Jump to content
  • Novatron
  • Το 2020 ήταν η πιο ζεστή χρονιά για την Ευρώπη ανακοίνωσε το πρόγραμμα Copernicus της ΕΕ, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για την κλιματική αλλαγή.
    Σε παγκόσμιο επίπεδο, το 2020 ήταν η μία από τις δύο πιο θερμές χρονιές που έχουν καταγραφεί, στα ίδια επίπεδα με το 2016. Όμως, ήταν η πιο ζεστή χρονιά που έχει βιώσει η Ευρώπη, καθώς η μέση θερμοκρασία ξεπέρασε κατά 0,4 βαθμό Κελσίου αυτή των πέντε πιο θερμών ετών, όλα τους την προηγούμενη δεκαετία.
    «Η θερμοκρασία παρουσιάζει άνοδο όλες τις εποχές στην Ευρώπη», παρατήρησε η Φρέγια Βάμποργκ επιστήμονας του ευρωπαϊκού προγράμματος. Ο χειμώνας του 2020 ήταν ο πιο ζεστός που έχει καταγραφεί ποτέ, καθώς η θερμοκρασία ήταν υψηλότερη κατά 3,4 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τη μέση θερμοκρασία που καταγράφηκε τους χειμώνες την περίοδο 1981-2020.
    Η υπερθέρμανση ήταν ιδιαίτερα αισθητή στο βορειοανατολικό τμήμα της ηπείρου, κυρίως στις αρκτικές περιοχές της Σιβηρίας, όπου καταγράφηκε η πιο ζεστή χρονιά από τότε που διατηρούνται αρχεία, με θερμοκρασία κατά 4,3 βαθμούς ανώτερη από τον μέσο όρο.
    Στο σύνολό της η Αρκτική γνώρισε τη δεύτερη θερμότερη χρονιά της, με τη θερμοκρασία να είναι 2,2 βαθμούς Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1981-2020.
    Αλλά και το περασμένο φθινόπωρο ήταν το θερμότερο που έχει καταγραφεί στην Ευρώπη. Από την άλλη, οι καύσωνες του καλοκαιριού δεν ήταν ούτε τόσο έντονοι, ούτε τόσο παρατεταμένοι όσο τα τελευταία χρόνια, παρά το γεγονός ότι σε κάποιες περιοχές καταγράφηκε ρεκόρ ζέστης, όπως στις σκανδιναβικές χώρες και τη Γαλλία.
    Η συγκέντρωση στην ατμόσφαιρα των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, κυρίως του διοξειδίου του άνθρακα και του μεθανίου, αυξήθηκε κατά 0,6% και 0,8% αντίστοιχα σε σχέση με το 2019, για να φτάσει το 2020 στο υψηλότερο επίπεδό που έχει καταγραφεί πότέ από το 2003 που διατηρούνται αρχεία.
    Τα συμπεράσματα της έκθεσης του προγράμματος Copernicus απέχουν πολύ από τους στόχους της Συμφωνίας του Παρισιού για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, που προβλέπει τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου και τον περιορισμό της ανόδου της θερμοκρασίας του πλανήτη στον 1,5% βαθμό Κελσίου σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή. Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός θα πρέπει να μειωθεί η έκλυση του διοξειδίου του άνθρακα κατά 7,6% ετησίως κάθε χρόνο από το 2020 ως το 2030.
    «Είναι επιτακτική ανάγκη να δράσουμε. Όλοι οι δείκτες πάνω προς τη λάθος κατεύθυνση», τόνισε ο Ζαν- Νοέλ Τεπότ διευθυντής του ευρωπαϊκού προγράμματος.
    Αναθεώρηση ΤΟΤΕΕ 20701-2: Θερμοφυσικές ιδιότητες δομικών υλικών και έλεγχος της θερμομονωτικής επάρκειας των κτιρίων Θεσμοθέτηση νέας ΤΟΤΕΕ 20701-7: Τεχνητός και Φυσικός Φωτισμός κτιρίων Συνολικά αναθεωρούνται 3 ΤΟΤΕΕ και καθιερώνονται άλλες 5 νέες Το ΤΕΕ ανακοινώνει την έναρξη ανοιχτής διαβούλευσης για τη συνολική αναθεώρηση και εκσυγχρονισμό του μεθοδολογικού πλαισίου του ενεργειακού σχεδιασμού κτιρίων στη χώρα.
    Συγκεκριμένα, το ΤΕΕ προχωρά σε αναθεώρηση των Τεχνικών Οδηγιών ΤΕΕ που αφορούν τον τομέα της ενέργειας στα κτίρια αλλά και την καθιέρωση νέων Τεχνικών Οδηγιών ΤΕΕ που μέχρι σήμερα δεν υπήρχαν. Η θεσμοθέτηση των νέων ΤΟΤΕΕ θα οδηγήσει και σε αναθεώρηση του ισχύοντος ΚΕνΑΚ (Κανονισμού Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων) σε δεύτερο χρόνο, σύμφωνα με τις νομοθετικές και κανονιστικές εξελίξεις, όπως θα αποφασίσει το αρμόδιο Υπουργείο Περιβάλλοντος και ενέργειας.
    Σήμερα, το ΤΕΕ ανακοινώνει ανοιχτή διαβούλευση για δύο ΤΟΤΕΕ:
    Αναθεώρηση Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. 20701-2: Θερμοφυσικές ιδιότητες δομικών υλικών και έλεγχος της θερμομονωτικής επάρκειας των κτιρίων. Η διαβούλευση διαρκεί από 19/04/21 έως 7/05/21. Νέα Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. 20701-7: Τεχνητός και Φυσικός Φωτισμός κτιρίων. Η διαβούλευση από 19/04/21 έως 21/05/21 Τα κείμενα των σχεδίων των ΤΟΤΕΕ είναι ανηρτημένα στην ειδική ιστοσελίδα του ΤΕΕ:
    https://web.tee.gr/anatheorisi-methodologikoy-plaisioy-energeiakoy-schediasmoy-ktirion/
    Στην ίδια ιστοσελίδα θα αναρτώνται όλες οι σχετικές ΤΟΤΕΕ προς διαβούλευση.
    Σχετικά με το θέμα, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός δήλωσε:
    «Το ΤΕΕ εξαρχής στηρίζει την προσπάθεια της χώρας να προσαρμοστεί στις βέλτιστες διαθέσιμες παγκοσμίως τεχνικές, ειδικά στον κτιριακό τομέα και στον τομέα εξοικονόμησης ενέργειας, με βάση τις ευρωπαϊκές εξελίξεις. Για αυτό το λόγο ανέλαβε την πρωτοβουλία σύνταξης και αναθεώρησης του ΚΕΝΑΚ, την έκδοση Τεχνικών Οδηγιών για επιμέρους μεθοδολογίες και στηρίζει έμπρακτα, όχι στα λόγια, την τεχνική τεκμηρίωση για να μπορούν οι μηχανικοί και κάθε επιστήμονας να κάνει με το δυνατόν πιο ολοκληρωμένο τρόπο τη δουλειά του.
    Η αναθεώρηση των υφιστάμενων ΤΟΤΕΕ και η καθιέρωση νέων στον συγκεκριμένο τομέα, είναι αναγκαία για πολλούς λόγους. Η εξοικονόμηση ενέργειας στον κτιριακό τομέα είναι βασική και ταυτόχρονα τεράστια πρόκληση αλλά και ευκαιρία για τη χώρα. Το ΤΕΕ, σε συνεργασία με το αρμόδιο ΥΠΕΝ, μπαίνει στην πρωτοπορία των αναγκαίων αλλαγών ώστε να συνδράμει τη χώρα, ως επίσημος τεχνικός σύμβουλος της Πολιτείας, στην προσαρμογή της στις ευρωπαϊκές απαιτήσεις, στη μάχη ενάντια στην κλιματική αλλαγή, σε ένα καλύτερο και πιο πράσινο μέλλον. Αλλά ταυτόχρονα στεκόμαστε έμπρακτα, με την επιστημοσύνη των χιλιάδων μηχανικών μελών του ΤΕΕ, δίπλα στον πολίτη που επιθυμεί είτε να ανακαινίσει είτε να χτίσει ένα σπίτι ή ένα άλλο ακίνητο με πραγματικά μικρή ή μηδενική κατανάλωση ενέργειας, με εξοικονόμηση πόρων, με σύγχρονο σχεδιασμό και εργαλεία. Αυτούς τους σκοπούς εν τέλει υπηρετεί η μελέτη και καθιέρωση νέων ΤΟΤΕΕ.
    Η διαβούλευση που ανακοινώνουμε πρέπει να είναι ουσιαστική και για αυτό καλώ όλους τους συναδέλφους με εμπειρία να καταθέσουν τις παρατηρήσεις και προτάσεις τους. Παράλληλα θεωρώ υποχρέωσή μας να ενημερώσουμε εγκαίρως και πλήρως το τεχνικό δυναμικό της χώρας για τις επερχόμενες αλλαγές και προσαρμογές και για αυτό θα ακολουθήσουν και νέες ανακοινώσεις, ενημερωτικές εκδηλώσεις και άλλες δράσεις, ώστε όλοι να προετοιμαστούν και να μην αιφνιδιαστεί κανείς».
    Γιατί αλλάζει τώρα το μεθοδολογικό πλαίσιο του ενεργειακού σχεδιασμού κτιρίων στη χώρα
    Οι νομοθετικές και κανονιστικές εξελίξεις σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο αλλά και οι τεχνολογικές εξελίξεις των τελευταίων ετών, δημιούργησαν την ανάγκη να επικαιροποιηθεί το εθνικό μεθοδολογικό πλαίσιο σχεδιασμού των κτιρίων και της αξιολόγησης της ενεργειακής αποδοτικότητας τους.
    Όπως είναι γνωστό, η Πολιτεία, με βάση τις ευρωπαϊκές οδηγίες, έχει καθιερώσει υποχρέωση όλα τα νέα κτίρια να σχεδιάζονται ως κτίρια σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας (nZeb). Η υποχρέωση αυτή ισχύει από 1/1/2019 για όλα τα δημόσια κτίρια, από 1/1/2021 ισχύει για τα υπόλοιπα κτίρια εκτός κατοικίας, ενώ από 1/6/2021 ενεργοποιείται η ανωτέρω υποχρέωση και για τα κτίρια κατοικίας. Με βάση τον ορισμό που έχει δοθεί από το ΥΠ.ΕΝ. για να χαρακτηριστεί ένα κτίριο ως «σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας» (nZeb) πρέπει ενεργειακά να κατατάσσεται στην κατηγορία “Α” ή υψηλότερα.
    Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι ένα τέτοιο κτίριο πρέπει να καταναλώνει λιγότερη από τη μισή ενέργεια από αυτή που θα κατανάλωνε αν ήταν κατασκευασμένο με τις ελάχιστες προδιαγραφές που τέθηκαν με τον πρώτο Κ.Εν.Α.Κ. (του 2011), γεγονός που «αυστηροποιεί» αρκετά και θέτει ιδιαίτερες προκλήσεις στον σχεδιασμό των νέων κτιρίων.
    Οι εξελίξεις αυτές συνδυάζονται, παράλληλα, με τους νέους εφαρμοστικούς κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με την ενεργειακή αποδοτικότητα των συσκευών (Ecodesign και Energy Labelling), που ήδη ισχύουν, για το σύνολο των προϊόντων που εγκαθίσταται στα κτίρια.
    Σε αυτό το πλαίσιο και μετά από σχετικό μνημόνιο συνεργασίας που υπογράφηκε ανάμεσα στο ΥΠΕΝ και το ΤΕΕ, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας αναθεωρεί στο σύνολο τους τις Τεχνικές Οδηγίες που αφορούν στον ενεργειακό σχεδιασμό των κτιρίων και εκδίδει μια σειρά από νέες Τεχνικές Οδηγίες που έχουν σκοπό να βοηθήσουν τον τεχνικό κόσμο να ανταπεξέλθει στις σύγχρονες απαιτήσεις σχεδιασμού των νέων κτιρίων.
