Αναζήτηση στην κοινότητα

Παρά τις έντονες βροχοπτώσεις των τελευταίων ημερών, στη δυτική και κεντρική Ελλάδα, οι οποίες άφησαν πλούσιο αποτύπωμα σε υδροταμιευτήρες και έδωσαν μια γερή ανάσα για τη συνέχεια, το πρόβλημα με τα αποθέματα του νερού συνεχίζει να προβληματίζει τους ιθύνοντες. Το τελευταίο τρίμηνο του 2025, παρότι σημειώθηκαν 3-4 έντονα καιρικά επεισόδια, συνολικά χαρακτηρίστηκε από ξηρό και κρύο καιρό, που δεν έφερε ομοιόμορφο και ανάλογο όγκο βροχοπτώσεων ή χιονοπτώσεων, ή -για να είμαστε πιο ακριβείς- δεν συγκεντρώθηκαν οι αναμενόμενες ποσότητες στους ταμιευτήρες σε σημείο ώστε να μπορούμε να είμαστε ασφαλείς για τον επόμενο χρόνο. Η Υλίκη εκπέμπει SOS Μέχρι και την τελευταία ημέρα του 2025, τα αποτελέσματα ήταν πενιχρά. Eιδικά στην Υλίκη, η οποία αντιμετωπίζει το μεγαλύτερο πρόβλημα με 145.000.000 κυβ. μέτρα, αλλά και o Μαραθώνας που έχει μείνει στάσιμος λίγο πάνω από τα 20.000.000 κυβ. μ. νερού. Το τρίμηνο Οκτωβρίου - Νοεμβρίου - Δεκεμβρίου, που παραδοσιακά είναι μήνες έντονων βροχοπτώσεων, δεν έκανε τη διαφορά στα αποθέματα, καθώς δεν υπήρξε καμία ουσιαστική αύξηση στο συνολικό απολήψιμο απόθεμα νερού σε σχέση πάντα και με την αυξημένη κατανάλωση. Για την καλοκαιρινή περίοδο του 2026 δε γίνεται ακόμα λόγος καθώς Ιανουάριο, Φεβρουάριο και Μάρτιο θα πρέπει να παρακαλάμε να βρέξει και κυρίως να χιονίσει για να αυξηθούν όλα τα φυσικά αποθέματα. Η πιο αισιόδοξη εβδομάδα Αυτό που, όμως, πρέπει να κρατήσουμε είναι τα αισιόδοξα μηνύματα των πρώτων ημερών του 2026. Μέσα σε περίπου μία εβδομάδα, τα αποθέματα αυξήθηκαν κατά 30.000.000 κυβικά μέτρα. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες αυξήσεις -αν όχι τη σημαντικότερη- της τελευταίας πενταετίας, γεγονός που οφείλεται στις έντονες βροχοπτώσεις των τελευταίων ημερών στη δυτική και κεντρική Ελλάδα, οι οποίες άφησαν ισχυρό αποτύπωμα στον Εύηνο και κυρίως στον Μόρνο. H εντυπωσιακή αύξηση της πρώτης εβδομάδας του 2026. Πηγή: ΕΥΔΑΠ. Βροχές και χιόνια μέχρι 13 του μήνα Αντίθετα, η Υλίκη, που βρίσκεται στην Ανατολική Στερεά, για άλλη μία φορά δέχθηκε πολύ χαμηλά ποσοστά νερού.Για τις επόμενες ημέρες, σύμφωνα με τις προγνώσεις των μετεωρολόγων, αναμένονται βροχές στη δυτική και κεντρική Ελλάδα, περιορισμένες και σύντομες χιονοπτώσεις, ενώ από την Τρίτη 13 Ιανουαρίου επιστρέφουμε στο μοτίβο του κρύου και ξηρού καιρού, χωρίς έντονα φαινόμενα. Η χειρότερη περίοδος Όπως μπορούμε να δούμε και στα γραφήματα των αποθεμάτων της Πρωτοχρονιάς, από το 1986 έως το 2026, διανύουμε από τις χειρότερες περιόδους όχι μόνο επειδή υπάρχει λειψυδρία, αλλά και επειδή έχει αυξηθεί κατακόρυφα η κατανάλωση. Είναι χαρακτηριστικό ότι η επίδοση της καλύτερης εβδομάδας της τελευταίας πενταετίας -που θεωρείται η πρώτη εβδομάδα του 2026- καλύπτει μόλις 10 έως 12 ημέρες των αναγκών της Αθήνας κατά τη θερινή περίοδο. Επομένως, τα δύσκολα είναι ακόμη μπροστά. Δύσκολη η ανάκαμψη Τα γραφήματα δείχνουν ότι η εποχή των γρήγορων ανακάμψεων μετά από έναν βαρύ χειμώνα δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη. Εκεί όπου παλαιότερα μία καλή υδρολογική χρονιά αρκούσε για να αποκαταστήσει ισορροπίες, σήμερα οι αριθμοί καταγράφουν μία διαφορετική πραγματικότητα: τα αποθέματα μειώνονται πιο γρήγορα απ’ ό,τι αναπληρώνονται. Γράφημα με τα αποθέματα τα 40 τελευταία χρόνια (1986 έως το 2026). Πηγή: ΕΥΔΑΠ. Τα τρία διαγράμματα που αποτυπώνουν την εξέλιξη των συνολικών αποθεμάτων υδάτων από το 1986 έως σήμερα δεν αφήνουν περιθώρια παρερμηνείας. Η χώρα έχει βιώσει ξανά περιόδους λειψυδρίας και έχει επανέλθει. Αυτή τη φορά, όμως, το μοτίβο αλλάζει. Η μακροχρόνια εικόνα αποκαλύπτει έντονους κύκλους ανόδου και πτώσης, με περιόδους όπου τα αποθέματα ξεπερνούν το 1 δισ. κυβικά μέτρα, αλλά και άλλες που πλησιάζουν επικίνδυνα χαμηλά επίπεδα. Για δεκαετίες, το σύστημα κατάφερνε να απορροφά τις κρίσεις και να ανακάμπτει. Γράφημα με τα αποθέματα από το 2000 έως το 2026. Πηγή: ΕΥΔΑΠ. Ισχυρή πτώση από το 2022 Από το 2000 και μετά, η δυναμική αυτή συνεχίζεται, με εντυπωσιακές ανακάμψεις το 2006-2007, το 2014-2016 και αργότερα το 2020 και το 2022. Όμως, η εικόνα της τελευταίας δεκαετίας είναι αποκαλυπτική: μετά το 2022 δεν ακολουθεί ανάκαμψη, αλλά μία συνεχής και επιταχυνόμενη πτώση. Μέσα σε τέσσερα χρόνια, τα συνολικά αποθέματα μειώθηκαν κατά περίπου 820 εκατομμύρια κυβικά μέτρα, φτάνοντας την 1η Ιανουαρίου 2026 στα περίπου 400 εκατ. κυβικά μέτρα, επίπεδο που παραπέμπει στις πιο δύσκολες υδρολογικές περιόδους των τελευταίων δεκαετιών. Γράφημα με τα αποθέματα τα 10 τελευταία χρόνια (2016 έως το 2026). Πηγή: ΕΥΔΑΠ. Σε αυτό το πλαίσιο, τα μέτρα που έχουν εξαγγελθεί -από τον περιορισμό της κατανάλωσης και τις παρεμβάσεις στο δίκτυο έως τα έργα εξοικονόμησης και την ενίσχυση της παρακολούθησης- δεν στοχεύουν στην επιστροφή σε μία «παλιά κανονικότητα», αλλά στο να συγκρατήσουν την κατάσταση και να περιορίσουν τις απώλειες κερδίζοντας χρόνο μέχρι να προστεθούν στο δίκτυο νέες πηγές αποθεμάτων που θα προέρχονται από τις πλούσιες βροχοπτώσεις της δυτικής και κεντρικής Ελλάδας. View full είδηση

Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης κηρύσσονται η Αττική και το Μεγανήσι Λευκάδας, μετά τη θετική γνωμοδότηση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) για το οξύ πρόβλημα λειψυδρίας που καταγράφεται το τελευταίο διάστημα. Η απόφαση ενεργοποιεί έναν μηχανισμό άμεσης προτεραιοποίησης και χρηματοδότησης έργων ύδρευσης, επιταχύνοντας κρίσιμες παρεμβάσεις στο υδροδοτικό σύστημα. Η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της χθεσινής εικόνας σε Λέρο, Πάτμο και άλλες νησιωτικές περιοχές, επιβεβαιώνοντας ότι η υδατική πίεση πλέον δεν περιορίζεται στα νησιά αλλά επεκτείνεται και στο πιο πυκνοκατοικημένο τμήμα της χώρας. Τι σημαίνει η κήρυξη έκτακτης ανάγκης Σύμφωνα με πηγές του ΥΠΕΝ, η κήρυξη βασίζεται στο αίτημα της ΕΥΔΑΠ και σε επικαιροποιημένα υδρολογικά δεδομένα, επιταχύνοντας: • την υλοποίηση της πρώτης φάσης του Έργου «Εύρυτος» για την ενίσχυση των ταμιευτήρων Ευήνου – Μόρνου, • την ενεργοποίηση και αξιοποίηση νέων γεωτρήσεων, που μετά την ολοκλήρωσή τους θα προσθέσουν περίπου 45 εκατ. m³ νερού ετησίως στο σύστημα, • την ολοκλήρωση μελετών για εγκαταστάσεις αφαλάτωσης, • και τις αναγκαίες επεμβάσεις στη διώρυγα Θηβών, οι οποίες αναμένεται να εξοικονομήσουν πάνω από 10 εκατ. m³ αδιύλιστου νερού. Οι παρεμβάσεις αυτές μειώνουν ουσιαστικά τον κίνδυνο λειψυδρίας μέχρι την ολοκλήρωση του Έργου Εύρυτος, το οποίο αποτελεί τη μακροπρόθεσμη λύση για την ασφαλή υδροδότηση της Αττικής. Ταμειευτήρες στο όριο, καθυστερήσεις ετών και έργα 2,5 δισ. ευρώ σε fast track Το καθεστώς έκτακτης ανάγκης δεν είναι κεραυνός εν αιθρία. Σύμφωνα με το πρωινό ρεπορτάζ του energodromio.gr, η κυβέρνηση έχει έτοιμο πακέτο παρεμβάσεων 2,5 δισ. ευρώ που θα κινηθούν με fast track διαδικασίες και κλειστές προσκλήσεις, μόλις ολοκληρωθεί η θετική γνωμοδότηση της ΡΑΑΕΥ. Το επείγον επιβεβαιώνεται από τα στοιχεία της ΕΥΔΑΠ: για τρίτη συνεχόμενη χρονιά οι ταμιευτήρες της Αττικής εμφανίζουν υστέρηση περίπου 250 εκατ. κ.μ., ενώ ο Μόρνος βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο 15ετίας, με στάθμη 45% χαμηλότερη από πέρσι. Αν ο χειμώνας δεν είναι ιδιαίτερα υγρός, η υδατική επάρκεια δεν ξεπερνά τον έναν χρόνο. Παράλληλα, οι μελέτες του ΕΜΠ και της Ακαδημίας Αθηνών αποτυπώνουν ακραίες ενδείξεις ξηρασίας: ο Δείκτης SRI για Εύηνο, Βοιωτικό Κηφισό και Μόρνο κινείται μεταξύ -1,5 και -1,98, τιμές που αντιστοιχούν σε ιστορικά χαμηλές υδροφορίες. Μακροπρόθεσμα, η λύση είναι το έργο «Εύρυτος» των 535 εκατ. ευρώ, που στοχεύει σε πρόσθετη παροχή 200 εκατ. κ.μ./έτος μέσω νέων σηράγγων και ενίσχυσης του Ευήνου. Ωστόσο, δεν αναμένεται να ολοκληρωθεί πριν το 2029, γι’ αυτό και δρομολογούνται ενδιάμεσες παρεμβάσεις – από γεωτρήσεις έως μείωση περιβαλλοντικών παροχών – συνολικής ενίσχυσης 149 εκατ. κ.μ./έτος. View full είδηση

