GTnews

Σύμφωνα με το δίκτυο των 53 μετεωρολογικών σταθμών του meteo.gr του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (Ε.Α.Α) που λειτουργούν ανελλιπώς από το 2010 μέχρι σήμερα, τον Ιούνιο του 2025 η μέση τιμή των μεγίστων ημερήσιων θερμοκρασιών κυμάνθηκε πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα σε όλες τις περιοχές της χώρας (σε σχέση με τον μέσο όρο της περιόδου 2010-2019). Ο παρακάτω χάρτης δείχνει τις αποκλίσεις της μέσης μέγιστης θερμοκρασίας για τον Ιούνιο 2025 ανά γεωγραφικό διαμέρισμα. Ο Ιούνιος του 2025 χαρακτηρίστηκε από σταθερά υψηλές θερμοκρασίες, με λίγα επεισόδια πρόσκαιρης πτώσης της θερμοκρασίας κοντά ή και λίγο κάτω από τον μέσο όρο της περιόδου 2010–2019. Το επόμενο γράφημα παρουσιάζει την κατάταξη του μήνα Ιουνίου ανά έτος, ανάλογα με τη μέση μηνιαία τιμή της μέγιστης θερμοκρασίας. Σε όλα τα γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας (εκτός από τα Νησιά του Αιγαίου και τα Δωδεκάνησα) ο Ιούνιος του 2025 ήταν ο 2ος θερμότερος από το 2010 μετά τον περσινό Ιούνιο (2024) όπου παραμένει με διαφορά ο θερμότερος Ιούνιος στα χρονικά των καταγραφών. Οι πιο μεγάλες θετικές αποκλίσεις κατά τον Ιούνιο του 2025 καταγράφηκαν στη Βόρεια Ελλάδα, στην Δυτική Ελλάδα και στην Πελοπόννησο της τάξης των 2-3°C πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα. Στην πόλη της Αθήνας, η μέση μηνιαία τιμή απόκλισης της μέγιστης θερμοκρασίας ήταν +2,1 °C, με 24 από τις 30 ημέρες του μήνα να είναι πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα. Στην πόλη της Θεσσαλονίκης, 22 ημέρες του μήνα ήταν πάνω από τη μέση τιμή της περιόδου 2010-2019, όπου η μέση μέγιστη θερμοκρασία του μήνα κυμάνθηκε κατά 1,6 ºC πάνω από τα κανονικά επίπεδα. Μπορείτε να βλέπετε τις αποκλίσεις των τιμών της μέγιστης θερμοκρασίας ανά περιφέρεια και ανά μήνα από τη σελίδα μας πατώντας εδώ. View full είδηση

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανακοινώνει την παράταση της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων για το πρόγραμμα «Συστήματα Αποθήκευσης στις Επιχειρήσεις», έως και την Τρίτη 30 Σεπτεμβρίου του 2025. Στόχος της παράτασης είναι να δοθεί η δυνατότητα σε περισσότερες επιχειρήσεις να συμμετάσχουν στο Πρόγραμμα, να αξιοποιήσουν τους διαθέσιμους πόρους και να εγκαταστήσουν ένα σύστημα αποθήκευσης στον φωτοβολταϊκό τους σταθμό, ώστε να μπορέσουν να καλύψουν ακόμα μεγαλύτερο μέρος των καταναλώσεών τους και να μειώσουν ακόμα περισσότερο το ενεργειακό τους κόστος. Οι τρεις επιπλέον μήνες έως τη νέα καταληκτική ημερομηνία θα διευκολύνουν τους υποψήφιους δικαιούχους για τη συλλογή, καθώς και την ορθή και πλήρη προσκόμιση των απαιτούμενων δικαιολογητικών που προβλέπονται για την υποβολή της αίτησης στον σχετικό οδηγό του Προγράμματος. Υπενθυμίζεται ότι: Το πρόγραμμα, συνολικού ύψους 153,7 εκατ. ευρώ, επιχορηγεί επιχειρήσεις, ανεξαρτήτως μεγέθους και κλάδου οικονομικής δραστηριότητας, για την εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης (μπαταρίες). Στις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις θα κατανεμηθούν 100.000.000 ευρώ και στις μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις 53.740.000 ευρώ. Η επιδότηση των συστημάτων αποθήκευσης (μπαταρίας) αφορά στην εγκατάσταση – προσθήκη είτε σε φωτοβολταϊκά συστήματα που βρίσκονται σε φάση σχεδιασμού – ανάπτυξης – κατασκευής, είτε σε υφιστάμενα, ενεργά φωτοβολταϊκά συστήματα. Και στις δύο περιπτώσεις επιδοτείται αποκλειστικά το σύστημα αποθήκευσης. Η ένταση της ενίσχυσης ανέρχεται σε 50% για μικρές επιχειρήσεις, 40% για μεσαίες επιχειρήσεις και 30% για μεγάλες επιχειρήσεις, ενώ το συνολικό ύψος της ενίσχυσης που λαμβάνει κάθε δικαιούχος υπολογίζεται σε επίπεδο ενιαίας επιχείρησης και δεν μπορεί να υπερβαίνει για τις κύριες δαπάνες τα 400.000 ευρώ ανά δικαιούχο. Οι αιτήσεις υπάγονται στη βάση της άμεσης αξιολόγησης FIFO (First In – First Out) και θα εντάσσονται μέχρι εξαντλήσεως του διαθέσιμου προϋπολογισμού. Οι αιτήσεις κατατίθενται μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του προγράμματος: http://exoikonomo-epixeiro-fotovoltaika.gov.gr. Οι ενδιαφερόμενοι για περισσότερες πληροφορίες μπορούν να καλούν στο τηλέφωνο 213 151 3740 (καθημερινές, 9:00 π.μ. – 5:00 μ.μ.). Το παραπάνω πρόγραμμα υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGeneration EU. Φορέας διαχείρισης και ελέγχου του προγράμματος είναι η Μονάδα Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας/Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας Α.Ε. (ΕΕΣΥΠ). View full είδηση

Αλλαγές σε τρία σημεία περιλαμβάνει η επικαιροποιημένη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου για το Παραλιακό Μέτωπο της Θεσσαλονίκης για την οποία γνωμοδότησε θετικά χθες η Μητροπολιτική Επιτροπή Θεσσαλονίκης. Συγκεκριμένα, όπως τονίζει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, οι αλλαγές αφορούν τρεις περιοχές στην Μενεμένη, τον παλιό εμπορευματικό σταθμό και το αεροδρόμιο. Ιδιοκτησίες στο παραλιακό μέτωπο έχουν επτά δήμοι ενώ η εκπόνηση της μελέτης έγινε μέσω διαδικασίας διαβούλευσης με τροποποιήσεις που προέκυψαν από παρατηρήσεις φορέων όπως η ΓΑΙΑΟΣΕ, το ΤΑΙΠΕΔ και τα ΕΛΠΕ. Όπως επισήμανε ο Αντιπεριφερειάρχης Υποδομών και Δικτύων της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, Πάρις Μπίλλιας, η πρώτη περιοχή για την οποία υπάρχουν αλλαγές αφορά τη δημοτική ενότητα Μενεμένης στον Δήμο Αμπελοκήπων, μια ιδιοκτησία των Ελληνικών Πετρελαίων για την οποία το 2021 δεν ήταν γνωστό ότι «είχε παραχωρηθεί με συγκυριότητα στα Ελληνικά Πετρέλαια η χρήση αιγιαλού, παραλίας και θαλάσσιας ζώνης για την εξυπηρέτηση των αναγκών τους και συγκεκριμένα για την κατασκευή θαλάσσιας νησίδας φορτοεκφόρτωσης των αγωγών αργού πετρελαίου και υγρού πολυπροπυλαινίου». Στο σημείο αυτό, όπως είπε, θα καταργηθεί ο ποδηλατόδρομος και το θέμα της πρόσβασης στο παράκτιο μέτωπο θα αντιμετωπιστεί με διαφορετικό τρόπο. Η δεύτερη αλλαγή γίνεται στην περιοχή του παλιού εμπορευματικού σταθμού, μια περιοχή που είναι εκτός σχεδίου όπως επίσης και στο πρώην στρατόπεδο Μυστακίδη όπου υπάρχει μια μικρή ιδιοκτησία του ΟΣΕ μεταξύ της οδού 26ης Οκτωβρίου που βρίσκεται στην εντός σχεδίου περιοχή. «Εκεί προτείνεται στην πρώτη ζώνη, όπου είναι ο εμπορευματικός σταθμός, να υπάρχει η χρήση ελεύθερου κοινόχρηστου χώρου χωρίς επιπλέον νέα δόμηση, σε συνέχεια της περιοχής του Μουσείου Ολοκαυτώματος, ώστε να αποκατασταθεί μια διαδρομή που θα συνδέει το Μουσείο με την Πλατεία Ελευθερίας. Έτσι θα δημιουργηθεί το δυτικό Μητροπολιτικό πάρκο, μια έκταση 70 στρεμμάτων, στην οποία συμπεριλαμβάνονται και κάποια διατηρητέα κτίρια στον παλιό σιδηροδρομικό σταθμό που έχουν χρήσεις πολιτισμού, αναψυκτηρίου, εστίασης, ουσιαστικά κοινόχρηστου