    Ειδικότερα προγραμματίζονται τα εξής:
    Υπό αναθεώρηση:
    Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. 20701-1: Αναλυτικές εθνικές προδιάγραφες παραμέτρων για τον υπολογισμό της ενεργειακής απόδοσης κτιρίων και την έκδοση του πιστοποιητικού ενεργειακής απόδοσης. Αλλαγές σε σχέση με την προηγούμενη έκδοση.
    Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. 20701-2: Θερμοφυσικές ιδιότητες δομικών υλικών και έλεγχος της θερμομονωτικής επάρκειας των κτιρίων. Αλλαγές σε σχέση με την προηγούμενη έκδοση.
    Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. 20701-4: Οδηγίες και έντυπα εκθέσεων ενεργειακών επιθεωρήσεων κτιρίων, συστημάτων θέρμανσης και συστημάτων κλιματισμού. Αλλαγές σε σχέση με την προηγούμενη έκδοση.
    Νέα έκδοση – νέες ΤΟΤΕΕ:
    Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. 20701-6: Βιοκλιματικός σχεδιασμός στον ελλαδικό χώρο. Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. 20701-7: Τεχνητός και Φυσικός Φωτισμός κτιρίων. Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. 20701-8: Εγκαταστάσεις αξιοποίησης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας σε κτίρια. Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. 20701-9: Οικονομική αξιολόγηση ενεργειακών επενδύσεων. Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. 20701-10: Στοιχεία υπολογισμού εγκαταστάσεων θέρμανσης – ψύξης – αερισμού (κλιματισμού) ζεστού νερού χρήσης κτιριακών χώρων. Τα κείμενα των ΤΟΤΕΕ (υπό αναθεώρηση και υπό έκδοση) θα αναρτούνται σταδιακά προς διαβούλευση με την ολοκλήρωση της επεξεργασίας τους από τις ομάδες που τις μελετούν. Οι ΤΟΤΕΕ που αναθεωρούνται θα παραμένουν προς διαβούλευση 2-3 εβδομαδες ενώ οι νέες ΤΟΤΕΕ για 5 εβδομάδες. Ακολούθως, οι παρατηρήσεις και τα σχόλια συγκεντρώνονται και ακολουθεί το στάδιο της ενσωμάτωσης. Κατόπιν, μετά την ολοκλήρωση της επεξεργασίας τους και την υιοθέτηση από το ΤΕΕ προς γενική χρήση (η οποία εκτιμάται ότι θα ολοκληρώνεται εντός 3-4 μηνών), θα αποστέλλονται στο αρμόδιο ΥΠΕΝ για τις δικές του ενέργειες (πχ έκδοση σε ΦΕΚ).
    Λίγα λόγια για τις ΤΟΤΕΕ
    Το ΤΕΕ – ως Τεχνικός Σύμβουλος της Πολιτείας – έχει συνδράμει καθοριστικά σε ανάλογα θέματα που αφορούν στον κτιριακό τομέα, τα έργα υποδομής αλλά και την ενεργειακή αποδοτικότητα στη χώρα μας, όπως οι ΤΟΤΕΕ για τα κτίρια, η ΤΟΤΕΕ Οδοφωτισμού, η νέα ΤΟΤΕΕ Πυροπροστασίας, το Παρατηρητήριο Ενέργειας του ΤΕΕ, η λειτουργία του ως Εθνικός Συντονιστής του Συμφώνου των Δημάρχων για την Ενέργεια και την Κλιματική Αλλαγή αλλά και ως Εθνικού Τμήματος του Παγκοσμίου Συμβουλίου Ενέργειας (WEC).
    Οι Τεχνικές Οδηγίες του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΟΤΕΕ), ιστορικά και παγίως, στοχεύουν να καλύψουν υπάρχοντα – κάθε φορά – κενά στις Ελληνικές Τεχνικές Προδιαγραφές που διέπουν τον κατασκευαστικό και τον παραγωγικό τομέα και αποτελούν την σταθερή επιβεβαίωση της πολιτικής του ΤΕΕ να συμβάλλει στη δημιουργία τεχνολογικής υποδομής στη Χώρα μας.
    Τα κείμενα των ΤΟΤΕΕ δίνουν συστάσεις σχετικές με το σχεδιασμό, την επιλογή των υλικών και εξαρτημάτων, την κατασκευή, την εγκατάσταση, τη συντήρηση και την χρήση ενός τεχνικού έργου. Με αυτά τα κείμενα προωθείται ο στόχος του ΤΕΕ να δοθεί συγκεκριμένο περιεχόμενο και να καθορισθούν οι κανόνες της τέχνης και της επιστήμης σε όλα τα στάδια της ζωής ενός τεχνικού έργου (σχεδιασμός, μελέτη, κατασκευή, επίβλεψη, παραλαβή, συντήρηση, χρήση).
    Στα κείμενα υπάρχει συχνή αναφορά σε πρότυπα ΕΛΟΤ και όπου δεν υπάρχουν, σε διεθνή πρότυπα (ISO, Ευρωπαϊκά) ή αναγνωρισμένα εθνικά πρότυπα (DIN, BS, AFNOR κλπ). Αυτό, γιατί πιστεύουμε πως πρέπει να γίνει συνείδηση σε όλους τους Έλληνες Τεχνικούς η χρήση σε όλα τα στάδια της εργασίας τους των Τεχνικών Προτύπων.
    Οι ΤΟΤΕΕ φιλοδοξούν να αποτελούν καθημερινό εργαλείο όλων των συντελεστών (και όχι μόνο των Μηχανικών) που συνεργάζονται στην εκτέλεση του έργου.
    Έντεκα τόνοι αλιευτικών διχτυών, 33.293 πλαστικά αντικείμενα, 21.121 γυάλινα μπουκάλια, 12.833 αλουμίνια, σε μόλις 1,5 χρόνο και μάλιστα εν μέσω πανδημίας. Τόσα αντικείμενα περισυλλέχθηκαν από τους οκτώ σταθμούς συλλογής θαλάσσιων απορριμμάτων που είναι εγκατεστημένοι σε επτά ελληνικά νησιά από την περιβαλλοντική οργάνωση Αegean Rebreath και επτά δραστήριους δήμους υπό την αιγίδα του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
    Οι δήμοι σε Πάρο, Αντίπαρο, Λευκάδα, Σύρο, Τήνο, Πόρο και Ανάφη εφαρμόζουν καλές πρακτικές για τη διαχείριση των θαλάσσιων απορριμμάτων, οργανώνοντας παράκτιους και υποβρύχιους καθαρισμούς, ερευνητικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες και ψηφιακές βάσεις δεδομένων. Παράλληλα, ανακυκλώνουν το πλαστικό, το γυαλί, το αλουμίνιο και τα αλιευτικά εργαλεία , τα οποία στη συνέχεια διαθέτουν σε εταιρείες που τα επαναχρησιμοποιούν, κάνοντας πράξη τις αρχές της κυκλικής οικονομίας.
    Μάλιστα, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Γιώργος Αμυράς επισκέφθηκε τον σταθμό συλλογής θαλάσσιων απορριμμάτων στη Λυγιά Λευκάδας, όπου ενημερώθηκε σχετικά από τον δήμαρχο του νησιού, Χαράλαμπο Καλό και δήλωσε: «Το δίκτυο δήμων που έχουν εγκαταστήσει σταθμούς συλλογής θαλάσσιων απορριμμάτων προστατεύει τον θαλάσσιο πλούτο της Ελλάδας και εφαρμόζει στην πράξη την περιβαλλοντική δημοκρατία, ενσωματώνοντας στις δράσεις του πρωτίστως τις τοπικές κοινωνίες».
    Όπως τόνισε, «το ΥΠΕΝ στηρίζει τη συγκεκριμένη δράση, που μειώνει σημαντικά το ανθρακικό αποτύπωμα και προσφέρει σημαντικά οφέλη για το βυθό και το περιβάλλον».
    Οι δήμοι, που ήδη συμμετέχουν σε αυτή τη δράση, συνενώνονται με τους δήμους της Ζακύνθου, της Κέρκυρας, της Σαντορίνης και της Νάξου υπό την ομπρέλα ενός κοινού δικτύου. Το ΥΠΕΝ στηρίζει την καινοτόμο αυτή πρωτοβουλία που προκύπτει από τη σύμπραξη δημόσιας και ιδιωτικής πρωτοβουλίας, συγχρηματοδοτείται από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) και στοχεύει στην ανάδειξη και ανταλλαγή καλών πρακτικών, την αξιοποίηση των εμπειριών για την υλοποίηση οριζόντιων δράσεων και την παροχή συμβουλευτικού έργου σε κεντρικό επίπεδο.
    Η Ελλάδα, παρά τις αντιξοότητες της πρωτοφανούς πανδημίας, μπαίνει δυναμικά στο δρόμο της Βιώσιμης Ανάπτυξης, φιλοδοξώντας να δημιουργήσει μία οικονομία και μία κοινωνία μηδενικών εκπομπών ρύπων έως το 2050, αλλάζοντας παράλληλα ριζικά το παραγωγικό υπόδειγμά της.
    Οι φιλόδοξοι στόχοι που έχουν τεθεί στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, σε πλήρη αντιστοιχία με τη Συμφωνία των Παρισίων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, οι πρωτοποριακές δράσεις για την προστασία και τη διαχείριση του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας, σε συνδυασμό με τις δυνατότητες που δίνονται μέσα από το σχέδιο Ελλάδα 2.0 του Ταμείου Ανάκαμψης, προσφέρουν νέες δυναμικές προοπτικές για τη χώρα, για την ανάδειξη του φυσικού της πλούτου, αλλά και για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
    Το ΑΠΕ-ΜΠΕ με μία σειρά webinar προσπαθεί να εξερευνήσει και να αναδείξει τον καινούριο αυτό κόσμο, που αναδύεται στο δρόμο της Πράσινης Μετάβασης, μέσα από τη φωνή των ειδικών του χώρου.
    1ο Webinar: Η Ελλάδα στο δρόμο της Πράσινης Ενέργειας
    O οδικός χάρτης του Ελληνικού Green Deal
    Tα οφέλη για τους πολίτες και το περιβάλλον
    Οι προοπτικές για καταναλωτές και επενδυτές
    Τα προβλήματα και οι δυσκολίες της Πράσινης Μετάβασης
    Συμμετέχοντες:
    Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του ΥΠΕΝ, Αλεξάνδρα Σδούκου
    Ειδικός Επιστήμονας, Διευθυντής Γρ. Τύπου και Δημοσίων Σχέσεων ΡΑΕ, Δρ. Διονύσης Παπαχρήστου
    Πρόεδρος του Συνδέσμου Παραγωγών Ενέργειας από Φωτοβολταϊκά, Δρ. Στέλιος Λουμάκης
    Γενικός Διευθυντής της Ελληνικής Επιστημονικής Ένωσης Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ), Δρ. Παναγιώτης Παπασταματίου
    Ολοκληρώθηκε η παραχώρηση του Ολυμπιακού Κέντρου Γαλατσίου από την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ) Α.Ε. προς τον Δήμο Γαλατσίου με την υπογραφή της σχετικής σύμβασης παραχώρησης με αντάλλαγμα, που έλαβε χώρα σήμερα στα γραφεία της Εταιρείας μεταξύ του Διευθύνοντος Συμβούλου της ΕΤΑΔ, κ. Στέφανου Δ. Βλαστού και του Δημάρχου Γαλατσίου, κ. Γιώργου Μαρκόπουλου. 
