Μετάβαση στο περιεχόμενο

Engineer

Administrators
  • Περιεχόμενα

    14.123
  • Εντάχθηκε

  • Τελευταία επίσκεψη

  • Days Won

    43

Everything posted by Engineer

  1. Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η ψηφιοποίηση των αρχείων του κράτους που πραγματοποιείται από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης με πόρους του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα έργα ψηφιοποίησης αρχειακού υλικού περισσότερων από 1,2 δισ. σελίδων και ενσωμάτωσής τους σε νέα ολοκληρωμένα πληροφοριακά συστήματα. Όταν ολοκληρωθεί για πρώτη φορά, στους τομείς της Δικαιοσύνης, της Υγείας, των Υποδομών, του Κτηματολογίου, της Μετανάστευσης, της Ναυτιλίας, τα αρχεία θα είναι ταξινομημένα με κοινούς κανόνες και προσβάσιμα από κεντρικά συστήματα. Αυτή τη στιγμή υλοποιούμε το μεγαλύτερο έργο ψηφιοποίησης που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ στη χώρα. Με χρηματοδότηση της τάξης των 590 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και με 161 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους, προχωρούμε στη συνολική αναβάθμιση των αρχείων του Δημοσίου", τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου. Η Δημόσια Διοίκηση θα μπορεί πλέον να επεξεργάζεται και να αξιοποιεί με τον καλύτερο δυνατόν τρόπο όλη την πληροφορία/δεδομένα που διαθέτει, μεγιστοποιώντας την αποτελεσματικότητα της και βελτιώνοντας τις υπηρεσίες της προς τον πολίτη. Επιπλέον, θα υπάρξει σημαντική εξοικονόμηση κόστους και πόρων και θα ενισχυθεί η διαφάνεια και η διαχείριση των υποθέσεων. Μια ακόμη σημαντική παράμετρος είναι ότι η πρόσβαση στα ψηφιοποιημένα αρχεία θα αυξήσει την αποδοτικότητα και την ταχύτητα των δημόσιων υπηρεσιών, μειώνοντας την έγχαρτη και ψηφιακή γραφειοκρατία. Πολλαπλά θα είναι τα οφέλη για τους πολίτες. Πρώτα απ’ όλα, η ψηφιοποίηση των αρχείων μετατρέπει μια συχνά χρονοβόρα και πολυσύνθετη διαδικασία σε μια απλή και άμεση εμπειρία. Έγγραφα που μέχρι σήμερα βρίσκονταν στοιβαγμένα σε υπόγεια, αποθήκες και παλιά αρχειοφυλάκια, θα είναι πλέον προσβάσιμα μέσα από σύγχρονα πληροφοριακά συστήματα. Ο πολίτης δε θα χρειάζεται πια να απευθύνεται σε πολλαπλές υπηρεσίες ή να περιμένει εβδομάδες για να εντοπιστεί ένα έγγραφο. Η αναζήτηση θα γίνεται γρήγορα, με ακρίβεια και με διαφάνεια. Παράλληλα, η διάσωση και η προστασία του ιστορικού και διοικητικού πλούτου της χώρας αποτελεί μια από τις πιο σημαντικές παραμέτρους του έργου. Αρχεία δεκαετιών, συχνά σε κακή κατάσταση, κινδύνευαν να χαθούν οριστικά λόγω φθοράς, υγρασίας ή ακατάλληλων συνθηκών φύλαξης. Με την ψηφιοποίηση, όχι μόνο διαφυλάσσεται η θεσμική μνήμη του ελληνικού κράτους, αλλά εξασφαλίζεται ότι οι μελλοντικές γενιές θα έχουν πρόσβαση σε υλικό ανεκτίμητης ιστορικής και νομικής αξίας. Τέλος, η αξιοποίηση των δεδομένων ανοίγει έναν εντελώς νέο δρόμο για τη λειτουργία της Δημόσιας Διοίκησης. Όταν τα αρχεία γίνονται ψηφιακά, μπορούν πλέον να διασυνδεθούν, να αναλυθούν και να χρησιμοποιηθούν για πιο στοχευμένο σχεδιασμό πολιτικών, την επιτάχυνση διαδικασιών και τη βελτίωση της καθημερινής λειτουργίας των υπηρεσιών. Από την απονομή Δικαιοσύνης μέχρι την υγειονομική περίθαλψη και τη διαχείριση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος της δημόσιας γης, η δυνατότητα άντλησης αξιόπιστης πληροφορίας σε πραγματικό χρόνο αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το κράτος. Το έργο δεν αφορά μόνο τη μεταφορά εγγράφων από το χαρτί στην οθόνη, υποστηρίζει το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, καθώς η ψηφιοποίηση των αρχείων του Δημοσίου δημιουργεί ένα ενιαίο, αξιόπιστο και ποιοτικό απόθεμα δεδομένων, το οποίο αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη σύγχρονων εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης. Η δράση πραγματοποιείται σε συνεργασία με τα Υπουργεία Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Υγείας, Υποδομών και Μεταφορών, Δικαιοσύνης, Μετανάστευσης και Ασύλου και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και έχει προϋπολογισμό 590 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης (συν 161 εκατ. ευρώ για το Φ.Π.Α. που καλύπτεται από εθνικούς πόρους). Τι περιλαμβάνει η δράση - Ψηφιοποίηση Αρχείων Δεδομένων του υπουργείου Δικαιοσύνης με φορέα υλοποίησης την Κοινωνία της Πληροφορίας ΜΑΕ (ΚτΠ ΜΑΕ), σε 368 Δικαστήρια και Εισαγγελίες, 300 εκατ. σελίδες αρχείων, με προϋπολογισμό 78 εκατ. ευρώ - Ψηφιοποίηση Αρχείων του Δημόσιου Συστήματος Υγείας με φορέα υλοποίησης την Κοινωνία της Πληροφορίας ΜΑΕ (ΚτΠ ΜΑΕ), σε 127 Νοσοκομεία, 190 εκατ. σελίδες φακέλων νοσηλείας, με προϋπολογισμό 95 εκατ. ευρώ - Ψηφιοποίηση και Ανάπτυξη Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος για τη διαχείριση, διατήρηση, διάθεση και ανάδειξη των αρχείων που φυλάσσονται στα Γενικά Αρχεία του Κράτους με φορέα υλοποίησης την Κοινωνία της Πληροφορίας ΜΑΕ (ΚτΠ ΜΑΕ), 55 εκατ. σελίδες ιστορικών, διοικητικών και πολιτιστικών αρχείων του Κράτους, με προϋπολογισμό 24 εκατ. ευρώ - Ψηφιοποίηση των αρχείων του συστήματος Μετανάστευσης και Ασύλου - Εκσυγχρονισμός συστήματος διαχείρισης φακέλων Πολιτών Τρίτων Χωρών, 80 εκατ. σελίδες, με προϋπολογισμό 22 εκατ. ευρώ - Σχεδιασμός, υλοποίηση και θέση σε λειτουργία Ολοκληρωμένου Γεωγραφικού Πληροφοριακού Συστήματος Ενιαίου Ψηφιακού Χάρτη Απαλλοτριώσεων και Διεκδικήσεων της χώρας - e-apallotriosis, 4 εκατ. Σελίδες, με προϋπολογισμό 19 εκατ. ευρώ - Ψηφιοποίηση Αρχείων Πολεοδομικής Πληροφορίας με φορέα υλοποίησης το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ), σε 240 Πολεοδομικά Γραφεία, 3,5 εκατ. οικοδομικές άδειες που περιλαμβάνουν 44 εκατ. σχέδια και ενσωμάτωση τους στον Ενιαίο Ψηφιακό Χάρτη, με προϋπολογισμό 112 εκατ. ευρώ - Ψηφιοποίηση Αρχείου Υποθηκοφυλακείων για το Εθνικό Κτηματολόγιο, σε 390 Υποθηκοφυλακεία, 600 εκατ. σελίδες τίτλων ιδιοκτησίας και εγγράφων, με προϋπολογισμό 198 εκατ. ευρώ. Επιπλέον περιλαμβάνεται υποέργο με στόχο τις Βελτιωμένες Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες Κτηματολογίου. Αφορά ένα σύνολο δράσεων για την αναβάθμιση των ψηφιακών υποδομών του Ελληνικού Κτηματολογίου με προϋπολογισμό 12 εκατ. ευρώ -- Ψηφιοποίηση Αρχείου Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής (Υ.ΝΑ.Ν.Π) με φορέα υλοποίησης την Κοινωνία της Πληροφορίας ΜΑΕ (ΚτΠ ΜΑΕ) - Εκσυγχρονισμός ναυτιλιακών διαδικασιών και υπηρεσιών, 7 εκατ. σελίδες αρχείων, με προϋπολογισμό 4 εκατ. ευρώ Επίσης, μέσω της Δράσης χρηματοδοτούνται και τα ακόλουθα 2 υποστηρικτικά έργα: - Ασφαλής αποθήκευση φυσικών αρχείων του δημόσιου και "ευρύτερου" δημόσιου τομέα με φορέα υλοποίησης την Κοινωνία της Πληροφορίας ΜΑΕ (ΚτΠ ΜΑΕ), - Στόχος η ασφαλής και αποτελεσματική διαχείριση (π.χ. μεταφορά, καταγραφή, αρχειοθέτηση, ασφαλή φύλαξη) αρχείων των δημόσιων φορέων, 1,4 εκατ. file-boxes, με προϋπολογισμό 32 εκατ. ευρώ - Υπηρεσία Προγραμματισμού Δορυφορικών Αποστολών Παρατήρησης Γης του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος (ΕΛΚΕΔ) - Ολοκληρωμένο σύστημα πρόσβασης σε δορυφορικά δεδομένα παρατήρησης της Γης και υποστήριξης διάφορων εφαρμογών του ευρύτερου Δημόσιου Τομέα, με προϋπολογισμό 2,6 εκατ. ευρώ. Σε ποιο σημείο βρίσκεται σήμερα η ψηφιοποίηση - Ψηφιοποίηση Αρχείων Δεδομένων του Υπουργείου Δικαιοσύνης: 167 εκατ σελίδες 55% - Ψηφιοποίηση Αρχείων του Δημόσιου Συστήματος Υγείας: Σύνταξη Μελέτης Εφαρμογής - Πιλοτικές σαρώσεις σε 7 Νοσοκομεία της Αττικής - Ψηφιοποίηση και Ανάπτυξη Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος για τη διαχείριση, διατήρηση, διάθεση και ανάδειξη των αρχείων που φυλάσσονται στα Γενικά Αρχεία του Κράτους: 41,5 εκατ. σελίδες - 75% - Ψηφιοποίηση των αρχείων του συστήματος Μετανάστευσης και Ασύλου: 70 εκατ. σελίδες 87% - Σχεδιασμός, Υλοποίηση και θέση σε λειτουργία: Ολοκληρωμένου Γεωγραφικού Πληροφοριακού Συστήματος Ενιαίου ψηφιακού Χάρτη Απαλλοτριώσεων και Διεκδικήσεων της χώρας (e-apallotriosis): Σύνταξη Μελέτης Εφαρμογής - Ψηφιοποίηση Αρχείων Πολεοδομικής Πληροφορίας: 28 εκατ. σελίδες - 65% - Ψηφιοποίηση Αρχείου Υποθηκοφυλακείων για το Εθνικό Κτηματολόγιο: 504α εκατ.σελίδες - 84% - Ψηφιοποίηση Αρχείου Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής (Υ.ΝΑ.Ν.Π): έχει ολοκληρωθεί - Ασφαλής αποθήκευση φυσικών αρχείων του δημόσιου και "ευρύτερου" δημόσιου τομέα: έχει ολοκληρωθεί Συνολικά μέχρι σήμερα έχουν ψηφιοποιηθεί 817,5 εκατ. που αντιστοιχεί στο 68% της συνολικής δράσης. Όλες οι σελίδες θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως το καλοκαίρι του 2026 που ολοκληρώνεται το πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης "Τα νούμερα είναι εντυπωσιακά. Περισσότερες από 1,2 δισ. σελίδες κρίσιμων τομέων συγκεντρώνονται, οργανώνονται και αποκτούν ενιαία, ψηφιακή μορφή. Έχουμε ήδη φτάσει στο 68% του στόχου, ψηφιοποιώντας 817,5 εκατ. σελίδες. Για πρώτη φορά, αρχεία της Δικαιοσύνης, της Υγείας, του Κτηματολογίου και των Πολεοδομιών γίνονται πραγματικά προσβάσιμα και αξιοποιήσιμα, μειώνοντας δραστικά τη γραφειοκρατία. Πολίτες και επιχειρήσεις θα μπορούν να βρίσκουν εύκολα και γρήγορα σε ψηφιακή μορφή τα αρχεία που τους αφορούν. Παράλληλα, θα έχουμε τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουμε τον τεράστιο πλούτο των δημόσιων αρχείων, υλικό που μέχρι σήμερα παρέμενε διάσπαρτο, συχνά σκονισμένο και αναξιοποίητο σε αποθήκες και υπόγεια. Με την ψηφιοποίηση δημιουργούμε ένα μεγάλο και πολύτιμο σύνολο δεδομένων, ικανό να στηρίξει την ανάπτυξη εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης και να βελτιώσει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουμε και υλοποιούμε δημόσιες πολιτικές. Είναι μια μεταρρύθμιση που κάνει το κράτος πιο γρήγορο, πιο αποδοτικό και πραγματικά σύγχρονο", καταλήγει ο υπουργός, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Πηγή: ΑΠΕ View full είδηση
  2. Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η ψηφιοποίηση των αρχείων του κράτους που πραγματοποιείται από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης με πόρους του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα έργα ψηφιοποίησης αρχειακού υλικού περισσότερων από 1,2 δισ. σελίδων και ενσωμάτωσής τους σε νέα ολοκληρωμένα πληροφοριακά συστήματα. Όταν ολοκληρωθεί για πρώτη φορά, στους τομείς της Δικαιοσύνης, της Υγείας, των Υποδομών, του Κτηματολογίου, της Μετανάστευσης, της Ναυτιλίας, τα αρχεία θα είναι ταξινομημένα με κοινούς κανόνες και προσβάσιμα από κεντρικά συστήματα. Αυτή τη στιγμή υλοποιούμε το μεγαλύτερο έργο ψηφιοποίησης που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ στη χώρα. Με χρηματοδότηση της τάξης των 590 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και με 161 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους, προχωρούμε στη συνολική αναβάθμιση των αρχείων του Δημοσίου", τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου. Η Δημόσια Διοίκηση θα μπορεί πλέον να επεξεργάζεται και να αξιοποιεί με τον καλύτερο δυνατόν τρόπο όλη την πληροφορία/δεδομένα που διαθέτει, μεγιστοποιώντας την αποτελεσματικότητα της και βελτιώνοντας τις υπηρεσίες της προς τον πολίτη. Επιπλέον, θα υπάρξει σημαντική εξοικονόμηση κόστους και πόρων και θα ενισχυθεί η διαφάνεια και η διαχείριση των υποθέσεων. Μια ακόμη σημαντική παράμετρος είναι ότι η πρόσβαση στα ψηφιοποιημένα αρχεία θα αυξήσει την αποδοτικότητα και την ταχύτητα των δημόσιων υπηρεσιών, μειώνοντας την έγχαρτη και ψηφιακή γραφειοκρατία. Πολλαπλά θα είναι τα οφέλη για τους πολίτες. Πρώτα απ’ όλα, η ψηφιοποίηση των αρχείων μετατρέπει μια συχνά χρονοβόρα και πολυσύνθετη διαδικασία σε μια απλή και άμεση εμπειρία. Έγγραφα που μέχρι σήμερα βρίσκονταν στοιβαγμένα σε υπόγεια, αποθήκες και παλιά αρχειοφυλάκια, θα είναι πλέον προσβάσιμα μέσα από σύγχρονα πληροφοριακά συστήματα. Ο πολίτης δε θα χρειάζεται πια να απευθύνεται σε πολλαπλές υπηρεσίες ή να περιμένει εβδομάδες για να εντοπιστεί ένα έγγραφο. Η αναζήτηση θα γίνεται γρήγορα, με ακρίβεια και με διαφάνεια. Παράλληλα, η διάσωση και η προστασία του ιστορικού και διοικητικού πλούτου της χώρας αποτελεί μια από τις πιο σημαντικές παραμέτρους του έργου. Αρχεία δεκαετιών, συχνά σε κακή κατάσταση, κινδύνευαν να χαθούν οριστικά λόγω φθοράς, υγρασίας ή ακατάλληλων συνθηκών φύλαξης. Με την ψηφιοποίηση, όχι μόνο διαφυλάσσεται η θεσμική μνήμη του ελληνικού κράτους, αλλά εξασφαλίζεται ότι οι μελλοντικές γενιές θα έχουν πρόσβαση σε υλικό ανεκτίμητης ιστορικής και νομικής αξίας. Τέλος, η αξιοποίηση των δεδομένων ανοίγει έναν εντελώς νέο δρόμο για τη λειτουργία της Δημόσιας Διοίκησης. Όταν τα αρχεία γίνονται ψηφιακά, μπορούν πλέον να διασυνδεθούν, να αναλυθούν και να χρησιμοποιηθούν για πιο στοχευμένο σχεδιασμό πολιτικών, την επιτάχυνση διαδικασιών και τη βελτίωση της καθημερινής λειτουργίας των υπηρεσιών. Από την απονομή Δικαιοσύνης μέχρι την υγειονομική περίθαλψη και τη διαχείριση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος της δημόσιας γης, η δυνατότητα άντλησης αξιόπιστης πληροφορίας σε πραγματικό χρόνο αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το κράτος. Το έργο δεν αφορά μόνο τη μεταφορά εγγράφων από το χαρτί στην οθόνη, υποστηρίζει το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, καθώς η ψηφιοποίηση των αρχείων του Δημοσίου δημιουργεί ένα ενιαίο, αξιόπιστο και ποιοτικό απόθεμα δεδομένων, το οποίο αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη σύγχρονων εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης. Η δράση πραγματοποιείται σε συνεργασία με τα Υπουργεία Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Υγείας, Υποδομών και Μεταφορών, Δικαιοσύνης, Μετανάστευσης και Ασύλου και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και έχει προϋπολογισμό 590 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης (συν 161 εκατ. ευρώ για το Φ.Π.Α. που καλύπτεται από εθνικούς πόρους). Τι περιλαμβάνει η δράση - Ψηφιοποίηση Αρχείων Δεδομένων του υπουργείου Δικαιοσύνης με φορέα υλοποίησης την Κοινωνία της Πληροφορίας ΜΑΕ (ΚτΠ ΜΑΕ), σε 368 Δικαστήρια και Εισαγγελίες, 300 εκατ. σελίδες αρχείων, με προϋπολογισμό 78 εκατ. ευρώ - Ψηφιοποίηση Αρχείων του Δημόσιου Συστήματος Υγείας με φορέα υλοποίησης την Κοινωνία της Πληροφορίας ΜΑΕ (ΚτΠ ΜΑΕ), σε 127 Νοσοκομεία, 190 εκατ. σελίδες φακέλων νοσηλείας, με προϋπολογισμό 95 εκατ. ευρώ - Ψηφιοποίηση και Ανάπτυξη Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος για τη διαχείριση, διατήρηση, διάθεση και ανάδειξη των αρχείων που φυλάσσονται στα Γενικά Αρχεία του Κράτους με φορέα υλοποίησης την Κοινωνία της Πληροφορίας ΜΑΕ (ΚτΠ ΜΑΕ), 55 εκατ. σελίδες ιστορικών, διοικητικών και πολιτιστικών αρχείων του Κράτους, με προϋπολογισμό 24 εκατ. ευρώ - Ψηφιοποίηση των αρχείων του συστήματος Μετανάστευσης και Ασύλου - Εκσυγχρονισμός συστήματος διαχείρισης φακέλων Πολιτών Τρίτων Χωρών, 80 εκατ. σελίδες, με προϋπολογισμό 22 εκατ. ευρώ - Σχεδιασμός, υλοποίηση και θέση σε λειτουργία Ολοκληρωμένου Γεωγραφικού Πληροφοριακού Συστήματος Ενιαίου Ψηφιακού Χάρτη Απαλλοτριώσεων και Διεκδικήσεων της χώρας - e-apallotriosis, 4 εκατ. Σελίδες, με προϋπολογισμό 19 εκατ. ευρώ - Ψηφιοποίηση Αρχείων Πολεοδομικής Πληροφορίας με φορέα υλοποίησης το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ), σε 240 Πολεοδομικά Γραφεία, 3,5 εκατ. οικοδομικές άδειες που περιλαμβάνουν 44 εκατ. σχέδια και ενσωμάτωση τους στον Ενιαίο Ψηφιακό Χάρτη, με προϋπολογισμό 112 εκατ. ευρώ - Ψηφιοποίηση Αρχείου Υποθηκοφυλακείων για το Εθνικό Κτηματολόγιο, σε 390 Υποθηκοφυλακεία, 600 εκατ. σελίδες τίτλων ιδιοκτησίας και εγγράφων, με προϋπολογισμό 198 εκατ. ευρώ. Επιπλέον περιλαμβάνεται υποέργο με στόχο τις Βελτιωμένες Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες Κτηματολογίου. Αφορά ένα σύνολο δράσεων για την αναβάθμιση των ψηφιακών υποδομών του Ελληνικού Κτηματολογίου με προϋπολογισμό 12 εκατ. ευρώ -- Ψηφιοποίηση Αρχείου Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής (Υ.ΝΑ.Ν.Π) με φορέα υλοποίησης την Κοινωνία της Πληροφορίας ΜΑΕ (ΚτΠ ΜΑΕ) - Εκσυγχρονισμός ναυτιλιακών διαδικασιών και υπηρεσιών, 7 εκατ. σελίδες αρχείων, με προϋπολογισμό 4 εκατ. ευρώ Επίσης, μέσω της Δράσης χρηματοδοτούνται και τα ακόλουθα 2 υποστηρικτικά έργα: - Ασφαλής αποθήκευση φυσικών αρχείων του δημόσιου και "ευρύτερου" δημόσιου τομέα με φορέα υλοποίησης την Κοινωνία της Πληροφορίας ΜΑΕ (ΚτΠ ΜΑΕ), - Στόχος η ασφαλής και αποτελεσματική διαχείριση (π.χ. μεταφορά, καταγραφή, αρχειοθέτηση, ασφαλή φύλαξη) αρχείων των δημόσιων φορέων, 1,4 εκατ. file-boxes, με προϋπολογισμό 32 εκατ. ευρώ - Υπηρεσία Προγραμματισμού Δορυφορικών Αποστολών Παρατήρησης Γης του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος (ΕΛΚΕΔ) - Ολοκληρωμένο σύστημα πρόσβασης σε δορυφορικά δεδομένα παρατήρησης της Γης και υποστήριξης διάφορων εφαρμογών του ευρύτερου Δημόσιου Τομέα, με προϋπολογισμό 2,6 εκατ. ευρώ. Σε ποιο σημείο βρίσκεται σήμερα η ψηφιοποίηση - Ψηφιοποίηση Αρχείων Δεδομένων του Υπουργείου Δικαιοσύνης: 167 εκατ σελίδες 55% - Ψηφιοποίηση Αρχείων του Δημόσιου Συστήματος Υγείας: Σύνταξη Μελέτης Εφαρμογής - Πιλοτικές σαρώσεις σε 7 Νοσοκομεία της Αττικής - Ψηφιοποίηση και Ανάπτυξη Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος για τη διαχείριση, διατήρηση, διάθεση και ανάδειξη των αρχείων που φυλάσσονται στα Γενικά Αρχεία του Κράτους: 41,5 εκατ. σελίδες - 75% - Ψηφιοποίηση των αρχείων του συστήματος Μετανάστευσης και Ασύλου: 70 εκατ. σελίδες 87% - Σχεδιασμός, Υλοποίηση και θέση σε λειτουργία: Ολοκληρωμένου Γεωγραφικού Πληροφοριακού Συστήματος Ενιαίου ψηφιακού Χάρτη Απαλλοτριώσεων και Διεκδικήσεων της χώρας (e-apallotriosis): Σύνταξη Μελέτης Εφαρμογής - Ψηφιοποίηση Αρχείων Πολεοδομικής Πληροφορίας: 28 εκατ. σελίδες - 65% - Ψηφιοποίηση Αρχείου Υποθηκοφυλακείων για το Εθνικό Κτηματολόγιο: 504α εκατ.σελίδες - 84% - Ψηφιοποίηση Αρχείου Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής (Υ.ΝΑ.Ν.Π): έχει ολοκληρωθεί - Ασφαλής αποθήκευση φυσικών αρχείων του δημόσιου και "ευρύτερου" δημόσιου τομέα: έχει ολοκληρωθεί Συνολικά μέχρι σήμερα έχουν ψηφιοποιηθεί 817,5 εκατ. που αντιστοιχεί στο 68% της συνολικής δράσης. Όλες οι σελίδες θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως το καλοκαίρι του 2026 που ολοκληρώνεται το πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης "Τα νούμερα είναι εντυπωσιακά. Περισσότερες από 1,2 δισ. σελίδες κρίσιμων τομέων συγκεντρώνονται, οργανώνονται και αποκτούν ενιαία, ψηφιακή μορφή. Έχουμε ήδη φτάσει στο 68% του στόχου, ψηφιοποιώντας 817,5 εκατ. σελίδες. Για πρώτη φορά, αρχεία της Δικαιοσύνης, της Υγείας, του Κτηματολογίου και των Πολεοδομιών γίνονται πραγματικά προσβάσιμα και αξιοποιήσιμα, μειώνοντας δραστικά τη γραφειοκρατία. Πολίτες και επιχειρήσεις θα μπορούν να βρίσκουν εύκολα και γρήγορα σε ψηφιακή μορφή τα αρχεία που τους αφορούν. Παράλληλα, θα έχουμε τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουμε τον τεράστιο πλούτο των δημόσιων αρχείων, υλικό που μέχρι σήμερα παρέμενε διάσπαρτο, συχνά σκονισμένο και αναξιοποίητο σε αποθήκες και υπόγεια. Με την ψηφιοποίηση δημιουργούμε ένα μεγάλο και πολύτιμο σύνολο δεδομένων, ικανό να στηρίξει την ανάπτυξη εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης και να βελτιώσει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουμε και υλοποιούμε δημόσιες πολιτικές. Είναι μια μεταρρύθμιση που κάνει το κράτος πιο γρήγορο, πιο αποδοτικό και πραγματικά σύγχρονο", καταλήγει ο υπουργός, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Πηγή: ΑΠΕ
  3. Με έγγραφό της η Γ.Γ. Δημόσιας Περιουσίας του ΥΠΕΘΟΟ 04/12/2025 Α. Π.: 211830 ΕΞ 2025 με θέμα: Στοιχεία αιτιολογίας και χρονικοί περιορισμοί στις κυρώσεις για κατασκευές στον αιγιαλό και την παραλία χωρίς άδεια και κατάληψη αιγιαλού και της παραλίας χωρίς άδεια σύμφωνα με τις περ. α) και β) της παρ. 1 του άρθρου 19 του ν. 5092/2024, ενημερώνει τις Κτηματικές Υπηρεσίες για την εν λόγω διαδικασία. Το έγγραφο αναφέρει: Σύμφωνα με την περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 19 του ν. 5092/2024 (Α΄ 33), επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο και αποκλεισμός από τις διαδικασίες παραχώρησης αιγιαλού και παραλίες σε όσους, χωρίς άδεια, κατασκευάζουν έργο στον αιγιαλό και την παραλία ή προχωρούν στην αυθαίρετη διαμόρφωσή τους. Πρόκειται για διοικητικό πρόστιμο που επιβάλλεται από την αρμόδια Κτηματική Υπηρεσία και έχει ως νομιμοποιητική αιτία τον αποκλεισμό μέρους του αιγιαλού από την κοινοχρησία, λόγω της κατασκευής που έχει γίνει. Το πρόστιμο αυτό δεν επηρεάζει την αρμοδιότητα άλλων οργάνων που κρίνουν την παράβαση ως πολεοδομική και βλαπτική για το περιβάλλον, όπως αναλύεται και στη συνέχεια. Παράλληλα, με την παρ. β) της παρ. 1 του άρθρου 19 του ν. 5092/2024 προβλέπεται η επιβολή προστίμου για τις περιπτώσεις παράνομης κατάληψης αιγιαλού και παραλίας. Τα παραπάνω ισχύουν, σύμφωνα με το άρθρο 21 του ν. 5092/2024, και για όχθες, παρόχθιες ζώνες, υδάτινο στοιχείο, πυθμένα και το υπέδαφος του βυθού της θάλασσας, λιμνοθάλασσας, λίμνης και κοίτης πλεύσιμου ποταμού, καθώς και σε χώρους ζώνης λιμένα. Για λόγους αποφυγής επαναλήψεων, η αναφορά σε αιγιαλούς και παραλίες στην παρούσα συμπεριλαμβάνει και τα στοιχεία του άρθρου 21 του ν. 5092/2024. Οι δύο αυτές παραβάσεις (αυθαίρετη κατασκευή και διαμόρφωση, αυθαίρετη κατάληψη) έχουν ως κοινό στοιχείο τον περιορισμό της κοινοχρησίας στον αιγιαλό και την παραλία. Ωστόσο, έχουν και σημαντικές διαφορές ως προς τον χρόνο και τον τρόπο που διαπράττονται και πλήττουν την κοινοχρησία, καθώς και ως προς τη νομική τους αντιμετώπιση. Για τον λόγο αυτό και πρέπει να επισημανθούν οι ειδικότερες προϋποθέσεις, υπό τις οποίες διαπιστώνονται, προκειμένου να είναι νόμιμες οι διοικητικές κυρώσεις που επιβάλλονται. Η διοικητική παράβαση της περ. α) διαπράττεται όταν ένας φορέας, ιδιωτικός ή δημόσιος, κατασκευάζει έργο ή διαμορφώνει τον αιγιαλό χωρίς άδεια. Χρόνος της παράβασης είναι ο χρόνος κατά τον οποίο έγινε η παράνομη ανέγερση ή διαμόρφωση, ανεξαρτήτως του χρόνου που διαπιστώθηκε. Το έργο που έχει κατασκευασθεί χωρίς άδεια είναι κατεδαφιστέο, όπως προκύπτει σαφώς από την παρ. 5 του άρθρου 18 του ν. 5092/2024. Σε σχέση με την κατεδάφιση έχει εκδοθεί η Σχετ. εγκύκλιος. Εκ της φύσεώς της, η παράβαση της αυθαίρετης κατασκευής ή διαμόρφωσης έργου τελείται μόνο μία φορά, κατά τον χρόνο της ανέγερσης. Επεμβάσεις επί της αυθαίρετης κατασκευής συνιστούν νέες, αυτοτελείς παραβάσεις της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 19 του ν. 5092/2024, στον βαθμό που επεκτείνουν την επιφάνεια που καλύπτεται από το αυθαίρετο έργο. Όμως η διατήρηση της αυθαίρετης κατασκευής δεν συνιστά αυτοτελή παράβαση της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 5092/2024, καθώς δεν καταγράφεται ως τέτοια στη νομοθεσία. Δεν καταγράφεται ως αυτοτελής παράβαση στη νομοθεσία ούτε η παράλειψη του φερόμενου κυρίου ή κατόχου ή κατασκευαστή της αυθαίρετης κατασκευής να συμμορφωθεί με το πρωτόκολλο κατεδάφισης εντός της προθεσμίας της παρ. 5 του άρθρου 18 του ν. 5092/2024. Επομένως, δεν μπορεί να επιβληθεί διοικητική κύρωση δεύτερη, μετά την ανέγερση ενός έργου, για μόνο τον λόγο ότι αυτό εξακολουθεί να είναι υφιστάμενο. Η διατήρηση του υφιστάμενου αυθαίρετου έργου καλύπτεται από το πρόστιμο μη έγκαιρης κατεδάφισης που προβλέπεται στο άρθρο 125ΙΓ του ν. 4495/2017 (Α΄ 167), το οποίο επιβάλλεται από τις αρμόδιες πολεοδομικές αρχές και όχι από την Κτηματική Υπηρεσία. Αντιθέτως, η παράβαση της περ. β) διαπράττεται όταν ένας οικονομικός φορέας, συνήθως επιχείρηση, κυρίως για λόγους οικονομικής εκμετάλλευσης, ασκεί δραστηριότητα σε τμήμα του αιγιαλού ή της παραλίας κατ’ αποκλεισμό των λοιπών χρηστών χωρίς να έχει σχετικό δικαίωμα μετά από τη σύναψη σύμβασης παραχώρησης του συγκεκριμένου χώρου. Συνήθως ο αποκλεισμός της κοινοχρησίας γίνεται με την ανάπτυξη ομπρελοκαθισμάτων ή