Λευκός καπνός βγήκε από τη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) με ζητούμενο τη κήρυξη της Αττικής σε κατάσταση λειψυδρίας. Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές της Αρχής, έπειτα από μαραθώνια σύσκεψη άνω των πέντε ωρών, ο πρόεδρός της κ. Κωνσταντίνος Τσιμάρας και τα δύο μέλη του Κλάδου Υδάτων κ.κ. Πρόδρομος Βλάμης και Βασίλης Δεδούσης αποφάσισαν να αποστείλουν στον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σταύρο Παπασταύρου, ο οποίος θα λάβει και την τελική απόφαση, τη θετική τους γνωμοδότηση. Την κήρυξη της Αττικής σε κατάσταση λειψυδρίας είχε ζητήσει με επιστολή της η ΕΥΔΑΠ. Η ξηρασία έχει αξιοσημείωτα μεγάλη διάρκεια, και δικαιολογεί πλήρως την αυξημένη ανησυχία από πλευράς ΕΥΔΑΠ Η γνωμοδότηση για τη λειψυδρία Τα μέλη της Αρχής, εκτός από τα στοιχεία που είχε παραθέσει η επιχείρηση, εξέτασαν και το γνωμοδοτικό σημείωμα του καθηγητή του Τομέα Υδατικών Πόρων και Περιβάλλοντος της Σχολής Πολιτικών Μηχανικών του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ) κ. Χρήστου Μακρόπουλου. Σύμφωνα με πληροφορίες, στη γνωμοδότησή του ο καθηγητής επιβεβαίωνε ότι η περιοχή ευθύνης της ΕΥΔΑΠ, ήτοι το λεκανοπέδιο Αττικής, βρίσκεται σε παρατεταμένη περίοδο ξηρασίας, συγκρίσιμη μάλιστα με τη μεγάλη κρίση του 1988-1994, με ιδιαίτερη επιδείνωση στη λεκάνη του Ευήνου. Σε κάθε περίπτωση, η ξηρασία έχει αξιοσημείωτα μεγάλη διάρκεια, και δικαιολογεί πλήρως την αυξημένη ανησυχία από πλευράς ΕΥΔΑΠ. Όπως επισημαίνεται προς την Αρχή, ο κίνδυνος λειψυδρίας για τα επόμενα 2 με 5 χρόνια είναι ορατός και δικαιολογεί αυξημένη ανησυχία, επαγρύπνηση και επίσπευση δράσεων θωράκισης του υδροσυστήματος – αλλά όχι πανικό. Ανάγκη για περισσότερα έργα αποθήκευσης νερού Μάλιστα, τονίζεται ότι η ήδη εμφανής κλιματική μεταβλητότητα —που σύμφωνα με τα επικρατέστερα σενάρια κλιματικής αλλαγής πιθανόν θα ενισχυθεί— δείχνει ότι η χώρα χρειάζεται περισσότερα και μεγαλύτερα έργα αποθήκευσης νερού που να ανταποκρίνονται στις αυξανόμενες απαιτήσεις διαχείρισης των υδατικών πόρων. Πάντως, ο καθηγητής αφήνει και μια χαραμάδα αισιοδοξίας καθώς οι βροχοπτώσεις του Οκτωβρίου και των πρώτων εβδομάδων του Νοεμβρίου, ανά τη χώρα, εμφανίζουν αισθητά βελτιωμένη εικόνα συγκριτικά με τα έτη 2022–2024. Υπό αυτό το δεδομένο, προτείνεται στενή παρακολούθηση της κατάστασης και τακτική επανεκτίμηση της πορείας του τρέχοντος υδρολογικού έτους. Σε κάθε περίπτωση, δεν αναιρείται η ανάγκη για άμεσα μέτρα. Ελλείμματα υδάτων Η κατάσταση για την Αττική γίνεται ακόμη πιο εμφανής εάν αποτυπωθεί με τη σκληρή γλώσσα των αριθμών. Η υδρευτική και αρδευτική ζήτηση που καλείται να υποστηρίξει το εξωτερικού υδροσύστημα (ΕΥΣ) της Αθήνας είναι περίπου 465 hm3/έτος. Από αυτά, η τρέχουσα υδρευτική ζήτηση της Αθήνας είναι γύρω στα 405 εκατ. κυβικά μέτρα ετησίων (hm3/έτος). Το αν θα προκύψουν ελλείμματα ύδρευσης στην Αθήνα τα επόμενα 3-5 έτη ή το μέγεθός τους αποτελεί ζητούμενο για τους επιστήμονες. Κάνουν όμως στατιστικές εκτιμήσεις, βάσει σεναρίων πιθανής εξέλιξης των εισροών και της ζήτησης νερού. Έτσι, συμπεραίνεται ότι δεν αποκλείεται μια μικρή πιθανότητα εμφάνισης ελλειμμάτων μεταξύ 20 και 30 hm³/έτος, μια ποσότητα που αντιστοιχεί στη ζήτηση της Αθήνας για έναν μήνα. Αξίζει να επισημανθεί ότι ακόμη και ελλείμματα της τάξης των 30 hm³ ανά έτος, αν και αποτελούν σχετικά μικρό ποσοστό της συνολικής ζήτησης, θα μπορούσαν να επιβάλουν περιορισμούς στη διανομή νερού, ακόμη και πλήρων διακοπών για ορισμένες ώρες της ημέρας – υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα ήταν δυνατή η κάλυψή τους μέσω της διαχείρισης της ζήτησης ή με ενεργοποίηση εναλλακτικών πηγών υδροδότησης. Θετικές οι δράσεις της ΕΥΔΑΠ Στη γνωμοδότησή του το ΕΜΠ, σύμφωνα με πληροφορίες, κρίνει ορθές τις έως σήμερα κινήσεις της ΕΥΔΑΠ (μείωση οικολογικής παροχής Ευήνου, εντατική λειτουργία της Υλίκης, ενεργοποίηση νέων γεωτρήσεων) και εισηγείται τη συνέχισή τους. Tο ΕΜΠ τονίζει την ανάγκη εκτεταμένης αναβάθμισης του Υδραγωγείου Μόρνου, Προτείνει επίσης πρόσθετα βραχυπρόθεσμα μέτρα, (π.χ. διερεύνηση μεγαλύτερων αντλήσεων από Υλίκη, αξιοποίηση των εφεδρικών γεωτρήσεων Βασιλικών-Παρορίου, χρήση πλωτών αντλιοστασίων στον Μόρνο κλπ.). Ανάγκη στοχευμένων βραχυπρόθεσμων μέτρων Αν απαιτηθεί, προτείνεται να εξεταστεί από το Δημόσιο η προοπτική προσωρινής διακοπής παροχής αρδευτικού νερού, συνοδευόμενη από μεγάλες αποζημιώσεις για τους αγρότες. Οι ανάγκες σε αρδευτικό νερό που παρέχονται από το σύστημα της Αθήνας κατά μήκος του καναλιού του Μόρνου υπολογίζονται σε περίπου 30 hm3/έτος. Σύμφωνα με τη γνωμοδότηση του καθηγητή κ. Χρήστου Μακρόπουλου προς τη ΡΑΑΕΥ, πρωτοβουλίες για τη μείωση της κατανάλωσης των νοικοκυριών στην Αττική (όπως ενημερωτικές καμπάνιες αντίστοιχες με εκείνες της περιόδου 1988–1994) δεν αναμένεται να έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο. Αυτό οφείλεται στο ότι η ειδική κατανάλωση, ιδίως στους μεγάλους δήμους του Λεκανοπεδίου, βρίσκεται ήδη σε σχετικά χαμηλά επίπεδα (περίπου 100 λίτρα ανά κάτοικο ημερησίως). Για αυτό απαιτούνται στοχευμένα μέτρα που να εστιάζουν κυρίως στον περιορισμό εξωτερικών χρήσεων νερού που δεν είναι αναγκαίες (πότισμα κήπων, πισίνες κλπ). Μεσοπρόθεσμα μέτρα εντός 2-5 ετών Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, το ΕΜΠ τονίζει την ανάγκη εκτεταμένης αναβάθμισης του Υδραγωγείου Μόρνου, με επείγουσες διαδικασίες, ώστε να μειωθούν απώλειες 10% που σήμερα οδηγούν σε απώλειες περίπου 50 hm3/έτος και αύξηση της παροχετευτικότητας. Θεωρεί επίσης σημαντική την επιτάχυνση έργων επαναχρησιμοποίησης νερού, συμπεριλαμβανομένων λύσεων για την Ψυττάλεια, καθώς και συνέχιση των έργων μείωσης απωλειών στο εσωτερικό δίκτυο, αν και οι σημερινές διαρροές που φτάνουν το 15% θεωρούνται αντίστοιχες του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Για τα μακροπρόθεσμα έργα – όπως ο «Εύρυτος», δηλαδή η μερική εκτροπή των Κρικελιώτη και Καρπενησιώτη προς τον Εύηνο, οι αφαλατώσεις κ.ά. – κρίνεται ότι αποτελούν, κατ’ αρχάς, τεχνικά εφικτές παρεμβάσεις. Παράλληλα, εκτιμάται ότι πρέπει να μελετηθούν και έργα αναβάθμισης των αρδευτικών δικτύων και εκσυγχρονισμού των μεθόδων άρδευσης στη λεκάνη του Βοιωτικού Κηφισού, που αποτελεί τον βασικό τροφοδότη της Υλίκης. Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με τη γνωμοδότηση του ΕΜΠ προς τη ΡΑΑΕΥ, για όλα τα έργα (βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα), απαιτείται μια συνολική τεχνοοικονομική μελέτη σκοπιμότητας-βιωσιμότητας από το Δημόσιο και την ΕΥΔΑΠ. View full είδηση

Μέσα στο καλοκαίρι του 2026 θέλει η διοίκηση της ΕΥΔΑΠ να προκηρυχθεί ο διαγωνισμός, για το έργο θωράκισης της Αττικής έναντι της λειψυδρίας «Εύρυτος», προϋπολογισμού περίπου 535 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με τους σχεδιασμούς της ΕΥΔΑΠ το έργο θα ενισχύσει τον ταμιευτήρα του Ευήνου μέσω μερικής εκτροπής των ποταμών Κρικελλιώτη και Καρπενησιώτη και θα εξασφαλίσει την επάρκεια της Αττικής σε νερό για τα επόμενα τουλάχιστον 30 χρόνια. Δεδομένου ότι σύμφωνα με τις προβλέψεις, η περίοδος κατασκευής ενός τέτοιου έργου φτάνει τα 2,5 χρόνια, μπορεί να είναι έτοιμο το πρώτο εξάμηνο 2029, αν γίνει με τη διαδικασία της κατεπείγουσας ανάγκης. Πάντως η ΕΥΔΑΠ ετοιμάζει ήδη τα τεύχη για τις προμελέτες, με στόχο αυτές να ολοκληρωθούν τον Μάρτιο, προκειμένου η προκήρυξη για το μεγάλο έργο να γίνει μέσα στο προσεχές καλοκαίρι με τη μέθοδο της μελέτης-κατασκευής. Για τον τρόπο που θα χρηματοδοτηθεί το έργο, ο κ. Σαχίνης δεν έδωσε σαφείς απαντήσεις. Ανέφερε όμως ότι μία λύση θα ήταν να αναλάβει το κόστος η ίδια η ΕΥΔΑΠ και να το καλύψει μέσω μελλοντικών εσόδων. Το μεγάλο αυτό έργο παρουσιάζει σημαντικά πλεονεκτήματα σύμφωνα με την ΕΥΔΑΠ όπως: Εξασφάλιση επαρκούς υδροδότησης του Λεκανοπεδίου Αθηνών με πλήρη δυναμικότητα 200 εκ. m3 / έτος Άριστης ποιότητας πόσιμο νερό Πλήρης αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών Μηδενικό κόστος λειτουργίας αφού η ενίσχυση του ταμιευτήρα Ευήνου γίνεται με βαρύτητα Πολύ μικρή περιβαλλοντική επιβάρυνση Σε περίπτωση που στο μέλλον επικρατήσουν ευμενείς κλιματικές συνθήκες, η πρόσθετη ποσότητα νερού θα μπορεί να: Χρησιμοποιηθεί για το πρασίνισμα της Αθήνας Χρησιμοποιηθεί για να ενίσχυση των υπόγειων υδροφορέων της Αττικής Διοχετευθεί από το ΕΥΣ για υδροδότηση νησιών Μείωση του ενεργειακού κόστους από την αποδέσμευση της λίμνης Υλίκης Σε ακραία ξηρασία η Ελλάδα Η κατασκευή του έργου είναι ζωτικής σημασίας καθώς σύμφωνα με τον επικεφαλής της ΕΥΔΑΠ Χάρη Σαχίνη, διανύουμε το δεύτερο πιο σημαντικό επεισόδιο έμμονης ξηρασίας των τελευταίων δεκαετιών. Στη χρονική κλίμακα της πρόσφατης τριετίας 2021-2024, καταγράφεται η πλέον δυσμενής τιμή -2,01 που υποδηλώνει ακραία ξηρασία ενώ η Ελλάδα κατατάσσεται στην 19η θέση στο κόσμο σε κίνδυνο λειψυδρίας, με την Αττική συγκεκριμένα να έχει βιώσει μειωμένα αποθέματα ταμιευτήρων 3 ακόμη φορές στην προηγούμενη 40ετία. Το 1990 μάλιστα εκπονήθηκε η μελέτη «Ενίσχυσης της Ύδρευσης Αθηνών για κάλυψη αναγκών έως το 2030» από το ΥΠΕΧΩΔΕ, που οδήγησε το μεγάλο Έργο του Ευήνου. Δεκαετές επενδυτικό πλάνο 2,5 δισ. ευρώ Το έργο Εύρυτος εντάσσεται στο ευρύτερο 10ετές επενδυτικό πλάνο της ΕΥΔΑΠ με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2035, ύψους €2,5 δισ. για τον εκσυγχρονισμό υποδομών και υπηρεσιών της το οποίο αξιολογήθηκε θετικά από την ΕΤΕπ και είναι εναρμονισμένο με τις στρατηγικές προτεραιότητες της ΕΕ Το Επενδυτικό Σχέδιο των €2,5 δισ. περιλαμβάνει: Ύδρευση: €729 εκ. Αποχέτευση: €1,6 δισ. Ενεργειακή / ψηφιακή αναβάθμιση: €193 εκ. Τα € 293 εκ. εξ’ αυτών αφορούν στην αντιμετώπιση της λειψυδρίας μέσω εκσυγχρονισμού του δικτύου ύδρευσης Γεωγραφική επέκταση ΕΥΔΑΠ-ΕΥΑΘ Την ενοποίηση 14 περιφερειακών παρόχων σε Βοιωτία, Φωκίδα και Εύβοια, και άλλων 13 σε Θεσσαλονίκη και Χαλκιδική οι οποίοι θα απορροφηθούν από ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ αντίστοιχα, ανακοίνωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ώστε να δημιουργηθούν δύο ισχυροί πυλώνες στη διαχείριση του νερού — για την Αττική και τη Βόρεια Ελλάδα. Η ενοποίηση αυτή στοχεύει στη βελτίωση του συντονισμού, στην αντιμετώπιση των απωλειών και στη δημιουργία ενός ενιαίου συστήματος διαχείρισης ύδρευσης και άρδευσης. Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες της Ευρώπης που θα αντιμετωπίσουν υψηλό υδατικό στρες τα επόμενα χρόνια, γεγονός που καθιστά αναγκαίο τον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου και τη βελτίωση των υπηρεσιών ύδρευσης, με τεχνική υποστήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση. View full είδηση