χώρου» πρόσθεσε ο κ. Μπίλλιας. Διευκρίνισε, παράλληλα, πως η δεύτερη ζώνη προτείνεται να έχει τη χρήση αστικών λειτουργιών υποδομών κοινής ωφέλειας, που περιλαμβάνονται στην υφιστάμενη ως σήμερα χρήση της σιδηροδρομικής λειτουργίας με έναν συντελεστή δόμησης 0,7. Η τρίτη ζώνη προτείνεται να έχει τη χρήση κεντρικών λειτουργιών πόλης με μέσο συντελεστή δόμησης 2,4, όσο είναι και στην ευρύτερη περιοχή και περιλαμβάνει τα τμήματα ιδιοκτησίας της ΓΑΙΑΟΣΕ και το πρώην στρατόπεδο Μυστακίδη που είναι εντός των κεντρικών σχεδίων πόλης του Δήμου Θεσσαλονίκης. «Η πολεοδομική ρύθμιση της περιοχής θα γίνει με την εκπόνηση μιας μελέτης επέκτασης και τροποποίησης του ρυμοτομικού σχεδίου από τον φορέα υλοποίησης του ειδικού πολεοδομικού σχεδίου η οποία, κατά την άποψή μας, θα πρέπει να εξασφαλίσει την δημιουργία της περιπατητικής διαδρομής, τη δημιουργία ενός μητροπολιτικού πάρκου με τους ενσωματωμένους υπαίθριους χώρους και την ανάδειξη της ιστορικότητας των διατηρητέων κτισμάτων που υπάρχουν στην περιοχή» συμπλήρωσε ο Αντιπεριφερειάρχης Υποδομών και Δικτύων. Η τρίτη αλλαγή αφορά στην περιοχή του Δήμου Θέρμης και συγκεκριμένα στην περιοχή παραγωγικών και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, σε ένα ακίνητο ιδιοκτησίας του ΤΑΙΠΕΔ το οποίο βρίσκεται σε επαφή με το δυτικό όριο του αεροδρομίου Μακεδονία. Σε αυτό προτείνεται να γίνει ένας οργανωμένος υποδοχέας παραγωγικών δραστηριοτήτων χονδρεμπορίου. Ο κ. Μπίλλιας διευκρίνισε ότι όταν εγκριθεί η χωροθέτηση και η άδεια λειτουργίας για την ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη θα πρέπει να κατατεθεί και η απαραίτητη περιβαλλοντική μελέτη που θα καθορίζονται και οι όροι λειτουργίας των ναυπηγείων. Από την πλευρά του, ο Αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης, Κώστας Γιουτίκας, τόνισε την ανάγκη χωροθέτησης ναυπηγοεπισκευαστικής ζώνης στον Θερμαϊκό Κόλπο, καθώς, όπως είπε, αφενός δεν έχουν μείνει πολλές τέτοιες μονάδες που επισκευάζουν σκάφη «και αυτό είναι ανάγκη γιατί υπάρχει και αντικείμενο, υπάρχει αλιευτικός στόλος, υπάρχουν τα σκάφη του λιμενικού τα οποία χρειάζονται και αυτά τη φροντίδα τους και αυτά πρέπει να γίνουν εντός του Θερμαϊκού Κόλπου για να υπάρχει και μια εγγύτητα». Άλλωστε ο κ. Γιουτίκας επισήμανε ότι πρόταση των αρμόδιων υπηρεσιών της περιφέρειας είναι «για την προστασία της βιοποικιλότητας στις περιοχές που γειτνιάζουν με το αεροδρόμιο, στη διαδικασία της πολεοδομικής μελέτης να εξεταστεί από τον φορέα υλοποίησης η χωροθέτηση κοινόχρηστων χώρων και χώρων πρασίνου ακριβώς στο σύνορο με την περιοχή του αεροδρομίου για να δημιουργηθεί ένα κενό μεταξύ της περιοχής που θα πολεοδομηθεί και του αεροδρομίου». «Παρόμοια ρύθμιση ζητείται και κατά τη διαδικασία της πολεοδομικής μελέτης και στην περιοχή που είναι κοντά το ThessIntec καθώς από εκεί περνάει και ένα ρέμα που κατεβαίνει μέχρι τη θάλασσα και ζητείται εκατέρωθεν του ρέματος στην πολεοδομική μελέτη οι κοινόχρηστοι χώροι να είναι κατά μήκος του ρέματος για να δημιουργηθεί μια επιπλέον ζώνη προστασίας περιμετρικά του ρέματος» πρόσθεσε. Η θετική γνωμοδότηση στη μελέτη δόθηκε κατά πλειοψηφία από τη Μητροπολιτική Επιτροπή Θεσσαλονίκης. Μελέτη για την επέκταση του σχεδίου πόλης στον Δήμο Θερμαϊκού Στο μεταξύ, θετική γνωμοδότηση έδωσε η Μητροπολιτική Επιτροπή Θεσσαλονίκης για τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που αφορά την πολεοδομική μελέτη περιοχών Περαίας - Νέων Επιβατών - Αγίας Τριάδας. Στόχος της μελέτης είναι η επέκταση και αναθεώρηση του εγκεκριμένου σχεδίου πόλης των Άνω Νέων Επιβατών και της Άνω και Κάτω Περαίας σε έκταση 6.500 στρεμμάτων καθώς λόγω της πληθυσμιακής αύξησης στην περιοχή υπάρχει έντονη ζήτηση για πρώτη κατοικία ενώ αναμένεται και η κατασκευή και λειτουργία του Τεχνολογικού Πάρκου ThessIntec. Στις προϋποθέσεις που έθεσε η Επιτροπή για την θετική της γνωμοδότηση περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η εκπόνηση κυκλοφοριακής μελέτης για τους οικισμούς της περιοχής, η οριοθέτηση των ρεμάτων, η υλοποίηση κοινόχρηστων χώρων πρασίνου και η εγκατάσταση αισθητήρων μέτρησης ατμοσφαιρικών ρύπων. View full είδηση

Με πλειοψηφία του 51% των συνιδιοκτητών της πολυκατοικίας, βάσει των ιδιοκτησιακών χιλιοστών τους, θα μπορεί να γίνεται εγκατάσταση φωτοβολταικών στις ταράτσες των πολυκατοικιών της χώρας, σύμφωνα με νέα ρύθμιση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας που βασίστηκε σε πρόταση της ΠΟΜΙΔΑ και κατατέθηκε στη Βουλή για ψήφιση. Πρόκειται για το άρθρο 58 του νομοσχεδίου για την προώθηση της παραγωγής βιομεθανίου και την οργάνωση της αγοράς παραγωγής υδρογόνου που προβλέπει μεταξύ άλλων ότι: «Για την εγκατάσταση σταθμών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και συστημάτων αποθήκευσης αυτοκαταναλωτών, που ενεργούν από κοινού σε κοινόχρηστους χώρους κτιρίων, τα οποία περιλαμβάνουν περισσότερες από μια οριζόντιες ιδιοκτησίες και σε επιφάνεια μέχρι ποσοστού 40% του συνόλου της επιφάνειας του κοινόχρηστου δώματος, οι αποφάσεις των γενικών συνελεύσεων των συνιδιοκτητών λαμβάνονται με την απόλυτη πλειοψηφία του 51% που αντιστοιχεί στα ποσοστά συνιδιοκτησίας». Με το σημερινό πλαίσιο η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στους κοινόχρηστους χώρους, δηλαδή πρακτικά στις ταράτσες των πολυκατοικιών, προϋποθέτει τη σύμφωνη γνώμη του συνόλου (100 %) των συνιδιοκτητών, ποσοστό που είναι δύσκολο να επιτευχθεί. Ιδίως όταν ωφελούμενος είναι μόνο ο ενδιαφερόμενος να εγκαταστήσει το φωτοβολταϊκό ή ακόμη όταν δεσμεύεται χώρος στον οποίο θα μπορούσε να εγκατασταθεί ηλιακός θερμοσίφωνας. Πρόσθετο εμπόδιο είναι και οι παλαιοί κανονισμοί πολυκατοικιών, η πλειονότητα των οποίων συντάχθηκε όταν δεν υπήρχε καν η τεχνολογία των φωτοβολταϊκών ή και των ηλιακών θερμοσιφώνων. Η νέα ρύθμιση διευκολύνει την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστοιχιών περιορίζοντας την απαιτούμενη πλειοψηφία στο 51% των χιλιοστών της συνιδιοκτησίας, με την προϋπόθεση ότι η επένδυση αφορά σύστημα συλλογικής αυτοκατανάλωσης (δηλαδή συμβάλλονται τουλάχιστον δύο ένοικοι του κτιρίου) και ότι η εγκατάσταση δεν θα καλύψει περισσότερο από το 40 % της κοινόχρηστης επιφάνειας. Ως «καλοδεχούμενη» χαρακτηρίζει τη ρύθμιση ο Στέλιος Ψωμάς, ειδικός σε θέματα πράσινων επενδύσεων, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και σημειώνοντας ότι αν δεν λειτουργήσει και αυτή η διάταξη, δεν θα μπορέσει να εφαρμοστεί στην πράξη το μέτρο της συλλογικής αυτοκατανάλωσης το οποίο προωθείται και από την ΕΕ ως εργαλείο για τη μείωση του ενεργειακού κόστους των νοικοκυριών. Η αρχική προ ετών πρόταση ήταν παρόμοιας λογικής με τη ρύθμιση για την αυτονόμηση στη θέρμανση. Ο ενδιαφερόμενος θα κατέθετε στη Γενική Συνέλευση