τραπεζοκαθισμάτων ή λοιπών κινητών στοιχείων και την οικονομική δραστηριότητα εντός αυτών. Η παράβαση αυτή μπορεί να είναι επαναλαμβανόμενη, καθώς πολλές φορές συμβαίνει, μετά την απομάκρυνση των κινητών στοιχείων, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 18 του ν. 5092/2024, να αναπτύσσονται κινητά στοιχεία εκ νέου στον ίδιο χώρο. Σημειώνεται ότι πολλές φορές έχει διαπιστωθεί οικονομική δραστηριότητα εντός του χώρου που έχει ανεγερθεί ή διαμορφωθεί αυθαίρετα χωρίς να έχει προηγηθεί σύμβαση παραχώρησης του χώρου του αιγιαλού ή της παραλίας. Στην περίπτωση αυτή είναι δυνατή η επιβολή της κύρωσης της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 19 του ν. 5092/2024, για αυθαίρετη κατάληψη, ακόμη κι αν δεν μπορεί να αποδοθεί στην επιχείρηση η παράβαση της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 19 του ν. 5092, δηλαδή η αυθαίρετη ανέγερση κτίσματος ή διαμόρφωση παραλίας. Υπενθυμίζεται ότι είναι επιτρεπτή η παραχώρηση χώρου αιγιαλού ή παραλίας, ακόμη κι αν επ’ αυτής βρίσκονται αυθαίρετες κατασκευές, όπως διευκρινίζεται στην Σχετ. εγκύκλιο. Με βάση τα παραπάνω, για να είναι νόμιμη μία πράξη με την οποία επιβάλλονται διοικητικές κυρώσεις στην περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 19 του ν. 5092/2024 πρέπει να περιέχει τα εξής στοιχεία: α) περιγραφή της αυθαίρετης κατασκευής ή διαμόρφωσης και προσδιορισμός της έκτασης του αιγιαλού ή παραλίας που καταλαμβάνεται από την κατασκευή ή την παράνομη διαμόρφωση, β) προσδιορισμός του χρόνου, κατά τον οποίο έγινε η αυθαίρετη κατασκευή ή διαμόρφωση, γ) προσδιορισμός του φυσικού ή νομικού προσώπου που κατασκεύασε την αυθαίρετη κατασκευή ή διαμόρφωση του χώρου. Ο προσδιορισμός αυτός μπορεί να γίνει με κάθε πρόσφορο αποδεικτικό μέσο, το οποίο όμως πρέπει να μνημονεύεται στην αιτιολογία της απόφασης. Αν μία επιχείρηση ασκεί οικονομική δραστηριότητα εντός του χώρου που έχει κατασκευασθεί χωρίς άδεια και η κατασκευή έχει γίνει μετά την εγκατάσταση της επιχείρησης στον συγκεκριμένο χώρο ή εγγύς αυτού, από τα διδάγματα της κοινής πείρας τεκμαίρεται ότι η κατασκευή έγινε από την δραστηριοποιούμενη επιχείρηση με σκοπό την εκμετάλλευση του χώρου αυτού. Τα παραπάνω στοιχεία εντάσσονται στην έκθεση αυτοψίας της παρ. 3 του άρθρου 17 του ν. 5092/2024 ή σε άλλα έγγραφα που μνημονεύονται στην έκθεση αυτοψίας και συγκοινοποιούνται με αυτήν, αποτελώντας ουσιαστικά αναπόσπαστο τμήμα της. Ως χρόνος που διαπιστώθηκε η παράβαση τίθεται η ημερομηνία της αυτοψίας, εκτός αν η παράβαση είναι γνωστή στην υπηρεσία από προηγούμενους ελέγχους ή άλλα στοιχεία, τα οποία πρέπει επίσης να αναφέρονται στην έκθεση αυτοψίας ή να επισυνάπτονται σε αυτήν. Δεν είναι σύμφωνη με τον νόμο η επιβολή των κυρώσεων για δεύτερη φορά για την ίδια κατασκευή ή διαμόρφωση. Ωστόσο, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, η παράβαση τελείται εκ νέου και αυτοτελώς (και επιβάλλεται η σχετική κύρωση) όταν γίνεται επέμβαση επί του ήδη ανεγερθέντος κτίσματος ή διαμορφωθέντος τμήματος του αιγιαλού ή παραλίας και η επέμβαση αυτή αυξάνει την έκταση της επιφάνειας αιγιαλού ή παραλίας που καταλαμβάνεται. Ως έκταση που υπολογίζεται για την επιβολή του προστίμου νοείται όχι το σύνολο της δομημένης έκτασης, αλλά το σύνολο της επιφάνειας του αιγιαλού ή της παραλίας που καταλαμβάνεται. Τα έτη, επί των οποίων πολλαπλασιάζεται το τετραπλάσιο του ανταλλάγματος που προκύπτει με βάση τον μαθηματικό τύπο της παρ. 5 του άρθρου 10 του ν. 5092/2024, είναι αυτά που μεσολαβούν από τον χρόνο ανέγερσης ή διαμόρφωσης μέχρι τον χρόνο που διαπιστώνεται η παράβαση. Για να είναι πλήρως αιτιολογημένη η παράβαση της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 19 του ν. 5092/2024 θα πρέπει στην αντίστοιχη έκθεση αυτοψίας της παρ. 3 του άρθρου 17 του ν. 5092/2024 να περιλαμβάνονται ή να εντάσσονται τουλάχιστον τα εξής στοιχεία: α) η διαπίστωση της κατάληψης συνοδευόμενη από κατάλληλο φωτογραφικό υλικό και προσδιορισμός της έκτασης που καταλαμβάνεται, β) ο προσδιορισμός του οικονομικού φορέα που ασκεί οικονομική δραστηριότητα που μπορεί να γίνει με κάθε πρόσφορο τρόπο (απόδειξη που εκδίδεται για τη δραστηριότητα αυτή, διαφήμιση κ.λπ.). Επιπροσθέτως, σε σχέση με τον χρόνο που διαπιστώνονται οι παραβάσεις επισημαίνονται τα εξής: 1.Δεν επιβάλλονται κυρώσεις με βάση το άρθρο 19 του ν. 5092/2024 για παραβάσεις που έγιναν πριν από την έναρξη ισχύος του, καθώς δεν νοείται η αναδρομική εφαρμογή νόμου που επιβάλλει κυρώσεις, ποινικές ή διοικητικές. Επομένως, δεν επιβάλλονται κυρώσεις με βάση το άρθρο 19 του ν. 5092/2024 για κατασκευές ή διαμορφώσεις ή καταλήψεις που έγιναν πριν την 4η Μαρτίου 2024, ημέρα κατά την οποία άρχισε να ισχύει ο ν. 5092/2024 σύμφωνα με το άρθρο 63 του ν. 5092/2024, καθώς η δημοσίευση του νόμου έγινε στο Φ.Ε.Κ. Α΄ 33/ 4.3.2024. 2.Επειδή με την παρ. 1 του άρθρου 24 του ν. 5092/2024 καταργήθηκαν τα άρθρα 27 και 29 του ν. 2971/2001, δεν μπορούν με διοικητική πράξη που έχει εκδοθεί μετά την έναρξη ισχύος του ν. 5092/2024 να επιβληθούν κυρώσεις κατ’ εφαρμογή του άρθρου 27 του ν. 2971/2001 ή, κατ’ αρχήν, του άρθρου 29 του ν. 2971/2001. 3.Κατ’ εξαίρεση, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 23 του ν. 5092/2024, παραβάσεις της παρ. 1 του άρθρου 29 του ν. 2971/2001 που έχουν διαπιστωθεί πριν από την έναρξη ισχύος του ν. 5092/2024 εξετάζονται ως προς τη διαδικασία επιβολής των διοικητικών κυρώσεων με βάση την καταργούμενη διάταξη. Πρόκειται για τις διατάξεις που αφορούν την ποινική προστασία του αιγιαλού και της παραλίας. Οι διοικητικές κυρώσεις της παρ. 23 του άρθρου 3 του ν. 2242/1994 (Α΄ 162) επιβάλλονται αποκλειστικά από τις οικείες λιμενικές αρχές, εκτός αν πρόκειται για όχθες μεγάλων λιμνών και πλεύσιμων ποταμών, οπότε και η αρμοδιότητα ανήκει στην Κτηματική Υπηρεσία. Υπ.-Εθνικής-Οικονομίας-και-Οικονομικών-211830-ΕΞ-2025-04.12.2025-1.pdf
  4. Με έγγραφό της η Γ.Γ. Δημόσιας Περιουσίας του ΥΠΕΘΟΟ 04/12/2025 Α. Π.: 211830 ΕΞ 2025 με θέμα: Στοιχεία αιτιολογίας και χρονικοί περιορισμοί στις κυρώσεις για κατασκευές στον αιγιαλό και την παραλία χωρίς άδεια και κατάληψη αιγιαλού και της παραλίας χωρίς άδεια σύμφωνα με τις περ. α) και β) της παρ. 1 του άρθρου 19 του ν. 5092/2024, ενημερώνει τις Κτηματικές Υπηρεσίες για την εν λόγω διαδικασία. Το έγγραφο αναφέρει: Σύμφωνα με την περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 19 του ν. 5092/2024 (Α΄ 33), επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο και αποκλεισμός από τις διαδικασίες παραχώρησης αιγιαλού και παραλίες σε όσους, χωρίς άδεια, κατασκευάζουν έργο στον αιγιαλό και την παραλία ή προχωρούν στην αυθαίρετη διαμόρφωσή τους. Πρόκειται για διοικητικό πρόστιμο που επιβάλλεται από την αρμόδια Κτηματική Υπηρεσία και έχει ως νομιμοποιητική αιτία τον αποκλεισμό μέρους του αιγιαλού από την κοινοχρησία, λόγω της κατασκευής που έχει γίνει. Το πρόστιμο αυτό δεν επηρεάζει την αρμοδιότητα άλλων οργάνων που κρίνουν την παράβαση ως πολεοδομική και βλαπτική για το περιβάλλον, όπως αναλύεται και στη συνέχεια. Παράλληλα, με την παρ. β) της παρ. 1 του άρθρου 19 του ν. 5092/2024 προβλέπεται η επιβολή προστίμου για τις περιπτώσεις παράνομης κατάληψης αιγιαλού και παραλίας. Τα παραπάνω ισχύουν, σύμφωνα με το άρθρο 21 του ν. 5092/2024, και για όχθες, παρόχθιες ζώνες, υδάτινο στοιχείο, πυθμένα και το υπέδαφος του βυθού της θάλασσας, λιμνοθάλασσας, λίμνης και κοίτης πλεύσιμου ποταμού, καθώς και σε χώρους ζώνης λιμένα. Για λόγους αποφυγής επαναλήψεων, η αναφορά σε αιγιαλούς και παραλίες στην παρούσα συμπεριλαμβάνει και τα στοιχεία του άρθρου 21 του ν. 5092/2024. Οι δύο αυτές παραβάσεις (αυθαίρετη κατασκευή και διαμόρφωση, αυθαίρετη κατάληψη) έχουν ως κοινό στοιχείο τον περιορισμό της κοινοχρησίας στον αιγιαλό και την παραλία. Ωστόσο, έχουν και σημαντικές διαφορές ως προς τον χρόνο και τον τρόπο που διαπράττονται και πλήττουν την κοινοχρησία, καθώς και ως προς τη νομική τους αντιμετώπιση. Για τον λόγο αυτό και πρέπει να επισημανθούν οι ειδικότερες προϋποθέσεις, υπό τις οποίες διαπιστώνονται, προκειμένου να είναι νόμιμες οι διοικητικές κυρώσεις που επιβάλλονται. Η διοικητική παράβαση της περ. α) διαπράττεται όταν ένας φορέας, ιδιωτικός ή δημόσιος, κατασκευάζει έργο ή διαμορφώνει τον αιγιαλό χωρίς άδεια. Χρόνος της παράβασης είναι ο χρόνος κατά τον οποίο έγινε η παράνομη ανέγερση ή διαμόρφωση, ανεξαρτήτως του χρόνου που διαπιστώθηκε. Το έργο που έχει κατασκευασθεί χωρίς άδεια είναι κατεδαφιστέο, όπως προκύπτει σαφώς από την παρ. 5 του άρθρου 18 του ν. 5092/2024. Σε σχέση με την κατεδάφιση έχει εκδοθεί η Σχετ. εγκύκλιος. Εκ της φύσεώς της, η παράβαση της αυθαίρετης κατασκευής ή διαμόρφωσης έργου τελείται μόνο μία φορά, κατά τον χρόνο της ανέγερσης. Επεμβάσεις επί της αυθαίρετης κατασκευής συνιστούν νέες, αυτοτελείς παραβάσεις της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 19 του ν. 5092/2024, στον βαθμό που επεκτείνουν την επιφάνεια που καλύπτεται από το αυθαίρετο έργο. Όμως η διατήρηση της αυθαίρετης κατασκευής δεν συνιστά αυτοτελή παράβαση της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 5092/2024, καθώς δεν καταγράφεται ως τέτοια στη νομοθεσία. Δεν καταγράφεται ως αυτοτελής παράβαση στη νομοθεσία ούτε η παράλειψη του φερόμενου κυρίου ή κατόχου ή κατασκευαστή της αυθαίρετης κατασκευής να συμμορφωθεί με το πρωτόκολλο κατεδάφισης εντός της προθεσμίας της παρ. 5 του άρθρου 18 του ν. 5092/2024. Επομένως, δεν μπορεί να επιβληθεί διοικητική κύρωση δεύτερη, μετά την ανέγερση ενός έργου, για μόνο τον λόγο ότι αυτό εξακολουθεί να είναι υφιστάμενο. Η διατήρηση του υφιστάμενου αυθαίρετου έργου καλύπτεται από το πρόστιμο μη έγκαιρης κατεδάφισης που προβλέπεται στο άρθρο 125ΙΓ του ν. 4495/2017 (Α΄ 167), το οποίο επιβάλλεται από τις αρμόδιες πολεοδομικές αρχές και όχι από την Κτηματική Υπηρεσία. Αντιθέτως, η παράβαση της περ. β) διαπράττεται όταν ένας οικονομικός φορέας, συνήθως επιχείρηση, κυρίως για λόγους οικονομικής εκμετάλλευσης, ασκεί δραστηριότητα σε τμήμα του αιγιαλού ή της παραλίας κατ’ αποκλεισμό των λοιπών χρηστών χωρίς να έχει σχετικό δικαίωμα μετά από τη σύναψη σύμβασης παραχώρησης του συγκεκριμένου χώρου. Συνήθως ο αποκλεισμός της κοινοχρησίας γίνεται με την ανάπτυξη ομπρελοκαθισμάτων ή τραπεζοκαθισμάτων ή λοιπών κινητών στοιχείων και την οικονομική δραστηριότητα εντός αυτών. Η παράβαση αυτή μπορεί να είναι επαναλαμβανόμενη, καθώς πολλές φορές συμβαίνει, μετά την απομάκρυνση των κινητών στοιχείων, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 18 του ν. 5092/2024, να αναπτύσσονται κινητά στοιχεία εκ νέου στον ίδιο χώρο. Σημειώνεται ότι πολλές φορές έχει διαπιστωθεί οικονομική δραστηριότητα εντός του χώρου που έχει ανεγερθεί ή διαμορφωθεί αυθαίρετα χωρίς να έχει προηγηθεί σύμβαση παραχώρησης του χώρου του αιγιαλού ή της παραλίας. Στην περίπτωση αυτή είναι δυνατή η επιβολή της κύρωσης της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 19 του ν. 5092/2024, για αυθαίρετη κατάληψη, ακόμη κι αν δεν μπορεί να αποδοθεί στην επιχείρηση η παράβαση της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 19 του ν. 5092, δηλαδή η αυθαίρετη ανέγερση κτίσματος ή διαμόρφωση παραλίας. Υπενθυμίζεται ότι είναι επιτρεπτή η παραχώρηση χώρου αιγιαλού ή παραλίας, ακόμη κι αν επ’ αυτής βρίσκονται αυθαίρετες κατασκευές, όπως διευκρινίζεται στην Σχετ. εγκύκλιο. Με βάση τα παραπάνω, για να είναι νόμιμη μία πράξη με την οποία επιβάλλονται διοικητικές κυρώσεις στην περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 19 του ν. 5092/2024 πρέπει να περιέχει τα εξής στοιχεία: α) περιγραφή της αυθαίρετης κατασκευής ή διαμόρφωσης και προσδιορισμός της έκτασης του αιγιαλού ή παραλίας που καταλαμβάνεται από την κατασκευή ή την παράνομη διαμόρφωση, β) προσδιορισμός του χρόνου, κατά τον οποίο έγινε η αυθαίρετη κατασκευή ή διαμόρφωση, γ) προσδιορισμός του φυσικού ή νομικού προσώπου που κατασκεύασε την αυθαίρετη κατασκευή ή διαμόρφωση του χώρου. Ο προσδιορισμός αυτός μπορεί να γίνει με κάθε πρόσφορο αποδεικτικό μέσο, το οποίο όμως πρέπει να μνημονεύεται στην αιτιολογία της απόφασης. Αν μία επιχείρηση ασκεί οικονομική δραστηριότητα εντός του χώρου που έχει κατασκευασθεί χωρίς άδεια και η κατασκευή έχει γίνει μετά την εγκατάσταση της επιχείρησης στον συγκεκριμένο χώρο ή εγγύς αυτού, από τα διδάγματα της κοινής πείρας τεκμαίρεται ότι η κατασκευή έγινε από την δραστηριοποιούμενη επιχείρηση με σκοπό την εκμετάλλευση του χώρου αυτού. Τα παραπάνω στοιχεία εντάσσονται στην έκθεση αυτοψίας της παρ. 3 του άρθρου 17 του ν. 5092/2024 ή σε άλλα έγγραφα που μνημονεύονται στην έκθεση αυτοψίας και συγκοινοποιούνται με αυτήν, αποτελώντας ουσιαστικά αναπόσπαστο τμήμα της. Ως χρόνος που διαπιστώθηκε η παράβαση τίθεται η ημερομηνία της αυτοψίας, εκτός αν η παράβαση είναι γνωστή στην υπηρεσία από προηγούμενους ελέγχους ή άλλα στοιχεία, τα οποία πρέπει επίσης να αναφέρονται στην έκθεση αυτοψίας ή να επισυνάπτονται σε αυτήν. Δεν είναι σύμφωνη με τον νόμο η επιβολή των κυρώσεων για δεύτερη φορά για την ίδια κατασκευή ή διαμόρφωση. Ωστόσο, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, η παράβαση τελείται εκ νέου και αυτοτελώς (και επιβάλλεται η σχετική κύρωση) όταν γίνεται επέμβαση επί του ήδη ανεγερθέντος κτίσματος ή διαμορφωθέντος τμήματος του αιγιαλού ή παραλίας και η επέμβαση αυτή αυξάνει την έκταση της επιφάνειας αιγιαλού ή παραλίας που καταλαμβάνεται. Ως έκταση που υπολογίζεται για την επιβολή του προστίμου νοείται όχι το σύνολο της δομημένης έκτασης, αλλά το σύνολο της επιφάνειας του αιγιαλού ή της παραλίας που καταλαμβάνεται. Τα έτη, επί των οποίων πολλαπλασιάζεται το τετραπλάσιο του ανταλλάγματος που προκύπτει με βάση τον μαθηματικό τύπο της παρ. 5 του άρθρου 10 του ν. 5092/2024, είναι αυτά που μεσολαβούν από τον χρόνο ανέγερσης ή διαμόρφωσης μέχρι τον χρόνο που διαπιστώνεται η παράβαση. Για να είναι πλήρως αιτιολογημένη η παράβαση της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 19 του ν. 5092/2024 θα πρέπει στην αντίστοιχη έκθεση αυτοψίας της παρ. 3 του άρθρου 17 του ν. 5092/2024 να περιλαμβάνονται ή να εντάσσονται τουλάχιστον τα εξής στοιχεία: α) η διαπίστωση της κατάληψης συνοδευόμενη από κατάλληλο φωτογραφικό υλικό και προσδιορισμός της έκτασης που καταλαμβάνεται, β) ο προσδιορισμός του οικονομικού φορέα που ασκεί οικονομική δραστηριότητα που μπορεί να γίνει με κάθε πρόσφορο τρόπο (απόδειξη που εκδίδεται για τη δραστηριότητα αυτή, διαφήμιση κ.λπ.). Επιπροσθέτως, σε σχέση με τον χρόνο που διαπιστώνονται οι παραβάσεις επισημαίνονται τα εξής: 1.Δεν επιβάλλονται κυρώσεις με βάση το άρθρο 19 του ν. 5092/2024 για παραβάσεις που έγιναν πριν από την έναρξη ισχύος του, καθώς δεν νοείται η αναδρομική εφαρμογή νόμου που επιβάλλει κυρώσεις, ποινικές ή διοικητικές. Επομένως, δεν επιβάλλονται κυρώσεις με βάση το άρθρο 19 του ν. 5092/2024 για κατασκευές ή διαμορφώσεις ή καταλήψεις που έγιναν πριν την 4η Μαρτίου 2024, ημέρα κατά την οποία άρχισε να ισχύει ο ν. 5092/2024 σύμφωνα με το άρθρο 63 του ν. 5092/2024, καθώς η δημοσίευση του νόμου έγινε στο Φ.Ε.Κ. Α΄ 33/ 4.3.2024. 2.Επειδή με την παρ. 1 του άρθρου 24 του ν. 5092/2024 καταργήθηκαν τα άρθρα 27 και 29 του ν. 2971/2001, δεν μπορούν με διοικητική πράξη που έχει εκδοθεί μετά την έναρξη ισχύος του ν. 5092/2024 να επιβληθούν κυρώσεις κατ’ εφαρμογή του άρθρου 27 του ν. 2971/2001 ή, κατ’ αρχήν, του άρθρου 29 του ν. 2971/2001. 3.Κατ’ εξαίρεση, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 23 του ν. 5092/2024, παραβάσεις της παρ. 1 του άρθρου 29 του ν. 2971/2001 που έχουν διαπιστωθεί πριν από την έναρξη ισχύος του ν. 5092/2024 εξετάζονται ως προς τη διαδικασία επιβολής των διοικητικών κυρώσεων με βάση την καταργούμενη διάταξη. Πρόκειται για τις διατάξεις που αφορούν την ποινική προστασία του αιγιαλού και της παραλίας. Οι διοικητικές κυρώσεις της παρ. 23 του άρθρου 3 του ν. 2242/1994 (Α΄ 162) επιβάλλονται αποκλειστικά από τις οικείες λιμενικές αρχές, εκτός αν πρόκειται για όχθες μεγάλων λιμνών και πλεύσιμων ποταμών, οπότε και η αρμοδιότητα ανήκει στην Κτηματική Υπηρεσία. Υπ.-Εθνικής-Οικονομίας-και-Οικονομικών-211830-ΕΞ-2025-04.12.2025-1.pdf View full είδηση
  5. Η Ελλάδα, αν και γνωστή για την αρχιτεκτονική της κληρονομιά και όχι για τους ουρανοξύστες της, διαθέτει μερικά εντυπωσιακά κτίρια που καθόρισαν τη σύγχρονη αστική της εικόνα. Από τον εμβληματικό Πύργο Αθηνών μέχρι το ανανεωμένο κτίριο του Πειραιά, τα ψηλότερα κτίρια της χώρας αφηγούνται μια ιστορία ανάπτυξης, αρχιτεκτονικής και αισθητικής. Ας γνωρίσουμε τα δέκα υψηλότερα κτίρια στην Ελλάδα σήμερα. 1. Πύργος Αθηνών (Athens Tower 1) – 103 μ. Το υψηλότερο κτίριο της Ελλάδας δεσπόζει στους Αμπελόκηπους από το 1971. Με ύψος 103 μέτρα και 28 ορόφους, ο Πύργος Αθηνών αποτέλεσε πρωτοπορία για την εποχή του, καθώς ήταν το πρώτο ελληνικό κτίριο με μεταλλικό σκελετό. Παραμένει σύμβολο της επιχειρηματικής Αθήνας, φιλοξενώντας γραφεία μεγάλων εταιρειών. 2. Πύργος Πειραιά (Piraeus Tower) – 84 μ. Ο «κοιμώμενος γίγαντας» του Πειραιά ολοκληρώθηκε το 1975 αλλά παρέμεινε για δεκαετίες αναξιοποίητος. Η πρόσφατη ανακαίνιση του 2023 τον μετέτρεψε σε ένα σύγχρονο κτίριο γραφείων με βιώσιμη αρχιτεκτονική και εντυπωσιακή πρόσοψη. Με ύψος 84 μέτρα, είναι πλέον το δεύτερο ψηλότερο κτίριο της χώρας. 3. Atrina Center Tower – 80 μ. Το Atrina Center, στο Μαρούσι, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους επιχειρηματικούς πύργους της Αθήνας. Με ύψος περίπου 80 μέτρα, προσφέρει γραφεία, καταστήματα και εστιατόρια, όντας σημείο αναφοράς στη βόρεια επιχειρηματική ζώνη της πρωτεύουσας. 4. Apollo Tower – 80 μ. Ο πύργος αυτός, στην Πανόρμου, είναι το ψηλότερο οικιστικό κτίριο της Ελλάδας. Χτίστηκε το 1973, έχει 25 ορόφους και φιλοξενεί διαμερίσματα με μοναδική θέα στην Ακρόπολη. Η καθαρή μοντερνιστική γραμμή του το καθιστά εμβληματικό για την εποχή της αντιπαροχής. 5. Πύργος ΟΤΕ Θεσσαλονίκης – 76,4 μ. Ο Πύργος του ΟΤΕ στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης είναι από τα πιο χαρακτηριστικά σύμβολα της πόλης. Ολοκληρώθηκε το 1970, έχει ύψος 76,4 μέτρα και λειτουργεί σήμερα ως κέντρο τηλεπικοινωνιών, εκθέσεων και εστίασης, με περιστρεφόμενο καφέ στην κορυφή. 6. Κεντρικά Γραφεία ΟΤΕ – 72 μ. Στην Κηφισίας, το κτίριο των Κεντρικών Γραφείων του ΟΤΕ δεσπόζει με ύψος 72 μέτρα και μοντέρνα γραμμική αρχιτεκτονική. Στεγάζει τα κεντρικά τμήματα του οργανισμού και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα επιχειρηματικά σημεία της Αθήνας. 7. Ξενοδοχείο President – 68 μ. Το γνωστό President Hotel στη Λεωφόρο Κηφισίας, ολοκληρωμένο το 1978, είναι το μεγαλύτερο ξενοδοχείο της χώρας σε αριθμό δωματίων. Με ύψος 68 μέτρα και χαρακτηριστική κυψελωτή πρόσοψη, παραμένει σημείο αναφοράς για τη σύγχρονη ξενοδοχειακή αρχιτεκτονική της Αθήνας. 8. Athens Tower 2 – 65 μ. Ο δεύτερος πύργος του συγκροτήματος Athens Towers φτάνει τα 65 μέτρα. Ολοκληρώθηκε μαζί με τον κεντρικό Πύργο Αθηνών και φιλοξενεί επίσης γραφεία και επιχειρήσεις, διατηρώντας την ίδια αισθητική και αρχιτεκτονική γραμμή. 9. Ξενοδοχείο Hilton Athens – 65 μ. Ένα από τα πιο εμβληματικά ξενοδοχεία της Αθήνας, το Hilton άνοιξε το 1963 και έχει ύψος 65 μέτρα. Το κτίριο είναι γνωστό για την αυστηρή γεωμετρία του και τη χαρακτηριστική μαρμάρινη πρόσοψη που σχεδίασε ο αρχιτέκτονας Ιωάννης Βικέλας. 10. Υπουργείο Δημόσιας Τάξης (Κατεχάκη) – 65 μ. Γνωστό και ως «Λαίδη Κατεχάκη», το κτίριο του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης υψώνεται στα 65 μέτρα. Κατασκευάστηκε τη δεκαετία του 1970 και χαρακτηρίζεται από τη στιβαρή, λειτουργική του αρχιτεκτονική. Το μέλλον: Ο «Riviera Tower» στο Ελληνικό Αν και δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί, ο Riviera Tower στο Ελληνικό αναμένεται να φτάσει τα 200 μέτρα, καθιστώντας τον μακράν τον ψηλότερο ουρανοξύστη στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια. Η ολοκλήρωσή του θα σηματοδοτήσει μια νέα εποχή για την ελληνική αρχιτεκτονική και την αστική ανάπτυξη. View full είδηση
  6. Η Ελλάδα, αν και γνωστή για την αρχιτεκτονική της κληρονομιά και όχι για τους ουρανοξύστες της, διαθέτει μερικά εντυπωσιακά κτίρια που καθόρισαν τη σύγχρονη αστική της εικόνα. Από τον εμβληματικό Πύργο Αθηνών μέχρι το ανανεωμένο κτίριο του Πειραιά, τα ψηλότερα κτίρια της χώρας αφηγούνται μια ιστορία ανάπτυξης, αρχιτεκτονικής και αισθητικής. Ας γνωρίσουμε τα δέκα υψηλότερα κτίρια στην Ελλάδα σήμερα. 1. Πύργος Αθηνών (Athens Tower 1) – 103 μ. Το υψηλότερο κτίριο της Ελλάδας δεσπόζει στους Αμπελόκηπους από το 1971. Με ύψος 103 μέτρα και 28 ορόφους, ο Πύργος Αθηνών αποτέλεσε πρωτοπορία για την εποχή του, καθώς ήταν το πρώτο ελληνικό κτίριο με μεταλλικό σκελετό. Παραμένει σύμβολο της επιχειρηματικής Αθήνας, φιλοξενώντας γραφεία μεγάλων εταιρειών. 2. Πύργος Πειραιά (Piraeus Tower) – 84 μ. Ο «κοιμώμενος γίγαντας» του Πειραιά ολοκληρώθηκε το 1975 αλλά παρέμεινε για δεκαετίες αναξιοποίητος. Η πρόσφατη ανακαίνιση του 2023 τον μετέτρεψε σε ένα σύγχρονο κτίριο γραφείων με βιώσιμη αρχιτεκτονική και εντυπωσιακή πρόσοψη. Με ύψος 84 μέτρα, είναι πλέον το δεύτερο ψηλότερο κτίριο της χώρας. 3. Atrina Center Tower – 80 μ. Το Atrina Center, στο Μαρούσι, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους επιχειρηματικούς πύργους της Αθήνας. Με ύψος περίπου 80 μέτρα, προσφέρει γραφεία, καταστήματα και εστιατόρια, όντας σημείο αναφοράς στη βόρεια επιχειρηματική ζώνη της πρωτεύουσας. 4. Apollo Tower – 80 μ. Ο πύργος αυτός, στην Πανόρμου, είναι το ψηλότερο οικιστικό κτίριο της Ελλάδας. Χτίστηκε το 1973, έχει 25 ορόφους και φιλοξενεί διαμερίσματα με μοναδική θέα στην Ακρόπολη. Η καθαρή μοντερνιστική γραμμή του το καθιστά εμβληματικό για την εποχή της αντιπαροχής. 5. Πύργος ΟΤΕ Θεσσαλονίκης – 76,4 μ. Ο Πύργος του ΟΤΕ στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης είναι από τα πιο χαρακτηριστικά σύμβολα της πόλης. Ολοκληρώθηκε το 1970, έχει ύψος 76,4 μέτρα και λειτουργεί σήμερα ως κέντρο τηλεπικοινωνιών, εκθέσεων και εστίασης, με περιστρεφόμενο καφέ στην κορυφή. 6. Κεντρικά Γραφεία ΟΤΕ – 72 μ. Στην Κηφισίας, το κτίριο των Κεντρικών Γραφείων του ΟΤΕ δεσπόζει με ύψος 72 μέτρα και μοντέρνα γραμμική αρχιτεκτονική. Στεγάζει τα κεντρικά τμήματα του οργανισμού και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα επιχειρηματικά σημεία της Αθήνας. 7. Ξενοδοχείο President – 68 μ. Το γνωστό President Hotel στη Λεωφόρο Κηφισίας, ολοκληρωμένο το 1978, είναι το μεγαλύτερο ξενοδοχείο της χώρας σε αριθμό δωματίων. Με ύψος 68 μέτρα και χαρακτηριστική κυψελωτή πρόσοψη, παραμένει σημείο αναφοράς για τη σύγχρονη ξενοδοχειακή αρχιτεκτονική της Αθήνας. 8. Athens Tower 2 – 65 μ. Ο δεύτερος πύργος του συγκροτήματος Athens Towers φτάνει τα 65 μέτρα. Ολοκληρώθηκε μαζί με τον κεντρικό Πύργο Αθηνών και φιλοξενεί επίσης γραφεία και επιχειρήσεις, διατηρώντας την ίδια αισθητική και αρχιτεκτονική γραμμή. 9. Ξενοδοχείο Hilton Athens – 65 μ. Ένα από τα πιο εμβληματικά ξενοδοχεία της Αθήνας, το Hilton άνοιξε το 1963 και έχει ύψος 65 μέτρα. Το κτίριο είναι γνωστό για την αυστηρή γεωμετρία του και τη χαρακτηριστική μαρμάρινη πρόσοψη που σχεδίασε ο αρχιτέκτονας Ιωάννης Βικέλας. 10. Υπουργείο Δημόσιας Τάξης (Κατεχάκη) – 65 μ. Γνωστό και ως «Λαίδη Κατεχάκη», το κτίριο του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης υψώνεται στα 65 μέτρα. Κατασκευάστηκε τη δεκαετία του 1970 και χαρακτηρίζεται από τη στιβαρή, λειτουργική του αρχιτεκτονική. Το μέλλον: Ο «Riviera Tower» στο Ελληνικό Αν και δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί, ο Riviera Tower στο Ελληνικό αναμένεται να φτάσει τα 200 μέτρα, καθιστώντας τον μακράν τον ψηλότερο ουρανοξύστη στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια. Η ολοκλήρωσή του θα σηματοδοτήσει μια νέα εποχή για την ελληνική αρχιτεκτονική και την αστική ανάπτυξη.
