης τάσης, κέντρα διανομής, καλωδιακές γραμμές υψηλής τάσης και υποβρύχιες διασυνδέσεις. Στόχος είναι η αύξηση της ικανότητας εξυπηρέτησης του φορτίου και η βελτίωση της εκμετάλλευσης του δικτύου Αντικατάσταση και ανακαίνιση δικτύου με 40 έργα ύψους 650 εκατ. ευρώ. Αφορούν πάλι στην αντικατάσταση εξοπλισμού σε υποσταθμούς, κέντρα διανομής, καλωδιακές γραμμές κλπ με σκοπό την αντιμετώπιση της φυσιολογικής φθοράς και τον εκσυγχρονισμό. Σύνδεση χρηστών, παραλλαγές δικτύου και αισθητική αναβάθμιση με έργα ύψους 968,03 εκατ. ευρώ. Ως επί το πλείστον πρόκειται για έργα ηλεκτροδότησης νέων καταναλωτών και παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας. Λοιπά έργα δικτύου με 25 επενδυτικά σχέδια ύψους 1,7 δισ. ευρώ. Τα 1,4 δισ. ευρώ κατευθύνονται στους έξυπνους μετρητές. Επενδύσεις υποστήριξης ρυθμιζόμενων δραστηριοτήτων. Αφορούν σε 40 έργα ύψους 480 εκατ. ευρώ και μεταξύ άλλων πρόκειται για επενδύσεις όπως σε γήπεδα, κτιριακές εγκαταστάσεις και εξοπλισμό, οχήματα, μηχανήματα, συστήματα/ εξοπλισμό και εφαρμογές πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών, εξοπλισμό συνεργείων και εργαλεία, εξοπλισμό γραφείου, κ.α Τα έργα του ΔΕΔΔΗΕ για την ανάπτυξη του δικτύου διανομής την περίοδο 2026 – 2030 Ο ΔΕΔΔΗΕ αντικαθιστά 7,64 εκατομμύρια «ρολόγια» Το μεγαλύτερο μέρος του επενδυτικού προγράμματος του ΔΕΔΔΗΕ αφορά στην περιβόητη αποξήλωση των παλιών «ρολογιών» κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος με την αντικατάσταση τους με σύγχρονους μετρητές, τους λεγόμενους και «έξυπνους» μετρητές κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Πιο συγκεκριμένα προβλέπεται η προμήθεια και εγκατάσταση 7,64 εκατομμυρίων έξυπνων μετρητών χαμηλής τάσης εκ των οποίων οι 5,5 εκατομμύρια είναι μονοφασικοί και 2,14 εκατομμύρια τριφασικοί. Θα ενταχθούν σε σύστημα τηλεμέτρησης 8 εκατομμυρίων μετρητικών σημείων. Πώς κατανέμονται ανά έτος οι δαπάνες για την εγκατάσταση των έξυπνων μετρητών κατανάλωσης στη χαμηλή τάση Ήδη έχουν τοποθετηθεί μέχρι σήμερα περίπου 1 εκατομμύρια έξυπνοι μετρητές, ενώ με την ολοκλήρωση του έργου οι καταναλωτές θα έχουν τη δυνατότητα παρακολούθησης της κατανάλωσης τους μέσω home device ή web application αλλά και τη δυνατότητα μετατόπισης της κατανάλωσης τους σε ώρες χαμηλού κόστους με βάση το σήμα που θα στέλνουν οι προμηθευτές ρεύματος. Οι πάροχοι με τη σειρά τους θα μπορούν να καταρτίζουν δυναμικά τιμολόγια ρεύματος, ενώ ο ΔΕΔΔΗΕ θα παρακολουθεί και θα εντοπίζει άμεσα βλάβες και απώλειες του δικτύου. Οι επενδύσεις για την μετατόπιση δικτύου από δάση Στο πρόγραμμα ανάπτυξης του δικτύου του ΔΕΔΔΗΕ ξεχωρίζουν επίσης τρία πακέτα έργων για την ανθεκτικότητα των δικτύων διανομής απέναντι στην κλιματική κρίση και τα ακραία φαινόμενα, όπως καιρικές συνθήκες και πυρκαγιές. Το συνολικό ποσό των επενδύσεων στην επόμενη πενταετία για τις μετατοπίσεις και ενισχύσεις