Το φιλόδοξο σχέδιο που ανακοίνωσε τον περασμένο Απρίλιο η Ευρώπη, για να τριπλασιάσει τη χωρητικότητα των data center τεχνητής νοημοσύνης μέσα στα επόμενα 5 χρόνια και να γίνει κόμβος σε παγκόσμιο επίπεδο, σκοντάφτει σε ένα τεράστιο πρόβλημα που αντιμετωπίζει εδώ και δεκαετίες χωρίς λύση κυρίως ο νότος: τη λειψυδρία. Η ταχεία ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων, τα οποία τροφοδοτούν όλες τις πτυχές της ψηφιακής οικονομίας, από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τις ηλεκτρονικές τραπεζικές συναλλαγές έως εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης όπως το ChatGPT, έχει προκαλέσει τεράστια ανησυχία ιδιαίτερα σε χώρες που ήδη έχουν προβλήματα λειψυδρίας, ανάμεσα τους και η Ελλάδα. Οι χώρες του Ευρωπαικού νότου αντιμετωπίζουν εδώ και δεκαετίες μόνιμο πρόβλημα έλλειψης νερού με το 30% του πληθυσμού τους να επηρεάζεται άμεσα, καθώς η ζήτηση για νερό υπερβαίνει την διαθέσιμη προσφορά του κυρίως τους καλοκαιρινούς μήνες. Το πρόβλημα λοιπόν είναι ότι τα κέντρα δεδομένων απαιτούν μεγάλες ποσότητες νερού για να μην υπερθερμανθούν, όπως και οι άνθρωποι. Αμερικανικοί κολοσσοί τεχνολογίας όπως η Amazon, η Microsoft και η Meta έχουν επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια σε νέες εγκαταστάσεις στην Ισπανία, ενώ η Google έχει σχέδια για την ανάπτυξη τριών κόμβων στην Αττική. Ο Kevin Grecksch, αναπληρωτής καθηγητής επιστήμης, πολιτικής και διαχείρισης υδάτων στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης δήλωσε στο CNBC, ότι τα σχέδια για την κατασκευή κέντρων δεδομένων σε περιοχές που αντιμετωπίζουν προβλήματα νερού σε όλη την Ευρώπη αντικατοπτρίζουν την έλλειψη ολοκληρωμένης σκέψης από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής. «Οι πολιτικοί προσπαθούν να αξιοποιήσουν την τεχνητή νοημοσύνη γιατί τη βλέπουν ως επενδύση στο μέλλον με νέες θέσεις εργασίας, όμως δεν εξετάζουν τη βιωσιμότητα του σχεδίου τους» υπογραμμίζει ο Grecksch. Τα Data Centers χρειάζονται άνυδρα μέρη Η ταχεία ανάπτυξη κέντρων δεδομένων σε όλη την Ευρώπη εγείρει ωστόσο, πολλά αναπάντητα ερωτήματα, όπως τι θα γίνει με τη χρήση νερού όταν οι δημόσιες εταιρείες ύδρευσης θα κληθούν να αποφασίσουν ποιος έχει προτεραιότητα στο νερό. «Τα κέντρα δεδομένων τείνουν να κατασκευάζονται σε άνυδρα ή ημι-άνυδρα κλίματα επειδή αυτό είναι το προτιμώμενο περιβάλλον για διακομιστές. Ωστόσο, αυτές οι περιοχές αντιμετωπίζουν προβλήματα λειψυδρίας ή είναι επιρρεπεί στην ξηρασία», είπε ο Grecksch. Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δήλωσε ότι οι πολιτικές της Κοινής Πρωτοβουλίας για την Ευρωπαϊκή Υπολογιστική Υψηλών Επιδόσεων (EuroHPC JU) περιλαμβάνουν την επιλογή τοποθεσιών για την κατασκευή εργοστασίων Τεχνητής Νοημοσύνης με βάση κριτήρια που δίνουν προτεραιότητα στην ενεργειακή απόδοση και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα. «Η πράσινη πληροφορική θα συνεχίσει να επιδιώκεται μέσω ενεργειακά αποδοτικών υπερυπολογιστών βελτιστοποιημένων για την Τεχνητή Νοημοσύνη, χρησιμοποιώντας τεχνικές όπως η δυναμική εξοικονόμηση ενέργειας και οι τεχνικές επαναχρησιμοποίησης, όπως η προηγμένη ψύξη και η ανακύκλωση της παραγόμενης θερμότητας», δήλωσε ο εκπρόσωπος στο CNBC. Η ΕΕ αναφέρθηκε στον νέο υπερυπολογιστή «JUPITER» στο Γιούλιχ της Γερμανίας ως «ένα εξαιρετικό παράδειγμα ευρωπαϊκής αριστείας» στην αντιμετώπιση της ενεργειακής απόδοσης, λέγοντας ότι το σύστημα λειτουργεί εξ ολοκλήρου με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και διαθέτει «προηγμένη» ψύξη και επαναχρησιμοποίηση ενέργειας. Ποιος έχει προτεραιότητα στο νερό; Όμως, στην Αραγονία της Βορειοανατολικής Ισπανίας, μια περιοχή με σοβαρό πρόβλημα λειψυδρίας η κατάσταση δεν μπορεί να είναι τόσο ιδανική. Η Amazon σχεδιάζει να ανοίξει τρία κέντρα δεδομένων, τα οποία υποστηρίζει ότι θα δημιουργήσουν χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας, με τους αγρότες και τους κατοίκους της περιοχής να αντιδρούν έντονα καθώς αναρωτιούνται «ποιος θα έχει προτεραιότητα στο νερό όταν θα υπάρχει έλλειψη. Αυτοί ή ο τεχνολογικός γίγαντας;» Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το μικρό αγγλικό χωριό Κάλχαμ στο Όξφορντσαϊρ, έχει επιλεγεί ως η πρώτη από τις λεγόμενες «ζώνες ανάπτυξης» της τεχνητής νοημοσύνης της βρετανικής κυβέρνησης. Όμως η απόφαση να κατασκευαστούν αυτά τα κέντρα σε μια περιοχή που βρίσκεται κοντά σε μία από τις πρώτες δεξαμενές νερού της χώρας που λειτουργεί εδώ και 30 χρόνια, έχει προκαλέσει φόβους ότι θα μπορούσε να εξαντλήσει τα αποθέματα. Ελλάδα και Ισπανία στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος Ανάλυση της S&P Global τον περασμένο μήνα ανέφερε ότι χώρες όπως η Ισπανία και η Ελλάδα – που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα λειψυδρίας από τη δεκαετία του 2020 – έχουν βρεθεί στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος τεχνολογικών κολοσσών που προσφέρουν στις κυβερνήσεις τους το δόλωμα της ανάπτυξης μέσω των επενδύσεων για να εξαντλήσουν τους υδάτινους πόρους τους. Ο Michael Winterson, γενικός γραμματέας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Κέντρων Δεδομένων (EUDCA), η οποία εκπροσωπεί τα συμφέροντα της ευρωπαϊκής κοινότητας διαχειριστών κέντρων δεδομένων, δήλωσε ότι η κατανάλωση νερού είναι μια ανησυχία που η βιομηχανία λαμβάνει σοβαρά υπόψη. «Το επόμενο μεγάλο βήμα που θέλει να κάνει η EUDC στην Ευρώπη, είναι η χρήση μη πόσιμου νερού σε αυτές τις βιομηχανίες» υπογράμμισε ο Winterson όπως η Microsoft, που δοκιμάζει σχέδια κέντρων δεδομένων που καταναλώνουν μηδενικό νερό για ψύξη. Το ίδιο και η Start Campus στο Sines της Πορτογαλίας που ισχυρίζεται ότι επιτυγχάνει μηδενική WUE ανακυκλώνοντας θαλασσινό νερό μέσω των συστημάτων της. «Πρόκειται για τρισεκατομμύρια δολάρια ΑΕΠ και εκατομμύρια θέσεις εργασίας στον τομέα της τεχνολογίας μόνο στην Ευρώπη — οι οποίες κατά μέσο όρο πληρώνουν σημαντικά υψηλότερους μισθούς από τον εθνικό μέσο όρο μισθών. Ένα κέντρο δεδομένων 20 [μεγαβάτ] χρησιμοποιεί παρόμοια ποσότητα νερού με ένα γήπεδο γκολφ! Πόσο ΑΕΠ δημιουργούν τα γήπεδα γκολφ; Τι είδους θέσεις εργασίας;» δήλωσε ο Winterson. Η ΕΕ ανησυχεί για την κρίση νερού Οι Ευρωπαίοι νομοθέτες έχουν προειδοποιήσει ωστόσο, για την αυξανόμενη κρίση νερού στην περιοχή, λέγοντας ότι υπάρχει πιεστική ανάγκη να αντιμετωπιστούν ζητήματα όπως η έλλειψη, η επισιτιστική ασφάλεια και η ρύπανση σε μια εποχή που η Ευρώπη είναι η ήπειρος που θερμαίνεται ταχύτερα στον πλανήτη. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος, δήλωσε στα τέλη του περασμένου μήνα ότι οι υδάτινοι πόροι της περιοχής βρίσκονται επί του παρόντος υπό «σοβαρή πίεση», με την έλλειψη νερού να επηρεάζει το ένα τρίτο του πληθυσμού και της επικράτειας της Ευρώπης. Στην Ολλανδία, το 2022, η Meta ανέστειλε τα σχέδιά της για την κατασκευή ενός μεγάλου κέντρου δεδομένων στην περιοχή Zeewolde εν μέσω αντιρρήσεων για περιβαλλοντικές ανησυχίες, ιδιαίτερα για την υψηλή κατανάλωση ενέργειας και νερού. Η Ιρλανδία, η οποία έχει υιοθετήσει εδώ και καιρό την ανάπτυξη κέντρων δεδομένων για να διευκολύνει μια άνθηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, πρόσφατα τέθηκε επίσης υπό έλεγχο από περιβαλλοντικές ομάδες, με πολλούς από αυτούς τους κόμβους να συγκεντρώνονται γύρω από το Δουβλίνο. Ολλανδία και Ιρλανδία έχουν επιβάλει αποτελεσματικές απαγορεύσεις στη δημιουργία νέων κέντρων δεδομένων τα επόμενα χρόνια, λόγω ανησυχιών για τη χωρητικότητα του δικτύου και τις περιβαλλοντικές τους επιπτώσεις. View full είδηση