  7. Όταν τον Μάιο του 2009 ο τότε υπουργός ΠΕΧΩΔΕ Γιώργος Σουφλιάς έκοβε την κορδέλα και παρέδιδε στην κυκλοφορία το σύνολο της Εγνατίας Οδού, ελάχιστοι μπορούσαν να προβλέψουν πώς θα εξελισσόταν η ιστορία του μεγαλύτερου οδικού άξονα της χώρας. Το έργο – σύμβολο της δεκαετίας του 2000, που ένωσε την Ηγουμενίτσα με τους Κήπους του Έβρου και κατά μήκος του οποίου αναπτύχθηκαν πόλεις, εμπορικά κέντρα και διασυνοριακές ροές, φαινόταν τότε ολοκληρωμένο, σταθερό, έτοιμο να υπηρετήσει τη χώρα για δεκαετίες. Κι όμως, λίγο αργότερα άρχιζε ένας νέος κύκλος, όχι τεχνικός αλλά θεσμικός, με την υπαγωγή της Εγνατίας στο ΤΑΙΠΕΔ το 2011. Σχεδόν 15 χρόνια μετά, αυτός ο κύκλος φαίνεται να κλείνει. Το υπουργείο Υποδομών προχωρά ταχύτατα στις τελευταίες κινήσεις που θα οδηγήσουν, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, λίγο πριν εκπνεύσει το 2025, στην παραχώρηση του δικαιώματος χρήσης και εκμετάλλευσης του δρόμου για τα επόμενα 35 χρόνια στην κοινοπραξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Egis. Η κατάθεση της σύμβασης παραχώρησης στη Βουλή σηματοδοτεί την επίσημη έναρξη του νέου κεφαλαίου. Το νομοσχέδιο αναμένεται να εισαχθεί για επεξεργασία στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή σήμερα Δευτέρα 8 Δεκεμβρίου 2025, ανοίγοντας έναν κύκλο συζητήσεων για τις υποχρεώσεις, τις επενδύσεις και τα χρονοδιαγράμματα που αναλαμβάνει η παραχωρησιούχος εταιρεία. Σύμφωνα με πληροφορίες, το εφάπαξ τίμημα διαμορφώνεται στα 1,31 δισ. ευρώ, ποσό που θα πρέπει να καταβληθεί πριν από το τέλος του έτους, προκειμένου να «κλειδώσει» και τυπικά η μεταβίβαση. Το μεγάλο ερώτημα, πλέον, είναι πότε ακριβώς ξεκινά η νέα εποχή για την Εγνατία. Η σύμβαση βρίσκεται στη διαδικασία κύρωσης και η ενεργοποίηση της παραχώρησης θα εξαρτηθεί από το πότε θα ολοκληρωθούν οι θεσμικές διαδικασίες στη Βουλή, καθώς και από την έκδοση των τελικών πράξεων έναρξης. Το επικρατέστερο σενάριο, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, είναι ότι η παραχώρηση θα ξεκινήσει είτε στις αρχές του νέου έτους είτε στα τέλη του ίδιου, ανάλογα με το πόσο γρήγορα θα κυρωθεί το κείμενο της σύμβασης και θα ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες προδικαστικές πράξεις. Εργασίες για τον εκσυγχρονισμό σηράγγων, γεφυρών και οδοστρώματος Η Εγνατία Οδός ωστόσο εισέρχεται σε μια βαθιά μεταβατική περίοδο, καθώς η νέα σύμβαση παραχώρησης αναμορφώνει τόσο τη λειτουργία της όσο και τη δομή τιμολόγησης των διοδίων. Ένα εκτεταμένο πρόγραμμα έργων, με διάρκεια 65 μηνών και γεωγραφικό εύρος που καλύπτει ολόκληρη τη Βόρεια Ελλάδα, ενεργοποιείται με τη νέα σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού. Πυρήνας του προγράμματος αποτελούν οι σήραγγες, οι οποίες μπαίνουν σε πλήρη κύκλο αναβάθμισης. Σε ολόκληρη την Εγνατία, από την Πίνδο μέχρι την Ανατολική Μακεδονία και τα σύνορα με την Τουρκία, κάθε σήραγγα θα δεχτεί εκτεταμένες ηλεκτρομηχανολογικές παρεμβάσεις και νέες εγκαταστάσεις ασφάλειας. Το έργο περιλαμβάνει αντικατάσταση συστημάτων εξαερισμού, φωτισμού, πυρανίχνευσης, κάμερες, αυτοματισμούς, καλωδιώσεις, καθώς και εργασίες αποστράγγισης και δομικές ενισχύσεις όπου κριθεί απαραίτητο. Ανάλογες παρεμβάσεις θα γίνουν και στις σήραγγες των καθέτων αξόνων, από τον Προμαχώνα και την Κρυσταλλοπηγή έως το Ορμένιο, ώστε όλες να φτάσουν τα σύγχρονα ευρωπαϊκά πρότυπα λειτουργίας. Εξίσου σημαντικό κεφάλαιο αποτελούν οι γέφυρες και τα τεχνικά έργα που απλώνονται σε όλο το μήκος του αυτοκινητόδρομου. Σειρά θα πάρουν οι μεγάλες γέφυρες της Ηπείρου, οι γέφυρες σε Δυτική και Κεντρική Μακεδονία, αλλά και τα τεχνικά της Θράκης, όπου θα εκτελεστούν έλεγχοι, ενισχύσεις, αντικαταστάσεις εφεδράνων, αντιδιαβρωτικές προστασίες και αποκαταστάσεις σκυροδεμάτων. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι εργασίες θα απαιτήσουν σημαντικές παρεμβάσεις στα στηθαία και στις υποδομές ασφαλείας, ώστε να ανταποκρίνονται στα σημερινά φορτία κυκλοφορίας αλλά και στις υψηλές απαιτήσεις οδικής ασφάλειας. Παράλληλα, σε πολλά τμήματα του οδοστρώματος θα πραγματοποιηθούν εκτεταμένες ανακατασκευές. Σημεία με έντονη κυκλοφοριακή φόρτιση, όπως το τόξο από Θεσσαλονίκη μέχρι Λάρισα, περιοχές με δύσκολες κλιματολογικές συνθήκες στα ορεινά της Πίνδου και της Δυτικής Μακεδονίας, αλλά και τμήματα της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης όπου το οδόστρωμα παρουσιάζει φθορές, μπαίνουν σε πρόγραμμα πλήρους αποκατάστασης. Τα έργα θα περιλαμβάνουν φρεζάρισμα, νέες στρώσεις ασφάλτου, ενίσχυση αντιολισθηρότητας και διόρθωση παραμορφώσεων. Σημαντική βαρύτητα δίνεται και στα έργα αποχέτευσης και αντιπλημμυρικής προστασίας. Σε τμήματα όπου παρατηρούνται συχνές λιμνάζουσες συγκεντρώσεις νερού, ιδιαίτερα στη Θράκη, στην Κεντρική Μακεδονία και σε χαμηλά σημεία της Ηπείρου, θα κατασκευαστούν νέοι αγωγοί, οχετοί, φρεάτια και αποστραγγιστικές τάφροι. Σε ορισμένες περιπτώσεις θα απαιτηθούν επεμβάσεις ανασχεδιασμού, ώστε ο δρόμος να ανταποκρίνεται σε έντονα καιρικά φαινόμενα που τα τελευταία χρόνια εμφανίζονται συχνότερα. Παρεμβάσεις για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας Το πρόγραμμα παρεμβάσεων εκτείνεται και στα συστήματα λειτουργίας της Εγνατίας. Οι κόμβοι, τα Κέντρα Ελέγχου Κυκλοφορίας, οι εγκαταστάσεις φωτισμού και οι υποδομές τηλεματικής θα αναβαθμιστούν ριζικά. Νέες μεταβλητές πινακίδες, κάμερες υψηλής ευκρίνειας, συστήματα καταγραφής και διαχείρισης συμβάντων, αισθητήρες κυκλοφορίας και ενεργειακά αποδοτικός φωτισμός θα εγκατασταθούν σε καίρια σημεία του άξονα και των καθέτων. Η λειτουργία του αυτοκινητόδρομου περνά σε ένα νέο επίπεδο ψηφιοποίησης, με στόχο την ταχύτερη ανταπόκριση σε συμβάντα και τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας. Ένα ακόμη μέτωπο αφορά τους σταθμούς διοδίων. Όσοι σταθμοί δεν είχαν κατασκευαστεί ή λειτουργήσει μέχρι την έναρξη της παραχώρησης, θα ολοκληρωθούν με ευθύνη του Δημοσίου και θα παραδοθούν ώστε να τεθούν άμεσα σε λειτουργία. Ταυτόχρονα, οι υφιστάμενοι σταθμοί αναβαθμίζονται, με νέες υποδομές, συστήματα πληρωμών και βελτιώσεις στη λειτουργικότητα. Σε 65 μήνες, αν το πρόγραμμα υλοποιηθεί χωρίς εκτροπές, η Εγνατία δεν θα θυμίζει τον δρόμο των τελευταίων ετών. Θα πρόκειται για έναν άξονα πλήρως αναβαθμισμένο, με σύγχρονη τεχνολογία, υψηλά επίπεδα ασφάλειας και αντοχή στις απαιτήσεις της επόμενης δεκαετίας. Νέο καθεστώς διοδίων βάσει της διανυόμενης απόστασης Το νέο πλαίσιο λειτουργίας που τίθεται σε ισχύ με τη σύμβαση παραχώρησης αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζονται, επιβάλλονται και εισπράττονται τα διόδια, μετατρέποντάς τα σε ένα σταθερό, αναλογικό και πλήρως προβλέψιμο σύστημα. Για τους οδηγούς αυτό σημαίνει τόσο αυξήσεις όσο και μια νέα λογική τιμολόγησης, για το Δημόσιο, συνεπάγεται ένα αυστηρό μοντέλο υποχρεώσεων και διαφάνειας και για τον παραχωρησιούχο, ένα σταθερό περιβάλλον για επενδύσεις και αναβάθμιση του άξονα. Σήμερα η Εγνατία Οδός παραμένει ο οικονομικότερος μεγάλος αυτοκινητόδρομος της χώρας. Η μέση χρέωση των διοδίων είναι περίπου 0,03 ευρώ ανά χιλιόμετρο, ένα ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 3 λεπτά του ευρώ. Είναι χαρακτηριστικό ότι η αντίστοιχη μέση χρέωση στους υπόλοιπους οδικούς άξονες, όπως η Ολυμπία Οδός ή η Νέα Οδός, φτάνει σχεδόν τα 0,06 ευρώ ανά χιλιόμετρο. Η σύμβαση λοιπόν προβλέπει αυξήσεις. Όχι απότομα, αλλά σταδιακά, μέσα σε μια μεταβατική διετή περίοδο. Στη διάρκεια αυτών των δύο χρόνων θα τεθούν σε λειτουργία όλοι οι σταθμοί διοδίων, μετωπικοί και πλευρικοί, και η χρέωση θα προσαρμοστεί σταδιακά προς το νέο μοντέλο που βασίζει το τέλος αποκλειστικά στη διανυόμενη απόσταση. Στο τέλος της διετίας ολόκληρος ο άξονας θα λειτουργεί με ενιαίο χιλιομετρικό τιμολόγιο, ενώ οι οδηγοί θα έχουν προσαρμοστεί στις νέες τιμές χωρίς απότομες μεταβολές. Η μεγάλη αλλαγή είναι η υιοθέτηση ενός πλήρως αναλογικού συστήματος διοδίων. Οι χρεώσεις πλέον δεν συνδέονται με το σημείο όπου βρίσκεται ο σταθμός, αλλά με τα χιλιόμετρα που έχει διανύσει ο οδηγός. Οι βασικοί χιλιομετρικοί συντελεστές έχουν καθοριστεί, συγκεκριμένα περίπου 0,03 – 0,04 ευρώ ανά χιλιόμετρο για δίκυκλα, 0,05 – 0,06 ευρώ για τα ΙΧ, 0,10 – 0,12 ευρώ για μικρά και μεσαία φορτηγά και 0,14 – 0,16 ευρώ για βαρέα οχήματα. Οι τιμές αυτές αποτελούν τη «βάση τιμολόγησης» του νέου συστήματος. Έτσι, ένα ταξίδι όπως η Θεσσαλονίκη – Καβάλα θα κοστίζει γύρω στα 9 – 10 ευρώ για ένα ΙΧ, ποσό που προκύπτει από τον απλό πολλαπλασιασμό της διαδρομής με τη χιλιομετρική χρέωση. Σε ορισμένα τμήματα της Εγνατίας θα εφαρμοστεί υβριδικό σύστημα διοδίων. Αυτό σημαίνει ότι, ενώ η χρέωση θα παραμένει αναλογική ανά χιλιόμετρο, ο τρόπος είσπραξης θα συνδυάζει σταθερά σημεία με ηλεκτρονική καταγραφή διέλευσης, ιδίως σε περιοχές όπου δεν υπάρχουν ακόμη ολοκληρωμένες υποδομές για συμβατικούς σταθμούς. Το υβριδικό μοντέλο επιτρέπει την άμεση μετάβαση στη χιλιομετρική χρέωση χωρίς να απαιτείται η ολοκλήρωση όλων των τεχνικών έργων, προετοιμάζοντας παράλληλα το έδαφος για μελλοντικό σύστημα πλήρους ηλεκτρονικής πληρωμής. Παράλληλα, η σύμβαση τοποθετεί ένα σαφές ανώτατο όριο χρέωσης, που δεν μπορεί να ξεπεραστεί σε καμία περίπτωση το 0,51 ευρώ ανά χιλιόμετρο για τις υψηλότερες κατηγορίες οχημάτων. Το όριο αυτό δεν έχει καμία σχέση με τις τρέχουσες τιμές, λειτουργεί περισσότερο ως μια «δικλείδα ασφαλείας» για τις επόμενες δεκαετίες. Ακόμη και σε περιόδους μεγάλης ανόδου του πληθωρισμού ή αύξησης των λειτουργικών εξόδων, η χρέωση δεν μπορεί να υπερβεί αυτό το επίπεδο. Παραμένει στο Δημόσιο ο λογαριασμός των απαλλαγών Σημαντική αλλαγή επέρχεται και στο καθεστώς των απαλλαγών. Μέχρι σήμερα, απαλλαγές όπως αυτές για κατοίκους όμορων περιοχών ή για ανέργους μπορούσαν να εφαρμοστούν σχετικά εύκολα. Στο νέο πλαίσιο, καμία απαλλαγή δεν ισχύει αυτόματα. Χρειάζεται ρητή απόφαση του Δημοσίου, η οποία μπορεί να διαρκεί το πολύ δύο χρόνια και να παραταθεί μόνο με συναίνεση του παραχωρησιούχου. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι κάθε απαλλαγή συνεπάγεται κόστος για το Δημόσιο, το οποίο υποχρεώνεται να αποζημιώνει πλήρως τον παραχωρησιούχο για την απώλεια εσόδων. Η κοινωνική πολιτική, με άλλα λόγια, παραμένει δυνατή, αλλά πλέον πληρώνεται από το κράτος. Το νέο καθεστώς επιβάλλει και αυστηρούς κανόνες για όσους δεν πληρώνουν διόδια. Η καταγραφή της παράβασης μέσω φωτογραφίας αποτελεί πλήρη απόδειξη, ότι ο οδηγός υποχρεώνεται να καταβάλει το οφειλόμενο ποσό μαζί με μια αστική ποινή που ισούται με το εικοσαπλάσιο του διοδίου, ενώ σε περίπτωση μη εξόφλησης ο παραχωρησιούχος μπορεί να προχωρήσει σε διαταγή πληρωμής με ταχεία διαδικασία. Η πρακτική της «αυτοσχέδιας απαλλαγής» που γνωρίσαμε στην Εγνατία ανήκει πλέον στο παρελθόν. Στο ευρύτερο λειτουργικό πλαίσιο της παραχώρησης εντάσσονται και τα ΣΕΑ, τα οποία ο παραχωρησιούχος αναλαμβάνει να λειτουργεί, να συντηρεί και να αναβαθμίζει. Η λειτουργία των ΣΕΑ συνδέεται άμεσα με την ποιότητα της εξυπηρέτησης των οδηγών αλλά και με την ομαλή εφαρμογή του υβριδικού συστήματος διοδίων, καθώς αποτελούν σημεία όπου εγκαθίστανται κρίσιμες τεχνολογικές υποδομές. Κάπως έτσι, η Εγνατία Οδός εισέρχεται σε μια διετία μετασχηματισμού, στο τέλος της οποίας ο άξονας θα λειτουργεί με ένα ενιαίο, πλήρως αναλογικό σύστημα χρέωσης, με σαφείς κανόνες για τις απαλλαγές, με εγγυημένη εισπραξιμότητα, με αναβαθμισμένες υποδομές και με ένα μοντέλο τιμολόγησης που θα πλησιάζει τα ευρωπαϊκά πρότυπα. View full είδηση
  8. Όταν τον Μάιο του 2009 ο τότε υπουργός ΠΕΧΩΔΕ Γιώργος Σουφλιάς έκοβε την κορδέλα και παρέδιδε στην κυκλοφορία το σύνολο της Εγνατίας Οδού, ελάχιστοι μπορούσαν να προβλέψουν πώς θα εξελισσόταν η ιστορία του μεγαλύτερου οδικού άξονα της χώρας. Το έργο – σύμβολο της δεκαετίας του 2000, που ένωσε την Ηγουμενίτσα με τους Κήπους του Έβρου και κατά μήκος του οποίου αναπτύχθηκαν πόλεις, εμπορικά κέντρα και διασυνοριακές ροές, φαινόταν τότε ολοκληρωμένο, σταθερό, έτοιμο να υπηρετήσει τη χώρα για δεκαετίες. Κι όμως, λίγο αργότερα άρχιζε ένας νέος κύκλος, όχι τεχνικός αλλά θεσμικός, με την υπαγωγή της Εγνατίας στο ΤΑΙΠΕΔ το 2011. Σχεδόν 15 χρόνια μετά, αυτός ο κύκλος φαίνεται να κλείνει. Το υπουργείο Υποδομών προχωρά ταχύτατα στις τελευταίες κινήσεις που θα οδηγήσουν, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, λίγο πριν εκπνεύσει το 2025, στην παραχώρηση του δικαιώματος χρήσης και εκμετάλλευσης του δρόμου για τα επόμενα 35 χρόνια στην κοινοπραξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Egis. Η κατάθεση της σύμβασης παραχώρησης στη Βουλή σηματοδοτεί την επίσημη έναρξη του νέου κεφαλαίου. Το νομοσχέδιο αναμένεται να εισαχθεί για επεξεργασία στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή σήμερα Δευτέρα 8 Δεκεμβρίου 2025, ανοίγοντας έναν κύκλο συζητήσεων για τις υποχρεώσεις, τις επενδύσεις και τα χρονοδιαγράμματα που αναλαμβάνει η παραχωρησιούχος εταιρεία. Σύμφωνα με πληροφορίες, το εφάπαξ τίμημα διαμορφώνεται στα 1,31 δισ. ευρώ, ποσό που θα πρέπει να καταβληθεί πριν από το τέλος του έτους, προκειμένου να «κλειδώσει» και τυπικά η μεταβίβαση. Το μεγάλο ερώτημα, πλέον, είναι πότε ακριβώς ξεκινά η νέα εποχή για την Εγνατία. Η σύμβαση βρίσκεται στη διαδικασία κύρωσης και η ενεργοποίηση της παραχώρησης θα εξαρτηθεί από το πότε θα ολοκληρωθούν οι θεσμικές διαδικασίες στη Βουλή, καθώς και από την έκδοση των τελικών πράξεων έναρξης. Το επικρατέστερο σενάριο, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, είναι ότι η παραχώρηση θα ξεκινήσει είτε στις αρχές του νέου έτους είτε στα τέλη του ίδιου, ανάλογα με το πόσο γρήγορα θα κυρωθεί το κείμενο της σύμβασης και θα ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες προδικαστικές πράξεις. Εργασίες για τον εκσυγχρονισμό σηράγγων, γεφυρών και οδοστρώματος Η Εγνατία Οδός ωστόσο εισέρχεται σε μια βαθιά μεταβατική περίοδο, καθώς η νέα σύμβαση παραχώρησης αναμορφώνει τόσο τη λειτουργία της όσο και τη δομή τιμολόγησης των διοδίων. Ένα εκτεταμένο πρόγραμμα έργων, με διάρκεια 65 μηνών και γεωγραφικό εύρος που καλύπτει ολόκληρη τη Βόρεια Ελλάδα, ενεργοποιείται με τη νέα σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού. Πυρήνας του προγράμματος αποτελούν οι σήραγγες, οι οποίες μπαίνουν σε πλήρη κύκλο αναβάθμισης. Σε ολόκληρη την Εγνατία, από την Πίνδο μέχρι την Ανατολική Μακεδονία και τα σύνορα με την Τουρκία, κάθε σήραγγα θα δεχτεί εκτεταμένες ηλεκτρομηχανολογικές παρεμβάσεις και νέες εγκαταστάσεις ασφάλειας. Το έργο περιλαμβάνει αντικατάσταση συστημάτων εξαερισμού, φωτισμού, πυρανίχνευσης, κάμερες, αυτοματισμούς, καλωδιώσεις, καθώς και εργασίες αποστράγγισης και δομικές ενισχύσεις όπου κριθεί απαραίτητο. Ανάλογες παρεμβάσεις θα γίνουν και στις σήραγγες των καθέτων αξόνων, από τον Προμαχώνα και την Κρυσταλλοπηγή έως το Ορμένιο, ώστε όλες να φτάσουν τα σύγχρονα ευρωπαϊκά πρότυπα λειτουργίας. Εξίσου σημαντικό κεφάλαιο αποτελούν οι γέφυρες και τα τεχνικά έργα που απλώνονται σε όλο το μήκος του αυτοκινητόδρομου. Σειρά θα πάρουν οι μεγάλες γέφυρες της Ηπείρου, οι γέφυρες σε Δυτική και Κεντρική Μακεδονία, αλλά και τα τεχνικά της Θράκης, όπου θα εκτελεστούν έλεγχοι, ενισχύσεις, αντικαταστάσεις εφεδράνων, αντιδιαβρωτικές προστασίες και αποκαταστάσεις σκυροδεμάτων. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι εργασίες θα απαιτήσουν σημαντικές παρεμβάσεις στα στηθαία και στις υποδομές ασφαλείας, ώστε να ανταποκρίνονται στα σημερινά φορτία κυκλοφορίας αλλά και στις υψηλές απαιτήσεις οδικής ασφάλειας. Παράλληλα, σε πολλά τμήματα του οδοστρώματος θα πραγματοποιηθούν εκτεταμένες ανακατασκευές. Σημεία με έντονη κυκλοφοριακή φόρτιση, όπως το τόξο από Θεσσαλονίκη μέχρι Λάρισα, περιοχές με δύσκολες κλιματολογικές συνθήκες στα ορεινά της Πίνδου και της Δυτικής Μακεδονίας, αλλά και τμήματα της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης όπου το οδόστρωμα παρουσιάζει φθορές, μπαίνουν σε πρόγραμμα πλήρους αποκατάστασης. Τα έργα θα περιλαμβάνουν φρεζάρισμα, νέες στρώσεις ασφάλτου, ενίσχυση αντιολισθηρότητας και διόρθωση παραμορφώσεων. Σημαντική βαρύτητα δίνεται και στα έργα αποχέτευσης και αντιπλημμυρικής προστασίας. Σε τμήματα όπου παρατηρούνται συχνές λιμνάζουσες συγκεντρώσεις νερού, ιδιαίτερα στη Θράκη, στην Κεντρική Μακεδονία και σε χαμηλά σημεία της Ηπείρου, θα κατασκευαστούν νέοι αγωγοί, οχετοί, φρεάτια και αποστραγγιστικές τάφροι. Σε ορισμένες περιπτώσεις θα απαιτηθούν επεμβάσεις ανασχεδιασμού, ώστε ο δρόμος να ανταποκρίνεται σε έντονα καιρικά φαινόμενα που τα τελευταία χρόνια εμφανίζονται συχνότερα. Παρεμβάσεις για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας Το πρόγραμμα παρεμβάσεων εκτείνεται και στα συστήματα λειτουργίας της Εγνατίας. Οι κόμβοι, τα Κέντρα Ελέγχου Κυκλοφορίας, οι εγκαταστάσεις φωτισμού και οι υποδομές τηλεματικής θα αναβαθμιστούν ριζικά. Νέες μεταβλητές πινακίδες, κάμερες υψηλής ευκρίνειας, συστήματα καταγραφής και διαχείρισης συμβάντων, αισθητήρες κυκλοφορίας και ενεργειακά αποδοτικός φωτισμός θα εγκατασταθούν σε καίρια σημεία του άξονα και των καθέτων. Η λειτουργία του αυτοκινητόδρομου περνά σε ένα νέο επίπεδο ψηφιοποίησης, με στόχο την ταχύτερη ανταπόκριση σε συμβάντα και τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας. Ένα ακόμη μέτωπο αφορά τους σταθμούς διοδίων. Όσοι σταθμοί δεν είχαν κατασκευαστεί ή λειτουργήσει μέχρι την έναρξη της παραχώρησης, θα ολοκληρωθούν με ευθύνη του Δημοσίου και θα παραδοθούν ώστε να τεθούν άμεσα σε λειτουργία. Ταυτόχρονα, οι υφιστάμενοι σταθμοί αναβαθμίζονται, με νέες υποδομές, συστήματα πληρωμών και βελτιώσεις στη λειτουργικότητα. Σε 65 μήνες, αν το πρόγραμμα υλοποιηθεί χωρίς εκτροπές, η Εγνατία δεν θα θυμίζει τον δρόμο των τελευταίων ετών. Θα πρόκειται για έναν άξονα πλήρως αναβαθμισμένο, με σύγχρονη τεχνολογία, υψηλά επίπεδα ασφάλειας και αντοχή στις απαιτήσεις της επόμενης δεκαετίας. Νέο καθεστώς διοδίων βάσει της διανυόμενης απόστασης Το νέο πλαίσιο λειτουργίας που τίθεται σε ισχύ με τη σύμβαση παραχώρησης αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζονται, επιβάλλονται και εισπράττονται τα διόδια, μετατρέποντάς τα σε ένα σταθερό, αναλογικό και πλήρως προβλέψιμο σύστημα. Για τους οδηγούς αυτό σημαίνει τόσο αυξήσεις όσο και μια νέα λογική τιμολόγησης, για το Δημόσιο, συνεπάγεται ένα αυστηρό μοντέλο υποχρεώσεων και διαφάνειας και για τον παραχωρησιούχο, ένα σταθερό περιβάλλον για επενδύσεις και αναβάθμιση του άξονα. Σήμερα η Εγνατία Οδός παραμένει ο οικονομικότερος μεγάλος αυτοκινητόδρομος της χώρας. Η μέση χρέωση των διοδίων είναι περίπου 0,03 ευρώ ανά χιλιόμετρο, ένα ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 3 λεπτά του ευρώ. Είναι χαρακτηριστικό ότι η αντίστοιχη μέση χρέωση στους υπόλοιπους οδικούς άξονες, όπως η Ολυμπία Οδός ή η Νέα Οδός, φτάνει σχεδόν τα 0,06 ευρώ ανά χιλιόμετρο. Η σύμβαση λοιπόν προβλέπει αυξήσεις. Όχι απότομα, αλλά σταδιακά, μέσα σε μια μεταβατική διετή περίοδο. Στη διάρκεια αυτών των δύο χρόνων θα τεθούν σε λειτουργία όλοι οι σταθμοί διοδίων, μετωπικοί και πλευρικοί, και η χρέωση θα προσαρμοστεί σταδιακά προς το νέο μοντέλο που βασίζει το τέλος αποκλειστικά στη διανυόμενη απόσταση. Στο τέλος της διετίας ολόκληρος ο άξονας θα λειτουργεί με ενιαίο χιλιομετρικό τιμολόγιο, ενώ οι οδηγοί θα έχουν προσαρμοστεί στις νέες τιμές χωρίς απότομες μεταβολές. Η μεγάλη αλλαγή είναι η υιοθέτηση ενός πλήρως αναλογικού συστήματος διοδίων. Οι χρεώσεις πλέον δεν συνδέονται με το σημείο όπου βρίσκεται ο σταθμός, αλλά με τα χιλιόμετρα που έχει διανύσει ο οδηγός. Οι βασικοί χιλιομετρικοί συντελεστές έχουν καθοριστεί, συγκεκριμένα περίπου 0,03 – 0,04 ευρώ ανά χιλιόμετρο για δίκυκλα, 0,05 – 0,06 ευρώ για τα ΙΧ, 0,10 – 0,12 ευρώ για μικρά και μεσαία φορτηγά και 0,14 – 0,16 ευρώ για βαρέα οχήματα. Οι τιμές αυτές αποτελούν τη «βάση τιμολόγησης» του νέου συστήματος. Έτσι, ένα ταξίδι όπως η Θεσσαλονίκη – Καβάλα θα κοστίζει γύρω στα 9 – 10 ευρώ για ένα ΙΧ, ποσό που προκύπτει από τον απλό πολλαπλασιασμό της διαδρομής με τη χιλιομετρική χρέωση. Σε ορισμένα τμήματα της Εγνατίας θα εφαρμοστεί υβριδικό σύστημα διοδίων. Αυτό σημαίνει ότι, ενώ η χρέωση θα παραμένει αναλογική ανά χιλιόμετρο, ο τρόπος είσπραξης θα συνδυάζει σταθερά σημεία με ηλεκτρονική καταγραφή διέλευσης, ιδίως σε περιοχές όπου δεν υπάρχουν ακόμη ολοκληρωμένες υποδομές για συμβατικούς σταθμούς. Το υβριδικό μοντέλο επιτρέπει την άμεση μετάβαση στη χιλιομετρική χρέωση χωρίς να απαιτείται η ολοκλήρωση όλων των τεχνικών έργων, προετοιμάζοντας παράλληλα το έδαφος για μελλοντικό σύστημα πλήρους ηλεκτρονικής πληρωμής. Παράλληλα, η σύμβαση τοποθετεί ένα σαφές ανώτατο όριο χρέωσης, που δεν μπορεί να ξεπεραστεί σε καμία περίπτωση το 0,51 ευρώ ανά χιλιόμετρο για τις υψηλότερες κατηγορίες οχημάτων. Το όριο αυτό δεν έχει καμία σχέση με τις τρέχουσες τιμές, λειτουργεί περισσότερο ως μια «δικλείδα ασφαλείας» για τις επόμενες δεκαετίες. Ακόμη και σε περιόδους μεγάλης ανόδου του πληθωρισμού ή αύξησης των λειτουργικών εξόδων, η χρέωση δεν μπορεί να υπερβεί αυτό το επίπεδο. Παραμένει στο Δημόσιο ο λογαριασμός των απαλλαγών Σημαντική αλλαγή επέρχεται και στο καθεστώς των απαλλαγών. Μέχρι σήμερα, απαλλαγές όπως αυτές για κατοίκους όμορων περιοχών ή για ανέργους μπορούσαν να εφαρμοστούν σχετικά εύκολα. Στο νέο πλαίσιο, καμία απαλλαγή δεν ισχύει αυτόματα. Χρειάζεται ρητή απόφαση του Δημοσίου, η οποία μπορεί να διαρκεί το πολύ δύο χρόνια και να παραταθεί μόνο με συναίνεση του παραχωρησιούχου. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι κάθε απαλλαγή συνεπάγεται κόστος για το Δημόσιο, το οποίο υποχρεώνεται να αποζημιώνει πλήρως τον παραχωρησιούχο για την απώλεια εσόδων. Η κοινωνική πολιτική, με άλλα λόγια, παραμένει δυνατή, αλλά πλέον πληρώνεται από το κράτος. Το νέο καθεστώς επιβάλλει και αυστηρούς κανόνες για όσους δεν πληρώνουν διόδια. Η καταγραφή της παράβασης μέσω φωτογραφίας αποτελεί πλήρη απόδειξη, ότι ο οδηγός υποχρεώνεται να καταβάλει το οφειλόμενο ποσό μαζί με μια αστική ποινή που ισούται με το εικοσαπλάσιο του διοδίου, ενώ σε περίπτωση μη εξόφλησης ο παραχωρησιούχος μπορεί να προχωρήσει σε διαταγή πληρωμής με ταχεία διαδικασία. Η πρακτική της «αυτοσχέδιας απαλλαγής» που γνωρίσαμε στην Εγνατία ανήκει πλέον στο παρελθόν. Στο ευρύτερο λειτουργικό πλαίσιο της παραχώρησης εντάσσονται και τα ΣΕΑ, τα οποία ο παραχωρησιούχος αναλαμβάνει να λειτουργεί, να συντηρεί και να αναβαθμίζει. Η λειτουργία των ΣΕΑ συνδέεται άμεσα με την ποιότητα της εξυπηρέτησης των οδηγών αλλά και με την ομαλή εφαρμογή του υβριδικού συστήματος διοδίων, καθώς αποτελούν σημεία όπου εγκαθίστανται κρίσιμες τεχνολογικές υποδομές. Κάπως έτσι, η Εγνατία Οδός εισέρχεται σε μια διετία μετασχηματισμού, στο τέλος της οποίας ο άξονας θα λειτουργεί με ένα ενιαίο, πλήρως αναλογικό σύστημα χρέωσης, με σαφείς κανόνες για τις απαλλαγές, με εγγυημένη εισπραξιμότητα, με αναβαθμισμένες υποδομές και με ένα μοντέλο τιμολόγησης που θα πλησιάζει τα ευρωπαϊκά πρότυπα.