πρόταση για τοποθέτηση φωτοβολταικών στην ταράτσα και τους κοινόχρηστους χώρους της πολυκατοικίας και αν δεν λαμβανόταν αντίθετη απόφαση εντός 30 ημερών, θα είχε το δικαίωμα να προχωρήσει μονομερώς στην τοποθέτηση των φωτοβολταικών !!! Μιά τέτοια ρύθμιση θα μετέτρεπε τις ταράτσες στο νέο ..."El Paso" της ελληνικής πολυκατοικίας. Η ΠΟΜΙΔΑ με παρέμβαση του προέδρου της και του ενεργειακού συμβούλου της Μηχανολόγου Δρ. Απόστολου Ευθυμιάδη, ζήτησε και πέτυχε να γίνουν σεβαστά τα περιουσιακά δικαιώματα και οι απόψεις της πλειοψηφίας των συνιδιοκτητών κάθε πολυκατοικίας, η οποία με την απόφασή της θα ρυθμίζει και όλες τις σχετικές λεπτομέρειες της τοποθέτησής τους. Η σχετική διάταξη ορίζει τα εξής: "7. Για την εγκατάσταση σταθμών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και συστημάτων αποθήκευσης αυτοκαταναλωτών, που ενεργούν από κοινού σε κοινόχρηστους χώρους κτιρίων, τα οποία περιλαμβάνουν περισσότερες από μια οριζόντιες ιδιοκτησίες και σε επιφάνεια μέχρι ποσοστού σαράντα τοις εκατό (40%) του συνόλου της επιφάνειας του κοινόχρηστου δώματος, οι αποφάσεις των γενικών συνελεύσεων των συνιδιοκτητών λαμβάνονται με την απόλυτη πλειοψηφία του πενήντα ένα τοις εκατό (51%) που αντιστοιχεί στα ποσοστά συνιδιοκτησίας. Με την ίδια πλειοψηφία λαμβάνεται κάθε σχετική απόφαση για την υλοποίηση και ρύθμιση των παραπάνω αποφάσεων, τηρουμένων των εκάστοτε πολεοδομικών διατάξεων. Η παρούσα δεν εφαρμόζεται επί ακινήτων που εμπίπτουν στον Κώδικα νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς (ν. 4858/2021, Α' 220). Η σύμβαση της παρ. 3, εφόσον εφαρμόζεται η παρούσα, περιλαμβάνει πρόβλεψη προσχώρησης συνιδιοκτητών, εντός του ίδιου κτιρίου ή συγκροτήματος κατοικιών, προκειμένου να λαμβάνουν μέρος στην από κοινού συλλογική αυτοκατανάλωση και να καθίσταται δυνατή η συμμετοχή τους στον επιμερισμό της παραγόμενης ενέργειας του φωτοβολταϊκού συστήματος. Οι όροι προσχώρησης είναι εύλογοι και δίκαιοι»." View full είδηση

Καθώς το ειδικά διαμορφωμένο ασανσέρ μάς κατέβαζε αργά στα έγκατα της γης, 35-40 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της πόλης, ήταν σαν να αφήναμε πίσω την καθημερινότητα της Αθήνας και να κατεβαίναμε σε έναν κόσμο που χτίζεται μακριά από τα μάτια μας. Βρισκόμαστε στο επιβλητικό Φρέαρ Βεΐκου της Γραμμής 4 του Μετρό, ένα κομβικό σημείο σε αυτό το τιτάνιο έργο που εξελίσσεται κάτω από τα πόδια μας. Εκεί μας περίμενε το ειδικό «τρενάκι» για να μας μεταφέρει βαθύτερα: 1.400 μέτρα μέσα στη σήραγγα που έχει ήδη χαράξει η «Νίκη», ο υπερσύγχρονος Μετροπόντικας μήκους 110 μέτρων και βάρους 1.500 τόνων, που κινείται ολοταχώς προς τον επόμενο σταθμό, τον «Ελικώνα». Από το Άλσος Βεΐκου στο Γουδή – οι σταθμοί και η διαδρομή Η «Νίκη», ο δεύτερος μετροπόντικας του Ομίλου ΑΒΑΞ, μαζί με τον δίδυμό του «Αθηνά», είναι οι ακούραστοι εργάτες που κατασκευάζουν τη νέα Γραμμή 4 του Μετρό, το μεγαλύτερο δημόσιο έργο που υλοποιείται αυτή τη στιγμή στη χώρα. Ήδη, κάτω από το Γαλάτσι,η «Νίκη» έχει ολοκληρώσει την αποστολή της κατασκευάζοντας 1.400 μέτρα σήραγγας και συνεχίζει ασταμάτητα. Το τέλος του 2026 είναι ορόσημο, καθώς τότε η «Νίκη» και η «Αθηνά» θα συναντηθούν υπογείως στον Ευαγγελισμό, έχοντας ολοκληρώσει την κατασκευή της σήραγγας των 12,8 χιλιομέτρων που ενώνει το Άλσος Βεΐκου με το Γουδή. © Αλέκος Λιδωρίκης Η ξενάγηση στα έγκατα της κατασκευής δεν ήταν απλώς μια περιήγηση σε έναν εργοτάξιο. Ήταν μια περιήγηση σε μια άλλη Αθήνα. Μια πόλη που χτίζεται με κόπο, γνώση και ενθουσιασμό. Εκεί κάτω συναντήσαμε τους ανθρώπους που κάνουν αυτό το έργο πραγματικότητα 120 εργαζόμενοι σε τρεις βάρδιες, νέοι και νέες με ζωντάνια, αλλά και έμπειροι μηχανικοί και τεχνικοί που καθοδηγούν την προσπάθεια. Μας μίλησαν για τη δουλειά τους με πάθος. Για ένα επάγγελμα απαιτητικό, που χρειάζεται γνώση, υπομονή, φυσική κατάσταση και αναμφίβολα καθόλου κλειστοφοβία. Όλα γίνονται με αυστηρά μέτρα ασφαλείας, με εκπαίδευση και εγρήγορση. Έβλεπες στο βλέμμα τους μια αποφασιστικότητα, μια σιγουριά, μια αισιοδοξία που δεν σου άφηναν την παραμικρή αμφιβολία ότι το έργο θα ολοκληρωθεί με απόλυτη επιτυχία. Το υπέδαφος της Αθήνας και οι γεωλογικές προκλήσεις Στη διαδρομή μάθαμε ότι οι δύο μετροπόντικες δεν περιορίζονται στη διάνοιξη της σήραγγας. Κατασκευάζουν κιόλας καθώς κάθε 1,5 μέτρο προόδου τοποθετούνται τσιμεντένιοι δακτύλιοι αποτελούμενοι από 7 κομμάτια. Είναι εξοπλισμένοι με το σύστημα SSP-E, που μπορεί να προβλέψει αλλαγές στη γεωλογία για τα επόμενα 40 μέτρα. Οι χειριστές από το πιλοτήριο παρακολουθούν συνεχώς τις συνθήκες καθώς ο μετροπόντικας διαπερνά τον Αθηναϊκό Σχιστόλιθο, τον Ασβεστόλιθο, τον Ψαμμίτη. Καθημερινά κατασκευάζονται 10 με 15 μέτρα σήραγγας, ανάλογα με τις προκλήσεις του υπεδάφους, και απομακρύνονται 1.500 – 2.000 κυβικά μέτρα χώματος. Όλα αυτά, σύμφωνα με την ενημέρωση της εταιρείας χωρίς κανένα σοβαρό ατύχημα έως τώρα. © Αλέκος Λιδωρίκης Και όλα αυτά για μια Γραμμή που, όταν ολοκληρωθεί, θα κάνει την Αθήνα καλύτερη, πιο ανθρώπινη κάτι που έχει τόσο ανάγκη. Η Γραμμή 4 θα έχει συνολικό μήκος 12,8 χλμ και 15 σύγχρονους σταθμούς. Θα συνδέει περιοχές όπως η Κυψέλη, τα Εξάρχεια, το Κολωνάκι με το υπόλοιπο δίκτυο, διευκολύνοντας αποφασιστικά τις μετακινήσεις: μόλις 5 λεπτά από το Άλσος Βεΐκου στα Δικαστήρια της Ευελπίδων, 14 λεπτά από το Άλσος Βεΐκου ως την Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου. Όσο κατεβαίναμε, η αίσθηση ότι μια νέα Αθήνα γεννιέται κάτω από την Αθήνα γινόταν πιο έντονη. Τα έργα αυτά δεν είναι απλώς αριθμοί και χιλιόμετρα. Είναι η καθημερινή δουλειά αυτών των ανθρώπων που εργάζονται μέρα και νύχτα, σε 24ωρη βάση, για να γίνει πραγματικότητα ένα όραμα που θα αλλάξει την πόλη. Είναι μια υπενθύμιση ότι η κριτική για την κριτική δεν έχει νόημα, έχει αξία μόνο η κριτική που οδηγεί σε καλύτερο σχεδιασμό, σε γρηγορότερες αποφάσεις, σε λύσεις. Γιατί όπως μας είπαν οι άνθρωποι του εργοταξίου εδώ όλα είναι δυνατά. Ακόμα και οι καθυστερήσεις μπορούν να μειωθούν, όταν ο σχεδιασμός είναι σωστός και οι αποφάσεις λαμβάνονται έγκαιρα. © Αλέκος Λιδωρίκης Καθώς ανεβαίναμε με ανακούφιση ξανά στην επιφάνεια, και το φως της ημέρας μας τύφλωνε, η εικόνα της υπόγειας Αθήνας έμενε χαραγμένη στο μυαλό μας. Μια πόλη που προχωράει μπροστά παρά τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει. Ένα έργο πεισθήκαμε ότι δεν θα μείνει όνειρο όπως τελικά δεν έμεινε και το Μετρό της Αθήνας που παρά τις μεγάλες καθυστερήσεις άνοιξε τελικά το 2000 και άλλαξε για πάντα τις ζωές μας. Αλλά και άλλα μεγάλα έργα που από τα σχέδια έγιναν τελικά πραγματικότητα όπως μεταξύ άλλων η Γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου, οδικοί άξονες όπως η Ολυμπία Οδός και η Ιόνια Οδός που μίκρυναν τις αποστάσεις προς όφελος χιλιάδων πολιτών. View full είδηση