του δικτύου διανομής σε δασικές και ευάλωτες κλιματικά περιοχές ανέρχεται σε 284 εκατ. ευρώ. Το πρώτο πακέτο ύψους 134,25 εκατ. ευρώ θα γίνει σε αστικές, περιαστικές και δασικές περιοχές. Τα έργα αφορούν σε υπογειοποίηση δικτύων σε δασικές και αστικές περιοχές, σε μετατόπιση δικτύων με ή χωρίς υπογείωση σε περιοχές χαμηλότερου κλιματικού κινδύνου, αντικατάσταση αγωγών ή καλωδίων με ανθεκτικότερο εξοπολισμό κλπ. Κάθε χρόνο θα αυξάνεται η ανθεκτικότητα κατά μέσο όρο σε: 110 χλμ. υπόγειου δικτύου μέσης τάσης 50 χλμ. υπόγειου δικτύου χαμηλής τάσης 150 χλμ. εναέριου δικτύου μέσης τάσης 300 χλμ. εναέριου δικτύου χαμηλής τάσης 90 χλμ. καλυμμένων αγωγών Το δεύτερο πακέτο έργων ύψους 94,01 εκατ. ευρώ αφορά στην αναβάθμιση του δικτύου του ΔΕΔΔΗΕ σε δασικές περιοχές και πρόκειται να ολοκληρωθεί το 2026. Σύμφωνα με το σχέδιο πάνω από 2.000 χλμ δικτύου χαμηλής και μέσης τάσης θα μετατοπιστεί. Το τρίτο πακέτο έργων ύψους 56 εκατ. ευρώ έχει να κάνει με την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και την προστασία του περιβάλλοντος. Περίπου 1.800 χλμ. δικτύου το 2026 θα αναδρομολογηθεί και υπογειοποιηθεί. Αφορά δίκτυο με προτεραιότητα σε περιοχές ευάλωτες στην κλιματική αλλαγή. View full είδηση

"Αυγατίζει" εκ νέου ο όγκος των διαγωνισμών νέων έργων υποδομής, καθώς μέχρι το τέλος του 2026 δρομολογούνται συμβάσεις συνολικού ύψους 8-10 δισ. ευρώ, που αναμένεται να ενισχύσουν περαιτέρω το ανεκτέλεστο υπόλοιπο των μεγάλων κατασκευαστικών ομίλων. Αυτή την περίοδο ήδη εκτελούνται περίπου 20 μεγάλα έργα ΣΔΙΤ ύψους 10 δισ. ευρώ, ενώ ξεκινούν και νέες παραχωρήσεις, όπως για παράδειγμα το τμήμα του ΒΟΑΚ Χανιά - Ηράκλειο, ύψους περίπου 2 δισ. ευρώ. Παράλληλα, τρέχουν και δημόσια έργα, όπως το πακέτο 1,4 δισ. ευρώ για την ανακατασκευή των οδικών και σιδηροδρομικών υποδομών της Θεσσαλίας. Συνολικά δε, σύμφωνα με πρόσφατη παρουσίαση του ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η χώρα χρειάζεται πρόσθετες υποδομές αξίας 40-50 δισ. ευρώ, προκειμένου να καλυφθεί το κατασκευαστικό κενό σε επενδύσεις, που προέκυψε κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης. Από αυτό το ποσό, περίπου το 37% θα πρέπει να κατευθυνθεί σε επενδύσεις για ενεργειακά έργα, το 31% σε σιδηροδρομικά έργα, το 17% σε οδικούς άξονες και αυτοκινητόδρομους και το 6% σε έργα διαχείρισης απορριμμάτων, ενώ σημαντικός είναι και ο όγκος των κεφαλαίων για νέα δημόσια κτίρια και έργα διαχείρισης υδάτινων πόρων. Υπενθυμίζεται ότι κατά την περίοδο 2010-2022, οι επενδύσεις σε υποδομές, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών, της ενέργειας και των κοινωφελών υπηρεσιών, διαμορφώθηκαν σε μόλις 1% του ΑΕΠ ετησίως, έναντι 2% που ήταν το αντίστοιχο ποσοστό στην Ε.