  9. Η επερχόμενη γενιά του Ευρωκώδικα 8 δεν είναι ενημέρωση, αλλά επανάσταση. Μια κριτική ανάλυση για τις ριζικές αλλαγές σε Φάσματα, Γεωτεχνική Μηχανική και τον πρακτικό αντίκτυπο στον Σχεδιασμό για την Ελλάδα. Ως μελετητές μηχανικοί, έχουμε ενσωματώσει στην πρακτική μας τον Ευρωκώδικα 8 (EN 1998-1:2004) για σχεδόν δύο δεκαετίες. Το πλαίσιο αυτό, αν και καινοτόμο για την εποχή του, βασίστηκε σε επιστημονικές παραδοχές που σήμερα θεωρούνται ξεπερασμένες. Η έλευση της νέας γενιάς του Ευρωκώδικα 8, με ορίζοντα πλήρους εφαρμογής το 2024-2025, δεν αποτελεί μια απλή «ενημέρωση» (update), αλλά μια «θεμελιώδη αναθεώρηση» (revision), η οποία ενσωματώνει τα διδάγματα από καταστροφικούς σεισμούς και 20 χρόνια ακαδημαϊκής έρευνας. Η νέα δομή διασπά το παλιό, μονολιθικό Μέρος 1 σε δύο διακριτά τμήματα: το FprEN 1998-1-1 (Γενικοί κανόνες και Σεισμική Δράση) και το FprEN 1998-1-2 (Κτίρια). Αυτή η αρθρωτή δομή είναι η πρώτη ένδειξη μιας βαθύτερης, φιλοσοφικής αλλαγής. Οι κυριότερες διαφορές, ωστόσο, εντοπίζονται σε δύο πυλώνες που ορίζουν ολόκληρο τον αντισεισμικό σχεδιασμό: τον ορισμό της σεισμικής δράσης και την ταξινόμηση των εδαφών. 1. Η Εγκατάλειψη της agR και η Υιοθέτηση των Sα και Sβ Ο Ευρωκώδικας 8 του 2004 θεμελίωνε ολόκληρη τη σεισμική δράση σε μία και μοναδική παράμετρο: την επιτάχυνση αναφοράς εδάφους τύπου Α (agR - reference peak ground acceleration). Ολόκληρο το ελαστικό φάσμα απόκρισης (είτε Τύπου 1 είτε Τύπου 2) αποτελούσε απλώς μια κλιμάκωση αυτής της τιμής, μέσω των συντελεστών S, TB, TC και TD. Αυτή η προσέγγιση είναι πλέον επιστημονικά ανεπαρκής. Η agR (ουσιαστικά το PGA) είναι ένας ασταθής δείκτης της πραγματικής σεισμικής επικινδυνότητας. Ένας ισχυρός, μακρινός σεισμός (π.χ. M=7.5 στα 100 km) και ένας μέτριος, κοντινός σεισμός (π.χ. M=6.0 στα 10 km) μπορούν να παράγουν το ίδιο PGA, αλλά τα φάσματά τους είναι δραματικά διαφορετικά: ο πρώτος είναι πλούσιος σε μεγάλες περιόδους (απειλή για υψηλά, εύκαμπτα κτίρια) και ο δεύτερος σε μικρές περιόδους (απειλή για χαμηλά, δύσκαμπτα κτίρια). Το μοντέλο agR ήταν «τυφλό» σε αυτή τη διαφορά. Ο νέος EC8:2024 (στο FprEN 1998-1-1) εγκαταλείπει πλήρως την «αγκύρωση» στο PGA. Αντ' αυτού, ορίζει το ελαστικό φάσμα σε βράχο (rock conditions) μέσω δύο άμεσων φασματικών παραμέτρων, οι οποίες προέρχονται απευθείας από τα σύγχρονα πιθανοτικά μοντέλα σεισμικής επικινδυνότητας (PSHA), όπως το ESHM20 : 1. Sα: Η μέγιστη φασματική επιτάχυνση (το «πλατώ» του φάσματος). 2. Sβ: Η φασματική επιτάχυνση στην περίοδο T = 1.0 s. Αυτή είναι η σημαντικότερη επιστημονική αναβάθμιση του κώδικα. Τα εθνικά προσαρτήματα μπορούν πλέον να υιοθετήσουν φάσματα που αντικατοπτρίζουν την πραγματική τοπική σεισμοτεκτονική διαμόρφωση, αντί να «στριμώχνουν» την επικινδυνότητα σε μια προκαθορισμένη, αυθαίρετη φόρμα. 2. Η Γεωτεχνική Επανάσταση: Από την «Τυραννία» του VS,30 στο Ενιαίο "Ground Model" Εάν η αλλαγή στη σεισμική δράση είναι εξέλιξη, η αλλαγή στη γεωτεχνική ταξινόμηση είναι επανάσταση. Ο EC8:2004 ταξινομούσε τις εδαφικές συνθήκες (Κατηγορίες A, B, C, D, E) βασιζόμενος σχεδόν αποκλειστικά στη μέση ταχύτητα διάτμησης των κυμάτων στα επιφανειακά 30 μέτρα (VS,30). Όπως και η agR, η VS,30 είναι μια επικίνδυνα απλοϊκή παράμετρος. Αγνοεί πλήρως τι συμβαίνει *κάτω* από τα 30 μέτρα και, κυριότερα, αγνοεί τη θεμελιώδη ιδιοπερίοδο του εδάφους (T0). Για παράδειγμα, 15 μέτρα μαλακής αργίλου (VS = 150 m/s) πάνω σε βράχο (T0 ≈ 0.4 s) και 50 μέτρα μέσης πυκνότητας άμμου (VS = 250 m/s) πάνω σε βράχο (T0 ≈ 0.8 s), θα μπορούσαν και τα δύο να ταξινομηθούν ως Κατηγορία C ή D, παρότι το πρώτο θα ενίσχυε καταστροφικά ένα 4-όροφο κτίριο και το δεύτερο ένα 8-όροφο. Ο νέος EC8:2024, ακολουθώντας τις προτάσεις ερευνητικών ομάδων (όπως η ελληνική, υπό τον Καθ. Πιτιλάκη), υιοθετεί μια πολυπαραμετρική ταξινόμηση. Οι κύριες παράμετροι είναι πλέον : 1. Το Πάχος της εδαφικής απόθεσης μέχρι το σεισμικό υπόβαθρο (π.χ. H800 - βάθος μέχρι VS > 800 m/s). 2. Η Θεμελιώδης Ιδιοπερίοδος (T0). 3. Η Μέση Ταχύτητα Διάτμησης (VS,H ή VS,30). Αυτό οδηγεί σε πολύ πιο «έξυπνες» υποκατηγορίες (π.χ. B1, B2, C1, C2), οι οποίες διακρίνουν τα ρηχά από τα βαθιά εδάφη με παρόμοιες τιμές VS. Ταυτόχρονα, η νέα γενιά των Ευρωκωδίκων επιλύει τη χρόνια «έλλειψη συμβατότητας» (lack of compatibility) μεταξύ του EC7 (Γεωτεχνικός Σχεδιασμός) και του EC8-5 (Γεωτεχνικός Αντισεισμικός Σχεδιασμός). Ο νέος EC7 (EN 1997:2024) και ο νέος EC8-5 απαιτούν πλέον τη δημιουργία ενός ενιαίου «Γεωτεχνικού Μοντέλου» (Ground Model). Αυτό σημαίνει ότι η γεωτεχνική έρευνα πρέπει πλέον να περιλαμβάνει τις δυναμικές παραμέτρους (VS, T0) που απαιτεί ο αντισεισμικός σχεδιασμός, τερματίζοντας τη συνήθη ασυνεννοησία μεταξύ Γεωτεχνικού και Δομοστατικού Μηχανικού. 3. Περιπτώσεις Μελέτης (Case Studies): Ο Ποσοτικός Αντίκτυπος στον Σχεδιασμό Οι αλλαγές αυτές δεν είναι θεωρητικές. Μεταβάλλουν άμεσα τα εντατικά μεγέθη σχεδιασμού. Οι παλιές Κατηγορίες Πλαστιμότητας DCL, DCM, DCH δεν αντιστοιχούν πλήρως στις νέες DC1, DC2, DC3. Πρόκειται για μια «εννοιολογική μετατόπιση», που συχνά συνοδεύεται από μείωση του συντελεστή συμπεριφοράς q. Για παράδειγμα, η νέα DC2 αντιστοιχεί σε q ≤ 3.1, τιμή αισθητά μικρότερη από αυτή που χρησιμοποιούσαμε για την DCM. - Case Study 1: Κτίρια Οπλισμένου Σκυροδέματος (Ο/Σ): Συγκριτικές μελέτες που εφάρμοσαν και τους δύο κώδικες σε τυπικά πλαίσια Ο/Σ (5-όροφα και 10-όροφα) έδειξαν ότι ο νέος κώδικας (DC2/DC3) οδηγεί σε αυξημένες απαιτήσεις διαμήκους οπλισμού στα υποστυλώματα και αυστηρότερες απαιτήσεις εγκάρσιου οπλισμού (συνδετήρων) για την επίτευξη της τοπικής πλαστιμότητας. Η μείωση του q και οι αυστηρότεροι κανόνες ικανοτικού σχεδιασμού καθιστούν τον νέο κώδικα πιο απαιτητικό για τους φορείς Ο/Σ. - Case Study 2: Μεταλλικά Κτίρια (Χάλυβας): Εδώ συναντάμε ένα παράδοξο. Έρευνες καταδεικνύουν ότι ο νέος EC8 οδηγεί σε «δομικά ελαφρύτερες λύσεις» (structurally lighter solutions) για χαλύβδινα πλαίσια ροπής (MRFs). Πώς είναι δυνατόν, ενώ ο q μειώνεται; Η απάντηση είναι ότι ο σχεδιασμός των χαλύβδινων πλαισίων σπάνια καθορίζεται από την αντοχή (που επηρεάζει ο q). Καθορίζεται σχεδόν πάντα από την ακαμψία (έλεγχος μετακινήσεων) και τα φαινόμενα 2ας τάξης (P-Delta). Ο παλιός EC8:2004 είχε υπερβολικά συντηρητικούς κανόνες για τα P-Delta. Ο νέος EC8:2024 ενσωματώνει «βελτιωμένα κριτήρια για τον έλεγχο των φαινομένων 2ας τάξης», τα οποία είναι πιο ορθολογικά και επιτρέπουν πιο βελτιστοποιημένες, άρα και ελαφρύτερες, διατομές. 4. Επίλογος: Ο Αντίκτυπος στην Ελλάδα και η Ευρύτερη Εικόνα Για τον Έλληνα μηχανικό, η αλλαγή θα είναι διπλή. Όχι μόνο αλλάζει ο κώδικας, αλλά αλλάζει και ο χάρτης εφαρμογής του. Ο ισχύων χάρτης 3 Ζωνών (ΕΑΚ 2003, με agR 0.16g, 0.24g, 0.36g) θεωρείται πλέον «ξεπερασμένος». Ήδη, έχει δημοσιευθεί μια πλήρης πρόταση για το νέο Εθνικό Προσάρτημα, βασισμένη στο ESHM20, η οποία εισάγει 5 νέες Ζώνες Σεισμικής Επικινδυνότητας. Η κρισιμότερη διαφορά είναι ότι αυτές οι ζώνες δεν θα ορίζονται πλέον από ένα μόνο agR, αλλά από τις νέες παραμέτρους Sα και Sβ (π.χ. η νέα Ζώνη 5 θα έχει PGA ≈ 0.37g, Sα ≈ 0.92g και Sβ ≈ 0.34g). Παράλληλα, τα υπόλοιπα Μέρη του κώδικα έχουν επίσης αναθεωρηθεί πλήρως. Το EN 1998-3:2025 (Αποτιμήσεις/Ενισχύσεις) διευρύνει το πεδίο του, καλύπτοντας πλέον ρητά και τις Γέφυρες, εκτός από τα Κτίρια. Το EN 1998-4:2025 (Σιλό, Δεξαμενές κ.λπ.) εισάγει τρεις διακριτές στάθμες επιτελεστικότητας (SD, DL, OP), μετατρέποντάς το ουσιαστικά σε πλαίσιο Performance-Based Design. Συμπερασματικά, ο Ευρωκώδικας 8:2024 σηματοδοτεί ένα τεράστιο επιστημονικό άλμα. Τερματίζει την εποχή των υπερ-απλουστευμένων proxies (agR, VS,30) και απαιτεί από τον μηχανικό μια βαθύτερη κατανόηση της γεωτεχνικής και της δυναμικής των κατασκευών. Η καμπύλη εκμάθησης θα είναι απότομη, αλλά το αποτέλεσμα θα είναι ασφαλέστερες, ορθολογικότερες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, πιο οικονομικές κατασκευές. ----------------- Ο Δρ. Κώστας Σαχπάζης είναι Πολιτικός Μηχανικός, Καθηγητής της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας (www.uowm.gr και www.geodomisi.com, email: [email protected]), η Κωνσταντίνα Σαχπάζη είναι Πολιτικός Μηχανικός, και η Δέσποινα Σαχπάζη είναι Αρχιτέκτων Μηχανικός View full είδηση
  10. Η επερχόμενη γενιά του Ευρωκώδικα 8 δεν είναι ενημέρωση, αλλά επανάσταση. Μια κριτική ανάλυση για τις ριζικές αλλαγές σε Φάσματα, Γεωτεχνική Μηχανική και τον πρακτικό αντίκτυπο στον Σχεδιασμό για την Ελλάδα. Ως μελετητές μηχανικοί, έχουμε ενσωματώσει στην πρακτική μας τον Ευρωκώδικα 8 (EN 1998-1:2004) για σχεδόν δύο δεκαετίες. Το πλαίσιο αυτό, αν και καινοτόμο για την εποχή του, βασίστηκε σε επιστημονικές παραδοχές που σήμερα θεωρούνται ξεπερασμένες. Η έλευση της νέας γενιάς του Ευρωκώδικα 8, με ορίζοντα πλήρους εφαρμογής το 2024-2025, δεν αποτελεί μια απλή «ενημέρωση» (update), αλλά μια «θεμελιώδη αναθεώρηση» (revision), η οποία ενσωματώνει τα διδάγματα από καταστροφικούς σεισμούς και 20 χρόνια ακαδημαϊκής έρευνας. Η νέα δομή διασπά το παλιό, μονολιθικό Μέρος 1 σε δύο διακριτά τμήματα: το FprEN 1998-1-1 (Γενικοί κανόνες και Σεισμική Δράση) και το FprEN 1998-1-2 (Κτίρια). Αυτή η αρθρωτή δομή είναι η πρώτη ένδειξη μιας βαθύτερης, φιλοσοφικής αλλαγής. Οι κυριότερες διαφορές, ωστόσο, εντοπίζονται σε δύο πυλώνες που ορίζουν ολόκληρο τον αντισεισμικό σχεδιασμό: τον ορισμό της σεισμικής δράσης και την ταξινόμηση των εδαφών. 1. Η Εγκατάλειψη της agR και η Υιοθέτηση των Sα και Sβ Ο Ευρωκώδικας 8 του 2004 θεμελίωνε ολόκληρη τη σεισμική δράση σε μία και μοναδική παράμετρο: την επιτάχυνση αναφοράς εδάφους τύπου Α (agR - reference peak ground acceleration). Ολόκληρο το ελαστικό φάσμα απόκρισης (είτε Τύπου 1 είτε Τύπου 2) αποτελούσε απλώς μια κλιμάκωση αυτής της τιμής, μέσω των συντελεστών S, TB, TC και TD. Αυτή η προσέγγιση είναι πλέον επιστημονικά ανεπαρκής. Η agR (ουσιαστικά το PGA) είναι ένας ασταθής δείκτης της πραγματικής σεισμικής επικινδυνότητας. Ένας ισχυρός, μακρινός σεισμός (π.χ. M=7.5 στα 100 km) και ένας μέτριος, κοντινός σεισμός (π.χ. M=6.0 στα 10 km) μπορούν να παράγουν το ίδιο PGA, αλλά τα φάσματά τους είναι δραματικά διαφορετικά: ο πρώτος είναι πλούσιος σε μεγάλες περιόδους (απειλή για υψηλά, εύκαμπτα κτίρια) και ο δεύτερος σε μικρές περιόδους (απειλή για χαμηλά, δύσκαμπτα κτίρια). Το μοντέλο agR ήταν «τυφλό» σε αυτή τη διαφορά. Ο νέος EC8:2024 (στο FprEN 1998-1-1) εγκαταλείπει πλήρως την «αγκύρωση» στο PGA. Αντ' αυτού, ορίζει το ελαστικό φάσμα σε βράχο (rock conditions) μέσω δύο άμεσων φασματικών παραμέτρων, οι οποίες προέρχονται απευθείας από τα σύγχρονα πιθανοτικά μοντέλα σεισμικής επικινδυνότητας (PSHA), όπως το ESHM20 : 1. Sα: Η μέγιστη φασματική επιτάχυνση (το «πλατώ» του φάσματος). 2. Sβ: Η φασματική επιτάχυνση στην περίοδο T = 1.0 s. Αυτή είναι η σημαντικότερη επιστημονική αναβάθμιση του κώδικα. Τα εθνικά προσαρτήματα μπορούν πλέον να υιοθετήσουν φάσματα που αντικατοπτρίζουν την πραγματική τοπική σεισμοτεκτονική διαμόρφωση, αντί να «στριμώχνουν» την επικινδυνότητα σε μια προκαθορισμένη, αυθαίρετη φόρμα. 2. Η Γεωτεχνική Επανάσταση: Από την «Τυραννία» του VS,30 στο Ενιαίο "Ground Model" Εάν η αλλαγή στη σεισμική δράση είναι εξέλιξη, η αλλαγή στη γεωτεχνική ταξινόμηση είναι επανάσταση. Ο EC8:2004 ταξινομούσε τις εδαφικές συνθήκες (Κατηγορίες A, B, C, D, E) βασιζόμενος σχεδόν αποκλειστικά στη μέση ταχύτητα διάτμησης των κυμάτων στα επιφανειακά 30 μέτρα (VS,30). Όπως και η agR, η VS,30 είναι μια επικίνδυνα απλοϊκή παράμετρος. Αγνοεί πλήρως τι συμβαίνει *κάτω* από τα 30 μέτρα και, κυριότερα, αγνοεί τη θεμελιώδη ιδιοπερίοδο του εδάφους (T0). Για παράδειγμα, 15 μέτρα μαλακής αργίλου (VS = 150 m/s) πάνω σε βράχο (T0 ≈ 0.4 s) και 50 μέτρα μέσης πυκνότητας άμμου (VS = 250 m/s) πάνω σε βράχο (T0 ≈ 0.8 s), θα μπορούσαν και τα δύο να ταξινομηθούν ως Κατηγορία C ή D, παρότι το πρώτο θα ενίσχυε καταστροφικά ένα 4-όροφο κτίριο και το δεύτερο ένα 8-όροφο. Ο νέος EC8:2024, ακολουθώντας τις προτάσεις ερευνητικών ομάδων (όπως η ελληνική, υπό τον Καθ. Πιτιλάκη), υιοθετεί μια πολυπαραμετρική ταξινόμηση. Οι κύριες παράμετροι είναι πλέον : 1. Το Πάχος της εδαφικής απόθεσης μέχρι το σεισμικό υπόβαθρο (π.χ. H800 - βάθος μέχρι VS > 800 m/s). 2. Η Θεμελιώδης Ιδιοπερίοδος (T0). 3. Η Μέση Ταχύτητα Διάτμησης (VS,H ή VS,30). Αυτό οδηγεί σε πολύ πιο «έξυπνες» υποκατηγορίες (π.χ. B1, B2, C1, C2), οι οποίες διακρίνουν τα ρηχά από τα βαθιά εδάφη με παρόμοιες τιμές VS. Ταυτόχρονα, η νέα γενιά των Ευρωκωδίκων επιλύει τη χρόνια «έλλειψη συμβατότητας» (lack of compatibility) μεταξύ του EC7 (Γεωτεχνικός Σχεδιασμός) και του EC8-5 (Γεωτεχνικός Αντισεισμικός Σχεδιασμός). Ο νέος EC7 (EN 1997:2024) και ο νέος EC8-5 απαιτούν πλέον τη δημιουργία ενός ενιαίου «Γεωτεχνικού Μοντέλου» (Ground Model). Αυτό σημαίνει ότι η γεωτεχνική έρευνα πρέπει πλέον να περιλαμβάνει τις δυναμικές παραμέτρους (VS, T0) που απαιτεί ο αντισεισμικός σχεδιασμός, τερματίζοντας τη συνήθη ασυνεννοησία μεταξύ Γεωτεχνικού και Δομοστατικού Μηχανικού. 3. Περιπτώσεις Μελέτης (Case Studies): Ο Ποσοτικός Αντίκτυπος στον Σχεδιασμό Οι αλλαγές αυτές δεν είναι θεωρητικές. Μεταβάλλουν άμεσα τα εντατικά μεγέθη σχεδιασμού. Οι παλιές Κατηγορίες Πλαστιμότητας DCL, DCM, DCH δεν αντιστοιχούν πλήρως στις νέες DC1, DC2, DC3. Πρόκειται για μια «εννοιολογική μετατόπιση», που συχνά συνοδεύεται από μείωση του συντελεστή συμπεριφοράς q. Για παράδειγμα, η νέα DC2 αντιστοιχεί σε q ≤ 3.1, τιμή αισθητά μικρότερη από αυτή που χρησιμοποιούσαμε για την DCM. - Case Study 1: Κτίρια Οπλισμένου Σκυροδέματος (Ο/Σ): Συγκριτικές μελέτες που εφάρμοσαν και τους δύο κώδικες σε τυπικά πλαίσια Ο/Σ (5-όροφα και 10-όροφα) έδειξαν ότι ο νέος κώδικας (DC2/DC3) οδηγεί σε αυξημένες απαιτήσεις διαμήκους οπλισμού στα υποστυλώματα και αυστηρότερες απαιτήσεις εγκάρσιου οπλισμού (συνδετήρων) για την επίτευξη της τοπικής πλαστιμότητας. Η μείωση του q και οι αυστηρότεροι κανόνες ικανοτικού σχεδιασμού καθιστούν τον νέο κώδικα πιο απαιτητικό για τους φορείς Ο/Σ. - Case Study 2: Μεταλλικά Κτίρια (Χάλυβας): Εδώ συναντάμε ένα παράδοξο. Έρευνες καταδεικνύουν ότι ο νέος EC8 οδηγεί σε «δομικά ελαφρύτερες λύσεις» (structurally lighter solutions) για χαλύβδινα πλαίσια ροπής (MRFs). Πώς είναι δυνατόν, ενώ ο q μειώνεται; Η απάντηση είναι ότι ο σχεδιασμός των χαλύβδινων πλαισίων σπάνια καθορίζεται από την αντοχή (που επηρεάζει ο q). Καθορίζεται σχεδόν πάντα από την ακαμψία (έλεγχος μετακινήσεων) και τα φαινόμενα 2ας τάξης (P-Delta). Ο παλιός EC8:2004 είχε υπερβολικά συντηρητικούς κανόνες για τα P-Delta. Ο νέος EC8:2024 ενσωματώνει «βελτιωμένα κριτήρια για τον έλεγχο των φαινομένων 2ας τάξης», τα οποία είναι πιο ορθολογικά και επιτρέπουν πιο βελτιστοποιημένες, άρα και ελαφρύτερες, διατομές. 4. Επίλογος: Ο Αντίκτυπος στην Ελλάδα και η Ευρύτερη Εικόνα Για τον Έλληνα μηχανικό, η αλλαγή θα είναι διπλή. Όχι μόνο αλλάζει ο κώδικας, αλλά αλλάζει και ο χάρτης εφαρμογής του. Ο ισχύων χάρτης 3 Ζωνών (ΕΑΚ 2003, με agR 0.16g, 0.24g, 0.36g) θεωρείται πλέον «ξεπερασμένος». Ήδη, έχει δημοσιευθεί μια πλήρης πρόταση για το νέο Εθνικό Προσάρτημα, βασισμένη στο ESHM20, η οποία εισάγει 5 νέες Ζώνες Σεισμικής Επικινδυνότητας. Η κρισιμότερη διαφορά είναι ότι αυτές οι ζώνες δεν θα ορίζονται πλέον από ένα μόνο agR, αλλά από τις νέες παραμέτρους Sα και Sβ (π.χ. η νέα Ζώνη 5 θα έχει PGA ≈ 0.37g, Sα ≈ 0.92g και Sβ ≈ 0.34g). Παράλληλα, τα υπόλοιπα Μέρη του κώδικα έχουν επίσης αναθεωρηθεί πλήρως. Το EN 1998-3:2025 (Αποτιμήσεις/Ενισχύσεις) διευρύνει το πεδίο του, καλύπτοντας πλέον ρητά και τις Γέφυρες, εκτός από τα Κτίρια. Το EN 1998-4:2025 (Σιλό, Δεξαμενές κ.λπ.) εισάγει τρεις διακριτές στάθμες επιτελεστικότητας (SD, DL, OP), μετατρέποντάς το ουσιαστικά σε πλαίσιο Performance-Based Design. Συμπερασματικά, ο Ευρωκώδικας 8:2024 σηματοδοτεί ένα τεράστιο επιστημονικό άλμα. Τερματίζει την εποχή των υπερ-απλουστευμένων proxies (agR, VS,30) και απαιτεί από τον μηχανικό μια βαθύτερη κατανόηση της γεωτεχνικής και της δυναμικής των κατασκευών. Η καμπύλη εκμάθησης θα είναι απότομη, αλλά το αποτέλεσμα θα είναι ασφαλέστερες, ορθολογικότερες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, πιο οικονομικές κατασκευές. ----------------- Ο Δρ. Κώστας Σαχπάζης είναι Πολιτικός Μηχανικός, Καθηγητής της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας (www.uowm.gr και www.geodomisi.com, email: [email protected]), η Κωνσταντίνα Σαχπάζη είναι Πολιτικός Μηχανικός, και η Δέσποινα Σαχπάζη είναι Αρχιτέκτων Μηχανικός
  11. 12 downloads

    ΜΟΔ Α.Ε.: Μεθοδολογία ανάπτυξης πράσινων σημείων Το παρόν εγχειρίδιο έχει στόχο να εξειδικεύσει τις γενικότερες κατευθύνσεις που περιέχονται στους προαναφερθέντες οδηγούς, στο συγκεκριμένο πλαίσιο που διαμορφώνει η αγορά της ανακύκλωσης στην Ελλάδα σήμερα, ώστε να δώσει στους δήμους στοχευμένες κατευθύνσεις για τη βελτιστοποίηση του σχεδιασμού και της λειτουργίας των ΠΣ.