Με τα αποθέματα του Μόρνου – του βασικού ταμιευτήρα που υδροδοτεί την Αττική – να βρίσκονται 70% κάτω σε σχέση με το 2022 και 40% χαμηλότερα από πέρυσι, η κυβέρνηση καλείται να καταρτίσει άμεσα ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αντιμετώπισης της λειψυδρίας, με τη χρονική πίεση να είναι πλέον ασφυκτική. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία (3 Οκτωβρίου), οι τέσσερις ταμιευτήρες της Αττικής (Μόρνος, Εύηνος, Υλίκη, Μαραθώνας) διαθέτουν συνολικά 401 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού, εκ των οποίων μόλις 174 εκατ. κ.μ. στον Μόρνο. Πέρυσι τέτοια εποχή το αντίστοιχο νούμερο ήταν 634 εκατ. κ.μ., ενώ το 2022 άγγιζε τα 1,1 δισεκατομμύρια. Ο Μόρνος μόνο, μέσα σε δύο χρόνια, έχει χάσει πάνω από 438 εκατομμύρια κυβικά μέτρα. Ο CEO της ΕΥΔΑΠ, Χάρης Σαχίνης, έχει προειδοποιήσει ότι αν συνεχιστεί η ξηρασία, η Αττική θα διαθέτει επαρκές νερό μόνο για δύο ακόμη χρόνια. Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιήθηκε κυβερνητική σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό, με αντικείμενο την άμεση υλοποίηση τριών κρίσιμων έργων που φιλοδοξούν να καθυστερήσουν —αν όχι να αναχαιτίσουν— το πρόβλημα. Τα τρία έργα πρώτης προτεραιότητας 1. Γεωτρήσεις στους Ούγγρους και την Ανατολική Υλίκη Χαμηλού κόστους και άμεσης απόδοσης, οι νέες γεωτρήσεις στη Βοιωτία μπορούν να προσθέσουν έως και 50 εκατ. κυβικά μέτρα νερού ετησίως στο σύστημα ύδρευσης της Αττικής. Το νερό αυτό μπορεί να ενταχθεί σχετικά άμεσα στο δίκτυο, καλύπτοντας σημαντικό μέρος των ετήσιων αναγκών. 2. Μονάδα αφαλάτωσης στη Θίσβη Πρόκειται για έργο ύψους 100 εκατ. ευρώ, το οποίο προβλέπει παραγωγή έως και 200.000 κυβικών μέτρων ημερησίως. Η κοντινή απόσταση από τον αγωγό του Μόρνου μειώνει το κόστος μεταφοράς και την ανάγκη για νέες υποδομές. Ήδη, αρκετοί ιδιώτες έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για επενδυτική συμμετοχή. 3. Σύνδεση της λίμνης Κρεμαστών με τον Εύηνο Το πλέον φιλόδοξο και δαπανηρό έργο (άνω των 500 εκατ. ευρώ) αφορά τη δημιουργία δύο σηράγγων που θα μεταφέρουν νερό από τη μεγαλύτερη τεχνητή λίμνη της χώρας στον ταμιευτήρα του Ευήνου. Στόχος είναι η αξιοποίηση υδάτινων όγκων που σήμερα παραμένουν ανεκμετάλλευτοι. Η πρώτη φάση ενδέχεται να ολοκληρωθεί έως το 2028-2029, εφόσον κινηθούν γρήγορα οι διαδικασίες. Χρηματοδότηση και κοινοτικά ταμεία Το συνολικό κόστος των έργων αυτών ξεπερνά τα 700 εκατ. ευρώ, με την πλήρη υλοποίηση του εθνικού σχεδίου να εκτιμάται ότι θα απαιτήσει αρκετά δισεκατομμύρια. Αν και το ΕΣΠΑ δεν μπορεί να χρηματοδοτήσει τέτοια έργα λόγω περιορισμών, εξετάζεται το ενδεχόμενο αξιοποίησης άλλων κοινοτικών πόρων, το οποίο αναμένεται να αποσαφηνιστεί έως το τέλος Οκτωβρίου, όταν και θα παρουσιαστεί το πλήρες σχέδιο. Η σύσκεψη της Τρίτης επικεντρώθηκε μόνο στην επιλογή των έργων, με τη συμμετοχή του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης Κ. Χατζηδάκη, του Υπουργού ΠΕΝ Στ. Παπασταύρου, του ΓΓ Υδάτων Π. Βαρελίδη και του Διευθύνοντος Συμβούλου της ΕΥΔΑΠ, Χ. Σαχίνη. Παράλληλα, στη σύσκεψη παρουσιάστηκε και μια δεύτερη μελέτη από τη Morgan Stanley, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε τροποποιήσεις του τελικού μοντέλου. Το «παγωμένο» σχέδιο για νέο φορέα διαχείρισης ύδατος Παράλληλα με τις τεχνικές λύσεις, εκκρεμεί η διαμόρφωση ενός ενιαίου φορέα διαχείρισης υδάτινων πόρων. Το αρχικό σχέδιο προέβλεπε τη δημιουργία μιας «υπερ-εταιρείας» υπό κρατικό έλεγχο, που θα συγκέντρωνε τους 739 υφιστάμενους παρόχους ύδρευσης και αποχέτευσης (ΔΕΥΑ, ΤΟΕΒ, ΓΟΕΒ), με συμμετοχή της ΔΕΗ, της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ. Ωστόσο, το σχέδιο αυτό συνάντησε αντιδράσεις, κυρίως από την πλευρά των δήμων που δεν επιθυμούν να απολέσουν τον έλεγχο των δημοτικών επιχειρήσεων. Την αντίθεσή τους φέρονται να εξέφρασαν και οι υπουργοί Περιβάλλοντος και Εσωτερικών, οι οποίοι, αν και αρχικά το στήριξαν, φαίνεται να έχουν πλέον αναλάβει την αναθεώρησή του. Το νέο μοντέλο διακυβέρνησης του νερού παραμένει αδιευκρίνιστο, με σενάρια που περιλαμβάνουν τη διατήρηση της αυτονομίας της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ και τη σύσταση περισσότερων δημοσίου χαρακτήρα οντοτήτων με τη μορφή ανώνυμων εταιρειών. Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη του εγχειρήματος θα παίξει η πολιτική βούληση και οι τελικές αποφάσεις του Πρωθυπουργού. View full είδηση

Τον τελευταίο 1,5 χρόνο, 39 Δήμοι έχουν ζητήσει να κηρυχτούν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης από το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας λόγω του προβλήματος που αντιμετωπίζουν με τη λειψυδρία. Από τον περασμένο Σεπτέμβριο αίτημα για να κηρυχθούν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης έχουν κάνει 20 Δήμοι. Το γεγονός αποτυπώνει το αδιαμφησβήτητο πρόβλημα που αντιμετωπίζει πια η Ελλάδα στο θέμα της επάρκειας του νερού. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, οι Δήμοι που έχουν ζητήσει να κηρυχτούν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης τον τελευταίο 1,5 χρόνο είναι οι εξής: Πόρου, Χίου, Μυτιλήνης, Δυτικής Λέσβου, Ακτιου-Βόνιτσας, Σάμης, Κεντρικής Κέρκυρας και Διαπόντιων Νήσων, Παξών, Νότιας Κέρκυρας, Βόρειας Κέρκυρας, Νέας Προποντίδας, Πολύγυρου, Ιεράπετρας, Πλατανιά Χανίων, Κισσάμου Χανίων, Μινώα Πεδιάδας Ηρακλείου, Φαιστού, Ανδρου, Ερμιονίδας, Βέλου- Βόχας Κορινθίας, Αλίαρτου- Θεσπιέων, Ορχομενού, Μύκης Ξάνθης, Αλεξανδρούπολης, Σουφλίου, Σπετσών, Σιθωνίας, Κασσάνδρας, Κάντανου- Σελίνου Χανίων, Γορτύνας Ηρακλείου, Αρχανών- Αστερουσιών Ηρακλείου, Μυλοποτάμου Ρεθύμνου, Σέριφου, Λέρου, Σίφνου, Λουτρακίου –Περαχώρας- Αγίων Θεοδώρων, Ευρώτα, Ιστιαίας- Αιδηψού, Διστόμου-Αράχωβας- Αντικύρων. Τρέχουν πίσω από τις χρηματοδοτήσεις στη Λέσβο Η Λέσβος μπήκε για πρώτη φορά στη λίστα των δήμων που είναι αντιμέτωποι με τη λειψυδρία, τον περασμένο Μάρτιο. «Πάντα είχαμε θέματα με το νερό σε αρκετούς οικισμούς, φέτος όμως η κατάσταση είναι τραγική» λέει στο in ο δήμαρχος Δυτικής Λέσβου, Ταξιάρχης Βέρρος. «Στον Πολιχνίτο οι κάτοικοι έχουν ελάχιστο νερό, για λίγες ώρες. Οι διακοπές του νερού είναι καθεστώς. Πολύ δύσκολη είναι η κατάσταση και στην Καλλονή στο Κεράμι, στην Ερεσό, στην Πέτρα και στα Βασιλικά. Τις μέρες του καύσωνα υπήρχαν ώρες της μέρας με 43 βαθμούς Κελσίου που οι βρύσες έβγαζαν λάσπη» περιγράφει ο κ. Βέρρος, σημειώνοντας πως στη Δυτική Λέσβο το νερό της ύδρευσης προέρχεται κατά βάση από τις γεωτρήσεις. Ο δήμαρχος της Μυτιλήνης, Παναγιώτης Χριστοφάς, λέει με τη σειρά του πως το νησί κηρύχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης έπειτα από αίτημα της ΔΕΥΑΛ- Δημοτική Επιχείρηση Υδρευσης Αποχέτευσης Λέσβου, στο υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Η κήρυξη σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης δίνει τη δυνατότητα στους δημάρχους να προχωρήσουν σε γρήγορες παρεμβάσεις μικρής και μεγάλης κλίμακας, χωρίς να περνούν από τη συνήθη γραφειοκρατία. Και τι κάνουν στη Λέσβο για την επίλυση του προβλήματος; «Ζητήσαμε και λάβαμε πριν από μία εβδομάδα, 500.000 ευρώ από τη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιώτικης Πολιτικής, η οποία υπάγεται στο υπουργείο Ναυτιλίας, για να κάνουμε μια σειρά από έργα πρώτης αντιμετώπισης. Τα χρησιμοποιούμε για νέες γεωτρήσεις και για βελτίωση των υπαρχουσών. Ταυτόχρονα, με πόρους από το ΕΣΠΑ Βορείου Αιγαίου, προχωράμε έργο βιολογικών καθαρισμών αλλά και αντικατάσταση του δικτύου ύδρευσης μέσα στην πόλη της Μυτιλήνης, έργο που τρέχει αυτήν την περίοδο». Ο κ. Χριστοφάς, αναφέρει και τη δημιουργία φράγματος στην περιοχή Τσικνιάς, έργο που πραγματοποιείται με χρηματοδότηση του υπουργείου Υποδομών, έχει δημοπρατηθεί και αναμένεται να ξεκινήσει το επόμενο διάστημα. «Η στάθμη του υδροφόρου ορίζοντα έχει υποχωρήσει κατά 15 μέτρα» O Δήμος Βιάννου στην Κρήτη παραμένει για δεύτερη χρονιά σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Σημειώνεται πως στην Κρήτη έχουν κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας, εννέα δήμοι. Τον περασμένο Δεκέμβριο, ο Δήμος εξέδωσε μια κανονιστική πράξη μέσα από την οποία έθετε όρια στην κατανάλωση του νερού. Ανάμεσα σε άλλα, ο κανονισμός που είναι σε ισχύ αναφέρει και τα εξής: Απαγορεύεται για την φετινή περίοδο η σύνδεση νέων παροχών και οι φυτεύσεις νέων καλλιεργειών. O Δήμος δεν φέρει ουδεμία ευθύνη σε περίπτωση αδυναμίας άρδευσης λόγω ανεπάρκειας του παρεχόμενου νερού Το νερό της ύδρευσης θα χρησιμοποιείται αποκλειστικά και μόνο για την κάλυψη υδρευτικών αναγκών. Απαγορεύεται η χρήση του για άλλο σκοπό (π.χ. πλύσιμο δρόμων, αυτοκινήτων, πότισμα κήπων). Θα υπάρξει αυστηρός έλεγχος για την τήρηση της διάταξης αυτής Απαγορεύεται η χρήση νέων κολυμβητικών δεξαμενών (πισινών). Στις υφιστάμενες κολυμβητικές δεξαμενές θα γίνεται λελογισμένη χρήση του νερού Μπαίνουν όρια στα κυβικά νερού που μπορούν να αρδεύονται για μια καλλιέργεια «Στην ουσία, είναι η τέταρτη χρονιά που είμαστε αντιμέτωποι με τη λειψυδρία. Ο χειμώνας που πέρασε ήταν πολύ άνυδρος» σημειώνει ο δήμαρχος Βιάννου Παύλος Μπαριτάκης, προσθέτοντας πως 6 γεωτρήσεις – από τις συνολικά 45- βγήκαν εκτός γιατί στέρεψαν. «Εχουμε μείωση του υδροφόρου ορίζοντα που φτάνει μέχρι τα 15 μέτρα. Στη Βιάννο εξαρτόμαστε μόνο από τα υπόγεια νερά και τις γεωτρήσεις. Κάποια χωριά υδρεύονταν από πηγές- οι τελευταίες έχουν μειωθεί πάρα πολύ. Εκεί που μας έδιναν 50 κυβικά νερού τώρα μας δίνουν 15». Τα χωριά που αντιμετωπίζουν έντονο πρόβλημα είναι ο Αγιος Βασίλειος, ο Βαχός, το Αφράτι. «Τα χωριά Αμυράς και Κεφαλοβρύση είναι στο κόκκινο. Στη Μέση δίνουμε νερό με βυτίο» σημειώνει ο δήμαρχος. Και πως προσπαθούν να αντιμετωπίσουν στη Βιάννο το πρόβλημα; Κάνουμε αλλαγές και bypasss στο δίκτυο ύδρευσης, έτσι ώστε να μην ξεμένει κάποιο χωριό και να μην αναγκαστούμε να προχωρήσουμε σε προγραμματισμένες διακοπές νερού. Παρ’ όλα αυτά, τις μεσημεριανές ώρες, το δίκτυο παρουσιάζει αρρυθμίες. «Εχουμε αρχίσει να ζητάμε από τους πολίτες να τοποθετήσουν δεξαμενές/ ντεπόζιτο για να αποθηκεύουν το νερό. Το κόστος τοποθέτησης ενός ντεπόζιτου ανέρχεται στα 130 ευρώ περίπου. Κάποιοι το έχουν ήδη κάνει. Στο Ηράκλειο, χωρίς ντεπόζιτο, δεν έχεις νερό. Ολες οι ταράτσες της πόλης είναι γεμάτες δεξαμενές» περιγράφει ο κ. Μπαριτάκης. Επίσης, με πόρους από το ΕΣΠΑ Περιφέρειας Κρήτης, ο Δήμος θα προχωρήσει σε επισκευή των παλιών τμημάτων του δικτύου ύδρευσης. Η μελέτη από τον Δήμο έχει ήδη υλοποιηθεί και σε αυτή τη φάση προκηρύσσεται ο διαγωνισμός για το έργο. Πάντως, ο δήμαρχος εκφράζει τον προβληματισμό του με την ανέγερση δύο μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων στις περιοχές Καστρί και Κερατόκαμπος. «Λόγω του αεροδρομίου του Καστελλίου, το οποίο βρίσκεται πολύ κοντά σε εμάς, υπάρχει επενδυτική πίεση στον τομέα του τουρισμού. Ούτε οι δρόμοι μας όμως, ούτε τα αποθέματα του νερού, μπορούν να αντέξουν αυτές τις μεγάλες υποδομές. Θα έπρεπε να υπάρχει κεντρικός σχεδιασμός πριν τη δημιουργία τόσο μεγάλων μονάδων, σε περιοχές που είναι αντιμέτωπες με προβλήματα όπως η λειψυδρία». Ποτίζουν τα γκαζόν στην Αράχωβα Η λειψυδρία πλήττει και τον Δήμο Διστόμου- Αράχωβας-Αντίκυρ, ο οποίος κηρύχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης τον περασμένο Νοέμβριο. Και σε αυτή την περίπτωση εκδόθηκε μι αυστηρή ανακοίνωση με συστάσεις προς τους κατοίκους. Στη συγκεκριμένη περιοχή το πρόβλημα σχετίζεται με τη δραματική μείωση των χιονοπτώσεων τα τελευταία τρία χρόνια στη χώρα μας. Στην Αράχωβα μένουν 9.000 κάτοικοι. Σύμφωνα με τον δήμαρχο, Γιάννη Σταθά, εκτός από τη μείωση των χιονοπτώσεων – βασική πηγή υδροδότησης της περιοχής- υπάρχει και σπαταλή νερού στις πολυτελείς κατοικίες, κυρίως στο Λιβάδι, που διαθέτουν γκαζόν. «Γίνεται αλόγιστη χρήση. Τον χειμώνα σπαταλούμε 300 κυβικά νερό τη μέρα και υπάρχουν καλοκαιρινές μέρες που ανεβαίνουμε στα 700 κυβικά». Σημειώνεται πως σύμφωνα με τα στοιχεία της μονάδας ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, από τα μέσα Ιανουαρίου μέχρι την πρώτη εβδομάδα του Απριλίου, η έκταση της χιονοκάλυψης στη χώρα μας ήταν συνεχώς κάτω από τον μέσο όρο της περιόδου 2004-2023, και μάλιστα σε επίπεδα από τα χαμηλότερα που έχουν καταγραφεί από το 2004. Σε περίοδο 180 ημερών (15 Νοεμβρίου – 15 Μαΐου) την περίοδο 2023-2024 η χιονοκάλυψη ήταν μικρότερη του μέσου όρου τις 163 ημέρες, ενώ την περίοδο 2024-2025 τις 145 ημέρες. Στόχος, σε αυτόν τον Δήμο, όπως και στη Λέσβο, είναι η δημιουργία ενός φράγματος. Η θέση που έχει επιλεχθεί είναι στο Λιβάδι. «Αυτή τη στιγμή πραγματοποιείται προμελέτη με χρηματοδότηση του Δήμου και με δωρεές» σημειώνει ο κ. Στάθας, ο οποίος σε αυτή τη φάση, παλεύει όπως λέει, να λειτουργήσει τέσσερις νέες γεωτρήσεις στην περιοχή. Οι περιοχές που αντιμετωπίζουν το μεγαλύτερο πρόβλημα Η Αλεξάνδρα Γκεμιτζή, καθηγήτρια στο Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης λέει πως τα διαμερίσματα της χώρας στα οποία η υποβάθμιση των υπογείων υδάτων είναι ήδη σημαντική, είναι πολλά. Οπως τα απαριθμεί η ίδια: «Η μεγάλη μείωση του εμπλουτισμού των υπογείων υδάτων στη χώρα μας, είναι χειροπιαστό γεγονός την τελευταία πενταετία. Τα υπόγεια νερά της Δυτικής Ελλάδας και της Πελοποννήσου, έχουν υποστεί μεγάλη μείωση. Η Κρήτη, επίσης μεταβαίνει σταδιακά σε μια κατάσταση με πολύ μειωμένες τιμές εμπλουτισμού των υπόγειων υδάτινων πόρων της. Σε δύσκολη θέση βρίσκονται και η Μακεδονία, η Θράκη και τα νησιά του Αιγαίου». Πώς φτάσαμε ως εδώ Ο Κωνσταντίνος Βουδούρης, υδρογεωλόγος, καθηγητής στο τμήμα Γεωλογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θράκης, έχει ασχοληθεί εκτεταμένα με τη λειψυδρία στην Ελλάδα. Ο ίδιος υπογραμμίζει πως πρόκειται για πρόβλημα που δημιουργήθηκε σε βάθος δεκαετιών κακοδιαχείρισης των υδάτινων πόρων στη Ελλάδα, για μια σειρά από λόγους: κακός συντονισμός των φορέων που ασχολούνται με το ζήτημα της παρακολούθησης των υδάτινων πόρων (ΕΑΓΜΕ, ΕΛΚΕΘΕ, Γενικό Χημείο του Κράτους, Γενική Γραμματεία Υδάτων), ανεπαρκής παρακολούθηση της διαθεσιμότητας των υδάτινων πόρων, υπερβολική εξάρτηση από τις γεωτρήσεις οι οποίες «ξήλωσαν» τον υδροφόρο ορίζοντα σε πολλές περιοχές της χώρας, όπως η Πελοπόννησος και η Χαλκιδική, ανυπαρξία νευραλγικών έργων όπως τα φράγματα και οι ταμιευτήρες και μη αξιοποίηση των επεξεργασμένων λυμάτων, του υφάλμυρου νερού και του βιολογικού καθαρισμού. Η κ. Γκεμιτζή, αναφέρει με τη σειρά της πως το Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης Υδατων έχει να δημοσιεύσει επικαιροποιημένα δεδομένα από το 2020. Ο συνδυασμός των παραπάνω με την ανομβρία και τη ξηρασία που πλήττουν το τελευταίο διάστημα τη χώρα μας, οδήγησαν στη σημερινή επικίνδυνη κατάσταση. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τον κ. Βουδούρη: «έχει αλλάξει το μοντέλο των βροχοπτώσεων, λόγω της κλιματικής αλλαγής. Τον περασμένο Νοέμβριο στην Χαλκιδική έπεσαν 300 χιλιοστά βροχής μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο, ποσό που υπό κανονικές συνθήκες σημειώνεται μέσα σε μήνες. Οι ραγδαίες βροχοπτώσεις και τα πλημμυρικά φαινόμενα αλλάζουν το μοντέλο της απορρόφησης του νερού από το έδαφος, μιας και σε μια ραγδαία βροχόπτωση, απορροφάται πολύ μικρό μέρος του νερού, το υπόλοιπο πηγαίνει στη θάλασσα». Και ποιες είναι οι λύσεις στο πρόβλημα; Ο κ. Βουδούρης τις συνοψίζει στις εξής: «Πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στα έργα υποδομής. Υπάρχουν φράγματα που ξεκίνησαν πριν από 30 χρόνια και ακόμα δεν έχουν τελειώσει, λείπουν πάντα τα χρονοδιαγράμματα. Οι γεωτρήσεις δεν μπορούν να μας πάνε μακριά. Επίσης, τον υπερτουρισμό δεν μπορούν να τον αντέξουν πολλές περιοχές της χώρας. Πρέπει να μπουν περιορισμοί σε αυτόν τον τομέα. Οι νέες τουριστικές μονάδες, για παράδειγμα, θα πρέπει αναγκαστικά να διαθέτουν υποδομές συλλογής υφάλμυρου νερού αν θέλουμε να ποτίζουμε γκαζόν και να φτιάχνουμε πισίνες. Ο τρόπος άρδευσης πρέπει να αλλάξει- πρέπει να μηδενίσουμε τις διαρροές και τις απώλειες νερού από τα παλιά δίκτυα, αντικαθιστώντας τα με νέα κλειστού τύπου δίκτυα». View full είδηση