    Αμέσως μετά την υπογραφή της σχετικής σύμβασης, ο κ. Στέφανος Δ. Βλαστός δήλωσε: 
    "Μας χαροποιεί ιδιαίτερα το γεγονός ότι μετά από πολυετή προσπάθεια και συνεργασία δημιουργούμε σήμερα μια νέα σελίδα για την αξιοποίηση ενός εμβληματικού, αλλά και πολύπαθου πρώην ολυμπιακού ακινήτου, το οποίο -εκτός από έναν χώρο αθλητισμού- έχει συνδεθεί στη συνείδηση του κοινού, ως ένας χώρος φιλοξενίας υψηλού επιπέδου πολιτιστικών, καλλιτεχνικών και ψυχαγωγικών εκδηλώσεων. 
    Ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΤΑΔ ευχαρίστησε τον Δήμο Γαλατσίου και τον Δήμαρχο της πόλης προσωπικά για την αγαστή και εποικοδομητική συνεργασία όλο το προηγούμενο διάστημα, σημειώνοντας ότι πλέον στόχος είναι το Ολυμπιακό Κέντρο Γαλατσίου να αναδειχθεί σε έναν σημαντικό πόλο αθλητισμού, τέχνης και πολιτισμού που θα προσελκύει δράσεις υψηλών προδιαγραφών και αισθητικής, δημιουργώντας πολλαπλασιαστικά οφέλη, όχι μόνο για την τοπική κοινωνία, αλλά και την εθνική οικονομία.   
    "Αποδίδουμε μεγάλη βαρύτητα στη βέλτιστη αξιοποίηση των πρώην Ολυμπιακών μας ακινήτων, ένα τεράστιο αναπτυξιακό κεφάλαιο για τη χώρα μας, το οποίο έμεινε δυστυχώς για πολλές δεκαετίες αναξιοποίητο. Προτεραιότητα μας είναι να συνεχίσουμε να λειτουργούμε ως επιταχυντές για την αξιοποίηση και άλλων παρόμοιων εμβληματικών ακινήτων του χαρτοφυλακίου μας, συμβάλλοντας στην εθνική προσπάθεια για μια ισχυρή ανάπτυξη, την προσέλκυση βιώσιμων επενδύσεων και τη δημιουργία ισχυρού κοινωνικού αντικτύπου. 
    Το Ολυμπιακό Κέντρο Γαλατσίου εκτείνεται σε μια έκταση με συνολικό εμβαδό 91.101 τ.μ. με σύνολο δομημένης κτιριακής επιφάνειας 36.068,78 τ.μ. Κατά την περίοδο της κατασκευής του αποτέλεσε ένα πρωτοποριακό και σύγχρονο έργο, λόγω της ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής του, του τρόπου σύνθεσής του από μεταλλικά δικτυώματα και γυαλί, αλλά και του μεγέθους του, δημιουργώντας ένα πραγματικό τοπόσημο για την ευρύτερη περιοχή. 
    Ένα νέο, καινοτόμο και φιλόδοξο πρόγραμμα ΕΣΠΑ θα ανακοινωθεί τις επόμενες ημέρες και αφορά την επιχορήγηση δήμων για την προώθηση περιβαλλοντικά φιλικών μέσων μεταφοράς.
    Η πρωτοβουλία αφορά στην επιχορήγηση δήμων (εκτός των μητροπολιτικών) για την ανάπτυξη κοινόχρηστων και δημόσια προσβάσιμων υποδομών για την προώθηση μετακινήσεων με φιλικά προς το περιβάλλον μέσα μεταφοράς.
    Τέτοια μέσα θεωρούνται τα ηλεκτρικά και απλά ποδήλατα, με σκοπό να περιοριστεί η χρήση ιδιωτικής χρήσης (ΙΧ) αυτοκινήτων και να μειωθεί η περιβαλλοντική επιβάρυνση. Παράλληλα η ένα αυτή δράση του ΕΣΠΑ, που θα χρηματοδοτηθεί από το ΕΠ ΥΜΕΠΕΡΑΑ, με 30 εκατομμύρια ευρώ, θα περιλαμβάνει και τη δημιουργία δημόσιων/κοινόχρηστων υποδομών ηλεκτροφόρτισης. Μένει να δούμε στην τελική διατύπωση του προγράμματος αν θα εντάσσονται και άλλα πράσινα μέσα (πχ ηλεκτρικά scooter και τι κατηγορίας κλπ).
    Η δράση, που είχε προταθεί εδώ και καιρό και εξετάζονταν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον από το ΥΠΕΝ, γίνεται πλέον εφικτή μετά τις τελευταίες θεσμικές εξελίξεις, όπως ο νέος νόμος για την μικροκινητικότητα του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, οι τελευταίες αλλαγές στο ΕΣΠΑ από το Υπουργείο ανάπτυξης, η χρηματοδότηση των Δήμων από το Πράσινο Ταμείο για τα Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας, οι υπουργικές αποφάσεις για τις προδιαγραφές της εγκατάστασης σταθμών φόρτισης από το ΥΠΕΝ κλπ.
    Σύμφωνα με πληροφορίες της ελληνικής EURACTIV, η σχετική πρόσκληση του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» (ΥΜΕΠΕΡΡΑ), μέσω πόρων της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ και του ΕΣΠΑ 2014-2020, προς τους δήμους της χώρας, αναμένεται το αμέσως προσεχές διάστημα, μόλις τελειώσουν οι διαδικασίες και υπογραφεί από τον αρμόδιο Γραμματέα του Υπουργείου Ανάπτυξης.
    Τί θα περιλαμβάνει το νέο πρόγραμμα ΕΣΠΑ
    Όπως αποκαλύπτει σήμερα η euractiv.gr, η νέα αυτή δράση-πρωτοβουλία που χρηματοδοτείται από κοινοτικούς πόρους, προβλέπει, μεταξύ άλλων:
    τη δημιουργία δικτύου κοινόχρηστων ποδηλάτων (ηλεκτρικών και συμβατικών) την ανάπτυξη δικτύου κοινόχρηστων φορτιστών ηλεκτρικών αυτοκινήτων Σύμφωνα με όσα μαθαίνει η ελληνική EURACTIV, για τις προβλέψεις της δράσης, οι φορτιστές θα εγκατασταθούν κοντά στους σταθμούς μίσθωσης ποδηλάτων και θα επιτρέπουν στους οδηγούς να σταθμεύουν και να φορτίσουν τα ηλεκτρικά αυτοκίνητά τους, προκειμένου να συνεχίσουν τις μετακινήσεις τους εντός της πόλης με κοινόχρηστα ποδήλατα.
    Ακόμη, ίσως, πιο μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι παράλληλες ενέργειες που αναμένεται να εντάσσονται στη δράση. Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, το νέο πρόγραμμα θα περιλαμβάνει και τα εξής:
    Ανάπτυξη πλατφόρμας απομακρυσμένης διαχείρισης συσκευών για τη φόρτιση ηλεκτρικών ΙΧ και τη μίσθωση ποδηλάτων Εφαρμογές (web & mobile) για την πληροφόρηση των πολιτών για τις παρεχόμενες υπηρεσίες Σύνδεση της πλατφόρμας διαχείρισης συσκευών με άλλες υπηρεσίες (έξυπνη στάθμευση με ασύρματους αισθητήρες, πληροφοριακά συστήματα ΚΤΕΛ, ΟΑΣΑ, ΟΑΣΘ κτλ) Σημαντικά οφέλη από τη δράση για τη μικροκινητικότητα
    Αρμόδιες πηγές που μίλησαν στην ιστοσελίδα μας αναφέρουν ότι η εφαρμογή της δράσης θα έχει σημαντικά οφέλη για τους πολίτες, την τοπική αυτοδιοίκηση και το περιβάλλον.
    Ανάμεσα στα οφέλη που επιδιώκονται είναι:
    Μείωση της χρήσης ΙΧ Μείωση του αριθμού ατυχημάτων Δημιουργία ολοκληρωμένων συστημάτων διαχείρισης κινητικότητας με ενοποιημένη και αποτελεσματική πληροφόρηση πολιτών Εξοικονόμηση χρημάτων μέσω χρήσης πράσινων λύσεων Διευκόλυνση της αστικής μετακίνησης με μείωση του κυκλοφοριακού φόρτου Μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος με βελτίωση ποιότητας αέρα και προστασία της δημόσιας υγείας Πως ωφελούνται οι πολίτες από τη νέα δράση
    Όσοι δήμοι καταφέρουν να ενταχθούν στο νέο αυτό πρόγραμμα του ΕΣΠΑ (που αναμένουμε ακόμη να μάθουμε την ονομασία που θα του δοθεί) θα έχουν την ευκαιρία να προσφέρουν στους κατοίκους και τους επισκέπτες των περιοχών τους καινοτόμα εργαλεία που μέχρι χθες ακούγονταν ως φαντασία για τη χώρα μας.
    Συγκεκριμένα, θα αναπτυχθούν κοινόχρηστα δίκτυα ποδηλάτων. Με αυτά θα μπορείς από ένα σημείο να νοικιάζεις ποδήλατο, αντί να πάρεις ταξί ή συγκοινωνία και να πηγαίνεις σε ένα άλλο. Τα σημεία που θα υπάρχουν τα κοινόχρηστα ποδήλατα θα έχουν και υποδομές φόρτισης. Θα φορτίζουν τα ποδήλατα, αν είναι ηλεκτρικά, αλλά θα μπορούν να φορτίζονται, σε ειδικά καθορισμένες θέσεις και άλλα ηλεκτρικά οχήματα, όπως scooter ή αυτοκίνητα.
    Ο συνδυασμός με την ηλεκτροφόρτιση αυτοκινήτου προσφέρει και άλλα πλεονεκτήματα: για παράδειγμα, θα μπορεί κάποιος να πάει με το ηλεκτρικό αυτοκίνητό του μέχρι ένα σημείο και μετά να συνεχίσει με ηλεκτρικό ποδήλατο που θα πάρει από το κοινόχρηστο δίκτυο, ενώ ταυτόχρονα θα αφήσει το αυτοκίνητο του να φορτίζει.
    Το ίδιο πλεονέκτημα θα έχει και ο χρήστης που δεν έχει ηλεκτρικό όχημα: θα μπορεί να αφήσει σε κοντινή θέση στάθμευσης τα αυτοκίνητό του και να πάρει ποδήλατο πχ για το κέντρο της πόλης, αν έχει κίνηση ή πρόβλημα parking ή για να αθληθεί στη μέση της ημέρας…
    Ακόμη πιο σημαντικό όμως είναι ότι όλα αυτά θα είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά με αναλυτικές πληροφορίες, διαθεσιμότητα, κόστος κλπ μέσω διαδικτύου σε υπολογιστές και κινητές συσκευές, ώστε να βλέπουν όλοι τι ακριβώς μπορούν να κάνουν ή να χρησιμοποιήσουν κάθε στιγμή.
    Ακόμη, πολύτιμος βοηθός για τις μετακινήσεις θα είναι η διασύνδεση των ηλεκτρονικών συστημάτων που θα αναπτυχθούν με τα συστήματα των αστικών (και υπεραστικών) συγκοινωνιών, όπως του ΟΑΣΑ, του ΟΑΣΘ και των ΚΤΕΛ, οπότε οι πολίτες θα μπορούν πιο εύκολα να συνδυάσουν τις μετακινήσεις τους ακόμη και χωρίς να χρησιμοποιήσουν ιδιωτικό μέσο.
    Αξίζει να σημειωθεί ότι βασικός στόχος της δράσης θα αποτελέσει, κατά πάσα πιθανότητα, και η διασύνδεση των συστημάτων που θα αναπτυχθούν και με τα συστήματα ελεγχόμενης στάθμευσης των δήμων, προκειμένου αφενός να υπάρξει πλήρης πληροφόρηση και ένα ενιαίο σύστημα ενημέρωσης του χρήστη για τις διαθέσιμες μετακινήσεις αλλά και να μειωθεί εν τέλει η χρήση του αυτοκινήτου.