  12. Συνολική έκταση 1.751 στρεμμάτων με καθαρή έκταση 1.296 στρεμμάτων, συνολική δόμηση του Ειδικού Σχεδίου Χωρικής Ανάπτυξης στα 90.701 τ.μ. με Συντελεστή Δόμησης 0,07 και μέγιστη κάλυψη από 12%- 20%, συνολική δυναμικότητα 1.133 κλινών και μέγιστος πληθυσμός στα 2.250 άτομα. Αυτά είναι, συνοπτικά, τα κύρια χαρακτηριστικά της φιλόδοξης, χαρακτηρισμένης ως στρατηγικής επένδυσης για το ‘’Serenity Village”, που προωθείται απέναντι από την Υδρα στην Πελοπόννησο, με επενδυτικό φορέα την Ηydra Rock Α.Ε. με επικεφαλής τον κ. Γιάννη Βαρδινογιάννη. Στόχος, η δημιουργία ενός εμβληματικού – αειφορικού τουριστικού θέρετρου υψηλών προδιαγραφών – Serenity village». «Η προτεινόμενη επένδυση αφορά στη δημιουργία ενός εμβληματικού, αειφορικού τουριστικού θέρετρου υψηλών προδιαγραφών, το οποίο θα αναπτυχθεί σε περιοχή μοναδικού φυσικού κάλλους, στις νοτιοανατολικές παρυφές του Δήμου Πόρου και σε γειτονική περιοχή του Δήμου Ερμιονίδας», όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά. Το επενδυτικό σχέδιο περιλαμβάνει τη δημιουργία Σύνθετου Τουριστικού Καταλύματος και την ανάπτυξη ενός οργανωμένου Παραθεριστικού Τουριστικού Χωριού, με έμφαση στην παροχή ποιοτικών υπηρεσιών διαμονής, στην ενσωμάτωση βιώσιμων κατασκευαστικών προτύπων και στην περιβαλλοντικά υπεύθυνη λειτουργία. Πρόκειται για έργο που δεν απευθύνεται σε μαζικό τουρισμό, αλλά εστιάζει στη δημιουργία μιας υψηλής ποιότητας εμπειρίας διαμονής, με παράλληλη ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και απασχόλησης». Η επένδυση έχει ήδη χαρακτηριστεί ως Στρατηγική Επένδυση σύμφωνα με την απόφαση της Διυπουργικής Επιτροπής Στρατηγικών Επενδύσεων (ΔΕΣΕ) το Μάρτιο του 2025. Η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, συνοδεύεται, μεταξύ άλλων, από μελέτη εκτίμησης επιπτώσεων στα λιβάδια ποσειδωνίας αλλά και μελέτη φέρουσας ικανότητας στην οποία επισημαίνεται ότι «το προτεινόμενο ΕΣΧΑΣΕ πρόκειται στην περιοχή να προσθέσει μέγιστο πληθυσμό 2.250 ατόμων (φιλοξενούμενοι, επισκέπτες, εργαζόμενοι κλπ.) με την πυκνότητα στο σύνολο της έκτασής του να φτάνει στα 1.286 άτομα ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο). Στην περιοχή γενικότερα υπάρχει μία πτωτική πληθυσμιακή τάση και πληθυσμιακή γήρανση», όπως υποστηρίζεται. Όπως επισημαίνεται, η συνολική έκταση όπου αναπτύσσεται το επενδυτικό σχεδίου ανέρχεται, όπως προαναφέρθηκε, σε περίπου 1.751 στρέμματα και αποτελείται από δύο τμήματα που απέχουν περί τα 800 μέτρα μεταξύ τους στη θέση «Βλαχέικα» του Δήμου Πόρου της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων της Περιφέρειας Αττικής και στη θέση «Μετόχι» του Δήμου Ερμιονίδας της Περιφερειακής Ενότητας Αργολίδος της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Το τελικό ακίνητο δημιουργήθηκε από την ένωση 16 ιδιοκτησιών οι οποίες είναι αδόμητες πλην κάποιων υφιστάμενων κτισμάτων στην θέση «Βλαχέικα» τα οποία αθροίζουν σε εκτιμώμενη δόμηση 450 τ.μ.. Οι δύο Ζώνες Η επένδυση περιλαμβάνει δύο κύριες ζώνες ανάπτυξης, την πρώτη ζώνη ανάπτυξης (Ζώνη 1), με χρήση «Τουριστικού Παραθεριστικού Χωριού» και τη δεύτερη ζώνη (Ζώνη 2) με χρήση «Τουρισμός- Αναψυχή». «Η πολεοδόμηση της περιοχής θα βασιστεί σε αρχές οικολογικού σχεδιασμού και οι αντίστοιχες τουριστικές κατοικίες που θα ανεγερθούν θα φέρουν χαρακτηριστικά βιοκλιματικού σχεδιασμού, πληρώντας τα κριτήρια παθητικών κτιρίων με ετήσια κατανάλωση ενέργειας». Οι δύο κύριες Ζώνες επιμερίζονται σε 6 ενότητες, ενώ σε ό,τι αφορά τη δόμηση, η αρχή είναι «να δημιουργηθεί ένας τουριστικός-παραθεριστικός οικισμός/θέρετρο με ήπια χαρακτηριστικά με έμβαση στην βιωσιμότητα και φιλικός προς το περιβάλλον στον οποίο οι περιορισμοί αφορούν Συντελεστή Δόμησης -Σ.Δ. (μεικτό) 0,07 και η μέγιστη επιτρεπόμενη κάλυψη να είναι από 12% έως 20%. Συνοπτικά, στη Ζώνη 1 για το Τουριστικό Παραθεριστικό Χωριό σε συνολική έκταση 1.362 στρ., η τελική έκταση (ανευ δασικών και ρεμάτων) αντιστοιχεί σε 926 στρεμμάτων και περιλαμβάνει τρείς ενότητες. Η επιφάνεια δόμησης θα είναι 64.833 τ.μ. με μέγιστη κάλυψη 20%. Συνολικά προβλέπονται 100 τουριστικές κατοικίες (640 τ.μ./ κατοικία) με μια δυναμικότητα 700 κλινών και προβλεπόμενο μέγιστο πληθυσμό 930 ατόμων, όπως επισημαίνεται στην έκθεση της τουριστικής φέρουσας ικανότητας/ χωρητικότητας. Στη Ζώνη 2 Τουρισμός-Αναψυχή η συνολική έκταση αντιστοιχεί σε 387 στρέμματα με την τελική έκταση (άνευ δασικών και ρεμάτων να αφορά 370 στρ. και περιλαμβάνει επίσης τρείς ενότητες, το Σύνθετο Τουριστικό Κατάλυμα σε 260 στρ., τη δεύτερη ενότητα με τις τουριστικές επαύλεις σε 73 στρ. και την τρίτη ενότητα (εστίαση, αθλητισμός, αναψυχή) σε 38,29 στρ.. Η μέγιστη κάλυψη στην περίπτωση αυτή είναι 12% με συνολική επιφάνεια δόμησης τα 25.868 τ.μ.. Ειδικότερα, στην πρώτη ενότητα του Σύνθετου Τουριστικού Καταλύματος προβλέπεται η ξενοδοχειακή μονάδα με τουριστική υποδομή/ κέντρο θαλασσοθεραπείας δυναμικότητας 200 κλινών και 45 τουριστικές βίλες δυναμικότητας 180 κλινών με μέγιστο πληθυσμό στα 670 άτομα. Η συνολική επιφάνεια δόμησης είναι στα 18.059 τ.μ.. Στη δεύτερη ενότητα περιλαμβάνονται 3 τουριστικές επαύλεις και μία υφιστάμενη δυναμικότητας 53 κλινών (με μέγιστο πληθυσμό 130 άτομα), ενώ η δόμηση αντιστοιχεί σε 5.128 τ.μ.. Στην τρίτη ενότητα με μικρές αθλητικές εγκαταστάσεις, χώρο εστίασης, χώρος στάθμευσης σκαφών η δόμηση είναι 2.680 τ.μ., ενώ ο μέγιστος πληθυσμός προβλέπεται, με βάση τη σχετική έκθεση στα 520 άτομα. Όπως υποστηρίζεται στη μελέτη φέρουσας ικανότητας, «από το 1991 και το 2021 η πτώση μεταξύ αρχικών και τελικών πληθυσμιακών μεγεθών είναι αισθητή ενώ υπάρχει μία εγκατάλειψη του χώρου με μεταναστεύσεις, ενώ η γήρανση και η υπογεννητικότητα δεν ανανεώνουν τον πληθυσμό. Επιπλέον, η περιοχή σε πολλές περιοχές της από μόνιμη κατοικία μετατράπηκε σε εξοχική-παραθεριστική». Οι επενδυτές υποστηρίζουν ότι «η χωροθέτηση του έργου σε μια περιοχή με έντονα αναπτυσσόμενο τουριστικό δυναμικό και σημαντικές περιβαλλοντικές αξίες, καθιστά τη συγκεκριμένη επένδυση στρατηγικής σημασίας, τόσο για τον Αργοσαρωνικό όσο και για τον ευρύτερο θαλάσσιο και νησιωτικό τουρισμό της χώρας. Η επένδυση υιοθετεί εξ αρχής αρχές της κυκλικής οικονομίας, προκρίνει την εξοικονόμηση φυσικών πόρων (ενέργεια, νερό, εδάφη) και περιορίζει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου». View full είδηση
  13. Συνολική έκταση 1.751 στρεμμάτων με καθαρή έκταση 1.296 στρεμμάτων, συνολική δόμηση του Ειδικού Σχεδίου Χωρικής Ανάπτυξης στα 90.701 τ.μ. με Συντελεστή Δόμησης 0,07 και μέγιστη κάλυψη από 12%- 20%, συνολική δυναμικότητα 1.133 κλινών και μέγιστος πληθυσμός στα 2.250 άτομα. Αυτά είναι, συνοπτικά, τα κύρια χαρακτηριστικά της φιλόδοξης, χαρακτηρισμένης ως στρατηγικής επένδυσης για το ‘’Serenity Village”, που προωθείται απέναντι από την Υδρα στην Πελοπόννησο, με επενδυτικό φορέα την Ηydra Rock Α.Ε. με επικεφαλής τον κ. Γιάννη Βαρδινογιάννη. Στόχος, η δημιουργία ενός εμβληματικού – αειφορικού τουριστικού θέρετρου υψηλών προδιαγραφών – Serenity village». «Η προτεινόμενη επένδυση αφορά στη δημιουργία ενός εμβληματικού, αειφορικού τουριστικού θέρετρου υψηλών προδιαγραφών, το οποίο θα αναπτυχθεί σε περιοχή μοναδικού φυσικού κάλλους, στις νοτιοανατολικές παρυφές του Δήμου Πόρου και σε γειτονική περιοχή του Δήμου Ερμιονίδας», όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά. Το επενδυτικό σχέδιο περιλαμβάνει τη δημιουργία Σύνθετου Τουριστικού Καταλύματος και την ανάπτυξη ενός οργανωμένου Παραθεριστικού Τουριστικού Χωριού, με έμφαση στην παροχή ποιοτικών υπηρεσιών διαμονής, στην ενσωμάτωση βιώσιμων κατασκευαστικών προτύπων και στην περιβαλλοντικά υπεύθυνη λειτουργία. Πρόκειται για έργο που δεν απευθύνεται σε μαζικό τουρισμό, αλλά εστιάζει στη δημιουργία μιας υψηλής ποιότητας εμπειρίας διαμονής, με παράλληλη ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και απασχόλησης». Η επένδυση έχει ήδη χαρακτηριστεί ως Στρατηγική Επένδυση σύμφωνα με την απόφαση της Διυπουργικής Επιτροπής Στρατηγικών Επενδύσεων (ΔΕΣΕ) το Μάρτιο του 2025. Η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, συνοδεύεται, μεταξύ άλλων, από μελέτη εκτίμησης επιπτώσεων στα λιβάδια ποσειδωνίας αλλά και μελέτη φέρουσας ικανότητας στην οποία επισημαίνεται ότι «το προτεινόμενο ΕΣΧΑΣΕ πρόκειται στην περιοχή να προσθέσει μέγιστο πληθυσμό 2.250 ατόμων (φιλοξενούμενοι, επισκέπτες, εργαζόμενοι κλπ.) με την πυκνότητα στο σύνολο της έκτασής του να φτάνει στα 1.286 άτομα ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο). Στην περιοχή γενικότερα υπάρχει μία πτωτική πληθυσμιακή τάση και πληθυσμιακή γήρανση», όπως υποστηρίζεται. Όπως επισημαίνεται, η συνολική έκταση όπου αναπτύσσεται το επενδυτικό σχεδίου ανέρχεται, όπως προαναφέρθηκε, σε περίπου 1.751 στρέμματα και αποτελείται από δύο τμήματα που απέχουν περί τα 800 μέτρα μεταξύ τους στη θέση «Βλαχέικα» του Δήμου Πόρου της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων της Περιφέρειας Αττικής και στη θέση «Μετόχι» του Δήμου Ερμιονίδας της Περιφερειακής Ενότητας Αργολίδος της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Το τελικό ακίνητο δημιουργήθηκε από την ένωση 16 ιδιοκτησιών οι οποίες είναι αδόμητες πλην κάποιων υφιστάμενων κτισμάτων στην θέση «Βλαχέικα» τα οποία αθροίζουν σε εκτιμώμενη δόμηση 450 τ.μ.. Οι δύο Ζώνες Η επένδυση περιλαμβάνει δύο κύριες ζώνες ανάπτυξης, την πρώτη ζώνη ανάπτυξης (Ζώνη 1), με χρήση «Τουριστικού Παραθεριστικού Χωριού» και τη δεύτερη ζώνη (Ζώνη 2) με χρήση «Τουρισμός- Αναψυχή». «Η πολεοδόμηση της περιοχής θα βασιστεί σε αρχές οικολογικού σχεδιασμού και οι αντίστοιχες τουριστικές κατοικίες που θα ανεγερθούν θα φέρουν χαρακτηριστικά βιοκλιματικού σχεδιασμού, πληρώντας τα κριτήρια παθητικών κτιρίων με ετήσια κατανάλωση ενέργειας». Οι δύο κύριες Ζώνες επιμερίζονται σε 6 ενότητες, ενώ σε ό,τι αφορά τη δόμηση, η αρχή είναι «να δημιουργηθεί ένας τουριστικός-παραθεριστικός οικισμός/θέρετρο με ήπια χαρακτηριστικά με έμβαση στην βιωσιμότητα και φιλικός προς το περιβάλλον στον οποίο οι περιορισμοί αφορούν Συντελεστή Δόμησης -Σ.Δ. (μεικτό) 0,07 και η μέγιστη επιτρεπόμενη κάλυψη να είναι από 12% έως 20%. Συνοπτικά, στη Ζώνη 1 για το Τουριστικό Παραθεριστικό Χωριό σε συνολική έκταση 1.362 στρ., η τελική έκταση (ανευ δασικών και ρεμάτων) αντιστοιχεί σε 926 στρεμμάτων και περιλαμβάνει τρείς ενότητες. Η επιφάνεια δόμησης θα είναι 64.833 τ.μ. με μέγιστη κάλυψη 20%. Συνολικά προβλέπονται 100 τουριστικές κατοικίες (640 τ.μ./ κατοικία) με μια δυναμικότητα 700 κλινών και προβλεπόμενο μέγιστο πληθυσμό 930 ατόμων, όπως επισημαίνεται στην έκθεση της τουριστικής φέρουσας ικανότητας/ χωρητικότητας. Στη Ζώνη 2 Τουρισμός-Αναψυχή η συνολική έκταση αντιστοιχεί σε 387 στρέμματα με την τελική έκταση (άνευ δασικών και ρεμάτων να αφορά 370 στρ. και περιλαμβάνει επίσης τρείς ενότητες, το Σύνθετο Τουριστικό Κατάλυμα σε 260 στρ., τη δεύτερη ενότητα με τις τουριστικές επαύλεις σε 73 στρ. και την τρίτη ενότητα (εστίαση, αθλητισμός, αναψυχή) σε 38,29 στρ.. Η μέγιστη κάλυψη στην περίπτωση αυτή είναι 12% με συνολική επιφάνεια δόμησης τα 25.868 τ.μ.. Ειδικότερα, στην πρώτη ενότητα του Σύνθετου Τουριστικού Καταλύματος προβλέπεται η ξενοδοχειακή μονάδα με τουριστική υποδομή/ κέντρο θαλασσοθεραπείας δυναμικότητας 200 κλινών και 45 τουριστικές βίλες δυναμικότητας 180 κλινών με μέγιστο πληθυσμό στα 670 άτομα. Η συνολική επιφάνεια δόμησης είναι στα 18.059 τ.μ.. Στη δεύτερη ενότητα περιλαμβάνονται 3 τουριστικές επαύλεις και μία υφιστάμενη δυναμικότητας 53 κλινών (με μέγιστο πληθυσμό 130 άτομα), ενώ η δόμηση αντιστοιχεί σε 5.128 τ.μ.. Στην τρίτη ενότητα με μικρές αθλητικές εγκαταστάσεις, χώρο εστίασης, χώρος στάθμευσης σκαφών η δόμηση είναι 2.680 τ.μ., ενώ ο μέγιστος πληθυσμός προβλέπεται, με βάση τη σχετική έκθεση στα 520 άτομα. Όπως υποστηρίζεται στη μελέτη φέρουσας ικανότητας, «από το 1991 και το 2021 η πτώση μεταξύ αρχικών και τελικών πληθυσμιακών μεγεθών είναι αισθητή ενώ υπάρχει μία εγκατάλειψη του χώρου με μεταναστεύσεις, ενώ η γήρανση και η υπογεννητικότητα δεν ανανεώνουν τον πληθυσμό. Επιπλέον, η περιοχή σε πολλές περιοχές της από μόνιμη κατοικία μετατράπηκε σε εξοχική-παραθεριστική». Οι επενδυτές υποστηρίζουν ότι «η χωροθέτηση του έργου σε μια περιοχή με έντονα αναπτυσσόμενο τουριστικό δυναμικό και σημαντικές περιβαλλοντικές αξίες, καθιστά τη συγκεκριμένη επένδυση στρατηγικής σημασίας, τόσο για τον Αργοσαρωνικό όσο και για τον ευρύτερο θαλάσσιο και νησιωτικό τουρισμό της χώρας. Η επένδυση υιοθετεί εξ αρχής αρχές της κυκλικής οικονομίας, προκρίνει την εξοικονόμηση φυσικών πόρων (ενέργεια, νερό, εδάφη) και περιορίζει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου».
  14. Με την με Α. Π.: 2044353/05.12.2025 Εγκύκλιο 21 του e-ΕΦΚΑ καθορίζεται η απαλλαγή από ασφαλιστικές εισφορές των ποσών που προκύπτουν από των πάσης φύσεως προσαυξήσεων των επιδομάτων νυχτερινής εργασίας, αμοιβής υπερεργασίας, υπερωρίας και προσαύξησης αμοιβής για εργασία κατά τις Κυριακές και αργίες του Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου (Π.Δ 62/2025) εργαζομένων με καθεστώς πλήρους απασχόλησης. Τροποποίηση του άρθρου 41 του ν.5184/2025. Σε συνέχεια της υπ.’ αριθμ. 8/2025 εγκ. e-ΕΦΚΑ σχετικά με το αρ. 41 του ν. 5184/2025 και του με αρ.πρωτ. 2036368/5-12-25 εγγράφου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης με το οποίο δόθηκαν διευκρινιστικές οδηγίες για την εφαρμογή του άρθρου 73 του ν. 5239/2025 και κατόπιν της ανάκλησης της εγκ. e-ΕΦΚΑ εγκύκλιο 19/2025 (με το υπ.’ αριθμ. Γ.Ε. 2039469/05-12-2025), σας κοινοποιούμε τις διατάξεις του άρθρου 73 του ν. 5239/2025 (ΦΕΚ 178/Α΄/17-10-25) με τις οποίες και τροποποιήθηκε η αρχική διάταξη του άρθρου 41 του ν. 5184/2025 περί του υπολογισμού εισφορών μισθωτών πλήρους απασχόλησης και εργοδοτών στις περιπτώσεις των προσαυξήσεων νυχτερινής εργασίας, αμοιβής υπερεργασίας, υπερωρίας και εργασίας κατά τις Κυριακές και αργίες του Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025) και παρέχουμε τις ακόλουθες οδηγίες για την ενιαία εφαρμογή τους. 1. ΠΡΟΪΣΧΥΟΝ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Σύμφωνα με τις αρχικές διατάξεις του άρθρου 41 του ν. 5184/2025 (ΦΕΚ 34/Α΄/6-3-25) περί του υπολογισμού εισφορών μισθωτών πλήρους απασχόλησης και εργοδοτών στις περιπτώσεις των επιδομάτων νυχτερινής εργασίας, αμοιβής υπερεργασίας, υπερωρίας και προσαύξησης αμοιβής για εργασία κατά τις Κυριακές και αργίες του Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου (π. π.δ. 80/2022), τα ποσά που αντιστοιχούσαν στις προσαυξήσεις, όπως προβλεπόταν από τα άρθρα 143, 184 και 209 του π. π.δ. 80/2022, των ανωτέρω επιδομάτων, απαλλάσσονταν των ασφαλιστικών εισφορών (εγκ.e-ΕΦΚΑ 8/2025). 2. ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Α) Σύμφωνα με το άρθρο 150 του π.δ. 62/2025 σχετικά με το επίδομα νυκτερινής εργασίας ισχύουν τα κάτωθι: Οι εργαζόμενοι κάθε φύσεως (υπάλληλοι, υπηρέτες και εργατοτεχνίτες) των επιχειρήσεων και εργασιών εν γένει συνεχούς ή μη λειτουργίας, όποτε απασχολούνται από τις 22:00 μέχρι τις 06:00, αμείβονται με τις νόμιμες αποδοχές που ισχύουν κάθε φορά, προσαυξημένες κατά 25%. Την προσαύξηση αυτή δικαιούνται όλοι οι εργαζόμενοι ανεξάρτητα από την ιδιότητα με την οποία υπηρετούν και από την κατά μόνιμο ή μη τρόπο απασχόλησή τους κατά τις ως άνω ώρες. Επίσης, οι εργαζόμενοι που, λόγω της φύσης της εργασίας τους, παρέχουν αυτήν αποκλειστικά κατά τις νυκτερινές ώρες, δεν δικαιούνται το επίδομα νυκτερινής εργασίας μόνο εάν οι καταβαλλόμενες σε αυτούς αποδοχές είναι τουλάχιστον κατά ποσοστό 25% προσαυξημένες σε σχέση με τα ελάχιστα όρια που προβλέπονται από τις οικείες διατάξεις. Αν η ανωτέρω αύξηση είναι μικρότερη του 25%, καταβάλλεται η μικρότερη διαφορά που προκύπτει. Β) Σύμφωνα με το άρθρο 194 του π.δ. 62/2025 σχετικά με την αμοιβή υπερεργασίας και υπερωρίας ισχύουν τα κάτωθι: Σε επιχειρήσεις, στις οποίες εφαρμόζεται συμβατικό ωράριο εργασίας έως σαράντα (40) ώρες την εβδομάδα, ο εργαζόμενος μπορεί να απασχολείται πέντε (5) επιπλέον ώρες την εβδομάδα κατά την κρίση του εργοδότη (υπερεργασία). Οι ώρες αυτές υπερεργασίας (41η, 42η, 43η, 44η, 45η ώρα) αμείβονται με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά είκοσι τοις εκατό (20%) και δεν συνυπολογίζονται στα επιτρεπόμενα, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, όρια υπερωριακής απασχόλησης. Για όσους εργαζομένους ισχύει σύστημα εργασίας έξι (6) εργάσιμων ημερών την εβδομάδα, η σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο υπερεργασία ανέρχεται σε οκτώ (8) ώρες την εβδομάδα (από 41η έως 48η ώρα). Επίσης, πέραν των σαράντα πέντε (45) ωρών την εβδομάδα απασχόληση του εργαζομένου στις παραπάνω επιχειρήσεις θεωρείται υπερωριακή απασχόληση ως προς όλες τις νόμιμες συνέπειες, διατυπώσεις και διαδικασίες έγκρισης. Για όσους εργαζομένους ισχύει σύστημα εργασίας έξι (6) εργάσιμων ημερών την εβδομάδα, υπερωριακή απασχόληση θεωρείται η εργασία πέραν των σαράντα οκτώ (48) ωρών την εβδομάδα. Σε κάθε περίπτωση, διατηρούνται σε ισχύ οι ρυθμίσεις για το νόμιμο ημερήσιο ωράριο εργασίας. Επιπρόσθετα, οι εργαζόμενοι απασχολούμενοι υπερωριακά δικαιούνται για κάθε ώρα νόμιμης υπερωρίας, έως τρεις (3) ώρες ημερησίως και μέχρι τη συμπλήρωση εκατόν πενήντα (150) ωρών ετησίως, αμοιβή ίση με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά σαράντα τοις εκατό (40%). Για κάθε ώρα παράνομης υπερωρίας, ο εργαζόμενος δικαιούται αποζημίωση ίση με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά εκατόν είκοσι τοις εκατό (120%). Με αποφάσεις του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, δύναται να χορηγείται κατά περίπτωση άδεια υπερωριακής απασχόλησης των εργαζομένων όλων των επιχειρήσεων και εργασιών, επιπλέον των επιτρεπόμενων ανωτάτων ορίων υπερωριακής απασχόλησης ετησίως (>150 ώρες), σε περιπτώσεις επείγουσας φύσης εργασίας, η εκτέλεση της οποίας κρίνεται απολύτως επιβεβλημένη και δεν επιδέχεται αναβολή. Για την κατά τα ανωτέρω υπερωριακή απασχόληση, οι εργαζόμενοι δικαιούνται αμοιβή ίση με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά εξήντα τοις εκατό (60%). Γ) Σύμφωνα με το άρθρο 219 του π.δ. 62/2025 που αφορούν την προσαύξηση αμοιβής για εργασία κατά τις Κυριακές και τις αργίες ισχύουν τα κάτωθι: Οι εργαζόμενοι που απασχολούνται τις Κυριακές και στις εορτές που αναφέρονται παρακάτω δικαιούνται, ανεξαρτήτως του κύρους της συμφωνίας για την απασχόληση αυτή και των άλλων ενδεχόμενων συνεπειών, την προσαύξηση 75% που προβλέπεται από την υπ’ αρ. 8900/1946 Κοινή Απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Εργασίας, όπως αυτή ερμηνεύθηκε αυθεντικά με την υπ’αρ. 25825/1951 απόφαση των ιδίων Υπουργών, σύμφωνα με όσα ορίζουν οι εν λόγω αποφάσεις, όπως αυτές ισχύουν σήμερα. Επιπρόσθετα, οι εξαιρέσιμες γιορτές κατά τις οποίες παρέχεται η ανωτέρω προσαύξηση νοούνται: α) η της 25ης Μαρτίου, β) η της Δευτέρας του Πάσχα, γ) η της 1ης Μαΐου, δ) η της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (15η Αυγούστου), ε) η της 28ης Οκτωβρίου, στ) η της Γεννήσεως του Χριστού (25 Δεκεμβρίου), ζ) η της 26ης Δεκεμβρίου, η) η της 1ης Ιανουαρίου και θ) η της εορτής των Θεοφανίων (6η Ιανουαρίου). Επισημαίνουμε ότι το πρώην π.δ. 80/2022 περί κωδικοποίησης Εργατικού Δικαίου, αντικαταστάθηκε από το Π.Δ. 62/25 και επομένως τα πρώην άρθρα 143, 184 και 209 αντιστοιχούν πλέον με το π.δ. 62/2025 στα άρθρα 150, 194 και 219. 3. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΝΕΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ Σύμφωνα με τις νέες κοινοποιούμενες διατάξεις του άρθρου 73 του ν. 5239/2025 από 1.11.2025 (ημερομηνία έναρξης ισχύος/μισθολογική περίοδος Νοεμβρίου 2025) επεκτείνεται, το πεδίο εφαρμογής της, από την αρχική απαλλαγή ασφαλιστικών εισφορών επί των ποσοστών προσαυξήσεων που ρητά οριζόταν στα πρώην αρ.143, 184 και 209 του π.δ. 80/2022 και ήδη στα νέα αντίστοιχα αρ.150, 194 και 219 του π.δ. 62/2025 και στις περιπτώσεις χορήγησης επιπρόσθετης προσαύξησης, καταβαλλόμενης επιπλέον των προβλεπόμενων στα άρθρα αυτά προσαυξήσεων, η οποία προκύπτει είτε στο πλαίσιο Σ.Σ.Ε. είτε στο πλαίσιο οικειοθελούς παροχής, α. με την παροχή μεγαλύτερου ποσοστού προσαύξησης σε σχέση με την προβλεπόμενη στα προαναφερθέντα άρθρα της εργατικής νομοθεσίας, β. με την προσμέτρηση της προβλεπόμενης προσαύξησης στο συμφωνηθέν/καταβαλλόμενο ωρομίσθιο/ημερομίσθιο/μισθό ακόμα και όταν η διάταξη αναφέρεται στο νόμιμο μισθό (όπως στο 219 του π.δ. 62/2025) και γ. με το συνδυασμό των α και β, δηλαδή με την παροχή μεγαλύτερου ποσοστού προσαύξησης σε σχέση με την προβλεπόμενη στα προαναφερθέντα άρθρα της εργατικής νομοθεσίας και την προσμέτρηση της προσαύξησης αυτής στο συμφωνηθέν/καταβαλλόμενο ωρομίσθιο/ημερομίσθιο/μισθό ακόμα και όταν η διάταξη αναφέρεται στο νόμιμο μισθό (όπως στο 219 του π.δ. 62/2025). Η παραπομπή της διάταξης στα συγκεκριμένα άρθρα 150 (νυχτερινή απασχόληση) και 219 (Κυριακές-αργίες) του Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α'121), γίνεται προκειμένου να προσδιοριστεί σε τι αντιστοιχούν οι επιπλέον αποδοχές στις οποίες αναφέρεται ο νομοθέτης και όχι η βάση υπολογισμού της προσαύξησης, που απαλλάσσεται των ασφαλιστικών εισφορών. Σκοπός της ρύθμισης είναι η μείωση του μη μισθολογικού κόστους, η αύξηση του συνολικού εισοδήματος των ασφαλισμένων, η διασφάλιση καταγραφής του πραγματικού χρόνου εργασίας και η μακροπρόθεσμη ενθάρρυνση καταβολής αυξημένων μισθολογικών απολαβών από τον εργοδότη, είτε οικειοθελώς είτε λόγω ΣΣΕ. Στο πλαίσιο αυτό τροποποιήθηκε με το κοινοποιούμενο άρθρο 73 του ν. 5239/2025 (178 Α') η προϊσχύουσα διάταξη του άρθρου 41 του ν. 5184/2025 (Α' 34), έτσι ώστε να απαλλάσσεται των ασφαλιστικών εισφορών και το ποσό που αντιστοιχεί σε περίπτωση χορήγησης, από τον εργοδότη είτε οικειοθελώς είτε λόγω ΣΣΕ, μεγαλύτερης της προβλεπόμενης προσαύξησης των αποδοχών σε περιπτώσεις υπερεργασίας-υπερωρίας και απασχόλησης Κυριακές και αργίες, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης και ανεξαρτήτως της βάσης υπολογισμού της. Τέλος, διευκρινίζουμε ότι από την έναρξη εφαρμογής της αρχικής διάταξης (06/03/25) οι αναλογίες των προσαυξήσεων υπερεργασίας, υπερωριών, νυχτερινής απασχόλησης, Κυριακής και αργιών που τυχόν θα συνυπολογιστούν στα ημερομίσθια δώρων (Δώρο Χριστουγέννων, Δώρο Πάσχα), ΔΕΝ θα υπόκεινται σε ασφαλιστικές εισφορές κατά τα ποσά που είχαν απαλλαγεί κατά τις μηνιαίες μισθοδοσίες. Επομένως, στην ΑΠΔ θα πρέπει να δηλωθούν τα ποσά των δώρων τα οποία έχουν υπολογισθεί βάσει των αποδοχών, οι οποίες είχαν παρακράτηση ασφαλιστικών εισφορών. 4. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ Α) Πωλήτρια, άγαμη χωρίς προϋπηρεσία, απασχολήθηκε σε εμπορικό κατάστημα δύο (2) Κυριακές τον μήνα Δεκέμβριο. Υποπερίπτωση 1η: Αμοιβή με νόμιμες αποδοχές και υπολογισμός της προσαύξησης στο νόμιμο ποσοστό Η εργαζόμενη αμείβεται με ποσό 880,00€ μηνιαίως και ο εργοδότης υπολογίζει την αμοιβή της Κυριακής με το νόμιμο ποσοστό προσαύξησης, δηλαδή 75% επί του ημερομίσθιου. Ημερομίσθιο: 880,00€/25 η.α.= 35,20€ Αμοιβή για τις δύο Κυριακές: 35,20€*2=70,40€ Προσαύξηση: 70,40*75%=52,80€ Το ποσό της προσαύξησης 52,80€ απαλλάσσεται των ασφαλιστικών εισφορών. Επομένως, το ποσό που θα δηλωθεί στην ΑΠΔ είναι μόνο ο μηνιαίος μισθός ποσού 880,00 €. Υποπερίπτωση 2η: Αμοιβή με νόμιμες αποδοχές και υπολογισμός της προσαύξησης με μεγαλύτερο ποσοστό του νομίμου Η εργαζόμενη αμείβεται με ποσό 880,00€ μηνιαίως και ο εργοδότης οικειοθελώς υπολογίζει την αμοιβή της Κυριακής με μεγαλύτερο του νομίμου ποσοστού προσαύξησης, για παράδειγμα 100% επί του ημερομίσθιου. Ημερομίσθιο: 880,00€/25 η.α.= 35,20€ Αμοιβή για τις δύο Κυριακές: 35,20€*2=70,40€ Προσαύξηση: 70,40*100%=70,40€ Το ποσό της προσαύξησης 70,40€ απαλλάσσεται των ασφαλιστικών εισφορών. Επομένως, το ποσό που θα δηλωθεί στην ΑΠΔ είναι μόνο ο μηνιαίος μισθός ποσού 880,00 €. Υποπερίπτωση 3η: Αμοιβή με μεγαλύτερες αποδοχές από τον νόμιμο μισθό και υπολογισμός της προσαύξησης στο νόμιμο ποσοστό Η εργαζόμενη αμείβεται με ποσό 1.200,00€ και ο εργοδότης υπολογίζει την αμοιβή της Κυριακής με το νόμιμο ποσοστό προσαύξησης, δηλαδή 75% επί του ημερομίσθιου. Επιπλέον, ο εργοδότης οικειοθελώς συμφωνεί με τον εργαζόμενο να υπολογίζει το νόμιμο ποσοστό προσαύξησης (75%) στον καταβαλλόμενο μισθό και όχι στο νόμιμο. Ημερομίσθιο: 1.200,00€/25 η.α.= 48,00€ Αμοιβή για τις δύο Κυριακές: 48,00€*2=96,00€ Προσαύξηση: 96,00*75%=72,00€ Το ποσό της προσαύξησης 72,00€ απαλλάσσεται των ασφαλιστικών εισφορών. Επομένως, το ποσό που θα δηλωθεί στην ΑΠΔ είναι μόνο ο μηνιαίος μισθός ποσού 1.200,00 €. Υποπερίπτωση 4η: Αμοιβή με μεγαλύτερες αποδοχές από τον νόμιμο μισθό και υπολογισμός της προσαύξησης με μεγαλύτερο ποσοστό Η εργαζόμενη αμείβεται με ποσό 1.200,00€ και ο εργοδότης οικειοθελώς υπολογίζει την αμοιβή της Κυριακής με το μεγαλύτερο του νόμιμου ποσοστού προσαύξησης, για παράδειγμα 100% επί του ημερομίσθιου. Επιπλέον, ο εργοδότης οικειοθελώς συμφωνεί με τον εργαζόμενο να υπολογίζει το ποσοστό προσαύξησης (100%) στον καταβαλλόμενο μισθό και όχι στο νόμιμο. Ημερομίσθιο: 1.200,00€/25 η.α.= 48,00€ Αμοιβή για τις δύο Κυριακές: 48,00€*2=96,00€ Προσαύξηση: 96,00*100%=96,00€ Το ποσό της προσαύξησης 96,00€ απαλλάσσεται των ασφαλιστικών εισφορών. Επομένως, το ποσό που θα δηλωθεί στην ΑΠΔ είναι μόνο ο μηνιαίος μισθός ποσού 1.200,00 €. Β) Συμφωνημένη μεγαλύτερη προσαύξηση για την υπερεργασία Υπάλληλος γραφείου σε επιχ/ση, με ατομική σύμβαση εξαρτημένης εργασίας 40 ωρών την εβδομάδα (πλήρης απασχόληση) και μηνιαίες αποδοχές 1.000,00 €. Εκτάκτως, απασχολήθηκε τρεις (3) ώρες επιπλέον τη μία εβδομάδα (μία ώρα/μέρα). Η επιχείρηση έχει συμφωνήσει με την ατομική σύμβαση εργασίας ότι η προσαύξηση που θα χορηγείται για την υπερεργασία θα είναι 40%, αντί του νόμιμου 20% όπως προβλέπεται στο άρθρο 194 του π.δ. 62/2025. Αρχικά πρέπει να υπολογίσουμε το ωρομίσθιο ως εξής: Ημερομίσθιο: 1.000,00€:25 Η.Α.=40,00€/μέρα. Ωρομίσθιο: 40€*(6/40ώρες)=6,00€/ώρα. Για τις τρεις (3) ώρες υπερεργασίας, οι επιπλέον αποδοχές θα είναι: 6,00€*3=18,00€. Η προσαύξηση είναι 18,00€*40%=7,20€. Οι συνολικές εισφορές υπολογίζονται μόνο στο ποσό του μισθού και των επιπλέον αποδοχών υπερεργασίας, δηλαδή 1.000,00€+18,00€=1.018,00€ και όχι και της προσαύξησης επί της αμοιβής της υπερεργασίας ποσού 7,20€, δηλαδή επί των 1.025,20 (1.018,00 + 7,20)€. Συνεπώς, στην Α.Π.Δ. θα δηλωθεί το ποσό των αποδοχών που υπόκειται σε ασφαλιστικές εισφορές, δηλαδή το ποσό των 1.018,00€. Επομένως, με την παρούσα νομοθετική ρύθμιση απαλλάσσονται από ασφαλιστικές εισφορές το σύνολο των ποσών των προσαυξήσεων που προκύπτουν από τη νυχτερινή εργασία, την υπερεργασία, τις υπερωρίες και εργασία κατά τις Κυριακές και αργίες. Τα ανωτέρω παραδείγματα είναι ενδεικτικά και δεν συμπεριλαμβάνουν λοιπές περιπτώσεις θεσμοθετημένων προσαυξήσεων ή σώρευσης προσαυξήσεων στις αποδοχές των ασφαλισμένων πλήρους απασχόλησης, π.χ. παράνομη υπερωρία 120% ή απασχόλησης νύχτας σε αργία. Ζητήματα υπολογισμών ημερομισθίων, ωρομισθίων, ποσοστού προσαυξήσεων και σώρευσης αυτών ανά κατηγορία και λοιπά θέματα εργατικής νομοθεσίας, άπτονται του ελέγχου και της πληροφόρησης από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας. 5. ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ Η έναρξη ισχύος του αρ. 73 του ν. 5239/2025 σύμφωνα με την παρ.4 αρ.103 του ίδιου νόμου, αρχίζει από την πρώτη μέρα του επόμενου μήνα της δημοσίευσής του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ήτοι από την 01/11/2025. Εγκύκλιος 21 για την απαλλαγή εισφορών για προσαυξήσεις υπερωριών, νυχτερινών, Κυριακών, Αργιών.pdf View full είδηση