Η κλιματική κρίση, η παρατεταμένη ανομβρία και οι αυξανόμενες ανάγκες σε νερό, τόσο για ύδρευση όσο και για άρδευση, φέρνουν στην επιφάνεια το διαρκώς οξυνόμενο πρόβλημα της διαχείρισης των υδατικών πόρων στην Ελλάδα. Οι προειδοποιήσεις των ειδικών συγκλίνουν: η χώρα εισέρχεται σε μια περίοδο κρίσιμων αποφάσεων, όπου η επάρκεια δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη, αλλά προϊόν στοχευμένου σχεδιασμού. Στο Ετήσιο Συνέδριο της Ελληνικής Αρχής Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ) με τίτλο «Ερευνώντας τον εθνικό μας υπόγειο πλούτο», οι παρεμβάσεις των ομιλητών –εκπροσώπων δημόσιων φορέων, γεωτεχνικών επιστημόνων και επιχειρήσεων– ανέδειξαν τη μεγάλη εικόνα: από την ενεργοποίηση γεωτρήσεων και τα μεγάλα έργα εμπλουτισμού ταμιευτήρων, έως την ανακύκλωση νερού, την κυκλική οικονομία και την ψηφιοποίηση της αδειοδότησης, η χώρα καλείται να εφαρμόσει στην πράξη επτά κρίσιμους άξονες πολιτικής. Η διαχείριση των αποθεμάτων νερού απαιτεί πλέον θεσμική ευελιξία, επενδυτική ταχύτητα και τεχνική προσαρμοστικότητα σε τοπικό επίπεδο – με όρους βιωσιμότητας και ενεργειακής συνέργειας Η Κατερίνα Δημητρού, Προϊσταμένη Νέων Δραστηριοτήτων στη Διεύθυνση Στρατηγικής και Καινοτομίας της ΕΥΔΑΠ, παρουσίασε ένα σύνολο δράσεων που αποτυπώνει τη στροφή της Εταιρείας προς την κυκλική οικονομία και τη βιώσιμη διαχείριση του νερού, με λύσεις που συνδυάζουν τεχνολογία, πολεοδομική οργάνωση και ιστορική μνήμη. Στο επίκεντρο βρίσκεται η επαναδραστηριοποίηση του Αδριάνειου Υδραγωγείου – του εμβληματικού αρχαίου έργου που διατρέχει οκτώ δήμους της Αττικής, από το Ολυμπιακό Χωριό και την Κηφισιά έως το Κολωνάκι. Ήδη εντός Ιουλίου προγραμματίζεται να ξεκινήσει η παροχή ανακυκλωμένου νερού στον Δήμο Χαλανδρίου, με σκοπό την άρδευση δημόσιων πράσινων χώρων. Σταδιακά, το εγχείρημα θα επεκταθεί και σε άλλους δήμους, με την προοπτική το νερό του υδραγωγείου να διατίθεται και σε κήπους πολιτών, στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης χωρικής παρέμβασης υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Αττικής. Συμπληρωματικά προς την αξιοποίηση του Αδριάνειου, η ΕΥΔΑΠ προωθεί την εγκατάσταση κινητών μονάδων καθαρισμού λυμάτων (fuer mining) για την τοπική επαναχρησιμοποίηση νερού σε αστικό περιβάλλον. Οι μονάδες αυτές αντλούν λύματα από το αποχετευτικό δίκτυο, τα καθαρίζουν σε επιτόπιες συμπαγείς εγκαταστάσεις και επαναδιοχετεύουν το καθαρό νερό τοπικά, για άρδευση πάρκων και αστικών πράσινων ζωνών. Μία τέτοια μονάδα έχει ήδη εγκατασταθεί στο φυτώριο του Δήμου Αθηναίων, ενώ άλλες δύο προγραμματίζονται στον Δήμο Μαρκοπούλου και στα πάρκα Ιλισίων και Κλωναρίδη. Στόχος είναι η εξοικονόμηση υδατικών πόρων και η σταδιακή αυτονόμηση των δήμων ως προς τη χρήση νερού για καθαρισμό και άρδευση, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα των πόλεων στην πίεση της λειψυδρίας. Η κα Δημητρού αναφέρθηκε επίσης στον συνολικό σχεδιασμό του οργανισμού για την ενίσχυση της υδροδοτικής ασφάλειας της Αττικής. Βασική παράμετρος του σχεδίου είναι η ενεργοποίηση γεωτρήσεων που βρίσκονται σε κατάσταση εφεδρείας και η ένταξή τους στον συνολικό υδροδοτικό σχεδιασμό. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε γεωτρήσεις της Στερεάς Ελλάδας. Ταυτόχρονα, η ΕΥΔΑΠ ωριμάζει ένα από τα μεγαλύτερα υδροδοτικά έργα των τελευταίων δεκαετιών: την ενίσχυση του ταμιευτήρα του Εύηνου μέσω της μεταφοράς υδάτων από τον Κρικελοπόταμο και τον Καρπενησιώτη. Πρόκειται για έργα με προϋπολογισμό 365 εκατ. ευρώ, τα οποία θα υλοποιηθούν σε πρώτη φάση και θα επιτρέψουν την άμεση ενίσχυση του εξωτερικού υδροδοτικού συστήματος. Σε δεύτερη φάση, προγραμματίζεται η αξιοποίηση της λίμνης των Κρεμαστών – της μεγαλύτερης τεχνητής λίμνης της χώρας – για τη μεταφορά νερού προς την Αττική, μέσω ενός έργου ύψους 170 εκατ. ευρώ. Από την πλευρά της ΕΑΓΜΕ, ο Βασίλειος Ζόραπας, Προϊστάμενος του Τμήματος Υδρογεωλογίας και Υδρολογίας, περιέγραψε με λεπτομέρεια τις πιέσεις που δέχονται οι υπόγειοι υδροφορείς. Όπως εξήγησε, η Αρχή συμμετέχει στο εθνικό δίκτυο παρακολούθησης υπόγειων νερών, παρατηρώντας τόσο ποιοτικά όσο και ποσοτικά χαρακτηριστικά. Οι πιο σοβαρές ενδείξεις ανησυχίας εντοπίζονται στη Νότια και Ανατολική Ελλάδα – Κρήτη, Πελοπόννησος, Κυκλάδες, Ανατολική Αττική– όπου οι βροχοπτώσεις έχουν μειωθεί κατά 20% τα τελευταία πέντε υδρολογικά έτη. Στο ίδιο διάστημα, χάθηκε το ισοδύναμο ενός ολόκληρου έτους από την υδρολογική αναπλήρωση. Στους ταμιευτήρες του Μόρνου και του Ευήνου, η απορρόφηση των βροχοπτώσεων φέτος ανέρχεται μόλις στο 20% των ετήσιων αναγκών. Στα νησιά του Ιονίου, η γεωλογία καθιστά δύσκολη την αποθήκευση υδάτων, ενώ η συγκυρία των χαμηλών βροχοπτώσεων και χιονοπτώσεων οδηγεί σε ασφυκτικές πιέσεις. Από την εξίσωση φυσικά δεν βγαίνει και η κακή διαχείριση των υδατικών πόρων σε συγκερασμό με τις απαρχαιωμένες υποδομές. View full είδηση