Μετά τον προσωπικό αριθμό για τους πολίτες, ο οποίος έκανε ήδη πρεμιέρα, η σκυτάλη περνά τώρα στα ακίνητα. Στα σκαριά, βρίσκεται ο «μοναδικός αριθμός ταυτότητας ακινήτου» ο οποίος θα συνοδεύει κάθε ακίνητο για όλες τις συναλλαγές καθώς και τις διοικητικές, νομικές και τεχνικές διαδικασίες. Το μέτρο έρχεται να βάλει τάξη στο χάος των διαφορετικών αριθμών που υπάρχουν σήμερα για ένα ακίνητο: ΚΑΕΚ από το Κτηματολόγιο, ΑΤΑΚ από το Ε9, αριθμός παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, αριθμός υδρομετρητή, αριθμός ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Η σχετική μελέτη για τη δημιουργία του μοναδικού αριθμού ταυτότητας ακινήτου ανατέθηκε σε ιδιωτική εταιρεία, η οποία θα αναλάβει να καταγράψει και να χαρτογραφήσει τους αριθμούς που χρησιμοποιούνται σήμερα για τα ακίνητα από το Κτηματολόγιο και την ΑΑΔΕ μέχρι τους ΟΤΑ, τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας, τις εταιρείες ύδρευσης-αποχέτευσης και τις ασφαλιστικές εταιρείες. Η δημιουργία μοναδικού αριθμού ταυτότητας ακινήτου συνδέεται άμεσα με το Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων, μια νέα ψηφιακή πλατφόρμα η οποία θα είναι σε πλήρη λειτουργία από το 2026 και χρηματοδοτείται με 8,285 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Η νέα πλατφόρμα, υπό την ονομασία E-Registries, θα συγκεντρώνει όλα τα δεδομένα ενός ακινήτου σε μία ενιαία εικόνα. Πρόκειται για τον ψηφιακό φάκελο που αποκτά κάθε ακίνητο με πληροφορίες από το Κτηματολόγιο, την ΑΑΔΕ, τον ΔΕΔΔΗΕ, την ΕΥΔΑΠ, πολεοδομικά στοιχεία, ακόμα και εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις. Με την υλοποίηση του έργου, κάθε ακίνητο θα ταυτίζεται με τα τετραγωνικά που έχουν δηλωθεί στο Κτηματολόγιο και κάθε άλλη βάση δεδομένων θα ενημερώνεται αυτόματα, κάνοντας τις απαιτούμενες διορθώσεις μέσω διαλειτουργικότητας, γλιτώνοντας τους ιδιοκτήτες ακινήτων από τεράστια ταλαιπωρία και κόστος. Σήμερα, σε κάθε αγοραπωλησία, το πιθανότερο σενάριο είναι τα τετραγωνικά του ακινήτου να διαφέρουν ανάμεσα στις καταγραφές του Κτηματολογίου και του ε9 με τις διαδικασίες διορθώσεων να φέρνουν γκρίνια, νεύρα, ταλαιπωρία και πρόσθετο κόστος στους εμπλεκόμενους στη συναλλαγή. Αυτόματη Ενημέρωση Το Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων δεν απαιτεί από τους πολίτες να επανυποβάλουν τα στοιχεία τους σε καμία πλατφόρμα. Αντιθέτως, οι κρατικές βάσεις δεδομένων (Κτηματολόγιο, ΑΑΔΕ, ΔΕΔΔΗΕ, Πολεοδομία κ.λπ.) και τα πληροφοριακά τους συστήματα θα διαλειτουργούν μεταξύ τους, έτσι ώστε για οποιαδήποτε αλλαγή σε επιμέρους δεδομένα να ενημερώνεται αυτόματα το σύνολο του Δημοσίου χωρίς καμία άλλη ενέργεια. Μεταξύ των στοιχείων που θα αντληθούν και θα ενσωματωθούν στην πλατφόρμα είναι: • Τα στοιχεία που υπάρχουν στο Κτηματολόγιο το οποίο εκτιμάται ότι θα έχει ολοκληρωθεί στο τέλος του έτους. • Τα στοιχεία από το Ε9. • Στοιχεία για πολεοδομικές άδειες που υπάρχουν στο Τεχνικό Επιμελητήριο της Ελλάδος (ΤΕΕ). • Στοιχεία από τα δικαστήρια, τα υποθηκοφυλακεία και τα κτηματολογικά γραφεία που αφορούν ακίνητα στα οποία υπάρχει αμφισβήτηση της ιδιοκτησίας, με αγωγές ή άλλα ένδικα μέσα. • Στοιχεία για τους αποδέκτες των αγροτικών επιδοτήσεων που καταβάλλονται για καλλιεργούμενες εκτάσεις. Με τη δημιουργία του μοναδικού αριθμού ταυτότητας και την ενεργοποίηση της πλατφόρμας κάθε αλλαγή ιδιοκτησίας θα καταγράφεται αυτόματα. Έτσι, όταν υπογράφεται ένα συμβόλαιο και αναρτάται στο myPROPERTY, το μητρώο θα ενημερώνει αυτόματα τις εταιρείες ηλεκτροδότησης, ύδρευσης ή τους Δήμους, χωρίς να απαιτούνται επιπλέον ενέργειες από τον πρώην και τον νέο ιδιοκτήτη. Σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών στόχος του Ενιαίου Μητρώου Ακινήτων είναι η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος, το οποίο θα συγκεντρώνει, συστηματοποιεί και ενσωματώνει ψηφιακή πληροφορία που τηρείται από διαφορετικούς φορείς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και αφορά συνολικά στα στοιχεία των ακινήτων της χώρας (κτίρια, οικόπεδα κ.λπ.) καθώς και στοιχεία της εκμετάλλευσής τους (π.χ. ενεργειακές και τηλεπικοινωνιακές υποδομές, ενοικιάσεις, φορολογικές υποχρεώσεις κ.λπ.). View full είδηση

Καμπανάκι για τον καιρό και τον καύσωνα που επελαύνει την χώρα και θα παραμείνει έως και την Παρασκευή 27/6 όπου αναμένεται να κορυφωθεί, χτυπά ο μετεωρολόγος Θοδωρής Κολυδάς. Πότε είναι λανθασμένες οι μετρήσεις της θερμοκρασίας από τα αυτοκίνητα και πού μπορεί να φτάσει πραγματικά η ζέστη, εξηγεί με νέα ανάρτησή του ο πρώην διευθυντής της ΕΜΥ. Καύσωνας: 70°C στο ταμπλό – Τι δεν λένε τα θερμόμετρα αυτοκινήτου Σε περιόδους έντονου καύσωνα, οι θερμοκρασίες που καταγράφονται από τα αυτοκίνητα συχνά δίνουν μια παραπλανητική εικόνα της θερμικής κατάστασης του περιβάλλοντος, εξηγεί Θοδωρής Κολυδάς, επισημαίνοντας πως οι επίσημες μετρήσεις από τους μετεωρολογικούς σταθμούς γίνονται με αυστηρές προδιαγραφές: σε ύψος δύο μέτρων από το έδαφος, σε σκιερό και καλά αεριζόμενο περιβάλλον. Ωστόσο, η θερμική επιβάρυνση που βιώνει ο πολίτης, ειδικά στο αστικό περιβάλλον και ακόμη περισσότερο μέσα σε ένα όχημα, μπορεί να διαφέρει δραματικά. Η θερμότητα που παγιδεύεται και συσσωρεύεται σε μεταλλικές και γυάλινες επιφάνειες, η αντανάκλαση της ηλιακής ακτινοβολίας από την άσφαλτο και τα κτίρια, αλλά και το φαινόμενο της «αστικής θερμικής νησίδας», προκαλούν σημαντικές υπερβάσεις στις πραγματικές συνθήκες. Σε σχετικό του άρθρο ο Θεόδωρος Κολυδάς παραθέτει χαρακτηριστικό πίνακα. Πού φτάνει η θερμοκρασία όταν ο ήλιος χτυπά το αυτοκίνητο Χαρακτηριστικά, αν η επίσημη θερμοκρασία είναι 40°C, η πραγματική θερμοκρασία που μπορεί να μετρηθεί κοντά σε θερμαινόμενες επιφάνειες —όπως ένα παράθυρο αυτοκινήτου που βρίσκεται εκτεθειμένο στον ήλιο— ενδέχεται να φτάσει ή και να ξεπεράσει τους 60 με 70 βαθμούς Κελσίου. Όπως σημειώνει ο κ. Κολυδάς, πρόκειται για μια σημαντική διαφοροποίηση που δεν πρέπει να παραβλέπεται. View full είδηση