    Προκλήσεις και στοιχήματα
    Σημαντικό επίσης πλεονέκτημα είναι ότι με αυτόν τον τρόπο θα εξοικειωθούν πιο εύκολα οι πολίτες με εφαρμογές έξυπνων δικτύων για τις αστικές μεταφορές και τον εξοπλισμό της πόλης – ή όπως έχουν γίνει γνωστός ο τομέας: έξυπνες πόλεις».
    Μένει να δούμε αν το πρόγραμμα θα συνδυαστεί και με κοινόχρηστο δίκτυο ηλεκτρικών αυτοκινήτων (κάποιες εταιρείες το εξετάζουν ή το έχουν ανακοινώσει ήδη, αλλά δεν υπάρχει διαθεσιμότητα χώρων). Αλλά η κυριότερη πρόκληση αφορά τη συνέργεια με εταιρείες ενέργειας ή υποδομών που επενδύουν στην ηλεκτροκίνηση ή στην ηλεκτροφόρτιση. Θα μπορούσαν μεγάλοι παίκτες (ΔΕΗ, ΔΕΔΔΗΕ, ιδιώτες πάροχοι ενέργειας, εταιρείες ηλεκτροφορτιστών, εταιρείας ενοικίασης αυτοκινήτων, εταιρείες κινητικότητας όπως η beat, ή άλλοι παίκτες της αγοράς που θα ενδιαφερθούν) με καινοτόμα σχήματα να συμβάλλουν στην πιο οικονομική υλοποίηση του προγράμματος για τους δήμους ή και στην επέκτασή του πέρα από ένα βασικό δίκτυο που θα επιχορηγήσει το ΕΣΠΑ.
    Σημειώνεται ότι σε πολλές πόλεις του εξωτερικού τέτοια συστήματα λειτουργούν ήδη με επιτυχία, είτε ως δημοτικά σχήματα είτε ως εταιρικά, είτε με υβριδικό σχήμα συνεργασίας. Αλλά και στη χώρα μας έχουν επιδοτηθεί ή έχουν αναπτυχθεί, με ειδικά καινοτόμα προγράμματα είτε μέσω ΕΣΠΑ είτε με ερευνητικά κονδύλια, τέτοιες δράσεις, πάνω στην εμπειρία των οποίων «πατάνε» οι δημόσιες αρχές που σχεδιάζουν τη νέα πρόσκληση.
    Σε κάθε περίπτωση το πρόγραμμα ΕΣΠΑ θα βοηθήσει στην δημιουργία, εγκατάσταση και επέκταση τέτοιων συστημάτων δίνοντας το παράδειγμα. Σημειώνεται ωστόσο ότι οι τελικοί όροι, που αναμένεται να δούμε σύντομα, θα επιτρέπουν ή θα αποκλείουν ιδιωτική συμμετοχή αναλόγως των τεχνικών και οικονομικών προϋποθέσεων που τώρα οριστικοποιούνται. Πάντως, στο πλαίσιο της πολιτικής της κυβέρνησης για κινητοποίηση ιδιωτικών πόρων παράλληλα με τις δημόσιες επενδύσεις, θα ήταν μια πολύ καλή «μαγιά» για αντίστοιχες πρωτοβουλίες που εξετάζονται και σίγουρα θα προωθηθούν τα επόμενα χρόνια.
    Σημειώνουμε ότι σημείο κλειδί της επιτυχίας του προγράμματος στην πράξη, όταν υλοποιηθεί, θα είναι οι δυνατότητες συντήρησης και ασφάλειας του εξοπλισμού (σταθμών και οχημάτων), καθώς θα βρίσκονται μόνιμα σε κοινόχρηστο χώρο και θα είναι διαθέσιμα σε όλους, όπως έχει δείξει ήδη η εμπειρία από άλλες πόλεις ή τα ιδιωτικά σχήματα που λειτούργησαν με ενοικίαση ηλεκτρικών scooter και στην Ελλάδα.
    ΠΗΓΗ: https://www.euractiv.gr
    Επτά επενδυτικά σχήματα περνούν στην επόμενη φάση για την αξιοποίηση του Οργανισμού Λιμένος Ηγουμενίτσας.
    Συγκεκριμένα, το Διοικητικό Συμβούλιο του ΤΑΙΠΕΔ προεπέλεξε τα επενδυτικά σχήματα, τα οποία πληρούν τα κριτήρια συμμετοχής στη Β’ φάση (υποβολή Δεσμευτικών Προσφορών) για την απόκτηση συμμετοχής σε ποσοστό τουλάχιστον 67% στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας «Οργανισμός Λιμένος Ηγουμενίτσας» (ΟΛΗΓ ΑΕ).
    Ειδικότερα, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, τα προεπιλεγέντα επενδυτικά σχήματα είναι εξής (με αλφαβητική σειρά):
    1) ATTICA A.E. ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ
    Eισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών μητρική εταιρεία των Superfast Ferries, Blue Star Ferries και Hellenic Seaways. Η εταιρεία ειδικεύεται στην παροχή υπηρεσιών θαλάσσιων μεταφορών επιβατών και φορτηγών στην Ανατολική Μεσόγειο, εξυπηρετώντας 60 προορισμούς, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό (διαδρομές Ελλάδα-Ιταλία και Μαρόκο-Ισπανία) μέσω ενός στόλου 32 επιβατικών πλοίων και ταχύπλοων.
    2) PORTEK INTERNATIONAL PRIVATE LTD
    Θυγατρική της Ιαπωνικής Mitsui & Co. Ltd., με έδρα τη Σιγκαπούρη και γραφεία σε περισσότερες από 10 χώρες σε όλη την Ασία, την Ευρώπη και την Αφρική. Η εταιρεία διαχειρίζεται 7 λιμένες μεσαίου μεγέθους και παρέχει ολοκληρωμένες λύσεις λιμενικού μηχανολογικού εξοπλισμού και τεχνολογίας σε λιμάνια σε όλο τον κόσμο.
    3) QUINTANA INFRASTRUCTURE & DEVELOPMENT
    Αμερικανική, ιδιωτική εταιρεία επενδύσεων χαρτοφυλακίου και διαχείρισης εταιρειών που επικεντρώνεται στους τομείς των ενεργειακών υποδομών, υποδομών δεδομένων και τεχνολογίας, βιομηχανικής  αγοράς και διαχείριση πόρων, συμπεριλαμβανομένων θαλάσσιων λιμένων και τερματικών, μεταφοράς και επεξεργασίας φυσικών πόρων.
    4) ΑΙΓΑΙΟΝ ΟΙΛ ΑΕ
    Μέλος του Ομίλου Aegean, που ανήκει στην οικογένεια Μελισσανίδη και αποτελείται από 5 επιχειρηματικούς κλάδους με δραστηριότητες στην ελληνική αγορά πετρελαιοειδών, λιπαντικά ναυτιλίας, εμπόριο ενεργειακών προϊόντων, σχετικών κυρίως με πετρέλαιο και φυσικό αέριο, περιβαλλοντικές υπηρεσίες μεταφοράς και επεξεργασίας καταλοίπων πετρελαίου από πλοία και μονάδες ξηράς καθώς και υπηρεσίες ναυτιλιακής πρακτόρευσης.
    5) ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ARCHIRODON GROUP N.V.- ANEK & ΟΜΙΛΟΣ TRIDENT HELLAS
     Η ARCHIRODON είναι ελληνική κατασκευαστική εταιρεία που παρέχει υπηρεσίες κατασκευής και συντήρησης έργων που σχετίζονται με θαλάσσιες υποδομές και άλλα διεθνή έργα EPC (Μελέτη, Προμήθεια και Κατασκευή). Οι κύριοι τομείς δραστηριοτήτων της περιλαμβάνουν θαλάσσια έργα, βυθοκόρηση και χερσαία αποκατάσταση για τις βιομηχανίες πετρελαίου και φυσικού αερίου, ηλεκτρικής ενέργειας και νερού  καθώς και ηλεκτρομηχανολογικές και γεωτεχνικές υπηρεσίες. Η ATTICA SA HOLDINGS (Attica Group) είναι η εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών μητρική εταιρεία των Superfast Ferries, Blue Star Ferries και Hellenic Seaways. Η εταιρεία ειδικεύεται στην παροχή υπηρεσιών θαλάσσιων μεταφορών επιβατών και φορτηγών στην Ανατολική Μεσόγειο, εξυπηρετώντας 60 προορισμούς, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό (διαδρομές Ελλάδα-Ιταλία και Μαρόκο-Ισπανία) μέσω ενός στόλου 32 επιβατικών πλοίων και ταχύπλοων. Η TRIDENT HELLAS είναι μέλος του αμερικανικού Ομίλου Trident που παρέχει παγκόσμιες λύσεις ασφάλειας και συναφείς συμβουλευτικές υπηρεσίες, μέσω της παροχής ανθρώπινου δυναμικού, στρατηγικών σχέσεων, τεχνολογίας, εκπαίδευσης και υποστήριξης πρωτίστως σε ναυτιλιακούς πελάτες (ναυτιλιακές εταιρείες, κρουαζιερόπλοια, λιμάνια), καθώς και υπηρεσίες αεροπορικής και χερσαίας ασφάλειας.
    6) ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ GRIMALDI EUROMED - MΙΝΩΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ Α.Ν.Ε.
    H Grimaldi Euromed ανήκει στον ‘Ομιλο Grimaldi, έναν πολυεθνικό όμιλο εφοδιαστικής αλυσίδας που ειδικεύεται στη λειτουργία πλοίων roll-on / roll-off, μεταφορών αυτοκινήτων και πλοίων. Μέσω των θαλάσσιων υπηρεσιών της, η εταιρεία μεταφέρει αυτοκίνητα, κάθε είδους τροχήλατο φορτίο, εμπορευματοκιβώτια, παλετοποιημένα / ενοποιημένα φορτία και επιβάτες. Επιπλέον, ο Όμιλος Grimaldi λειτουργεί ένα δίκτυο περίπου είκοσι τερματικών στην Ευρώπη, την Αίγυπτο και τις ΗΠΑ, για το διαχείριση τροχήλατου και γενικού φορτίου καθώς και εμπορευματοκιβωτίων. Οι Μινωικές Γραμμές είναι επίσης εταιρεία του Ομίλου Grimaldi με στόλο 6 πλοίων.
    7) ΟΛΘ ΑΕ
    Οργανισμός διαχείρισης λιμένων που διαχειρίζεται το μεγαλύτερο λιμάνι της Βόρειας Ελλάδας, αυτό της Θεσσαλονίκης, βάσει συμφωνίας παραχώρησης με την Ελληνική Δημοκρατία. Ο ΟΛΘ είναι εταιρεία εισηγμένη στο ΧΑ και λειτουργεί υπό τη διοίκηση της κοινοπραξίας Deutsche Invest Equity Partners GmbH (DIEP) / Terminal Link / Belterra από το 2018. 
    Τα προεπιλεγέντα επενδυτικά σχήματα, αφού υπογράψουν τις σχετικές Συμβάσεις Εμπιστευτικότητας, θα λάβουν τα τεύχη της Β’ φάσης του διαγωνισμού (υποβολή Δεσμευτικών Προσφορών) και θα αποκτήσουν πρόσβαση στην εικονική αίθουσα τεκμηρίωσης (Virtual Data Room), όπου θα έχουν αναρτηθεί στοιχεία και λοιπές πληροφορίες σχετικά με το περιουσιακό στοιχείο.
    Υπενθυμίζεται ότι στον ΟΛΗΓ Α.Ε. έχει παραχωρηθεί από το ελληνικό δημόσιο το δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης και λειτουργίας των γηπέδων, κτιρίων και εγκαταστάσεων της χερσαίας λιμενικής ζώνης του λιμένος Ηγουμενίτσας, του αλιευτικού καταφυγίου Σαγιάδας, του αλιευτικού καταφυγίου Πλαταριάς και του καταφυγίου σκαφών αναψυχής Συβότων.