  15. Με την με Α. Π.: 2044353/05.12.2025 Εγκύκλιο 21 του e-ΕΦΚΑ καθορίζεται η απαλλαγή από ασφαλιστικές εισφορές των ποσών που προκύπτουν από των πάσης φύσεως προσαυξήσεων των επιδομάτων νυχτερινής εργασίας, αμοιβής υπερεργασίας, υπερωρίας και προσαύξησης αμοιβής για εργασία κατά τις Κυριακές και αργίες του Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου (Π.Δ 62/2025) εργαζομένων με καθεστώς πλήρους απασχόλησης. Τροποποίηση του άρθρου 41 του ν.5184/2025. Σε συνέχεια της υπ.’ αριθμ. 8/2025 εγκ. e-ΕΦΚΑ σχετικά με το αρ. 41 του ν. 5184/2025 και του με αρ.πρωτ. 2036368/5-12-25 εγγράφου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης με το οποίο δόθηκαν διευκρινιστικές οδηγίες για την εφαρμογή του άρθρου 73 του ν. 5239/2025 και κατόπιν της ανάκλησης της εγκ. e-ΕΦΚΑ εγκύκλιο 19/2025 (με το υπ.’ αριθμ. Γ.Ε. 2039469/05-12-2025), σας κοινοποιούμε τις διατάξεις του άρθρου 73 του ν. 5239/2025 (ΦΕΚ 178/Α΄/17-10-25) με τις οποίες και τροποποιήθηκε η αρχική διάταξη του άρθρου 41 του ν. 5184/2025 περί του υπολογισμού εισφορών μισθωτών πλήρους απασχόλησης και εργοδοτών στις περιπτώσεις των προσαυξήσεων νυχτερινής εργασίας, αμοιβής υπερεργασίας, υπερωρίας και εργασίας κατά τις Κυριακές και αργίες του Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025) και παρέχουμε τις ακόλουθες οδηγίες για την ενιαία εφαρμογή τους. 1. ΠΡΟΪΣΧΥΟΝ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Σύμφωνα με τις αρχικές διατάξεις του άρθρου 41 του ν. 5184/2025 (ΦΕΚ 34/Α΄/6-3-25) περί του υπολογισμού εισφορών μισθωτών πλήρους απασχόλησης και εργοδοτών στις περιπτώσεις των επιδομάτων νυχτερινής εργασίας, αμοιβής υπερεργασίας, υπερωρίας και προσαύξησης αμοιβής για εργασία κατά τις Κυριακές και αργίες του Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου (π. π.δ. 80/2022), τα ποσά που αντιστοιχούσαν στις προσαυξήσεις, όπως προβλεπόταν από τα άρθρα 143, 184 και 209 του π. π.δ. 80/2022, των ανωτέρω επιδομάτων, απαλλάσσονταν των ασφαλιστικών εισφορών (εγκ.e-ΕΦΚΑ 8/2025). 2. ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Α) Σύμφωνα με το άρθρο 150 του π.δ. 62/2025 σχετικά με το επίδομα νυκτερινής εργασίας ισχύουν τα κάτωθι: Οι εργαζόμενοι κάθε φύσεως (υπάλληλοι, υπηρέτες και εργατοτεχνίτες) των επιχειρήσεων και εργασιών εν γένει συνεχούς ή μη λειτουργίας, όποτε απασχολούνται από τις 22:00 μέχρι τις 06:00, αμείβονται με τις νόμιμες αποδοχές που ισχύουν κάθε φορά, προσαυξημένες κατά 25%. Την προσαύξηση αυτή δικαιούνται όλοι οι εργαζόμενοι ανεξάρτητα από την ιδιότητα με την οποία υπηρετούν και από την κατά μόνιμο ή μη τρόπο απασχόλησή τους κατά τις ως άνω ώρες. Επίσης, οι εργαζόμενοι που, λόγω της φύσης της εργασίας τους, παρέχουν αυτήν αποκλειστικά κατά τις νυκτερινές ώρες, δεν δικαιούνται το επίδομα νυκτερινής εργασίας μόνο εάν οι καταβαλλόμενες σε αυτούς αποδοχές είναι τουλάχιστον κατά ποσοστό 25% προσαυξημένες σε σχέση με τα ελάχιστα όρια που προβλέπονται από τις οικείες διατάξεις. Αν η ανωτέρω αύξηση είναι μικρότερη του 25%, καταβάλλεται η μικρότερη διαφορά που προκύπτει. Β) Σύμφωνα με το άρθρο 194 του π.δ. 62/2025 σχετικά με την αμοιβή υπερεργασίας και υπερωρίας ισχύουν τα κάτωθι: Σε επιχειρήσεις, στις οποίες εφαρμόζεται συμβατικό ωράριο εργασίας έως σαράντα (40) ώρες την εβδομάδα, ο εργαζόμενος μπορεί να απασχολείται πέντε (5) επιπλέον ώρες την εβδομάδα κατά την κρίση του εργοδότη (υπερεργασία). Οι ώρες αυτές υπερεργασίας (41η, 42η, 43η, 44η, 45η ώρα) αμείβονται με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά είκοσι τοις εκατό (20%) και δεν συνυπολογίζονται στα επιτρεπόμενα, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, όρια υπερωριακής απασχόλησης. Για όσους εργαζομένους ισχύει σύστημα εργασίας έξι (6) εργάσιμων ημερών την εβδομάδα, η σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο υπερεργασία ανέρχεται σε οκτώ (8) ώρες την εβδομάδα (από 41η έως 48η ώρα). Επίσης, πέραν των σαράντα πέντε (45) ωρών την εβδομάδα απασχόληση του εργαζομένου στις παραπάνω επιχειρήσεις θεωρείται υπερωριακή απασχόληση ως προς όλες τις νόμιμες συνέπειες, διατυπώσεις και διαδικασίες έγκρισης. Για όσους εργαζομένους ισχύει σύστημα εργασίας έξι (6) εργάσιμων ημερών την εβδομάδα, υπερωριακή απασχόληση θεωρείται η εργασία πέραν των σαράντα οκτώ (48) ωρών την εβδομάδα. Σε κάθε περίπτωση, διατηρούνται σε ισχύ οι ρυθμίσεις για το νόμιμο ημερήσιο ωράριο εργασίας. Επιπρόσθετα, οι εργαζόμενοι απασχολούμενοι υπερωριακά δικαιούνται για κάθε ώρα νόμιμης υπερωρίας, έως τρεις (3) ώρες ημερησίως και μέχρι τη συμπλήρωση εκατόν πενήντα (150) ωρών ετησίως, αμοιβή ίση με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά σαράντα τοις εκατό (40%). Για κάθε ώρα παράνομης υπερωρίας, ο εργαζόμενος δικαιούται αποζημίωση ίση με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά εκατόν είκοσι τοις εκατό (120%). Με αποφάσεις του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, δύναται να χορηγείται κατά περίπτωση άδεια υπερωριακής απασχόλησης των εργαζομένων όλων των επιχειρήσεων και εργασιών, επιπλέον των επιτρεπόμενων ανωτάτων ορίων υπερωριακής απασχόλησης ετησίως (>150 ώρες), σε περιπτώσεις επείγουσας φύσης εργασίας, η εκτέλεση της οποίας κρίνεται απολύτως επιβεβλημένη και δεν επιδέχεται αναβολή. Για την κατά τα ανωτέρω υπερωριακή απασχόληση, οι εργαζόμενοι δικαιούνται αμοιβή ίση με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά εξήντα τοις εκατό (60%). Γ) Σύμφωνα με το άρθρο 219 του π.δ. 62/2025 που αφορούν την προσαύξηση αμοιβής για εργασία κατά τις Κυριακές και τις αργίες ισχύουν τα κάτωθι: Οι εργαζόμενοι που απασχολούνται τις Κυριακές και στις εορτές που αναφέρονται παρακάτω δικαιούνται, ανεξαρτήτως του κύρους της συμφωνίας για την απασχόληση αυτή και των άλλων ενδεχόμενων συνεπειών, την προσαύξηση 75% που προβλέπεται από την υπ’ αρ. 8900/1946 Κοινή Απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Εργασίας, όπως αυτή ερμηνεύθηκε αυθεντικά με την υπ’αρ. 25825/1951 απόφαση των ιδίων Υπουργών, σύμφωνα με όσα ορίζουν οι εν λόγω αποφάσεις, όπως αυτές ισχύουν σήμερα. Επιπρόσθετα, οι εξαιρέσιμες γιορτές κατά τις οποίες παρέχεται η ανωτέρω προσαύξηση νοούνται: α) η της 25ης Μαρτίου, β) η της Δευτέρας του Πάσχα, γ) η της 1ης Μαΐου, δ) η της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (15η Αυγούστου), ε) η της 28ης Οκτωβρίου, στ) η της Γεννήσεως του Χριστού (25 Δεκεμβρίου), ζ) η της 26ης Δεκεμβρίου, η) η της 1ης Ιανουαρίου και θ) η της εορτής των Θεοφανίων (6η Ιανουαρίου). Επισημαίνουμε ότι το πρώην π.δ. 80/2022 περί κωδικοποίησης Εργατικού Δικαίου, αντικαταστάθηκε από το Π.Δ. 62/25 και επομένως τα πρώην άρθρα 143, 184 και 209 αντιστοιχούν πλέον με το π.δ. 62/2025 στα άρθρα 150, 194 και 219. 3. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΝΕΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ Σύμφωνα με τις νέες κοινοποιούμενες διατάξεις του άρθρου 73 του ν. 5239/2025 από 1.11.2025 (ημερομηνία έναρξης ισχύος/μισθολογική περίοδος Νοεμβρίου 2025) επεκτείνεται, το πεδίο εφαρμογής της, από την αρχική απαλλαγή ασφαλιστικών εισφορών επί των ποσοστών προσαυξήσεων που ρητά οριζόταν στα πρώην αρ.143, 184 και 209 του π.δ. 80/2022 και ήδη στα νέα αντίστοιχα αρ.150, 194 και 219 του π.δ. 62/2025 και στις περιπτώσεις χορήγησης επιπρόσθετης προσαύξησης, καταβαλλόμενης επιπλέον των προβλεπόμενων στα άρθρα αυτά προσαυξήσεων, η οποία προκύπτει είτε στο πλαίσιο Σ.Σ.Ε. είτε στο πλαίσιο οικειοθελούς παροχής, α. με την παροχή μεγαλύτερου ποσοστού προσαύξησης σε σχέση με την προβλεπόμενη στα προαναφερθέντα άρθρα της εργατικής νομοθεσίας, β. με την προσμέτρηση της προβλεπόμενης προσαύξησης στο συμφωνηθέν/καταβαλλόμενο ωρομίσθιο/ημερομίσθιο/μισθό ακόμα και όταν η διάταξη αναφέρεται στο νόμιμο μισθό (όπως στο 219 του π.δ. 62/2025) και γ. με το συνδυασμό των α και β, δηλαδή με την παροχή μεγαλύτερου ποσοστού προσαύξησης σε σχέση με την προβλεπόμενη στα προαναφερθέντα άρθρα της εργατικής νομοθεσίας και την προσμέτρηση της προσαύξησης αυτής στο συμφωνηθέν/καταβαλλόμενο ωρομίσθιο/ημερομίσθιο/μισθό ακόμα και όταν η διάταξη αναφέρεται στο νόμιμο μισθό (όπως στο 219 του π.δ. 62/2025). Η παραπομπή της διάταξης στα συγκεκριμένα άρθρα 150 (νυχτερινή απασχόληση) και 219 (Κυριακές-αργίες) του Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α'121), γίνεται προκειμένου να προσδιοριστεί σε τι αντιστοιχούν οι επιπλέον αποδοχές στις οποίες αναφέρεται ο νομοθέτης και όχι η βάση υπολογισμού της προσαύξησης, που απαλλάσσεται των ασφαλιστικών εισφορών. Σκοπός της ρύθμισης είναι η μείωση του μη μισθολογικού κόστους, η αύξηση του συνολικού εισοδήματος των ασφαλισμένων, η διασφάλιση καταγραφής του πραγματικού χρόνου εργασίας και η μακροπρόθεσμη ενθάρρυνση καταβολής αυξημένων μισθολογικών απολαβών από τον εργοδότη, είτε οικειοθελώς είτε λόγω ΣΣΕ. Στο πλαίσιο αυτό τροποποιήθηκε με το κοινοποιούμενο άρθρο 73 του ν. 5239/2025 (178 Α') η προϊσχύουσα διάταξη του άρθρου 41 του ν. 5184/2025 (Α' 34), έτσι ώστε να απαλλάσσεται των ασφαλιστικών εισφορών και το ποσό που αντιστοιχεί σε περίπτωση χορήγησης, από τον εργοδότη είτε οικειοθελώς είτε λόγω ΣΣΕ, μεγαλύτερης της προβλεπόμενης προσαύξησης των αποδοχών σε περιπτώσεις υπερεργασίας-υπερωρίας και απασχόλησης Κυριακές και αργίες, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης και ανεξαρτήτως της βάσης υπολογισμού της. Τέλος, διευκρινίζουμε ότι από την έναρξη εφαρμογής της αρχικής διάταξης (06/03/25) οι αναλογίες των προσαυξήσεων υπερεργασίας, υπερωριών, νυχτερινής απασχόλησης, Κυριακής και αργιών που τυχόν θα συνυπολογιστούν στα ημερομίσθια δώρων (Δώρο Χριστουγέννων, Δώρο Πάσχα), ΔΕΝ θα υπόκεινται σε ασφαλιστικές εισφορές κατά τα ποσά που είχαν απαλλαγεί κατά τις μηνιαίες μισθοδοσίες. Επομένως, στην ΑΠΔ θα πρέπει να δηλωθούν τα ποσά των δώρων τα οποία έχουν υπολογισθεί βάσει των αποδοχών, οι οποίες είχαν παρακράτηση ασφαλιστικών εισφορών. 4. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ Α) Πωλήτρια, άγαμη χωρίς προϋπηρεσία, απασχολήθηκε σε εμπορικό κατάστημα δύο (2) Κυριακές τον μήνα Δεκέμβριο. Υποπερίπτωση 1η: Αμοιβή με νόμιμες αποδοχές και υπολογισμός της προσαύξησης στο νόμιμο ποσοστό Η εργαζόμενη αμείβεται με ποσό 880,00€ μηνιαίως και ο εργοδότης υπολογίζει την αμοιβή της Κυριακής με το νόμιμο ποσοστό προσαύξησης, δηλαδή 75% επί του ημερομίσθιου. Ημερομίσθιο: 880,00€/25 η.α.= 35,20€ Αμοιβή για τις δύο Κυριακές: 35,20€*2=70,40€ Προσαύξηση: 70,40*75%=52,80€ Το ποσό της προσαύξησης 52,80€ απαλλάσσεται των ασφαλιστικών εισφορών. Επομένως, το ποσό που θα δηλωθεί στην ΑΠΔ είναι μόνο ο μηνιαίος μισθός ποσού 880,00 €. Υποπερίπτωση 2η: Αμοιβή με νόμιμες αποδοχές και υπολογισμός της προσαύξησης με μεγαλύτερο ποσοστό του νομίμου Η εργαζόμενη αμείβεται με ποσό 880,00€ μηνιαίως και ο εργοδότης οικειοθελώς υπολογίζει την αμοιβή της Κυριακής με μεγαλύτερο του νομίμου ποσοστού προσαύξησης, για παράδειγμα 100% επί του ημερομίσθιου. Ημερομίσθιο: 880,00€/25 η.α.= 35,20€ Αμοιβή για τις δύο Κυριακές: 35,20€*2=70,40€ Προσαύξηση: 70,40*100%=70,40€ Το ποσό της προσαύξησης 70,40€ απαλλάσσεται των ασφαλιστικών εισφορών. Επομένως, το ποσό που θα δηλωθεί στην ΑΠΔ είναι μόνο ο μηνιαίος μισθός ποσού 880,00 €. Υποπερίπτωση 3η: Αμοιβή με μεγαλύτερες αποδοχές από τον νόμιμο μισθό και υπολογισμός της προσαύξησης στο νόμιμο ποσοστό Η εργαζόμενη αμείβεται με ποσό 1.200,00€ και ο εργοδότης υπολογίζει την αμοιβή της Κυριακής με το νόμιμο ποσοστό προσαύξησης, δηλαδή 75% επί του ημερομίσθιου. Επιπλέον, ο εργοδότης οικειοθελώς συμφωνεί με τον εργαζόμενο να υπολογίζει το νόμιμο ποσοστό προσαύξησης (75%) στον καταβαλλόμενο μισθό και όχι στο νόμιμο. Ημερομίσθιο: 1.200,00€/25 η.α.= 48,00€ Αμοιβή για τις δύο Κυριακές: 48,00€*2=96,00€ Προσαύξηση: 96,00*75%=72,00€ Το ποσό της προσαύξησης 72,00€ απαλλάσσεται των ασφαλιστικών εισφορών. Επομένως, το ποσό που θα δηλωθεί στην ΑΠΔ είναι μόνο ο μηνιαίος μισθός ποσού 1.200,00 €. Υποπερίπτωση 4η: Αμοιβή με μεγαλύτερες αποδοχές από τον νόμιμο μισθό και υπολογισμός της προσαύξησης με μεγαλύτερο ποσοστό Η εργαζόμενη αμείβεται με ποσό 1.200,00€ και ο εργοδότης οικειοθελώς υπολογίζει την αμοιβή της Κυριακής με το μεγαλύτερο του νόμιμου ποσοστού προσαύξησης, για παράδειγμα 100% επί του ημερομίσθιου. Επιπλέον, ο εργοδότης οικειοθελώς συμφωνεί με τον εργαζόμενο να υπολογίζει το ποσοστό προσαύξησης (100%) στον καταβαλλόμενο μισθό και όχι στο νόμιμο. Ημερομίσθιο: 1.200,00€/25 η.α.= 48,00€ Αμοιβή για τις δύο Κυριακές: 48,00€*2=96,00€ Προσαύξηση: 96,00*100%=96,00€ Το ποσό της προσαύξησης 96,00€ απαλλάσσεται των ασφαλιστικών εισφορών. Επομένως, το ποσό που θα δηλωθεί στην ΑΠΔ είναι μόνο ο μηνιαίος μισθός ποσού 1.200,00 €. Β) Συμφωνημένη μεγαλύτερη προσαύξηση για την υπερεργασία Υπάλληλος γραφείου σε επιχ/ση, με ατομική σύμβαση εξαρτημένης εργασίας 40 ωρών την εβδομάδα (πλήρης απασχόληση) και μηνιαίες αποδοχές 1.000,00 €. Εκτάκτως, απασχολήθηκε τρεις (3) ώρες επιπλέον τη μία εβδομάδα (μία ώρα/μέρα). Η επιχείρηση έχει συμφωνήσει με την ατομική σύμβαση εργασίας ότι η προσαύξηση που θα χορηγείται για την υπερεργασία θα είναι 40%, αντί του νόμιμου 20% όπως προβλέπεται στο άρθρο 194 του π.δ. 62/2025. Αρχικά πρέπει να υπολογίσουμε το ωρομίσθιο ως εξής: Ημερομίσθιο: 1.000,00€:25 Η.Α.=40,00€/μέρα. Ωρομίσθιο: 40€*(6/40ώρες)=6,00€/ώρα. Για τις τρεις (3) ώρες υπερεργασίας, οι επιπλέον αποδοχές θα είναι: 6,00€*3=18,00€. Η προσαύξηση είναι 18,00€*40%=7,20€. Οι συνολικές εισφορές υπολογίζονται μόνο στο ποσό του μισθού και των επιπλέον αποδοχών υπερεργασίας, δηλαδή 1.000,00€+18,00€=1.018,00€ και όχι και της προσαύξησης επί της αμοιβής της υπερεργασίας ποσού 7,20€, δηλαδή επί των 1.025,20 (1.018,00 + 7,20)€. Συνεπώς, στην Α.Π.Δ. θα δηλωθεί το ποσό των αποδοχών που υπόκειται σε ασφαλιστικές εισφορές, δηλαδή το ποσό των 1.018,00€. Επομένως, με την παρούσα νομοθετική ρύθμιση απαλλάσσονται από ασφαλιστικές εισφορές το σύνολο των ποσών των προσαυξήσεων που προκύπτουν από τη νυχτερινή εργασία, την υπερεργασία, τις υπερωρίες και εργασία κατά τις Κυριακές και αργίες. Τα ανωτέρω παραδείγματα είναι ενδεικτικά και δεν συμπεριλαμβάνουν λοιπές περιπτώσεις θεσμοθετημένων προσαυξήσεων ή σώρευσης προσαυξήσεων στις αποδοχές των ασφαλισμένων πλήρους απασχόλησης, π.χ. παράνομη υπερωρία 120% ή απασχόλησης νύχτας σε αργία. Ζητήματα υπολογισμών ημερομισθίων, ωρομισθίων, ποσοστού προσαυξήσεων και σώρευσης αυτών ανά κατηγορία και λοιπά θέματα εργατικής νομοθεσίας, άπτονται του ελέγχου και της πληροφόρησης από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας. 5. ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ Η έναρξη ισχύος του αρ. 73 του ν. 5239/2025 σύμφωνα με την παρ.4 αρ.103 του ίδιου νόμου, αρχίζει από την πρώτη μέρα του επόμενου μήνα της δημοσίευσής του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ήτοι από την 01/11/2025. Εγκύκλιος 21 για την απαλλαγή εισφορών για προσαυξήσεις υπερωριών, νυχτερινών, Κυριακών, Αργιών.pdf
  16. Δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 6476/Β'/04.12.2025 η υπ΄ αρίθμ. 92421 ΚΥΑ με θέμα: “Καθορισμός προσόντων, αρμοδιοτήτων και λοιπών λεπτομερειών, για τον ορισμό Ανεξάρτητου Μηχανικού στις περιπτώσεις Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων που περιλαμβάνουν την υλοποίηση έργων τεχνικής υποδομής και διαμόρφωσης κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 91 του ν. 5106/2024 (Α’ 63).”. Άρθρο 1 Σκοπός 1. Η απόφαση αυτή αποσκοπεί στον καθορισμό των λεπτομερειών εφαρμογής του άρθρου 91 του ν. 5106/2024 (Α’ 63), για την ειδική διαδικασία ορισμού Ανεξάρτητου Μηχανικού, στις περιπτώσεις Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΕΠΣ) που περιλαμβάνουν την υλοποίηση έργων τεχνικής υποδομής και διαμόρφωσης κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων. Ειδικότερα, με την παρούσα επιδιώκεται να καθορισθούν τα καθήκοντα του Ανεξάρτητου Μηχανικού, τα όρια των αρμοδιοτήτων του, το ελάχιστο περιεχόμενο της σύμβασης μεταξύ Φορέα υλοποίησης του ΕΠΣ και Ανεξάρτητου Μηχανικού, η διαδικασία επίλυσης διαφωνιών αναφορικά με την άσκηση των καθηκόντων του Ανεξάρτητου Μηχανικού, η διαδικασία αντικατάστασής του, η διαδικασία ενημέρωσης του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για τον ορισμό και την άσκηση των αρμοδιοτήτων του Ανεξάρτητου Μηχανικού. 2. Διευκρινίζεται ότι ως φορέας υλοποίησης του ΕΠΣ νοείται το πρόσωπο εκείνο το οποίο επέσπευσε την εκπόνηση και έγκριση του ΕΠΣ ή εκείνο το οποίο ρητά καθορίζεται στο διάταγμα έγκρισης του ΕΠΣ ως φορέας υλοποίησης, καθώς και οι θυγατρικές εταιρείες του. Άρθρο 2 Προσόντα Ανεξάρτητου Μηχανικού 1. Ως Ανεξάρτητος Μηχανικός ορίζεται φυσικό ή νομικό πρόσωπο που πληροί σωρευτικά τα ακόλουθα κριτήρια: α. Διαθέτει αποδεδειγμένη εμπειρία, κατά την τελευταία δεκαετία, στην ανάπτυξη και εφαρμογή συστημάτων διαχείρισης ποιότητας έργων, στην εκπόνηση ή/και στον έλεγχο μελετών και στην επίβλεψη κατασκευής σε τουλάχιστον δύο (2) έργα ένα (1) εκ των οποίων αντίστοιχου αντικειμένου ή μεγέθους με εκείνα που προβλέπει το π.δ. έγκρισης του ΕΠΣ. β. Λειτουργεί κατά τα τελευταία πέντε (5) έτη στο πλαίσιο πιστοποιημένου συστήματος διασφάλισης ποιότητας (ISO 9001 ή άλλου ισοδύναμου). γ. Είναι ασφαλισμένο κατά κινδύνων επαγγελματικής ευθύνης για ποσό τουλάχιστον δύο εκατομμυρίων ευρώ (2.000.000 €) ανά γεγονός και πέντε εκατομμυρίων ευρώ (5.000.000 €) αθροιστικά. δ. Διαθέτει κύκλο εργασιών, ο οποίος ανέρχεται αθροιστικά κατά τα τελευταία πέντε (5) οικονομικά έτη τουλάχιστον στο ποσό των πέντε εκατομμυρίων ευρώ (5.000.000 €). 2. Ο Ανεξάρτητος Μηχανικός δεν πρέπει να συνδέεται με τον Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ ούτε με σχέση, η οποία να δημιουργεί κατάσταση σύγκρουσης συμφερόντων ούτε να έχει άμεσο ή έμμεσο οικονομικό ή προσωπικό ή άλλο κοινό συμφέρον με τον Φορέα Υλοποίησης, το οποίο μπορεί να θίγει την αμεροληψία και την ανεξαρτησία του. Σε περίπτωση φυσικών προσώπων, η σύγκρουση συμφερόντων ελέγχεται στους συζύγους και συγγενείς εξ αίματος ή εξ αγχιστείας α’ και β’ βαθμού. Σε περίπτωση νομικών προσώπων, η σύγκρουση συμφερόντων ελέγχεται στα πρόσωπα που μετέχουν στα όργανα διοίκησης αυτών, στα πρόσωπα που κατέχουν, άμεσα ή έμμεσα, ποσοστό άνω του 5% στο εταιρικό κεφάλαιο του νομικού προσώπου, καθώς και στους συζύγους και συγγενείς των παραπάνω προσώπων εξ αίματος ή εξ αγχιστείας α’ και β’ βαθμού. 3. Για την πλήρωση των κριτηρίων της περ. α’ της παρ. 1, ο Ανεξάρτητος Μηχανικός δύναται να στηρίζεται σε τρίτους φορείς, ανεξάρτητα από τη νομική φύση της μεταξύ τους σχέσης. Σε αυτή την περίπτωση, ο Ανεξάρτητος Μηχανικός αποδεικνύει ότι, καθ’ όλη τη διάρκεια της σχετικής σύμβασης, θα έχει στη διάθεσή του τους αναγκαίους πόρους των τρίτων φορέων. 4. Ο Ανεξάρτητος Μηχανικός μπορεί να αποτελείται και από κοινοπραξία ή ένωση προσώπων. Στην περίπτωση αυτή, τα κριτήρια της παραγράφου 1 εξετάζεται αν συντρέχουν αθροιστικά για τα μέλη της κοινοπραξίας ή της ένωσης προσώπων. 5. Ο Φορέας Υλοποίησης του ΕΠΣ επιλέγει τον Ανεξάρτητο Μηχανικό μεταξύ προσώπων που πληρούν τα παραπάνω κριτήρια με διαδικασία που καθορίζεται από τον ίδιο. Η πλήρωση των παραπάνω κριτηρίων αποδεικνύεται με την προσκόμιση των εγγράφων που ορίζονται στο Παράρτημα Ι. Άρθρο 3 Διαδικασία ενημέρωσης της Γενικής Διεύθυνσης Συγκοινωνιακών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για τον ορισμό του Ανεξάρτητου Μηχανικού 1. Πριν από την υπογραφή σύμβασης με Ανεξάρτητο Μηχανικό, ο Φορέας Υλοποίησης του ΕΠΣ υποβάλλει έγγραφη γνωστοποίηση στη Γενική Διεύθυνση Συγκοινωνιακών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, κατά τα οριζόμενα στην παρ. 2 του άρθρου 91 του ν. 5106/2024, αναφορικά με την επιλογή προσώπου ως Ανεξάρτητου Μηχανικού, η οποία συνοδεύεται από τα έγγραφα που αποδεικνύουν την πλήρωση των κριτηρίων του άρθρου 2 της παρούσας. 2. Η Γενική Διεύθυνση Συγκοινωνιακών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών μπορεί με ειδική αιτιολογία να αντιτεθεί στην επιλογή, μόνον εφόσον ο επιλεγείς δεν πληροί τα κριτήρια της απόφασης του άρθρου 2 της παρούσας και αναφέρονται στο Παράρτημα Ι, κοινοποιώντας στο Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ σχετικό έγγραφο εντός σαράντα (40) ημερολογιακών ημερών από την υποβολή της γνωστοποίησης της παρ. 1. Στο έγγραφο αναφέρεται σαφώς ποια από τα κριτήρια του άρθρου 2 της παρούσας δεν πληρούνται. Σε περίπτωση διαφωνίας μεταξύ του Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ και της Γενικής Διεύθυνσης Συγκοινωνιακών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών, ακολουθείται η διαδικασία του άρθρου 9. 3. Σε περίπτωση άπρακτης παρόδου της παραπάνω προθεσμίας, η επιλογή του Ανεξάρτητου Μηχανικού θεωρείται οριστική και ο Φορέας Υλοποίησης του ΕΠΣ μπορεί να προχωρήσει στην υπογραφή της σχετικής σύμβασης. Άρθρο 4 Καθήκοντα και όρια αρμοδιοτήτων Τα καθήκοντα και όρια αρμοδιοτήτων τού Ανεξάρτητου Μηχανικού προσδιορίζονται ως εξής: 1. Στη φάση εκπόνησης των αναγκαίων μελετών, ο Ανεξάρτητος Μηχανικός: α. Ελέγχει ότι οι προς έγκριση μελέτες είναι σύμφωνες με τα οριζόμενα στο π.δ. έγκρισης του ΕΠΣ, και την αντίστοιχη περιβαλλοντική ή άλλη αδειοδότηση, τους κανόνες της τέχνης και της επιστήμης, καθώς και ότι πληρούν κατ’ ελάχιστο τις προδιαγραφές και τα πρότυπα της κείμενης νομοθεσίας, με την επιφύλαξη της παρ. 4 του άρθρου 91 του ν. 5106/2024. β. Ζητά την εκπόνηση οποιασδήποτε πρόσθετης μελέτης, ή τη συμπλήρωση ή τροποποίηση των προς έγκριση μελετών, ώστε οι υποβληθείσες μελέτες να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της κείμενης νομοθεσίας. γ. Εγκρίνει τις μελέτες και εκδίδει πιστοποιητικό έγκρισης τους εντός δεκαπέντε (15) ημερολογιακών ημερών από την υποβολή τους ή, σε περίπτωση εφαρμογής της περ. β’, από την υποβολή των πρόσθετων ή συμπληρωμένων ή τροποποιημένων μελετών. δ. Ζητά όπου κρίνει απαραίτητο από τους φορείς του Δημοσίου, του ευρύτερου δημόσιου τομέα και τις δημόσιες επιχειρήσεις και οργανισμούς, που είναι αρμόδιοι για το σύνολο ή μέρος των έργων υποδομής στην περιοχή του ΕΠΣ, την συνδρομή τους σε κάθε ενέργεια που είναι απαραίτητη για την αξιολόγηση των μελετών των έργων. 2. Εντός πέντε (5) ημερών από την έγκριση που δίνει ο Ανεξάρτητος Μηχανικός, ο Φορέας Υλοποίησης του ΕΠΣ υποβάλλει έγγραφη γνωστοποίηση στη Γενική Διεύθυνση Συγκοινωνιακών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, κατά τα οριζόμενα στην περ. α της παρ. 1 του άρθρου 91 του ν. 5106/2024, αναφορικά με την έγκριση των μελετών από τον Ανεξάρτητο Μηχανικό, η οποία συνοδεύεται από τις εγκεκριμένες μελέτες. Η Γενική Διεύθυνση Συγκοινωνιακών Υποδομών ελέγχει τα στοιχεία και υποβάλλει παρατηρήσεις εντός σαράντα (40) ημερολογιακών ημερών από την υποβολή της γνωστοποίησης αυτής. Σε περίπτωση άπρακτης παρόδου της παραπάνω προθεσμίας, η έγκριση των μελετών από τον Ανεξάρτητο Μηχανικό θεωρείται οριστική και ο Φορέας Υλοποίησης του ΕΠΣ μπορεί να προχωρήσει στην υλοποίηση των σχετικών μελετών, και την ολοκλήρωση των αντίστοιχων εργασιών, υπό την επιφύλαξη τήρησης των λοιπών νόμιμων προϋποθέσεων. 3. Η διαδικασία της προηγούμενης παραγράφου τηρείται και σε κάθε περίπτωση τροποποίησης των μελετών από τον Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ. 