Η εύρυθμη λειτουργία των ανελκυστήρων αποτελεί σημαντικό θέμα ασφάλειας, αλλά και ποιότητας ζωής για τους πολίτες, τόσο σε ιδιωτικά όσο και σε δημόσια κτίρια. Ειδικά σε μία σεισμογενή χώρα, όπως είναι η Ελλάδα. Είναι προφανής, συνεπώς, η ανάγκη καταγραφής και πιστοποίησης των ανελκυστήρων σε ολόκληρη τη χώρα. Η επιτυχία της διαδικασίας καταγραφής και πιστοποίησης προϋποθέτει τη συνεργασία και την ενεργό συμμετοχή όλων των πολιτών. Για το σκοπό αυτό το Υπουργείο Ανάπτυξης προχωρά στη νομοθέτηση και δημιουργία Μητρώου Απογραφής Ανελκυστήρων. Η σχετική πλατφόρμα δήλωσης θα λειτουργήσει για χρονικό διάστημα από αρχές Ιουλίου (αμέσως μετά την ψήφιση του σχετικού νόμου) έως τις 30 Νοεμβρίου 2025, στη διεύθυνση https://elevator.mindev.gov.gr, με στόχο την απογραφή όλων των ανελκυστήρων ανεξαρτήτως σταδίου πιστοποίησης. Στη συνέχεια -και με βάση τα δεδομένα που θα έχουν συγκεντρωθεί- θα αποφασιστεί το χρονοδιάγραμμα για τα επόμενα βήματα, ώστε να διασφαλιστεί ο εκσυγχρονισμός και η αναβάθμιση των ανελκυστήρων, για τους οποίους θα κριθεί απαραίτητη αυτή η διαδικασία με σκοπό να πιστοποιηθούν για την ασφαλή λειτουργία τους. Η σύνδεση στην πλατφόρμα θα γίνεται με τους κωδικούς gov/taxis και η διαδικασία θα ολοκληρώνεται σε ελάχιστα λεπτά, καθώς έχει ληφθεί κάθε δυνατή πρόνοια ώστε να είναι ιδιαίτερα απλή για τη διευκόλυνση των πολιτών. Η διαδικασία είναι υποχρεωτική και μπορεί να γίνει από οποιονδήποτε κάτοικο ενός σπιτιού, μιας πολυκατοικίας –ιδιοκτήτη ή διαχειριστή- και τον υπεύθυνο λειτουργίας ενός δημόσιου κτιρίου. Επίσης, η διαδικασία καταχώρησης μπορεί να γίνει και από τους υπεύθυνους συντηρητές ή εγκαταστάτες. Τι θα περιλαμβάνει η απογραφή Η απογραφή θα περιλαμβάνει 7 υποχρεωτικά πεδία, που αποτελούν κοινή γνώση για τους υπόχρεους στην υποβολή της δήλωσης, τα οποία θα συμβάλλουν στην στατιστική επεξεργασία των δεδομένων από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου. Διεύθυνση και τοποθεσία εγκατάστασης – KAEK Ακινήτου (θα γίνεται αυτόματη συμπλήρωση των στοιχείων μέσω διαλειτουργικότητας ή χειροκίνητη εισαγωγή όπου δεν υπάρχει ΚΑΕΚ). Αριθμός ανελκυστήρων στην οικοδομή Έτος τοποθέτησης ανελκυστήρα. Αριθμός στάσεων ανελκυστήρα. Αν έχει σήμανση CE. Αν υπάρχει ενεργή ή παλαιότερη πιστοποίηση και η χρονική στιγμή αυτής. Στοιχεία Ιδιοκτήτη-Διαχειριστή/στοιχεία συντηρητή-εγκαταστάτη (τα οποία θα προκύπτουν από τη διαδικασία ταυτοποίησης). Οι διοικητικές κυρώσεις που προβλέπονταν από την ΚΥΑ 28425/2008 για μη καταχώριση παύουν να ισχύουν, προκειμένου να διευκολυνθεί η καθολική συμμετοχή. Η ασφάλεια των χρηστών και η αξιοπιστία των τεχνικών εγκαταστάσεων είναι ευθύνη όλων μας. Περισσότερες λεπτομέρειες θα υπάρξουν στο σχέδιο νόμου για την Εθνική Πολιτική Ποιότητας που θα κατατεθεί στη Βουλή τις ερχόμενες ημέρες. View full είδηση

Σε νέα πληρωμή δικαιούχων στο «Κινούμαι Ηλεκτρικά ΙΙ» και «Κινούμαι Ηλεκτρικά ΙΙΙ» προχωρά το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών. Ειδικότερα, θα πιστωθεί με την 29η απόφαση έγκρισης πίστωσης, στους λογαριασμούς 20 δικαιούχων του προγράμματος «Κινούμαι Ηλεκτρικά ΙΙ», το ποσό των 155.314,38 ευρώ. Από αυτά, το ποσό των 57.000 ευρώ αφορά 9 φυσικά πρόσωπα και το ποσό των 98.314,38 ευρώ αφορά 11 νομικά πρόσωπα. Συνολικά θα επιδοτηθούν 23 ηλεκτρικά οχήματα. Από τον Νοέμβριο του 2023, το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών έχει καταβάλει επιδοτήσεις συνολικού ποσού 55.359.273,91 ευρώ σε 14.085 δικαιούχους για αγορά ή μίσθωση ηλεκτρικού οχήματος. Συνολικά, από την έναρξη του Προγράμματος, τον Ιούλιο 2022, έχουν καταβληθεί 60.589.747,53 ευρώ. Σύμφωνα με την προκήρυξη της δράσης, το «Κινούμαι Ηλεκτρικά ΙΙ» ολοκληρώνεται στις 30 Ιουνίου 2025. Επιπλέον, θα πιστωθεί με την 8η απόφαση έγκρισης πίστωσης, στους λογαριασμούς 519 δικαιούχων του Προγράμματος «Κινούμαι Ηλεκτρικά ΙΙΙ», το ποσό των 4.380.598,04 ευρώ. Από αυτά, το ποσό των 2.161.206,13 ευρώ αφορά 272 φυσικά πρόσωπα και το ποσό των 2.219.391,91 ευρώ αφορά 247 νομικά πρόσωπα. Συνολικά θα επιδοτηθούν 653 ηλεκτρικά οχήματα. Συνολικά, από την έναρξη του Προγράμματος «Κινούμαι Ηλεκτρικά ΙΙΙ», τον Ιούνιο του 2024, έχουν καταβληθεί 27.101.524,14 ευρώ. View full είδηση

Το Διοικητικό Συμβούλιο του Υπερταμείου, κατά τη συνεδρίαση του ανακήρυξε την εταιρεία με την επωνυμία «Σάνη Μονοπρόσωπη Ανώνυμος Εταιρεία Αναπτύξεως και Τουρισμού» ως πλειοδότη στον διαγωνισμό για την αξιοποίηση μέσω μεταβίβασης δικαιώματος επιφάνειας για 99 έτη του Ακινήτου «Σάνη Κασσάνδρας» (Βόρειο Τμήμα), έκτασης 642.280,42 τ.μ., έναντι συνολικού τιμήματος ύψους 4 εκατ. ευρώ. Ως Ακίνητο νοείται το γεωτεμάχιο συνολικής επιφάνειας 642.280,42 τ.μ. το οποίο αποτελεί το αυτοτελές, βόρειο τμήμα της έκτασης συνολικής επιφάνειας 915.099,72 τ.μ.. Βρίσκεται στη θέση «Μετόχι Σταυρονικήτα», στην περιοχή Σάνη, εκτός των ορίων της Δημοτικής Ενότητας του Δήμου Κασσάνδρας της Περιφερειακής Ενότητας Χαλκιδικής της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, περιοχή που συνιστά το «Αγρόκτημα Αγροτικού Σωφρονιστικού Καταστήματος Κασσάνδρας». Το ακίνητο εμπίπτει σε περιοχή που ρυθμίζεται πολεοδομικά από το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο, σύμφωνα με το οποίο υφίστανται πολεοδομικές και περιβαλλοντικές δεσμεύσεις καθώς το ακίνητο βρίσκεται και σε Περιοχή Προστασίας Αρχαιολογικών Χώρων. Η περιοχή της Κασσάνδρας διαθέτει τοποθεσίες ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος ενώ αποτελεί δημοφιλή προορισμό και χαρακτηρίζεται από υψηλού επιπέδου τουριστική ανάπτυξη. Η διαγωνιστική διαδικασία για την αξιοποίηση του Ακινήτου πραγματοποιήθηκε σε μία φάση και το Οικονομικό Αντάλλαγμα θα καταβληθεί εφάπαξ. Ο φάκελος του διαγωνισμού θα υποβληθεί στο Ελεγκτικό Συνέδριο για προσυμβατικό έλεγχο. View full είδηση

Διεθνής επιστημονική μελέτη με επικεφαλής ερευνήτρια του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, προτείνει μία νέα προσέγγιση στον υπολογισμό πρόβλεψης σεισμικού κινδύνου ενώ αναλύει την επαναληψιμότητά μεγασεισμών (Μ>6) σε ενεργά ρήγματα παγκοσμίως. Παράλληλα η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Journal of Geophysical Research - Solid Earth, αναδεικνύει τη σημασία της παλαιοσεισμολογίας στην κατανόηση του φαινομένου των σεισμών και επιχειρεί να κατανοήσει καλύτερα τη σεισμική ωριμότητα (και συμπεριφορά) των ρηγμάτων «χτίζοντας»’ και αναλύοντας μία παγκόσμια βάση δεδομένων από 900 μεγάλους (Μ>6) προϊστορικούς και ιστορικούς σεισμούς που διέρρηξαν την επιφάνεια του Γης τα τελευταία περίπου 80.000 χρόνια σε πέντε τεκτονικά ενεργές περιοχές του πλανήτη - μεταξύ αυτών και η Ελλάδα. Όπως εξηγεί στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η κύρια ερευνήτρια του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και επικεφαλής της ερευνητικής προσπάθειας, Δρ. Βασιλική Μουσλοπούλου, εξετάζεται ουσιαστικά η «σεισμική ωριμότητα» πολλών ενεργών σεισμικών ρηγμάτων παγκοσμίως κι επιδιώκεται η κατανόηση της μελλοντικής συμπεριφοράς τους, όχι όμως για να «προβλέψει» τον επόμενο μεγάλο σεισμό (αυτό είναι αδύνατον), αλλά για να συμβάλει στο να δημιουργηθούν πιο αξιόπιστα μοντέλα πρόβλεψης σεισμικού κινδύνου παγκοσμίως. Σύμφωνα με την ερευνήτρια, οι γεωσεισμολόγοι (earthquake geologists), γνωρίζουν ότι οι σεισμοί παράγονται από θραύση πετρωμάτων κατά μήκος ενεργών ρηγμάτων. Οι μεγαλύτεροι από αυτούς (μέγεθος >6) διαρρηγνύουν την επιφάνεια του εδάφους, αφήνοντας το αποτύπωμά τους στο ανάγλυφο. Το αποτύπωμα