Ε. και ενώ πριν από την κρίση στην Ελλάδα οι ετήσιες επενδύσεις στις υποδομές διαμορφώνονταν σε 3%. Πρόκειται για μια απόκλιση που έχει δημιουργήσει ένα επενδυτικό κενό ύψους 1,8 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση, κάτι που πλέον είναι εμφανές, ειδικά σε επιβαρυμένες περιοχές, όπως η Αττική και οι τουριστικοί προορισμοί της χώρας. Σε ανάλυσή της η Eurobank είχε επισημάνει επίσης, ότι κατά την περίοδο από το 2011 έως το 2023 οι πόροι που κατευθύνθηκαν στις υποδομές ήταν αισθητά χαμηλότεροι, με αποτέλεσμα η μείωση του πάγιου κεφαλαίου που σημειώθηκε το διάστημα αυτό να αφαιρέσει από την οικονομία συνολικά 40,2 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές. Εξ αυτών, το 24%, ή 9,6 δισ. ευρώ, προήλθε από τον θεσμικό τομέα της γενικής κυβέρνησης. Έτσι, υπολογίζεται ότι οι δημόσιες επενδύσεις σε υποδομές θα πρέπει να μεγεθύνονται σε μέσο ετήσιο ρυθμό της τάξεως του 4,4% του ΑΕΠ για μία δεκαετία, ώστε να ανακτηθούν πλήρως οι απώλειες του δημόσιου κεφαλαίου κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους. Επομένως, είναι ευπρόσδεκτη η πρόσφατη εξέλιξη αναφορικά με τον σχεδιασμό του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) για το 2026, που θα διαμορφωθεί σε 16,7 δισ. ευρώ, ποσό που είναι αυξημένο κατά 14,5% σε σχέση με τα περίπου 14,6 δισ. ευρώ, που εκτιμάται ότι θα είναι το φετινό ύψος, στο οποίο θα κλείσει το τρέχον ΠΔΕ. Το πρόγραμμα δίνει έμφαση στην επιτάχυνση μεγάλων έργων υποδομής, στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, αλλά και στην ολοκλήρωση δράσεων που ήδη τρέχουν με ευρωπαϊκά και εθνικά κονδύλια. Από το συνολικό ποσό των 16,7 δισ. ευρώ, τα 6,2 δισ. θα κατευθυνθούν σε συγχρηματοδοτούμενα έργα, 3,3 δισ. σε έργα αποκλειστικά με εθνικούς πόρους και 7,219 δισ. σε δράσεις του Ταμείου Ανάκαμψης. Τον περασμένο μήνα η ελληνική κυβέρνηση υπέβαλε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 6ο αίτημα εκταμίευσης πόρων από το Ταμείο, ύψους 2,1 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις, μετά την εκπλήρωση 39 νέων οροσήμων και στόχων. Με την ολοκλήρωση του 6ου αιτήματος, οι συνολικές εκταμιεύσεις προς την Ελλάδα θα ανέρχονται πλέον σε 23,4 δισ. ευρώ, άρα σε ποσοστό 65% των συνολικών πόρων που της αναλογούν, ενώ οι εκταμιεύσεις, ειδικά των επιχορηγήσεων, θα φθάσουν σε 12,04 δισ. ευρώ (στο 66% των διαθέσιμων πόρων). Το αίτημα για το σκέλος των δανείων, ύψους 1,8 δισ. ευρώ, θα υποβληθεί εντός του Σεπτεμβρίου. Εν τω μεταξύ, τον Ιούλιο κατατέθηκε και η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το επόμενο ΕΣΠΑ και την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) για την περίοδο 2028-2034. Η κατανομή των ποσών που θα αναλογούν σε κάθε κράτος-μέλος δεν είναι οριστική, καθώς θα ακολουθήσει διάλογος που μπορεί να απαιτήσει σημαντικό χρόνο έως ότου ολοκληρωθεί (ακόμα και μέχρι τις αρχές του 2027). Σε κάθε περίπτωση, με βάση την πρόταση που έχει πέσει στο τραπέζι από το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (MFF) της νέας περιόδου, στην Ελλάδα αναλογούν 49,2 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 42,9 δισ. ευρώ αφορούν χρηματοδοτήσεις για πολιτικές περιφερειακής ανάπτυξης (π.