Σε μια συνολική μεταρρύθμιση στον τομέα των υδάτων προσανατολίζεται η κυβέρνηση όσο οι δυσοίωνες προβλέψεις για τη λειψυδρία πυκνώνουν και η κακοδιαχείριση των υδάτινων πόρων συνεχίζεται. Λειψυδρία: Μελέτη της Deloitte για τη διαχείριση των υδάτων Τη βάση για τη διαμόρφωση της νέας εθνικής στρατηγικής για το νερό θα αποτελέσει, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, μελέτη της Deloitte που υλοποιήθηκε για λογαριασμό της κυβέρνησης, η οποία αποτυπώνει τη σημερινή κατάσταση και εξετάζει πιθανά σενάρια που μπορεί να επαναπροσδιορίσουν τη διαχείριση των υδάτων για ύδρευση και άρδευση, ξεκαθαρίζοντας τις αρμοδιότητες των εμπλεκομένων οργανισμών. Μάλιστα, την περασμένη Παρασκευή 13 Ιουνίου πραγματοποιήθηκε μεγάλη σύσκεψη στο Μέγαρο Μποδοσάκη υπό τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης κ. Κωστή Χατζηδάκη για τη διαχείριση του νερού και την άμεση ανάγκη λήψης μέτρων για τη λειψυδρία. Οδικός χάρτης Από τις βασικές απαιτήσεις της μεταρρύθμισης είναι η κατάρτιση ενός οδικού χάρτη με τα αναγκαία έργα και τις δράσεις για τη διαχείριση των υδάτων αλλά και η διασφάλιση των αναγκαίων οικονομικών πόρων. Σύμφωνα με την αποτύπωση που έγινε, συνολικά για τα έργα ύδρευσης και άρδευσης απαιτούνται 10,24 δισ. ευρώ, με βάση τα στοιχεία του 2022 που αναμένεται να επικαιροποιηθούν εντός του 2025. Σε αυτά δεν περιλαμβάνονται τα 500-700 εκατ. ευρώ (ανάλογα με τα έργα που τελικά θα προκριθούν) τα οποία απαιτούνται για να «ξεδιψάσει» η Αττική. Πέρα από το Λεκανοπέδιο, η μελέτη αναδεικνύει ως κρίσιμες περιοχές εκείνες των νησιών του Νοτίου Αιγαίου και των Ιονίων νήσων, την Κρήτη, τη Θεσσαλία και την Πελοπόννησο, λαμβάνοντας υπόψη τον πληθυσμό σε κάθε υδάτινο διαμέρισμα της χώρας και το κλίμα. Η χρηματοδότηση Οσο για τους αναγκαίους πόρους, θα αναζητηθεί η δυνατότητα λήψης χρηματοδότησης. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) μπορεί να παρέχει χρηματοδότηση δύο-τριών δισ. ευρώ ανά έτος για έργα που σχετίζονται με τη διαχείριση των υδάτων (δίκτυα, φράγματα κ.λπ.) σε νομικές οντότητες με τη μορφή Ανώνυμων Εταιρειών (ΑΕ). Ωστόσο, θα πρέπει να διαθέτουν πιστοληπτική ικανότητα και να ελέγχονται από κάποιον ρυθμιστή, γεγονός που δεν ισχύει σήμερα για την πλειονότητα των δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης – αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) και των τοπικών γενικών και τοπικών οργανισμών εγγείων βελτιώσεων (ΓΟΕΒ – ΤΟΕΒ). Η μεταρρύθμιση Η πολυδιάσπαση των αρμοδιοτήτων αναδεικνύει την αδυναμία διαχείρισης των υδάτων, καθώς προκύπτουν ζητήματα με τη διαχειριστική επάρκεια και την οικονομική βιωσιμότητα των φορέων. Επιπλέον, τα έργα σχεδιάζονται μεμονωμένα και όχι στο πλαίσιο μιας εθνικής στρατηγικής, γεγονός που συνεπάγεται αποσπασματικές λύσεις, καθυστερήσεις στην υλοποίησή τους και χαμηλή ταχύτητα απορρόφησης κοινοτικών πόρων. Γι’ αυτό οι μελετητές προτείνουν η μεταρρύθμιση να περιλαμβάνει το σύνολο των οργανισμών. Νέα οντότητα Το επικρατέστερο από τα πέντε σενάρια που εξετάστηκαν προτείνει τη δημιουργία μιας νέας νομικής οντότητας με τη μορφή Ανώνυμης Εταιρείας για κάθε Λεκάνη Απορροής Ποταμού (συνολικά υφίστανται 45 ΛΑΠ στην Ελλάδα) ή για κάθε γεωγραφική περιοχή. Αυτές οι εταιρείες θα αναλάβουν την υλοποίηση των νέων έργων και θα έχουν στην ιδιοκτησία τους τα υφιστάμενα έργα. Ουσιαστικά, σε κάθε περιοχή που θα οριστεί, όλες οι ΔΕΥΑ και οι ΤΟΕΒ θα πρέπει να εισφέρουν τα πάγια περιουσιακά τους στοιχεία και τις υποχρεώσεις τους και θα συμμετέχουν μετοχικά στη νέα νομική οντότητα που θα συσταθεί. Παράλληλα, θα υπογράφουν και μια συμφωνία για την παροχή των διαφόρων υπηρεσιών όπως είναι π.χ. η είσπραξη οφειλών κ.λπ. Επίσης, στη συγκεκριμένη εταιρεία θα εισφέρουν τα μεγάλα έργα που διαχειρίζονται στην περιοχή και οι φορείς του Δημοσίου, δηλαδή φράγματα, δίκτυα και άλλες υποδομές. Το σκεπτικό είναι η συγκέντρωση των παγίων να δημιουργεί μια Ρυθμιζόμενη Περιουσιακή Βάση (ΡΠΒ) και να φέρνει έσοδα στη νέα εταιρεία. Έτσι, όλες αυτές οι νέες νομικές οντότητες που θα δημιουργηθούν θα καταλήξουν με αξία ενεργητικού μεγαλύτερη από τις υποχρεώσεις τους και σε συνδυασμό με τη σταθερή ροή εσόδων από τη Ρυθμιζόμενη Περιουσιακή Βάση θα διασφαλίζουν την πιστοληπτική ικανότητά τους ώστε να μπορούν να χρηματοδοτηθούν από την ΕΤΕπ, δίχως να επιβαρύνουν το δημόσιο χρέος. Στα υπόλοιπα τέσσερα σενάρια περιλαμβάνεται το «business as usual» το οποίο δεν επιλύει κανένα πρόβλημα. Ενα δεύτερο προτείνει τη δημιουργία ενός νέου Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου ανά περιοχή ή Λεκάνη Απορροής Ποταμού που θα αναλάβει τη διαχείριση του νερού, των παγίων υδροληψίας και μεταφοράς νερού αλλά όχι το δίκτυο διανομής, τις Μονάδες Επεξεργασίας Νερού (ΜΕΝ) και τα Κέντρα Επεξεργασίας Λυμάτων (ΚΕΛ). Η εφαρμογή του, σύμφωνα με τους μελετητές, θα διευκολύνει μεν τη διαχείριση των έργων και την επίτευξη οικονομίας κλίμακας αλλά όχι τη χρηματοδότηση. «Ομπρέλα» Δυσκολίες χρηματοδότησης και αμφίβολη πιστοληπτική ικανότητα εντοπίζονται στο τρίτο σενάριο σύμφωνα με το οποίο μια εύρωστη οικονομικά ΔΕΥΑ θα έχει υπό την «ομπρέλα» της τους υπόλοιπους φορείς της περιοχής και τα πάγιά τους. Οσο για την τέταρτη πρόταση, οι ΔΕΥΑ, ΤΟΕΒ και δήμοι διατηρούν τα πάγιά τους και δημιουργείται μια Ανώνυμη Εταιρεία που αναλαμβάνει την υλοποίηση των νέων έργων. Σε αυτό το σενάριο η διαχείριση των υδάτων παραμένει κατακερματισμένη και το πρόβλημα μετατίθεται στο μέλλον. Συνολικά τα έργα, τα πάγια και οι επενδύσεις σε όλη τη χώρα εκτιμώνται σε 15-20 δισ. ευρώ. Μόνο τα πάγια των ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ και ΟΑΚ (Οργανισμός Ανάπτυξης Κρήτης) ανέρχονται αθροιστικά περίπου στο 1 δισ. ευρώ. Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη καταλήξει στο πλαίσιο της νέας μεταρρύθμισης και αξιολογεί τις προτάσεις της Deloitte προκειμένου να διαμορφώσει μια μεταρρύθμιση που θα φέρει τις λιγότερες αντιδράσεις σε τοπικό επίπεδο. Αλλωστε, μια… πρόγευση πήρε κατά τη διαβούλευση του αρχικού κειμένου του νομοσχεδίου για τον εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης που πρότεινε συγχωνεύσεις ΔΕΥΑ και άλλων οργανισμών το οποίο τελικά «λειάνθηκε» μετά τις αντιδράσεις. Task Force Γι΄ αυτό προτείνεται η δημιουργία μιας Task Force επικοινωνίας για την ενημέρωση του κοινού σε όλες τις φάσεις της μεταρρύθμισης καθώς η συμφωνία με την τοπική κοινωνία αποτελεί το βασικό ζητούμενο κατά την εκτέλεση των έργων που θα προχωρήσουν και την τήρηση του χρονοδιαγράμματος. Κι αυτό διότι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα σε σχέση με την επάρκεια των υδάτινων πόρων πολλαπλασιάζονται. Σύμφωνα με την έκθεση, η Ελλάδα κατέγραψε αύξηση των απολήψεων νερού για ύδρευση κατά 139% την περίοδο 2001-2022 λόγω της τουριστικής δραστηριότητας, της ανόδου της κατά κεφαλήν κατανάλωσης, της κλιματικής αλλαγής και των διαρροών στα δίκτυα διανομής που φτάνουν – και σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούν – το 50%. Επιπλέον, στην αρδευόμενη ελληνική γη καταναλώνεται ο μεγαλύτερος όγκος νερού ανά εκτάριο στην ΕΕ. Προβλέπεται αύξηση του κόστους νερού Η μελέτη της Deloitte αποτυπώνει και το κόστος του νερού, βάσει των στοιχείων της EurEau, δηλαδή της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Εθνικών Συνδέσμων Υπηρεσιών Υδρευσης, η οποία εκπροσωπεί εταιρείες από 33 χώρες. Οπως αναφέρεται, στην Ελλάδα αναμένεται να αυξηθεί (ενδεχομένως άνω του ευρωπαϊκού μέσου όρου) λαμβάνοντας υπόψη τους εξής παράγοντες: Ανάκτηση κόστους και έργων σε ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ. Οι δύο εταιρείες εξυπηρετούν την Αττική και τη Θεσσαλονίκη, δηλαδή το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της χώρας και η όποια αύξηση θα επηρεάσει τον μέσο όρο της τιμής του νερού. Ανάκτηση κόστους αλλά και μη βιώσιμη λειτουργία των ΔΕΥΑ και των ΤΟΕΒ. Πολλές επιχειρήσεις ύδρευσης ή οργανισμοί εγγείων βελτιώσεων δεν μπορούν να καλύψουν τα λειτουργικά τους κόστη. Ανάκτηση κόστους για νέα έργα που δεν συμβάλλουν στην αύξηση των υδάτινων πόρων όπως είναι η ψηφιοποίηση των δικτύων, η λογιστική παρακολούθηση κ.λπ. Ανάκτηση κόστους για έργα που συμβάλλουν στην αύξηση του διαθέσιμου πόσιμου ή αρδευτικού νερού, όπως φράγματα, δίκτυα κ.ά. Ο υπολογισμός Μάλιστα, η αύξηση του κόστους, σύμφωνα με τη μελέτη, ενδέχεται να είναι ανισοβαρής και να επιβαρύνει περισσότερο περιοχές της χώρας με προβλήματα λειψυδρίας. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, για να αποτυπωθεί σε κοινή βάση το κόστος νερού υπολογίστηκε ο λόγος του κόστους προς τον μέσο μισθό κάθε κράτους (βάσει της Eurostat 2023). Όπως προκύπτει, η Ελλάδα παραμένει κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ, ξεπερνά όμως τις τιμές σε άλλες χώρες όπως στην Ιταλία, στην Ισπανία και στην Αυστρία. Ειδικότερα, σε ένα βασικό σενάριο ενδέχεται να φτάσει τα 8,35 ευρώ ανά κυβικό μέτρο (m3), από τα χαμηλότερα στην ΕΕ, όταν στην Ουγγαρία μπορεί να φτάσει τα 17,16 ευρώ και στην Πολωνία τα 15,23 ευρώ. Σε κάθε περίπτωση σήμερα στην Ελλάδα, με μέσο ετήσιο μισθό 17.013 ευρώ, το κόστος είναι 1,30 ευρώ/m3, στην Ιταλία με μέσο μισθό 32.749 ευρώ το κόστος είναι 2,10 ευρώ/m3, στην Ισπανία με μέσο μισθό 32.587 ευρώ το κόστος είναι 2,27 ευρώ/m3 και στην Αυστρία με μέσο μισθό 54.508 ευρώ το κόστος είναι 3,70 ευρώ/m3, ενώ στη Νορβηγία στα 6,24 ευρώ/m3 με μέσο μισθό 45.798 ευρώ και στη Δανία 9,32 ευρώ/m3 με μέσο μισθό 67.604 ευρώ. View full είδηση