αυτό, όπως τονίζει η Δρ. Μουσλοπούλου, δύναται να μελετηθεί και να μας δώσει χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με το μέγεθος και την ηλικία των ισχυρών προϊστορικών σεισμών που φιλοξενήθηκαν από ένα συγκεκριμένο ρήγμα, δηλαδή, την σεισμική ιστορία του ρήγματος. «Το χρονικό διάστημα μεταξύ δύο διαδοχικών ισχυρών σεισμών σε ένα ρήγμα αντιστοιχεί σε έναν σεισμικό κύκλο, ενώ η συχνότητα των ισχυρών σεισμών (σεισμικών κύκλων) στο συγκεκριμένο ρήγμα, ονομάζεται «ρυθμός επανάληψης». Αυτές οι δύο παράμετροι βρίσκονται στην καρδιά της ανάλυσής μας. Γνωρίζοντας πότε συνέβη ο τελευταίος ισχυρός σεισμός σε ένα ρήγμα, και τη μέση διάρκεια του σεισμικού του κύκλου, έχουμε κάποια ένδειξη για το πότε ενδέχεται να συμβεί ο επόμενος μεγάλος σεισμός», υπογραμμίζει. Με εικοσαετή εμπειρία στο πεδίο της Γεωσεισμολογίας η κυρία Μουσλοπούλου επισημαίνει τη σημασία που έχει η παλαιοσεισμολογία ως εργαλείο για την επέκταση του χρονικού παραθύρου καταγραφής ισχυρών σεισμών ανά ρήγμα, από μερικές δεκάδες χρόνια (που προσφέρουν οι ενόργανες μετρήσεις) σε δεκάδες χιλιάδες χρόνια. Στην παρούσα μελέτη, όπως εξηγεί, ανέτρεξαν πίσω περίπου 80.000 χρόνια - κάτι το οποίο όπως αναφέρει είναι ιδιαίτερα σημαντικό, επειδή, κατά μέσο όρο, οι ισχυροί σεισμοί γεννιούνται από ένα ενεργό ρήγμα ανά χρονικές περιόδους που ξεπερνούν κατά πολύ την ζωή μας, τις ενόργανες μετρήσεις μας, ή τις ιστορικές μας καταγραφές. «Συνεπώς, για να κατανοήσουμε πώς συμπεριφέρονται τα ρήγματα σε διαφορετικές περιοχές του κόσμου, αν υπάρχουν γενικοί νόμοι που διέπουν τη σεισμική τους δράση ή σε τι οφείλονται οι διαφορές τους, θα πρέπει να στηριχτούμε στην «τέχνη» της «παλαιοσεισμολογίας». Για την έρευνα, για την οποία συνεργάστηκαν επιστήμονες από Ελλάδα, Νέα Ζηλανδία και Αυστραλία, συγκεντρώθηκαν τα καλύτερα διατηρημένα «αρχεία» ισχυρών σεισμών ανά ρήγμα, στις πιο σεισμογενείς περιοχές της Γης, συμπεριλαμβανομένων και ορισμένων ρηγμάτων που έχουν «σπάσει» σε ιστορικούς χρόνους. Τα αποτελέσματα της έρευνας, όπως υπογραμμίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η επικεφαλής ερευνήτρια, «δείχνουν ότι η πλειοψηφία των ρηγμάτων που μελετήθηκαν δεν είναι ακόμα «ώριμα» για να δώσουν ισχυρό σεισμό - με εξαίρεση την Καλιφόρνια, όπου πολλά ρήγματα έχουν καθυστερήσει σημαντικά να «σπάσουν», σε σχέση με τη μέση διάρκεια του σεισμικού τους κύκλου». Επιπλέον, διαπίστωσαν ότι η χρήση του μέσου ρυθμού επανάληψης μεγάλων προϊστορικών σεισμών ανά ρήγμα, «προβλέπει» αρκετά ρεαλιστικά τον χρονισμό (timing) του τελευταίου ισχυρού ιστορικού σεισμού στα περισσότερα (80-100%) ρήγματα της Ελλάδας, της Νέας Ζηλανδίας, της Ιαπωνίας, της Καλιφόρνιας και της περιοχής Basin and Range των ΗΠΑ. Επομένως, σύμφωνα με την κυρία Μουσλοπούλου, «για να κατανοήσουμε καλύτερα τη μελλοντική συμπεριφορά των ρηγμάτων παγκοσμίως και να δημιουργήσουμε πιο αξιόπιστα μοντέλα πρόβλεψης σεισμικού κινδύνου, προτείνουμε ότι οι επιστήμονες θα πρέπει να εξετάζουν το χρονικό διάστημα ανάμεσα στον προτελευταίο και στον τελευταίο μεγάλο σεισμό ανά ρήγμα -δηλαδή έναν πλήρη σεισμικό κύκλο στη ζωή του ρήγματος- αντί να βασίζονται μόνο στον χρόνο που έχει περάσει από τον πιο πρόσφατο ισχυρό σεισμό - όπως γίνεται τώρα. Αυτή η προσέγγιση αντικατοπτρίζει πιο πιστά τα μοτίβα σεισμικής δραστηριότητας που παρατηρούμε στα ρήγματα σε πολλές διαφορετικές περιοχές του κόσμου - με εξαίρεση την Καλιφόρνια». Η σημασία της έρευνας για την Ελλάδα Όσον αφορά την Ελλάδα, η έρευνα δείχνει ότι, αν και τα παλαιοσεισμολογικά δεδομένα στη χώρα μας είναι λιγοστά και εστιάζουν κυρίως σε ρήγματα που έδωσαν ισχυρούς σεισμούς πρόσφατα, είναι υπερπολύτιμα αφού συνέβαλαν στην εξαγωγή συμπερασμάτων για την επαναληψιμότητα των σεισμών παγκοσμίως. «Η σεισμική συμπεριφορά των ρηγμάτων της Ελλάδος αναφορικά με την επαναληψιμότητα των ισχυρών προϊστορικών σεισμών, παρουσιάζει παρόμοια χαρακτηριστικά με εκείνα των ρηγμάτων σε στις υπόλοιπες περιοχές που μελετήθηκαν παγκοσμίως - με εξαίρεση την Καλιφόρνια. Διαπιστώσαμε, επίσης, ότι σχεδόν όλοι οι ισχυροί ιστορικοί σεισμοί στην Ελλάδα συνέβησαν (λίγο-πολύ) τότε που τους περιμέναμε - εννοώ εκ των υστέρων, κοιτώντας πίσω στον χρόνο και με βάση τη μέση διάρκεια του σεισμικού κύκλου του κάθε ρήγματος που έσπασε. Παράλληλα, παρατηρήσαμε ότι η συντριπτική πλειοψηφία των ρηγμάτων στην Ελλάδα για τα οποία έχουμε αρχεία προϊστορικών σεισμών, είναι εκείνα που έχουν ήδη «σπάσει» πρόσφατα (στους ιστορικούς χρόνους)», σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κυρία Μουσλοπούλου ενώ προτρέπει την επιστημονική κοινότητα στην Ελλάδα να αποκωδικοποιήσει την σεισμική ιστορία των ενεργών ρηγμάτων που δεν έχουν δώσει ισχυρούς σεισμούς στους ιστορικούς χρόνους, γιατί έτσι θα μπορέσουμε να εντοπίσουμε εκείνα που είναι «ώριμα» (ή και «υπερώριμα») για θραύση στο κοντινό μέλλον. Όπως τονίζει η Ελλάδα αν κι έχει πάρα πολλά ρήγματα, έχει μελετηθεί η σεισμική ιστορία σε λιγότερο από το 10% αυτών. «Αυτό αφήνει πολλά περιθώρια για βελτίωση αναφορικά με συλλογή προϊστορικών δεδομένων ισχυρών σεισμών στην Ελλάδα, που είναι ο μόνος δρόμος για να μπορέσουμε να κατανοήσουμε καλύτερα ποια ρήγματα είναι κοντά σε θραύση και πόσο μεγάλοι θα είναι οι σεισμοί που θα γεννηθούν, καθώς όλα τα ρήγματα δεν δίνουν το ίδιο μεγάλους σεισμούς. Παρότι είμαστε μία από τις πιο πλούσιες σε ισχυρούς σεισμούς χώρες του κόσμου, ταυτόχρονα είμαστε και η χώρα με τις λιγότερες καταγραφές προϊστορικών σεισμών και τη σχετικά ελλιπή καταγραφή των ενεργών ρηγμάτων της πατρίδας μας», υπογραμμίζει η κυρία Μουσλοπούλου. Σύμφωνα με την ίδια, χρειάζεται να καταγραφούν όλα ή όσο το δυνατόν περισσότερα από τα ενεργά ρήγματα στον χερσαίο και θαλάσσιο χώρο της Ελλάδος ενώ προτεραιότητα επίσης χρειάζεται να δοθεί και στη μελέτη εκείνων των ρηγμάτων που είναι κοντά σε πόλεις και έχουν μεγάλο μήκος. «Θα πρέπει να καταγράψουμε τη σεισμική ιστορία όσο περισσότερων ενεργών ρηγμάτων μπορούμε για να αρχίσουμε να καταλαβαίνουμε patterns, δηλαδή σεισμικές συμπεριφορές, και συγκεκριμένα ποια ρήγματα είναι κοντά σε θραύση. Δεν υπάρχει πρόγνωση, ούτε είμαστε κοντά σε κάποια πρόγνωση. Ωστόσο μπορούμε να βελτιώσουμε τον υπολογισμό της σεισμικής επικινδυνότητας ανά περιοχή και πού βρίσκονται οι πιο σημαντικές σεισμικές πηγές», υπογραμμίζει. Παράλληλα η μελέτη ανέδειξε επίσης και το ζήτημα της εφαρμογής μοντέλων «τύπου Καλιφόρνιας» στα ελληνικά δεδομένα (αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο), η οποία σύμφωνα με τους συντελεστές της έρευνας πιθανόν εισάγει μεροληψία και σφάλματα στην προσπάθεια υπολογισμού σεισμικού κινδύνου . «Η νέα μελέτη προσφέρει μια ευκαιρία να επανεξεταστεί αυτή η προσέγγιση», σημειώνει η κυρία Μουσλοπούλου. Επιπλέον, μία