χ. ΕΣΠΑ, ΚΑΠ, δράσεις για το προσφυγικό και την αλιεία κτλ.). Για το ΕΣΠΑ, από το οποίο χρηματοδοτούνται και οι επενδύσεις σε υποδομές και μεταφορές, υπολογίζεται (πάντα με βάση την πρόταση), ότι η Ελλάδα θα μπορεί να λάβει περί τα 24-25 δισ. ευρώ. Αξίζει να σημειωθεί ότι μιλώντας σε ειδική ημερίδα με αντικείμενο τα έργα ΣΔΙΤ και Παραχωρήσεων, ο κ. Γιώργος Συριανός, πρόεδρος του ΣΤΕΑΤ, που εκπροσωπεί τις εταιρείες των δύο μεγαλύτερων τάξεων του εργοληπτικού πτυχίου, αναφέρθηκε στην πρωτοβουλία του Υπερταμείου να δημιουργήσει το Ελληνικό Επενδυτικό Ταμείο Υποδομών (σ.σ.: συστάθηκε στις αρχές Ιουνίου και διαθέτει ήδη διοικητικό συμβούλιο), το οποίο εκτιμάται ότι θα αξιοποιήσει μέρος των κεφαλαίων του Εθνικού Επενδυτικού Ταμείου (sovereign fund), αλλά και θα επιδιώξει περαιτέρω μόχλευση με κατεύθυνση τη χρηματοδοτική συμβολή σε έργα υποδομών. Επιπλέον, ο κ. Συριανός επανέλαβε και την πάγια θέση του ΣΤΕΑΤ για την ανάγκη σύστασης ενός Εθνικού Ταμείου Έργων Υποδομής, που θα παρέχει επενδυτικά κίνητρα και κεφάλαια σε ιδιωτικούς, αλλά και δημόσιους φορείς, ώστε να χρηματοδοτούνται έργα μεσοπρόθεσμου χαρακτήρα, με έμφαση στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας και των υδάτινων πόρων. Ένα τέτοιο Ταμείο θα μπορούσε, σε πρώτη φάση, να χρηματοδοτηθεί από τέλη διοδίων ή λιμανιών, κοινοτικά κονδύλια ή και Ομόλογα Έργων (Project Bonds). View full είδηση

Σχέδια για την πλήρη ανακαίνιση και αναβάθμιση των εγκαταστάσεων της Ακτής Βουλιαγμένης, μιας από τις μεγαλύτερες και δημοφιλέστερες παραλίες της Αθηναϊκής Ριβιέρας, ετοιμάζονται να υποβάλουν μαζί με τις δεσμευτικές οικονομικές προσφορές τα έξι επενδυτικά σχήματα που προκρίθηκαν στην τελική φάση του διαγωνισμού της Εταιρείας Ακινήτων του Δημοσίου (ΕΤΑΔ) για το ακίνητο. Πέραν του εκσυγχρονισμού του εξοπλισμού εξυπηρέτησης των λουομένων, σχέδια υπάρχουν για την επαναλειτουργία του εστιατορίου «Ωκεανίς» και για υψηλού επιπέδου αθλητικές εγκαταστάσεις, όπως και υποδομές ευεξίας και ομορφιάς, αλλά και για pop up (μη μόνιμα) καταστήματα εμπορικών χρήσεων με προϊόντα επώνυμων οίκων μόδας. Το ακίνητο έχει έκταση 72,5 στρεμμάτων, τα 15 στρέμματα εκ των οποίων είναι ο αιγιαλός που φιλοξενεί τα ομπρελοκαθίσματα, ενώ το θαλάσσιο μέτωπο εκτείνεται σε 638 μέτρα. Τα 57 περίπου από τα 52,5 στρέμματα αποτελούν τη χερσαία ζώνη της παραλίας. Ωστόσο υπάρχουν περιορισμοί στη δόμηση και εκτιμάται ότι πέραν των υφιστάμενων δομημένων χωρών, όπως το εστιατόριο, τα αναψυκτήρια, τα αποδυτήρια, το κτίριο διοίκησης, η αποθήκη και το ιατρείο, υπάρχει δυνατότητα περαιτέρω δόμησης, κατά μία ερμηνεία έως και 2.000 επιπλέον τετραγωνικών μέτρων. Ο διαγωνισμός αφορά την εκμίσθωση όλου του ακινήτου και του δικαιώματος