4. Στη φάση εκτέλεσης των εργασιών, ο Ανεξάρτητος Μηχανικός: α. Επιβλέπει και ελέγχει τις εργασίες και τη συμμόρφωση αυτών με τις εγκεκριμένες μελέτες, καθώς και με τις προδιαγραφές που ορίζονται στις συμβάσεις μεταξύ εργολάβων και Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ των έργων τεχνικής υποδομής και συναφών κατασκευών, που αφορούν την υλοποίηση του ΕΠΣ. β. Παρακολουθεί την τήρηση των εγκεκριμένων περιβαλλοντικών όρων και τη συμμόρφωση του Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ και των εργολάβων με τις ισχύουσες διατάξεις περί προστασίας του περιβάλλοντος. γ. Εγκρίνει το σύστημα διασφάλισης ποιότητας των εργολάβων και επιβλέπει την πιστή τήρησή του. δ. Εισηγείται αιτιολογημένα πρόσθετες εργασίες, εφόσον είναι αναγκαίες για τη συμμόρφωση των έργων με τις εγκεκριμένες μελέτες ή την κείμενη νομοθεσία. ε. Ζητά την εκτέλεση δοκιμών ποιοτικού ελέγχου για τις εκτελούμενες εργασίες, εφόσον ευλόγως απαιτούνται πέραν αυτών που εκτελούνται στο πλαίσιο του συστήματος διασφάλισης ποιότητας των εργολάβων. στ. Ελέγχει ότι οποιαδήποτε μεταβολή στο σχεδιασμό του κατασκευαστικού αντικειμένου του έργου δεν θα επηρεάζει κατά μόνιμο τρόπο τη λειτουργία των εγκαταστάσεων που έχουν ήδη ολοκληρωθεί και λειτουργούν. Τυχόν παρεμβάσεις που γίνονται προσωρινά στη λειτουργία των εγκαταστάσεων, οι οποίες έχουν ήδη ολοκληρωθεί και λειτουργούν, αποκαθίστανται με έξοδα και ευθύνη του Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ. ζ. Συντάσσει τριμηνιαίες αναφορές για την πρόοδο υλοποίησης των έργων, καθώς και έκτακτες αναφορές για προβλήματα που αναφύονται κατά την εκτέλεσή τους. Οι εκθέσεις αυτές υποβάλλονται στo Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ και στη Γενική Διεύθυνση Συγκοινωνιακών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. η. Παρακολουθεί ότι οι εργολάβοι και ο Φορέας Υλοποίησης λαμβάνουν τα μέτρα που είναι αναγκαία για την τήρηση των οικείων κανονισμών υγιεινής και ασφάλειας. θ. Παρακολουθεί την συνδρομή των φορέων του Δημοσίου, του ευρύτερου δημόσιου τομέα και των δημόσιων επιχειρήσεων και οργανισμών, που είναι αρμόδιοι για το σύνολο ή μέρος των έργων υποδομής στην περιοχή εκτέλεσης των έργων και συντάσσει αναφορές προόδου συνδρομής και συντονισμού τους με σκοπό την τήρηση του χρονικού προγραμματισμού των έργων, τις οποίες κοινοποιεί στον Φορέα Υλοποίησης και Γενική Διεύθυνση Συγκοινωνιακών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. 5. Μετά από την ολοκλήρωση του έργου ή αυτοτελούς τμήματος αυτού, ο Φορέας Υλοποίησης του ΕΠΣ υποβάλλει στον Ανεξάρτητο Μηχανικό αίτηση για την έκδοση Βεβαίωσης Περαίωσης, η οποία συνοδεύεται από: α. Περιγραφή του εκτελεσθέντος έργου. β. Καταγραφή των εγκεκριμένων μελετών και των τροποποιήσεών τους. γ. Τα σχέδια «όπως κατασκευάστηκε» του έργου. δ. Αντίγραφα αρχείων δοκιμών ποιοτικού ελέγχου, εφόσον υπάρχουν. ε. Εγχειρίδια λειτουργίας, όπου απαιτείται και συντήρησης των υποδομών. 6. Ο Ανεξάρτητος Μηχανικός ελέγχει τη συμφωνία του έργου, ή του ολοκληρωμένου αυτοτελούς τμήματος αυτού, ως προς τις εγκεκριμένες μελέτες και, εφόσον διαπιστώσει ότι πληρούνται όλες οι σχετικές προδιαγραφές και απαιτήσεις, εκδίδει «Βεβαίωση Περαίωσης Έργου» εντός είκοσι (20) ημερολογιακών ημερών από την υποβολή της αίτησης και των συνοδευτικών στοιχείων. 7. Για τα έργα τεχνικής υποδομής και διαμόρφωσης κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων, η «Βεβαίωση Περαίωσης Έργου» κοινοποιείται, από τον Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ, στη Γενική Διεύθυνση Συγκοινωνιακών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. Η κοινοποίηση αυτή επέχει θέση πρόσκλησης για την παραλαβή του αντίστοιχου έργου ή του τμήματος αυτού προκειμένου να αποδοθεί προς δημόσια χρήση εντός δεκαπέντε (15) ημερών. 8. Η Γενική Διεύθυνση Συγκοινωνιακών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών: α. Υποχρεούται να παραλάβει το έργο εντός της προθεσμίας της προηγούμενης παραγράφου του Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ. Προς απόδειξη της παραλαβής αυτής υπογράφεται σχετικό πρωτόκολλο. β. Σε περίπτωση άπρακτης παρόδου της ανωτέρω προθεσμίας, το έργο θεωρείται ότι έχει παραληφθεί αυτοδίκαια και ότι έχει αποδοθεί στον αρμόδιο φορέα για τη λειτουργία και συντήρησή του. 9. Καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος της σύμβασής του, ο Ανεξάρτητος Μηχανικός: α. Μπορεί να γνωμοδοτεί σχετικά με τις μεθόδους και τεχνικές που χρησιμοποιούνται, καθώς και για την πρόοδο εκτέλεσης του έργου, κατόπιν σχετικού αιτήματος του Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ. β. Συνεργάζεται με τους φορείς του Δημοσίου, του ευρύτερου δημόσιου τομέα και τις δημόσιες επιχειρήσεις και οργανισμούς, που είναι αρμόδιοι για το σύνολο ή μέρος των έργων υποδομής στην περιοχή του ΕΠΣ. γ. Δικαιούται να διεξάγει έρευνες και να ζητά πληροφορίες που κρίνει απαραίτητες. δ. Οφείλει να λαμβάνει υπόψη του τις εύλογες υποδείξεις του Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ. ε. Σε περίπτωση άρνησης έγκρισης μελετών, αιτήματος τροποποίησης μελετών ή εργασιών, καθώς και άρνησης αποδοχής εκτελεσθεισών εργασιών, η σχετική άρνηση ή το αίτημα του Ανεξάρτητου Μηχανικού πρέπει να είναι έγγραφα και ειδικώς αιτιολογημένα. στ. Καταρτίζει και τηρεί πλήρη και κατάλληλα αρχεία αναφορικά με όλα τα ανειλημμένα καθήκοντά του. 10. Ο Ανεξάρτητος Μηχανικός δεν πρέπει να συνδέεται με τους εργολάβους του έργου με οποιαδήποτε σχέση, η οποία ενδέχεται να οδηγήσει σε κατάσταση σύγκρουσης συμφερόντων, κατά την έννοια της παρ. 2 του άρθρου 2. 11. Ο Ανεξάρτητος Μηχανικός βαρύνεται έναντι του Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ και του Ελληνικού Δημοσίου με υποχρέωση πίστης και ιδιαίτερης επιμέλειας κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του, και οφείλει να εκτελεί εγκαίρως και προσηκόντως τις υποχρεώσεις του, όπως αυτές προσδιορίζονται στην παρούσα και συμβατικά. 12. Για το έργο ή τα τμήματα αυτού που είναι ή προορίζονται να είναι κοινόχρηστα σύμφωνα με το π.δ. έγκρισης του ΕΠΣ, ο Ανεξάρτητος Μηχανικός και, σε περίπτωση που αυτός είναι νομικό πρόσωπο, οι διοικούντες και υπάλληλοί του υπέχουν, κατά την εκπλήρωση των συμβατικών τους υποχρεώσεων, ποινική ευθύνη δημοσίου υπαλλήλου. Δείτε αναλυτικά την υπ΄ αριθμ. 92421 ΚΥΑ (ΦΕΚ 6476/Β'/04.12.2025) Καθορισμός προσόντων, αρμοδιοτήτων και λοιπών λεπτομερειών, για τον ορισμό Ανεξάρτητου Μηχανικού στις περιπτώσεις Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων που περιλαμβάνουν την υλοποίηση έργων τεχνικής υποδομής και διαμόρφωσης κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 91 του ν. 5106/2024 (Α’ 63). View full είδηση
  17. Δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 6476/Β'/04.12.2025 η υπ΄ αρίθμ. 92421 ΚΥΑ με θέμα: “Καθορισμός προσόντων, αρμοδιοτήτων και λοιπών λεπτομερειών, για τον ορισμό Ανεξάρτητου Μηχανικού στις περιπτώσεις Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων που περιλαμβάνουν την υλοποίηση έργων τεχνικής υποδομής και διαμόρφωσης κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 91 του ν. 5106/2024 (Α’ 63).”. Άρθρο 1 Σκοπός 1. Η απόφαση αυτή αποσκοπεί στον καθορισμό των λεπτομερειών εφαρμογής του άρθρου 91 του ν. 5106/2024 (Α’ 63), για την ειδική διαδικασία ορισμού Ανεξάρτητου Μηχανικού, στις περιπτώσεις Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΕΠΣ) που περιλαμβάνουν την υλοποίηση έργων τεχνικής υποδομής και διαμόρφωσης κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων. Ειδικότερα, με την παρούσα επιδιώκεται να καθορισθούν τα καθήκοντα του Ανεξάρτητου Μηχανικού, τα όρια των αρμοδιοτήτων του, το ελάχιστο περιεχόμενο της σύμβασης μεταξύ Φορέα υλοποίησης του ΕΠΣ και Ανεξάρτητου Μηχανικού, η διαδικασία επίλυσης διαφωνιών αναφορικά με την άσκηση των καθηκόντων του Ανεξάρτητου Μηχανικού, η διαδικασία αντικατάστασής του, η διαδικασία ενημέρωσης του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για τον ορισμό και την άσκηση των αρμοδιοτήτων του Ανεξάρτητου Μηχανικού. 2. Διευκρινίζεται ότι ως φορέας υλοποίησης του ΕΠΣ νοείται το πρόσωπο εκείνο το οποίο επέσπευσε την εκπόνηση και έγκριση του ΕΠΣ ή εκείνο το οποίο ρητά καθορίζεται στο διάταγμα έγκρισης του ΕΠΣ ως φορέας υλοποίησης, καθώς και οι θυγατρικές εταιρείες του. Άρθρο 2 Προσόντα Ανεξάρτητου Μηχανικού 1. Ως Ανεξάρτητος Μηχανικός ορίζεται φυσικό ή νομικό πρόσωπο που πληροί σωρευτικά τα ακόλουθα κριτήρια: α. Διαθέτει αποδεδειγμένη εμπειρία, κατά την τελευταία δεκαετία, στην ανάπτυξη και εφαρμογή συστημάτων διαχείρισης ποιότητας έργων, στην εκπόνηση ή/και στον έλεγχο μελετών και στην επίβλεψη κατασκευής σε τουλάχιστον δύο (2) έργα ένα (1) εκ των οποίων αντίστοιχου αντικειμένου ή μεγέθους με εκείνα που προβλέπει το π.δ. έγκρισης του ΕΠΣ. β. Λειτουργεί κατά τα τελευταία πέντε (5) έτη στο πλαίσιο πιστοποιημένου συστήματος διασφάλισης ποιότητας (ISO 9001 ή άλλου ισοδύναμου). γ. Είναι ασφαλισμένο κατά κινδύνων επαγγελματικής ευθύνης για ποσό τουλάχιστον δύο εκατομμυρίων ευρώ (2.000.000 €) ανά γεγονός και πέντε εκατομμυρίων ευρώ (5.000.000 €) αθροιστικά. δ. Διαθέτει κύκλο εργασιών, ο οποίος ανέρχεται αθροιστικά κατά τα τελευταία πέντε (5) οικονομικά έτη τουλάχιστον στο ποσό των πέντε εκατομμυρίων ευρώ (5.000.000 €). 2. Ο Ανεξάρτητος Μηχανικός δεν πρέπει να συνδέεται με τον Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ ούτε με σχέση, η οποία να δημιουργεί κατάσταση σύγκρουσης συμφερόντων ούτε να έχει άμεσο ή έμμεσο οικονομικό ή προσωπικό ή άλλο κοινό συμφέρον με τον Φορέα Υλοποίησης, το οποίο μπορεί να θίγει την αμεροληψία και την ανεξαρτησία του. Σε περίπτωση φυσικών προσώπων, η σύγκρουση συμφερόντων ελέγχεται στους συζύγους και συγγενείς εξ αίματος ή εξ αγχιστείας α’ και β’ βαθμού. Σε περίπτωση νομικών προσώπων, η σύγκρουση συμφερόντων ελέγχεται στα πρόσωπα που μετέχουν στα όργανα διοίκησης αυτών, στα πρόσωπα που κατέχουν, άμεσα ή έμμεσα, ποσοστό άνω του 5% στο εταιρικό κεφάλαιο του νομικού προσώπου, καθώς και στους συζύγους και συγγενείς των παραπάνω προσώπων εξ αίματος ή εξ αγχιστείας α’ και β’ βαθμού. 3. Για την πλήρωση των κριτηρίων της περ. α’ της παρ. 1, ο Ανεξάρτητος Μηχανικός δύναται να στηρίζεται σε τρίτους φορείς, ανεξάρτητα από τη νομική φύση της μεταξύ τους σχέσης. Σε αυτή την περίπτωση, ο Ανεξάρτητος Μηχανικός αποδεικνύει ότι, καθ’ όλη τη διάρκεια της σχετικής σύμβασης, θα έχει στη διάθεσή του τους αναγκαίους πόρους των τρίτων φορέων. 4. Ο Ανεξάρτητος Μηχανικός μπορεί να αποτελείται και από κοινοπραξία ή ένωση προσώπων. Στην περίπτωση αυτή, τα κριτήρια της παραγράφου 1 εξετάζεται αν συντρέχουν αθροιστικά για τα μέλη της κοινοπραξίας ή της ένωσης προσώπων. 5. Ο Φορέας Υλοποίησης του ΕΠΣ επιλέγει τον Ανεξάρτητο Μηχανικό μεταξύ προσώπων που πληρούν τα παραπάνω κριτήρια με διαδικασία που καθορίζεται από τον ίδιο. Η πλήρωση των παραπάνω κριτηρίων αποδεικνύεται με την προσκόμιση των εγγράφων που ορίζονται στο Παράρτημα Ι. Άρθρο 3 Διαδικασία ενημέρωσης της Γενικής Διεύθυνσης Συγκοινωνιακών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για τον ορισμό του Ανεξάρτητου Μηχανικού 1. Πριν από την υπογραφή σύμβασης με Ανεξάρτητο Μηχανικό, ο Φορέας Υλοποίησης του ΕΠΣ υποβάλλει έγγραφη γνωστοποίηση στη Γενική Διεύθυνση Συγκοινωνιακών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, κατά τα οριζόμενα στην παρ. 2 του άρθρου 91 του ν. 5106/2024, αναφορικά με την επιλογή προσώπου ως Ανεξάρτητου Μηχανικού, η οποία συνοδεύεται από τα έγγραφα που αποδεικνύουν την πλήρωση των κριτηρίων του άρθρου 2 της παρούσας. 2. Η Γενική Διεύθυνση Συγκοινωνιακών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών μπορεί με ειδική αιτιολογία να αντιτεθεί στην επιλογή, μόνον εφόσον ο επιλεγείς δεν πληροί τα κριτήρια της απόφασης του άρθρου 2 της παρούσας και αναφέρονται στο Παράρτημα Ι, κοινοποιώντας στο Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ σχετικό έγγραφο εντός σαράντα (40) ημερολογιακών ημερών από την υποβολή της γνωστοποίησης της παρ. 1. Στο έγγραφο αναφέρεται σαφώς ποια από τα κριτήρια του άρθρου 2 της παρούσας δεν πληρούνται. Σε περίπτωση διαφωνίας μεταξύ του Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ και της Γενικής Διεύθυνσης Συγκοινωνιακών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών, ακολουθείται η διαδικασία του άρθρου 9. 3. Σε περίπτωση άπρακτης παρόδου της παραπάνω προθεσμίας, η επιλογή του Ανεξάρτητου Μηχανικού θεωρείται οριστική και ο Φορέας Υλοποίησης του ΕΠΣ μπορεί να προχωρήσει στην υπογραφή της σχετικής σύμβασης. Άρθρο 4 Καθήκοντα και όρια αρμοδιοτήτων Τα καθήκοντα και όρια αρμοδιοτήτων τού Ανεξάρτητου Μηχανικού προσδιορίζονται ως εξής: 1. Στη φάση εκπόνησης των αναγκαίων μελετών, ο Ανεξάρτητος Μηχανικός: α. Ελέγχει ότι οι προς έγκριση μελέτες είναι σύμφωνες με τα οριζόμενα στο π.δ. έγκρισης του ΕΠΣ, και την αντίστοιχη περιβαλλοντική ή άλλη αδειοδότηση, τους κανόνες της τέχνης και της επιστήμης, καθώς και ότι πληρούν κατ’ ελάχιστο τις προδιαγραφές και τα πρότυπα της κείμενης νομοθεσίας, με την επιφύλαξη της παρ. 4 του άρθρου 91 του ν. 5106/2024. β. Ζητά την εκπόνηση οποιασδήποτε πρόσθετης μελέτης, ή τη συμπλήρωση ή τροποποίηση των προς έγκριση μελετών, ώστε οι υποβληθείσες μελέτες να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της κείμενης νομοθεσίας. γ. Εγκρίνει τις μελέτες και εκδίδει πιστοποιητικό έγκρισης τους εντός δεκαπέντε (15) ημερολογιακών ημερών από την υποβολή τους ή, σε περίπτωση εφαρμογής της περ. β’, από την υποβολή των πρόσθετων ή συμπληρωμένων ή τροποποιημένων μελετών. δ. Ζητά όπου κρίνει απαραίτητο από τους φορείς του Δημοσίου, του ευρύτερου δημόσιου τομέα και τις δημόσιες επιχειρήσεις και οργανισμούς, που είναι αρμόδιοι για το σύνολο ή μέρος των έργων υποδομής στην περιοχή του ΕΠΣ, την συνδρομή τους σε κάθε ενέργεια που είναι απαραίτητη για την αξιολόγηση των μελετών των έργων. 2. Εντός πέντε (5) ημερών από την έγκριση που δίνει ο Ανεξάρτητος Μηχανικός, ο Φορέας Υλοποίησης του ΕΠΣ υποβάλλει έγγραφη γνωστοποίηση στη Γενική Διεύθυνση Συγκοινωνιακών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, κατά τα οριζόμενα στην περ. α της παρ. 1 του άρθρου 91 του ν. 5106/2024, αναφορικά με την έγκριση των μελετών από τον Ανεξάρτητο Μηχανικό, η οποία συνοδεύεται από τις εγκεκριμένες μελέτες. Η Γενική Διεύθυνση Συγκοινωνιακών Υποδομών ελέγχει τα στοιχεία και υποβάλλει παρατηρήσεις εντός σαράντα (40) ημερολογιακών ημερών από την υποβολή της γνωστοποίησης αυτής. Σε περίπτωση άπρακτης παρόδου της παραπάνω προθεσμίας, η έγκριση των μελετών από τον Ανεξάρτητο Μηχανικό θεωρείται οριστική και ο Φορέας Υλοποίησης του ΕΠΣ μπορεί να προχωρήσει στην υλοποίηση των σχετικών μελετών, και την ολοκλήρωση των αντίστοιχων εργασιών, υπό την επιφύλαξη τήρησης των λοιπών νόμιμων προϋποθέσεων. 3. Η διαδικασία της προηγούμενης παραγράφου τηρείται και σε κάθε περίπτωση τροποποίησης των μελετών από τον Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ. 4. Στη φάση εκτέλεσης των εργασιών, ο Ανεξάρτητος Μηχανικός: α. Επιβλέπει και ελέγχει τις εργασίες και τη συμμόρφωση αυτών με τις εγκεκριμένες μελέτες, καθώς και με τις προδιαγραφές που ορίζονται στις συμβάσεις μεταξύ εργολάβων και Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ των έργων τεχνικής υποδομής και συναφών κατασκευών, που αφορούν την υλοποίηση του ΕΠΣ. β. Παρακολουθεί την τήρηση των εγκεκριμένων περιβαλλοντικών όρων και τη συμμόρφωση του Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ και των εργολάβων με τις ισχύουσες διατάξεις περί προστασίας του περιβάλλοντος. γ. Εγκρίνει το σύστημα διασφάλισης ποιότητας των εργολάβων και επιβλέπει την πιστή τήρησή του. δ. Εισηγείται αιτιολογημένα πρόσθετες εργασίες, εφόσον είναι αναγκαίες για τη συμμόρφωση των έργων με τις εγκεκριμένες μελέτες ή την κείμενη νομοθεσία. ε. Ζητά την εκτέλεση δοκιμών ποιοτικού ελέγχου για τις εκτελούμενες εργασίες, εφόσον ευλόγως απαιτούνται πέραν αυτών που εκτελούνται στο πλαίσιο του συστήματος διασφάλισης ποιότητας των εργολάβων. στ. Ελέγχει ότι οποιαδήποτε μεταβολή στο σχεδιασμό του κατασκευαστικού αντικειμένου του έργου δεν θα επηρεάζει κατά μόνιμο τρόπο τη λειτουργία των εγκαταστάσεων που έχουν ήδη ολοκληρωθεί και λειτουργούν. Τυχόν παρεμβάσεις που γίνονται προσωρινά στη λειτουργία των εγκαταστάσεων, οι οποίες έχουν ήδη ολοκληρωθεί και λειτουργούν, αποκαθίστανται με έξοδα και ευθύνη του Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ. ζ. Συντάσσει τριμηνιαίες αναφορές για την πρόοδο υλοποίησης των έργων, καθώς και έκτακτες αναφορές για προβλήματα που αναφύονται κατά την εκτέλεσή τους. Οι εκθέσεις αυτές υποβάλλονται στo Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ και στη Γενική Διεύθυνση Συγκοινωνιακών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. η. Παρακολουθεί ότι οι εργολάβοι και ο Φορέας Υλοποίησης λαμβάνουν τα μέτρα που είναι αναγκαία για την τήρηση των οικείων κανονισμών υγιεινής και ασφάλειας. θ. Παρακολουθεί την συνδρομή των φορέων του Δημοσίου, του ευρύτερου δημόσιου τομέα και των δημόσιων επιχειρήσεων και οργανισμών, που είναι αρμόδιοι για το σύνολο ή μέρος των έργων υποδομής στην περιοχή εκτέλεσης των έργων και συντάσσει αναφορές προόδου συνδρομής και συντονισμού τους με σκοπό την τήρηση του χρονικού προγραμματισμού των έργων, τις οποίες κοινοποιεί στον Φορέα Υλοποίησης και Γενική Διεύθυνση Συγκοινωνιακών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. 5. Μετά από την ολοκλήρωση του έργου ή αυτοτελούς τμήματος αυτού, ο Φορέας Υλοποίησης του ΕΠΣ υποβάλλει στον Ανεξάρτητο Μηχανικό αίτηση για την έκδοση Βεβαίωσης Περαίωσης, η οποία συνοδεύεται από: α. Περιγραφή του εκτελεσθέντος έργου. β. Καταγραφή των εγκεκριμένων μελετών και των τροποποιήσεών τους. γ. Τα σχέδια «όπως κατασκευάστηκε» του έργου. δ. Αντίγραφα αρχείων δοκιμών ποιοτικού ελέγχου, εφόσον υπάρχουν. ε. Εγχειρίδια λειτουργίας, όπου απαιτείται και συντήρησης των υποδομών. 6. Ο Ανεξάρτητος Μηχανικός ελέγχει τη συμφωνία του έργου, ή του ολοκληρωμένου αυτοτελούς τμήματος αυτού, ως προς τις εγκεκριμένες μελέτες και, εφόσον διαπιστώσει ότι πληρούνται όλες οι σχετικές προδιαγραφές και απαιτήσεις, εκδίδει «Βεβαίωση Περαίωσης Έργου» εντός είκοσι (20) ημερολογιακών ημερών από την υποβολή της αίτησης και των συνοδευτικών στοιχείων. 7. Για τα έργα τεχνικής υποδομής και διαμόρφωσης κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων, η «Βεβαίωση Περαίωσης Έργου» κοινοποιείται, από τον Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ, στη Γενική Διεύθυνση Συγκοινωνιακών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. Η κοινοποίηση αυτή επέχει θέση πρόσκλησης για την παραλαβή του αντίστοιχου έργου ή του τμήματος αυτού προκειμένου να αποδοθεί προς δημόσια χρήση εντός δεκαπέντε (15) ημερών. 8. Η Γενική Διεύθυνση Συγκοινωνιακών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών: α. Υποχρεούται να παραλάβει το έργο εντός της προθεσμίας της προηγούμενης παραγράφου του Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ. Προς απόδειξη της παραλαβής αυτής υπογράφεται σχετικό πρωτόκολλο. β. Σε περίπτωση άπρακτης παρόδου της ανωτέρω προθεσμίας, το έργο θεωρείται ότι έχει παραληφθεί αυτοδίκαια και ότι έχει αποδοθεί στον αρμόδιο φορέα για τη λειτουργία και συντήρησή του. 9. Καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος της σύμβασής του, ο Ανεξάρτητος Μηχανικός: α. Μπορεί να γνωμοδοτεί σχετικά με τις μεθόδους και τεχνικές που χρησιμοποιούνται, καθώς και για την πρόοδο εκτέλεσης του έργου, κατόπιν σχετικού αιτήματος του Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ. β. Συνεργάζεται με τους φορείς του Δημοσίου, του ευρύτερου δημόσιου τομέα και τις δημόσιες επιχειρήσεις και οργανισμούς, που είναι αρμόδιοι για το σύνολο ή μέρος των έργων υποδομής στην περιοχή του ΕΠΣ. γ. Δικαιούται να διεξάγει έρευνες και να ζητά πληροφορίες που κρίνει απαραίτητες. δ. Οφείλει να λαμβάνει υπόψη του τις εύλογες υποδείξεις του Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ. ε. Σε περίπτωση άρνησης έγκρισης μελετών, αιτήματος τροποποίησης μελετών ή εργασιών, καθώς και άρνησης αποδοχής εκτελεσθεισών εργασιών, η σχετική άρνηση ή το αίτημα του Ανεξάρτητου Μηχανικού πρέπει να είναι έγγραφα και ειδικώς αιτιολογημένα. στ. Καταρτίζει και τηρεί πλήρη και κατάλληλα αρχεία αναφορικά με όλα τα ανειλημμένα καθήκοντά του. 10. Ο Ανεξάρτητος Μηχανικός δεν πρέπει να συνδέεται με τους εργολάβους του έργου με οποιαδήποτε σχέση, η οποία ενδέχεται να οδηγήσει σε κατάσταση σύγκρουσης συμφερόντων, κατά την έννοια της παρ. 2 του άρθρου 2. 11. Ο Ανεξάρτητος Μηχανικός βαρύνεται έναντι του Φορέα Υλοποίησης του ΕΠΣ και του Ελληνικού Δημοσίου με υποχρέωση πίστης και ιδιαίτερης επιμέλειας κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του, και οφείλει να εκτελεί εγκαίρως και προσηκόντως τις υποχρεώσεις του, όπως αυτές προσδιορίζονται στην παρούσα και συμβατικά. 12. Για το έργο ή τα τμήματα αυτού που είναι ή προορίζονται να είναι κοινόχρηστα σύμφωνα με το π.δ. έγκρισης του ΕΠΣ, ο Ανεξάρτητος Μηχανικός και, σε περίπτωση που αυτός είναι νομικό πρόσωπο, οι διοικούντες και υπάλληλοί του υπέχουν, κατά την εκπλήρωση των συμβατικών τους υποχρεώσεων, ποινική ευθύνη δημοσίου υπαλλήλου. Δείτε αναλυτικά την υπ΄ αριθμ. 92421 ΚΥΑ (ΦΕΚ 6476/Β'/04.12.2025) Καθορισμός προσόντων, αρμοδιοτήτων και λοιπών λεπτομερειών, για τον ορισμό Ανεξάρτητου Μηχανικού στις περιπτώσεις Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων που περιλαμβάνουν την υλοποίηση έργων τεχνικής υποδομής και διαμόρφωσης κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 91 του ν. 5106/2024 (Α’ 63).
  18. Στην Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών & Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ) αναμένεται να φτάσει το θέμα των οπτικών ινών μέσα στις πολυκατοικίες. Το πρόβλημα προκύπτει επειδή δημιουργούνται διπλές υποδομές, ενώ κάποιοι πάροχοι «δεσμεύουν» το κτίριο, μη επιτρέποντας σε τρίτους να αξιοποιήσουν την υποδομή. Ενδεικτική είναι καταγγελία που έφτασε στο powergame.gr. Σε πολυκατοικία της Θεσσαλονίκης την αρχική υποδομή (κάθετη καλωδίωση) έβαλε η ΔΕΗ Fiber. Οι κάτοικοι απευθύνθηκαν στη ΔΕΗ γιατί οι άλλοι πάροχοι έδειξαν απροθυμία να φέρουν την οπτική ίνα στην πόρτα της πολυκατοικίας και στη συνέχεια στα διαμερίσματά της. Η ΔΕΗ το έπραξε πολύ γρήγορα και χωρίς κόστος, βάζοντας σε κάθε όροφο κουτάκι καλωδίωσης (floor box), από το οποίο κάθε διαμέρισμα μπορεί να συνδέσει γραμμή σε συνεννόηση με τον πάροχό του. Ωστόσο, όταν ένας ένοικος απευθύνθηκε σε άλλον πάροχο για την εγκατάσταση οπτικής ίνας, ο τελευταίος άρχισε να χτίζει εκ νέου δεύτερη κάθετη καλωδίωση, δικαιολογώντας την κίνηση με το ότι δεν συνεργάζεται με τη ΔΕΗ. Πληροφορίες αναφέρουν ότι αυτό δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο και συμβαίνει συχνά. Συνήθως οι τρεις "παλιοί" της αγοράς — ΟΤΕ, Nova και Vodafone — συνεργάζονται μεταξύ τους. Μάλιστα, έχουν εμπορικές συμφωνίες μεταπώλησης ο ένας για τα δίκτυα του άλλου. Δεν συνεργάζονται όμως με τη ΔΕΗ, που είναι νεοεισερχόμενη στην αγορά. Έτσι, αν πρέπει η ΔΕΗ να εισέλθει σε ένα κτίριο, θα πρέπει να στήσει διπλή κάθετη καλωδίωση. Και αντίστροφα. Αν κάποιος έρθει δεύτερος μετά τη ΔΕΗ, δεν αξιοποιεί την καλωδίωσή της, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται διπλές κάθετες καλωδιώσεις. Το θέμα έχει φτάσει στην ΕΕΤΤ. Στελέχη της αναφέρουν ότι η διπλή κάθετη καλωδίωση συνιστά παραβίαση του θεσμικού πλαισίου. Ωστόσο, το σχετικό θεσμικό πλαίσιο (ΚΥΑ 53538 ΕΞ/2023) δεν απαγορεύει ρητά τη δημιουργία μιας δεύτερης υποδομής οπτικής ίνας στο εσωτερικό των κτιρίων. Αντιθέτως, στην ΚΥΑ προβλέπονται κοινό σημείο τερματισμού (κεντρικό κατανεμητή) και επαρκείς είσοδοι για πολλαπλά καλώδια, κάτι που θεωρητικά επιτρέπει σε περισσότερους παρόχους να "συνυπάρχουν" στην ίδια υποδομή. Η ίδια ΚΥΑ απαιτεί ότι κάθε γραμμή μεταφοράς (καλώδιο) πρέπει να έχει τουλάχιστον διπλάσιο πλήθος ινών σε σχέση με τον αριθμό των διεπαφών που εξυπηρετεί. Αυτό σημαίνει ότι το καλώδιο πρέπει να είναι "μεγάλο" σε αριθμό ινών, ώστε να μπορεί να υποστηρίξει πολλούς συνδρομητές/παρόχους, όχι μόνο έναν. Η κατάσταση περιπλέκεται από το γεγονός ότι η κάθετη καλωδίωση αυτήν την περίοδο επιδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης. Κάθε εγκατάσταση μπορεί να επιδοτηθεί από 200 έως 1.000 ευρώ, ανάλογα με το κτίριο, τον αριθμό των ορόφων και τα διαμερίσματα. Έτσι, πολλοί "τρέχουν" να βάλουν την κάθετη καλωδίωση για να "εξασφαλίσουν" την επιδότηση. Το πιο σημαντικό είναι ότι ο πάροχος που βάζει την κάθετη καλωδίωση ζητεί από τον χρήστη της καλωδίωσης (άλλος πάροχος) να καταβάλει μηνιαίως ρυθμιζόμενη χρέωση χρήσης της υποδομής. Η χρέωση μπορεί να ανέλθει από 0,50 ευρώ έως 2 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με το είδος της καλωδίωσης, τον αριθμό των ορόφων κ.ο.κ. Επίσης, διαφοροποιείται ανάλογα με το αν η υποδομή έχει επιδοτηθεί από το πρόγραμμα Smart Readiness του Ταμείου Ανάκαμψης. Πολλοί εύχονται να επιλύσουν σύντομα οι πάροχοι αυτά τα θέματα μεταξύ τους, αλλιώς θα υπάρξει παρέμβαση της ΕΕΤΤ. Στελέχη της ΕΕΤΤ παραδέχονται ότι το τελευταίο διάστημα έχουν πυκνώσει οι καταγγελίες ιδιωτών που αφορούν την ενδοκτιριακή κατάσταση των εγκαταστάσεων οπτικών ινών, τις κακοτεχνίες, την έλλειψη σχεδίων κ.λπ.