Η λειψυδρία αποτελεί σήμερα μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ελλάδα και συνολικά η Νότια Ευρώπη. Δεν πρόκειται πλέον για παροδικά ή εποχικά φαινόμενα, αλλά για μια διαρκώς εντεινόμενη απειλή με μακροχρόνιες κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές συνέπειες. Η λειψυδρία πλήττει την αγροτική παραγωγή, τον τουρισμό, τα αστικά κέντρα και τη δημόσια υγεία, ενώ αναδεικνύει με οξύτητα τα διαρθρωτικά προβλήματα στον τρόπο με τον οποίο διαχειριζόμαστε το πολυτιμότερο φυσικό μας αγαθό: το νερό. Το ελληνικό πρόβλημα και η γεωγραφία της κρίσης Η Ελλάδα αντιμετωπίζει ένα παράδοξο. Παρότι δεν ανήκει στα κράτη με τον χαμηλότερο ετήσιο υδρολογικό κύκλο, εμφανίζει περιοχές με εξαιρετικά υψηλό υδατικό στρες. Αυτό οφείλεται στην άνιση κατανομή των βροχοπτώσεων, στη γεωγραφική ασυμμετρία ανάμεσα στην παραγωγή και την κατανάλωση του νερού, στην υπεράντληση των υπόγειων υδροφορέων, στις υψηλές απώλειες των δικτύων και στην απουσία ολοκληρωμένης διαχείρισης ανά λεκάνη απορροής. Περιοχές που πλήττονται έντονα: • Κυκλάδες & Δωδεκάνησα: Μικρά νησιά χωρίς φυσικούς ταμιευτήρες, με ελάχιστα υπόγεια αποθέματα. Η υδροδότηση στηρίζεται σε μονάδες αφαλάτωσης, οι οποίες συχνά λειτουργούν με τεχνικά προβλήματα, ή μέσω υδροφόρων πλοίων, κάτι που επιβαρύνει το περιβάλλον και τα δημοτικά ταμεία. • Ανατολική Κρήτη: Η μείωση των βροχοπτώσεων, σε συνδυασμό με την τουριστική πίεση, έχει δημιουργήσει σοβαρά ζητήματα επάρκειας. Οι υδροφόροι ορίζοντες υποχωρούν δραματικά και οι αγρότες στρέφονται σε όλο και βαθύτερες γεωτρήσεις. • Θεσσαλία: Περιοχές όπως η Καρδίτσα και ο Τύρναβος, λόγω της εντατικής γεωργίας και του αρδευτικού μοντέλου, έχουν οδηγηθεί σε υπεράντληση με καταστροφικές συνέπειες στη δομή των εδαφών και στη βιωσιμότητα της παραγωγής. • Ανατολική Πελοπόννησος: Σε περιοχές όπως η Λακωνία και η Αργολίδα, η υδατική ανεπάρκεια απειλεί όχι μόνο την αγροτική παραγωγή αλλά και τη βασική ύδρευση, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες. Οι πολιτικές του ΥΠΕΝ: Από τη θεωρία στην εφαρμογή Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) έχει παρουσιάσει μια σειρά από δράσεις που επιχειρούν να δημιουργήσουν τις βάσεις για μια νέα στρατηγική στον τομέα των υδάτων. Το 2023 ξεκίνησε η αναθεώρηση του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Υδάτων, με βασική στόχευση την κλιματική ανθεκτικότητα και την προστασία των υπόγειων υδροφορέων. Κύριες πρωτοβουλίες του ΥΠΕΝ: • Έργα τηλεμετρίας και ελέγχου κατανάλωσης: Επιδοτείται η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών και αισθητήρων πίεσης στα δίκτυα ύδρευσης, ώστε να εντοπίζονται οι διαρροές και να μειώνονται οι απώλειες. • Αναβάθμιση των γεωτρήσεων και των ΤΟΕΒ: Με στόχο τον έλεγχο της κατανάλωσης νερού και την αποδοτική χρήση για άρδευση. • Κατασκευή υποδομών για την ανακύκλωση υδάτων: Κυρίως σε βιομηχανικές ζώνες και μεγάλους Δήμους. • Αφαλάτωση με πράσινη ενέργεια: Χρηματοδοτούνται πιλοτικά προγράμματα σε νησιωτικές περιοχές με χρήση ΑΠΕ για τη μείωση του κόστους λειτουργίας. Χρηματοδοτικά Εργαλεία: • “Αντώνης Τρίτσης”: Περιλαμβάνει άξονες για δίκτυα ύδρευσης, διαχείριση αποθεμάτων και τεχνολογική αναβάθμιση των ΔΕΥΑ. • RRF – Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας: Χρηματοδοτεί αφαλατώσεις, ανακύκλωση νερού και «έξυπνες» υποδομές. • ΕΣΠΑ 2021–2027: Εντάσσει έργα σε περιφερειακό και τομεακό επίπεδο που σχετίζονται με τη βιώσιμη διαχείριση υδάτων. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση στην πρώτη γραμμή, χωρίς πυξίδα Οι Δήμοι αποτελούν το βασικότερο σημείο επαφής των πολιτών με το πρόβλημα της λειψυδρίας. Ωστόσο, η διαχειριστική και τεχνική τους επάρκεια ποικίλλει δραματικά. Δήμοι που διαθέτουν οργανωμένες ΔΕΥΑ και τεχνικές υπηρεσίες έχουν προχωρήσει σε έργα αντικατάστασης δικτύων, παρακολούθησης διαρροών και δημιουργίας μικρών μονάδων αφαλάτωσης. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η Σίφνος, η Κως και η Κάλυμνος. Αντίθετα, δεκάδες μικροί Δήμοι στερούνται ακόμη και βασικής τεχνικής τεκμηρίωσης για να ενταχθούν σε προγράμματα. Οι δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης (ΔΕΥΑ) αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα βιωσιμότητας, κυρίως λόγω του αυξημένου κόστους λειτουργίας και της περιορισμένης κρατικής επιχορήγησης. Πολλοί Δήμοι έχουν ξεκινήσει ενημερωτικές καμπάνιες ευαισθητοποίησης, ωστόσο παραμένει ζητούμενο ο σχεδιασμός ολοκληρωμένων Σχεδίων Διαχείρισης Νερού σε επίπεδο Δήμου ή διαδημοτικών συνεργασιών ανά λεκάνη απορροής. Η ευρωπαϊκή διάσταση: Από την πρόληψη στη νομοθετική δέσμευση Η πρόσφατη έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου «Τα ύδατα στην Ευρώπη: Βασικές προκλήσεις και λύσεις της ΕΕ», έρχεται να τονίσει ότι η κρίση του νερού αποτελεί ευρωπαϊκό πρόβλημα με εθνικές προεκτάσεις. Κεντρικά σημεία: • Το 20% της ΕΕ βρίσκεται σε κατάσταση υδατικού στρες, ενώ προβλέπεται ότι το ποσοστό αυτό θα αυξηθεί σημαντικά έως το 2030. • Η επαναχρησιμοποίηση νερού για άρδευση και βιομηχανική χρήση πρέπει να αυξηθεί κατά 40%. • Η οδηγία για τα υπόγεια ύδατα θα γίνει αυστηρότερη, απαιτώντας καλύτερη χαρτογράφηση, ψηφιακή παρακολούθηση και αναφορές από τα κράτη μέλη. • Ο ρόλος των τοπικών αρχών αναδεικνύεται κρίσιμος: μέσω των Περιφερειακών Ταμείων, των προγραμμάτων LIFE και Horizon Europe προωθείται η τεχνική υποστήριξη των Δήμων. Επιπλέον, η ΕΕ καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν αυστηρότερη εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει», να περιορίσουν τη βιομηχανική ρύπανση και να ενισχύσουν τη συμμετοχικότητα στη διαχείριση του υδάτινου πόρου, με εργαλεία διαβούλευσης σε τοπικό επίπεδο. Συμπεράσματα: Ώρα για αλλαγή παραδείγματος Η λειψυδρία δεν είναι πλέον ένα φυσικό φαινόμενο που αφορά μόνο τους γεωπόνους ή τις ΔΕΥΑ. Είναι ένα πολιτικό και κοινωνικό ζήτημα που απαιτεί: • Εθνικό σχέδιο διαχείρισης με βάση τις λεκάνες απορροής • Θεσμική ενίσχυση των ΔΕΥΑ και τεχνική υποστήριξη των μικρών Δήμων • Διαδημοτικές συνεργασίες και συμμετοχή των πολιτών στη χάραξη τοπικών πολιτικών για το νερό • Επένδυση σε καινοτομία, ψηφιακή παρακολούθηση και πράσινη τεχνολογία Η πρόσβαση σε καθαρό και επαρκές νερό είναι ανθρώπινο δικαίωμα. Οι ΟΤΑ, το ΥΠΕΝ και η ΕΕ έχουν πλέον την υποχρέωση να το διασφαλίσουν, όχι μόνο για τις παρούσες, αλλά και για τις επόμενες γενιές. Το νερό είναι ζωή – και η διαχείρισή του είναι καθρέφτης της πολιτικής μας ωριμότητας και της κοινωνικής μας υπευθυνότητας. View full είδηση

Το 2020 ήταν η θερμότερη χρονιά της τελευταίας δεκαετίας. Φαινόμενα ακραίας ξηρασίας και ανομβρίας ήταν τα επακόλουθα σε πολλές περιοχές του πλανήτη. Τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής βίωσε έντονα και η Τουρκία. Το 2020 ήταν η χρονιά που η Τουρκία βίωσε έντονα τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Στις μεγάλες πόλεις, κυρίως στην Κωνσταντινούπολη και την Άγκυρα, το νερό εξελίσσεται πλέον σε είδος προς εξαφάνιση. Διότι μετά το ιδιαίτερα θερμό περσινό καλοκαίρι ακολούθησαν ιδιαίτερα φτωχοί σε βροχοπτώσεις φθινοπωρινοί και χειμερινοί μήνες. Οι χαμηλές βροχοπτώσεις έχουν ως αποτέλεσμα να έχει υποχωρήσει δραματικά η στάθμη των νερών στα φράγματα. Ιδίως στην Κωνσταντινούπολη η λειψυδρία φαίνεται να παίρνει πλέον απειλητικές διαστάσεις. Η μέση πληρότητα των 10 φραγμάτων που τροφοδοτούν την πόλη με νερό βρίσκεται μόλις στο 20%. Τέσσερα φράγματα δεν έχουν πλέον καθόλου νερό. Μάχη με το χρόνο Σύμφωνα με τον Οργανισμό Ύδρευσης και Αποχέτευσης της Κωνσταντινούπολης καθημερινά καταναλώνονται στην πόλη περίπου 3 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού. Στις 31 Δεκεμβρίου τα αποθέματα των 10 φραγμάτων ανέρχονταν μόλις σε 176 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού. Θεωρητικά λοιπόν η Κων/πολη έχει διαθέσιμα αποθέματα μόλις μέχρι τις αρχές Μαρτίου. Οι δημοτικές αρχές προσπαθούν στο μεταξύ να κερδίσουν νερό και από άλλες πηγές, όπως από τις πηγές του ποταμού Melen Cayi. Η στάθμη των υδάτων στα τουρκικά φράγματα έχει υποχωρήσει δραματικά Αυτό όμως δεν λύνει το πρόβλημα. Στο μεταξύ οι αρχές έχουν ξεκινήσει και εκστρατείες ενημέρωσης με αντικείμενο την εξοικονόμηση νερού ενώ αποφάσισαν να μοιράσουν στα νοικοκυριά δωρεάν ειδικά μηχανήματα που μειώνουν την κατανάλωση έως και κατά 50%. «Η διανομή των εξαρτημάτων θα ξεκινήσει πιλοτικά από τη συνοικία Μπεσίκτας», εξηγεί η Εμέλ Τούφεξι, διευθύντρια της μονάδας Ύδρευσης και Αποχέτευσης της συνοικίας Kağıthane. Όπως εξηγεί, τα μηχανήματα που μοιράζουν οι αρχές είναι πολύ πιο αποτελεσματικά από αυτά που κυκλοφορούν στο εμπόριο. «Δυστυχώς δεν είχαμε τις βροχοπτώσεις που αναμέναμε. Συνεπώς θα πρέπει να εξοικονομήσουμε εφεξής ακόμη περισσότερο νερό». «Βόμβες βροχής» Ο Ορχάν Σεν από το Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης προτείνει να χρησιμοποιηθούν οι λεγόμενες «βόμβες βροχής» προκειμένου να αντιμετωπιστεί η λειψυδρία. Με τον τρόπο αυτό θα μπορούσε να αυξηθεί η ποσότητα των βροχοπτώσεων έως και κατά 30%. «Το νερό βρίσκεται στα σύννεφα, αλλά οι μάζες των σωματιδίων δεν είναι επαρκείς. Πρέπει λοιπόν να αυξηθούν. Έτσι αυξάνονται οι βροχοπτώσεις. Είναι κάτι που χρειάζεται η Τουρκία στην παρούσα φάση», εξηγεί ο μετεωρολόγος. «Η διανομή των εξαρτημάτων θα ξεκινήσει πιλοτικά από τη συνοικία Μπεσίκτας», εξηγεί η Εμέλ Τούφεξι, διευθύντρια της μονάδας Ύδρευσης και Αποχέτευσης της συνοικίας Kağıthane Πρόκειται για μια μέθοδο που εφαρμόστηκε τη δεκαετία του 1970 σε χώρες, όπως η Κίνα, με τη βοήθεια ειδικά εξοπλισμένων αεροσκαφών. Φυσικά και δεν πρόκειται για μια λύση διαρκείας, προσθέτει ο ειδικός. Ο μετεωρολόγος τονίζει ότι ήδη τον περασμένο Ιούνιο οι ειδικοί προειδοποιούσαν για την επαπειλούμενη λειψυδρία και ζητούσαν να ληφθούν μέτρα. «Ακόμη και σήμερα πλένονται αυτοκίνητα και χαλιά με το πόσιμο νερό μας. Η πόλη όφειλε να περιορίσει τις διαθέσιμες ποσότητες». Καταστροφή για την αγροτική παραγωγή Ο Ορχάν Σεν εκτιμά ότι τους επόμενους μήνες η Τουρκία θα βρεθεί αντιμέτωπη με επιπρόσθετα προβλήματα, με κυριότερα τις καταστροφικές συνέπειες για την αγροτική παραγωγή, με ανυπολόγιστες οικονομικές και κοινωνικές προεκτάσεις. Αντιμέτωπη με τις ίδιες προκλήσεις βρίσκεται και η πρωτεύουσα. Μόλις την περασμένη εβδομάδα ο δήμαρχος της Άγκυρας Γιαβάς ανακοίνωνε μέσω twitter ότι τα αποθέματα αρκούν μόλις για 110 μέρες, τη στιγμή που η πληρότητα στα φράγματα υποχώρησε στο 20%. Μοναδική αχτίδα ελπίδας οι έντονες βροχοπτώσεις και χιονοπτώσεις των τελευταίων ημερών που οδήγησαν σε ελαφρά αύξηση της στάθμης των υδάτων σε αρκετά τουρκικά φράγματα. Σέρκαν Οτσάκ Επιμέλεια: Κώστας Συμεωνίδης View full είδηση