χρήσης και εκμετάλλευσης του αιγιαλού για 20 χρόνια με δικαίωμα παράτασης για άλλα 10. Το ακίνητο έχει έκταση 72,5 στρεμμάτων, τα 15 στρέμματα εκ των οποίων είναι ο αιγιαλός που φιλοξενεί τα ομπρελοκαθίσματα, ενώ το θαλάσσιο μέτωπο εκτείνεται σε 638 μέτρα. Τα επενδυτικά σχέδια μαζί με το οικονομικό αντάλλαγμα που θα προσφέρει το κάθε σχήμα αναμένεται να υποβληθούν στις αρχές του φθινοπώρου, σε ημερομηνία που θα ανακοινώσει το επόμενο διάστημα η ΕΤΑΔ. Ακόμη δεν έχει οριστικοποιηθεί το κατά πόσον, πέραν του ετήσιου ανταλλάγματος, η ΕΤΑΔ θα ζητήσει και ποσοστό επί του κύκλου εργασιών ή των μεικτών κερδών. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Δήμος Βούλας – Βάρης – Βουλιαγμένης έχει ζητήσει και έχει γίνει δεκτό οι δημότες του να έχουν ελεύθερη είσοδο στην εγκατάσταση, όπως επίσης διασφαλίσεις για την προστασία και την περαιτέρω ανάπτυξη των χωρών πρασίνου και τη διαχείριση των απορριμμάτων. Όλες οι σχετικές λεπτομέρειες θα επισημοποιηθούν κατά την πρόσκληση για την υποβολή των δεσμευτικών προσφορών. Την οργανωμένη παραλία της Ακτής Βουλιαγμένης λειτουργεί μέχρι τώρα η ίδια η Εταιρεία Ακινήτων του Δημοσίου υπό τη μορφή υποκαταστήματός της, όπως συνέβαινε και με τη μαρίνα του Αλίμου. Ωστόσο, πληροφορίες της «Καθημερινής» αναφέρουν πως το 2024 η εκμετάλλευση της Ακτής Βουλιαγμένης παρήγαγε λειτουργικά κέρδη (EBITDA) της τάξης των 2,5 εκατ., χωρίς να περιλαμβάνεται σε αυτά το εστιατόριο «Ωκεανίς». Την ίδια χρονιά, η οργανωμένη παραλία εξυπηρέτησε 420.000 επισκέπτες. Η δυναμικότητα της εκμετάλλευσης υπολογίζεται σε 8.000 άτομα ημερησίως. Τα έξι προεπιλεγέντα σχήματα θα αποκτήσουν το αμέσως επόμενο διάστημα πρόσβαση σε εικονική αίθουσα τεκμηρίωσης (VDR), όπου θα αναρτηθούν πληροφοριακά στοιχεία αναφορικά με το ακίνητο και τη συναλλαγή, προκειμένου να διεξαγάγουν τη δική τους διαδικασία δέουσας επιμέλειας. Και τα έξι σχήματα εμφανίζονται, σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, να έχουν αυξημένο ενδιαφέρον για τον διαγωνισμό. Μεταξύ αυτών συχνά αναφέρεται και η εταιρεία The Margi, συμφερόντων της οικογενείας Αγιοστρατίτη. Ισχυρό χαρακτηρίζεται το σχήμα Athens Beach Club που αποτελεί κοινοπραξία των ομίλων Κωνσταντακόπουλου, Προκοπίου και Κόκκαλη, το οποίο έχει ήδη εξασφαλίσει, μέσω σχετικού διαγωνισμού, και τη διαχείριση και εκμετάλλευση της Ακτής Β΄ Βούλας. Δικαίωμα υποβολής δεσμευτικής προσφοράς έχει επίσης κοινοπραξία της REDS, εταιρείας συμφερόντων του ομίλου Ελλάκτωρ, με εταιρεία συμφερόντων της οικογενείας Μελισσανίδη. Τα άλλα τρία σχήματα που έχουν περάσει στην τελική φάση είναι, πρώτον, η Air Canteen, συμφερόντων του επιχειρηματία Βλάσση Γεωργάτου, δεύτερον, μια κοινοπραξία του ιδιωτικού επενδυτικού κεφαλαίου CVC με τη «Γευσηνούς ΑΕΒΕ», συμφερόντων του Μανώλη Βαβουράκη, και, τρίτον, η «Φάις Συμμετοχών», συμφερόντων της οικογενείας Σάμι Φάις. View full είδηση