εφαρμογή σε πρακτικό επίπεδο που θα μπορούσε να έχει η έρευνα, όπως τονίζει, είναι στους συντελεστές δόμησης των κτιρίων. «Αυτοί υπολογίζονται βάσει της σεισμικής επικινδυνότητας κάθε περιοχής. Ο τρόπος με τον οποίο υπολογίζεται τώρα η σεισμική επικίνδυνότητα ενδεχομένως να αλλάξει. Και αυτό να φέρει κάποιες αλλαγές, αν εφαρμοστεί, στους οικοδομικούς κώδικες που έχει θεσπίσει η Ελλάδα», σημειώνει και προσθέτει ότι δεδομένα της έρευνα θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν και στον τομέα της ασφάλισης έναντι των σεισμών. «Οι ασφαλιστικές εταιρίες υπολογίζουν αυτά τα ασφάλιστρα που πληρώνει ο κάθε ιδιώτης βάσει της σεισμικής επικινδυνότητας. Ο τρόπος που προτείνουμε θα φέρει κάποιες αλλαγές στον τρόπο που υπολογίζουμε τον σεισμικό κίνδυνο κάθε περιοχής, οπότε αυτό μετά τροφοδοτεί κάποια άλλα ζητήματα, όπως τους συντελεστές δόμησης που είναι ο αστικός σχεδιασμός», επισημαίνει. «Η παρούσα μελέτη ανοίγει έναν διάλογο με τη διεθνή επιστημονική κοινότητα» Η μελέτη που εκπονήθηκε έτυχε θετικής υποδοχής από ειδήμονες σεισμολόγους στην Καλιφόρνια, μία περιοχή που πρωτοπορεί στην έρευνα για τους σεισμούς και τα ενεργά ρήγματα. Έτσι, όπως τονίζει η κυρία Μουσλοπούλου, ανοίγεται ένας όμορφος διάλογος με τη διεθνή επιστημονική κοινότητα - ένας διάλογος που έως τώρα δεν ήταν εφικτός, καθώς επικρατούσε η αντίληψη ότι τα δεδομένα εκτός Καλιφόρνιας ήταν ελλιπή ή δεν είχαν κατανοηθεί σωστά. «Η έρευνα αυτή, που έγινε κυρίως στην Ελλάδα, απέδειξε ότι, στην πραγματικότητα, τα δεδομένα της Καλιφόρνιας είναι εκείνα που αποτελούν την εξαίρεση. Οι Έλληνες επιστήμονες όχι μόνο έδειξαν ότι μπορούν να ηγηθούν έρευνας υψηλού επιπέδου, αλλά ότι είναι ικανοί να αμφισβητήσουν κατεστημένες αντιλήψεις και επιστημονικά μοντέλα. Τα αποτελέσματά μας μπορούν να βοηθήσουν τους επιστήμονες που «χτίζουν» μοντέλα εκτίμησης σεισμικού κινδύνου στην Ελλάδα (αλλά και διεθνώς) να προσαρμόσουν τις μεθόδους τους στη νέα αυτή προσέγγιση - δηλαδή, να χρησιμοποιούν πλήρεις (κλειστούς) σεισμικούς κύκλους ως βάση για την πρόβλεψη μελλοντικών σεισμικών γεγονότων», επισημαίνει και καταλήγει: «Οι Καλιφορνέζοι υποδέχθηκαν με ιδιαίτερα θερμό τρόπο τα αποτελέσματα αυτή της μελέτης επειδή, για πρώτη φορά, συγκεντρώθηκαν τα καλύτερα διαθέσιμα παλαιοσεισμολογικά δεδομένα από όλο τον κόσμο (συμπεριλαμβανομένων περιοχών με πολύ διαφορετική τεκτονική συμπεριφορά), αναλύθηκαν με προσοχή, και εντοπίστηκαν συσχετίσεις που δεν ήταν αναμενόμενες. Αν και κάποια από τα αποτελέσματα «αμφισβήτησαν» κατεστημένες αντιλήψεις, που μέχρι τώρα τροφοδοτούσαν μοντέλα σεισμικού κινδύνου παγκοσμίως, οι συνάδελφοι από τις ΗΠΑ καλωσόρισαν τα νέα αποτελέσματα. Συνολικά, ειδήμονες γεωσεισμολόγοι και σεισμολόγοι από την Καλιφόρνια, τη Νέα Ζηλανδία και την Ιαπωνία επαίνεσαν τη δουλειά, δηλώνοντας ότι ανοίγει νέους δρόμους προς την καλύτερη κατανόηση των ρηγμάτων και σεισμών παγκοσμίως». View full είδηση

Η συγκεκριμένη προκαταρκτική ανάλυση της πυρκαγιάς της Χίου (22-24 Ιουνίου 2025) που παρουσιάζεται παρακάτω, υλοποιήθηκε από κοινού από την πυρομετεωρολογική ομάδα FLAME της μονάδας ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και της WWF Ελλάς. Η πυρκαγιά της Χίου ξεκίνησε το μεσημέρι της Κυριακής 22 Ιουνίου 2025 και έκαψε περισσότερα από 40.000 στρέμματα σύμφωνα με την τελευταία χαρτογράφηση της υπηρεσίας Copernicus της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Εικόνα 1). Η εκτιμώμενη εξάπλωση της πυρκαγιάς με βάση δορυφορικές παρατηρήσεις των θερμών σημείων παρουσιάζεται στο χάρτη της Εικόνας 2. Εικόνα 1. Δορυφορική αποτύπωση της καμένης έκτασης από την υπηρεσία Copernicus Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Κατά τις πρώτες 12 ώρες της εξάπλωσης (Κυριακή 22.06.2025, από Ω/12:00 έως Ω/23:59), η φωτιά κινήθηκε με εκτιμώμενη μέση ταχύτητα 0,80 χλμ/ώρα, καίγοντας σχεδόν 8.000 στρέμματα. Κατά τη διάρκεια της Δευτέρας 23.06.2025 (από Ω/00:01 έως Ω/23:59), η φωτιά έκαψε περισσότερα από 29.000 στρέμματα, κινούμενη με εκτιμώμενη μέση ταχύτητα 0,35 χλμ/ώρα. Κατά την τελευταία φάσης της εξάπλωσης (Τρίτη 24.06.2025, από Ω/00:01 έως Ω/23:59), η φωτιά κινήθηκε με εκτιμώμενη μέση ταχύτητα 0,10 χλμ/ώρα, καίγοντας σχεδόν 3.500 στρέμματα. Εικόνα 2. Εκτιμώμενη εξάπλωση της πυρκαγιάς της Χίου. Από τη συνολική έκταση που επηρέασε η πυρκαγιά της Χίου, τα 32.240 στρέμματα αφορούν σε φυσική –κατά κύριο λόγο δασική– βλάστηση (Πίνακας 1 & Εικόνα 3). Πίνακας 1. Κατανομή καμένης βλάστησης στην πυρκαγιά της Χίου. Πηγή δεδομένων: Χάρτης βλάστησης 1992, Υπουργείο Γεωργίας Εικόνα 3. Αποτύπωση εκτάσεων πολλαπλά καμένης βλάστησης για την πυρκαγιά της Χίου. Δυστυχώς η φετινή πυρκαγιά επηρέασε περίπου 3.800 στρέμματα σε δύο προστατευόμενες περιοχές (Εικόνα 4) ενώ παρουσιάζει επικάλυψη με τις πυρκαγιές του 2012 και 2016. Το παραπάνω σημαίνει ότι η φυσική αναγέννηση σε περίπου 20.000 στρέμματα της περιοχής μπορεί να είναι προβληματική λόγω της αδυναμίας κάποιων ειδών να ανταπεξέλθουν σε αλλεπάλληλες πυρκαγιές, που λαμβάνουν χώρα σε διάστημα μικρότερο των 20 ετών (Εικόνα 5). Εικόνα 4. Προστατευόμενες περιοχές που επηρεάστηκαν από την πυρκαγιά της Χίου. Εικόνα 5. Πολλαπλά καμένες εκτάσεις στη Χίο. View full είδηση

Μπορεί η θαλάσσια έρευνα στην περιοχή του Κολούμπου, στη Σαντορίνη, να είναι δύσκολη, λόγω της πολυπλοκότητας του υδροθερμικού του πεδίου, ωστόσο ένα νέο ερευνητικό πρόγραμμα θέτει στο επίκεντρο την ανάπτυξη έξυπνων αυτόνομων οχημάτων, τα οποία θα λειτουργούν σε δύσκολα περιβάλλοντα, όπως αυτό του Κολούμπου, για παρατεταμένη χρονική περίοδο με ελάχιστη ανθρώπινη παρέμβαση. Πρόκειται για το έργο «MERLIN», που φιλοδοξεί να φέρει επανάσταση στον τρόπο που εξερευνούμε, παρακολουθούμε και προστατεύουμε τα θαλάσσια περιβάλλοντα. Η επίσημη έναρξη του προγράμματος έγινε τον Νοέμβριο του 2024 και τον συντονισμό έχει το Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ. Το «MERLIN» αποτελεί ένα φιλόδοξο τετραετές έργο έρευνας και καινοτομίας με τη συμμετοχή 18 εταίρων από όλη την Ευρώπη που χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, από το «Horizon Europe», με συνολικό προϋπολογισμό οκτώ εκατομμυρίων ευρώ. Οι τεχνολογίες που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του προγράμματος αναμένεται να έχουν εφαρμογές που εκτείνονται πέρα από την επιστημονική έρευνα, συμπεριλαμβανομένης της επιθεώρησης υποδομών, της περιβαλλοντικής παρακολούθησης, και της υποστήριξης των βιώσιμων πρακτικών στη θαλάσσια βιομηχανία. Στον πυρήνα του προγράμματος βρίσκεται και η ανάπτυξη τεχνολογιών που θα επιτρέπουν σε αυτόνομα θαλάσσια οχήματα να λειτουργούν για παρατεταμένες περιόδους με ελάχιστη ανθρώπινη παρέμβαση, συλλέγοντας πολύτιμα δεδομένα για το θαλάσσιο περιβάλλον