    Η χρέωση με το…χιλιόμετρο δεν είναι πια πολύ μακριά. Μετά την κατοχύρωση του ενιαίου πομποδέκτη στους αυτοκινητόδρομους της χώρας, που αποδείχθηκε ιδιαίτερα πολύπλοκο πρότζεκτ, το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών έχει στα σκαριά τον διαγωνισμό για το καινοτόμο σύστημα ηλεκτρονικών διοδίων με αναλογική χρέωση, ο οποίος θα υλοποιηθεί με σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Αναμένεται να βγει στον αέρα εντός του 2021.
    Μάλιστα, το έργο της ανάπτυξης ενός αξιόπιστου, οικονομικού και φιλικού́ στους χρήστες διαλειτουργικού́ συστήματος ηλεκτρονικών διοδίων για όλη την Ελλάδα, περιλαμβάνεται και στο εθνικό σχέδιο ανάκαμψης. Οι πόροι που αναμένεται να κατευθυνθούν προς αυτό το έργο από το Ταμείο Ανάκαμψης ανέρχονται σε 65 εκατ. ευρώ. Όπως έχει πει πάντως ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, κ. Κώστας Καραμανλής, ο νέος διαγωνισμός θα λαμβάνει υπόψη τα ευρωπαϊκά δεδομένα.
    Ένα υβριδικό σύστημα διοδίων που επιτυγχάνει χιλιομετρική χρέωση εφαρμόζει ήδη από την 1ηΙανουαρίου 2021 για τους συνδρομητές της η Ολυμπία Οδός. Πρακτικά, ο χρήστης του e-pass του αυτοκινητόδρομου περνάει τα διόδια και χρεώνεται το συμβατικό αντίτιμο που αντιστοιχεί σε κάθε σταθμό. Όμως, κατά την έξοδο από την Ολυμπία Οδό, το σύστημα Hybrid αναγνωρίζει τον πομποδέκτη και του επιστρέφει άμεσα τη διαφορά για όσα χιλιόμετρα δεν διένυσε.
    Το άδοξο τέλος του προηγούμενου διαγωνισμού
    Ο πρώτος διαγωνισμός για ηλεκτρονικά διόδια στη χώρα, τον οποί ξεκίνησε η προηγούμενη κυβέρνηση σπεύδοντας μάλιστα να αναδείξει και προσωρινό ανάδοχο (ΑΚΤΩΡ-Intrakat) λίγες ημέρες πριν τις εκλογές, δεν είχε θετική κατάληξη. Τον τελικό λόγο είχε το Συμβούλιο της Επικρατείας, στο οποίο είχε προσφύγει η Μυτιληναίος, εκ των συμμετεχόντων, με κύριο αντικείμενο την αμφισβήτηση του τρόπου αξιολόγησης της τεχνικής προσφοράς. Η προσφυγή έγινε τελικά δεκτή.
    Οι παραχωρησιούχοι εξαρχής είχαν εκφράσει σοβαρές επιφυλάξεις ως προς το αντικείμενο του διαγωνισμού, αλλά και ως προς τις χρονοβόρες διαδικασίες που θα απαιτούνταν προκειμένου το ηλεκτρονικό σύστημα να εφαρμοστεί στο σύνολο των ελληνικών αυτοκινητόδρομων. Θα έπρεπε μάλιστα να τροποποιηθούν και να ξαναπεράσουν από τη Βουλή οι υφιστάμενες συμβάσεις παραχώρησης, γεγονός που πιθανώς έθετε εν αμφιβόλω την τραπεζική χρηματοδότηση των συμβάσεων, καθώς θα έπρεπε να τεκμηριωθεί η βιωσιμότητα κι η εισπραξιμότητα των διοδίων τελών.
    Το υπουργείο Τουρισμού κατέθεσε ερώτημα στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους σχετικά με το εάν οι άδειες δόμησης των κτιριακών υποδομών στον χερσαίο χώρο χωροθετημένων τουριστικών λιμένων, ενταγμένων σε Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίων Ακινήτων (ΕΣΧΑΔΑ), εκδίδονται από την Ειδική Υπηρεσία Αδειοδότησης και Προώθησης Τουριστικών Επενδύσεων (ΕΥΠΑΤΕ) του Υπουργείου Τουρισμού.
    Στη γνωμοδότησή του, αφού εξέτασε το Νομοθετικό Πλαίσιο του ζητήματος, το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους ερμηνεύοντας τις εφαρμοστέες διατάξεις αναφέρει συμπερασματικά τα ακόλουθα:
    “Για την έκδοση έγκρισης/άδειας δόμησης κτιριακών υποδομών στον χερσαίο χώρο χωροθετημένων τουριστικών λιμένων ενταγμένων σε ΕΣΧΑΔΑ, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 10 επ. του ν. 3986/2011, αρμόδια είναι, κατ’ άρθρο 15 του ν. 3986/2011, η Διεύθυνση Αρχιτεκτονικής, Οικοδομικών Κανονισμών και Αδειοδοτήσεων (ΔΑΟΚΑ) του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, περιοριζομένης της αρμοδιότητας της Ειδικής Υπηρεσίας Προώθησης και Αδειοδότησης Τουριστικών Επενδύσεων του Υπουργείου Τουρισμού (ΕΥΠΑΤΕ) στην έκδοση μόνο των εγκρίσεων και αδειών για τη λειτουργική αδειοδότηση αυτών (πρβλ. και Γνμδ ΝΣΚ 114/2016)”
    Τέλος, αξίζει να σημειωθεί πβς η γνωμοδότηση έγινε αποδεκτή.
    Μπορείτε να κατεβάσετε το πλήρες κείμενο της γνωμοδότησης του Ν.Σ.Κ. από εδώ.
    Η 22α Απριλίου εδώ και περισσότερα από 50 χρόνια έχει θεσμοθετηθεί από την κοινωνία των πολιτών ως η Παγκόσμια Ημέρα της Γης.
    Χρόνο με το χρόνο, η μέρα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κλιματική και η περιβαλλοντική κρίση καθιστούν επιτακτική την ευαισθητοποίηση της παγκόσμιας κοινότητας, αλλά κυρίως την άμεση λήψη μέτρων, καθώς η ανθρωπογενής δραστηριότητα φαίνεται ότι δεν έχει αφήσει σχεδόν τίποτα ανεπηρέαστο στον πλανήτη.
    Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει πρόσφατη επιστημονική έρευνα του πανεπιστημίου Cambridge, σύμφωνα με την οποία το 2,8% των εκτάσεων του πλανήτη παραμένει ανέπαφο οικολογικά, με υγιείς πληθυσμούς όλων των ενδημικών ζώων και φυτών και με ανεπηρέαστους οικοτόπους.
    Σύμφωνα με του επιστήμονες, αυτά τα μικρά κομμάτια της άγριας ζωής που δεν έχουν υποστεί ζημιές από ανθρώπινες δραστηριότητες βρίσκονται κυρίως σε τμήματα των τροπικών δασών του Αμαζονίου και του Κονγκό, στα δάση και στην τούνδρα της Ανατολικής Σιβηρίας και του Βόρειου Καναδά, καθώς επίσης και στη Σαχάρα.
    Επιπλέον, σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έρευνας που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Forests and Global Change, χωροκατακτητικά ξενικά είδη, συμπεριλαμβανομένων των γατών, των αλεπούδων, των κουνελιών, των αιγών και των καμηλών, είχαν σημαντικό αντίκτυπο στα εγγενή είδη στην Αυστραλία, με τους επιστήμονες να μην βρίσκουν άθικτες περιοχές στην εν λόγω ήπειρο.

    Οι ερευνητές, μάλιστα, προτείνουν την εισαγωγή μικρού αριθμού σημαντικών ενδημικών ειδών σε ορισμένες κατεστραμμένες περιοχές, όπως ελέφαντες ή λύκοι – μια κίνηση που θα μπορούσε να αποκαταστήσει έως και το 20% των εκτάσεων του πλανήτη καθιστώντας τες και πάλι οικολογικά ακέραιες, όπως εκτιμούν.
    Προηγούμενες αναλύσεις, που βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε δορυφορικές εικόνες, εκτιμούν ότι το 20-40% της επιφάνειας της Γης έχει επηρεαστεί ελάχιστα από τους ανθρώπους.
    Ωστόσο, οι επιστήμονες της νέας αυτής μελέτης υποστηρίζουν ότι τα δάση, η σαβάνα και η τούνδρα μπορεί να φαίνονται ανέπαφα από ψηλά, αλλά, στο έδαφος, λείπουν ζωτικά είδη.
    Οι ελέφαντες, για παράδειγμα, διασπείρουν τους σπόρους και με μεγάλες ωφέλειες για τα δάση, ενώ οι λύκοι μπορούν να ελέγχουν τους πληθυσμούς των ελαφιών και αλκών.
    Η νέα αξιολόγηση συνδυάζει χάρτες που υποδεικνύουν την ανθρώπινη βλάβη σε βιότοπους με χάρτες που δείχνουν την εξαφάνιση των ζώων από τις αρχικές τους περιοχές ή την ελαχιστοποίηση των πληθυσμών τους, με συνέπεια την αδυναμία διατήρησης υγιών οικοσυστημάτων.
    Επιστήμονες μάλιστα δήλωσαν ότι η νέα ανάλυση υποτιμά τις άθικτες περιοχές, επειδή πολλά είδη ζώων χαμένα στους αιώνες είναι ελάχιστα ή καθόλου γνωστά, ενώ οι νέοι χάρτες δεν λαμβάνουν υπόψη τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, η οποία αλλάζει το εύρος των ειδών.
    Είναι γεγονός ο πλανήτης βρίσκεται αντιμέτωπος με μία σοβαρή κρίση της βιοποικιλότητας, με πολλούς πληθυσμούς άγριων ζώων – από λιοντάρια έως έντομα – να βρίσκονται στο φάσμα της εξαφάνισης, κυρίως λόγω της καταστροφής των οικοτόπων για καλλιέργεια και οικοδόμηση.

    Μερικοί επιστήμονες μάλιστα, πιστεύουν ότι έχει ήδη ξεκινήσει μια έκτη μαζική εξαφάνιση της ζωής στη Γη, με σοβαρές συνέπειες για τα τρόφιμα, το καθαρό νερό και τον αέρα, από τα οποία εξαρτάται η ανθρωπότητα.
    «Σε πολλούς από τους βιότοπους που θεωρούμε άθικτους λείπουν είδη που έχουν κυνηγηθεί [και μάλιστα λαθραία] από ανθρώπους ή έχουν χαθεί εξαιτίας ξενικών ειδών ή ασθενειών», δήλωσε στην «Guardian» ο δρ Andrew Plumptre, επικεφαλής της μελέτης, από το Key Biodiversity Areas Secretariat του Cambridge.
    «Είναι αρκετά τρομακτικό, γιατί δείχνει πόσο λίγα είναι τα μοναδικά μέρη, τα οποία έχουν πραγματικά λειτουργικά και πλήρως ανέπαφα οικοσυστήματα», αναφέρει.
    «Βρισκόμαστε στη δεκαετία που ο ΟΗΕ έχει θέσει ως στόχο την αποκατάσταση του οικοσυστήματος και επικεντρώνεται στους υποβαθμισμένους βιότοπους», είπε ο δρ Plumptre. Και πρόσθεσε ότι: «Πρέπει να σκεφτούμε σοβαρά την αποκατάσταση των ειδών, ώστε να μπορούμε να αναπλάσουμε και να αναδημιουργήσουμε περιοχές με οικολογικά ανέπαφα οικοσυστήματα».
    Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Frontiers in Forests and Global Change, χρησιμοποίησε χάρτες με βάση τον Κόκκινο Κατάλογο του IUCN. Τα περισσότερα από τα δεδομένα αφορούσαν θηλαστικά, αλλά περιελάμβαναν επίσης ορισμένα πουλιά, ψάρια, φυτά, ερπετά και αμφίβια.
    Πολλές από τις ανέπαφες περιοχές που εντοπίστηκαν ήταν σε περιοχές που διαχειρίζονται αυτόχθονες κοινότητες. Η ανάλυση δεν περιελάμβανε την Ανταρκτική.
    Η Γη ως Google Doodle
    Με ένα ιδιαίτερο Google Doodle τιμάται σήμερα η Ημέρα της Γης 2021, με την εταιρεία να δείχνει το δρόμο σε ένα φωτεινότερο μέλλον.
    Σε σχετική ανακοίνωση, η Google επισημαίνει πως το βίντεο που συνοδεύει το Doodle, «δείχνει μια ποικιλία δέντρων που φυτεύονται σε φυσικούς βιότοπους, και είναι ένας από τους πολλούς τρόπους που μπορούμε να διατηρήσουμε τη Γη μας υγιή για τις μελλοντικές γενιές».
     
    Δήλωση του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα
    «Η Κυβέρνηση, από την αρχή της θητείας της, έχει θέσει ως μία από τις βασικές προτεραιότητές της στο οικονομικό πεδίο τις μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών σε φυσικά και νομικά πρόσωπα.
    Μειώσεις που συμβάλλουν στην ενίσχυση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας, στην αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος νοικοκυριών και επιχειρήσεων και στην τόνωση της κοινωνικής συνοχής, αποτελώντας παράγοντα-«κλειδί» για την επίτευξη υψηλών, βιώσιμων και χωρίς αποκλεισμούς ρυθμών οικονομικής ανάπτυξης.
    Έτσι, πριν από την έναρξη της υγειονομικής κρίσης, εφαρμόσαμε μια σειρά από μόνιμες μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, ενώ ακόμα και μέσα στη δίνη της πανδημίας συνεχίσαμε την πολιτική αυτή, στο μέτρο του δυνατού, προχωρώντας σε σημαντικές, πρόσθετες, προσωρινές μειώσεις.
    Παράλληλα, δεσμευτήκαμε ότι μόλις κοπάσει η «τρικυμία» του κορονοϊού, θα επιστρέψουμε στην ορθή δημοσιονομική πολιτική των μόνιμων μειώσεων φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, μονιμοποιώντας ορισμένες από τις προσωρινές μειώσεις ή υλοποιώντας άλλες.
    Σήμερα, με γνώμονα την ανάγκη να δώσουμε ώθηση στην επανεκκίνηση και στην ταχύτερη δυνατή ανάκαμψη της οικονομίας, αλλά και με το βλέμμα στραμμένο στην επόμενη μέρα της υγειονομικής κρίσης, κάνουμε πράξη τη δέσμευση αυτή.
    Προχωράμε στην υλοποίηση 5 μέτρων – «γέφυρα» προς τη μετά-κορονοϊό εποχή, μέσω των οποίων παρέχουμε, πρόσθετη, σημαντική στήριξη σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ώστε αυτές να ανασυνταχθούν μετά τη δοκιμασία της πανδημίας και να τονωθεί η ρευστότητά τους.
    Παράλληλα, πρόκειται για μέτρα – «καταλύτες» για την οικονομική ανάπτυξη και την προσέλκυση νέων επενδύσεων.
    Τα μέτρα αυτά είναι τα εξής:
    1ο. Μειώνεται από φέτος, σε μόνιμη βάση, για όλα τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, η προκαταβολή φόρου από το 100% στο 55%.
    Έτσι, ανατρέπονται οι αυξήσεις της προκαταβολής φόρου που επιβλήθηκαν από την προηγούμενη Κυβέρνηση.
    2ο. Μειώνεται, σε μόνιμη βάση, για τα νομικά πρόσωπα και τις νομικές οντότητες η προκαταβολή φόρου από το 100% στο 80% από το 2022.
    Ειδικά για φέτος, αυτή μειώνεται ακόμη περισσότερο, στο 70%.
    3ο. Μειώνεται, σε μόνιμη βάση, από το 2022 (φορολογικό έτος 2021) ο συντελεστής φόρου όλων των νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων, από το 24% στο 22%, δηλαδή σε επίπεδα πολύ χαμηλότερα από αυτά που παρέλαβε η σημερινή Κυβέρνηση, που ήταν στο 28%.
    Υπενθυμίζεται ότι προηγήθηκε, πέρυσι, η μεγάλη μείωση στον εισαγωγικό φορολογικό συντελεστή για τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, από το 22% στο 9%.
    4ο. Επεκτείνεται η μείωση κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες των ασφαλιστικών εισφορών των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα και το 2022.
    5ο. Επεκτείνεται η αναστολή ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης στον ιδιωτικό τομέα και το 2022.
    Παραδείγματα:
    Επιχείρηση-νομικό πρόσωπο που θα εμφανίσει για πρώτη φορά 10.000 ευρώ κέρδη το φορολογικό έτος 2021, θα πλήρωνε το 2022 φόρο 24% και επιπλέον προκαταβολή φόρου 24%, δηλαδή συνολική επιβάρυνση 48% ή 4.800 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση θα πληρώσει φόρο 22% και προκαταβολή φόρου 17,6% (22%*80%), δηλαδή συνολική επιβάρυνση 39,6% ή 3.960 ευρώ.
    Συνεπώς, το όφελος για την επιχείρηση ανέρχεται σε 840 ευρώ.
    Φυσικό πρόσωπο που ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα και εμφανίζει για πρώτη φορά καθαρό εισόδημα 10.000 ευρώ, θα πλήρωνε φόρο 900 ευρώ (9%) και προκαταβολή φόρου άλλα 900 ευρώ (9%), δηλαδή σύνολο 1.800 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση θα πληρώσει φόρο 900 ευρώ (9%) και προκαταβολή φόρου 495 ευρώ (9%*55%), σύνολο 1.395 ευρώ.
    Συνεπώς, το όφελος για το φυσικό πρόσωπο ανέρχεται στα 405 ευρώ.
    Το δημοσιονομικό κόστος των τριών πρώτων μέτρων, τα οποία έχουν συμφωνηθεί με τους θεσμούς, ανέρχεται σε περίπου 900 εκατ. ευρώ για το 2021 και υπολογίζεται σε περίπου 200 εκατ. ευρώ για κάθε ένα από τα επόμενα χρόνια, ποσό το οποίο, ωστόσο, αναμένεται να αντισταθμιστεί από τη βελτίωση των προοπτικών ανάκαμψης της οικονομίας.
    Το δημοσιονομικό κόστος των δύο τελευταίων μέτρων είναι περίπου 1,6 δισ. ευρώ για το 2022.
    Η Κυβέρνηση αποδεικνύει, για άλλη μια φορά, ότι εργάζεται με υπευθυνότητα, σχέδιο και αποτελεσματικότητα, προκειμένου να διασφαλίσει τις καλύτερες δυνατές συνθήκες για την επανεκκίνηση και ανάκαμψη της οικονομίας και για την είσοδό της, μετά την υγειονομική κρίση, σε τροχιά ισχυρής, διατηρήσιμης, έξυπνης και κοινωνικά δίκαιης ανάπτυξης».
    Πριν ξεσπάσει η πανδημία, η ζήτηση για γραφεία αυξανόταν στη Θεσσαλονίκη. Ωστόσο, μετά το σοκ των πρώτων μηνών, περιορίζεται, κυρίως, σε υψηλών προδιαγραφών χώρους, μιας και ο κορονοϊός έχει αλλάξει τις συνήθειες αλλά και τις απαιτήσεις όσων χρησιμοποιούν επαγγελματικά ακίνητα. Ειδικότερα, σύμφωνα με έρευνα της εταιρίας Arbitrage, η αγορά γραφείων της Θεσσαλονίκης   αποτελείται κατά βάση από μικρούς και κατακερματισμένους χώρους σε κτίρια μικτών χρήσεων με συμβατικές Η/Μ υποδομές, τεχνολογικά φτωχά με παλιές καλωδιώσεις και συχνά με κοινόχρηστες τουαλέτες. Υπάρχει δηλαδή, έλλειψη ποιοτικών και τεχνολογικά άρτιων γραφειακών χώρων και μεγάλων αυτοτελών κτιρίων γραφείων που δύναται να στεγάσουν πολυεθνικούς ομίλους.
    Έτσι, η ανώτατη τιμή ενοικίασης για γραφεία από 50 έως 200 τ.μ. δεν ξεπερνά τα 10 ευρώ, ενώ αγγίζει τα 12 ευρώ για χώρους μεγαλύτερους από 200 τ.μ.
    Σύμφωνα με την έρευνα,  τα δυνατά σημεία της κτηματαγοράς της Θεσσαλονίκης περιλαμβάνουν:
    – τις σχετικά προσιτές που απέχουν ακόμη 20%-25% πριν από την μεγάλη οικονομική κρίση του 2008. -τις σχετικά καλές αποδόσεις σε σύγκριση με ανταγωνιστικές μεσογειακές δευτερογενείς αγορές
    -την υλοποίηση ιδιωτικοποιήσεων και έργων αναβάθμισης υποδομών (αεροδρόμιο, λιμάνι, μετρό, flyover)
    -τη δραστηριά Ισραηλιτική κοινότητα και
    -την οδική σύνδεση με τα Βαλκάνια
    Επίσης, σύμφωνα με την Arbitrage, το real estate της Θεσσαλονίκη διαθέτει προοπτικές λόγω της ανάκαμψης και ανατίμησης των τιμών, της ύπαρξης ακινήτων θα βγουν στην αγορά και συνδέονται με εξασφαλίσεις «κόκκινων δανείων», αλλά και των σχεδιαζόμενων νέων αναπτύξεων αυτοτελών και τεχνολογικά σύγχρονων γραφείων. Επίσης, η αναμενόμενη δημιουργία του digital hub της Pfizer, των κέντρων καινοτομίας της Deloitte και της Cisco και η ανάδειξη της Θεσσαλονίκης ως επιχειρηματικού κέντρο των Βαλκανίων δημιουργεί σοβαρές προοπτικές ανάπτυξης.
    Χωρίς βέβαια, αμφισβήτηση, η απουσία επενδυτών-τουλάχιστον τοπικών- όπως και ζήτησης από το εξωτερικό, λειτουργεί μειονεκτικά για την αγορά ακινήτων της Θεσσαλονίκης.
    https://www.economix.gr/wp-content/uploads/2021/04/pinax-1-1024x206.jpg
    Οι νέες συνήθειες
    Γενικότερα, όπως σημειώνει η έρευνα, λόγω της πανδημίας επαναπροσδιορίστηκαν οι ανάγκες για φυσικό και μηχανικό εξαερισμό στους γραφειακούς χώρους που σχεδιάζονται με αυξημένες δυνατότητες για φυσικό αερισμό, λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη τη μελλοντική διαμερισμάτωση αυτών. Προβλέπεται πρόσθετος μηχανικός εξαερισμός, πέραν του ελάχιστου προβλεπόμενου από τον ΚΕΝΑΚ, ενσωματώνοντας τεχνολογίες που αποτρέπουν την ανακυκλοφορία του αέρα
    Παρά την πανδημία, εξακολουθούν να επικρατούν οι λύσεις γραφείων ανοιχτού τύπου open plan με δυνατότητα κοινόχρηστων γραφείων, ελαττώνοντας έτσι τις ανάγκες σε χώρους προς μίσθωση Ταυτόχρονα δίνεται ιδιαίτερη σημασία κατά το σχεδιασμό για απομονωμένους χώρους και χώρους συνεργασίας (collaboration areas).