Στο πλαίσιο του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΤΠΑ) του Υπουργείου Εσωτερικών – του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2021-2025 – και στον άξονα προτεραιότητας «Παροχή πόσιμου νερού και διαχείριση υδάτων», με απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εσωτερικών, Στέλιου Πέτσα, εκδόθηκε νέα Πρόσκληση για πρόσθετη χρηματοδότηση συνολικού ύψους 5 εκατ. ευρώ σε Δήμους, Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης – Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) και Συνδέσμους ύδρευσης αποχέτευσης. Στόχος της προτεραιότητας είναι η αντιμετώπιση του φαινομένου της λειψυδρίας μέσω της βελτίωσης του επιπέδου διαχείρισης των υδάτων και της βελτίωσης των υποδομών παροχής πόσιμου νερού. Επισημαίνεται ότι επιλέξιμες δαπάνες είναι, μεταξύ άλλων, οι ακόλουθες: 1)Μελέτες, έργα ύδρευσης, (υποδομές συλλογής, μεταφοράς, αποθήκευσης, επεξεργασίας και διανομής πόσιμου νερού). 2)Προμήθεια υλικών, σωλήνων και λοιπού εξοπλισμού ύδρευσης. 3)Προμήθεια και εγκατάσταση συστημάτων ελέγχου διαρροών (τηλε-έλεγχος/τηλεχειρισμός) σε υφιστάμενα δίκτυα ύδρευσης. 4)Εκσυγχρονισμός δικτύων ύδρευσης. 5)Ανόρυξη νέων ή αναβάθμιση υφιστάμενων υδρευτικών γεωτρήσεων. 6)Εφαρμογή συστημάτων αφαλάτωσης. Υπογραμμίζεται επίσης ότι κάθε δυνητικός δικαιούχος έχει δικαίωμα υποβολής μιας μόνο πρότασης μέχρι του ποσού των 250.000 ευρώ. Επισυνάπτεται η Πρόσκληση: https://www.ypes.gr/wp-content/uploads/2022/11/63Ο446ΜΤΛ6-ΗΤΜ.pdf View full είδηση

Για το πρόβλημα της λειψυδρίας που ταλανίζει τόσο την Ευρώπη όσο και διάφορες περιοχές της Ελλάδας, όπως η Κρήτη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε πριν από λίγες μέρες νέους κανόνες, με στόχο την τόνωση και τη διευκόλυνση της επαναχρησιμοποίησης του νερού στην ΕΕ για γεωργική άρδευση, καθώς τονίζει πως η δυναμική της επαναχρησιμοποίησης του νερού δεν αξιοποιείται πλήρως, τη στιγμή που ο περιβαλλοντικός αντίκτυπος είναι μικρότερος συγκριτικά με την πολύ περισσότερη ενέργεια που απαιτείται για την άντληση και τη μεταφορά γλυκού νερού. Οι νέοι κανόνες θα βοηθήσουν τους γεωργούς να κάνουν την καλύτερη δυνατή χρήση των λυμάτων, ανακουφίζοντας περιοχές με λειψυδρία και προστατεύοντας παράλληλα το περιβάλλον και τους καταναλωτές. Η Επιτροπή προτείνει λοιπόν, ελάχιστες απαιτήσεις για την επαναχρησιμοποίηση των επεξεργασμένων λυμάτων από σταθμούς επεξεργασίας αστικών λυμάτων, οι οποίες περιλαμβάνουν μικροβιολογικά στοιχεία (για παράδειγμα όσον αφορά τα επίπεδα E. coli) και απαιτήσεις παρακολούθησης για τακτικούς και ποιοτικούς ελέγχους. Η θέσπιση ελάχιστων απαιτήσεων θα διασφαλίσει ότι το ανακτηθέν νερό που παράγεται, σύμφωνα με τους νέους κανόνες, θα είναι ασφαλές για άρδευση. Προτείνει, επίσης, τη διαχείριση κινδύνου, όπου τυχόν επιπλέον κίνδυνοι πρέπει να αντιμετωπίζονται για να καταστεί ασφαλής η επαναχρησιμοποίηση του νερού. Τέλος, προτείνει το κοινό να έχει πρόσβαση σε πληροφορίες στο διαδίκτυο σχετικά με τις πρακτικές επαναχρησιμοποίησης νερού στα οικεία κράτη-μέλη. View full είδηση

Ο πλανήτης θα αντιμετωπίσει έλλειμμα 40% στις απαιτούμενες ποσότητες νερού έως το 2030 εξαιτίας της εκτεταμένης αστικοποίησης, των αρδευτικών αναγκών για την καλλιέργεια τροφίμων, τον υπερπληθυσμό και την αυξανόμενη ζήτηση υδατικών πόρων από τη βιομηχανία, τα νοικοκυριά και τον ενεργειακό κλάδο. Οι διαπιστώσεις ανήκουν στα Ηνωμένα Έθνη και συγκεκριμένα αναφέρονται στην ετήσια έκθεση World Water Report 2015 που δόθηκε στη δημοσιότητα στο Νέο Δελχί της Ινδίας με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Νερού που γιορτάστηκε χθες, 22 Μαρτίου. Βασικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι ότι η “κρίση του νερού” δεν οφείλεται στην έλλειψη πόρων, αλλά αποτελεί πρόβλημα διακυβέρνησης”. Ακόμα και σήμερα, 748 εκατομμύρια άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση σε σύγχρονες και ασφαλείς πηγές πόσιμου νερού με μεγάλα “θύματα” τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, τους φτωχούς και τις γυναίκες. Οι χώρες της Ασίας όπως η Ινδία, η Κίνα, το Πακιστάν, το Νεπάλ και το Μπαγκλαντές αντιστοιχούν στο ήμισυ της παγκόσμιας εκμετάλλευσης υπόγειων πηγαδιών. Μέχρι το 2050, η παγκόσμια ζήτηση νερού αναμένεται να αυξηθεί 55% εξαιτίας της αυξημένης ζήτησης στον κλάδο των κατασκευών, της θερμοηλεκτρικής παραγωγής και της οικιακής χρήσης. Την ίδια ώρα ο πλανήτης θα πρέπει να παράξει 60% περισσότερα τρόφιμα, ενώ η παγκόσμια ζήτηση νερού για τη βιομηχανία θα τετραπλασιαστεί. Μέχρι τότε ο παγκόσμιος πληθυσμός αναμένεται να φτάσει τα 9 δισεκατομμύρια έως το 2050. Επίσης, η αυξημένη αστικοποίηση του παγκόσμιου πληθυσμού ευθύνεται για τοπικές και συγκεκριμένες πιέσεις στους διαθέσιμους υδατικούς πόρους, ειδικά στις περιοχές που πλήττονται από λειψυδρία. Το ήμισυ και πλέον του παγκόσμιου πληθυσμού κατοικεί σε πόλεις, ενώ το 30% των κατοίκων των πόλεων διαμένει στις λεγόμενες παραγκουπόλεις. Ο πληθυσμός των πόλεων αναμένεται να αυξηθεί κατά 6,3 δισεκατομμύρια ως το 2050. Ο αυξημένος πληθυσμός σε αστικά κέντρα και αγροτικές περιοχές μεταφράζεται σε 70% υψηλότερη κατανάλωση ενέργειας, η οποία με εξαίρεση τις ΑΠΕ απαιτεί νερό για να παραχθεί. Εάν οι σημερινές τάσεις χρήσης διατηρηθούν αμετάβλητες , τότε ο κόσμος θα διαθέτει μόνο το 60 τοις εκατό του απαιτούμενου νερού το 2030, αναφέρει η έκθεση. Η μείωση των αποθεμάτων νερού θα έχει πολλές αρνητικές συνέπειες για τις καλλιέργειες, τη βιομηχανία και διάφορα οικοσυστήματα, ενώ πιθανότατα θα προκαλέσει περισσότερες ασθένειες και φτώχεια, καθώς και πολεμικές συγκρούσεις. Μεταξύ των μέτρων που προτείνονται είναι η ενίσχυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και ο περιορισμός των θερμοηλεκτρικών σταθμών άνθρακα οι οποίοι καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες νερού. Πηγή: http://www.econews.g...lleimma-121342/ Click here to view the είδηση

Σε μόνιμη κατάσταση λειψυδρίας θα είναι αρκετές περιοχές στην Ελλάδα, σύμφωνα με μελέτη ελλήνων επιστημόνων, με αφορμή τη σημερινή παγκόσμια ημέρα του νερού. Υπολογίζεται ότι το 18% της ελληνικής έκτασης έχει περάσει σε μια φάση απερήμωσης κυρίως στην Κρήτη και στα νησιά του Αιγαίου ενώ θα πρέπει να ληφθούν μέτρα για την σωστή διαχείριση των υδάτινων πόρων. Υπολογίζεται ότι στις αγροτικές περιοχές, πάνω από το 22% του νερού που πέφτει με τη μορφή βροχής χάνεται στη θάλασσα O καθηγητής Εδαφολογίας στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Κωνσταντίνος Κοσμάς, επισημαίνει ότι δεν αποκλείεται τα επόμενα χρόνια να αυξηθεί σημαντικά το ποσοστό των περιοχών του ελλαδικού χώρου που απειλούνται. «Η διαδικασία της ερημοποίησης έχει ξεκινήσει για τα καλά στη χώρα μας και η κατάσταση θα είναι μη αναστρέψιμη εάν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα για την καταπολέμησή της”. Αυτό πρακτικά συνάδει σε μείωση ή ακόμα και απώλεια της παραγωγικότητας των γεωργικών και δασικών εκτάσεων, κυρίως λόγω της διάβρωσης, που επιφέρει δραστική μείωση του βάθους και της γονιμότητας του εδάφους και της βλάστησης. Εκτός όμως από τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, η ερημοποίηση έχει επίσης σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες, τόνισε ο κ. Κοσμάς. «Εάν το έδαφος δεν αποδίδει, αμέσως μειώνεται η παραγωγή για τους αγρότες και περιορίζεται έτσι το ήδη συμπιεσμένο εισόδημά τους». Βάσει των μετρήσεων της Ελληνικής Επιτροπής για την καταπολέμηση της ερημοποίησης, 34% των περιοχών της χώρας μας θεωρείται υψηλού κινδύνου, 49% μέτριου κινδύνου και 17% χαμηλού κινδύνου. Σύμφωνα με τον κ. Κοσμά, μεταξύ των περιοχών «υψηλού κινδύνου» ερημοποίησης κατατάσσονται όλα τα νησιά του Αιγαίου, περιοχές της Ανατολικής Πελοποννήσου, Στερεάς Ελλάδας και Εύβοιας, τμήματα των Θεσσαλίας, Μακεδονίας και Θράκης, καθώς και το Κεντρικό και Νοτιοανατολικό τμήμα της Κρήτης. Μικρότερο κίνδυνο διατρέχουν τα εδάφη των περιοχών της Κεντρικής Ελλάδας και Πελοποννήσου και τα Ιόνια νησιά, ενώ μηδαμινή είναι η απειλή του φαινομένου της ερημοποίησης για τις πεδινές περιοχές, με πολύ καλά αποστραγγιζόμενα και βαθιά εδάφη. Οι σημαντικότερες διεργασίες που μπορούν να οδηγήσουν στην ερημοποίηση μιας ευαίσθητης περιοχής είναι: διάβρωση του εδάφους, αλόγιστη χρήση γης από γεωργούς και κτηνοτρόφους, ελάττωση του διαθέσιμου νερού, αλάτωση, αλκαλίωση και η οξίνιση του εδάφους (μεταβολές στο ph του), χημική ρύπανση του εδάφους και η αποψίλωση των δασών. Πηγή: http://www.skai.gr/n...ai-ta-nera-tis/ Click here to view the είδηση