και εκτελώντας πολύπλοκες εργασίες σε διαφορετικές συνθήκες. Σύμφωνα με τον καθηγητή Μαγιορκίνο Παπαηλιά της Σχολής Μεταλλουργίας και Υλικών του Πανεπιστημίου του Μπέρμιγχαμ, ο οποίος συντονίζει το πρόγραμμα «MERLIN», τα αυτόνομα θαλάσσια ρομποτικά συστήματα πρόκειται να διαδραματίσουν κρίσιμο ρόλο στη βελτίωση της κατανόησής μας για τα θαλάσσια οικοσυστήματα. «Αυτές οι τεχνολογίες δεν αποτελούν απλώς ερευνητικά εργαλεία, αλλά θεμελιώδη στοιχεία για την προστασία των θαλάσσιων οικοτόπων και την προώθηση της βιωσιμότητας της Γαλάζιας Οικονομίας στο μέλλον», επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Τα εμπορικά διαθέσιμα Αυτόνομα Υποβρύχια Οχήματα (AUVs) και Τηλεχειριζόμενα Υποβρύχια Οχήματα (ROVs) συνήθως απαιτούν τη χρήση ακριβών και επανδρωμένων σκαφών υποστήριξης για τη λειτουργία τους, ενώ η ικανότητα λήψης αντικειμένων με ρομποτικούς βραχίονες εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την επιδεξιότητα του χειριστή. Οι φυσικές προκλήσεις, το κόστος των οχημάτων έρευνας, του εξοπλισμού και των σκαφών υποστήριξης που σχετίζονται με αποστολές έρευνας βαθέων ωκεανών και επιθεώρησης υποθαλάσσιων υπεράκτιων υποδομών, τις καθιστούν εξαιρετικά πολύπλοκες, υψηλού κινδύνου και δαπανηρές, με αποτέλεσμα μόνο λίγες εταιρείες και ερευνητικά ινστιτούτα σε όλο τον κόσμο να μπορούν να τις εκτελούν αξιόπιστα. Στο πλαίσιο του «MERLIN» θα εφαρμοστεί μια καινοτόμος μεθοδολογία που συνδυάζει την ανάπτυξη ευφυών αυτόνομων AUVs, τα οποία αναπτύσσονται και ανακτώνται χρησιμοποιώντας ένα Μη Επανδρωμένο Σκάφος Επιφανείας (USV) για χαρτογράφηση του βυθού, παρακολούθηση θαλάσσιων οικοτόπων, επιθεώρηση υποδομών και δειγματοληψία. Τα ρομποτικά οχήματα που θα αναπτυχθούν, θα αξιοποιούν ενισχυμένες δυνατότητες δειγματοληψίας, επιτρέποντάς τους να χειρίζονται διαφορετικά αντικείμενα και δείγματα τόσο υποβρυχίως όσο και στην επιφάνεια. Θα χρησιμοποιηθούν διαμορφώσιμα πακέτα αισθητήρων για την εκτέλεση διαφορετικών εργασιών, όπως απαιτείται από κάθε συγκεκριμένη αποστολή. Εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης θα ενισχύσουν τις δυνατότητες αυτόνομης πλοήγησης για λειτουργία σε διαφορετικές συνθήκες. Ένα Κέντρο Απομακρυσμένου Ελέγχου Αποστολών (MRCC) θα επιτρέπει στον επόπτη να αλληλεπιδρά με τα ρομποτικά οχήματα και να στέλνει εντολές όταν απαιτείται στο USV και στα AUVs μέσω ασύρματης ή δορυφορικής σύνδεσης. Η αποστολή εντολών στα AUVs κατά τη διάρκεια υποβρύχιας λειτουργίας τους θα επιτυγχάνεται με τη χρήση ακουστικού μόντεμ εγκατεστημένου στο USV. Ο κ. Παπαηλιάς περιγράφει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι η τεχνολογία των αυτόνομων συστημάτων έχει εξελιχθεί αρκετά την τελευταία δεκαετία. Ωστόσο, τέτοια συστήματα διαθέσιμα εμπορικά (μη στρατιωτικά) αφορούν κυρίως είτε σε συστήματα με περιορισμένη εμβέλεια, ή ελεγχόμενα μακρόθεν, η προ-προγραμματισμένα χωρίς δυνατότητα μεγάλων αλλαγών στην αποστολή που έχει προσδιοριστεί αρχικά κατά τη διάρκεια της. «Στη συγκεκριμένη περίπτωση, μέσω του προγράμματος ENDURUNS και τώρα με το πρόγραμμα MERLIN, που αποτελεί τη συνέχειά του, αναπτύσσουμε νέα ρομποτικά συστήματα επιφανείας, τα οποία έχουν τη δυνατότητα να αναπτύσσουν στην περιοχή ενδιαφέροντος της αποστολής υποθαλάσσια οχήματα και να τους παρέχουν πληροφορίες για την ακριβή θέση τους κάτω από το νερό, χωρίς αυτά να χρειάζεται να βγουν στην επιφάνεια», τονίζει ο ίδιος. Τα πλεονεκτήματα των οχημάτων αυτών είναι πολλά. «Εκτός του ότι αυτά τα συστήματα είναι ηλεκτρικά, συνδυάζουν υδρογονοκυψέλες με αποθήκευση υδρογόνου, ώστε να μπορούν να επαναφορτίσουν τις μπαταρίες λιθίου καθώς και φωτοβολταϊκά πάνελ για το όχημα επιφάνειας. Ειδικότερα στο πρόγραμμα MERLIN αναπτύσσουμε τη δυνατότητα τεχνητής νοημοσύνης, ώστε να μπορούν να λάβουν αποφάσεις τα οχήματα από μόνα τους όταν χρειάζεται να βελτιστοποιήσουν την αποστολή τους σε πραγματικό χρόνο με βάση τις παραμέτρους που μας ενδιαφέρουν. Επίσης, στα οχήματα θα υπάρχουν τοποθετημένοι ρομποτικοί βραχίονες οι οποίοι θα χρησιμεύουν για τη λήψη δειγμάτων ή για επιθεώρηση παράκτιων εγκαταστάσεων. Το γεγονός ότι τα οχήματα είναι αυτόνομα μειώνει το κόστος ανάπτυξης τους σε διάφορες αποστολές και μας επιτρέπει τη συνεχή παρατήρηση περιοχών οπού υπάρχει ενδιαφέρον», προσθέτει ο κ. Παπαηλιάς. Δοκιμές σε Βαρκελώνη, Σαντορίνη και Λιθουανία Τα πρωτοποριακά οχήματα που θα αναπτυχθούν στο πλαίσιο του προγράμματος, πρόκειται να δοκιμαστούν στο πεδίο σε τρεις διαφορετικές αποστολές, καθεμία με μοναδικές προκλήσεις και απαιτήσεις. Η πρώτη αποστολή θα πραγματοποιηθεί στο θαλάσσιο παρατηρητήριο OBSEA στα ανοικτά των ακτών της Βαρκελώνης. Το περιβάλλον αυτό προσφέρει ιδανικές συνθήκες για τη δοκιμή των συστημάτων παρακολούθησης και των αισθητήρων των οχημάτων σε ελεγχόμενες συνθήκες ανοιχτής θάλασσας. Θα ακολουθήσει η ιδιαίτερα απαιτητική αποστολή στον κρατήρα του υποθαλάσσιου ηφαιστείου Κολούμπο, βορειοανατολικά της Σαντορίνης, με επικεφαλής το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) και υπεύθυνη τη Δρ. Παρασκευή Πολυμενάκου, σε συνεργασία με την καθηγήτρια του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Εύη Νομικού, η οποία είναι επικεφαλής του υποθαλάσσιου ηφαιστειακού παρατηρητηρίου «SANTORY». Η αποστολή αυτή θα εξετάσει τη δυνατότητα των οχημάτων να λειτουργούν σε ακραίες συνθήκες και να συλλέγουν δεδομένα από ένα μοναδικό υποθαλάσσιο ηφαιστειακό οικοσύστημα. Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Νομικού, «στον κρατήρα του Κολούμπου, κοντά στο ενεργό υδροθερμικό πεδίο, επικρατούν ακραίες συνθήκες περιβάλλοντος με χαμηλό pH, υψηλές θερμοκρασίες και έντονη διαφυγή διοξειδίου του άνθρακα. Η δειγματοληψία τμήματος από τις υδροθερμικές καμινάδες με αυτόνομο υποβρύχιο όχημα το οποίο θα έχει προγραμματιστεί με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης πριν την κατάδυση του στον κρατήρα, θα μας επιτρέψει να συλλέγουμε δείγματα στο μέλλον χωρίς τη χρήση ωκεανογραφικού σκάφους που κοστίζει ακριβά και έτσι θα καταφέρουμε να μειώσουμε το κόστος της θαλάσσιας έρευνας. Θα είναι η πρώτη φορά που αυτόνομο όχημα θα συλλέξει δείγμα στον Κολούμπο, αφού πρώτα θα έχει προηγηθεί η προσομοίωση του υδροθερμικού πεδίου με δεδομένα που έχουν συλλεχθεί από το υποθαλάσσιο παρατηρητήριο SANTORY. Σε περιόδους σεισμικής κρίσης, όπως αυτή του Φεβρουαρίου 2025, η χρήση αυτόνομων οχημάτων είναι αναγκαία για την άμεση συλλογή ωκεανογραφικών δεδομένων». Τέλος, η τρίτη αποστολή θα επικεντρωθεί στην επιθεώρηση λιμενικών υποδομών στο λιμάνι Klaipeda της Λιθουανίας στη Βαλτική Θάλασσα. Εδώ, τα αυτόνομα οχήματα θα δοκιμαστούν σε ένα πρακτικό εμπορικό περιβάλλον, αναδεικνύοντας τις δυνατότητές τους για βιομηχανικές εφαρμογές. View full είδηση