    Επίσης, καθώς οι εταιρίες, τον τελευταίο χρόνο, στράφηκαν στην τηλεργασία αναμένεται ένα σημαντικό ποσοστό αυτών να εξετάσει τη μείωση των επιφανειών που μισθώνει, υιοθετώντας επιλογές κοινόχρηστων γραφείων και διαδοχικής τηλεργασίας του προσωπικού
    Επιπλέον βαρύτητα δίνεται στα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά των κτιρίων (νέων και υφιστάμενων προς ανακατασκευή) από τους θεσμικούς επενδυτές, επιλέγοντας την ενεργειακή/περιβαλλοντική πιστοποίηση τους κατά τα διεθνή πρότυπα όπως LEED, BREEAM, WELL κλπ
    Με την Α.1090/2021 απόφαση καθορίζονται οι προϋποθέσεις, οι όροι, η διαδικασία και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 39Β του ν. 4172/2013. Αναλυτικά η απόφαση ορίζει:
    Άρθρο 1
    Υπολογισμός της έκπτωσης
    1. Οι δαπάνες για τη λήψη υπηρεσιών που σχετίζονται με την ενεργειακή, λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση κτιρίων («επιλέξιμες δαπάνες»), όπως προσδιορίζονται στο άρθρο 3 της παρούσας, μειώνουν ισόποσα κατανεμημένες σε περίοδο τεσσάρων (4) ετών, σε ποσοστό σαράντα τις εκατό (40%) του ύψους τους, τον φόρο εισοδήματος των φυσικών προσώπων, μέχρι του αναλογούντος φόρου για κάθε φορολογικό έτος. Φόρος που αναλογεί είναι ο φόρος που προκύπτει όταν από «τον φόρο κλίμακας εισοδήματος αφαιρεθούν οι προβλεπόμενες από τον νόμο μειώσεις», όπως προκύπτει από την Πράξη Διοικητικού/Διορθωτικού Προσδιορισμού του φόρου εισοδήματος. Αν το ποσό της πίστωσης που δικαιούται ο φορολογούμενος για το οικείο φορολογικό έτος είναι μεγαλύτερο από τον φόρο που αναλογεί, το πλεονάζον ποσό δεν επιστρέφεται, δεν συμψηφίζεται με άλλη φορολογική υποχρέωση, δεν μεταφέρεται και δεν εκπίπτει σε επόμενο φορολογικό έτος ούτε μεταφέρεται προς έκπτωση στον άλλο σύζυγο ή στο έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης.
    2. Οι «επιλέξιμες δαπάνες» αφορούν όλα τα κτίρια ανεξαρτήτως της χρήσης τους, εφόσον δεν έχουν ήδη ενταχθεί ή δεν θα ενταχθούν σε πρόγραμμα αναβάθμισης κτιρίων ή άλλα προγράμματα ή δράσεις επιχορήγησης.
    3. Οι «επιλέξιμες δαπάνες» αναγνωρίζονται για τη μείωση του φόρου, εφόσον:
    α). πραγματοποιούνται από 1/1/2020 έως και 31/12/2022 σε ακίνητα που βρίσκονται στην Ελλάδα και οι σχετικές υπηρεσίες παρέχονται από επιχειρήσεις με φορολογική κατοικία στην Ελλάδα ή που διατηρούν μόνιμη εγκατάσταση στην ημεδαπή και
    β) δεν έχουν εκπέσει ως δαπάνη από τα ακαθάριστα έσοδα επιχειρηματικής δραστηριότητας, σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΦΕ.
    Το ποσό της μείωσης του φόρου που δικαιούται ο φορολογούμενος υπολογίζεται επί ανώτατου συνολικού ορίου δαπάνης δεκαέξι χιλιάδων (16.000) ευρώ, για όλα τα έτη, ήτοι 2020, 2021 και 2022. Το ανώτατο ποσό μείωσης που δικαιούται ο φορολογούμενος ανέρχεται συνολικά στο ποσό των έξι χιλιάδων τετρακοσίων (6.400) ευρώ, κατανεμημένο στο έτος που πραγματοποιείται η δαπάνη ή μέρος αυτής και στα τρία επόμενα έτη.
    Άρθρο 2
    Δικαιούχοι της μείωσης φόρου
    1. Το ποσό που αναλογεί στο 40% των επιλέξιμων δαπανών κάθε έτους μειώνει τον φόρο του φυσικού προσώπου που έχει δικαίωμα πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας στο κτίριο στο οποίο πραγματοποιούνται οι «επιλέξιμες δαπάνες» που σχετίζονται με την ενεργειακή, λειτουργική και αισθητική αναβάθμισή του για το οικείο φορολογικό έτος.
    2. Δικαιούχοι της μείωσης φόρου είναι και τα φυσικά πρόσωπα που έχουν δικαίωμα ψιλής κυριότητας επί ακινήτου, με την προϋπόθεση ότι τα πρόσωπα αυτά χρησιμοποιούν το εν λόγω ακίνητο είτε ως κύρια ή δευτερεύουσα κατοικία είτε ως έδρα ή υποκατάστημα για την άσκηση της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας.
    3. Στις ανωτέρω περιπτώσεις δικαιούχος της μείωσης είναι μόνο το πρόσωπο στο όνομα του οποίου εκδίδεται το σχετικό παραστατικό.
    4. Στην περίπτωση δαπανών των κοινόχρηστων χώρων, οι οποίες εξοφλούνται από τον διαχειριστή πολυκατοικίας/συγκροτήματος ιδιοκτησιών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής ή μέσω παρόχου υπηρεσιών πληρωμών, αυτές θα λαμβάνονται υπόψη για τους δικαιούχους ανάλογα με τα χιλιοστά συνιδιοκτησίας τους, με βάση σχετική βεβαίωση που θα χορηγείται από τον διαχειριστή και στην οποία θα καταχωρείται ο ΑΤΑΚ του ακινήτου το οποίο βρίσκεται εντός του κτιρίου για το οποίο πραγματοποιείται η σχετική δαπάνη.
    Άρθρο 3
    Καθορισμός επιλέξιμων δαπανών
    Οι δαπάνες λήψης υπηρεσιών οι οποίες αναγνωρίζονται για την εφαρμογή της παρούσας είναι οι εξής:
    Α. Ενεργειακές
    - Τοποθέτηση θερμομόνωσης.
    - Αντικατάσταση κουφωμάτων, υαλοπινάκων και εξωτερικών προστατευτικών φύλλων.
    - Εγκατάσταση ή αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης/ψύξης καθώς και των αναγκαίων υποδομών και στοιχείων ώστε να καθίσταται πλήρως λειτουργικό.
    - Εγκατάσταση διατάξεων αυτόματου ελέγχου της λειτουργίας του συστήματος θέρμανσης/ψύξης.
    - Εγκατάσταση συστήματος αυτοπαραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος (με ενεργειακό συμψηφισμό), καθώς και συστημάτων ηλεκτρικών συσσωρευτών (μπαταρίες) όταν συνδυάζονται με φωτοβολταϊκά συστήματα.
    - Εγκατάσταση συστήματος παραγωγής ζεστού νερού με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ).
    - Εγκατάσταση συστήματος μηχανικού αερισμού με ανάκτηση θερμότητας.
    - Αναβάθμιση φωτισμού των κοινόχρηστων χώρων πολυκατοικίας.
    Β. Λειτουργικές - αισθητικές
    - Τοποθέτηση/αντικατάσταση υδραυλικής εγκατάστασης.
    - Τοποθέτηση/αντικατάσταση ηλεκτρολογικής εγκατάστασης.
    - Συντήρηση/επισκευή στέγης.
    - Επισκευή τοιχοποιίας/Χρωματισμού εσωτερικά και εξωτερικά των κτιρίων.
    - Τοποθέτηση σταθερών ή κινητών συστημάτων σκίασης.
    - Αναβάθμιση ή εγκατάσταση ανελκυστήρα.
    - Εγκατάσταση οικιακών σημείων επαναφόρτισης ηλεκτροκίνητων οχημάτων.
    - Αλλαγή ή επισκευή δαπέδων.
    Άρθρο 4
    Λοιπές προϋποθέσεις και διαδικασίες
    1. Απαραίτητες προϋποθέσεις για τη μείωση φόρου της παρ. 1 του άρθρου 1 της παρούσας, αποτελούν σωρευτικά:
    α) η απόδειξη πραγματοποίησης των δαπανών αυτών με νόμιμα παραστατικά (Τιμολόγιο ή στοιχείο λιανικής πώλησης για την παροχή υπηρεσιών) του ν. 4308/2014, στα οποία θα πρέπει να αναφέρεται διακριτά το είδος και η αξία της παρεχόμενης υπηρεσίας δεδομένου ότι επί αυτής υπολογίζεται η μείωση του φόρου, τα στοιχεία (ονοματεπώνυμο, ΑΦΜ) του προσώπου καθώς και τα στοιχεία του ακινήτου (ΑΤΑΚ), εκτός αν πρόκειται για κοινόχρηστα, για τα οποία αρκεί μόνο η δ/νση του ακινήτου,
    β) η εξόφληση των δαπανών, ανεξαρτήτως του ύψους αυτών, να έχει πραγματοποιηθεί με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής ή μέσω παρόχου υπηρεσιών πληρωμών, μη λαμβανομένων υπόψη των εξαιρέσεων της περ. γ’ της παρ. 6 του άρθρου 15 του ν. 4172/2013.
    Ως «ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής», νοείται κάθε μέσο πληρωμής, κατά την έννοια της περ. ιδ’ του άρθρου 62 του ν. 4446/2016 που απαιτεί τη μεσολάβηση ενός τηλεπικοινωνιακού ή ηλεκτρονικού δικτύου, όπως π.χ. η μεταφορά χρημάτων μέσω ειδικών διαδικτυακών εφαρμογών («e-banking»), καρτών, το «ηλεκτρονικό πορτοφόλι», κ.λπ., ενώ η έννοια του «παρόχου υπηρεσιών πληρωμών» ορίζεται με τις διατάξεις της περ. 11 του άρθρου 4 του ν. 4537/2018 (Α’ 84). Επομένως, στους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα πιστωτικά ιδρύματα, τα γραφεία ταχυδρομικών επιταγών και τα ιδρύματα πληρωμών, ανεξάρτητα αν έχουν την έδρα τους στην ημεδαπή ή στην αλλοδαπή (Ε.Ε., τρίτες χώρες). Το μέρος των δαπανών για τη λήψη υπηρεσιών που δεν εξοφλείται με τους ως άνω τρόπους δεν αναγνωρίζεται προς έκπτωση.
    2. Τα ποσά των «επιλέξιμων δαπανών» δηλώνονται σε ειδικό κωδικό του εντύπου Ε1 της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.
    Άρθρο 5
    Χρόνος εφαρμογής - Έναρξη ισχύος
    Οι διατάξεις της παρούσας ισχύουν για δαπάνες που πραγματοποιούνται από 1/1/2020 έως και 31/12/2022.
    Με έγγραφό της προς του Δήμους η Προϊστάμενη της ΕΥΔΕ του Υπ. Εσωτερικών κα Ιωάννα Πρίφτη και σε συνέχεια όπως αναφέρει, της ΚΥΑ 6302/8-4-2021 (ΦΕΚ 1399 Β’), ενημερώνει ότι οι δυνητικοί δικαιούχοι του Προγράμματος έχουν ομαδοποιηθεί σε επτά (7) κατηγορίες, σε επίπεδο Δήμων ή Περιφερειών και τέθηκε ανώτατο όριο συνολικού προϋπολογισμού (πλαφόν) προτάσεων (περιλαμβανομένου ΦΠΑ, όπου είναι επιλέξιμος) που μπορούν να ενταχθούν στο Πρόγραμμα για κάθε κατηγορία.