  19. Στην Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών & Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ) αναμένεται να φτάσει το θέμα των οπτικών ινών μέσα στις πολυκατοικίες. Το πρόβλημα προκύπτει επειδή δημιουργούνται διπλές υποδομές, ενώ κάποιοι πάροχοι «δεσμεύουν» το κτίριο, μη επιτρέποντας σε τρίτους να αξιοποιήσουν την υποδομή. Ενδεικτική είναι καταγγελία που έφτασε στο powergame.gr. Σε πολυκατοικία της Θεσσαλονίκης την αρχική υποδομή (κάθετη καλωδίωση) έβαλε η ΔΕΗ Fiber. Οι κάτοικοι απευθύνθηκαν στη ΔΕΗ γιατί οι άλλοι πάροχοι έδειξαν απροθυμία να φέρουν την οπτική ίνα στην πόρτα της πολυκατοικίας και στη συνέχεια στα διαμερίσματά της. Η ΔΕΗ το έπραξε πολύ γρήγορα και χωρίς κόστος, βάζοντας σε κάθε όροφο κουτάκι καλωδίωσης (floor box), από το οποίο κάθε διαμέρισμα μπορεί να συνδέσει γραμμή σε συνεννόηση με τον πάροχό του. Ωστόσο, όταν ένας ένοικος απευθύνθηκε σε άλλον πάροχο για την εγκατάσταση οπτικής ίνας, ο τελευταίος άρχισε να χτίζει εκ νέου δεύτερη κάθετη καλωδίωση, δικαιολογώντας την κίνηση με το ότι δεν συνεργάζεται με τη ΔΕΗ. Πληροφορίες αναφέρουν ότι αυτό δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο και συμβαίνει συχνά. Συνήθως οι τρεις "παλιοί" της αγοράς — ΟΤΕ, Nova και Vodafone — συνεργάζονται μεταξύ τους. Μάλιστα, έχουν εμπορικές συμφωνίες μεταπώλησης ο ένας για τα δίκτυα του άλλου. Δεν συνεργάζονται όμως με τη ΔΕΗ, που είναι νεοεισερχόμενη στην αγορά. Έτσι, αν πρέπει η ΔΕΗ να εισέλθει σε ένα κτίριο, θα πρέπει να στήσει διπλή κάθετη καλωδίωση. Και αντίστροφα. Αν κάποιος έρθει δεύτερος μετά τη ΔΕΗ, δεν αξιοποιεί την καλωδίωσή της, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται διπλές κάθετες καλωδιώσεις. Το θέμα έχει φτάσει στην ΕΕΤΤ. Στελέχη της αναφέρουν ότι η διπλή κάθετη καλωδίωση συνιστά παραβίαση του θεσμικού πλαισίου. Ωστόσο, το σχετικό θεσμικό πλαίσιο (ΚΥΑ 53538 ΕΞ/2023) δεν απαγορεύει ρητά τη δημιουργία μιας δεύτερης υποδομής οπτικής ίνας στο εσωτερικό των κτιρίων. Αντιθέτως, στην ΚΥΑ προβλέπονται κοινό σημείο τερματισμού (κεντρικό κατανεμητή) και επαρκείς είσοδοι για πολλαπλά καλώδια, κάτι που θεωρητικά επιτρέπει σε περισσότερους παρόχους να "συνυπάρχουν" στην ίδια υποδομή. Η ίδια ΚΥΑ απαιτεί ότι κάθε γραμμή μεταφοράς (καλώδιο) πρέπει να έχει τουλάχιστον διπλάσιο πλήθος ινών σε σχέση με τον αριθμό των διεπαφών που εξυπηρετεί. Αυτό σημαίνει ότι το καλώδιο πρέπει να είναι "μεγάλο" σε αριθμό ινών, ώστε να μπορεί να υποστηρίξει πολλούς συνδρομητές/παρόχους, όχι μόνο έναν. Η κατάσταση περιπλέκεται από το γεγονός ότι η κάθετη καλωδίωση αυτήν την περίοδο επιδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης. Κάθε εγκατάσταση μπορεί να επιδοτηθεί από 200 έως 1.000 ευρώ, ανάλογα με το κτίριο, τον αριθμό των ορόφων και τα διαμερίσματα. Έτσι, πολλοί "τρέχουν" να βάλουν την κάθετη καλωδίωση για να "εξασφαλίσουν" την επιδότηση. Το πιο σημαντικό είναι ότι ο πάροχος που βάζει την κάθετη καλωδίωση ζητεί από τον χρήστη της καλωδίωσης (άλλος πάροχος) να καταβάλει μηνιαίως ρυθμιζόμενη χρέωση χρήσης της υποδομής. Η χρέωση μπορεί να ανέλθει από 0,50 ευρώ έως 2 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με το είδος της καλωδίωσης, τον αριθμό των ορόφων κ.ο.κ. Επίσης, διαφοροποιείται ανάλογα με το αν η υποδομή έχει επιδοτηθεί από το πρόγραμμα Smart Readiness του Ταμείου Ανάκαμψης. Πολλοί εύχονται να επιλύσουν σύντομα οι πάροχοι αυτά τα θέματα μεταξύ τους, αλλιώς θα υπάρξει παρέμβαση της ΕΕΤΤ. Στελέχη της ΕΕΤΤ παραδέχονται ότι το τελευταίο διάστημα έχουν πυκνώσει οι καταγγελίες ιδιωτών που αφορούν την ενδοκτιριακή κατάσταση των εγκαταστάσεων οπτικών ινών, τις κακοτεχνίες, την έλλειψη σχεδίων κ.λπ. View full είδηση
  20. Στο «φουλ» δούλεψαν οι θερμικές μονάδες τον Οκτώβριο καλύπτοντας το 48,7% της ηλεκτροπαραγωγής με υποχώρηση της παραγωγής των ΑΠΕ στο 45,3%. Σύμφωνα με το μηνιαίο δελτίο του ΑΔΜΗΕ, τον περασμένο μήνα η παραγωγή των συμβατικών μονάδων ανήλθε σε 1.985 γιγαβατώρες, με τις μονάδες αερίου να καλύπτουν το 43,9% (1.789 γιγαβατώρες) και τους λιγνίτες το 4,8% (195 γιγαβατώρες). Σημειώνεται ότι, τον περσινό Οκτώβριο, οι ΑΠΕ κάλυπταν το 58,7% της παραγωγής (2.284 γιγαβατώρες), με το μερίδιο των μονάδων ορυκτών καυσίμων να διαμορφώνεται αισθητά χαμηλότερα, στο 36,7%, με παραγωγή στις 1.430 γιγαβατώρες. Αυτό σημαίνει ότι, τον φετινό Οκτώβριο η παραγωγή των θερμικών μονάδων ήταν κατά 38,8% αυξημένη. Η μηνιαία ζήτηση παρέμεινε σχεδόν σταθερή σε ετήσια βάση, στις 3.832 γιγαβατώρες (έναντι 3.836 πέρυσι), ενώ η συνολική παραγωγή αυξήθηκε ελαφρώς κατά 4,76%, στις 4.078 γιγαβατώρες. View full είδηση
  21. Στο «φουλ» δούλεψαν οι θερμικές μονάδες τον Οκτώβριο καλύπτοντας το 48,7% της ηλεκτροπαραγωγής με υποχώρηση της παραγωγής των ΑΠΕ στο 45,3%. Σύμφωνα με το μηνιαίο δελτίο του ΑΔΜΗΕ, τον περασμένο μήνα η παραγωγή των συμβατικών μονάδων ανήλθε σε 1.985 γιγαβατώρες, με τις μονάδες αερίου να καλύπτουν το 43,9% (1.789 γιγαβατώρες) και τους λιγνίτες το 4,8% (195 γιγαβατώρες). Σημειώνεται ότι, τον περσινό Οκτώβριο, οι ΑΠΕ κάλυπταν το 58,7% της παραγωγής (2.284 γιγαβατώρες), με το μερίδιο των μονάδων ορυκτών καυσίμων να διαμορφώνεται αισθητά χαμηλότερα, στο 36,7%, με παραγωγή στις 1.430 γιγαβατώρες. Αυτό σημαίνει ότι, τον φετινό Οκτώβριο η παραγωγή των θερμικών μονάδων ήταν κατά 38,8% αυξημένη. Η μηνιαία ζήτηση παρέμεινε σχεδόν σταθερή σε ετήσια βάση, στις 3.832 γιγαβατώρες (έναντι 3.836 πέρυσι), ενώ η συνολική παραγωγή αυξήθηκε ελαφρώς κατά 4,76%, στις 4.078 γιγαβατώρες.
  22. Τα λεγόμενα περί μηδενισμού των ΥΚΩ λόγω της λειτουργίας της διασύνδεσης Κρήτης - Αττικής σε καμία περίπτωση δεν ισχύουν - Σήμερα με τη λειτουργία του της Μικρής Διασύνδεσης Κρήτης - Πελοποννήσου το κόστος των ΥΚΩ υπολογίζεται σε 370 εκατ. ευρώ Την μελέτη επάρκειας του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας αναμένει το σύνολο της αγοράς, αλλά και η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ, αφού από αυτή εξαρτώνται μια σειρά από κρίσιμες αποφάσεις. Με βάση τη μελέτη επάρκειας η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ θα κληθεί να αποφασίσει για το κατά πόσο το νέο ηλεκτρικό σύστημα στο οποίο συμμετέχουν με ποσοστό 50% οι ΑΠΕ έχει ανάγκη από την υιοθέτηση μηχανισμού αποζημίωσης της παροχής επάρκειας ισχύος και ευελιξίας, ενώ οι ενεργειακές εταιρίες θα λάβουν τις επενδυτικές αποφάσεις τους για το ποιες και πόσες νέες μονάδες φυσικού αερίου θα «χτίσουν». Η εκπόνηση μελέτης επάρκειας ισχύος αποτελεί έργο του ΑΔΜΗΕ ο οποίος έχει και την ευθύνη λειτουργίας του ηλεκτρικού συστήματος της χώρας και καλείται να υποβάλει στη ΡΑΑΕΥ Μελέτη Επάρκειας Ισχύος για την περίοδο 2025-2035 η οποία στη συνέχεια θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Ωστόσο η εκπόνηση της συγκεκριμένης μελέτης καθυστερεί, γεγονός που σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσεις οφείλεται στο ότι ο Διαχειριστής έχει αναθέσει το έργο σε εξωτερικό συνεργάτη και συγκεκριμένα στην εταιρία Grant Thorton με τη συνεργασία του Καθηγητή στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών του ΑΠΘ, Παντελή Μπίσκα. Η μελέτη καλείται να περιγράψει τις προϋποθέσεις για τη λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος της Ελλάδας χωρίς κινδύνους επάρκειας για το διάστημα 2025-2035 και σε αυτό σημαντικό ρόλο, πέραν των ΑΠΕ, έχουν τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας. Ερωτηματικά για τη λειτουργία των λιγνιτικών μονάδων Ωστόσο η απουσία της μελέτης προκαλεί μια σειρά από ερωτηματικά όπως για παράδειγμα τι θα γίνει με τη λειτουργία των λιγνιτικών μονάδων του συγκροτήματος της ΔΕΗ στον Άγιο Δημήτριο. Όπως είναι γνωστό η ΔΕΗ στο πλαίσιο του προγράμματος πλήρους απολιγνιτοποίησης της παραγωγής της έως το τέλος του 2026 έχει προγραμματίσει έως το τέλος του 2025 να σβήσει τις τρεις μονάδες (3,4,5) του Αγίου Δημητρίου. Όμως ο ΑΔΜΗΕ εκτιμά ότι για λόγους επάρκειας αλλά και ευστάθειας του συστήματος απαιτείται η συνέχιση της λειτουργίας των τριών μονάδων έως το Σεπτέμβριο του 2026. Με δεδομένο ότι η ΔΕΗ επιχειρηματικά εκτιμά πως δεν την συμφέρει η συνέχιση της λειτουργίας του συγκροτήματος του Αγίου Δημητρίου, αφού έχει αυξηθεί το κόστος των δικαιωμάτων ρύπων, ζητεί να αποζημιώνεται για την υπηρεσία που παρέχει στο σύστημα. Αποζημίωση που δεν έχει οριστεί, ενώ σύμφωνα με εκτιμήσεις το κόστος της λιγνιτικής παραγωγής ρεύματος φθάνει στα 240 ευρώ/MWh. Εφεδρείες και πρόσθετο καλώδιο Ανάλογη είναι και η κατάσταση στην Κρήτη όπου στις 10 Δεκεμβρίου προγραμματίζεται να γίνουν από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη τα επίσημα εγκαίνια της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης- Αττικής. Η διπλή ηλεκτρική διασύνδεση ξεκίνησε τη δοκιμαστική λειτουργία της τον Αύγουστο του 2025 και το αμέσως επόμενο διάστημα αναμένεται και η εμπορική λειτουργία της. Η ΔΕΗ που λειτουργεί στο νησί πετρελαϊκούς σταθμούς, θα ήθελε την απόσυρση τους, πράγμα το οποίο δεν θα συμβεί αφού ο ΑΔΜΗΕ θεωρεί ότι για λόγους ασφάλειας εφοδιασμού οι σταθμοί θα πρέπει να τεθούν σε κατάσταση εφεδρείας. Η εγκατεστημένη ισχύς που διαθέτει η ΔΕΗ στην Κρήτη ανέρχεται σε 600 MW από τα οποία τα 100 MW αφορούν σε σταθμούς που καίνε μαζούτ και οι οποίοι θα σταματήσουν να λειτουργούν αφού χρειάζονται ειδική μεταχείριση (το μαζούτ πρέπει να ζεσταθεί για να λειτουργήσει). Θα παραμείνουν λοιπόν σε κατάσταση εφεδρείας, 500 MW (ή τουλάχιστον τόσα ζητάει ο ΑΔΜΗΕ) που αφορούν σε αεριοστροβιλικούς σταθμούς και σταθμούς ντίζελ. Όμως μέχρι στιγμής δεν έχει προσδιοριστεί από τον ΑΔΜΗΕ το ύψος της αποζημίωσης που θα λαμβάνει η ΔΕΗ για να διατηρεί σε εφεδρεία τους συγκεκριμένους σταθμούς. Πρέπει να σημειωθεί ότι το καλοκαίρι που πέρασε η ΔΕΗ ενοικίασε και λειτούργησε στην Κρήτη τον σταθμό ανοικτού κύκλου «ΗΡΩΝ 1» ισχύος 147 MW, στο πλαίσιο της συμφωνίας διετούς διάρκειας με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. Η συμφωνία προβλέπει και την προοπτική εξαγοράς της υποδομής. Κατά τη διάρκεια των καλοκαιριών μηνών (Ιούλιο και Αύγουστο) η ζήτηση της Κρήτης φθάνει στα 800 MW ξεπερνώντας τη δυναμικότητα του καλωδίου. Το γεγονός αυτό σημαίνει ότι οι μονάδες που βρίσκονται στο νησί θα πρέπει να είναι σε θέση να καλύψουν τις ανάγκες της ζήτησης και υπό κανονικές συνθήκες, δηλαδή όχι μόνο σε περίπτωση βλάβης του καλωδίου. Σύμφωνα με πρόχειρους υπολογισμούς το ετήσιο κόστος της διαθεσιμότητας των μονάδων της Κρήτης ανέρχεται σε 50-70 εκατ ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι τα λεγόμενα περί μηδενισμού των ΥΚΩ λόγω της λειτουργίας της διασύνδεσης Κρήτης - Αττικής σε καμία περίπτωση δεν ισχύουν. Σήμερα με τη λειτουργία του της Μικρής Διασύνδεσης Κρήτης - Πελοποννήσου το κόστος των ΥΚΩ υπολογίζεται σε 370 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό αναμένεται να μειωθεί αλλά όχι να μηδενιστεί. Τέλος πρέπει να αναφερθεί ότι σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς η αυξημένη ζήτηση της Κρήτης θέτει αυτονόητα στο τραπέζι τη συζήτηση για την πόντιση ενός ακόμη καλωδίου διασύνδεσης με την Κρήτη ώστε να καλυφθούν πλήρως οι ανάγκες του νησιού. Βεβαίως πρόκειται για ένα σχέδιο που δεν έχει συμπεριληφθεί στο αναπτυξιακό πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ ο οποίος φαίνεται ότι οδηγείται σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της τάξης του 1 δις ευρώ. Πηνελόπη Μητρούλια View full είδηση
  23. Τα λεγόμενα περί μηδενισμού των ΥΚΩ λόγω της λειτουργίας της διασύνδεσης Κρήτης - Αττικής σε καμία περίπτωση δεν ισχύουν - Σήμερα με τη λειτουργία του της Μικρής Διασύνδεσης Κρήτης - Πελοποννήσου το κόστος των ΥΚΩ υπολογίζεται σε 370 εκατ. ευρώ Την μελέτη επάρκειας του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας αναμένει το σύνολο της αγοράς, αλλά και η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ, αφού από αυτή εξαρτώνται μια σειρά από κρίσιμες αποφάσεις. Με βάση τη μελέτη επάρκειας η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ θα κληθεί να αποφασίσει για το κατά πόσο το νέο ηλεκτρικό σύστημα στο οποίο συμμετέχουν με ποσοστό 50% οι ΑΠΕ έχει ανάγκη από την υιοθέτηση μηχανισμού αποζημίωσης της παροχής επάρκειας ισχύος και ευελιξίας, ενώ οι ενεργειακές εταιρίες θα λάβουν τις επενδυτικές αποφάσεις τους για το ποιες και πόσες νέες μονάδες φυσικού αερίου θα «χτίσουν». Η εκπόνηση μελέτης επάρκειας ισχύος αποτελεί έργο του ΑΔΜΗΕ ο οποίος έχει και την ευθύνη λειτουργίας του ηλεκτρικού συστήματος της χώρας και καλείται να υποβάλει στη ΡΑΑΕΥ Μελέτη Επάρκειας Ισχύος για την περίοδο 2025-2035 η οποία στη συνέχεια θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Ωστόσο η εκπόνηση της συγκεκριμένης μελέτης καθυστερεί, γεγονός που σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσεις οφείλεται στο ότι ο Διαχειριστής έχει αναθέσει το έργο σε εξωτερικό συνεργάτη και συγκεκριμένα στην εταιρία Grant Thorton με τη συνεργασία του Καθηγητή στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών του ΑΠΘ, Παντελή Μπίσκα. Η μελέτη καλείται να περιγράψει τις προϋποθέσεις για τη λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος της Ελλάδας χωρίς κινδύνους επάρκειας για το διάστημα 2025-2035 και σε αυτό σημαντικό ρόλο, πέραν των ΑΠΕ, έχουν τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας. Ερωτηματικά για τη λειτουργία των λιγνιτικών μονάδων Ωστόσο η απουσία της μελέτης προκαλεί μια σειρά από ερωτηματικά όπως για παράδειγμα τι θα γίνει με τη λειτουργία των λιγνιτικών μονάδων του συγκροτήματος της ΔΕΗ στον Άγιο Δημήτριο. Όπως είναι γνωστό η ΔΕΗ στο πλαίσιο του προγράμματος πλήρους απολιγνιτοποίησης της παραγωγής της έως το τέλος του 2026 έχει προγραμματίσει έως το τέλος του 2025 να σβήσει τις τρεις μονάδες (3,4,5) του Αγίου Δημητρίου. Όμως ο ΑΔΜΗΕ εκτιμά ότι για λόγους επάρκειας αλλά και ευστάθειας του συστήματος απαιτείται η συνέχιση της λειτουργίας των τριών μονάδων έως το Σεπτέμβριο του 2026. Με δεδομένο ότι η ΔΕΗ επιχειρηματικά εκτιμά πως δεν την συμφέρει η συνέχιση της λειτουργίας του συγκροτήματος του Αγίου Δημητρίου, αφού έχει αυξηθεί το κόστος των δικαιωμάτων ρύπων, ζητεί να αποζημιώνεται για την υπηρεσία που παρέχει στο σύστημα. Αποζημίωση που δεν έχει οριστεί, ενώ σύμφωνα με εκτιμήσεις το κόστος της λιγνιτικής παραγωγής ρεύματος φθάνει στα 240 ευρώ/MWh. Εφεδρείες και πρόσθετο καλώδιο Ανάλογη είναι και η κατάσταση στην Κρήτη όπου στις 10 Δεκεμβρίου προγραμματίζεται να γίνουν από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη τα επίσημα εγκαίνια της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης- Αττικής. Η διπλή ηλεκτρική διασύνδεση ξεκίνησε τη δοκιμαστική λειτουργία της τον Αύγουστο του 2025 και το αμέσως επόμενο διάστημα αναμένεται και η εμπορική λειτουργία της. Η ΔΕΗ που λειτουργεί στο νησί πετρελαϊκούς σταθμούς, θα ήθελε την απόσυρση τους, πράγμα το οποίο δεν θα συμβεί αφού ο ΑΔΜΗΕ θεωρεί ότι για λόγους ασφάλειας εφοδιασμού οι σταθμοί θα πρέπει να τεθούν σε κατάσταση εφεδρείας. Η εγκατεστημένη ισχύς που διαθέτει η ΔΕΗ στην Κρήτη ανέρχεται σε 600 MW από τα οποία τα 100 MW αφορούν σε σταθμούς που καίνε μαζούτ και οι οποίοι θα σταματήσουν να λειτουργούν αφού χρειάζονται ειδική μεταχείριση (το μαζούτ πρέπει να ζεσταθεί για να λειτουργήσει). Θα παραμείνουν λοιπόν σε κατάσταση εφεδρείας, 500 MW (ή τουλάχιστον τόσα ζητάει ο ΑΔΜΗΕ) που αφορούν σε αεριοστροβιλικούς σταθμούς και σταθμούς ντίζελ. Όμως μέχρι στιγμής δεν έχει προσδιοριστεί από τον ΑΔΜΗΕ το ύψος της αποζημίωσης που θα λαμβάνει η ΔΕΗ για να διατηρεί σε εφεδρεία τους συγκεκριμένους σταθμούς. Πρέπει να σημειωθεί ότι το καλοκαίρι που πέρασε η ΔΕΗ ενοικίασε και λειτούργησε στην Κρήτη τον σταθμό ανοικτού κύκλου «ΗΡΩΝ 1» ισχύος 147 MW, στο πλαίσιο της συμφωνίας διετούς διάρκειας με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. Η συμφωνία προβλέπει και την προοπτική εξαγοράς της υποδομής. Κατά τη διάρκεια των καλοκαιριών μηνών (Ιούλιο και Αύγουστο) η ζήτηση της Κρήτης φθάνει στα 800 MW ξεπερνώντας τη δυναμικότητα του καλωδίου. Το γεγονός αυτό σημαίνει ότι οι μονάδες που βρίσκονται στο νησί θα πρέπει να είναι σε θέση να καλύψουν τις ανάγκες της ζήτησης και υπό κανονικές συνθήκες, δηλαδή όχι μόνο σε περίπτωση βλάβης του καλωδίου. Σύμφωνα με πρόχειρους υπολογισμούς το ετήσιο κόστος της διαθεσιμότητας των μονάδων της Κρήτης ανέρχεται σε 50-70 εκατ ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι τα λεγόμενα περί μηδενισμού των ΥΚΩ λόγω της λειτουργίας της διασύνδεσης Κρήτης - Αττικής σε καμία περίπτωση δεν ισχύουν. Σήμερα με τη λειτουργία του της Μικρής Διασύνδεσης Κρήτης - Πελοποννήσου το κόστος των ΥΚΩ υπολογίζεται σε 370 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό αναμένεται να μειωθεί αλλά όχι να μηδενιστεί. Τέλος πρέπει να αναφερθεί ότι σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς η αυξημένη ζήτηση της Κρήτης θέτει αυτονόητα στο τραπέζι τη συζήτηση για την πόντιση ενός ακόμη καλωδίου διασύνδεσης με την Κρήτη ώστε να καλυφθούν πλήρως οι ανάγκες του νησιού. Βεβαίως πρόκειται για ένα σχέδιο που δεν έχει συμπεριληφθεί στο αναπτυξιακό πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ ο οποίος φαίνεται ότι οδηγείται σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της τάξης του 1 δις ευρώ. Πηνελόπη Μητρούλια
  24. Η Ευρώπη βρίσκεται σε καμπή ως προς την αποθήκευση ενέργειας, έχοντας πλέον φτάσει το ορόσημο των 100 GW εγκατεστημένης ή προγραμματισμένης ισχύος. Παρ’ όλα αυτά, η πολιτική βούληση δεν συμβαδίζει με την τεχνολογική πρόοδο: μόλις επτά χώρες της Ε.Ε. έχουν θέσει επίσημους στόχους αποθήκευσης στα εθνικά τους σχέδια ενέργειας και κλίματος, παρά το γεγονός ότι η ανάγκη για ευελιξία στο σύστημα γίνεται ολοένα πιο επιτακτική με την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών. Η Ισπανία πρωταγωνιστεί, υιοθετώντας τον πιο φιλόδοξο στόχο στην Ευρώπη: 22 GW αποθήκευσης έως το 2030. Η χώρα δίνει έμφαση στις μπαταρίες μεγάλης κλίμακας ώστε να περιορίσει τη συχνή αχρήστευση των ΑΠΕ — ένα πρόβλημα που θα επιδεινώνεται όσο η ηλιακή και αιολική παραγωγή συνεχίζουν να αυξάνονται. Η Ιρλανδία εστιάζει σε μακράς διάρκειας αποθήκευση, σχεδιάζοντας πώς θα αξιοποιήσει την υπερπαραγωγή αιολικής ενέργειας και πώς θα περιορίσει την ανάγκη για φυσικό αέριο τις κρύες, άπνοες ημέρες του χειμώνα. Η στόχευση αυτή δείχνει μια νέα κατεύθυνση: ότι η αποθήκευση δεν πρέπει να υπηρετεί μόνο την καθημερινή εξομάλυνση της παραγωγής, αλλά και την εποχική ευελιξία. Στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, χώρες όπως η Κροατία, η Ουγγαρία, η Ρουμανία και η Λιθουανία έχουν επίσης θέσει (έστω πιο μετριοπαθείς) στόχους, ανοίγοντας τον δρόμο για περιφερειακή σύγκλιση. Η Ελλάδα έχει επίσης χαμηλούς στόχους σε αυτό το στάδιο. Το επικαιροποιημένο της σχέδιο περιλαμβάνει στόχο περίπου 4,3 GW αποθήκευσης έως το 2030, ενώ ήδη έχουν προχωρήσει διαγωνισμοί που αφορούν σχεδόν 1 GW νέων μπαταριών. Η χώρα διαθέτει σημαντικό δυναμικό λόγω της υψηλής ηλιοφάνειας και της ταχείας διείσδυσης αιολικών και φωτοβολταϊκών, όμως η πρόκληση είναι να μην επαναπαυθεί στο φυσικό αέριο ως «εύκολη» λύση ευελιξίας. Μέχρι τον Ιανουάριο του 2027, όλα τα κράτη-μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν δεσμευτικούς στόχους. Το διακύβευμα είναι σαφές: αν οι νέοι στόχοι είναι υποτονικοί, η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει το παράθυρο για καθαρή, φθηνή και εγχώρια ενεργειακή ευελιξία. Πηγή: JRC View full είδηση
  25. Η Ευρώπη βρίσκεται σε καμπή ως προς την αποθήκευση ενέργειας, έχοντας πλέον φτάσει το ορόσημο των 100 GW εγκατεστημένης ή προγραμματισμένης ισχύος. Παρ’ όλα αυτά, η πολιτική βούληση δεν συμβαδίζει με την τεχνολογική πρόοδο: μόλις επτά χώρες της Ε.Ε. έχουν θέσει επίσημους στόχους αποθήκευσης στα εθνικά τους σχέδια ενέργειας και κλίματος, παρά το γεγονός ότι η ανάγκη για ευελιξία στο σύστημα γίνεται ολοένα πιο επιτακτική με την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών. Η Ισπανία πρωταγωνιστεί, υιοθετώντας τον πιο φιλόδοξο στόχο στην Ευρώπη: 22 GW αποθήκευσης έως το 2030. Η χώρα δίνει έμφαση στις μπαταρίες μεγάλης κλίμακας ώστε να περιορίσει τη συχνή αχρήστευση των ΑΠΕ — ένα πρόβλημα που θα επιδεινώνεται όσο η ηλιακή και αιολική παραγωγή συνεχίζουν να αυξάνονται. Η Ιρλανδία εστιάζει σε μακράς διάρκειας αποθήκευση, σχεδιάζοντας πώς θα αξιοποιήσει την υπερπαραγωγή αιολικής ενέργειας και πώς θα περιορίσει την ανάγκη για φυσικό αέριο τις κρύες, άπνοες ημέρες του χειμώνα. Η στόχευση αυτή δείχνει μια νέα κατεύθυνση: ότι η αποθήκευση δεν πρέπει να υπηρετεί μόνο την καθημερινή εξομάλυνση της παραγωγής, αλλά και την εποχική ευελιξία. Στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, χώρες όπως η Κροατία, η Ουγγαρία, η Ρουμανία και η Λιθουανία έχουν επίσης θέσει (έστω πιο μετριοπαθείς) στόχους, ανοίγοντας τον δρόμο για περιφερειακή σύγκλιση. Η Ελλάδα έχει επίσης χαμηλούς στόχους σε αυτό το στάδιο. Το επικαιροποιημένο της σχέδιο περιλαμβάνει στόχο περίπου 4,3 GW αποθήκευσης έως το 2030, ενώ ήδη έχουν προχωρήσει διαγωνισμοί που αφορούν σχεδόν 1 GW νέων μπαταριών. Η χώρα διαθέτει σημαντικό δυναμικό λόγω της υψηλής ηλιοφάνειας και της ταχείας διείσδυσης αιολικών και φωτοβολταϊκών, όμως η πρόκληση είναι να μην επαναπαυθεί στο φυσικό αέριο ως «εύκολη» λύση ευελιξίας. Μέχρι τον Ιανουάριο του 2027, όλα τα κράτη-μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν δεσμευτικούς στόχους. Το διακύβευμα είναι σαφές: αν οι νέοι στόχοι είναι υποτονικοί, η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει το παράθυρο για καθαρή, φθηνή και εγχώρια ενεργειακή ευελιξία. Πηγή: JRC
×
×
  • Create New...

Σημαντικό

Χρησιμοποιούμε cookies για να βελτιώνουμε το περιεχόμενο του website μας. Μπορείτε να τροποποιήσετε τις ρυθμίσεις των cookie, ή να δώσετε τη συγκατάθεσή σας για την χρήση τους.