    Στο ως άνω πλαίσιο και έως 31/5/2021, οι δυνητικοί δικαιούχοι του Προγράμματος καλούνται :
    Nα προχωρήσουν σε προτεραιοποίηση των προτάσεων που έχουν ήδη υποβάλει ή προτίθενται να υποβάλουν στο πλαίσιο των Προσκλήσεων του Προγράμματος.
    Να εκπονήσουν την προτεραιοποίηση λαμβάνοντας υπόψη τα ανώτατα όρια συνολικού προϋπολογισμού (πλαφόν) προτάσεων που μπορούν να ενταχθούν στο Πρόγραμμα για κάθε κατηγορία δυνητικών δικαιούχων σύμφωνα με την ΚΥΑ 6302/8-4-2021 (ΦΕΚ 1399 Β’).
    Οι δυνητικοί δικαιούχοι θα πρέπει να αποστείλουν στην ΕΥΔΕ ΥΠΕΣ την ως άνω προτεραιοποίηση έργων/προμηθειών, συνοδευόμενη από:
    Τυχόν τροποποιήσεις των Τεχνικών Δελτίων που έχουν ήδη υποβληθεί στο πλαίσιο των Προσκλήσεων του Προγράμματος (π.χ. απόσυρση υποέργου, απομείωση φυσικού και οικονομικού αντικειμένου υποέργου/ων κλπ) και στοιχείων φακέλου (π.χ. μελέτες και προϋπολογισμούς) Απόφαση του αρμόδιου συλλογικού οργάνου για τις παραπάνω ενέργειες. Επισημαίνεται ότι τα ανώτατα όρια προϋπολογισμού (πλαφόν) του Πίνακα της ΚΥΑ 6302/8-4-2021 (ΦΕΚ 1399 Β’) έχουν οριστεί σε επίπεδο Δήμου και Περιφέρειας, αντίστοιχα, οπότε περιλαμβάνουν και τα νομικά πρόσωπα των Δήμων (π.χ. ΔΕΥΑ κλπ) και των Περιφερειών. Συνεπώς, στην ως άνω διαδικασία προτεραιοποίησης θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το σύνολο των αιτημάτων που υποβάλλονται για λογαριασμό των δυνητικών δικαιούχων, δηλαδή περιλαμβανομένων των αιτημάτων που υποβάλλονται από τα νομικά τους πρόσωπα.
    Παραμένουμε στη διάθεσή σας για οτιδήποτε σχετικό.
    Σχετ.: Η 6302/8-4-2021 (ΦΕΚ 1399 Β’) Τροποποίηση της με αριθ. πρωτ 22766/9-4-2020 Κοινής Υπουργικής Απόφασης: «Ειδικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα ΟΤΑ α ́ και β ́ βαθμού, συνδέσμων Δήμων και Νομικών Προσώπων ΟΤΑ: Πρόγραμμα Ανάπτυξης και Αλληλεγγύης για την Τοπική Αυτοδιοίκηση “Αντώνης Τρίτσης”» (Β’ 1386).
    Σε καταλύτες για την ενεργειακή μετάβαση μπορούν να αναδειχθούν τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα της χώρας, όπως υπογράμμισε η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών, Αλεξάνδρα Σδούκου, σε διαδικτυακή συνάντηση σχετικά με την ίδρυση «Δικτύου Ελληνικών ΑΕΙ για την Αειφορία».
    «Τα Πανεπιστήμιά μας, υλοποιώντας πρωτοβουλίες και δράσεις ενεργειακής αναβάθμισης, όχι μόνο θα εξοικονομήσουν οικονομικούς πόρους, αλλά θα ενισχύσουν περαιτέρω τον ρόλο τους ως κέντρα έρευνας, βιωματικής μάθησης, καινοτομίας, πρωτοπορίας και θα υπηρετήσουν ακόμη πιο πιστά την αποστολή τους, δηλαδή όχι μόνο να μεταδίδουν γνώσεις, αλλά να δημιουργούν καινούργια γνώση, να ανοίγουν νέους δρόμους στην επιστημονική έρευνα και στην απασχόληση» τόνισε χαρακτηριστικά.
    Δεδομένου ότι η χώρα μας, όπως ανέφερε η κυρία Σδούκου, διαθέτει ένα κτιριακό δυναμικό τουλάχιστον 300.000 επιχειρήσεων και δημοσίων κτιρίων, από τα συνολικά 5 εκατ. περίπου κτίρια ανά την επικράτεια, η υλοποίηση επενδύσεων ενεργειακής αναβάθμισης και στα δημόσια κτίρια είναι κομβικής σημασίας για την επίτευξη των στόχων της ενεργειακής μετάβασης. «Τα κτίρια των δημόσιων φορέων μπορούν να κάνουν τη διαφορά, συμβολίζοντας παράλληλα την αποφασιστικότητά μας να πάμε σε ένα νέο, βιώσιμο ενεργειακό τοπίο» είπε η Γενική Γραμματέας.
    Σε αυτό το πλαίσιο, σύμφωνα με τη Γενική Γραμματέα, μέχρι σήμερα, συνολικά 15 προτάσεις ΑΕΙ και ερευνητικών φορέων της χώρας έχουν ενταχθεί στο Πρόγραμμα «Ενεργειακή Αναβάθμιση Δημοσίων Κτιρίων σε ΑΕΙ, Φοιτητικές Εστίες, και εγκαταστάσεις Τεχνολογικών Φορέων», δεσμεύοντας πόρους 56,3 εκατ. ευρώ, ενώ ακόμη 6 προτάσεις Πανεπιστημίων έχουν υποβληθεί. Η πρόσκληση του Προγράμματος παραμένει ανοιχτή ως τις 31/5/2021.
    «Υπάρχει έδαφος για όλα τα Ιδρύματα της χώρας, τα οποία διαθέτουν πλούσιο κτιριακό απόθεμα, προκειμένου να καταθέσουν προτάσεις. Θεωρώ βέβαιο ότι όλες οι καλές προτάσεις θα χρηματοδοτηθούν, αν όχι από το τρέχον, τότε και από το επόμενο πρόγραμμα ΕΣΠΑ» τόνισε.
    Έκανε επίσης αναφορά στο Πρόγραμμα «Ηλέκτρα» για την επιτάχυνση της ενεργειακής αναβάθμισης δημοσίων κτιρίων για το οποίο έχουν εξασφαλιστεί 500 εκατ. ευρώ με χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, αγγίζοντας με την αναμενόμενη μόχλευση περίπου το 1 δισ. ευρώ. Παράλληλα, πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης, ύψους 200 εκατ. ευρώ, θα κατευθυνθούν σε ένα πρόγραμμα «Εξοικονομώ στο Δημόσιο», που περιλαμβάνει την ανακαίνιση και ενεργειακή αναβάθμιση υποδομών και κτιρίων δημοσίων φορέων και τοπικής αυτοδιοίκησης.
    «Τα παραπάνω προγράμματα μπορούν να σημάνουν την απαρχή για ενεργειακά αυτόνομα ΑΕΙ» σημείωσε. Προς αυτή την κατεύθυνση, που αποτελεί και σύγχρονη διεθνή τάση, η κυρία Σδούκου παρέθεσε ενδεικτικά 6 άξονες, στους οποίους μπορούν να στραφούν τα ελληνικά Πανεπιστήμια για έρευνα και υλοποίηση σχετικών δράσεων:
    –       Ενεργειακή Αναβάθμιση στον ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό και στα παθητικά στοιχεία των κτιρίων για μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης.
    –      Ανάπτυξη «έξυπνων» εφαρμογών επιτήρησης και ελέγχου των ενεργειακών καταναλώσεων.
    –      Αξιοποίηση των εφαρμογών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ, είτε από ώριμες τεχνολογίες, όπως τα φωτοβολταϊκά, είτε από καινοτόμες εφαρμογές, όπως τα υβριδικά συστήματα.
    –      Δημιουργία υβριδικών συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας που θα μπορούν να αποδίδουν την ενέργεια στο σύστημα on demand.
    –      Προώθηση της ηλεκτροκίνησης από τις υποδομές φόρτισης ως τις καινοτόμες μετατροπές και άλλα πρωτοποριακά συστήματα.
    –      Ανάπτυξη νέων καινοτόμων προϊόντων, υπηρεσιών και εφαρμογών που προωθούν την αειφόρο ανάπτυξη.
    Εκτός Ταμείου Ανάκαμψης και προσπάθεια για να ενταχθεί η χρηματοδότηση του μέσω ΕΣΠΑ, βρίσκεται το πρόγραμμα "Διατηρώ" το οποίο περιλαμβάνει την αποκατάσταση κτιρίων χαρακτηρισμένα ως διατηρητέα, καθώς και κτίρια που αν και δεν έχουν χαρακτηριστεί ως τέτοια βρίσκονται σε ιστορικές συνοικίες ή παραδοσιακούς οικισμούς. 
    Αν και αρχικά το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει συμπεριλάβει το πρόγραμμα "Διατηρώ" στα προτεινόμενα έργα αρμοδιότητας του, προς χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, εντούτοις η ένταξη του στους πόρους του εν λόγω προγράμματος δεν προχώρησε και πλέον εξετάζεται η δυνατότητα τα κονδύλια (ο προϋπολογισμός του προγράμματος είχε ανακοινωθεί στα 200 εκατ ευρώ) αυτά να προέλθουν μέσω ΕΣΠΑ, ώστε να δοθούν κατά προτεραιότητα χρήματα σε κτίρια τα οποία χρίζουν άμεσης επισκευής και άμεσης ανακαίνισης,  προκειμένου να αποκατασταθεί η λειτουργία τους.
    Υπενθυμίζεται ότι, μέχρι αυτή τη στιγμή, έχουν καταγραφεί περί τα 9.500 ετοιμόρροπα ή επικινδύνως ετοιμόρροπα κτίρια από Δήμους, σύμφωνα με στοιχεία που εστάλησαν στο υπουργείου μετά από σχετικό αίτημα. 
    Δεδομένου όμως ότι δεν έχουν προχωρήσει σε καταγραφές όλοι οι Δήμοι της χώρας, πολλοί εκ των οποίων δεν διαθέτουν και το κατάλληλο δυναμικό για να προχωρήσουν στην καταγραφή, η εικόνα δεν είναι ακόμα πλήρης.
    Να σημειωθεί ότι στο Ταμείο Ανάκαμψης έχουν ενταχθεί οι Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή (ΖΥΣ), όπου με την ενεργοποίηση του συγκεκριμένου εργαλείου,  μπαίνει τέλος μια "ομηρία" ετών για πολλούς ιδιοκτήτες διατηρητέων κτηρίων που δεν μπορούν να αξιοποιήσουν τον συντελεστή δόμησης που θα δικαιούνταν υπό άλλες συνθήκες.
    Την ίδια στιγμή, δίνεται η δυνατότητα δημιουργίας κοινόχρηστων χώρων σε χώρους που παραμένουν για χρόνια δεσμευμένοι, αλλά αναξιοποίητοι, κάνοντας πλέον εφικτή την αποζημίωση των ιδιοκτητών.
    Ουσιαστικά, το "περίσσευμα" συντελεστή δόμησης από περιοχές και κτίρια στις οποίες δεν μπορεί να αξιοποιηθεί, μεταφέρεται σε περιοχές όπου υπάρχει "έλλειμα" βάσει περιβαλλοντικών κριτηρίων. Ο μηχανισμός με τον οποίο επιτυγχάνεται αυτό, εύκολα, γρήγορα και απρόσωπα, ονομάζεται Ψηφιακή Τράπεζα Γης.
     
    Η μεταφορά συντελεστή δόμησης δεν θα γίνεται άναρχα, αλλά μόνο σε αυστηρά προκαθορισμένες περιοχές, τις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή (ΖΥΣ) με ξεκάθαρους κανόνες.
  • ΔΗΜΟΦΙΛΕΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.